text:
KAPITULO 35
Ang Bantog nga Sermon sa Bukid
SERMON SA BUKID
Mahimo nga kapoy na si Jesus pagkatapos mangamuyo sa bug-os nga gab-i kag magpili sang 12 ka disipulo nga mangin apostoles. Aga na, pero may kusog gihapon sia kag luyag niya buligan ang mga tawo. Ginhimo niya ini sa kilid sang bukid sa Galilea, nga mahimo indi malayo sa sentro sang iya hilikuton sa Capernaum.
Halin sa malayo ang kadam-an nga nagkadto sa iya. Ang iban halin sa bagatnan, sa Jerusalem kag sa mga duog sang Judea. Ang iban halin sa mga siudad sang Tiro kag Sidon sa higad sang dagat sa aminhan-katundan. Ngaa ginapangita nila si Jesus? “Agod mamati sa iya kag agod ayuhon niya sila sa ila balatian.” Kag amo gid sini ang natabo—si Jesus “nagaayo sa ila tanan.” Hunahunaa ini! Nag-ayo ang tanan nga nagabalatian. Gin-ayo man ni Jesus “ang mga ginatublag sang mga demonyo,” mga tawo nga ginhalitan sang malaut nga mga anghel ni Satanas.—Lucas 6:17-19.
Nangita dayon si Jesus sang matapan nga duog sa higad sang bukid kag nagtipon sa palibot niya ang kadam-an. Mahimo nga ang malapit gid sa iya amo ang iya mga disipulo, ilabi na ang 12 ka apostoles. Tanan sila luyag gid mamati sa sining manunudlo nga makahimo sining mga milagro. Ginhatag ni Jesus ang isa ka sermon nga nakabenepisyo gid ang iya mga tagpalamati. Sugod sadto, madamo pa ang nakabenepisyo sa sini. Mahimo makabenepisyo man kita, kay ang madalom nga mga kamatuoran ginpresentar sing simple kag maathag. Gingamit ni Jesus ang ordinaryo nga mga eksperiensia kag mga butang nga pamilyar sa mga tawo. Amo kon ngaa mahangpan ang iya mga ideya sang tanan nga nagapangita sang maayo nga kabuhi sa dalanon sang Dios. Anong importante nga mga bahin sang sermon ni Jesus ang hamili gid?
SIN-O ANG MATUOD NGA MALIPAYON?
Luyag sang tanan nga magmalipayon. Nahibaluan ini ni Jesus, amo nga ginlaragway niya kon sin-o ang matuod nga malipayon. Wala sing duhaduha nga napukaw ang interes sang iya mga tagpalamati. Pero may pila ka butang nga mahimo ginapaligban nila.
Nagsiling sia: “Malipayon ang mga mahunahunaon sa ila espirituwal nga kinahanglanon, kay ila ang Ginharian sang langit. Malipayon ang mga nagalalaw, kay lugpayan sila. . . . Malipayon ang mga ginagutom kag ginauhaw sa pagkamatarong, kay busgon sila. . . . Malipayon ang mga ginahingabot tungod sa pagkamatarong, kay ila ang Ginharian sang langit. Malipayon kamo kon ginapakahuy-an kamo kag ginahingabot . . . tungod sa akon. Magkasadya kamo kag magkalipay.”—Mateo 5:3-12.
Ano ang buot silingon ni Jesus nga “malipayon”? Wala niya ginapatuhuyan ang mangin masadya ukon nagakadlaw, pareho sang isa nga nagalingawlingaw. Mas madalom ang matuod nga kalipay. Nagalakip ini sang matuod nga pagkakontento, ang pagbatyag nga naayawan kag mapuslanon ang kabuhi.
Si Jesus nagsiling nga ang mga nakahibalo sang ila espirituwal nga kinahanglanon, ang mga nasubuan sang ila pagkamakasasala, kag ang nakakilala kag nagaalagad sa Dios amo ang matuod nga malipayon. Bisan pa ginadumtan sila ukon ginahingabot sa paghimo sang kabubut-on sang Dios, malipayon sila kay nahibaluan nila nga napahamut-an nila sia kag padyaan niya sila sang dayon nga kabuhi.
Pero madamo ang nagahunahuna nga ang makapahalipay sa isa amo ang kabuganaan kag paglingawlingaw. Pero baliskad ang ginsiling ni Jesus. Nagagamit sang pagpatuhay nga mahimo nagpahunahuna sa madamo niya nga tagpalamati, sia nagsiling: “Makaluluoy kamo nga mga manggaranon, kay natigayon na ninyo ang bug-os nga paglipay. Makaluluoy kamo nga mga busog karon, kay gutumon kamo. Makaluluoy kamo nga nagakadlaw karon, kay magalalaw kamo kag magahibi. Makaluluoy kamo kon ang tanan nga tawo magdayaw sa inyo, kay amo man sina ang ginhimo sang ila mga katigulangan sa butig nga mga manalagna.”—Lucas 6:24-26.
Ngaa makaluluoy ang nagatigayon sing manggad, nagakadlaw, kag ginadayaw sang iban? Bangod kon ang isa nakatigayon kag nagapabalor gid sining mga butang, mahimo mapasapayanan niya ang pag-alagad sa Dios amo nga madula ang matuod nga kalipay. Si Jesus wala magsiling nga malipayon ka na kon imol ka ukon ginagutom. Pero masami nga ang nagapamati sa mga panudlo ni Jesus kag ang nakatigayon sang pagpakamaayo sang matuod nga kalipay amo ang mga imol.
Ginapatuhuyan ni Jesus ang iya mga disipulo sang magsiling sia: “Kamo ang asin sang duta.” (Mateo 5:13) Siempre indi sila literal nga asin. Sa baylo, ang asin nagapreserbar. Madamo nga asin ang ginabutang malapit sa altar sang templo sang Dios kag ginagamit ini sa mga halad. Nagarepresentar man ini sang indi pagkadunot. (Levitico 2:13; Ezequiel 43:23, 24) Ang mga disipulo ni Jesus “ang asin sang duta” kay ang impluwensia nila sa mga tawo may makapreserbar nga epekto, nga nagabulig sa ila nga malikawan ang pagkadunot sa espirituwal kag moral. Huo, ang ila mensahe makaluwas sang kabuhi sang mga nagapamati sa sini.
Ginsilingan man ni Jesus ang iya mga disipulo: “Kamo ang kapawa sang kalibutan.” Ang suga wala ginabutang sa idalom sang alat kundi ginabutang sa tulungtungan, para magsanag ang palibot. Gani si Jesus nagpalig-on: “Paiwaga ang inyo kapawa sa atubangan sang mga tawo, agod makita nila ang inyo maayong mga buhat kag maghimaya sa inyo Amay nga yara sa langit.”—Mateo 5:14-16.
MATAAS NGA TALAKSAN PARA SA IYA MGA SUMULUNOD
Ginatamod sang mga lider sang relihion sang mga Judiyo nga ginalapas ni Jesus ang Kasuguan sang Dios kag naghimbon sila sining karon lang nga patyon sia. Gani ginprangka sila ni Jesus: “Indi kamo maghunahuna nga nagkari ako sa pagdula sa Kasuguan ukon sa sinulatan sang mga Manalagna. Wala ako nagkari sa pagdula sini, kundi sa pagtuman sini.”—Mateo 5:17.
Huo, mataas gid ang pagtamod ni Jesus sa Kasuguan sang Dios kag ginpalig-on niya ang iban nga himuon man ini. Ang matuod, sia nagsiling: “Gani, ang bisan sin-o nga maglapas sa isa sining mga sugo kag magtudlo sa iban nga maglapas man mangin indi takus sa Ginharian sang langit.” Buot niya silingon, ini nga tawo indi gid makasulod sa Ginharian. “Apang,” padayon niya, “ang bisan sin-o nga nagatuman kag nagatudlo sini mangin mataas sa Ginharian sang langit.”—Mateo 5:19.
Ginapakamalaut ni Jesus bisan ang panimuot nga nagadul-ong sa paglapas sa Kasuguan sang Dios. Pagkatapos mapatalupangod ang ginsiling sang Kasuguan nga “Indi ka magpatay,” si Jesus nagdugang: “Ang bisan sin-o nga padayon nga nagakaakig sa iya utod manabat sa hukmanan.” (Mateo 5:21, 22) Serioso ang padayon nga pagkaakig sa isa, nga mahimo magaresulta sa pagpatay. Gani, ginpaathag ni Jesus ang dapat himuon sang isa para matigayon ang paghidait: “Gani, kon nagadala ka sang imo dulot sa halaran kag madumduman mo nga ang imo utod may malain nga buot sa imo, ibilin ang imo dulot sa atubangan sang halaran, kag maglakat ka. Makighidait ka anay sa imo utod, kag sa pagbalik mo, ihalad ang imo dulot.”—Mateo 5:23, 24.
Ang isa pa ka sugo sang Kasuguan amo ang batok sa pagpakighilahi. Nagkomento si Jesus: “Nabatian ninyo nga ginsiling sang una: ‘Indi ka magpanghilahi.’ Apang nagasiling ako sa inyo nga ang bisan sin-o nga nagatulok sa isa ka babayi kag nagahandum sa pagpakighilahi sa iya, nakapakighilahi na sa iya tagipusuon.” (Mateo 5:27, 28) Wala lang nagahambal si Jesus parte sa nagaligad nga imoral nga panghunahuna. Sa baylo, ginapadaku niya ang pagkaserioso sini kon ang isa padayon nga “nagatulok.” Ang padayon nga pagtulok masami nagapukaw sang handum. Gani kon may kahigayunan, mahimo magaresulta ini sa pagpakighilahi. Paano ini malikawan? Basi kinahanglan ang daku gid nga tikang. Si Jesus nagsiling: “Gani kon ang imo tuo nga mata nagapasandad sa imo, lukata ini kag ihaboy. . . . Kon ang imo tuo nga kamot nagapasandad sa imo, utda ini kag ihaboy.”—Mateo 5:29, 30.
Para mabuhi, ang pila ka tawo handa magpautod sang kamot nga may balatian. Amo kon ngaa si Jesus nagsiling nga mas importante nga “ihaboy” ang bisan ano, bisan ang butang nga hamili, pareho sang mata ukon kamot, para malikawan ang imoral nga panghunahuna kag ang resulta sini. “Maayo pa nga madula ang isa ka bahin sang imo lawas,” paathag ni Jesus, “sangsa ang imo bug-os nga lawas makadto sa Gehenna” (ang nagakalayo nga tinumpok sang basura sa gua sang pader sang Jerusalem), nga nagapahangop sang permanente nga kalaglagan.
Naglaygay man si Jesus parte sa pagpakig-angot sa mga tawo nga nagapanghalit kag nakasala. “Indi pagbalusi ang malauton,” siling niya, pero “kon tampaon ka sa tuo nga guya, itaya man ang imo wala.” (Mateo 5:39) Indi buot silingon nga indi na pagpangapinan sang isa ang iya kaugalingon ukon ang iya pamilya kon ginaatake. Ginsambit ni Jesus ang pagtampa, nga indi makahalit sing daku ukon makapatay, kundi makapainsulto lang. Ginasiling niya nga kon may luyag magsugod sang inaway ukon binais, paagi sa pagtampa ukon paagi sa pag-insulto, indi dapat magbalos.
Ini nga laygay nahisuno sa kasuguan sang Dios nga higugmaon ang isigkatawo. Gani ginlaygayan ni Jesus ang iya mga tagpalamati: “Padayon nga higugmaa ang inyo mga kaaway kag padayon nga ipangamuyo ang mga nagahingabot sa inyo.” Naghatag sia sing daku nga rason kon ngaa: “Agod mangin anak kamo sang inyo Amay nga yara sa langit, kay ginapabutlak niya ang iya adlaw sa mga malauton kag sa mga maayo.”—Mateo 5:44, 45.
Ginsumaryo ni Jesus ini nga bahin sang iya sermon: “Gani dapat kamo mangin himpit kaangay sang inyo langitnon nga Amay, kay sia himpit.” (Mateo 5:48) Indi niya buot silingon nga ang mga tawo mangin himpit. Pero paagi sa pag-ilog sa Dios, mapasangkad naton ang aton gugma bisan sa aton mga kaaway. Ang iban nga tulun-an nagsiling: “Mangin maluluy-on kamo, subong nga ang inyo Amay maluluy-on.”—Lucas 6:36.
PANGAMUYO KAG PAGSALIG SA DIOS
Samtang ginapadayon ni Jesus ang iya sermon, ginpalig-on niya ang iya mga tagpalamati: “Mag-andam kamo nga ang inyo pagkamatarong indi lamang pakitakita sa mga tawo.” Ginpakamalaut ni Jesus ang pakitakita nga pagkadiosnon, kag nagdugang: “Kon maghatag kamo sing dulot tungod sa kaluoy, indi kamo magpatunog sing trumpeta kaangay sang ginahimo sang mga salimpapaw.” (Mateo 6:1, 2) Mas maayo nga maghatag sing dulot sang kaluoy sing tago.
Nagsiling pa si Jesus: “Kon magpangamuyo kamo, indi kamo mangin kaangay sang mga salimpapaw, kay luyag nila magpangamuyo nga nagatindog sa mga sinagoga kag sa mga ginsang-an sang mayor nga mga dalan agod makita sang mga tawo.” Sa baylo, sia nagsiling: “Kon magpangamuyo kamo, magsulod kamo sa inyo kuarto kag isira ang puertahan, kag mangamuyo sa inyo Amay nga indi makita.” (Mateo 6:5, 6) Wala ginapakamalaut ni Jesus ang tanan nga pagpangamuyo sa publiko, kay sia mismo naghimo sini. Ginapakamalaut lang niya ang mga pangamuyo nga luyag lang magpadayawdayaw.
Ginlaygayan niya ang kadam-an: “Kon magpangamuyo kamo, indi ninyo pagsulitsulita ang inyo ginasiling, subong sang ginahimo sang mga tawo sang mga pungsod.” (Mateo 6:7) Indi buot silingon ni Jesus nga sayop ang sulitsulit nga pangamuyo sa pareho nga topiko. Ginapakamalaut niya nga ‘sulitsuliton’ ang nasaulo nga mga pangamuyo. Ginhatag niya dayon ang modelo nga pangamuyo nga may pito ka pangabay. Ang una nga tatlo nagakilala sang kinamatarong sang Dios sa paggahom kag ang iya mga katuyuan—pakabalaanon ang iya ngalan, magkari ang iya Ginharian, kag matuman ang iya kabubut-on. Pagkatapos lamang sini nga puede na mangabay para sa aton kaugalingon—sang aton pagkaon kag kapatawaran sang mga sala, subong man nga indi kita pagsulayon labaw sa aton ikasarang kag luwason kita sa isa nga malaut.
Daw ano ka importante para sa aton ang aton mga pagkabutang? Ginpalig-on ni Jesus ang kadam-an: “Untati ninyo ang pagtipon sing mga bahandi para sa inyo kaugalingon diri sa duta nga sa diin may sapatsapat kag tuktok nga nagapang-ut-ot, kag sa diin may kawatan nga nagasulod kag nagapangawat.” Makatarunganon gid! Mahimo madula ang mga manggad, kag ang pagtipon naton sini wala sing pulos sa Dios. Gani nagsiling pa si Jesus: “Magtipon kamo sing mga bahandi para sa inyo kaugalingon didto sa langit.” Mahimo naton ini kon unahon naton ang pag-alagad sa Dios. Wala sing may makakuha sang aton maayo nga tindog sa Dios ukon sang padya nga kabuhi nga dayon. Matuod gid ang ginsiling ni Jesus: “Kon diin ang inyo bahandi, didto man ang inyo tagipusuon.”—Mateo 6:19-21.
Nagapadaku sini nga punto, naghatag sing ilustrasyon si Jesus: “Ang mata amo ang suga sang lawas. Gani, kon ang inyo mata nakapokus, ang inyo bug-os nga lawas masanag. Apang kon ang inyo mata mahisaon, ang inyo bug-os nga lawas madulom.” (Mateo 6:22, 23) Kon ang aton mata nagapanghikot sing maayo, daw pareho lang nga masanag ang aton lawas. Para mangin amo sini, dapat ang aton mata nakapokus sa isa lang ka butang; kon indi, mahimo magsayop kita sa pagtamod sa kabuhi. Ang pagpokus sa materyal nga mga butang sa baylo nga mag-alagad sa Dios magahimo sang aton ‘bug-os nga lawas nga madulom,’ nga magaresulta sa pagkadibunayag.
Naghatag dayon si Jesus sang halimbawa: “Wala sing tawo nga makapaulipon sa duha ka agalon; kay dumtan niya ang isa kag higugmaon ang isa, ukon unungan niya ang isa kag tamayon ang isa. Indi kamo makapaulipon sing dungan sa Dios kag sa Manggad.”—Mateo 6:24.
Ang pila nga nagapamati kay Jesus mahimo nabalaka parte sa kon paano nila tamdon ang ila materyal nga mga kinahanglanon. Gani ginpasalig niya sila nga indi magkabalaka kon unahon nila ang pag-alagad sa Dios. “Tan-awa ang nagalupad nga mga pispis; wala sila nagasab-ug sing binhi ukon nagaani ukon nagatipon sing pagkaon sa mga bodega. Apang, ginapakaon sila sang inyo langitnon nga Amay.”—Mateo 6:26.
Kag kamusta naman ang mga liryo sa bukid? Si Jesus nagsiling nga “bisan si Solomon sa bug-os niya nga pagkahalangdon wala makasuksok sing bayo nga kaangay sang isa sa ila.” Ano ang ginapakita sini? “Kon ginapapanaptan sang Dios kaangay sini ang mga tanom sa latagon nga yari karon kag buas idap-ong sa pugon, indi bala labi nga panaptan niya kamo?” (Mateo 6:29, 30) Maalamon nga nagpalig-on si Jesus: “Indi gid kamo magkabalaka kag magsiling, ‘Ano ang aton kaunon?’ ukon, ‘Ano ang aton imnon?’ ukon, ‘Ano ang aton isuksok?’ . . . Nahibaluan sang inyo langitnon nga Amay nga kinahanglan ninyo ini tanan. Gani, padayon ninyo nga unahon ang pagpangita sa Ginharian kag sa pagkamatarong sang Dios, kag ini tanan idugang sa inyo.”—Mateo 6:31-33.
KON PAANO MAKATIGAYON SANG KABUHI
Ang mga apostoles kag ang iban pa nga sinsero luyag magkabuhi nga nahamut-an sang Dios, pero indi ini mahapos sa ila kahimtangan. Halimbawa, madamo sang Fariseo ang mamulayon, nga mapintas nga nagahukom sa iban. Gani ginlaygayan ni Jesus ang iya mga tagpalamati: “Untati ninyo ang paghukom agod indi kamo paghukman sang Dios; kay kon paano kamo nagahukom, amo man ang paghukom sang Dios sa inyo.”—Mateo 7:1, 2.
Makatalagam gid nga sundon ining mamulayon nga mga Fariseo, subong sang gin-ilustrar ni Jesus: “Makatuytoy bala ang bulag sa isa pa ka bulag? Indi bala mahulog sila nga duha sa buho?” Gani paano tamdon sang mga tagpalamati ni Jesus ang iban? Indi nila dapat pagpakalainon ang iban, bangod serioso ini nga sala. Namangkot sia: “Paano mo masiling sa imo utod, ‘Utod, ipakuha sa akon ang dagami sa imo mata,’ samtang ikaw mismo wala nagatalupangod sa balayan sa imo mata? Salimpapaw! Kuhaa anay ang balayan sa imo mata, agod makakita ka sing maayo sa pagkuha mo sing dagami sa mata sang imo utod.”—Lucas 6:39-42.
Indi buot silingon nga indi na gid maghukom ang mga disipulo. “Indi ninyo pag-ihatag ang mga butang nga iya sang Dios sa mga ido, ukon ihaboy ang inyo mga perlas sa mga baboy,” palig-on ni Jesus sa ila. (Mateo 7:6) Hamili ang mga kamatuoran halin sa Pulong sang Dios, pareho sang malaragwayon nga mga perlas. Kon ang pila ka tawo maggawi pareho sang sapat, nga wala nagaapresyar sang hamili nga mga kamatuoran, dapat maghalin na ang mga disipulo kag mangita sang mga magabaton.
Ginhambalan nila liwat ang parte sa pangamuyo, kag ginpadaku ni Jesus nga indi kita mag-untat sa pagpangamuyo. “Padayon kamo sa pagpangayo, kag kamo pagahatagan.” Handa ang Dios sa pagsabat sa mga pangamuyo, subong sang ginpadaku sa pamangkot ni Jesus: “Sin-o sa inyo ang magahatag sing bato sa iya anak kon magpangayo sia sing tinapay? . . . Gani, kon kamo nga mga makasasala makahibalo maghatag sing maayo nga regalo sa inyo mga anak, daw ano pa gid ang inyo Amay sa langit! Ihatag gid niya ang maayo nga mga butang sa mga nagapangayo sa iya.”—Mateo 7:7-11.
Ginsiling dayon ni Jesus ang bantog nga kasuguan sa paggawi: “Gani, himua ninyo sa inyo isigkatawo ang tanan nga luyag ninyo nga himuon nila sa inyo.” Indi bala dapat tanan kita mamati kag mag-aplikar sining maayo nga laygay kon nagapakig-angot kita sa iban? Pero ang paghimo sini mahimo mabudlay, subong sang ginsugo ni Jesus: “Magsulod kamo sa makitid nga gawang, kay masangkad ang gawang kag malapad ang dalan nga nagapadulong sa kalaglagan, kag madamo ang nagaagi sa sini; apang makitid ang gawang kag mabudlay ang dalan nga nagapadulong sa kabuhi, kag pila lamang ang nakatultol sini.”—Mateo 7:12-14.
May pila nga magapatalang sa mga disipulo sa dalan nga nagapadulong sa kabuhi, gani si Jesus nagpaandam: “Mag-andam kamo sa butig nga mga manalagna nga nagapalapit sa inyo kag nagapakunokuno nga mga karnero, apang ang matuod mabangis gali sila nga mga lobo.” (Mateo 7:15) Si Jesus nagsiling nga makilala ang maayo kag malain nga mga kahoy paagi sa ila bunga. Amo man sa mga tawo. Gani makilala naton ang butig nga mga propeta paagi sa ila mga panudlo kag mga buhat. Huo, ginpaathag ni Jesus nga makilala ang isa ka disipulo indi lang paagi sa iya ginasiling kundi paagi man sa iya ginahimo. Ang pila nangangkon nga si Jesus ila Ginuo, pero paano kon wala nila ginahimo ang kabubut-on sang Dios? Si Jesus nagsiling: “Isiling ko sa ila: ‘Wala ako makakilala sa inyo! Palayo kamo sa akon, kay nagahimo kamo sing malain!’”—Mateo 7:23.
Naghinakop si Jesus sang iya sermon paagi sa pagsiling: “Ang tanan nga nagapamati kag nagatuman sining akon mga ginatudlo mangin kaangay sang tawo nga mainandamon, nga nagtukod sang iya balay sa igang. Sang nagbunok ang ulan kag nagbaha kag nagwaswas ang mabaskog nga hangin sa balay, wala ini matumba, kay gintukod ini sa igang.” (Mateo 7:24, 25) Ngaa nagatindog ang balay? Bangod “nagkutkot [ang tawo] sing madalom kag ginpasad ang sadsaran sini sa igang.” (Lucas 6:48) May iban pa nga butang nga nadalahig luwas sa pagpamati lang kay Jesus. Dapat manikasog kita nga ‘tumanon’ ang ginsiling niya.
Pero kamusta ang isa nga “nagapamati” pero ‘wala nagatuman sining mga ginatudlo’? “Kaangay [sia] sang tawo nga buangbuang, nga nagtukod sang iya balay sa balas.” (Mateo 7:26) Mahimo matumba ang balay bangod sa ulan, baha, kag hangin.
Natingala ang mga tawo sa paagi sang pagtudlo ni Jesus sa sini nga sermon. Ginhimo niya ini nga may awtoridad kag indi pareho sa mga lider sang relihion. Mahimo nga madamo sa nagpamati sa iya ang nangin mga disipulo niya.
Magtuon sing Dugang Pa
May Kahulugan nga Kabuhi—Nagpahamtang si Jesus sang Halimbawa
Mga halimbawa nga nagapakita nga ang pag-aplikar sang mga ginsiling ni Jesus sa Sermon sa Bukid makabulig sa pagtigayon sing may kahulugan nga kabuhi.


c: text/html

text:
TOPIKO SA KOBER | MAAYO NGA PAGTAMDANAY SA PULUY-AN
Kagamo sa Pamilya—Ngaa Nagakatabo Ini?
“PIRME kami nagabaisay parte sa kuarta,” siling ni Sarah * nga taga-Ghana, nga 17 ka tuig na nga kasal kay Jacob. Nagpaathag sia: “Naakig ako kay halos ako ang nagaatipan sang pamilya kag wala gid ako ginaistorya ni Jacob parte sa kuarta. Sinemana kami nga wala nagaistoryahanay.”
“Huo,” siling sang iya bana nga si Jacob, “may mga tion nga nagabaisay kami. Sa masami, bangod ini sa amon indi paghangpanay kag indi maayo nga komunikasyon. Kag kon kaisa sobra ang amon reaksion sa mga kahimtangan.”
Ang bag-ong kasal nga si Nathan nga taga-India nagsugid sang natabo sang isa ka bes ginsinggitan sang iya ugangan nga lalaki ang iya ugangan nga babayi. “Naglain ang iya buot,” siling niya, “kag nagua sa balay. Sang ginpamangkot ko sia kon ngaa nagsinggit sia, pamatyag niya ginainsulto ko sia kay umagad lang niya ako. Wala madugay, ginasinggitan na niya kami tanan.”
Ayhan naobserbahan mo man nga ang paghambal sing indi maayo nga mga tinaga sa indi nagakaigo nga tion makatuga sing kagamo sa pamilya. Ang kalmado nga pagbayluhanay sing mga panghunahuna sa primero, mahimo nga gulpi lang magdangat sa pagbaisay. Wala sing isa sa aton ang makahambal pirme sing husto, gani madali naton masal-an ang ginahambal sang iban ukon duhaduhaan ang ila mga motibo. Pero posible gihapon nga matigayon ang kalinong kag paghangpanay.
Ano ang himuon mo kon matabo ang grabe nga pagbaisay? Ano ang imo himuon agod mapasag-uli ang maayo nga pagtamdanay kag kalinong sa pamilya? Paano mahuptan sang mga pamilya ang maayo nga pagtamdanay sa puluy-an? Palihug padayuna ang pagbasa.
^ par. 3 Gin-islan ang iban nga ngalan sa sini nga artikulo.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ILUGA ANG ILA PAGTUO | SI TIMOTEO
“Ang Akon Hinigugma kag Matutom nga Anak sa Ginuo”
NAGALAKAT si Timoteo sa dalan palayo sa ila balay, ginapanan-aw niya ang mga butang nga himuon niya. Nagauna ang iya mga kaupdanan samtang nagalatas sila sa mga latagon nga pamilyar gid kay Timoteo. Amat-amat nga nagalayo ang siudad sang Listra, nga nahamtang sa mataas nga nalupyakan. Nagyuhum si Timoteo sang nadumduman niya ang iya iloy kag lola, nga nalipay gid para sa iya kag ginapunggan ang ila mga luha samtang ginatulok nila sia nga nagalakat palayo. Mabalikid bala sia kag magbabay—sa katapusan nga tion?
Ginabulubalikid ni apostol Pablo si Timoteo kag ginayuhuman. Nahibaluan niya nga medyo mahuluy-on si Timoteo, apang nalipay sia nga makita ang kalangkag sini nga pamatan-on. Bataon pa si Timoteo, ayhan manugbeinte ukon mga beintehon, kag may daku nga pagtahod kag gugma kay Pablo. Kaupod karon ni Timoteo ining mapagsik kag matutom nga tawo sa pagpanglakaton sing ginatos ka kilometro halin sa ila balay. Magalakat sila kag magasakay sa barko, kag may maatubang sila nga mga katalagman. Indi sigurado si Timoteo kon bala makabalik pa sia sa ila puluy-an.
Ngaa amo sini nga kabuhi ang ginpili sang pamatan-on nga si Timoteo? Ano nga mga pagpakamaayo ang iya natigayon bangod sa iya pagsakripisyo? Kag paano naton mailog ang pagtuo ni Timoteo?
“KUTOB SA PAGKALAPSAG”
Balikan naton ang nagligad nga duha ukon tatlo ka tuig, kag ibutang naton nga taga-Listra gid man si Timoteo. Ang Listra isa ka gamay nga banwa sa nabaw-ing nga nalupyakan nga madamo sing tubig. Ang mga pumuluyo diri mahimo nga nakahangop sing Griego nga lenguahe, pero nagahambal sila sang ila lenguahe nga Licaonianhon. Isa ka adlaw, nagkinagula sa sining malinong nga banwa. Ang duha ka misyonero, nga si apostol Pablo kag ang iya kaupod nga si Bernabe, nag-abot halin sa Iconio, isa ka daku nga siudad malapit sa Listra. Samtang nagabantala sila sa publiko, nakita ni Pablo ang lupog nga tawo nga nagpakita sing daku nga pagtuo. Gani naghimo sing milagro si Pablo kag gin-ayo niya ang tawo!—Binuhatan 14:5-10.
Madamo nga taga-Listra ang nagapati sa mga uluistorya nga sang una may mga dios nga nagapakunokuno nga mga tawo nga nagakadto sa ila lugar. Gani nasal-an nila si Pablo nga si Hermes kag si Bernabe nga si Zeus! Daw indi mapunggan sining duha ka mapainubuson nga Cristiano ang mga tawo nga maghalad sa ila.—Binuhatan 14:11-18.
Apang para sa pila nga taga-Listra, indi yadto pagbisita sang pagano nga mga dios kundi sang kinaandan nga mga tawo nga may dalayawon nga mensahe. Halimbawa, ang Judiyo nga babayi nga si Eunice nga may indi tumuluo nga Griego nga bana, * upod sa iya iloy nga si Loida, pat-od gid nga nalipay sa pagpamati sing maayo kanday Pablo kag Bernabe. Mabatian na gid man nila ang balita nga ginakalangkagan sang tanan nga matutom nga Judiyo—nag-abot ang Mesias kag nagtuman sing madamo nga tagna nga ginsulat tuhoy sa iya sa Kasulatan!
Hunahunaa kon ano ang epekto kay Timoteo sa pagduaw ni Pablo. Si Timoteo ginhanas “kutob sa pagkalapsag” nga higugmaon ang balaan nga mga sinulatan sa Hebreong Kasulatan. (2 Timoteo 3:15) Kaangay sang iya iloy kag lola, nahibaluan niya nga nagahambal sing kamatuoran sanday Pablo kag Bernabe tuhoy sa Mesias. Kag hunahunaa ang lupog nga tawo nga gin-ayo ni Pablo. Halin sang bata pa si Timoteo, mahimo nga pila ka beses na niya nga nakita sia sa mga kalye sang Listra. Nakita ni Timoteo nga nagalakat na ini nga tawo sa una nga tion! Indi katingalahan nga nangin Cristiano si Eunice kag si Loida, kag si Timoteo. Sa karon, makatuon gid ang mga lolo, lola, kag mga ginikanan kanday Loida kag Eunice. Mangin maayo man bala kamo nga halimbawa sa mga pamatan-on?
“PAAGI SA MADAMO NGA KABUDLAYAN”
Ang nangin mga Cristiano nga disipulo sa Listra mahimo nga nalipay gid nga mahibaluan ang paglaum sang mga sumulunod sang Cristo. Apang nahibaluan man nila nga may kabaylo ang ila pagkadisipulo. Nag-abot sa banwa ang panatiko kag manugpamatok nga mga Judiyo halin sa Iconio kag Antioquia kag ginsugyot nila ang mga taga-Listra nga kontrahon sanday Pablo kag Bernabe. Wala madugay, ang masingki nga mga tawo nagpalapit kag ginbato nila si Pablo. Pila ka beses sia nga naigo, gani natumba sia. Ginganoy sia paggua sa siudad sang akig nga guban kay abi nila patay na sia.—Binuhatan 14:19.
Apang ang mga disipulo sa Listra nagkadto kay Pablo kag nagtipon sa palibot niya. Nalipay gid sila sang naghulag sia, nagbangon, kag maisugon nga nagbalik sa Listra! Pagkadason nga adlaw, nagkadto sila ni Bernabe sa banwa sang Derbe agod magpadayon sa pagbantala. Sa tapos sila makahimo sing bag-o nga mga disipulo didto, maisugon sila nga nagbalik sa Listra. Ngaa? “Ginpabakod nila ang mga disipulo,” suno sa rekord, “ginlaygayan sila nga magpakalig-on sa pagtuo.” Hunahunaa nga nagapamati gid sing maayo ang pamatan-on nga si Timoteo samtang ginapalig-on nanday Pablo kag Bernabe ining mga Cristiano nga ang ila mahimayaon nga paglaum sa palaabuton takus gid sang ila mga pagsakripisyo. Nagsiling sila: “Dapat kita magsulod sa Ginharian sang Dios paagi sa madamo nga kabudlayan.”—Binuhatan 14:19-22.
Nakita gid ni Timoteo nga ginaaplikar ni Pablo ini nga mga pinamulong, nga maisugon nga nagaatubang sing mga kabudlayan agod mapaambit ang maayong balita sa iban. Gani nahibaluan gid ni Timoteo nga kon magsunod sia sa halimbawa ni Pablo, pamatukan sia sang mga taga-Listra, kag mahimo pamatukan man sia sang iya amay. Apang indi pagtugutan ni Timoteo ini nga mga pag-ipit nga mag-upang sa iya desisyon nga alagaron ang Dios. Sa karon, madamo sang mga pamatan-on nga kaangay kay Timoteo. Nagapakig-abyan sila sa mga tawo nga may mabakod sing pagtuo, nga makapalig-on kag makapabakod sa ila. Kag wala nila ginatugutan ang pagpamatok nga magpauntat sa ila sa pag-alagad sa matuod nga Dios!
“MAAYO ANG GINASUGID TUHOY SA IYA SANG MGA KAUTURAN”
Subong sang nahinambitan na, mahimo nga nagduaw liwat si Pablo pagligad sang mga duha ukon tatlo ka tuig. Hunahunaa ang kalipay sang panimalay ni Timoteo sang nag-abot si Pablo, kag upod na niya karon si Silas. Makalilipay man ina nga tion kay Pablo. Makita na niya ang resulta sang mga binhi sang kamatuoran nga ginsab-ug niya sa Listra. Yara ang matutom nga mga Cristiano nga babayi nga si Loida kag ang iya anak nga si Eunice, nga may “pagtuo nga indi salimpapaw” nga gindayaw gid ni Pablo. (2 Timoteo 1:5) Kag kamusta naman ang pamatan-on nga si Timoteo?
Nakita ni Pablo nga naghamtong gid ining pamatan-on kon ipaanggid sang nagligad niya nga pagduaw. “Maayo ang ginasugid tuhoy [kay Timoteo] sang mga kauturan” indi lamang sa Listra kundi bisan sa Iconio, nga mga 32 kilometros sa aminhan-sidlangan. (Binuhatan 16:2) Paano niya napalambo ini nga reputasyon?
“Ang balaan nga mga sinulatan” nga gintudlo kay Timoteo “kutob sa pagkalapsag” sang iya iloy kag lola may maayo kag praktikal man nga laygay para sa mga pamatan-on. (2 Timoteo 3:15) Yari ang isa ka halimbawa: “Dumduma ang imo Daku nga Manunuga sa mga adlaw sang imo pagkapamatan-on.” (Manugwali 12:1) Mas ginpabaloran pa gid ni Timoteo ini nga mga pinamulong sang nangin Cristiano sia. Nahangpan niya nga ang pinakamaayo nga paagi agod madumdom niya ang iya Daku nga Manunuga amo ang pagsugid sing maayong balita tuhoy sa Anak sang Dios, ang Cristo. Amat-amat nga nadula ni Timoteo ang pagkamahuluy-on kag nangin maisog sia sa pagbantala sing maayong balita tuhoy kay Jesucristo.
Natalupangdan sang mga lalaki nga nagapanguna sa kongregasyon ang pag-uswag ni Timoteo. Pat-od gid nga nagdayaw sila kon paano ginpabakod kag ginpalig-on sining pamatan-on ang mga kauturan. Apang ang mas importante, amo nga natalupangdan ni Jehova si Timoteo. Ginpasulat sang Dios ang pila ka tagna tuhoy sa iya—ayhan naangot ini sa sahi sang pag-alagad nga pagahimuon niya sa madamo nga kongregasyon. Sang nagduaw si Pablo, nakita niya nga mangin maayo gid nga kaupod si Timoteo sa iya paglakbay subong misyonero. Nag-ugyon man ang mga utod sa Listra. Gintungtong nila ang ila kamot sa sining pamatan-on, nga nagapakita nga ginatangduan sia sing isa ka pinasahi nga pribilehiyo sa pag-alagad kay Jehova nga Dios.—1 Timoteo 1:18; 4:14.
Mahimo mahunahuna naton nga nahalawhaw si Timoteo kag nagbatyag nga kubos sia sa sining daku nga pagsalig kag responsibilidad nga ginhatag sa iya. Handa na sia sa paglakat. * Apang ano ang reaksion sang indi tumuluo nga amay ni Timoteo sa bag-o nga asaynment sang iya bata subong nagalakbay nga Cristianong ministro? Mahimo lain nga buas damlag ang luyag niya para sa iya bata. Ano naman ang reaksion sang iloy kag lola ni Timoteo? Nalipay bala sila bisan pa ginatago lang nila ang ila mga kabalaka sa mahimo madangatan sining pamatan-on? Normal lang ina.
Ang mapat-od lang naton amo nga si Timoteo naglakat. Sa sina nga aga nga ginsambit sa umpisa sini nga artikulo, nag-upod sia kay apostol Pablo sa paglakbay. Samtang nagabiya sia sa Listra, ang tagsa ka paglagtik sang bato nga iya matapakan, kag ang tagsa ka pagkalas sang hilamon nga iya maagyan nagakahulugan nga nagapalayo sia sa iya puluy-an kag nagalapit sa iya destinasyon nga wala makahibalo kon ano ang matabo sa iya. Pagkatapos sang bug-os nga adlaw nga paglakat, nakalab-ot ang tatlo ka lalaki sa Iconio. Nakita ni Timoteo kon paano ginpaalinton nanday Pablo kag Silas ang pinakaulihi nga pagsulundan gikan sa nagadumala nga hubon sa Jerusalem kag ginpalig-on ang pagtuo sang mga tumuluo sa Iconio. (Binuhatan 16:4, 5) Apang umpisa pa lang ini.
Sa tapos mabisitahan ang mga kongregasyon sa Galacia, nagbiya ang mga misyonero sa malapad kag sementado nga dalan sang mga Romano kag naglakat sing ginatos ka kilometro sa malapad kag mataas nga kapatagan sang Frigia pakadto sa aminhan kag dayon sa katundan. Bangod ginsunod nila ang panuytoy sang balaan nga espiritu sang Dios, nagkadto sila sa Troas, nagsakay sa barko, kag nagpanakayon pakadto sa Macedonia. (Binuhatan 16:6-12) Nakita karon ni Pablo nga makabulig gid sa iya si Timoteo. Ginbilin niya si Timoteo sa Berea upod kay Silas. (Binuhatan 17:14) Ginpadala pa gani niya ang pamatan-on sa Tesalonica nga nagaisahanon lang. Gin-ilog ni Timoteo ang mga halimbawa nga napanilagan niya, kag ginpalig-on ang matutom nga mga Cristiano didto.—1 Tesalonica 3:1-3.
Nagsulat sang ulihi si Pablo parte kay Timoteo: “Wala na ako sing mapadala nga may panimuot kaangay sa iya nga magaulikid gid sa inyo.” (Filipos 2:20) Ina nga reputasyon wala lamang natabuan. Natigayon ini ni Timoteo paagi sa kapisan kag mapainubuson nga pag-alagad, kag matutom nga pagbatas sang mga kabudlayan. Maayo gid sia nga halimbawa sa mga pamatan-on karon! Dapat mo dumdumon nga ang imo reputasyon nagadepende gid sa imo. Kon pamatan-on ka, may daku ka nga kahigayunan nga maghimo sing maayo nga ngalan para sa imo kaugalingon paagi sa pag-una kay Jehova nga Dios sa imo kabuhi kag pagpakig-angot sa iban sing mainayuhon kag may pagtahod.
“HIMUA ANG IMO BUG-OS NGA MASARANGAN NGA MAGKARI SA AKON”
Sa sulod sang mga 14 ka tuig, malawig nga tion ang ginhinguyang ni Timoteo upod sa iya abyan nga si apostol Pablo. Naeksperiensiahan man niya ang mga katalagman kag kalipay nga naagyan ni Pablo. (2 Corinto 11:24-27) Nakaagi pa gani priso si Timoteo bangod sa iya pagtuo. (Hebreo 13:23) Kaangay ni Pablo may tudok man sia nga gugma kag kabalaka sa iya Cristianong mga kauturan. Amo nga ginsulatan sia ni Pablo: “Madumduman ko ang imo mga luha.” (2 Timoteo 1:4) Kaangay ni Pablo, mahimo nga nakatuon si Timoteo nga “maghibi upod sa mga tawo nga nagahibi,” nga nagasimpatiya sa ila agod mas mapalig-on kag malugpayan sila. (Roma 12:15) Kabay nga amo man sini ang himuon naton!
Indi kita matingala nga si Timoteo nangin isa ka maayo nga Cristianong manugtatap. Ginsaligan sia ni Pablo sa pagduaw sa mga kongregasyon agod pabakuron kag palig-unon sila kag sa pagtangdo sing mga lalaki nga kalipikado sa pag-alagad subong mga gulang kag mga ministeryal nga alagad sa kongregasyon.—1 Timoteo 5:22.
Palangga gid ni Pablo si Timoteo. Pareho sang isa ka amay, ginhatagan niya sing mapuslanon nga laygay ini nga pamatan-on. Ginpalig-on niya si Timoteo nga tatapon ang iya espirituwal nga mga dulot kag padayon nga magtubo kag mag-uswag. (1 Timoteo 4:15, 16) Ginpalig-on niya si Timoteo nga indi pagtugutan nga ang iya pagkapamatan-on—kag ayhan ang iya pagkamahuluy-on—magpugong sa iya nga manindugan sing malig-on sa kon ano ang husto. (1 Timoteo 1:3; 4:6, 7, 11, 12) Ginlaygayan pa gani ni Pablo ining pamatan-on kon paano niya bulngon ang iya masunson nga pagbalatian, nga mahimo amo ang nagalukmatlukmat nga pagsakit sang iya tiyan.—1 Timoteo 5:23.
Nahibaluan ni Pablo nga madali na lang sia patyon. Gani nagpadala sia sing katapusan nga sulat kay Timoteo. Mabasa diri ang makatalandog nga mga tinaga: “Himua ang imo bug-os nga masarangan nga magkari sa akon sa indi madugay.” (2 Timoteo 4:9) Palangga gid ni Pablo si Timoteo; gintawag niya sia nga “akon hinigugma kag matutom nga anak sa Ginuo.” (1 Corinto 4:17) Indi katingalahan nga luyag niya nga makaupod ang iya abyan samtang nagahilapit ang iya kamatayon! Maayo nga pamangkuton naton ang aton kaugalingon, ‘Nagapalapit bala sa akon ang mga tawo kon kinahanglan nila ang lugpay sa tion nga may problema sila?’
Naabtan pa bala ni Timoteo si Pablo? Wala kita makahibalo. Ang nahibaluan lang naton nga ginahimo gid niya ang iya masarangan sa paglugpay kag pagpalig-on kay Pablo kag sa iban. Ginpakita gid niya ang kahulugan sang iya ngalan nga Timoteo, “Isa nga Nagapadungog sa Dios.” Kag nangin maayo gid sia nga halimbawa sang pagtuo para sa aton tanan, bata man ukon tigulang.
^ par. 9 Basaha ang “Nahibaluan Mo Bala?” sa sini nga isyu.
^ par. 20 Handa pa gani si Timoteo nga magpatuli sang ginpangabay sia ni Pablo—indi bangod amo sina ang ginapatuman sa mga Cristiano kundi indi luyag ni Pablo nga mamatok ang mga Judiyo nga ila bantalaan bangod sa sining pamatan-on nga ang amay isa ka Gentil.—Binuhatan 16:3.


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for October 2, 2010
Insulto sa MCIAA
Haskang paita sa liderato ni Presidente Noynoy Aquino. Bisan ang iyang tinguha pag-usab sa liderato sa Mactan Cebu International Airport Authority (MCIAA) gibugal-bugalan lang. Ang gitudlo nga bag-ong tisrman sa MCIAA board wa tuguti nga makaduma sa mga tigom. Ug ang iyang girekomendar nga bag-ong general manager sa MCIAA wa palingkora hangtod karon.
Dugay kaayong nahulipan sa Malakanyang ang hagbay ra untang nabakante nga mga katungdanan sa MCIAA board. Gipakaingon nako nga nalinga lang si Aquino sa mas dagko ug mas mahinungdanong mga katungdanan sa nasudnong mga buhatan. Karon nagduda na ko nga wa gyod tingali niya hatagi og importansiya ang mga panginahanglan sa Sugbo ug ubang dapit gawas sa Metro Manila.
-o0o-Tan-awa ra gud ang binuang sa mga sakop sa MCIAA board nga di pa ganahang modawat nga natapos na ang malipayon nilang mga adlaw: Si Transportation Secretary Jose de Jesus, nga ubos sa charter sa MCIAA maoy tsirman sa board, nitudlo ni DOTC Undersecretary Aristotle Batuhan nga iyang representante.
Apan ang karaang mga sakop sa board nga gipangulohan nilang General Manager Danilo Augusto Francia ug Gobernador Gwen Garcia nibabag sa iyang tinguha pagduma sa mga tigom. Niinsistir sila nga ubos sa charter way gahom si de Jesus pagtudlo og kasamtangang tsirman. Busa si Batuhan makatambong lang isip sakop. Si Francia lang gihapoy moduma sa mga tigom.
-o0o-Apan nisiwil ang sayal sa paugat nilang Francia, Garcia ug kaubanan. Sa nangaging katuigan, gitugotan nila nga makaduma sa mga tigom sa MCIAA board silang kanhi DOTC undersecretaries Edward Pagunsan ug Carina Valera. Gitugotan man gani nila nga makalingkod si kanhi Tourism Regional Director Dawnie Roa bisan kon ang charter nagbuot nga ang kalihim ug luyuluyong kalihim ra sa DOT ang makalingkod.
Nganong nikalit man lang silag kalami sa kaso ni Batuhan? Ang mas dakong balikas: Nganong wa may nahimo ang Malakanyang pagbaraw sa maniobra? Panagana na ba gyoy trademark sa pamunoang Aquino?
-o0o-Salamat sa kamapanagan-on nilang Aquino ug kaubanan, giisnab sa MCIAA board ang tinguha sa presidente nga si Nigel Paul Villarete ang palingkuron nga bag-ong general manager. Kay utrong natakdan sa kamapanagan-on ang bag-ong mga sakop sa board nga kalit lang nakalimot nga pulos sila tinudlo ni Aquino.
Ang labing dakong insulto: Si Francia, nga ubos sa batakang mga lagda sa Civil Service Commission di qualified sa katungdanan kay way CESO (career executive service office) eligibility, maoy naghilas-hilas pagmando nga kinahanglang ayuhon paghashas qualified ba ang mopuli niya. Kanus-a man mopahamtang si Aquino sa iyang gahom ug katungod pagtakda sa bag-ong direksiyon sa mga korporasyon sa kagamhanan sama sa MCIAA ug pagpitol sa mga opisyal nga nagdahom nga kalugwayan pa ang napupos na nilang kahawod? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text: 31 Ug nahitabo sa dugang pa nga sa ikanapulog-usa ka tuig, sa ikatulo ka bulan, sa unang adlaw sa bulan, ang pulong ni Jehova midangat kanako, nga nag-ingon:2 “Anak sa tawo, ingna si Paraon nga hari sa Ehipto ug ang iyang panon sa katawhan,+“‘Kang kinsa ka nahisama sa imong kadako?3 Tan-awa! Usa ka Asiryanhon, usa ka sedro sa Lebanon,+ matahom ang mga sanga,+ nga may bagang kadahonan nga nagahatag ug landong, ug habog,+ ug ang tumoy niini anaa taliwala sa mga panganod.+4 Mga tubig ang nakapadako niini;+ ang halawom nga katubigan maoy nagpahabog niini. Ang iyang kasapaan nagaagay palibot sa gitamnan niini; ug ang iyang mga agianan sa tubig iyang gipadangat ngadto sa tanang kakahoyan sa kapatagan.5 Mao nga mas mitaas kini kay sa tanang ubang mga kahoy sa kapatagan.+“‘Ug ang mga sanga niini nagkadaghan, ug ang mga sanga niini nanag-as tungod sa daghang tubig sa kasapaan niini.+6 Ang tanang naglupad nga linalang sa kalangitan naghimo sa ilang mga salag+ diha sa mga sanga niini, ug ang tanang ihalas nga mga mananap sa kapatagan nanganak ilalom sa mga sanga niini,+ ug ang tanang daghag-molupyo nga kanasoran mipuyo ilalom sa landong niini.7 Ug kini nahimong matahom sa iyang pagkadako,+ sa gitas-on sa iyang mga sanga, kay ang mga gamot niini diha man sa daghang katubigan.8 Ang ubang mga sedro dili makatumbas niini diha sa tanaman sa Diyos.+ Kon bahin sa mga kahoyng junipero, sila dili amgid kon labot sa iyang mga sanga. Ug ang mga kahoyng platano dili sama niini kon labot sa mga sanga. Walay laing kahoy sa tanaman sa Diyos nga sama niini sa katahom.+9 Gihimo ko kini nga matahom tungod sa kadaghan sa mga sanga niini,+ ug ang tanang ubang mga kahoy sa Eden nga didto sa tanaman sa matuod nga Diyos nangasina niini.’+10 “Busa mao kini ang giingon sa Soberanong Ginoong Jehova, ‘Tungod kay ikaw nahimong habog, mao nga kini nagpadangat sa iyang tumoy taliwala mismo sa mga panganod+ ug ang kasingkasing niini nabayaw tungod sa iyang kahabog,+11 ihatag ko usab kini sa kamot sa malupigong magmamando sa kanasoran.+ Sa walay pakyas siya molihok batok niini. Hinginlan ko kini sumala sa pagkadaotan niini.+12 Ug ang mga estranyo, ang mga malupigon sa kanasoran, magputol niini, ug ang katawhan magbiya niini sa kabukiran; ug ang mga dahon niini mangatagak gayod sa tanang walog, ug ang mga sanga niini mangabali taliwala sa tanang kasapaan sa yuta.+ Ug gikan sa landong niini ang tanang katawhan sa yuta manaog ug mobiya niini.+13 Diha sa iyang napukang punoan ang tanang naglupad nga mga linalang sa kalangitan mopuyo, ug anha gayod unya sa iyang mga sanga ang tanang ihalas nga mga mananap sa kapatagan;+14 aron walay usa sa pinatubigang mga kahoy nga mohabog, o mopadangat sa ilang tumoy sa taliwala sa mga panganod, ug walay nagainom ug tubig nga mobarog batok kanila sa ilang kahabogon, kay silang tanan gayod igatugyan sa kamatayon,+ ngadto sa ilalom sa yuta,+ taliwala sa mga anak sa katawhan, ngadto kanilang nanganaog sa gahong.’15 “Mao kini ang giingon sa Soberanong Ginoong Jehova, ‘Sa adlaw sa pagkanaog niini ngadto sa Sheol ako magpahinabog pagbangotan.+ Tungod niini tak-opan ko ang halawom nga katubigan, aron mapugngan ko ang mga sapa niini ug ang daghang katubigan mapugngan; ug tungod niini pangitngiton ko ang Lebanon, ug tungod niini ang tanang kahoy sa kapatagan mangalaya.16 Sa dinahunog sa iyang pagkapukan pauyogon ko ang mga nasod sa dihang itambog ko kini ngadto sa Sheol uban niadtong nanganaog sa gahong,+ ug sa ilalom sa yuta ang tanang kahoy sa Eden,+ ang labing pinili ug ang labing maayo sa Lebanon, kadtong tanan nga nagainom ug tubig, pagahupayon.+17 Uban kaniya sila usab nanganaog sa Sheol,+ ngadto kanilang gipamatay sa espada, ug ngadto kanilang ingong iyang binhi mipuyo diha sa iyang landong taliwala sa kanasoran.’+18 “‘Kang kinsa ba ikaw ipanig-ingon sa himaya+ ug kadako taliwala sa mga kahoy sa Eden?+ Apan ikaw tinong itambog uban sa mga kahoy sa Eden ngadto sa ilalom sa yuta.+ Taliwala sa mga dili-tinuli ikaw mohigda uban niadtong gipamatay sa espada. Mao kini si Paraon ug ang tibuok niyang panon sa katawhan,’ mao ang giingon sa Soberanong Ginoong Jehova.”


text:
BULIG PARA SA PAMILYA | GINIKANAN
Paano Mangindi?
NGAA MABUDLAY?
Ginapilit gid sang imo bata ang iya gusto. Kon mangindi ka, ginatestingan gid niya ang imo pasensia. Bisan ano ang himuon mo ukon ihambal, indi ini makapahipos sa iya. Kag sa ulihi mapasugot ka na lang. Gani, ang imo indi nangin huo na.
Matun-an mo kon paano mangindi. Pero, binagbinaga anay ang pila ka butang parte sa pagpangindi.
ANO ANG DAPAT MO MAHIBALUAN?
Indi mapintas ang pagpangindi. Ang pila ka ginikanan mahimo nga indi ugyon sa sini. Mahimo magsiling sila nga dapat paathagan mo ang imo bata, mangatarungan sa iya, ukon hatagan pa gani sia sing pililian. Pero likawi gid nga mangindi, siling nila, kay basi maakig ang imo bata.
Matuod, kon mangindi ka, mahimo magsunggod ang imo bata. Pero, makatuon sia sing importante nga leksion sa sini
Ang pagpangindi magahanda sa imo bata para sa pagkapamatan-on kag pagkaadulto. Ginatudlo sini sa iya ang mga kaayuhan sang pagkontrol sang kaugalingon. Gani kon piliton sia sa ulihi nga magdroga ukon makigsekso, indi sia dali magpasugot.
Ginahanas man sini ang imo bata sa pagkaadulto. “Ang matuod, indi naton [mga adulto] makuha pirme ang gusto naton,” siling ni Dr. David Walsh. “Indi naton mabuligan ang aton bata kon paanaron naton sila nga makuha nila pirme ang ila gusto.” *
ANO ANG MAHIMO MO?
Magpokus sa imo tulumuron. Luyag mo nga ang imo bata makatindog sa iya kaugalingon, makakontrol sang iya emosyon, kag mangin madinalag-on nga adulto. Pero kabaliskaran ang matabo kon ihatag mo ang tanan niya nga gusto. Ang Biblia nagasiling nga kon ang isa “ginapagustuhan mo lang . . . halin sang bata pa siya, sa ulihi mangin problema mo siya.” (Hulubaton 29:21, Ang Pulong sang Dios) Gani ang pagpangindi epektibo nga paagi sang pagdisiplina. Magabulig ini sa iya sa baylo nga makahalit.
Kon mangindi ka, mangin malig-on. Indi pareho ang inyo awtoridad sang imo bata. Gani indi kinahanglan nga baisan pa ninyo ang imo pagpangindi, nga daw kinahanglan mo pa ini paaprobahan sa iya. Siempre, samtang nagadaku ang mga bata, kinahanglan may ‘ikasarang sila sa paghantop nga nahanas nga makilala ang maayo kag malain.’ (Hebreo 5:14) Gani indi sayop nga mangatarungan sa bata. Pero likawi ang daw wala katapusan nga pagpaathag kon ngaa nangindi ka. Samtang nagalawig ang imo pagpaathag, pensaron sang imo bata nga daw wala ka sing desisyon kundi daw ginapapili mo sia.
Indi pagbag-uha ang imo desisyon. Mahimo testingan sang imo bata ang imo panindugan paagi sa pag-ingos ukon pagpakitluoy. Kon matabo ini sa inyo balay, ano ang himuon mo? “Magpalayo sa imo bata,” panugda sang libro nga Loving Without Spoiling. “Silinga sia, ‘Kon gusto mo mag-ingos, bahala ka. Pero indi ko gusto mabatian ini. Didto ka sa imo kuarto. Mag-ingos ka asta gusto mo.’” Sa primero, basi mabudlayan ka nga himuon ini kag mabudlayan ang imo bata nga batunon ini. Pero mahimo mabaton niya ini sa ulihi kon makita niya nga ginatuman mo ang imo ginhambal.
Indi mangindi para lang ipakita nga may awtoridad ka sa imo bata
Mangin makatarunganon. Indi mangindi para lang ipakita nga may awtoridad ka sa imo bata. Sa baylo, ‘ipakita ang imo pagkamakatarunganon.’ (Filipos 4:5) May mga tion nga mahimo ka magpasugot sa iya gusto basta indi ini bangod sa iya pag-ingos kundi bangod rasonable man ang iya ginapangayo.
^ par. 10 Halin sa libro nga No: Why Kids
Magtuon sing Dugang Pa
Ano ang Himuon Mo Kon Magmaoy ang Imo Bata?
Ano ang himuon mo kon nagamaoy ang imo bata? Mabuligan ka sang mga prinsipio sa Biblia nga maatubang ini nga problema.
Kon Paano Tudluan ang mga Bata nga Mangin Makonsiderasyon
Binagbinaga ang tatlo ka butang para mabuligan mo ang imo kabataan nga indi mangin maiyaiyahon.
Pagtudlo sa mga Bata nga Magtuman
Pirme bala kamo nagakontrahanay sang imo bata kon sin-o ang masunod kag ang imo bata ang daw pirme nagadaug? Ang lima ka panugda sa mga ginikanan makabulig.


text:
Unsay Giingon sa Bibliya Bahin sa Pag-abonog Dugo?
Tubag sa Bibliya
Ang Bibliya nagsugo kanato nga ayran ang dugo. Busa dili gayod kita magpaabonog dugo—kompletong dugo man o ang bisan unsang pangunang mga sangkap niini. Dili sab ta mokaog dugo. Matikdi ang mosunod nga mga teksto:
Genesis 9:4. Human sa Lunop, gitugotan sa Diyos si Noe ug ang iyang pamilya sa pagkaon sa unod sa mananap apan gidid-an sila sa pagkaon sa dugo. Giingnan sa Diyos si Noe: “
Ang unod lamang uban sa kalag niini—ang dugo niini—dili gayod ninyo pagakan-on.” Mapadapat kining sugoa sa tanang katawhan sukad niadto kay ang tanan kaliwat man ni Noe.
Levitico 17:14. “
Dili gayod kamo magkaon sa dugo sa bisan unsang matang sa unod, tungod kay ang kalag sa matag matang sa unod mao ang dugo niini. Ang bisan kinsang mokaon niini pagalaglagon.” Giisip sa Diyos nga ang kalag, o kinabuhi, anaa sa dugo ug siya ang nanag-iya niini. Bisag kining balaora gihatag lamang sa nasod sa Israel, kini nagpakita nga hinungdanon gayod sa Diyos ang balaod batok sa pagkaog dugo.
Buhat 15:20. “
Mag-ayad . . . sa dugo.” Ang Diyos naghatag sa mga Kristohanon sa samang sugo nga iyang gihatag kang Noe. Gipakita sa kasaysayan nga ang unang mga Kristohanon nagdumili sa pagkaog dugo o bisan sa paggamit niana ingong tambal.
Nganong ang Diyos nagsugo kanato sa pag-ayad sa dugo?
Dunay medikal nga mga rason kon nganong likayan ang pagpaabonog dugo. Apan labawng hinungdanon, ang Diyos nagsugo kanato nga ayran ang dugo kay ang girepresentahan niini maoy sagrado alang kaniya.—Levitico 17:11; Colosas 1:20.
Pagkat-og Dugang
Nganong Dili man Magpaabonog Dugo ang mga Saksi ni Jehova?
Daghan ang sayop nga mga ideya bahin sa mga Saksi ni Jehova ug sa pag-abonog dugo. Sayra ang kamatuoran bahin sa among pagtuo labot niining butanga.


text:
Sugilanon Bisaya
Tuesday, May 10, 2011
Ang Mga Dalilang sa Dakit
Didto sa maong lamesa, inusarang nagtagay si Boyax, usa sa mga suod nga higala ni Jojo.
" Dugaya sad nimo oy! Matud pa ni Boyax samtang nagpahiluna pa si Jojo ug lingkod sa lingkurnan nga iyang gibira gikan sa sikbit nga lamesa.
"Bag-o pa lang gai kang mitext. ..Unsa bay dinalian nimong tuyo ba?.. Aw, taym pa, bilar ta ron ni Rocky? Hai man mahimutang iyang haya ron? Ni-resulta na gyong iyang adis-adis no? Naghikog jud ! " Mihanoy lang ang mga pangutana ug pahayag ni Jojo samtang si Boyax nagtutok sa baso nga puno sa beer nga iyang gikuptan.
"Beer pa day", giingnan ni Boyax ang silbidora nga miagi daplin sa ilang lamesa. Mapahiyumong misanong ang maong babaye ug mikidhat ngadto kang Boyax nga wala manumbaling niini.
"Wa to maghikog si Rocky, bay", hinay ang tingog ni Boyax nga misulti.
" Unsay buot nimong ipasabot, naay foul play?, Kinsa may kontra atong amigo nato? Unsa man diay findings sa mga pulis?" Sunod sunod ang pangutana ni Jojo, samtang naglad-ok si Boyax sa iyang beer.
"Suicide ang findings sa pulis, ug wa ko kahinumdom nga naa toy kontra si Rocky", matud ni Boyax.
"Pag-sure diha Yax oy! Nagkanayon si Jojo samtang nagdawat sa usa ka beer grande nga gitunol sa silbidora. "Ahh kini maoy beer, bugnaw kaayo morag buhi, dili patay, hehehehe, sa binali ba" pasi-aw pa niya.
" Nakadungog na ka anang mga dalilang?" nangutana si Boyax?"
" Unsa man na, makaon na?", sumbalik pa nga pangutana ni Jojo nga da bugal-bugal.
Wala kini panumbalinga ni Boyax, hinuon mipadayon siya pagsulti. "Faries gud kung sa iningles pa, as in white ladies o mga engkantada ba."
" Unsa na sad gud nang trip nimo bay, mga enGkantada na man sad na. Unsa man bag-o kang nakatira? Padayong bugal-bual ni Jojo.
Wala gihapon tagda ni Boyax ang mga pasiaw ni Jojo, hinuon mipadayon siya sa iyang buot i-asoy.
"Gikuha to si Rocky sa mga higala niyang dalilang. Dalilang sa dakit luyo sa among boarding house."
" Unsa? Napraning ka na? Unsa goy Dalilang sa dakit?"...Mikuha si Jojo sa mantalaan nga gisuksok niya sa bulsa sa iyang karsones.
"Basaha gud, Usa ka estyudyante naghikog.....(lahos ta diri sa ubos, da dia ra, basahon nako ha,)" Gikusog gyod pagbasa ni Jojo, " Ug nakuha sa mga kapulisan ang usa ka papel nga linikit nga gisuksok sa sidsid sa polo sa biktima. Ug nahisulat didto ang mga pulong My last trip with Susie and Corie."
Gibutang ni Jojo ang mantalaan sa lamesa ug miingon siya, " Unsa may labot sa mga dalilang ana? Diin man na gikan estoryaha tawn oy, Mugna sa imong huna-huna? Mao na diha, kay sige man gud kag panabako anang marijuana...blow ta brod, blow,blow,blow, hangtud moburot ang utok sa blinow, mahimong utok bulinawo.!" Nangugat nga nagpadayag si Jojo sa iyang gibati, dayon niyang yarok sa beer ug ipis para ni Boyax.
" Mao bitaw to si Susie ug Corie ang mga dalilang, ambot nganong wa niya iapil sila si maryjane ug Vera." apas sumpay pa ni Boyax.
"Unsay Susie, Corie, Maryjane ug Vera gud. Wa diay ka kaila ana nila?" Kusganong nangutana si Jojo.
"Di ba si Susie mao may angga nato sa druga nga Suseigon nga i-inject ni Rocky kay nindot kuno kaayog tama? Ug si Corie mao man ang cough syrup nga Corex nga atong lak-lakon kung dunay concert? Maryjane- marijuana, Vera - beer. Nganong nahimo na man hinuon ni silang dalilang? Kahinumdom ka ini nila yax?" Gipahinumdoman ni Jojo si Boyax niini dungan sa iyang panghupaw ug lawom.
Niining tungora, mipiyong sa iyang mga mata si Boyax dungan sa iyang pagnusnos sa iyang kamot sa iyang nawong susama gayod sa naghilam-os siya. Mibuka siya sa iyang mga mata ug mikusog ug lingilingi sa iyang ulo aron magpakuto sa iyang liog. Human niini mitutok siya kang Jojo ug misulti.
"Wa ko magtripping jo, di sad ni kumedya. Palihog paminawa ko."
Misanong si Jojo ug miingon, "sige, unsa man na?" Ug gisugdan dayon ni Boyax iyang asoy.
" Sukad pagsugod sa second semester sa klase bay, nakabantay na ko nga si Rocky kanunayng mag-adtoan sa dakong kahoy nga dakit luyo sa among boarding house sa Nasipit. Mingaw biya nang dapita. Sa sinugdan wala lang ko mahibung ato, kay bisan ako kung gusto ko mag-inusara, moadto man ko ug magpabulhot sa aso . Kahibawo ka na nga di man ta mabuhig way damo. Ikaw Jo, beer man nang imo, si Rocky syrup ug inject. akoa marijuana...di ba?"
"O lagi, tiwasa ang estorya", matud pa ni Jojo nga morag gilaayan. "Imo sa ring tagay o", apas sumpay pa niya. Miyarok si boyax ug mipadayon sa iyang asoy.
" Duna toy tawo nga nagpuyo unahan sa among boarding house nga kanunay sad namong makit-an nga maglingkoran ilawom sa maong kahoy. Nahimo to siyang higala ni Rocky. Mao to siyay nagsugilon ni Rocky mahitugngod sa mga dalilang nga nagpuyo sa dakit.Wala madugay bay, akong napanid-ang nga si rocky mobisita na sa dakit bisan gabii. Hangtud na lang gani to sa dayon niyang kamatay,matag gabii na gyod siyang mag-adtoan..Samtang nagpunay siyag adto, akong na-obserbahan nga nausab ang kinaiya ni Rocky.. Dili tripping bay.dili tungod sa druga kay nasayod ko nga wala na siya maggamitan karong semestera. Nausab gyod siya." Mitutok si Boyax sa unahan ug mipunit sa sigarilyo nga nag-aray sa lamesa nga gibutang ni Jojo patung sa mantalaan nga iyang dala. Midagkut siya.
"Unsa may kausaban, bay? Di kaha to withdrawal syndrome?" nagpakisusi si Jojo.
Wala motubag si Boyax, mipadayon hinuon sa iyang asoy.
"Duna toy usa ka higayon nga pwerte gyong sukoa ni Rocky. Nanghasi siya. nag-wild! Tungod lang kay akong giputol tong gamot sa tanom, o sa kahoy ba kaha kadto, nga migataw sa suok sa banyo sa boarding house. Ako to nga giputol kay lain kaayo tan-awon, mora ug dako kaayong til-as. Haskang sukoa ni Rocky,bay. Ug matud pa niya agianan kuno to sa mga dalilang, nila ni Susie, Corie, Maryjane ug Vera. Ug nahadlok kuno siyag masuko sila kaniya." Mipabulhot si Boyax sa aso sa iyang sigarilyo.
'Unya?" Misuna si Jojo.
Mipadayon si Boyax sa pag-estorya, "Gisundan nako siya pagka gabii didto sa dakit. May kaestorya siya bay".
"Ang mga dalilang?" Naghinam-hinam nga nangutana si Jojo.
"Mipadayon si Boyax."Wa ko kakita sa iyang kaestorya apan morag akong madungog ang ilang mga hagawhaw. Mga babaye. Morag nasuko. Napanid-an nako nga nahadlok si Rocky, bay, kay nagtungko man ug morag nagkuray...Tungod sa akong kahadlok, milakaw ko."
"Unya?" Dali-daling pangutana ni Jojo.
"Mao na to, nakita-an na lang siyang nagbitay pagka-ugma. " Masub-anong mitubag si Boyax. ug mipadayon pa gyod kini sa pag-asoy.
" Nahibung ang mga pulis ug ang mga tawo nga nakakita sa nagbitay kon giunsa niya pagsaka sa maong kahoy nga di man to makatkat tungod sa kadako. Didto pa gyod siya magbitay sa tumoy sa sanga nga layo kaayo sa punoan, Duna pa gyod kini daghan kaayong mga bagon-bagon nga nagbitay ug lisod kaayong suoton. Matud pa gud sa usa ka pulis.'giunsa gud niya pag-abot diha nilupad siya?'.mao nay kahibulongan kaayo. Di man sad ta makaingon nga laing tawo ang nagbitay niya didto kay mosamot kalisod! Ug nakahibawo ba ka unsay gisulti atong tawong higala ni Rocky nga nagtug-an kaniya mahitungod sa mga dalilang? Gikuha kuno si Rocky sa mga dalilang" Mitan-aw si Boyax ni Jojo ingon sa naghuwat unsay ikasulti niini.
"Tana, mobilar ta. Hai man ibutang ang minatay?" Kalit nga mipalahi ug estorya si Jojo.
"Tua sa cosmopolitan, sige mangadto ta. Wa ka kuyawi Jo?" Kalit nangutana si Boyax samtang nagsinyas sa silbidora nga mobayad na sila sa ilang giinom.
"Unsa goy kahadlokan, mga dalilang? Wa man gani ko kaadto sa dakit. Nagkatawa nga mitubag si Jojo.
"Di kaha ang mga dalilang ug ang atong mga bisyo dugtong ra? Gikuha na ni Susie ug Corie si Rocky, Suseigon, Corex. Di kaha ko kuhaon ni maryjane, marijuana ra bay akong bisyo, ug ako ra bay nagputol sa gamot?".Pasabot ni boyax.
"Hehehe, kuhaon sad ko ni Vera? Pulos biya ta manginom ug beer, ug mogamit sad biya koig panagsa anang inyong druga, Pero wa koy labot anang inyong trip bay. Layo ra kaayo na sa tinuod ! Nagkatawa nga morag gikuyawan nga misulti sa Jojo..
Human makabayad si Boyax sa ilang giinom, nanggawas sila. ug pag-abot nila sa unahan dapit sa may eskina, adunay babaye silang nakit-an nga nagbarog. Mikumedya si Jojo kang Boyax sa pag-ingon, Yax ila-ilaha na basin ug si Maryjane na. Mangihi sa kog kadiyot diri daplin sa kural.
Sa dayon nang paingon ni Jojo sa suok sa kural, maoy iyang nadunggan ang tingog sa babaye nga nagkanayon ngadto kang Boyax, "Hi handsome, I'm Maryjane, hapit usa kuyogi ko diri."
Miagik-ik ug katawa si Jojo nga nakadungog niini, apan sa kalit lang dunay dakong lagubo siyang nabati.. Sa paglingi pa niya. nagbuy-od na tunga sa karsada si Boyax. Miduol siya niini dungan usab sa pagkanaog sa drayber sa taxi nga maoy naka bangga ni Boyax.
"Ngano man to?" Nagutana si Jojo samtang nagsud-ong sa patayng lawas ni Boyax nga naghayang, nabulit sa dugo ug nagpasad ang utok sa karsada.
"Wa man ko kakitag tawo. Mikalit man lang to siyag butho. Wa sad ko kabantay nga milabang." Matud pa sa drayber nga nagkurog sa kakuyaw.
" Unsay gipasabot nimo nga nikalit lang ug butho, milupad?" Kalit nga nangutana si Jojo dungan sa iyang paglingi-lingi aron sa pagpangita sa babaye nga nganlan ug Maryjane. Wa siyay nakitang babaye.
"Ang babaye nga nagtindog dinhi daplin sa karsada hai na man?" Nangutan siya sa drayber.
" Wa lagi koy nakitang tawo dinhi bay. Wa gani ko kakita aning akong gidasmagan. Mora lagi ni siyag mibutho lag kalit atubangang sa akong taxi. Morag nilupad, morag gi-itsa," matud pa sa drayber.
Wa makapugong sa iyang gibati si Jojo ug sa kalit misinggit siya. "Peste mong mga dalilanga mo. ikaw sang draybera ka,buang ka!"
Ug mao na lay naabtan sa mga pulis nga nagsyagit si Jojo samtang nagyatakyatak sa drayber nga nagtikuko daplin sa iyang taxi. Gidala nila si Jojo ug ang drayber sa presento. Gibalhog silang duha sa magkalahing selda.
Nangutana ang hepe sa iyang mga sakop. "Unsa may mga salaod aning duha?"
"Kining usa Tsip, drayber ni sa taxi nga nakadasmag. Patay ang biktima"
" Hai man ang biktima karon, Na-aydintipay na ba ninyo kinsa siya?' Midason sa pagpangutana aang hepe.
" Usa ka Robert Boy Rivera tsip, estudyante, nakaila ang usa natong kaubang pulis ani niya, Boyax iyang angga. Adis-adis ni siya. Daghan kaayong stik sa marijuana sa iyang bulsa.
"Ang usa , unsa man say sala ana?" Nangutana ang hepe dungan sa pagtudlo sa selda diin nahimutang si Jojo.
"Adis-adis sad na, tsip. kuyog na sa gidasmagan. Naabtan namo siyang nagyatakyatak sa drayber nga nakadasmag. Bun-og kaayo ang drayber ug kana siya nagsige ug syagit." Tubag sa pulis.
Sulod sa iyang selda, nagtuk-ong si Jojo nga wa makasabot unsay iyang gibati. Naglibog siya sa mga panghitabo.
Sa dihang miyanghag siya, maoy mitagbo sa iyang panan-aw ang usa ka babaye nga naglingkod dapit sa suok sa selda. Mipahiyom kini ug nagkanayon, Hi, my name is Vera. Dali tupad ta diri."
Naglanog-lanog ang siyagit nga milukop sa tibuok presento. " Tabaaaaaaaaannnng!


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for September 30, 2011
Pangpang, San Isidro, Talisay City--Morang piyesta ang among naabtan dinhi. Kapin sa gatos ka anak, apo, apo sa tuhod ug apo sa sungkod nagtapok pangandam sa ika-85 nga sumad sa adlawng natawhan ni Gerarda "Lola Dadang" Legarde Parba. Way apil sa ihap ang ubang mga apo nga nanglangyaw na sa ubang mga dapit.
Siyam ang anak ni Lola Dadang. Patay nang ilang kamaguwangan. Si Claudio Parba niingon nga nauyonan nilang tanang managsuon nga magpabilin dinhi. Uban sa mga anak ug mga apo sa mga igsuon sa ilang amahan. Maong mora gyod tinuod silang mag-piyesta kon magsaulog sa espesyal nga mga okasyon.
-o0o-Sa siyam ka managsuon, si Dioscorra ray wa maminyo. Si Claudio ang kinadiyutayan og anak--lima ra. Kasagaran sa ilang mga igsuon tag-walo ug tag-kapin sa napu. Ang topnotcher nila dunay 20 ka anak. Sa kataposang ihap, si Lola Dadang duna nay 73 ka apo, 64 ka apo sa tuhod ug kapin sa 20 ka apo sa sungkod.
Kon mahibaw-an sa kadagkoan sa Simbahang Katoliko, ang pamilyang Parba ang labing lig-on nga argumento batok sa Reproductive Health (RH) Bill, labi na sa mga probisyon nga nagpalambo sa mga kontraseptibo. Si Claudio niingon hinuon nga, lahi sa iyang mga igsuon, kutob ra siya sa lima aron makaangkon og mas sanag nga ugma ang iyang mga anak.
-o0o-Unsay ilang sekreto sa paghusay sa mga away nga nakahulga sa panaghiusa sa pamilya? Matod ni Dioscorra nakatabang ang ilang gidaghanon sa pag-am-am gilayon sa mga nagkasungi. Ilang gitambagan sa pagbiya lang una aron makagginhawa og lawom sa di pa hingpit nga moulbo ang kasuko.
Nakatabang sab ang ilang kadaghan pag-atiman sa ilang mga masakiton. Magtampohay sila kon dagko ang bayranan sa tambal o tambalanan. Daghan kaayong pakan-on kon magkatapok atol sa piyesta o birthdays, apan daghan sab sila nga mag-amotay og putahe ug magtinabangay og luto.
-o0o-Tungod sa ilang kadaghan, gideklarar ni kanhi Talisay City mayor Dehlia Tiu ang ilang dapit nga "Barangay Parba." Si Claudio nakasilbi og tulo ka termino isip konsehal sa San Isidro dihang nidagan pagka barangay kapitan niadtong 2007 batok nilang Yehyen Bucao ug Laida Restauro. Nagkasabot silang maghiusa pagtuboy ni Bucao sa piniliay sa 2010.
Mahimong politikanhong gahom ang gikinahanglan sa mga Parba aron pagpanalipod sa luna nga ilang nahimutangan. Nadaog na nila ang luna nga ilugon unta sa gobyerno kay nakapakita ang iyang amahan sa ilang karaan na kaayong tax declarations. Apan nisurender nang daan si Claudio nga mailog pa ang lain nilang luna nga gi-okupahan na ron sa usa ka subdivision. Kay bisan sa pagdasig sa mga opisyal sa Talisay, nahibawo siya nga nagkinahanglan og minilyon ka pesos ug daghang katuigan ang kombate sa korte. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
ANG HUNAHUNA SA BIBLIYA
Pag-ampo
Aduna bay mamati sa atong pag-ampo?
“Oh Tigpatalinghog sa pag-ampo, nganha kanimo moduol ang tanang matang sa katawhan.”—Salmo 65:2.
ANG GIINGON SA MGA TAWO
Ang uban moingon nga daw ang mga pag-ampo “kutob ra sa kisame.” Ang mga tawo nga nag-antos tingali magduhaduha kon dunggon ba sa Diyos ang ilang mga pag-ampo.
ANG GIINGON SA BIBLIYA
“Ang mga mata ni Jehova [nga Diyos] anaa sa mga matarong, ug ang iyang mga igdulungog gikiling sa ilang pangamuyo; apan ang nawong ni Jehova maoy batok sa nagabuhat ug daotang mga butang,” nag-ingon ang Bibliya. (1 Pedro 3:12) Klaro nga ang Diyos mamati sa mga pag-ampo. Apan, siya ilabinang mamati niadtong motuman sa iyang mga sugo. Bahin sa pagkaandam sa Diyos sa pagpamati kanato dihang kita mag-ampo, laing teksto nag-ingon: “Kini ang pagsalig nga atong nabatonan diha kaniya, nga, bisan unsay atong pangayoon sumala sa iyang kabubut-on, siya magpatalinghog kanato.” (1 Juan 5:14) Busa, ang mga tawo nga tim-os nga mag-ampo kinahanglang makasabot kon unsang matanga sa mga hangyo ang mahiuyon sa kabubut-on sa Diyos.
Sa unsang paagi kita mag-ampo?
“Dihang mag-ampo, ayaw balikbalika pagsulti ang samang mga butang.”—Mateo 6:7.
ANG GIINGON SA MGA TAWO
Ang mga membro sa lainlaing relihiyon—sama sa Budhismo, Katoliko, Hinduismo, ug Islam—gitudloan sa paggamit ug mga rosaryohan o lobitos dihang magsumaysumay ug mag-ihap sa ilang mga pag-ampo.
ANG GIINGON SA BIBLIYA
Ang pag-ampo kinahanglang kinasingkasing; dili sinag-ulo ug sinumaysumay. Ang Bibliya nag-awhag kanato: “Dihang mag-ampo, ayaw balikbalika pagsulti ang samang mga butang, ingon sa ginahimo sa katawhan sa mga nasod, kay sila naghunahuna nga sila pagadunggon tungod sa ilang paggamit sa daghang pulong. Busa, ayaw kamo panig-ingon kanila, kay ang Diyos nga inyong Amahan nahibalo sa mga butang nga inyong gikinahanglan sa wala pa gani kamo mangayo kaniya.”—Mateo 6:7, 8.
KON NGANONG ANGAY KANG MAHIBALO
Kon ang paagi sa pag-ampo dili dalawaton sa Diyos, ang tawong nag-ampo basin nag-usik lang sa iyang panahon o nagpasuko sa Diyos. Ang Bibliya nagpasidaan nga ang pag-ampo niadtong dili motuman sa kabubut-on sa Diyos “dulumtanan” kaniya.—Proverbio 28:9.
Kang kinsa kita mag-ampo?
“Pangitaa ninyo si Jehova [nga Diyos] samtang siya makaplagan pa. Sangpita siya samtang siya anaa pa sa duol.”—Isaias 55:6.
ANG GIINGON SA MGA TAWO
Ang ubang deboto mag-ampo kang Maria, mga anghel, ug sa mga tawong giisip nga mga “santos.” Lakip kanila si “San” Antonio de Padua, nga mao kunoy tigtagana sa “espirituwal ug materyal nga mga panginahanglan,” ug si “San” Judas Tadeo, nga giilang patron niadtong anaa sa “lisod nga mga kahimtang.” Daghang tawo mag-ampo sa mga “santos” ug mga anghel nga magdahom nga sila maoy mangaliyupo sa Diyos para kanila.
ANG GIINGON SA BIBLIYA
Ang matuod nga mga magsisimba kinahanglang mag-ampo sa atong ‘Amahan nga anaa sa mga langit.’ (Mateo 6:9) Ang Bibliya nag-awhag kanato: “Ayaw kabalaka sa bisan unsang butang, apan sa tanang butang pinaagi sa pag-ampo ug pangamuyo uban ang pagpasalamat ipahibalo ang inyong mga pangaliya sa Diyos.”—Filipos 4:6.
Pagkat-og Dugang
Unsay Akong Iampo?
Sayra kon nganong hinungdanon sa Diyos ang mga butang nga imong gikabalak-an.
‘Unsay Gipangayo ni Jehova Kanimo?’
Unsay gidahom sa Diyos niadtong buot mosimba kaniya? Posible bang mapahimut-an sa dili-hingpit nga mga tawo ang Diyos?
“Padayon sa Pagpangayo, ug Kini Igahatag Kaninyo”
Susiha ang duha ka ilustrasyon ni Jesus sa Lucas kapitulo 11 nga nagpatin-aw kon sa unsang paagi nimo matino nga dunggon sa Diyos ang imong mga pag-ampo.


text: 4 “Ug ikaw, Oh anak sa tawo, pagkuha ug usa ka tisa, ug ibutang kini sa imong atubangan ug ikulit mo niini ang usa ka siyudad, ang Jerusalem mismo.+2 Ug likosan mo kini+ ug magtukod ka ug usa ka pang-asdang nga paril batok niini+ ug maghimog pang-asdang nga bungdo batok niini+ ug magpahimutang ug mga kampo batok niini ug magbutang ug mga troso nga iglulumpag libot niini.+3 Ug kon bahin kanimo, pagkuhag lapad nga puthawng lutoanan, ug ibutang kini ingon nga puthawng paril sa taliwala nimo ug sa siyudad, ug ipatumong mo ang imong nawong batok niini, ug kinahanglan nga kini pagalikosan, ug imong pagalikosan kini. Kini usa ka ilhanan alang sa balay sa Israel.+4 “Ug kon bahin kanimo, higda sa imong wala nga kilid, ug ibutang ang kasaypanan sa balay sa Israel diha niana.+ Sumala sa gidaghanon sa mga adlaw nga magahigda ka diha niana ikaw magapas-an sa ilang kasaypanan.5 Ug ihatag ko kanimo ang mga tuig sa ilang kasaypanan+ sa gidaghanong tulo ka gatos ug kasiyaman ka adlaw,+ ug ikaw magapas-an sa kasaypanan sa balay sa Israel.6 Ug kinahanglan nga imo kining taposon.“Ug kinahanglang magahigda ka sa imong tuo nga kilid sa ikaduhang higayon, ug kap-atan ka adlaw ka nga magapas-an sa kasaypanan sa balay sa Juda.+ Usa ka adlaw alang sa usa ka tuig, usa ka adlaw alang sa usa ka tuig, mao kana ang akong gihatag kanimo.+7 Ug ipatumong mo ang imong nawong sa paglikos sa Jerusalem,+ uban sa imong bukton nga walay tabon, ug managna ka batok niini.8 “Ug, tan-awa! ako magahigot ug pisi+ diha kanimo aron dili ka moliso gikan sa usa nimo ka kilid ngadto sa pikas nga kilid, hangtod nga matapos nimo ang mga adlaw sa imong paglikos.9 “Ug kon bahin kanimo, pagkuhag trigo+ ug sebada ug lagpad nga mga liso+ ug lentihas+ ug dawa ug espelta,+ ug ibutang mo kini sa usa ka sudlanan ug himoa kining tinapay alang kanimo, sumala sa gidaghanon sa mga adlaw nga ikaw magahigda sa imong kilid; tulo ka gatos ug kasiyaman ka adlaw magakaon ka niini.+10 Ug ang imong pagkaon nga imong pagakan-on maoy tinimbang unya—kawhaan ka siklo sa usa ka adlaw.+ Sa panapanahon magakaon ka niini.11 “Ug ang tubig nga imong pagaimnon tinakos, ikaunom nga bahin sa usa ka hin. Sa panapanahon ikaw magainom.12 “Ug ikaw magakaon niini ingon sa usa ka lingin nga tinapay nga sebada;+ ug kon bahin niini, ibabaw sa nauga nga kinalibang+ sa tawo imo kining lutoon atubangan sa ilang mga mata.”13 Ug si Jehova miingon: “Sa ingon niini ang mga anak sa Israel magakaon sa ilang tinapay nga mahugaw+ taliwala sa mga nasod nga akong patibulaagan kanila.”+14 Ug ako miingon: “Intawon, Oh Soberanong Ginoong Jehova! Tan-awa! Ang akong kalag dili mahugaw;+ ug sukad sa akong pagkabata wala ako makakaon ug bisan unsa nga daan nang patay o gikuniskunis nga hayop,+ bisan hangtod karon, ug sa akong baba wala pay nakasulod nga mahugawng unod.”+15 Busa siya miingon kanako: “Tan-awa, ako naghatag kanimo ug kinalibang sa baka inay sa nauga nga kinalibang sa tawo, ug magahimo ka sa imong tinapay sa ibabaw niana.”16 Ug siya nagpadayon sa pag-ingon kanako: “Anak sa tawo, ania, balion ko ang mga tuhoganan nga niini gituhog ang siningsing nga mga tinapay,+ diha sa Jerusalem, ug sila magakaon ug tinapay nga tinimbang ug uban ang kabalaka,+ ug sila magainom ug tubig nga tinakos ug uban ang kalisang,+17 aron sila makulangan sa tinapay ug sa tubig ug sila mahinganghang magtinan-away sa usag usa ug mangaut-ot sa ilang kasaypanan.+


text:
40ka tuig nagpakita ang isa ka anghel kay Moises sa isa ka nagadabdab nga kahuykahoy sa desierto, malapit sa bukid sang Sinai. 40ka tuig. 40Gani nagsiling sila kay Aaron, ‘Himoi kami sing mga dios nga magapangulo sa amon. Wala kami makahibalo kon ano ang natabo sa kay Moises nga nagpagwa sa amon gikan sa Egipto.’ 40ka tuig sa desierto. 75ang ila kadamuon.
1Nagpamangkot ang Pinakamataas nga Pari kay Esteban, “Matuod bala ining mga ginasiling nila?” 2Nagsabat si Esteban, “Mga utod kag mga ginikanan, pamatii ninyo ako! Ang mahimayaon nga Dios nagpakita sa aton amay nga si Abraham sang didto sia nagapuyo sa Mesopotamia, sa wala pa sia makasaylo sa Haran. 3Nagsiling ang Dios sa iya, ‘Bayai ang imo panimalay kag banwa kag magkadto ka sa duog nga akon itudlo sa imo.’ 4Gani ginbayaan niya ang Caldea kag nagpuyo sa Haran. Sang mapatay ang amay ni Abraham, ginpasaylo sia sang Dios sa sini nga duta nga inyo karon ginapuy-an. 5Ang Dios wala sadto maghatag kay Abraham sang bahin nga para gid sa iya, bisan diutay lang nga puna sang duta; pero ang Dios nagsaad sa iya nga ihatag niya ini sa iya, kag sa iya kaliwatan. Sang pagsaad sini sang Dios, si Abraham wala pa sing anak. 6Amo ini ang ginsiling sang Dios sa iya, ‘Ang imo mga kaliwatan magapuyo sa iban nga pungsod, sa diin paga-uliponon sila kag pagapaantuson sa sulod sang 400 ka tuig.’ 7Nagsiling pa gid ang Dios, ‘Pero pagasilutan ko ang banwa nga ila pagaalagaran, kag sa ulihi magagwa sila sa amo nga banwa kag magasimba sa akon sa sini nga duog.’ 8Dayon ginhatag sang Dios kay Abraham ang tulomanon sang pagtuli subong tanda sang kasugtanan. Gani, gintuli ni Abraham si Isaac sang isa pa lang ka simana ang iya edad. Gintuli ni Isaac si Jacob kag gintuli ni Jacob ang dose ka mga patriarka. 9“Nahisa ang mga patriarka kay Jose kag ginbaligya nila sia sa Egipto subong isa ka ulipon. Pero ang Dios nag-upod sa iya, 10kag ginluwas sia sa tanan niya nga mga pag-antos. Ginhatagan sang Dios si Jose sing maayo nga panimuot kag kaalam sa atubangan ni Faraon nga hari sang Egipto. Gani ginhimo sia ni Faraon nga gobernador sang bug-os nga pungsod kag sang iya bug-os nga harianon nga panimalay. 11Sang ulihi may daku nga gutom sa bug-os nga Egipto kag Canaan nga nanginkabangdanan sang tama nga pag-antos. Ang aton mga ginikanan wala sing kuhaan sang kalan-on. 12Sang pagkabati ni Jacob nga may madamo nga trigo didto sa Egipto, ginpadala niya sing una ang aton mga katigulangan didto. Amo ini ang nahauna nila nga pagkadto didto. 13Sa ila ikaduha nga pagkadto, ginpakilala ni Jose ang iya kaugalingon sa iya mga utod kag nakilala ni Faraon ang panimalay ni Jose. 14Gani gintugon ni Jose nga magkadto sa Egipto si Jacob nga iya amay kag ang iya bug-os nga panimalay, nga mga 75 ang ila kadamuon. 15Kag nagkadto si Jacob kag ang aton mga katigulangan sa Egipto, kag didto sila nagkalamatay. 16Ang ila mga tul-an ginsaylo sa Siquem, sa diin ginlubong sila sa lulobngan nga ginbakal ni Abraham sa nagakaigo nga bili sa mga anak ni Hamor. 17“Sang malapit na ang tion nga ang Dios magatuman sang iya saad sa kay Abraham, nagdamo na gid ang aton mga kasimanwa sa Egipto. 18Kag karon may lain na man nga hari nga naggahom sa Egipto. Ini sia wala makakilala kay Jose. 19Ginlimbungan niya ang aton mga kasimanwa kag ginpintasan ang aton mga katigulangan, gani nga napilitan sila sa pagtapok sang ila mga lapsag sa gwa sang ila mga balay agod magkalamatay sila. 20Sa sadto gid nga tion natawo si Moises, isa ka guwapo nga lapsag. Sa sulod sang tatlo ka bulan gintatap sia sang iya mga ginikanan sa ila balay, 21kag sang gintapok sia sa gwa sang iya balay, gin-ayop sia sang anak nga babayi ni Faraon nga amo ang nagpadaku sa iya subong nga iya gid kaugalingon nga anak. 22Gintudloan sia sang tanan nga kaalam sang mga taga-Egipto kag nangingamhanan sia sa mga pulong kag sa mga buhat. 23“Sang 40 na ka tuig ang edad ni Moises nagpamat-od sia sa pagduaw sang iya mga kasimanwa nga mga Israelinhon. 24Nakita niya nga ang isa sa ila ginapintasan sang isa ka Egiptohanon, gani gintabangan niya sia, kag sa pagtimalos ginpatay niya ang Egiptohanon. 25Naghunahona sia nga ang iya mga kasimanwa makahangop nga gamiton sia sang Dios sa paghilway sa ila, pero wala nila ini mahangpi. 26Sang madason nga adlaw nakita niya ang duha ka Israelinhon nga nagaaway kag gintambagan niya sila. Nagsiling sia sa ila, ‘Pamatii ninyo ako. Mag-ulotod man lang kamo, ngaa nagaaway kamo?’ 27Pero tinikwang sia sang isa nga nagapanglupig nga nagsiling, ‘Sin-o bala ang naghimo sa imo nga pangulo kag hukom namon? 28Patyon mo bala ako subong sang pagpatay mo sadtong Egiptohanon kahapon?’ 29Sang pagkabati sini ni Moises, nagpalagyo sia halin sa Egipto kag didto sia nagpuyo sa Madian. Didto nangin-amay sia sang duha ka anak nga lalaki. 30“Sang makaligad ang 40 ka tuig nagpakita ang isa ka anghel kay Moises sa isa ka nagadabdab nga kahuykahoy sa desierto, malapit sa bukid sang Sinai. 31Natingala gid si Moises sang iya nakita, kag ginpalapitan niya ang kahuykahoy sa paghimutad sini sing maayo. Pero nabatian niya ang tingog sang Ginoo nga nagasiling, 32‘Ako amo ang Dios sang imo mga katigulangan, ang Dios ni Abraham, ni Isaac, kag ni Jacob.’ Nagkurog si Moises sa kahadlok kag wala sia sing kaisog sa pagtulok. 33Kag nagsiling ang Ginoo sa iya, ‘Ubaha ang imo mga sandalyas, kay ini nga duog nga imo ginatindugan balaan. 34Gintan-aw ko kag akon nakita ang pag-antos sang akon mga tawo sa Egipto. Nabatian ko ang ila mga pag-ugayong kag nagpanaog ako sa pagtabang sa ila. Karon, dali ka, ipadala ko ikaw sa Egipto.’ 35“Amo ini ang Moises nga ginsikway sang mga Israelinhon. Ginpamangkot nila sia, ‘Sin-o bala ang naghimo sa imo nga pangulo kag hukom namon?’ Amo ini sia ang ginpadala sang Dios nga manginpangulo kag manughilway paagi sa bulig sang anghel nga iya nakita sa nagadabdab nga kahuykahoy. 36Ginpangulohan niya ang paggwa sang mga Israelinhon sa Egipto. Naghimo sia sing mga milagro kag katingalahan nga mga buhat sa Egipto, sa Mapula nga Dagat kag sa desierto sa diin nagdugay sila sing 40 ka tuig. 37Amo ini sia nga Moises ang nagsiling sa mga Israelinhon, ‘Subong nga ginpadala ako sang Dios sa inyo, magapadala man sia sang isa ka propeta nga inyo gid kasimanwa.’ 38Amo ini sia ang nag-upod sa mga Israelinhon nga nagtipon sa desierto. Kaupod sia sang aton mga katigulangan kag sang anghel nga nagpakighambal sa iya sa bukid sang Sinai. Ginbaton niya ang buhi nga mga mensahi sang Dios kag ginpaalinton niya ini sa aton. 39“Ugaling wala magtuman ang aton mga katigulangan sa iya. Ginsikway nila sia kag naghandom sila sa pagbalik sa Egipto. 40Gani nagsiling sila kay Aaron, ‘Himoi kami sing mga dios nga magapangulo sa amon. Wala kami makahibalo kon ano ang natabo sa kay Moises nga nagpagwa sa amon gikan sa Egipto.’ 41Amo yadto nga naghimo sila sang diosdios nga tinday sang baka kag ila ini ginahalaran sang inihaw nga mga sapat, kag nagkinasadya sila sa kadungganan sang ginhimo nila nga diosdios. 42Pero gintalikdan sila sang Dios, kag ginpabay-an agod nga magsimba sila sa mga bituon sang langit subong sang nasulat sa libro sang mga propeta: ‘Mga tawo sang Israel! Indi tungod sa akon Nga gin-ihaw ninyo Kag ginhalad ang mga sapat Sa sulod sang 40 ka tuig sa desierto. 43Tolda ni Moloc nga diosdios Ang inyo gindala, Kag ang larawan sang bituon Sang inyo diosdios nga si Refan; Diosdios sila nga inyo ginhimo Agod pagsimbahon. Gani tabugon ko kamo Sa unhan pa sang Babilonia.’ 44“Ang aton mga katigulangan may tolda nga puloy-an sang Dios sang didto sila sa desierto. Ini nga tolda ginhimo suno sa ginsiling sang Dios kay Moises, suno sa plano nga ginpakita sa iya. 45Sang ulihi, gindala sang aton mga katigulangan ini nga tolda nga ila nabaton gikan sa ila mga ginikanan, sang pag-upod nila sa kay Josue sa pag-agaw sang mga duta sa mga kapungsoran nga gintabog sang Dios sa atubangan nila. Kag nagpabilin ini didto tubtob sang panahon ni David. 46Si David nahamut-an sang Dios kag nagpangayo sia sa Dios nga tugotan sia sa pagpatindog sing balay para sa Dios ni Jacob. 47Pero si Salomon amo ang nagpatindog sa iya sing balay. 48“Ugaling ang Dios nga Labing Makagagahom wala nagapuyo sa mga balay nga ginpatindog sang mga tawo, subong sang ginsiling sang propeta: 49‘Ang langit akon trono, Siling sang Ginoo, Kag ang duta Tulongtongan sang akon tiil. Ano nga sahi sang balay Ang patindugon ninyo para sa akon? Diin bala ang duog Nga pagapahuwayan ko? 50Indi bala nga ginhimo ko Ini nga mga butang?’ 51“Sa pagkabatinggilan gid sa inyo! Sa pagkadi-matinuohon sang inyo mga tagipusoon. Sa pagkabungol sa inyo sa mensahi sang Dios! Pareho gid kamo sang inyo mga katigulangan, kag inyo pirme ginasupokan ang Espiritu Santo! 52May yara bala nga propeta nga wala ginhingabot sang inyo mga katigulangan? Ginpatay nila ang mga mensahero sang Dios nga sang una nagtagna sang pagkari sang iya matarong nga Alagad. Kag karon inyo sia ginluiban kag ginpatay. 53Kamo ang nagbaton sang sugo sang Dios nga gindala sa inyo sang mga anghel, pero wala ninyo ini pagtumana!” 54Samtang nagapamati ang mga katapo sang Konsilyo sa kay Esteban naakig gid sila kag nagpabagrot sila sang ila mga ngipon sa kaakig. 55Pero si Esteban, nga puno sang Espiritu Santo, nagtangla sa langit kag nakita niya ang himaya sang Dios kag si Jesus nga nagatindog sa tuo sang Dios. 56Nagsiling sia, “Tan-awa ninyo! Nakita ko ang langit nga ginbuksan kag ang Anak sang Tawo nga nagatindog sa tuo sang Dios!” 57Nagsilinggit sila, dungan ang pagtabon sang ila mga dulonggan, kag nagdinaguso sila pakadto sa iya. 58Dayon ginpagwa nila sia sa siyudad kag didto ginbato. Ginbilin sang mga saksi ang ila mga kunop sa isa ka pamatan-on nga ginahingalanan kay Saulo. 59Kag sang ginabato nila si Esteban, nagpanawag sia sa Ginoo, “Ginoong Jesus, batuna ang akon espiritu!” 60Nagluhod sia kag nagsinggit sing mabaskog, “Ginoo! Indi pag-isipa ini nga sala batok sa ila!” Sang nahambal niya ini, napatay sia.
Copyright
Learn More


text:
Hukom 9Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
Si Abimelec
9 Isa ka adlaw, nagkadto si Abimelec nga anak ni Gideon sa mga paryente sang iya iloy sa Shekem kag ginsilingan sila, 2 “Pamangkuta ninyo ang tanan nga taga-Shekem kon ano ang gusto nila: panguluhan sila sang 70 ka anak ni Gideon ukon sang isa lang niya ka anak? Dumdumon ninyo nga ako mismo paryente ninyo.”
3 Gani nagpakighambal ang mga paryente ni Abimelec sa mga taga-Shekem. Nagsugot sila nga si Abimelec ang magapangulo sa ila, tungod kay paryente nila siya. 4 Ginhatagan nila si Abimelec sang 70 ka bilog nga pilak halin sa templo ni Baal Berit, kag gin-gamit niya ini nga kuwarta sa pagsuhol sa mga bugoy sa pagsunod sa iya. 5 Dayon nagkadto si Abimelec sa balay sang iya amay sa Ofra. Kag didto, sa ibabaw sang isa ka bato, ginpamatay niya ang iya 70 ka utod sa amay nga si Gideon. Pero ang kamanghuran nga si Jotam wala mapatay tungod kay nakapanago siya. 6 Nagkadto ang mga taga-Shekem kag taga-Bet Milo sa may kahoy nga terebinto sa Shekem kag didto ginhimo nila nga hari si Abimelec.
7 Sang mabatian ini ni Jotam, nagtaklad siya sa ibabaw sang Bukid sang Gerizim kag nagsinggit sa ila, “Mga taga-Shekem, pamatii ninyo ako kon gusto ninyo nga pamatian kamo sang Dios. 8 Sugiran ko kamo sang isa ka estorya parte sa mga kahoy nga nagpangita sang magahari sa ila. Nagsiling sila sa kahoy nga olibo, ‘Ikaw ang maghari sa amon.’ 9 Nagsabat ang olibo, ‘Mas pilion ko pa bala ang maghari sa inyo sang sa maghatag sang lana nga ginagamit sa pagpadungog sa mga dios kag sa mga tawo? Indi gid!’
10 “Dayon nagsiling sila sa kahoy nga higera, ‘Ikaw na lang ang maghari sa amon.’ 11 Nagsabat ang higera, ‘Mas pilion ko pa bala ang maghari sa inyo sang sa maghatag sang manamit nga bunga? Indi gid!’
12 “Dayon nagsiling sila sa ubas, ‘Ikaw na lang ang maghari sa amon.’ 13 Nagsabat ang ubas, ‘Mas pilion ko pa bala ang maghari sa inyo sang sa maghatag sang bino nga makapalipay sa mga dios kag sa mga tawo? Indi gid!’
14 “Gani nagsiling na lang sila tanan sa tunukon nga kahoy-kahoy, ‘Ikaw na lang ang maghari sa amon.’ 15 Nagsabat ang tunukon nga kahoy-kahoy, ‘Kon gusto gid ninyo nga ako ang maghari sa inyo, magpahandong kamo sa akon. Pero kon indi gani kamo, mapaguwa ako sang kalayo nga magasunog sa mga kahoy nga sedro sang Lebanon.’”
16 Dayon nagsiling si Jotam, “Matarong bala kag husto ang inyo paghimo kay Abimelec nga hari? Maayo bala ang inyo ginhimo kay Gideon nga akon amay kag sa iya pamilya? Kag nagakabagay man bala sa iya hinimuan? 17 Dumduma ninyo nga nagpakig-away ang akon amay para luwason kamo sa mga Midianhon. Gintaya niya ang iya kabuhi para sa inyo. 18 Pero karon ginkontra ninyo ang pamilya sang akon amay. Ginpamatay ninyo ang 70 niya ka anak sa ibabaw sang isa lang ka bato. Kag ginhimo ninyo nga hari si Abimelec, nga anak sang akon amay sa iya suluguon nga babayi, tungod lamang kay paryente ninyo siya. 19 Gani kon para sa inyo matarong kag husto ang ginhimo ninyo sa akon amay kag sa iya pamilya, kabay pa nga malipay kamo kay Abimelec kag siya amo man sa inyo. 20 Pero kon indi, kabay pa nga laglagon kamo ni Abimelec nga daw sa lamunon kamo sang kalayo. Kag kamo nga mga taga-Shekem kag taga-Bet Milo, laglagon man ninyo si Abimelec nga daw sa lamunon man siya sang kalayo.” 21 Pagkahambal sadto ni Jotam, nagpalagyo siya pakadto sa Beer kag didto nag-estar tungod kay nahadlok siya sa iya utod nga si Abimelec.
22 Pagkatapos sang tatlo ka tuig nga pagdumala ni Abimelec sa mga Israelinhon, 23 ginpaaway sang Dios si Abimelec kag ang katawhan sang Shekem. Nagrebelde ang mga taga-Shekem kay Abimelec. 24 Natabo ini agod pabayaron si Abimelec kag ang mga taga-Shekem nga nagbulig sa iya sa pagpamatay sa 70 ka anak ni Gideon nga iya mga utod. 25 Nagbutang ang mga taga-Shekem sang mga tawo sa bukid sa pag-ambus kay Abimelec, kag ginahold-ap nila ang mga nagaagi didto. Nabalitaan ini ni Abimelec.
26 Sadto nga tion, si Gaal nga anak ni Ebed nagsaylo sa Shekem upod ang iya mga utod. Nagsalig sa ila ang mga taga-Shekem. 27 Sang tion sang tigpamupo sang ubas, naghimo ang mga tawo sang bino halin sa sini nga mga ubas. Kag naghiwat sila sang piesta sa templo sang ila dios. Kag samtang nagakinaon sila didto kag nagaininom, ginalibak nila si Abimelec. 28 Nagsiling si Gaal, “Ano kita nga klase sang mga tawo sa Shekem? Ngaa nagapasakop kita kay Abimelec? Sin-o gid bala siya? Indi bala nga anak lang siya ni Gideon? Ti, ngaa magpasakop kita sa iya ukon kay Zebul nga nagadumala para sa iya? Dapat magpasakop kamo sa kaliwat sang inyo katigulangan nga si Hamor. 29 Kon sakop ko lang kamo, sigurado gid nga mapahalin ko si Abimelec. Hambalon ko gid siya nga ipreparar niya ang iya mga soldado kag magpakig-away sa aton.”
30 Sang mabatian ni Zebul nga pangulo sang banwa ang ginsiling ni Gaal, naakig gid siya. 31 Gani sekreto nga nagpasugo siya sang mga mensahero nga magkadto kay Abimelec. Amo ini ang ginpasiling niya, “Si Gaal kag ang iya mga utod nagsaylo diri sa Shekem, kag ginaganyat nila ang mga tawo nga magkontra sa imo. 32 Gani karon sa gab-i, upda ang imo mga tinawo kag magpanago anay kamo sa kaumahan sa guwa sang banwa. 33 Buwas, pagbutlak sang adlaw, magsalakay kamo gulpi sa banwa. Kon magpakig-away sila ni Gaal, himua ang gusto mo nga himuon sa ila.”
34 Pagkagab-i, naglakat si Abimelec kag ang iya mga tinawo. Naggrupo sila sa apat ka grupo kag nagpanago sa guwa lang sang Shekem. 35 Sang makita nila nga nagguwa si Gaal kag nagtindog sa may puwertahan sang banwa, nagguwa sila sa ila ginapanaguan agod magsalakay. 36 Sang makita sila ni Gaal, nagsiling siya kay Zebul, “Tan-awa! May mga tawo nga nagapadulhog halin sa mga putokputokan sang mga bukid.” Nagsabat si Zebul, “Mga landong lang ina sang mga bukid. Panan-awan mo lang ina nga daw mga tawo.”
37 Nagsiling si Gaal, “Pero tan-awa! May mga tawo man nga nagahalin sa tunga sang duha ka bukid, kag may ara pa gid sa alagyan malapit sa terebinto sang mga manugpakot!”
38 Nagsabat si Zebul sa iya, “Diin na karon ang imo ginapahambog? Indi bala nga nagsiling ka, ‘Sin-o gid bala si Abimelec nga magpasakop kita sa iya?’ Karon ara na ang ginayaguta mo! Ngaa indi ka magpakig-away sa ila?”
39 Gani gintipon ni Gaal ang mga taga-Shekem kag nagpakig-away sila kay Abimelec. 40 Sang ulihi nagpalagyo si Gaal, kag ginlagas siya ni Abimelec. Madamo ang nagkalamatay sa inaway; ang mga bangkay naglalapta hasta sa may puwertahan sang banwa.
41 Pagkatapos sadto, nagtiner si Abimelec sa Aruma. Wala gintugutan ni Zebul nga magbalik sa Shekem si Gaal kag ang iya mga utod.
42 Pagkaaga, nabalitaan ni Abimelec nga makadto sa kaumahan ang mga taga-Shekem. 43 Gani gin-grupo niya sa tatlo ka grupo ang iya mga tinawo kag nagkadto sila sa kaumahan kag naghulat sa pagsalakay. Sang makita nila ang mga taga-Shekem nga nagapaguwa sa banwa, nagsugod sila sa pagsalakay. 44 Ang grupo ni Abimelec nagplastar sa may puwertahan dampi sang banwa samtang ginpamatay sang duha niya ka grupo ang mga taga-Shekem sa may kaumahan. 45 Bilog gid nga adlaw ang pagpakig-away nila ni Abimelec. Sang ulihi nasakop gid man nila ang banwa, kag ginpamatay nila ang mga pumuluyo sini. Pagkatapos gin-guba nila ang banwa kag ginsabwagan dayon sang asin.
46 Sang mabalitaan ini sang mga nagaestar sa Tore sang Shekem, nagpanago sila sa mabakod nga lugar sang templo ni El Berit. 47 Pagkahibalo sini ni Abimelec, 48 gindala niya ang iya mga tinawo sa Bukid sang Zalmon. Pag-abot nila didto, nagkuha si Abimelec sang wasay kag nagpang-utod sang mga sanga sang kahoy kag ginpas-an. Ginsilingan man niya ang iya mga tinawo, “Magdali-dali kamo kag himua ninyo ang akon ginhimo.” 49 Gani ang kada isa sa ila nagpas-an sang kahoy kag nagsunod kay Abimelec. Gintumpok nila ang mga kahoy sa mabakod nga lugar sang templo ni El Berit kag gintutdan. Gani nagkalamatay ang tanan nga tawo nga nagaestar sadto sa Tore sang Shekem. Mga 1,000 sila tanan pati mga babayi.
50 Pagkatapos nagkadto sila ni Abimelec sa Tebez kag ginsakop man nila ini. 51 Pero may mapag-on didto nga tore nga sa diin nagpalagyo ang mga taga-Tebez. Ginsiraduhan nila ini kag nagsaka sila sa atop sang tore. 52 Ginsalakay ni Abimelec ang tore. Kag sang sunugon na niya kuntani ini, 53 ginhulugan siya sang babayi sing galingan nga bato, kag naglitik ang iya ulo. 54 Dali-dali niya nga gintawag ang manugdala sang iya armas kag ginsilingan, “Gabuta ang imo espada kag patya ako agod indi sila makasiling nga isa lang ka babayi ang nakapatay sa akon.” Gani ginbuno siya sang iya suluguon kag napatay siya. 55 Sang makita sang mga tinawo ni Abimelec nga patay na siya, nagpalauli sila.
56 Sa amo nga paagi, ginpabayad sang Dios si Abimelec sa ginhimo niya nga malaot sa iya amay nga amo ang pagpatay sa 70 niya ka utod. 57 Ginpabayad man sang Dios ang mga taga-Shekem sa tanan nila nga kalautan. Gani natuman ang sumpa ni Jotam nga anak ni Gideon.


text:
Ania ang Boeing 747 sa tanang matang sa gibahin ngadto sa 8 dakung pakete hilabihan detalyado. gidaghanon Kini naglangkob 23 repaintssa hatag-as nga kalidad nga gibahin sumala sa ilang modelo. Lakip uban sa tinuod nga ug sa batasan motingog alang sa matag matang sa makina. Ang usa ka dakung add-on alang sa mga fans sa 747.
Tomo No.7 naglangkob sa bag-o nga Boeing 747-8 (ang duha pasahero ug barkong kargahan variants).
Modelo ug Birtuwal Cockpit :
Naglakip sa 2 Boeing 747-8 (Intercontinental ug barkong kargahan) modelo gibuhat sa SkySpirit team gipaangay sa General Electric GEnx-2B67 makina Ang default 747-400 birtuwal Cockpit gigamit niini nga package tungod sa kakulang sa usa ka 747-8 birtuwal Cockpit.
Listahan sa mga repaints:
Boeing 747-8F:
Air Transport International / British Airways World Cargo / Cargolux / Emirates SkyCargo / Japan Airlines Cargo
Koreano nga Air Lines Cargo / Nippon Cargo Airlines / Boeing rollout livery
Boeing 747-8I:
Air Force Usa (dili tinuod nga livery) / Ang tanan nga Nippon Airways / Arik Air / British Airways (2 liveries) / Boeing Business Jet
Cathay Pacific Airways / Delta Air Lines / Dominican Airways / Garuda Indonesia / Boeing livery
Malaysia Airlines / Qantas / Qatar Airways / United Airlines
Naandan nga Stuff ug extras :
23 dugang nga mga panglantaw sama sa naandan alang sa nga may usa ka mas maayo nga kasinatian.
Ground Service Unit (featuring Pushback Cars, Catering Service, Cargo payloader, etc).
Lig-on bugs sa Birtuwal Cockpit mga suga sa diha nga nagalupad sa gabii.
Isyu sa aircraft.cfg ang gitul-id sa usa ka mas maayo ug realistiko performance sa eroplano.
GPWS nga sistema instalar gikan sa 747 edit Birtuwal Cockpit gibuhat sa Alejandro Lucena.
Lamang compatible uban sa FSX-SP2 (o katumbas) / Acceleration ug P3D v1 & v2 +


text:
CEBU, Philippines - Ang Department of Health miawhag sa mga mangingisda ug mga pamilyang nagpuyo sa mga baybayon sa lungsod sa Cordova nga mo-evacuate na dayon aron malikayan ang unsa mang sakit nga makuha gikan sa oil spill.
Matod sa Regional Epidemiology and Surveillance Unit officer sa DOH-7 Rennan Cimafranca nga temporaryo lamang ang evacuation samtang di pa luwas ang mga pamilya gumikan sa baho sa krudo. Misaysay si Cimafranca nga dako nga risgo kung di mobiya ang mga pamilya gumikan kay ang grabeng exposure ug pagsimhot sa baho sa krudo makahatag og sakit sa baga ug panit.
Dugang pasidaan ni Cimafranca nga ang pagkaon usab og mga seafoods nga naapektohan sa oil spill moresulta sa grabeng hilanat, sakit sa tiyan, labad sa ulo ug grabeng pagsuka. Apan ang mayor sa Cordova nga si Mayor Adelino Sitoy di uyon niini tungod kay wala sila’y kabutangan sa mga pamilya sa kapin dos mil ka mga apektadong mananagat.
“Di man pud na mangirog mga tawhana (mangingisda), di man gani na mangirog kun bagyo,” matud pang Sitoy.
Samtang, nagmalamposon ang gipahigayong clean-up operaton sa mga opisyal ug empleyado sa Kapitolyo kagahapon sa upat ka barangay sa lungsod sa Cordova, sa pakigtambayayong usab sa Peoples Organization, Local Government Units ug mga mangingisda.
Nagtinabangay ang tanan gamit ang mga improvised oil spill boom nga ginama sa sako nga ginama sa abaca, bunot ug foam. (BANAT NEWS)


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for December 25, 2009
Trapiko sa Pasko
Matag higayon matanggong ko sa trapiko sa Metro Cebu, akong am-aman ang akong kaugalingon nga daghang nangandoy nga makaangkon sa samang suliran ang mingaw kaayo nilang mga dakbayan ug kalungsoran. Kay, tinuod, ang pagkabara sa trapiko malipayong suliran. Di mabasol ang katawhan nga mopalabi sa malambuong ekonomiya ug sa kahuot sa iyang kadalanan. Kay sa hapsay nga kadalanan sa nagduka ug nagmingaw nga mga patigayon.
Maong wa ko sapota sa kahuot sa kadalanan sa mga dakbayan sa Sugbo, Mandaue, Lapulapu ug Talisay samtang nagsingabot ang Pasko. Kay nagkahulogan ni nga may kuwarta ang mga tawo ug nga nisulbong ang halin sa mga patigayon. Bahala na kon nagkahulogan sab ni sa kapakyas sa kagamhanan pagpangandam sa kalamboan.
-o0o-
Apan niulbo na gyong akong kaspa dihang nabara ang trapiko sa dakong langyab sa Cebu North Road. Tungod sa pag-aginod sa dagan sa mga sakyanan sa lane paingon sa amihanang Sugbo, wa ra abtig oras niinat nang katay og pila ka kilometro gikan sa Consolacion paingon sa mga gasolinahan sa Basak, Mandaue.
Maong napugos kog baktas pauli. Bisan udtong tutok. Di hinuon kainit ang nakapasanting sa akong apapangig: Akong nahibaw-an nga di bangga ang nakapahinay sa mga sakyanan; kon dili ang pag-awas sa mga sakyanan sa apiki nga parking lot sa shopping mall sa kinapusoran sa Consolacion.
-o0o-
Wa nako igkita ang naandang traffic enforcers. Namakasyon tingali kay holiday na man. Ang duha ka tawo nga nagwarawara sa mga sakyanan sa tungod sa mall bantang kaayo diin kapusta. Padayong gipasud ang mga sakyanan bisan nisiwil na sa highway ug nababagan nang hangtod katunga sa highway.
Tungod sa usa lang ka tindahan nabihag ang kinatibuk-ang trapiko sa amihanang Sugbo? Unsa may nasud sa bakukang sa munisipyo ug kapolisan sa Consolacion nga gitahan man ang pagduma sa nasudnong highway ngadto sa usa ka pribadong patigayon? Nganong gipasagdan man nga masakripisyo sa pipila lang ka shoppers ang mas daghang mga motorista ug mga pasahero nga mas mahinungdanon og mga lakaw—bahala na lang ko nga igo lang nipauli aron maniudto?
-o0o-
Mahimong way sa' ang mall. Unsa may iyang mahimo nga nagsugwak man ang mga mamalitay? Nga tingali mga kawani sa kagamhanan ug pribadong mga kompaniya nga mao pay pagpanghatag sa bonus? Tingali wa say mahimo ang munisipyo. Maong wa na lang mag-usik-usik pagpa-overtime sa ilang traffic enforcers.Apan tungod sa nahitabo, akong giingnan ang akong asawa nga di na mi mamalit ni mangaon sa mall; naamgohan sab nakong namakak diayng DPWH ug Malakanyang sa pasalig nga mahuman nang north coastal road karong buwana; ug nakumbinser ko nga padayong matanggong ang trapiko sa amihanang Sugbo kon ang kadagkoan sa Consolacion ray agdon kanus-a sila mohunong pagsabotahe sa highway. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text: 3 Ang pag-ampo ni Habacuc nga manalagna pinaagi sa mga awit sa pagbangotan:2 Oh Jehova, nadungog ko ang taho bahin kanimo.+ Ako nahadlok, Oh Jehova, sa imong kalihokan.+Oh buhia kini sa taliwala sa katuigan! Sa taliwala sa katuigan hinaot ipahibalo mo kini. Sa panahon sa kasamok, hinaot ikaw mahinumdom sa pagpakitag kaluoy.+3 Ang Diyos miabot gikan sa Teman, ang Balaang Usa gikan sa Bukid sa Paran.+Seʹlah.+Ang iyang dignidad mitabon sa kalangitan;+ ug ang yuta napuno sa pagdayeg kaniya.+4 Kon bahin sa iyang kasanag, kini sama gayod sa kahayag.+ Siya adunay duha ka bidlisiw nga nagagula gikan sa iyang kamot, ug didto gitagoan ang iyang kusog.+5 Ang kamatay nagauna kaniya,+ ug ang taas nga hilanat migula sa iyang mga tiil.+6 Siya mibarog, aron iyang tay-ogon ang yuta.+ Siya mitan-aw, ug dayon gipalumpat ang kanasoran.+Ug ang kabukiran nga walay kataposan nangadugmok;+ ang kabungtoran nga mohangtod sa panahong walay tino nangatumpag.+ Ang mga paglakaw sa kanhing panahon iyaha.7 Nakita ko ang mga tolda sa Cusan ilalom sa kon unsay makadaot. Ang mga tabil sa tolda sa yuta sa Midian+ nauyog.+8 Batok ba sa suba, Oh Jehova, batok ba sa suba nga ang imong kasuko miinit,+ o ang imo bang mabangis nga kasuko batok sa dagat?+ Kay ikaw misakay sa imong mga kabayo;+ ang imong mga karo maoy kaluwasan.+9 Ang imong pana gihimong hubo.+ Ang mga panumpa sa mga tribo mao ang butang nga gisulti.+Seʹlah. Pinaagi sa mga suba imong gipikas ang yuta.+10 Ang kabukiran nakakita kanimo; sila gisakitan sa hilabihan.+ Ang katubigan miagi ingon sa bagyong inubanan sa dalugdog. Ang halawom nga katubigan nagpagula sa iyang tingog.+ Ang iyang mga kamot gibayaw sa itaas.11 Ang adlaw—bulan—mihunong,+ diha sa ilang matugbaw nga puloy-anan.+ Sama sa kahayag ang imong mga pana nagapanaw.+ Ang pangidlap sa imong bangkaw nagsilbing kahayag.+12 Uban sa mahukmanong pagsaway ikaw milatas sa yuta. Sa kasuko ikaw naggiok sa kanasoran.+13 Ug ikaw migula alang sa kaluwasan sa imong katawhan,+ aron luwason ang imong dinihogan. Imong gidugmok ang pangulo gikan sa balay sa daotan.+ Gipadayag ang patukoranan, hangtod sa liog.+Seʹlah.14 Pinaagi sa kaugalingon niyang mga bangkaw imong gipalagbasan+ ang ulo sa iyang mga manggugubat sa dihang sila nagmaharoson sa pagpatibulaag kanako.+ Ang ilang dakong kangaya maoy ingon niadtong buot motukob sa sinakit diha sa tago nga dapit.+15 Latas sa dagat ikaw miyatak pinaagi sa imong mga kabayo, latas sa tipun-og sa dakong katubigan.+16 Ako nakadungog, ug ang akong tiyan naukay; ang akong mga ngabil nangurog tungod sa tingog; ang pagkadunot misulod sa akong kabukogan;+ ug sa akong kahimtang ako nasamok, aron sa hilom ako maghulat sa adlaw sa kasakit,+ sa iyang pag-adto sa katawhan,+ aron sa pagsulong kanila.17 Bisan ang kahoyng igos dili mamulak,+ ug walay bunga ang mga paras; ang buhat sa kahoyng olibo mapakyas, ug ang mga hinagdang uma dili mopatunghag pagkaon;+ ang panon sa karnero mahimulag sa toril, ug wala nay panon sa baka sa mga alad;+18 Apan, alang kanako, ako magasadya kang Jehova;+ magmalipayon ako sa Diyos sa akong kaluwasan.+19 Si Jehova nga Soberanong Ginoo mao ang akong kusog;+ ug ang akong mga tiil iyang himoon nga sama sa mga tiil sa mga bayeng osa,+ ug iya akong palakton sa akong hatag-as nga mga dapit.+Ngadto sa tagdumala sa akong kinuldasang mga tulonggon.