text:
Mindanao
Balita
Inadlaw’ng kasayuran ug kalingawan Vol. I
No. 26 Cagayan de Oro City
NOW OPEN Market City, Agora
P8.00
Huwebes, Hunyo 16, 2011
mayor
ANG PANAHON KARON
Padayon nga makasinati ug pag-ulan ang pipila ka bahin sa Mindanao tungod sa duha ka low pressure areas nga nakit-an sa sidlakan bahin sa Mindanao.
11 a.m. 4 p.m. 9 p.m. Ms Teen Cagayan de Oro 2011 contestants Ashbelle Toreno of Xavier University, Keena Alyssa Prell S. Dacubar of Liceo de Cagayan University and Lenie Rose C. Veronilla of Xavier University pose before cameramen for a photo shoot. The beauty pageant will be held on June 15 at SM City. photo by: gerry l. gorit
HEARING FOR TODAY FROM OZAMIZ
ug
2 Balita
3 ka drug pushers sikop sa NBI-Iligan City Gikan sa Bomboradyo.com
CAGAYAN de Oro City–– Kasuhan sa pagsupak sa RA 9165 kon Comprehensive Dangerous Drugs Act ang tulo ka drug pusher suspects nga nasignit sa mga operatiba sa National Bureau of Investigation (NBI) Iligan City sa Barangay Saray dakbayan sa Iligan. Giila ang mga dinakpan nga sila si Daniel Francisco, ug Anecita Francisco mga magtiayon ug si Anaota Ratingan nga nakuhaan sa 15 ka gramos sa gitoohang drugang shabu. Matud sa mga otoridad nga nadakpan nila ang mga suspek sa pinuy-anan sa usa ka Nora Janupol sa maong dapit. Gawas sa drugas ug drug paraphernalia nga
nakuha sa mga suspek, nabawi usab sa mga otoridad ang 5-mil pesos nga gitoohang halin sa pagbaligya niini. Giangkon usab ni Daniel nga gapamaligya siya sa drugas apan ang kapikas niining si Anecita ang hugot nanghimakak ug gipamaugos nga ordinaryong tindera lamang kini sa merkado. Gipahugtan pa sa mga otoridad ang kampanya kontra paghitak sa droga ilabina nga target sa drug syndicates ang mga tinun-an ning panahona. Hisayrang ang Barangay Saray ang giilang dunay daghang presensiya sa illegal drugs sa Iligan City nga inotil pa gihapong masulbad sa mga otoridad ning mga panahona.
Cabanlas: Iboykot ang produkto sa Tsina Sinulat ni JOHN PAUL BARSOPIA
GISUPORTAHAN ni Cagayan de Oro konsehal Edgar Cabanlas ang panawagan nga iboykot ang mga produkto nga gikan sa Tsina. Dili nato pagapaliton ang mga baligya nga gikan sa Tsina kay sa ingon niani ra kita makasukol kanila ug ilang mabati
MPM PORK & BEEF RETAILER Dealer of fresh pork & beef and balbacua Located at:Ground floor Cogon Market, Capt. Vicente Roa-JR Borja, CDO Mr. & Mrs. Mando/Perlita Maghinay - owner
kung unsa kita ka powerful ug kabililhon kanila, matod ni Cabanlas. Dugang pa ni Cabanlas atol sa iyang Special Report sa konseho sa dakbayan sa Cagayan de Oro nga “ang pagpanamas tamas sa tawhanong katungod hilabina sa yutang tabunon sa nasud Pilipinas dili angay nga pagabuhaton sa maskin unsapang nasud hilabina sa nasud China.” Si Cabanlas miingon nga ang Pilipinas walay ensaktong kahimanang iggugubat aron kini makasukol sa Tsina.
For your VEGETABLES Needs contact:
B-B SANCHEZ
Huwebes, Hunyo 16, 2011
Balita
Mayor gibaharan sa donor Sinulat ni FIL DEO
“BAHALA’G asa ta magabot ani!” Bahad kini ni Mr. James Giam, donor sa 4,187 square meters nga yutang gibarugan karon sa Eastbound PUJ Terminal (EBJT) diha sa San Pedro, Gusa ning dakbayan. Gisumbong ni Mr. Giam si City Mayor Vicente Y. Emano, Vice Mayor Caesar Ian Acenas ug mga kagawad “kay dili nila iuli kanako ang akong yuta.” Kasong ‘breach of contract’ ang gipasaka ni Mr. Giam. Gipasabot niya nga subay sa City Ordinance 7066-99, gamiton sa syudad ang gidonar niyang yuta isip ‘sole and exclusive terminal for eastbound PUJs’, sama sa mga rotang Tagoloan padulong sa Magsaysay, Claveria, Santa Ana, Malitbog, Manolo Fortich, Libona ug ubang bahin sa Bukidnon.
Gikasabutan usab nga kung ang terminal dili na gamiton, ibalik ngadto sa donor ang yuta nga dili na moagi og court order. “Karon kay wala na man nila gamita ang terminal, gusto kong bawi-on ang yuta, apan dili man sila mosugot mao nga ako na lang silang gipanumbong,” matud ni Mr. Giam atol sa interbiyu sa radyo. Alang kaniya, usa kini ka breach of contract o pagbaliwala sa kasabotan. Nasayran sa Mindanao Daily Balita (MDB) nga kaniadto ‘tudo-kayod’ si Mr. Giam aron dawaton sa syudad ang iyahang donasyon. Iyang gigamit ang nagkada-iyang mga paaging legal hangtud nga nalukmay ang pamunoan sa syudad ug gidawat ang iyahang donasyon. Pangugat ni Mr. Giam, “dili gayod nako isibog ang kaso kay dako na
kaayo ang akong gasto sa pag-file pa ug sa akong abogado. Subra na, matud niya, sa P200,000 ang iyang gasto mao nga “bahala na’g asa kami ni Mayor Emano mag-abot,” nagbahad si Mr. Giam . Dugang niyang bahad nga mahimo n iyang dalhon ang kaso ngadto sa Department of Justice (DOJ) Manila ug Supreme Court, kung gikinahanglan. Sa iyahang bahin, si Mayor Emano nagkanayon nga dili siya mahadlok ug dili siya mosibog kang Mr. Giam. Gani, iya kining gihagit sa pagpadayon “aron atong maklaro kung kinsay nag-breach of contract.” Iyang gipahibalo nga daghan siya’g mga kaubang de kampanilyang abogado nga makagunit sa kaso. Namatikdan sa MDB nga haw-ang na kaayo ang EBJT kay ang Libona PUJs na lang ang nagterminal dihang dapita.
Ang uban anaa na palibot sa Agora-Lapasan nga karon gitawag na og Market City ni Mr. Hong See sa Ororama chain of stores. Ang daw higanting edipisyo ni Mr. See, gipwestohan usab karon sa dakong tindahan nga Save More, ingon man usab sa integrated bus terminal (IBT). Sa pagkakaron, gihimong vegetable terminal ang EBJT sukwahi sa orihinal nga katuyoan isip PUJ terminal. Nasayran usab sa MDB nga ang commercial buildings palibot sa EBJT, iyaha ni Mr. Giam. Siya usab ang ‘operator’ o ‘tag-iya’ sa gasoline station, lotto outlet, grocery store ug uban pang mga negosyo dihang dapita. Gikareport nga sa miaging local elections, si Mr. Giam didto ‘midapig’ sa kandidatong kontra ni Mayor Vicente Emano. (Fil Deo, Correspondent)
sa ilang kalawasanm hinoon walay gikatahong namatay atol sa maong insidente nga napahigayon kaniadtong Hunyo 14, 2011 sa may 10:00 sa buntag. Ang BTL mao ang BUFFALO ( BUKIDNON FREE FARMERS and AGRICULTURAL LABORERS ORGANIZATION) TAMARAW (TITLED AGRICULTURAL MOVERS ASSOCIATION OF RURAL ACTION WORKERS) ug LIMUS (LAND TILLER INHABITANTS OF MUSUAN) gawas sa BTL adunay namugna nga lain pang pundok nga buot moangkon sa maong kayutaan nga mao ang PLATICMU (POOR LANDLESS TILLERS IN CMU) TALADULA (TALAANDIG-DUMAGAT LANDLESS ASSOCIATION) MILFA (MUSUAN INHABITANTS AND LANDLESS FARMERS ug IN-
DIGENOUS PEOPLES (IP’s) GROUP. Ang CMU kun CENTRAL MINDANAO UNIVERSITY namugna kaniadtong Enero 16, 1958 pinaagi sa akta republika No. 4498 nahimo kining CMU gikan sa MAC kun Mindanao Agricultural college diin usa ka Presidential proclamation No. 476 ni Presedente Carlos P. Garcia nga matud pa ang 3, 401 ka hektarya nakuhaan ug 321 ka hektarya nga nahatag ngadto sa mga lumad nga nag CLAIM kaniadtong 1961 sa dihang giparehistro kini sa CMU pinaagi sa CFI kun Court of First Instance sa Bukidnon 15th Juridical District Branch II ug kaniadtong Enero 25, 1975 natitulohan ang CMU pinaagi sa OCT No. 6-160, OCT No. 0-161 ug OCT. No. 0-162.
Mga nag rally batok CMU gipamusil Sinulat ni SAMMY TE
USA ka kagubot ang nahitabo didto sa ganghaan sa Central Mindanao University sa Dologon, Maramag, Bukidnon sa dihang gipamusil sa mga security guard ang mga nag rally nga sakop sa BTL kun BUFFALO, TAMARAW, LIMUS nga padayon pang nag tikad sa mga kayutaan nga gipanag-iya sa pangagamhanan. Nahitabo ang pagpamusil sa dihang gilabay ug bato ang mga guwardiya nga mag “demolish” sa KAMPUHAN sa BTL atubangan sa MAIN GATE sa CMU. Nasayran nga wala na motugot ang nagdumala sa CMU nga magpadayon pa pagtikad ang BTL sa basakan sa CMU nga sakop sa 3,080
hektarya nga titulado sa ngalan sa unibersidad human nakapahimulos ang BTL sa dugay nang panahon. Luyo sa maong pagdili sa CMU ngadto sa BTL nga motikad sa maong basakan, padayon gihapon nga migamit ug turtle ang mga eskwater apan gikompiska sa mga guwardiya ang ilang mga kagamitan nga maoy hinungdan sa ilang pag RALLY atubangan sa tulonghaan. Ang mga nasamdan sa maong pagpamusil sa mga nag RALLY mao sila GREGORIO SANTILLAN, BILLY JARDEN, JARRY DE VERA, MARILOU PORTIN ug JOSE BENEMERITO JR. sila pulos nakaangkon sa samad pinusilan sa nagkadaiyang parti
basallajes
COCO LUMBER & STICK DEALER
FARM PRODUCTS DEALER
J.R. Borja, Cagayan de Oro City
CELL. #: 0908-1067819 0917-3047221
Owner : MR. RENIE BASALLAJES
GUSA EAST BOUND PUBLIC MARKET GUSA, CAGAYAN DE ORO CITY
Mindanao
tel. no.: 856-1671
NONOY LECHON SERVICES OFFERED OUT OF TOWN ORDER Wedding • Anniversary • Birthday • Party Located at 31-22 Brgy. Nazareth, CDO & Westfield Subdivision, Brgy. Iponan, Entrance Brgy. Balulang For more details, contact Tel. No.: 309-5276 Manager: Hermilino Villalon
“ORDER NA OG LECHON”
Mindanao
Balita Huwebes, Hunyo 16, 2011
Aggie News 3 MISAMIS ORIENTAL’S SALO TABO. The province’ celebration of the Salo Tabo, an exhibit of the finest agricultural and fishery products and other locallymade commodities from MisOr’s various municipalities has been added with much vigor as Agriculture Secretary Proceso J. Alcala himself gleefully pays a visit in their respective display booths. Joining him is Honorable Governor Oscar S. Moreno (2nd bottom picture) and DA-10 Regional Executive Director Lealyn A. Ramos (3rd bottom picture, extreme right).
SOA on Food Processing kicks off
A
DDING o n e ’ s knowledge on food right at the convenience of one’s home is now possible as the Department of Agriculture Regional Field Office 10 (DA-10) through the Regional Agriculture and Fisheries Information Division (RAFID), with funding from the Mindanao North Coast Integrated
Area Development Project (MNCIADP), has recently started its School-onthe-Air (SOA) program on Food Processing of Indigenous Materials over DxCC – RMN of this city. The program intends to reach out food enthusiasts, including farmers and fisherfolks, and other agricultural stakeholders to consider
other lesser known crops for consumption as they’re also accessible, affordable and healthy to eat. In this way, listeners can also contribute in the department’s admirable thrust to easen reliance and lessen imports on rice. Ultimately, they’d also serve as agents of the agency in pushing rice self-sufficiency by 2013.
Discussions on the said topic will run for 30 minutes every Mondays, Wednesdays and Fridays at 5:30 to 6:00 p.m. In order to gauge the comprehension of students and qualify for the graduation cere m o n y, d a i l y quizzes and a final assessment exam would be given to them. Likewise, this will guide the depart-
ment in selecting honor students, who’ll be aptly rewarded later on. As this twomonth SOA program covers the provinces of Misamis Oriental and Bukidnon, an initial of 250 students have officially enrolled, coming from different areas such as Claveria, Opol, Cagayan de Oro, Villanueva, Manticao, Lag-
onglong, Lugait, Balingasag, Sumilao, Libona, Kalilangan, Manolo Fortich and Talakag. For more interested participants, kindly submit your names to the municipal agriculturist and agricultural technicians designated in your respective areas to be included in the department’s master list of enrollees. joanne l. olson, da-10
4 Opinyon Mindanao
Balita
The Mindanao Daily Balita is published daily at Door 3 Geleng Bldg., Lapasan Highway, Cagayan de Oro City. It is registered with the Department of Trade and Industry (DTI), Region 10 with Certififcate No. 01349532, and with Business Permit No. 2011-1516, TIN No. 946396-807-001 Telefax Nos: (088) 856-3344, (08822) 72-33-44, (088) 857-1390, 74-53-80, cell no.: 0923-432-0687 Website: www//businessweekmindanao.com E-mail: mindanaodailynews@gmail.com DANTE M. SUDARIA Publisher ROSE MARY D. SUDARIA Manager RUEL V. PELONE jonathancatalan Advertising Editor-in-Chief rolando sudaria GERRY L. GORIT Photo Journalists NELSON V. CONSTANTINO Uriel C. Quilinguing Editorial Consultants
FELIX SANTILLAN Layout Artist guillermo ade, Jr. Production Marlon Domingo Circulation RIZA O. ARES LIEZL A. DELOSO JOE PALABAO Rene Michael BaÑos
ATTY. MARIO T. JUNI atty. roberto a. cantago jr. Legal Counsels Marketing Consultants
For subscriptions and advertisements please contact our bureaus and agents in your areas. Cebu City- raul cardona - 0927-2251300 Davao City - jessie palabao - 0910-6681733 Butuan City - ARJAY FELICILDA - 0949-328-4099 Butuan City - OBET SAMONTE - 0905-7495220 Bukidnon - MARY ANN NOBLE - 0923-616-5083 Valencia city, buk.- ed baul - 0920-9019294 OZAMIS CITY - ATTY. ROBERTO CANTAGO OROQUIETA - MARISA MANLAPIG - 0928-9538828 GINGOOG CITY - WILLIE RAMOS - 0926-1691016 West Mis. Or. - Jun Felicilda - 0906-7389130 East Mis. Or. - Jessie Dahay - 0935-9058038 ARMM Region - Sony Sudaria - 0917-3247258 Iligan City/cdo - joe pantoja - 0906-7469233 Iligan City - RIC CLET - 0926-9036503 Marawi City - ASA MADALE - 0916-1590131 Lanao del Sur - sahria maruhom Bacolod, LDN - Nono Tario-0916-2310903 Maranding - ELEANOR TAPITAN - 0926-1888871 Zambo City - CAMCER I. ORDOÑEZ - 0908-7804348 Pagadian City - romy francisco - 0906-7258021 Ipil, Zamboanga Sibugay - ALBERTO ALCORIZA Puerto,CDO -Lucresia jerusalem Cagayan de Oro - sonny david - 0935-9727899 Cagayan de Oro - JOE PALABAO - 0905-1569709 Puerto, CDO - VICTOR ALCOVER - 0926-9778513 Claveria - David sudaria - 0926-1096831 Manolo Fortich, Buk. - OSCAR LEDESMA
Gusto ka ba nga mabasa sa mga businessman ug mga manager ang imong advertisements?
BusinessWeek MINDANAO
Your local online business paper
Call us now! Tel Nos:856-33-44, 74-53-80
Geleng Bldg., Lapasan Hi-way Cagayan de Oro City
Advertising BusinessWeek makes your advertisements read worldwide!!! www.businessweekmindanao.com
Mindanao
Huwebes, Martes, Hunyo 14, 16, 2011
Balita
Daug sa sugal sa bana duna bay katungod ang asawa? ADUNAY sulat hangyo nga gipahidangat dire sa atong inadlaw’ng pamantalaan nga mikusog ug mikuyanap na karon sa Bisayas ug Mindanao ang Mindanao Daily Balita. Kining usa ka sulat suliran sa usa ka ginang, gihatagan kini nato ug katin-awan sa matag usag-usa kanila ang asawa o bana, ang nangutana sa ako kun duna bay katungod ang asawa diha sa daug sa iyang bana sa sugal. Ato kining hisgotan aron matin-aw kun unsay lagda sa balaod kalabot sa katungod sa magtiayon ngadto sa salapi o butang nga madaug sa usag-usa tungod sa sugal. Sigun sa gibutyag sa usa ka sulat nga gipadangat kanako, nga ang iyang bana magsige ug sugal magtaya sa suertres gigamit ang iyang ka-ugalingong suweldo. Matud pa niya nga tungod ni-ini wala nay klarong mabilin usab ang
Bullet of Truth
JOE PANTOJA
suweldo sa iyang bana kay iyang ihurot ug taya sa sugal nga suertres. Aduna pay dugang nga problema nga sa panahon makadaug ang akong bana sa sugal dili kini ihatag sa ako, ug iwaldas-waldas lang, ug iyang ihurot sa pagbangka sa inum sa iyang mga amigo o barkada. Ma-o kini ang akong pagpasabot diha kaninyo. Ang daug sa usa ka tawong minyo, bana man siya o asawa tungod sa sugal giila isip tipik sa kabtangan sa kaminyoon o conjugal partnership property. Ang paragraph 7 sa
Article 117 sa Family Code, nagbuot nga ang bisan unsang salapi, kantidad o butang nga maangkon pinaagi sa lagda sa pulong chance, ug kini naglambigit sa bisan unsang daug sa sugal legal man o illegal. Tungod ni-ini ang daug sa bisan unsang pamaagi sa pinustahay nahasubay man sa balaod o dili, dili lang masulo sa asawa o bana nga mipusta o miapil sa sugal ug dili niya mahimong mahikawan ang iyang kapikas nga wala moapil sa maong pagpusta o bien wala ba kaha motugot sa maong pagpusta. Bisan ang daug sa bana o asawa sa legal nga derbe, bulang o taretare, sweeptakes, lotto o masiao, hantak, majong, baraha, o bisan unsang matang sa sugal o dula panimpalad o game of chance, dili angayang ihikaw ngadto sa iyang kapikas, ang balaod mismo nag-ingon, nga
butang kini sa kaminyoon ug tungod ni-ini angay lamang nga panag-ambitan kini sa magti-ayon ug matilawan usab kini sa ilang anak. Hino-on samtang ang balaod naglagda nga ang daug sa bisan unsang sugal, butang sa kaminyoon, kini nagbu-ot usab nga kun mapilde ang kantidad o salapi nga gipusta, tulubagon lamang sa asawa o bana nga nanugal ug dili kini mahimong kuha-on o ipakang sa kabtangan sa kaminyoon. Busa, ang asawa adunay dakong katungod ni-ana, basi sa nakalagda sa atong balaod. Kun adunay inyong mga suliran nga kamo na-igo sa “INHUSTISYA” nga pama-agi, puede ninyong ipadangat sa akong e-mail- josepantoja65@yahoo.com.ph aron atong hatagan gilayon igong aksiyon. (ANG BALAOD TIGBAYON SA KAHUSAY UG KALINAW)
Sidewalk vendors angay pasayluon panagsa ATONG makita nga nagdasok ang ubay-ubay nga mga SIDEWALK VENDORS bisan asang dapit nga anaa magpunsisok ang katawhan sa dakbayan sa Cagayan de Oro ilabi na ang mga dapit sa Cogon, Carmen, Puerto, Agora ug Divisoria. Usahay sila makabalda sa kadalanan ug aginan niini maoy hinungdan sa pagpangsikop ngadto kanila sa mga tinugyanan sa balaod. Ilabi na kadtong mga sidewalk vendors dihang dapita duol sa mga merkado nga maoy sagad pagasikopon. Makatarunganon man usab ang atung kapolisan sa pagpitol kanila aron mahapsay ang dagan sa trapiko. Kining
saypanan ang pipila sa sidewalk. Isyo Dili usab masayop Dokyumentado ka sidewalk vendors,
SONNY DAVID
gihimo sa tinugyanan sa balaod subay usab sa kamanduan gikan sa lokal nga pangagamhanan ning syudad. Tungod niini atung hangyuon ang mga sidewalk vendors nga dili sila magpalabi sa pag-ukopar sa kadalanan o kaha sa agi-anan sa tawo aron dili kamo gukdon sa balaod. Kung adunay ka-
nan, pasayluon usab sila panalagsa tungod kay mao raman kana ang ilang panginabuhian. Siguro ang atung kapolisan mosabot usab panalagsa sa sitwasyon sa mga vendors aron mabuhi usab sila. Gani, halos tanan nga mga mamaligyaay gikan gayud sa kabus nga kahimtang diin nagantus lamang sila diha sa kadaplinan pinaagi sa pagpamaligya aron mapakaon ang ilang pamilya. Ang uban kanila gikan sa prisohan apan gumikan kay nagbag-o na sila sa ilang kinabuhi og wala usab silay lain’g kapaingnan mao lamang ang pagpamaligya diha
ang atung gobiyerno may kalabutan sa paggukod ngadto kanila tungod kay adunay nalatid nga city ordinance niini diha sa pagdili og pagpamkaligya sa kadaplinan sa atung palibot kay kini supak sa maong ordinansa. Mao nga sila kanunay gayud pitulon sa matag karon ug unya. Gani, ang atung lokal nga pangagamhanan ang mihatag na kanila og relocation area aron sa ingon niana aduna silay permanenting baligyaanan. Apan mobalik man gayud ang mga sidewalk vendors ngadto sa ilang naandan nga dapit daplin sa kadalanan.
Kasikas 5
Mindanao
Balita Huwebes, Hunyo 16, 2011
MORO Islamic Liberation Front (MILF) Peace Panel Chair Mohager Iqbal (middle photo) fields a questions from civil society organizations during a consultation on the MILF’s Final Draft Agreement held June 13, 2011 at Balay Mindanaw, Cagayan de Oro City. Also in photo are MILF Peace Panel members (L-R) Prof. Abhoud Syed Lingga, Datu Michael Mastura (left photo) and Dr. Maulana Alonto. Not shown
Singaporeans nadinggoy Eco-sports Sinulat ni ARJAY S. FELICILDA
Nadinggoy sa mga kiriwan ang duha ka mga imbestor nga Singaporean. Ma tud ni P/Supt. Martin Mercado Gama, regional PIO sa Caraga PNP, kini nahitabo sulod sa Oasis Beach View Resort sa Baybay, Carrascal, Surigao del Sur. Ang tag-iya sa resort nga si Ms. Tessie Lumapas Laures nagkanayon nga nadala sa mga kiriwan ang dakong kantidad sa salapi, mga alahas, ug ubang personal nga mga butang sa mga biktima nga sila si Lim Hsien Chau ug asawa nga si Tracey Chie Hui.
Sa imbestigasyon nila ni Police Inspector Isagani Ybañez, hepe sa Carrascal Police, nasayran nga ang magti-ayong Singaporens mi-check-in sa Oasis Beach View Resort kaniadtong Hunyo 11 ning tuiga. Ang magtiayon misugilon sa kapulisan nga sila gikapoy gikan sa paglinakaw ug nalimtan nila pagtrangka ang pultahan sa ilang kwarto. Wala nila namatikding misulod ang mga kiriwan nga mitangag sa ilahang salapi ug mga butang. Gi-umbistigar pa sa kapulisan kini nga kaso.
Bike for Freedom gipahigayon sa ‘Torbo’
Oroquieta City––Gipahigayon kagahapon ang usa ka labyuganay sa biskleta ug dagan atoll sa pagsaulog sa ika-113th Adlaw sa kaugalingnan kun Independence Day. Ang “Bike for Freedom” gipahinungod kini sa maong selebrasyon ug isip usa ka pakig-sandurot sa katawhan diin gitinguha niini nga pinaagi sa maong pagdula sa kadalanan makahatag kini ug panaghiusa. Ang TORBO kun The Offroad Bikers of oroquieta Incorporated nga gipanguluhan karon ni Dr. Muriel Matildo ug Adviser Mr. Alex Guantero sa Xela Marketing maoy nangulo sa maong Labyuganay diin ubay-ubay
ka mga bikers gikan sa Pagadian City, Ozamiz City, Dipolog City, Oroquieta City, Clarin Misamis Occidental, Jimenez, Misamis Occidental, Aurora, Zamboanga del Su rang nahidangat gayud aron sa pag-apil sa maong labyuganay kun gukod sa bisikleta. Unom ka categoriya ang giapilan sa mga magdudula, apil niini ang Beginners, Junior-Senior kun JunSen, Veterans, Fatboys, Golden Boys u gang katapusang hugna mao ang Bike and Run, diin human sa lima ka libot o lapas ang mga bikers modagan na usab sulod sa plaza diin kinahanglan ilang mahuman ang upat (4) ka laps kun tuyok. (onlinenews-mindanao.tk)
in photo are Datu Antonio Kinon and Mr. Jun Mantawil. At right, Nestor Banuag of Xavier University-Ateneo de Cagayan’s Kristohanong Katilingban sa Pagpakabana (KKP) lobs a question to the MILF Peace Panel during a consultation with civil society organizations held June 13, 2011 at Balay Mindanaw, Cagayan de Oro City. Also in photos are participants from Moro and Lumad CSOs. photos by mike baños , npn
festival sa Surigao Sur
TANDAG City––Malampuson ang tulo ka adlaw’ng 4th Eco-Sports Festival dinhi ning dakbayan. Ang kalihokan nga gipangulohan ni City Mayor Ayek Pimentel ug gidumala sa City Tourism Council, naglakip sa fun run-fora-cause, kansang kinitaan gipamalit og school supplies alang sa mga magtutunghang kabos sa mga barangay sa Mabuhay, Maticdum, San Isidro, Pandanon, Maitom ug San Jose. Matud ni City Tourism Officer Florence Abis, nagmalampuson usab ang coastal clean-up, ecosports activities, fire ball contest, live band concert, 2nd Tandag Summer Kite Festival ug uban pang mga kalihokan tumong sa paghatag og pagtagad sa kina-iyahan pinaagi sa paugnat sa kusog. arjay s . felicilda
Disabled persons avail of wheelchairs
SOME 50 brand new wheelchairs worth P400,000 were donated by the Taiwan Association of the Philippines headed by Wayne Chi and Taipei Economic and Cultural Office (TECO) headed by Ambassador Donald Lee last June 11, 2011. This donation was through the efforts of Cong. Rufus Rodriguez of the 2nd District of Cagayan de Oro. In photo shows on the third column: L-R: Cong. Maxie Rodriguez of ABAMIN, Wayne Chi, Ambassador Donald Lee of Republic of Taiwan, Cong. Rufus Rodriguez of the 2nd district of Cagayan de Oro and Nazareth Barangay chair Jocelyn Rodriguez. advertorial
Kapitanes sa Misoc nakigtagbo kang Cong. Maximo Rodriguez Sinulat ni HARRY DEL PUERTO
NAGMALAMPUSON ang gipahigayon nga panagtagbo sa mga nagkadaiyang mga kapitanes sa Misamis Occidental uban ni Congressman Maximo Rodriguez niadtong Martes sa gabii dinhi sa dakbayan sa Cagayan de Oro. Ang panagtagbo gipahigayon aron hisgutan ang mga proyekto nga ipang apud-apod sa mga kabarangayan nga nahisakop sa Misamis Occidental partikularmente ang 47 ka mga
barangay sa Oroquieta City. Gikabutyag nga mokabat sa P500,000 ang bili sa proyekto alang sa panubig kon water system project ug lain pang mga development sama sa education, PhilHealth, ug uban pang mga negosyo nga makahatag ug tabang ngadto sa mga katawhan sa barangay. Matod pa ni Rodriguez nga dili lang sa Region 10, apil usab ang mga kasikbit nga lugar sa Mindanao, ngani
dako ang kalipay sa mga taga Oroquieta kay ilang nahinabi si Congressman Maximo Rodriguez sa ilang paghidangat dinhi sa dakbayan sa Cagayan de Oro ug nahatagan sila ug pagtagad sa ilang kinahanglanon hilabina sa ilang barangay. Nonot niini, dili lang mga kalamboan ang buot kutloon ni Cong. Rodriguez kundi, apil na usab niini ang “peace and development” dinhi sa lugar sa Mindanao gumikan sa kagubot, walay pagsinabtanay, ang pagsaka
sa mga palaliton, ug walay hunong nga panghitabo sama sa baha, linog ug kriminalidad nga walay kasulbaran ug naghatag usab ug labad sa mga katawhan. Dugang ni Congressman Rodriguez nga ang polo sa Mindanao, duna lamang duha ka senador ug unom ka partylist mao nga buot niyang mahatagan ug bili kadtong mga kabarangayan nga nagkinahanglan ug suporta pinaagi usab sa Abante Mindanao nga gipaluyohan niini.
6 Showbiz Chika
Mindanao
Huwebes, Hunyo 16, 2011
Balita
Mommy Dionisia gipakita na Pag-host ni John Estrada, gidayeg ang P1M Hermès nga bag sa mga magdadaog sa gutan K a n u nay g i n a h i s ang engrande og Ms. Earth Philippines mausikong ika-62nd birthday sa General Santos City
kinatumyan sa Antipolo malantaw ang Manila, dungang miatubang sa media ang mga magdadaog sa pasunding sa Miss Philippines Earth 2011. Nabatian nila ang gidak-on sa responsibilidad mintras naa sila sa kinatas-ang kalamposan. Malipayong higayon kini tungod kay ilang nang gikolekta ang mga premyo! Gipamahin pud nila ang kalampusan sa ilahang mga amahan karong Father’s Day. Apan may masakit nga rebelasyon si Miss Philippines Water Muriel Orais. “I never met my father pa but I am thankful for my mom and the love that I received in this pageant,” ingon pa niya. Espesyal pud ang pag-abiabi sa mga midaog sa pasunding sa host nga si John Estrada para sa Father’s Day og sa iyang adalaw nga natawhan. Kusog sab ang suporta gikan sa misis ni John ang kanhing Miss Earth nga si Priscilla Merilles. Gibutyag ni Priscilla nga andam na daw sila magka-baby. “I believe that it’s God’s perfect time to get pregnant pero sana sa susunod na year,” matod pang Priscilla. “Time management for my wife and kids, kung paano ko alagaan ang karir ko, ganun din sa asawa ko!,” pamulong ni John. Pasiaw pa ni John, nga plano daw siya kidnapon ni misis para masolo sa tago nga lugar.
sa Mayo. Bisan pa sa iyang pagpasundayag sa sayaw og lima ka ilisan sa sinina, nahulat ang publiko sa inahan sa Fighter of the Decade Manny Pacquiao para ipakita ang mahalo’ng regalo gikan sa iyang anak. Ang boxing icon og iyang asawa nga si Jinkee, mihatag kaniya sa mahalong orange nga Hermès luxury designer bag nga gibalitaang mibalor sa 1M. Sa sinugdan mipili si Mommy Dionisia nga itago muna sa publiko ang bag. Pero sa eksklusibong interbyo ni Korina Sanchez sa “TV Patrol” sa ABSCBN, gipakita ra jud sa Pacmom sa publiko ang maluhong designer bag. “Simple lang tingnan, walang zipper. Pero ang pangalan niya, ang mga
materyal niya ang mahal,” ingon niya. “Amoy goma, no? (Sabay katawa).” Iya pud gipakita ang orange nga panwelo nga hinatag sa kanhing President Joseph Estrada. Sa dihang gipangutana kung unsa’y nabalan niya mahitungod sa disenyero, miingon si Mommy Dionisia: “Nagpunta ako sa bahay ng anak ko. Sabi ko, ‘Anak, ano ba itong klase na
bag? Parang kung tingnan natin hindi maganda, pero ang materyal ang mahal.” Matod pa ni Mommy Dionisia, una daw niya’ng gigamit ang Hermès bag sa pagadto niya sa simbahan. Labaw pa sa mga materyal nga butang, matod pa niya nga magapasalamaton daw siya sa Ginoo nga nagapadayon og hatag sa abundang panalangin sa iyang pamilya.
Direk Brillante Mendoza. Hindi talaga totooo. Actually nabasa ko ang rumor na ‘yon, natawa lang ako,” ingon pa niya. Sa dihang gipangutana
kung tinood ba nga giimbitahan siya ni Martin para sa out of town trip, mitubag si Cabral: “Sana nga pero hindi, hindi talaga.” Sa sip arar nga interbyo, gipalanog ni Martin ang paglimod ni Cabral sa pahinungd a n g w a l a d aw siya’y panahon sa gugma sanglit nga bisi kini kaayo sa iyang pagkomiter sa showbiz. Sa pagkakaron, nagtrabaho si Martin sa proyektong “Minsan Lang Kita Iibigin” kung asa siya ang nag-unang bida niini. Karon, nangandam na pud si Cabral sa iyang unang proyekto sa ABSCBN nga “Hiyas” kauban si Zanjoe Marudo.
‘ladylove’ ni Coco Martin misulti na Misulti na gayod ang aktres sa indie film nga si Mercedes Cabral mahitongod sa isyu nga siya ang uyab sa award-winning aktor nga si Coco Martin. Sa interbyo sa The Buzz, si Cabral miingon nga managhigala lang daw sila ni Martin “Magkaibigan lang talaga kami
ni Coco. Matagal na din kaming magkakilala,” matod ni Cabral, nabotohang Pinakagwapang Aktres sa tuig 2008 sa Cannes Film Festival. Nakatrabaho ni Martin si Cabral sa award-winning indie films sama sa “Serbis” og “Kinatay.” Gilimod ni Cabral ang
mga report nga pirmi daw si Martin makit-an mag-bisita niya. “Kailan? Hindi. Kasi nagkikita lang kami kapag may events at parties si
Mindanao
Balita Huwebes, Hunyo 16, 2011
Dear KUYA SONNY
ALANG SA IMONG KAAGI SA GUGMA, ISULAT UG E-ADDRESS SA MINDANAO DAILY BALITA O E-mail: sonnydavid2011@gmail.com MAKITA SA INTERNET - http://www.businessweekmindanao.com
WANTED TEXTMATE MILYONARYA NA!
Dear Kuya Sonny, ako si Marivic , 25 anyos na, taga lalawigan sa Misamis Oriental, minyo na ako karon apan usa lamang ka-live-in kon puyopuyo tungod kay ang akong kaipon usa man ka minyo, idaran usab apan milyonaryo. . . actually nia na ako magpuyo sa Manila, tungod kay nakabasa man ako ning imong lindog sa DAILY BALITA pinaagi sa INTERNET mao nadasig ako sa pag-apil ning akong kaagi sa gugma. Nauso man lagi ang text-text mao aduna akoy ka-textmate nga usa ka insek kon Chinese nga taga Binondo, Manila, usa ka edaran,negosyanti ug
milyonaryo. Isip textmate kami, dugay ra kami naguyab, gani, kanunay ko niya anhaan diha sa Cagayan de Oro . Mat ag duha ka simana magkita kami apan hasol usab sa iyang bahin kay taga Manila baya siya kuya pero walay problema sa iyang mga gastos tungod sa iyang pagkasapi-an. Sa kada kita namo tungod sa iyang pagkagalanti nga insek, dagko
kaayo siya ug hinatagan nga kwarta mao nabulahan ako kuya ug nabulahan usab akong pamilya. Dayon mag good-time kami uban sa akong mga igsoon ngadto sa mga shopping mall ug manga-on ngadto sa sikat nga kan-anan diha sa inyo sa Cagayan de Oro. Kada hatagan niya ako og kwarta, ang uban ako kining gi-deposito sa banko aron dili mahurot kuya gawas pa aduna akoy pangandoy sa kinabuhi nga moasenso kay dili lalim nga magpakabuhi ning ibabaw sa kalibutan nga kanunay mahiagom sa kalisod. May sumpay pa atangi gayud ninyo.
11:00 am
4:00 Pm
9:00 Pm
PAIRING
PAIRING
PAIRING
40
70
ANG IMONG TAMBAG SULIRAN, PROBLEMA SA BARANGAY, GREETINGS UG WANTED TEXTMATE E-TEXT LANG SA tm/ globe: 09359727899 ug tnt/smart: 09462202141. MAKITA SA INTERNET - http://www.businessweekmindanao.com Sa inyong entry, ayaw kabalaka kung dili ako maka-reply kaninyo tungod kana sa akong ka busy sa sinulatay. Kanang inyong gi-text ma-mantala sulod sa duha o tulo ka adlaw gikan pagkadawat niinifirst come first serve basis.
TAMBAG SULIRAN
palarang numero ni kuya
50 27
Pagtulun-an 7
17
Gud pm Dear KuyaSonny, patulong po ako sana sir mahanap ng trabaho. Si Bebe poh aqoh, 28 yrs old, undergraduate ng BSHRM, tga Manila aqo, wala poh kc akng kilala msyado d2. Gusto nah poh ako mgtrabaho sir, sana matulongan nyo po ako kahit anong trabaho, huwag lang masama sir. (From , 09069209600). Bebe, magpunta ka lang dito sa Mindanao Daily Balita para matulongan kita tungkol sa employment mo.
GREETINGS/WANTED TEXTMATE Hai gud eve Kuya, greet lng ko kang mama ug papa ug sa aqung brkada cla Jason, Mieger ug Vincent. Cla sb Lea, Elsie ug si Kuya Kim kauban nako. Kuya pwd mangayo og txtm8 kanang girl 18 to 20 yrs old (From Vernon, 09169627085) Kuya, wnt 2 grt ol bkackdeath metal hordes sa Iloilo apil pud dha sa Bohol. Tnx , from Basti. Maayong hapon kuya Sonny, gr8 q sa tanan member Y.M.C. If kinsa to mo-join just txt or call 09059157604 . Naa pa kuya second sending ni, para sa Cabingas Family dha sa San Nicolas , Jasaan og sa Orax Family sa Bukidnon . From Michelle Cabingas poh kuya tnx and God bless u. (09059157604) Dear Kuya Sonny, I jst wnt 2 greet my future husbnd nga c Perter Suarez. Love nako siya. Tnx po an more power, pirme ko palit inyo Daily Balita. Mae Ann ni. (09359304470) Helo hanap po ako ng txtm8 ung girl, 17 2 19 yrs old. JAD is my name/09359958022.
SURE NUMBER
SURE NUMBER
SURE NUMBER
posibli modugang sa pairing
posibli modugang sa pairing
posibli modugang sa pairing
PROBLEMA SA BARANGAY Kuya naa jud me problima dre sa Barangay Consolacion sa district 2, dre btaw sa among lugar naay wala matiwas nga pathway luoy kau ang mga studyante labina karong ting-ulan. Hain naman ang ilang mga saad (From Badi, 09168843395)
5 7
0 2
2
5
BASIN MASINDIKATO
BASIN MASINDIKATO
BASIN MASINDIKATO
combinations para karon
combinations para karon
combinations para karon
2
570 270 target
507
1
204 214
207 217
target
204
5
172 142
175 145
rumble
175
Hi Kuya Son pwd hingi txm8 ung papatol sa LEZBIAN, 18 above. From DM, ito number ko 09057720779.
Badi, pakigkitae ang inyong kagawad nga maoy committee chairman sa INFRASTRUCTURE aron imo kining ereklamo. Apan kini maapil sa budget sa sunod tuig pa. Kay ang pundo para niana, karon pa kana maapil sa ilang session sa Oktobre ning tuiga alang sa budgeting niini dayon matrabaho inyong pathway sa sunod tuig pa. Mao kana ang proseso sa proyekto sa barangay. Kadtong nag text kanako, ugma pa nato ma-mantala gumikan sa atung space hagip-ot kaayo..
8 Kalingawan Nasayod ka ba? NASAYOD KA BA nga ang pasyente sa breast ug cervical cancer mahibaw-an pinaagi sa iyang baho? gi-research ni jay f. nacasabog pinaagi sa rowjoe s. felicilda memorial cancer information project
Punto ni Fil Deo Traffic police nagwangwang gihapon DUHA ka sakyanan nag-atbang pagpark sa kanto gayod sa Pabayo ug Yacapin, Cagayan de Oro, alas-11:30 sa udto, Hunyo 14. Wa naka-ekk si RTA Lingcong kay busy kuno kaayo siya pag-atiman sa nagkaguliyang nga mga sakyanan. Wa niya maanalisa nga kung iyang gi-una pagsita kadtong duha ka nakababay nga mga sakyanan, miminus unta ang iyahang suliran. oOo ANG mga driver daw ‘untouchable‘ kay ang ilahang mga sakyanan gipatungod gayod sa black and yellow nga guhit sa kanto sa dalan. Galvanized jiffy (KCU-704) ug Isuzu Pickup (KDW-939) mao kana ang ilahang mga ilhanan. oOo NALOOY kita kang RTA Lingcong kay nag-inusara siya niadtong tungora. Diha untay midool nga gamayon nga RTA enforcer, apan milakaw ra usab dayon. Nagtoo kita nga ang iyahang destino didto sa unahan, silong sa landong. oOo SA ubang mga syudad, sama sa Cebu… lahi ang traffic enforcer nga modakop sa jaywalkers, lain ang sa wrong parkers ug lain pud ang sa moving violations. Imposible ba na dinhi sa atoa, Police Supt. Tony Montalva? oOo TUOD, unsa nay nahitabo sa jaywalking ordinance sa Cagayan de Oro? Maayo lang ta sa sugod, diba? Murag dili na kana matawa og ningas cogon. Burnout na jud na. oOo KANIADTONG usang hapon, labihang kusoga sa ulan. Nag-overflow ang kanal sa highway Kauswagan-Bulua (as usual) mao nga nagkaguliyang ang mga sakyanan. oOo LABIHANG pi-uta sa highway hangtud sa lapas sa sentro sa Bulua. Nangawala ang mga taga-RTA. Nanago kay nahadlok mapasmo o ma-insoyan. Maayo na lang kay dihay barangay traffic enforcer sa Bulua nga misungasong sa kusog karong ulan ug naningkamot nga mohapsay ang kalsada. oOo LABON bitaw ug way ulan, maglaray ang ginsakpan sa RTA diha sa kadalanan. Ang uban magpalantad, magpahipi, magpalandong ug ang uban ambot unsay gihulatan. Ilabi na kanang gi-anggaan nila’g Tatang nga dako kaayo og rayban... pastilan Tang kanus-a pa ba intawon ka matangtang. Daghan nang nasayod nianang imong estilo sa pagpangatang! oOo Natagbo ko ang usa ka motorkada kaniadtong milabay nga semana. Duha ka motorized police ang nag-una. Ang color sa ilahang mga motorsiklo, violet. Nagsigi og wangwang. Nakalimot tingali nga si P-noy pa ang Presidente sa nasod karon. Pagkadali baya natong bungawon! oOo PROOF ba kana nga ang mga Pinoy very short ang memory. O kaha, thinking nga mas-power kay sa Presidente. Nag-ingon baya siya nga “Walang wangwang,” di ba? oOo Sa tanang binuhat sa Dios dinhi sa kalibutan, ang tawo lamang ang makaampo, makahunahuna ug makaplano. (Palihog basaha ang Salmo 119:89-105) oOo (Ipadangat ang inyohang tampo sa Punto ni Fil Deo. Text MDBPUNTO (space) MENSAHE (space) NGALAN UG ADDRESS ug ipadala sa 09997990008)
Mindanao
Huwebes, Hunyo 16, 2011
Unsay kala-inan?
Noise ug Music (Una sa duha ka bahin) Gi-research ni Janjan S. Felicilda
Ang ‘hearing’ maoy labing importanting ‘senses’ sa tawo. Kini makahatag og higayon kanato sa pagpaminaw sa sounds pinaagi sa mechanical waves nga maoy makapalihok sa mga organong pangdungog (hearing organs). Ang tanang mga butang sa kalibutan, ingon man usab ang tanang bahin niini, makamugna og nagkalainlaing sounds. Ang hangin, tubig, kakahoyan mga mananap, lakip ang tawo, makamugna og sounds. Atong mamugna ang sounds pinaagi sa atong tingog ug mga aksiyon. Gawas niana, kita maka-develop og special instruments nga makamugna og sounds, sama nianang gigamit sa music. Piano, organs, gitara, violins, drums, bongos, cymbals ug xylophones tipik lamang sa mga instrumentong nagama sa tawo aron mo-enjoy sa music. Ang music usa ka porma sa sound, isip medium. Samtang ang nota sa musika usa ka kombinasyon sa pitch ug gidugayon sa sound, isip pundasyon. Ang musika anaa sa matag kultura ug dako kaayo og papel sa atong kinabuhi isip tawo. Bisan kaniadtong karaang panahon, nag-enjoy ang tawo sa musika. Kini namatud-an sa karaang mga instrumento sa musika nga nakaplagan ilawom sa nabunggkag nga mga estraktura sa karaang sibilisasyon. Aduna kini daghang komon nga mga elemento, sama sa pitch, rhythm, dynamics, timbre ug texture. Ang nagkalainlaing mga tingog ug mga instrumento nagamugna og subsob o sagunson nga kombinasyon sa tingog ug musika. Magkaguliyang na dayon ug mamugna ang kabanha, inay nga musika. Samtang ang musika adunay makalingaw nga epikto sa pangdungog sa tawo, ang kabanha alingasa kaayo kay dili man regular ang wave form niini, dili kaayo subsob ug kalit nga mag-usab ang wave length. Ugmang adlawa, ang mahitungod sa kadaut nga mahimo sa ‘noise’ nganha sa komunikasyon sa tawo ug mga mananap. (Gi-research ni Janjan S. Felicilda gikan sa www.differencebetween.net)
Katawatsi Ni Khristha Riva Arfene
Balita
Inadlaw'ng Horoscope Gihubad ni Sonny David
AQUARIUS (Enero 20-Pebrero 18) Makadawat ka ug maayong balita nga maoy maka-usab sa imong gihunahuna mahitungod sa butang nga naglambigit sa imong kinabuhi. Swerteng numero 619. PISCES (Pebrero 19-Marso 21) Imong ikahibalag ang usa ka binuhat nga imong ika-relasyon sa taastaas nga panahon. Diin siya makalipay kanimo. Swerteng numero 778. ARIES (Marso 21-Abril 19) Magplano ka nga magbukas ug negosyo apan aduna lang kay kakulangon sa puhonan,tungod niana mosulay ka’g hulam sa imong paryinte. Swerteng numero 347. TAURUS (Abril 20-Mayo 20) Usa ka tawong hamtong ang motabang kanimo. Sa umalabot nga pnahon malipay ka sa imong bag-ong trabaho. Unya sa gabii mobisita ang imong higala ug kini maka pa wala sa imong mga suliran. Swerteng numeo 556. GEMINI (Mayo 21-Hunyo 20) Usa ka edaran nga paryinte nimo ang motabang para sa imong puhunan sa negosyo diin tungod niana ayaw usab kaulaw sa pagduol sa imong higala isip imong kasusyo sa negosyo. Swerteng numero 339. CANCER (Hunyo 21-Hulyo 22)Usa ka eksperyinsyadong tawo motudlo kanimo kabahin sa sekreto sa negosyo hayan kini magdala og swerte sa imong tukuron nga negosyo. Swerteng numero 943.
SIGARILYO
LEO (Hulyo 23-Agusto 22) Labihan kaayo ka busy karon og kini makahatag nimo og ka kapoy. Swerteng numero 220.
SULAT
VIRGO (Agusto 23- Septiyembre 22) Karon’g adlawa usa ka mabulokon kanimo gumikan kay kung wala ka pa maminyo makahukom ka nga manguyab na o kaha magminyo na. Swerteng numero 143.
Bana : “Hoy babaye, dagkuti ra ning akong sigarilyo!” Asawa “Ah, ka senyorito gud nimo! Ikaw diay magdagkot ang imong sigarilyo?” Bana : “Unsaon man nako pagdagkot ani, aber nga nagsigi man kog kuso aning atoang mga bulingon! King : (Nagsulat) “Tay, kay wa man ka nakauli karong Paskoha, padad-i na lang mi og 20 kilos bugas, 50 ka itlog nga dagko aron among kan-on sa notse bwena. Imong anak, King.” Kong : “Basahon ko raw King bi. Ayay, gilupad man! Tabangi ko King kay basa ra ba ang atong salog!” King : Ayay, nahulog gyud sa salog. Nabasa noon. Punita Kong! Kong : Nah, unsaon man ni nga nabasa man jud? Nagisi pa jud! Ah, ok... ayaw kabalaka kay akong usbon pagsulat.” (Ang unod sa sulat) : “King, uli ug kan-on nimo 20 kilos bugas. Duna mi 50 aning bulana Padad-a intawon mi. Dako imong itlog Tay. Anak”
NAWONG
Teban : Dok, gasakit akong dughan kung mo-inom ko’g tuba nga akong pinalit, pero kung libre gani dili mosakit? Doktor : Ah mao ba? Kabalo nako kung unsay imong sakit. Nipis ang imong BAGA, pero BAGA IMONG NAWONG.
CALCULATOR
Anak; Unsay escalator, Tay? Tatay: Hagdan Anak nga saka-kanaog. Anak: Ang elevator? Tatay: Kahon sakyan saka-kanaog. Anak : Calculator, Tay? Tatay: Ah wa pa ko kasakay ana.
LIBRA (Septiyembre 23-Oktobre 22) Aduna kay bag-ong determinasyon sa imong kinabuhi diin maka-negosyo ka. Naa kay panahon niini moasenso. Swerteng numer 330. SCORPIO (Oktobre 23-Nobyembre 21) Makadawat ka og salapi gikan sa butang nga nahalin, ayaw usik-usiki ang halin niini. Swerteng numero 002. SAGITTARTIUS (Nobiyembre 22-Disyembre 21) Kung mopalit ka ug balay, kini maoy makapaasenso kanimo. Likayi ang pagdali aron dili sa masayop. Swerteng numero 995. CAPRICORN (Disyembre 22-Enero 19) Aduna kay purohan nga moasenso sa negosyo. Likayi ang pagkamadudahon kay makakita ka ug lalis. Swerteng numero 229.
Balitang Probinsya 9
Mindanao
Balita Huwebes, Hunyo 16, 2011
Mga Mamanwa ‘back-to- Zapanta’ na Dateline Caraga SURIGAO City - Namauli na sa Zapanta Valley, Kitcharao, Agusan de Norte ang ubang mga Lumad nga namiya sa ilang dapit tungod sa panagsangka sa kasundalohan ug armadong mga pundok. Matud ni Ms. Girlie Patagan sa National Commission on Indigenous Peoples (NCIP) sa Surigao del Norte, siya ug ang ubang sakop sa composite team personal nga nakasaksi niini nga kalamboan atol sa ilang pagduaw sa Zapanta kaniadtong Sabado. Sumala usab sa SMS
nga nadawat sa Mindanao Daily Balita (MDB) gikan ni Regional Director Abner Caga sa PIA 10, kadaghanan sa katawhan sa Zapanta mibalik sa maong dapit kaniadtong miaging semana pa ug, matud pa, wala na kanila ang kabalaka mahitungod sa ilang kahimtang karong panahona diha sa maong dapit. Kauban ni Ms. Patagan nga miduaw sa Zapanta Valley ang mga tinugyanan sa LGU-Kitcharao, Bangayan Barangay Council, Kahugpungan sa mga Lumadnong Organisasyon
Sinulat ni Fil Deo
BUKIDNON - Human sa kapid-an ka tuig nga pagpaabot, full-fledged parish ra gayod karon ang kanhing misyon sa Kinawe, Libona sa Iglesia Filipina Independiente (IFI). Ang dedication rites kaniadtong Sabado gipangunahan ni Obispo Dayosisano Bert L. Calang sa Diocese of Misamis Oriental, Bukidnon and Camiguin (MOBUCA), uban sa kaparian sa IFI. Matud ni Obispo Calang, ang Kinawe maoy ika27 nga parokya sulod sa MOBUCA ug ika-800 sa kinatibok-ang IFI. Ang gambalay sa simbahan anaa sa doolan tunga ka
ektaryang luna nga gidonar sa pamilyang Lumacang. Miabag kang Obispo Calang atol sa dedication rites sila si mga Padre Efren Jabiniar (Gusa), Billy Valle (Macabalan), Anthony Pasco (Cugman), Lonie Cabanacan (Agusan) ug Fresco Janlay (Libona). Ang Kinawe Parish gidumala ni Deacon Jeremias Abucejo Fuentes, kinsa nangusog karon pagpastoral visits sa mga sakop ug dili sakop aron sila ma-remind sa espiritwal nga mga aspeto sa kinabuhi.. “Dugang mga misyon sulod sa MOBUCA ang himoon usab nga parokya karong mosunod nga mga adlaw,” matud ni Obispo Calang.
ILIGAN City – Libo-kalibong similya sa kahoy’ng narra, lawaan ug mahogany gitanom sa mga Iliganon, isip dalit alang alang sa kina-iyahan atol sa ika-61 nga sumad sa pagkamugna sa dakbayan, karong adlawa. Matud ni City Agriculturist Octavius Molo, gitawag nla kini og tree growing ug gipasubay sa programa sa DILG batok
sa global warming. Sa 61,000 ka mga similya, lakip usab ang kawayan, prutas ug industrial tres. Nasayran nga si City Councilor Joe Zalsos miauthor og resolusyon nga nagdasig sa mga barangay, mga buhatan ug nagkalainlaing mga pundok pagsalmot sa tree growing activity sa dakbayan. boy decena, cio/pia 10/fildeo
(KASALO), Bayan Muna, Lumad Chief Roldan Porogoy ug ubang mga pundok nga nagpakabana. Sayo pa niana, ang Surigao City Peace and Order Council (CPOC) mimugna og multi-agency task force nga maoy miaghat sa 137 ka mga Mamanwa sa pagpauli nganha sa Zapanta gikan sa ilang giibakwitan sa Luna ning dakbayan sa Surigao sukad sa Mayo ning tuiga. arjay s. felicilda, caraga bureau chief, uban sa report nila ni susil Ragas ug feabkilan, pia-sur norte
IFI Kinawe parokya na Boy scout
61 mil similyang kahoy gitanom sa mga Iliganon
si Gov
AGUSAN del Sur – “Once a boy scout, always a boy scout.” Usa ka panultihon nga kanunay’ng gihambin ni Agusan del Sur Governor. Adolph Edward Plaza bisan sa iyaha karon nga posisyon. Kini nga kina-iya ni Governor Plaza, namatikdan sa pamunoan sa Boy Scouts of the Philippines (BSP) mao nga siya gitunolan sa gitawag og Bronze Usa (Deer) Award subay sa rekomendasyon sa BSP National Court of Honors (NCH). Napatik sa maong award ang linyang “for meritorious and outstanding services he rendered to the organization.” Sumala ni Regional Director Abner Caga sa Philippine Information Agency (PIA 13), ang kompirmasyon gilagdaan ni Vice Presisdent Jejomar Binay sa iyahang kapasidad isip pangulo sa NCH, uban ni BSP Secreary General J. Rizal Pangilinan. Kahinumdoman nga kaniadtong 2008, si Provincial Administrator Jesusimo Ronquillo sa Agusan del Sur nakadawat sa susamang award. Ang BSP bag-o pa lamang mipahigayon og national jamboree didto sa Mount Makiling, Los Baños, Laguna. arjay s. felicilda, caraga bureau chief
Hinipos nga Arjay S. Felicilda, Caraga Bureau Chief
Gipusil
BUTUAN City – Natumba ug nahulog sa gisakyang motorsiklo ang usa ka babaye human siya gipusil sa nakamotorsiklo usab nga tawo diha sa Doongan ning dakbayan. Ang biktima mao ang 28 anyos nga si Mrs. Clarish Oblig Oclarit, lumulupyo sa mao ra nga dapit. Sa iyang pagkatumba, siya gitabangan sa usa ka trisikad driver nga nanawag sab dayon sa kapulisan. Siya gipatambalan sa Butuan City Medical Center ug gibalhin sa MJ Santos Hospital. Wala pa na-ilhi ang mipusil kaniya.
Gitigbas
SAN MIGUEL, Surigao del Sur – Usa ka tawo gitigbas-patay. Ang biktima mao ang 47 anyos nga si Mr. Efraem Bagaan Armenia, taga-Siawang, Poblacion, San Miguel. Ang tawong mitigbas kaniya ginamit ang sundang, wala pa nailhi ug gipangita pa sa kapulisan. Si Mr. Armenia na-igo sa li-ug.
Wanted
TAGBINA, Surigao del Sur - Gisignit sa kapulisan pinangulohan ni Police Senior Inspector Wilfredo Templanza ang 34 anyos nga si Mr. Joseph Polia Casera, taga-Tugop, Quezon, Tagbina tungod sa kasong frustrated murder. Ang pagsikop kaniya gipasubay sa mando ni Judge Merlyn Pacaro Cañedo sa RTC Bislig City. Girekomendar ang piyansang P2OO mil alang sa iyahang kaso.
Armas
PROSPERIDAD, Agusan del Sur – Kasong illegal possession of firearms and ammunitions posibleng atubangon ni Mr. Sammy Odtojan Castañeras, kinsa nasakmitan og 38 kalibreng revolver karong bag-o. Si Mr. Castañeras wala nakapakita og papeles sa armas sa dihang siya gisikop sa grupo ni Police Inspector Rodel Dorado samtang nakig-inom uban sa iyahang igsoon ug kahigalaan atol sa pagsignit kaniya.
Gipusil
BUTUAN City – Napusilan ang 23 anyos nga si Mr. Rio Cesar Mirafuentes, tagaBrgy Taguibo ning dakbayan. Ang mipusil kaniya ginamit ang wala natinong matang sa armas gipa-ila nga si Mr. Orlando Cagas nga taga-Taguibo ra usab. Nasayran nga si Mr. Mirafuentes ug ang suspect nag-away samtang nag-inom sa wala pa ang pagpusil. Sa kainit sa ilang away, mihubot og armas ang suspect ug gipusil ang biktima. Ang suspect milayas ug gipangita pa sa kapulisan. ang date L ine caraga gisuportahan sa opisina nim p / supt . martin mercado gamba , regional information officer sa caraga pnp
SMS PIA CARAGA
Regional Director Abner M. Caga, PIA 13 MAGLAMBING Bridge, gawas nga mao ray tabukanan tali sa duha ka mga distrito sa Surigao del Sur, mao usab ang major access sa paghakot sa mga produkto sa kalasangan, ug umahan ngadto sa mga tugpahanan ug mga pantalan sa habagatan ug amihanang bahin sa Region 10. Matud ni DPWH Caraga OIC RD Danilo Versola, ang Maglambing Bridge ginagamit usab sa mga torista ngadto sa Tinuy-an Falls, Enchanted River ug nakatabang kaayo sa pagpadaghan sa tourist arrivals sa Caraga Region, sumala sa report sa DOT Caraga. BUTUAN City Library bukas na bisan sa adlaw’ng Sabado, alas-8 sa buntag ngadto sa alas-5 sa hapon. Matud ni City Librarian Grace Montilla, kini isip tubag sa hangyo sa mga estudyante, mga mag-
tutudlo ug researchers. Ang Butuan City Library nagagamit sa Online Public Access Catalog (OPAC) ug Book Borrowing Database alang sa sayon nga pagpangita ug paggamit sa mga libo ug ubang reading materials. BUTUAN City Social Security Sytem (SSS) Branch head Ma.Raine L. Jamero mipahibalo nga ang date capture sa UMID IDs (kanhi digitized ID) alang sa qualified SSS members, nagsugod na sukad kaniadtong Hunyo 13 ning tuiga. Matud ni Ms. Jamero, ang moapply alang sa UMID ID magdala og duha ka valid ug expired IDs (primary IDs – local/international Driver ’s License, PRC card, passport and seaman’s book; secondary Ids : company ID, GSIS card, Pagibig card,Senior Citizens card, Postal ID ug Voter’s ID.
10 Kalingawan SUDOKU How to play the game? Fill in completely every rows, columns and diagonals of each puzzle without repitition of the same digit.
Mindanao
Huwebes, Hunyo 16, 2011
CIRCLE A WORD
Ang miagi
backstretch double far turn filly groom homestretch jockey
lap maiden pentafecta photo quartet reins roan
silks stirrup thoroughbred trainer trifecta win
CROSSWORD puzzle ACROSS
1. Grad dress 5. Boards 11. Live in Spain 12. US state 13. Roy fish 15. On 16. Rejection 17. Of London’s land: abbr. 18. Quick punch 20. Self 21. Office machine 22. Tot’s school 23. Biscuit 26. Exhausted 27. Land measure 28. Take a seat 29. 24 hours 30. Musical note 31. Everyone 34. Computer component 35. Cobalt’s symbol 36. Search engine 38. Ms. Kidman 41. Oceanic flight’s series 42. Profited
Birthday suit
ta BE !
A wife was begining to worry about her and her husbands non-existant sex life. So one afternoon the woman decided to ask her friend for some advice on how to put the spark back into her marriage. Her friend gave her some advice that always worked with her own husband. She told the woman that every day before her husband was due back home from work, she puts on her birthday suit and waits at the top of the stairs for him to arrive. when he does, he sees her and cannot resist her and they have wild passionate sex. The woman ran home and immediately, put on her birthday suit and waited at the top of the stairs for her husband. Within time her husband arrived through the door, looked at her and said “what on earth are you doing?” The wife replied “it’s my birthday suit, don’t you like it?” The husband responded “you could have ironed it first”
43. Looks at DOWN 1. Not wild 2. Mideast nation 3. Percussion instrument 4. Craft 5. Italian river 6. Mideast man 7. Not gross 8. For example: abbr. 9. Having more distance 10. Brown’s dog 14. Slightly open 19. Chop 20. Stage 21. Charge 22. Favorite 23. Like a water bird 24. Big tree 25. Cook in lard 26. Crafty 28. Extremely 30. Single 31. Sailor’s shout 32. Misplace 33. Many 35. Fool 37. Beverage 39. 101 in Roman 40. Past tense suffix Ang tubag sa miagi
Balita
CIRCLE YOUR NUMBER
6 4 4 2 2 3 3 1 5 3 4 6 4
8 8 5 6 6 9 7 7 7 5 8 8 8
1 5 7 9 8 4 6 8 8 7 3 5 7
Bilyaristang Pinoy nag-una sa ranking
amit
alcamo
Sports
MAAYO ang resulta sa gipakita sa dula sa pipila ka mga bilyaristang Pinoy sa pagtaas sa ilang ranking sa World Pool Association (WPA). Sa pagkakaron, anaa sa ikaduhang pwesto si Ronato Alcano human sa iyang dula sa China Open. Migawas nga si Alcano ang dunay pinakataas nga rank sa mga Pinoy diin nakakuha kini ug kinatibuk-ang 320 points. Wala ma-usab ang ranking ni World 8-Ball champion Dennis Orcollo human napildi kang Liu Wei ng sa China, samtang ikatlo sa mga Pinoy si Antonio Lining bisan pa naparot sa unang hugna pa lamang batok kang Kuo PoCheng ng Chinese Taipei. Ang Pinay nga kanhi World Woman TenBall champion nga si Rubilen Amit anaa usab sa top-ten sa women ranking.
Orcollo
b
MINDANAO DAILY BALITA
CHESS PUZZLE No. 8
Black to play and win
Huwebes, Hunyo 16, 2011
Marquez mo-training ug una alang ni Pacquiao DILI gayod mo-kumpyansa ang Mehikano nga si Juan Manuel Marquez sa iyang umaabot nga panagsangka kang pounfor-pound king Manny Pacquiao karong bulan sa Nobyembre. Matod pa ni Marquez sayo siya mo bansaybansay aron makabalos gayod sa Pinoy superstar nga mipildi kaniya. Si Marquez makigsangka ni Colombian Likar Ramos karong July 16 isip tune-up fight sa dili pa ang away nila ni Pacquiao. “I’ve already started training. I need to stay active because I’m expecting a hard fight against Pacquiao,” matod pa ni Marquez. Ang Mehikano, diin unang nakatabla kang Pacquiao sa ilang unang engkwentro, ug napildi sa ikaduha, miingon nga ang iyang away kang Likar usa ka maayong preparasyon para sa pinaka-importanteng away niya batok sa giilang “fighting congressman” sa probinsya sa Saranggani. Gipili ni Marquez ang boksingerong Colombian gumikan kay, sama ni Pacquiao, si Ramos
Erratum Chess Puzzle No. 7 should have been Black to move and win. We re-print the puzzle as requested by readers.
W
Daghan napildi ug natingala Juan Manuel Marquez mo-away sa July 16 isip tuneup sa ikatulong away nila ni Pinoy superstar Manny Pacquiao karong bulan sa Nobyembre.
usa usab ka walhong boksingero. “I’ll only get 15 days rest after the Ramos fight, then train again for Pacquiao,” matod ni Marquez, ang kasamtangang lighweight champion ubos sa World Boxing Association (WBA) ug World Boxing Organization (WBO). Miangkon usab si Marquez nga sa pagkakaron, dako na ang kausaban sa inawayan ni Pacquiao. Kini maoy hinungdan nga kinahanglan niini nga mag-training og una, matod ni Marquez. “He’s added new techniques in his fighting style. I need to really train hard for my fight
against Manny,” siya miingon. Ang Mehikanong kampyon misaad sa iyang mga fans nga dili siya mo-awat sa inawayan ni “Sugar” Shane Mosley nga midagan-dagan sa iyang pagpakig-atbang ni Pacquiao niadtong bulan sa Mayo. “Like a true Mexican warrior, I’ll match Pacquiao punch-by-punch to get the victory,” matod ni Marquez. Ang away PacquiaoMarquez mahitabo sa 144-pound catch weight. Ang titulo usab ni Pacquiao isip World Boxing Organization (WBO) welterweight champion usa usab sa paga-ilogan nga bakos.
KADAGHANAN dili makatoo sa resulta sa NBA Finals nga mapildi ang Miami Heat sa Dallas Mavericks nga maoy nag-una sa standing ug pangagpas sa mga basketball fans. Gumikan matud pa sa kakusog sa mga players sa Heat, mao nay giingon lingin ang bola dili gyod ta kaseguro, di tan-awa tiklaob ang Heat. Sa akong giingon, modaog ang Dallas sa Game 5 posibling tuloy-tuloy na sa Game 6 mao nga ang nag patoo dagko ug daug apan kadtong malason wa jud pusoy. By the way, congrats sa 023, bullseye gayod. Ang comparison sa duha ka team, ang Heat grabe ka agresibo, ang Dallas simple lang
Sports Lang
harry b. del puerto
dili sirok. Matud pa hilom lang kaau ang ilang mga key players. Huna-hunaa, na sweep nila ang Lakers nga bantogan nga team sa tibook kalibotan. Sa Game 6, sa akong panglantaw dismayado na jud ang ilang mga players samot pa nga midyo gikadudahan ang dula ni Lebron James nga dili jud kayo agresibo. Si Dwyane Wade, mo-score man-
gani pero dili kayo porsigido gumikan sa injury og daghan pud sipyat sa ilang tirada ug turnover. Si Dirk Nowitzki walay pagka usab sa tirada ug bulls eye permi naa pay pointguard polos 3 pointers. D akong kaulawon sa Miami Heat nga mismo sa ilang homecourt naparot sila. Masolob-on ang mga fans sa Miami adtong tungora apan atong nakita sa mga nga dili matukib nga kalipay ang gibati sa mga taga Dallas ngani lokso katawa nga dili mabangbang. Si Nowitzki maoy nahimong MVP sa NBA Finals karon nga season. Alang sa mahiligon sa suertres, 169-M.
12 SuperTres
Mindanao
Huwebes, Hunyo 16, 2011
Balita
WIN & HELP: SUPPORT GOVERNMENT’S PCSO DRAW RESULTS (JUNE 15, 2011) SUERTRES RESULTS CHARITY PROJECTS, SUPPORT PCSO DATE 11 AM 4 PM 9 PM 11AM - 30-31 4PM - 25-05 9PM - 05-24
43-50-12-07-10-40 Jackpot Prize: Php32,489,622.00 48-15-41-11-33-07 Jackpot Prize: Php16,000,000.00
MGA PANGINDAHAY NI MR. SUPERTRES
Ramble: 5726
TARGET-RAMBLE
1-9-5 • 5-9-3
lucky pick
Lamang gihapon ang even numbers nga 0-24-6-8 gabii nga draw. Ang iskor 6-3, six even digits ug three odd digits. Bantayan gihapon ang 1-35-7-9. Take 1 sa even: 0-2-4-6-8. Mr. Supertres
045 065 1 4 5 085 546 6 2-3 7 584 568 8 9 0 MAGIC ANGLE
MAGIC ANGLE
1 4 5 6 2-3 7 8 9 0 PLAYING NUMBERS
June 8 - 435 - 792 - 975 June 9 - 190 - 620 - 260 June10 - 470 - 858 - 865 June11 - 660 - 554 - 736 June12 - 721 - 901 - 467 June13 - 023 - 452 - 008 June14 - 982 - 521 - 007 DRAW DATE: JUNE 15, 2011
22-17-09-42-14-18 Jackpot Prize: Php6,886,537.20 15-39-06-19-22-34 Jackpot Prize: Php6,263,641.80
11 AM - 9-8-6 4 PM - 0-1-0 9 PM - 3-8-4
4-D - 5-5-7-9
3 7 2 1 6 2
SYNDICATE GUIDE
0-1
3-8
5-9-3 TARGET 2-5
4-7
6-9
519 517 539 537 597 137 197 397


c: text/html

text:
Sa Brazil
SANG nagligad nga tinuig, si Rúbia (1), isa ka sister nga 30 anyos na karon, nagduaw kay Sandra (2), nga nagapayunir sa isa ka gamay nga kongregasyon sa nabagatnan nga Brazil. Pagduaw ni Rúbia, may natabo nga nagtandog gid sa iya kag nagpabag-o sang iya kabuhi. Ano ini? Pasugiron naton sia.
“DAW INDI AKO MAKAPATI SANG AKON NABATIAN”
“Gin-upod ako ni Sandra sa iya Bible study nga babayi. Sang nagatuon na kami, ang babayi daw sa wala lang nga nagsiling: ‘Sandra, may tatlo ka babayi sa akon ginaubrahan nga gusto magtuon sa Biblia, pero ginsilingan ko sila nga mahulat lang anay. Kabalo ko nga puno na ang imo iskedyul sa sini nga tuig.’ Daw indi ako makapati sang akon nabatian. Ang mga tawo nga gusto magtuon parte kay Jehova ginalista pa anay! Sa amon kongregasyon, nabudlayan ako magpangita sing bisan isa lang ka Bible study. Sina nga tion sa balay sang iya Bible study, nabatyagan ko ang handum nga buligan ang mga tawo sa sining gamay nga banwa. Sang ulihi, naghalin ako sa siudad kag nagsaylo sa banwa nga ginapayuniran ni Sandra.”
Ano ang resulta? Nagsiling si Rúbia: “Sa sulod lang sang duha ka bulan, may 15 na ako ka Bible study—kag mapati ka man ukon indi—pareho kay Sandra, may iban pa nga nagahulat sa akon listahan!”
NAPALIG-ON NGA USISAON LIWAT ANG IYA MINISTERYO
Si Diego (3), isa ka brother nga beintehon, nagduaw sa pila ka payunir sa Prudentópolis, isa ka gamay nga banwa sa nabagatnan nga Brazil. Pagduaw niya, napalig-on gid sia amo nga gin-usisa niya liwat ang iya ministeryo. Nagsiling sia: “Nagaupod-upod ako sa amon kongregasyon kag nagabantala sing pila lang ka oras kada bulan. Pero sang ginduaw ko ini nga mga payunir kag nabatian ang ila mga eksperiensia, narealisar ko nga malipayon sila kon ikumparar sa akon nga nagapawala lang sa ministeryo. Sang nakita ko kon daw ano sila ka malipayon, nakasiling ako nga kuntani amo man sini ang akon kabuhi.” Pagkatapos sini, nagpayunir si Diego.
Pareho ni Diego, isa ka bala ka pamatan-on nga Saksi nga nagabantala kag nagatambong sa mga miting pero nagabatyag nga ang pagministeryo isa lamang ka rutina kag indi makalilipay? Kon amo, mabag-o mo bala ini para matilawan mo ang kalipay sa pag-alagad sa lugar nga may daku nga kinahanglanon sang mga manugbantala? Mahimo magduhaduha ka nga biyaan ang imo matawhay nga pangabuhi. Pero madamo nga pamatan-on ang naghimo sini. Ginbag-o nila ang ila mga tulumuron kag mga handum para maalagad sing bug-os si Jehova. Halimbawa, binagbinaga si Bruno.
MAESTRO UKON MINISTRO?
Sang nagligad nga pila ka tuig, si Bruno (4), nga 28 anyos karon, nagtuon sa isa ka bantog nga eskwelahan sa musika, kag gusto niya nga mangin konduktor sa orkestra. Nag-uswag sia sa iya pagtuon kag pila ka beses sia nga gin-agda nga mangin konduktor sa isa ka orkestra. Daw mangin maayo gid ang iya palaabuton sa sini nga karera. “Pero,” siling ni Bruno, “daw may kulang sa akon kabuhi. Gindedikar ko ang akon kaugalingon kay Jehova, pero nahibaluan ko nga wala ko ginahatag sa iya ang akon bug-os nga masarangan, gani ginakonsiensia ako. Ginpabutyag ko kay Jehova ang akon nabatyagan, kag nakig-istorya man ako sa eksperiensiado nga mga kauturan sa kongregasyon. Pagkatapos makabinagbinag sing maayo, nagdesisyon ako nga unahon ang ministeryo, nag-untat sa pag-eskwela sa musika, kag nag-alagad sa lugar nga may daku nga kinahanglanon sang mga manugbantala.” Ano ang resulta sang iya desisyon?
Nagsaylo si Bruno sa Guapiara (mga 7,000 ang pumuluyo), nga mga 260 kilometros halin sa siudad sang São Paulo. Daku gid ini nga pagbag-o. Nagsiling sia: “Nag-istar ako sa isa ka gamay nga balay nga wala sing repredyeritor, TV, ukon Internet. Pero sa palibot sang balay, may mga tanom nga utan kag kakahuyan—nga wala gid sa akon sang una!” Nagaalagad si Bruno sa gamay nga kongregasyon, kag isa ka bes kada semana ginapuno niya ang iya bag sing pagkaon, tubig, kag mga literatura kag nagamotor para magbantala sa kaumhan. Madamo nga tawo sa sina nga lugar ang wala pa makabati sang maayong balita. “Nakalab-ot sa 18 ang akon Bible study,” siling niya. “Nalipay gid ako sang nakita ko nga ginbag-o sini nga mga estudyante ang ila kabuhi!” Nagsiling pa sia: “Sini nga tion, nasapwan ko kon ano ang kulang sa akon kabuhi—ang kalipay sa pag-una sa intereses sang Ginharian. Indi ko ini mabatyagan kon gin-una ko ang materyalistiko nga mga tulumuron.” Paano ginasuportahan ni Bruno ang iya kaugalingon sa Guapiara? Nagyuhum sia nga nagsabat: “Nagatudlo ako sa paggitara.” Gani, daw maestro lang sia gihapon.
“KINAHANGLAN KO MAGPIBILIN”
Kaanggid man kay Bruno ang eksperiensia ni Mariana (5), nga manugtreinta na. Abogada sia, pero indi sia malipayon. Nagsiling sia: “Daw nagapanikasog lang ako sa hangin.” (Man. 1:17) Ginpalig-on sia sang pila ka kauturan nga binagbinagon ang pagpayunir. Sa tapos ini mabinagbinag ni Mariana, nagdesisyon sia upod sa iya mga amiga nga sanday Bianca (6), Caroline (7), kag Juliana (8), nga magbulig sa isa ka kongregasyon sa Barra do Bugres, isa ka malayo nga banwa nga malapit sa Bolivia kag linibo ka kilometro halin sa ila balay. Ano dayon ang natabo?
Si Mariana nagsiling: “Plano ko nga tatlo lang ako ka bulan diri. Pero pagligad sang tatlo ka bulan, 15 na ang akon Bible study! Kinahanglan nga buligan pa ini nga mga estudyante para mag-uswag sa kamatuoran. Gani, daw wala ako sing kaisog nga maghambal sa ila nga mahalin na ako. Kinahanglan ko magpabilin.” Amo gid sini ang ginhimo sang apat ka sister. Nangin mas mapuslanon bala ang kabuhi ni Mariana bangod sining bag-o nga karera? Nagsiling sia: “Nalipay gid ako kay gingamit ako ni Jehova nga buligan ang mga tawo para mangin mas maayo ang ila kabuhi. Isa gid ka pagpakamaayo sa akon kay ginagamit ko karon ang akon tion kag kusog sa hilikuton nga matuod nga mapuslanon.” Ginpabutyag ni Caroline ang ila balatyagon nga apat: “Antes ako magtulog sa gab-i, nabatyagan ko ang daku nga kalipay tungod gingamit ko ang akon kaugalingon sa pag-una sang intereses sang Ginharian. Ang akon kabuhi nasentro sa pagbulig sa akon mga Bible study. Makalilipay gid makita nga nagauswag sila. Nangin matuod sa akon ini nga pinamulong: ‘Tilawi kag tan-awa nga maayo [si Jehova].’”—Sal. 34:8.
Pat-od gid nga nalipay si Jehova sa nagadamo nga mga pamatan-on sa bilog nga kalibutan nga “nagahalad sang ila kaugalingon sing kinabubut-on” sa pagbantala sang maayong balita sang iya Ginharian sa malayo nga mga lugar! (Sal. 110:3; Hulu. 27:11) Naeksperiensiahan sining mapisan nga mga manugpangabudlay ang bugana nga mga pagpakamaayo ni Jehova.—Hulu. 10:22.
Magtuon sing Dugang Pa
Paano Ginahanas ang mga Payunir?
Anong pinasahi nga paghanas ang ginahatag sa mga payunir nga nagabantala sang Ginharian sing bug-os tion?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Unsay Tinuod nga Gitudlo sa Bibliya? (Giya sa Pagtuon)
I-download kini nga mga giya sa pagtuon, ug gamita kini uban sa librong Unsay Tinuod nga Gitudlo sa Bibliya? Susiha ang imong gituohan, itandi kana gitudlo sa Bibliya, ug sayra kon unsaon pagdepensa sa imong pagtuo.
KAPITULO 1
Unsa ang Kamatuoran Bahin sa Diyos? (Bahin 1)
Unsay imong itubag kon dunay moingon “Silotan sa Diyos ang mga daotan pinaagi sa pagpaantos kanila”?
KAPITULO 1
Unsa ang Kamatuoran Bahin sa Diyos? (Bahin 2)
Posible ba nga mahimong higala sa Diyos?
KAPITULO 2
Ang Bibliya—Basahon nga Gikan sa Diyos (Bahin 1)
Mga tawo ang nagsulat sa Bibliya, busa sa unsang paagi nga nahimo kining ‘basahon nga gikan sa Diyos’?
KAPITULO 2
Ang Bibliya—Basahon nga Gikan sa Diyos (Bahin 2)
Ang usa sa mga bahin niini, nga tingali labaw sa bisan unsa pang uban, nakapakombinsir sa mga tawo nga ang Bibliya gikan gayod sa Diyos.
KAPITULO 3
Unsa ang Katuyoan sa Diyos Para sa Yuta? (Bahin 1)
Katuyoan ba niya nga ingon niini na lang ang atong kahimtang karon?
KAPITULO 3
Unsa ang Katuyoan sa Diyos Para sa Yuta? (Bahin 2)
Kon katuyoan pa sa Diyos nga ang yuta himoong paraiso, nganong dili man ingon niana ang kahimtang karon?
KAPITULO 3
Unsa ang Katuyoan sa Diyos Para sa Yuta? (Bahin 3)
Katuyoan ba sa Diyos nga tawo ang magsulbad sa problema sa kalibotan?
KAPITULO 4
Kinsa si Jesu-Kristo? (Bahin 1)
Unsay imong itubag kon may moingon nga tawo lang si Jesus nga nagbuhat ug maayo?
KAPITULO 4
Kinsa si Jesu-Kristo? (Bahin 2)
Unsay imong itubag kon dunay moingon nga si Jesus tupong sa Diyos?
KAPITULO 4
Kinsa si Jesu-Kristo? (Bahin 3)
Sa unsang paagi niya gipakita ang kaisog ug kalumo?
KAPITULO 5
Lukat—Labing Maayong Gasa sa Diyos (Bahin 1)
Mahimo bang hagoan ang kaluwasan pinaagi ug mga buhat sa pagtuo?
KAPITULO 5
Lukat—Labing Maayong Gasa sa Diyos (Bahin 2)
Unsay koneksiyon sa kamatayon sa usa ka tawo nga namatay libolibo na ka tuig kanhi sa imong kinabuhi?
KAPITULO 6
Hain ang mga Patay? (Bahin 1)
Anaa ba sila sa laing kalibotan? Gisunog ba sila sa impiyernong kalayo?
KAPITULO 6
Hain ang mga Patay? (Bahin 2)
Bahin ba sa kinabuhi sa tawo ang kamatayon?
KAPITULO 7
Matuod nga Paglaom Alang sa Atong mga Minahal nga Namatay (Bahin 1)
Kon magbangotan ka, nagpasabot ba kana nga wala kay pagtuo sa pagkabanhaw?
KAPITULO 7
Matuod nga Paglaom Alang sa Atong mga Minahal nga Namatay (Bahin 2)
Unsay imong itubag sa tawo nga moingon nga dili katuohan ang pagkabanhaw?
KAPITULO 8
Unsa ang Gingharian sa Diyos? (Bahin 1)
Nganong ang Diyos mopili mag mga tawo nga magmando ingong mga hari sa langit nga daghan man unta kaayog anghel nga mahimo niyang pilion?
KAPITULO 8
Unsa ang Gingharian sa Diyos? (Bahin 2)
Unsa nay nahimo niini? Unsay himoon niini sa umaabot?
KAPITULO 9
Nagkinabuhi na ba Kita sa “Kataposang mga Adlaw”? (Bahin 1)
Ang uban dili motuo nga kita nagkinabuhi na sa kataposang mga adlaw. Unsay imong mga rason sa pagtuo nga kita nagkaduol na sa kataposan?
KAPITULO 9
Nagkinabuhi na ba Kita sa “Kataposang mga Adlaw”? (Bahin 2)
Ang Bibliya nagsulti gayod ug maayong mga butang bahin sa kataposang mga adlaw.
KAPITULO 10
Espiritung mga Linalang—Kon sa Unsang Paagi Kita Maapektahan Nila (Bahin 1)
Tinuod ba ang mga anghel? Duna bay daotang mga anghel? Alang sa tubag, gamita kini nga giya sa pagtuon.
KAPITULO 10
Espiritung mga Linalang—Kon sa Unsang Paagi Kita Maapektahan Nila (Bahin 2)
Daotang ba gayod ang pagbuhat ug espiritismo?
KAPITULO 11
Nganong Gitugotan sa Diyos ang Pag-antos? (Bahin 1)
Kay gamhanan ang Diyos, siya bay mabasol sa daotang mga panghitabo?
KAPITULO 11
Nganong Gitugotan sa Diyos ang Pag-antos? (Bahin 2)
Gihatag sa Bibliya ang klaro ug makapakombinsir nga tubag niining lisod nga pangutana.
KAPITULO 12
Pagkinabuhi nga Makapalipay sa Diyos (Bahin 1)
Puwede ka bang masuod sa Diyos? Susiha kon unsay imong gituohan ug ngano, ug kon unsay gitudlo sa Bibliya.
KAPITULO 12
Pagkinabuhi nga Makapalipay sa Diyos (Bahin 2)
Mapalipay ba nato ang Diyos bisag naningkamot si Satanas sa paghatag natog problema?
KAPITULO 13
Ang Panglantaw sa Diyos Bahin sa Kinabuhi (Bahin 1)
Ang kinabuhi hinatag sa Diyos. Unsaon nato pagpakitag pagtahod sa atong kinabuhi ug sa kinabuhi sa uban?
KAPITULO 13
Ang Panglantaw sa Diyos Bahin sa Kinabuhi (Bahin 2)
Gawas nga makatabang ni nga giya sa pagtuon aron masusi ang imong gituohan bahin sa paggamit ug pag-abonog dugo, makatabang sab ni nimo sa pagpatin-aw sa imong gituohan ngadto sa uban.
KAPITULO 14
Kon sa Unsang Paagi Magmalipayon ang Imong Pamilya (Bahin 1)
Unsay sekreto sa malipayong kaminyoon? Susiha ang imong pagtuo, sayra ang gitudlo sa Bibliya, ug kat-oni kon unsaon nimo pagpatin-aw ang imong pagtuo pinaagi niini nga giya sa pagtuon.
KAPITULO 14
Kon sa Unsang Paagi Magmalipayon ang Imong Pamilya (Bahin 2)
Unsay makat-onan sa mga ginikanan ug mga anak sa panig-ingnan ni Jesus? Sayra ang imong gituohan ug ang giingon sa Bibliya.
KAPITULO 15
Pagsimba nga Giuyonan sa Diyos (Bahin 1)
Ang tanan bang relihiyon giuyonan sa Diyos? Kon dili, unsaon nimo pag-ila sa tinuod nga relihiyon? Sayra kon unsay gitudlo sa Bibliya ug kon unsay imong gituohan.
KAPITULO 15
Pagsimba nga Giuyonan sa Diyos (Bahin 2)
Igo na ba nga motuo lang ug Diyos aron uyonan ta niya? O naa pa tay kinahanglang himoon?


text:
Sa Lake Nicaragua klarong makita ang isla nga Ometepe, lunhawng kapatagan nga may duha ka bolkan nga nasumpay sa hiktin nga yuta tadlas sa lanaw
KAYUTAAN UG KATAWHAN
Pagbisita Ngadto sa Nicaragua
Pagbisita Ngadto sa Nicaragua
ANG Nicaragua nailhan ingong yuta nga daghag lanaw ug bolkan. Didto makita ang kinadak-ang lanaw sa Central America—ang Lake Nicaragua. Gitawag kini sa mga nitibo ug Cocibolca, nga nagkahulogag “Tab-ang nga Dagat.” Daghag isla dinhi ug kini lang ang lanaw nga dunay mga iho, malasugi, ug buwan-buwan.
Sa Nicaragua makita ang usa sa kinahilitang lugar sa Central America—ang Mosquito Coast. Kini nga lugar moabot ug 65 kilometros ang gitas-on ubay sa sidlakang kabaybayonan hangtod sa kanait nga Honduras. Ang Miskito (laing espeling sa Mosquito) maoy usa sa nitibong mga grupo sa Nicaragua nga ang kasaysayan masubay sa wala pa mangabot ang mga taga-Europe niadtong ika-16 nga siglo.
Ang mga Miskito suod nga komunidad ug talagsaog mga kostumbre. Pananglitan, ang mga Miskito walay mga pulong sa pagsangpit, sama sa “Mister” o “Miss.” Sa baryo, sangpiton sa mga bata ang mga edaran ug “Tiyo” o “Tiya,” paryente man o dili. Ang karaang paagi sa mga babayeng Miskito sa pagtimbaya sa suod nga mga higala o paryente mao ang pagdip-ig sa aping ug aping. Dayon, ang babaye nga unang mitimbaya moginhawag lawom.
Basahon nga binase sa Bibliya sa pinulongang Mayangna ug Miskito, nga gipatik sa mga Saksi ni Jehova


text:
Ngaa Dapat Mangamuyo sa Ngalan ni Jesus?
MASAMI nga nagatudlo si Jesus tuhoy sa pangamuyo. Ang Judiyo nga mga lider sang relihion sang panahon niya nagapangamuyo “sa mga ginsang-an sang malapad nga mga dalan.” Ngaa? “Agod makita [sila] sang mga tawo.” Luyag nila nga silingon sila nga ka debotado gid sa ila. Madamo ang nagasulitsulit sang malawig nga mga pangamuyo, nga daw subong bala nga kinahanglan ang “madamo nga ginahambal” agod pamatian ang ila pangamuyo. (Mateo 6:5-8) Nagsiling si Jesus nga wala ini sing pulos, sa amo nabuligan niya ang sinsero nga mga tawo nga mahibaluan kon ano ang dapat likawan kon nagapangamuyo. Gintudlo man niya kon ano ang husto nga paagi sa pagpangamuyo.
Gintudluan kita ni Jesus nga kon nagapangamuyo kita, dapat naton pakabalaanon ang ngalan sang Dios, pangabayon nga magkari ang Iya Ginharian, kag matuman ang Iya kabubut-on. Gintudluan man niya kita nga makapangayo kita sang bulig sa Dios tuhoy sa personal nga mga butang. (Mateo 6:9-13; Lucas 11:2-4) Paagi sa mga ilustrasyon ginpakita ni Jesus nga pamatian lamang sang Dios ang aton mga pangamuyo kon magpakita kita sing pagtuo, pagpaubos kag indi kita mag-untat sa pagpangamuyo. (Lucas 11:5-13; 18:1-14) Kag nangin epektibo ang iya ginatudlo bangod makita ini sa iya ginahimo.
Pat-od gid nga nakabulig ini nga instruksion agod mapauswag sang mga disipulo ni Jesus ang ila mga pangamuyo. Apang, gintudlo lamang ni Jesus sa iya mga disipulo ang labing importante nga leksion tuhoy sa pangamuyo sang katapusan na niya nga gab-i sa duta.
“Isa ka Bag-o nga Butang sa Maragtas sang Pangamuyo”
Halos ginhinguyang ni Jesus ang iya katapusan nga gab-i sa pagpalig-on sa iya matutom nga mga apostoles. Nagakaigo gid yadto nga tion agod ipahayag ang isa ka bag-o nga butang. “Ako amo ang dalan kag ang kamatuoran kag ang kabuhi,” siling ni Jesus. “Wala sing makakadto sa Amay kon indi paagi sa akon.” Sang ulihi, ginhatagan niya sila sang makapalig-on nga saad: “Bisan ano ang pangayuon ninyo sa akon ngalan, himuon ko ini, agod ang Amay mahimaya paagi sa Anak. Kon magpangayo kamo sang bisan ano sa akon ngalan, himuon ko ini.” Sang nagahingapos na ang ila paghambalanay, sia nagsiling: “Tubtob karon wala pa kamo makapangayo sang bisan isa ka butang sa akon ngalan. Pangayo kag magabaton kamo, agod ang inyo kalipay mangin bug-os.”
Importante gid ini nga mga pulong. Ang isa ka reperensia naglaragway sini subong “isa ka bag-o nga butang sa maragtas sang pangamuyo.” Indi tuyo ni Jesus nga ipatuhoy sa iya ang pangamuyo kundi sa Dios. Sa baylo, ginpakita niya ang isa ka paagi sa pagpalapit kay Jehova nga Dios.
Matuod nga pirme ginapamatian sang Dios ang mga pangamuyo sang iya matutom nga mga alagad. (1 Samuel 1:9-19; Salmo 65:2) Apang, sang nakigkatipan na ang Dios sa Israel, dapat kilalahon sang mga tawo nga ang Israel amo ang pinili nga pungsod sang Dios kon luyag nila nga pamatian ang ila mga pangamuyo. Kag sang ulihi, sang panahon ni Solomon, dapat nila kilalahon nga ang templo amo ang ginpili sang Dios agod hiwatan sang paghalad. (Deuteronomio 9:29; 2 Cronica 6:
Isa ka Ngalan nga “Labaw sa Tanan Iban Pa nga Ngalan”
Ginpakita ni Jesus ang labing importante nga paagi sa pagpalapit kay Jehova. Ginpakilala niya ang iya kaugalingon subong gamhanan nga abyan nga nagabukas sang dalan agod pamatian kag sabton sang Dios ang aton mga pangamuyo. Ngaa mahimo ini ni Jesus para sa aton?
Bangod tanan kita nakapanubli sang sala, bisan ano man ang aton himuon ukon ihalad indi ini makatinlo sa aton sala ukon makahatag sa aton sing kinamatarong nga matigayon ang kaangtanan sa aton balaan nga Dios, si Jehova. (Roma 3:
Kon nagapangamuyo kita sa ngalan ni Jesus, nagatuo kita sa indi magkubos tatlo ka bahin sang papel niya agod matuman ang katuyuan sang Dios: (1) Sia ang “Kordero sang Dios,” nga paagi sa iya halad mapatawad ang aton mga sala. (2) Ginbanhaw sia ni Jehova kag karon nagapanghikot subong “mataas nga saserdote” sa pagpadapat sang mga benepisyo sang gawad. (3) Sia lamang “ang dalan” agod makapalapit kita kay Jehova sa pangamuyo.
Ang pagpangamuyo paagi sa ngalan ni Jesus nagapadungog kay Jesus. Nagakaigo nga padunggan sia, kay katuyuan ni Jehova nga paagi “sa ngalan ni Jesus magluhod ang tagsa ka tuhod . . . , kag ang tagsa ka dila dayag nga magkilala nga si Jesucristo Ginuo sa himaya sang Dios nga Amay.” (Filipos 2:
Dapat kita magpangamuyo sing ‘bug-os tagipusuon,’ kag indi sing pakulahaw lamang
Agod mahangpan naton ang importansia sang palangakuan ni Jesus, naggamit ang Biblia sing nanuhaytuhay nga mga titulo kag mga ngalan agod ilaragway sia. Magabulig ini sa aton nga mahangpan ang madamo nga kaayuhan nga magaabot sa aton pasad sa ginhimo, ginahimo, kag sa himuon pa ni Jesus para sa aton. (Tan-awa ang kahon nga “ Ang Importante nga Papel ni Jesus”.) Matuod gid nga ginhatagan si Jesus sing “ngalan nga labaw sa tanan iban pa nga ngalan.” * Ginhatag sa iya ang bug-os nga awtoridad sa langit kag sa duta.
Indi Pakulahaw Lamang
Huo, dapat kita magpangamuyo sa ngalan ni Jesus kon luyag naton nga pamatian ini ni Jehova. (Juan 14:
Binagbinaga ang isa ka ilustrasyon. Kon makabaton ka sing sulat gikan sa isa ka negosyante, mahimo ini maghinakop sa naandan na nga “ang matinahuron.” Hangpon mo bala nga amo ini ang matuod nga balatyagon sang negosyante, ukon ginagamit lamang niya ang kinaandan nga paghinakop sa sulat nga pangnegosyo? Sa pagkamatuod, ang paggamit naton sang ngalan ni Jesus sa aton pangamuyo dapat nga may kapin nga kahulugan sangsa pormal nga paghinakop sa isa ka sulat. Bisan pa nga ‘indi kita mag-untat sa pagpangamuyo,’ himuon naton ini sing ‘bug-os tagipusuon,’ kag indi sing pakulahaw lamang.
Paano mo malikawan ang pakulahaw nga paggamit sing mga tinaga nga “sa ngalan ni Jesus”? Ngaa indi mo pagpamalandungan ang maayo nga mga kinaiya ni Jesus? Hunahunaa kon ano na ang iya nahimo kag ang luyag pa niya himuon para sa imo. Paagi sa pangamuyo, pasalamati kag dayawa si Jehova kay ginhatag niya ang iya Anak para sa aton. Nian, makasalig ka sa saad ni Jesus: “Kon magpangayo kamo sa Amay sang bisan ano nga butang sa akon ngalan ihatag niya ini sa inyo.”
^ par. 14 Suno sa Vine’s Expository Dictionary of New Testament Words, ang Griego nga tinaga nga ginbadbad “ngalan” mahimo magpatuhoy sa “tanan nga kahulugan sang isa ka ngalan, awtoridad, kinaiya, ranggo, dignidad, gahom, [kag] pagkahalangdon.”


text:
by: Lost
Kung indi mag huni, indi makilala ang bug-os nga pagkatawo sang isa ka bata nga wala liwan nga handum kundi ang kalipayan. Siya si Panoy, isa ka taga uma. May simple nga pangabuhi. Kontento na sa pagsab-og sang paray kag pag garab sa tion nga luto na ang mga ini. Ang iya pangabuhi masadya. Wala luha. Wala kasakit. Amu na nga indi siya mabayaan sang iya mga abyan nga halin sadtong garagmay pa sila kilalahay na – si Pangging kag si Roberto.
Sa dalum sang sambag sa banglid sila mahilig mag palipas oras. Samtang nga gina hulat ang karbaw nga matak-an sa pagharab sang hilamon, si Panoy naga pabatyag sang iya madalum nga paghuna-huna paagi sa iya abilidad sa pagtukar sang dahon. Kag sa amu man na nga paagi niya gina lingaw ang iya mga kaupod.
Isa ka matawhay nga adlaw ang nagpukaw kay Panoy. Daw ka ordinaryo lang ugaling mabatyagan niya nga magalain ang huyop sang hangin. Nag bangon siya kag gin amat-amat himus ang mga gamit sa uma. Upod sang karbaw, naglakat siya biskan tsaa kag biskwit lang ang gin pamahaw.
Kag pareho sang ordinaryo nga adlaw, si Panoy nag latag sang banig sa idalum sang sambag kag naghilay hilay. “kanami sang hangin ah” siling niya sa iya kaugalingon kag nag kuha siya sang isa ka manami nga dahun kag ginhanda para sa iya naandan nga paghuni. Ang hangin nagasunod na lamang sa pag saot sa mahumok nga musika ni Panoy. “paano na lang abi kung wala na hangin” liwat niya nga nasambit sa iya kaugalingon.
Kag wala nagdugay nag-abot si Roberto. Dala man niya ang iya mga kanding sa banglid. Baliskad ni Panoy si Roberto. Kung ano kaniwang si Panoy, amu man katambok si Roberto. Kag kung hipus ang isa, amu man ang pagka Pilosopo kag sunlogero niya. Amu lang na sila pero wala gid ni isa ka gamu ang nagtuhaw sa ila. “Noy, kagina ka pa da? Aga ka pa ba. May kadtuan ka karun haw?” “Wala man ah. Daw nanamian lang ko magpa aga subong.” Sabat dayun ni Panoy kay Roberto. “Daw nag lain ang hangin subong haw? siling bala sang iloy mo, daw indi ka mapukaw. Ngaa ari ka na di subong sa banglid?” May mga tinion gid man nga si Panoy gina abot lang sang iya pagkatamad. Indi man sa indi niya gusto mag hulag kundi sa mahina lang guro ang iya lawas maghulag. Ang pagkabalo sang tanan, wala man siya sakit, pero kaluya lang gid na sa iya. “Hay nagtingala ka gid? Dumdum mo sa akon amu na gid na katamad haw? Sino sa aton ang tamad, nga biskan hurugasan nga isa ka pinggan gina lagyuhan?” nagtangra na lang si Roberto sa Sambag kag magkadlaw sa ginbalik sa iya ni Panoy. Gin ugtuhan na lamang ang duwa didto kakinadlaw tubtub nga nagpabatyag ang ila mga tiyan sa kagutom.
Mayo lang ara si Pangging. Siya ang taga dul-ong sa ila sang pagkaon. Kag didto sa banglid sila ululupod nga gapanyaga. “Hay mayo lang ari na aton nga yaya no? Abi ko kay nalipatan na ta ni Pangging” Sunlog ni Roberto kay Pangging. Amo man dayon kusamod ni pangging sang iya matuhaum nga guya. Simple lang ang itsura ni Pangging pero may ginatago man nga katahum. Gina dala niya ang katahum sang isa ka dalagang Pilipina pwera lang sa panghulag. Konserbatibo gidman pero kung kwis-a may pagkatirik tirik nga babayi. Nagbagay gid ang kombinasyon sang tatlo, Kung may taga sunlog, may taga sunggod, may taga sunod.
Naabutan na ang tatlo didto sa bangglid sang mga sirum sirum, amu na nga nag desisyon na sila nga magpauli. Tapos na ang ila sinadya sa subong nga adlaw. Damu pa man buwas para sa ila. Wala sila gina kawad-an sang mga tinion nga magpakalipay. Ugaling kay samtang nga galakat pauli, naglingin ang ulo ni Panoy nga iya gid ginpanglapsi. “Noy, okay ka lang?” makabalaka nga pamangkot sa iya ni Pangging. “Ah. Wala ni. Ta diretso ta basi mag sagad naman kawakal ang mga sungad sang mga iloy ta karun kag indi na mapunggan” “sigurado ka ha?” sabat ni Pangging nga may pagkabalaka man gihapon. Kag nagdirtso ang tatlo sa paglakat asta nga nadula na lamang sila sa kadulom.
Aga naman sa liwat. Bag-o nga adlaw para kay Panoy pero pareho man gihapon sa iya kinaandan nga mga inadlaw. Sa dalum sang sambag, gatukar si Panoy sang iya musika, pero masubo ang iya musika subong. Ginapasundan niya lamang ang iya balatyagon nga indi niya maintindihan. Ang musika niya, amu ang tingug nia nga hangin lamang ang makaangup kag siya. Kag subong man siya nagakatingala ngaa naglain ang iya musika. Pero mabatyagan niya.
Naga padayon siya sa pagtukar sang iya masubo nga musika sang nag abot si Pangging. Nagtingala man siya sa musika ni Panoy. “ngaa gali kasubo man na sang ginatukar mo?” “nasubuan ka sang amo to haw ? kanami gidlang pro” “Huo manami gani. Pero lain sa dati mo nga ginatukar sa amon.” Naghipus nalang si Panoy sa pagistorya kag nagpadayon sang iya musika. “Diin gali si Roberto?” sabad ni Pangging kay Panoy. Wala siya naguntat sa pag tukar. Asta nga nagtindog si Pangging. “Sa piyak nga baryo siguro. Pista didto nga daan. Bal-an mo man na si Roberto. Maano ka tani sa iya aw?” “Wala ah. Abi ko kay upoday kamu. Sige padayuna ang pagtukar mo. Mamati lang ko di sa imo.” Nag pungko si Pangging sa ingud ni Panoy kag naghulat sa una nga nota nga buhion niya. Asta nga nakatulgan siya nga gasandig kay Panoy sa kalinong kag kasubo sang musika.“Ahem ahem… Gabug-at gali likod ko ah.” Nabugtawan si Panging sa pag mono sa iya ni Panoy. “Aw pasensya, nakatulugan ko” “Wala kaso ah. Sige sandig lang da. Gin mono ta malang ka kay basi bangngunguton ka da sa likod ko.” Abtik nga nagtindog si Pangging kag nag atubang kay Panoy. “Grabe ka man. Indi pa ko ya mapatay ah. Kalain sa imu ah” Nag yuhom na lamang ng duwa kag nagpadayon sa pagistoryahanay tub tub nga manug panaog na ang adlaw. “Wala ka pa gali kapanyaga. Dali lang gid. Madulhog ko anay sa ubos kay makuha lang ko sang paramahaon naton. Mabalik lang gid ko dayun.” “Sige hulaton ta ka di” Isahanon naman sa liwat si Panoy. Malapsi ang iya mga mata pati ang mga bibig. Sa huna huna niya, kaya niya ang iya sakit. Kag iya ini mabatuan. Malayo ang banwa sa ila amu na nga wala na siya pag-isip nga makapatan -aw pa siya sa espesyalista. Kapigaduhon man ukon masakit, wala sing magabutong sa iya sa pag abot sa iya handum- ang makapalipay sa mga tawo nga gapalibut sa iya. Nagapakigbato siya sa dapya sang hangin para sa ila. Kag naintindihan na ni Panoy ang huni sang iya musika. Ang kasubo nga melodiya sini kag ang sakit sa iya dughan nga indi niya maluha. Wala siya maibilin nga kasakit sa tanan kay iya na ini nga balunon tubtub sa lupa. Ang kalapsi sang iya mata, ginsabayan nalang sang magagmay nga luha sa iya galalapaw nga kasubo. Ugaling kay kanami gid sang kalibutan, indi niya ini malipatan. Kag sa iya huna huna ang kalipayan nga dulot sa iya sang kabuhi, kung sa diin nakatuon siya sang ginatawag nga paghigugma. Nagyuhom na lamang siya kag nagpadayon sa iya musika.
Kung sadto pa lamang nahambal na niya, wala na tani siya problema subong. Ngaa kung sadto nga wala siya ginapalibugan nahimu niya nga kaliptan ang iya balatyagon, subong pa ayhan? Subong nga ginapadali na siya nga magbalik sa iya ginhalinan? Sabagay, dugay naman niya gani gina isip-isip nga ang iya nabatyagan para kay Pangging sobra pa kaysa iya nga gina isip, ugaling kay indi niya ini mahambal. Hangin lamang ang nakabalo. Ang mga tinion nagadasig na sa paglipas para kay Panoy. Kung indi niya ini mahambal, matapos ang tanan sa iya nga may kulang.
Sa pagabot ni Pangging nagtumbo ang iya tagipusoon. Napanas ang luha kag kasubo sa iya mga mata. Sa iya isip, ini na ang tinion nga makahambal na gidman siya indi lang sa hangin. Pero may gauyat na sang kamot sang dalaga. Ang tion nadula na lamang para sa iya. Nagbalik siya sa iya dahon kag nagpahuni na lamang.“Noy, may dala gali kami ni Roberto. Nasumalang ko siya kagina sa dalan ti nagupod na lang siya sa akon pakadto di.” Wala sila ginsapak ni Panoy. Ginapakalma niya lamang ang iya dughan sa pagkainit sa kaugalingon paagi sa paghuni sang dahon. “Noy, mahaw da anay. Damu pa to gani pagkaon sa pistahan. Mabalik kami ni Pangging liwat didto kay nag abot ang maninay ya.” Kag nabilin sa liwat nga gaisahanon ang gaminasakit na nga si Panoy. Nadula na ang paglaum niya nga mahambal pa niya. Subong nga gina isip niya nga basi sila na. Wala sing luha ang mga mata ni Panoy. Malipayon siya, indi para sa iya, kundi para sa ila duwa. Kag ang iya musika nag pabakod sa iya asta nga nag abot ang mga tinion nga nagrabe nagid ang sakit ya.
Isa ka adlaw nasapwan na lamang si Panoy nga daw papel na sa iya hiligdaan. Malapsi nagid kag wala na sing pwersa. Pero malipayon man gihapon siya kay si Pangging kag si Roberto ara sa tupad niya. Malipayon nga upod pa siya. Ang melodiya ara man gihapon sa tagipusoon niya. Wala na dula. Nagasunod man gihapon sa iya balatyagon, nga iya man sige katukar sa ila. Nagapalipay, nagapamag-an sang gina batyag. Ugaling kay wala man gihapon makahangup kung ano ang mensahe sang musika. Ang hangin na lamang gid ang nakahangup sang melodiya, kag subong nag upod na ang duta sa paghangup sa iya.
Filed under: Short Story


text:
Ang Yawa bay Hinungdan sa Tanang Pag-antos?
Download
Tubag sa Bibliya
Gibutyag sa Bibliya nga si Satanas nga Yawa maoy tinuod nga persona kinsa, sama sa usa ka gamhanang lider sa usa ka sindikato, naningkamot nga matuman ang iyang katuyoan pinaagig ‘
pagpamakak’ ug “
panglimbong.” Gani, ang Bibliya nag-ingon nga siya “
kanunayng naghimo sa iyang kaugalingon nga usa ka manulonda sa kahayag.” (2 Tesalonica 2:9, 10; 2 Corinto 11:14) Kita nahibalo nga naglungtad ang Yawa tungod sa kadaot nga iyang gipahinabo.
Apan, ang Yawa dili maoy hinungdan sa tanang pag-antos. Ngano man? Gilalang sa Diyos ang tawo nga may katakos sa pagpili tali sa pagbuhat sa maayo ug sa daotan. (Josue 24:15) Kon mohimo kitag dili maayong mga desisyon, maani nato ang daotang sangpotanan.—Galacia 6:7, 8.
Pagkat-og Dugang
Tinuod ba ang Yawa?
Ang Yawa ba usa lang ka daotang kinaiya nga naglungtad diha sa mga tawo, o usa ka tinuod nga persona?
Nganong Gitugotan sa Diyos ang Pagkadaotan ug Pag-antos?
Sa unsang paagi nagsugod ang pagkadaotan, ug nganong gitugotan kini sa Diyos nga magpadayon? Matapos pa kaha ang pag-antos?


text:
Lapu-Lapu City (February 4) -- Sama sa ordinaryong adlaw, sa umaabot nga Valentine's Day, andam kanunay ang kapolisan sa syudad sa Lapu-Lapu sa paghatag seguridad sa mga managhigugmaay nga mosaulog sa Valentine's Day sa maong syudad.
Kini maoy gibutyag ni PSupt. Louie Oppus nga mas mahimo pa unyang epektibo ang iyang mga sakop human ang kagamhanan sa syudad nihatag na'g dugang duha ka sakyanang Toyota Innova sa Lapu-Lapu City Police.Niingon sab si Oppus nga gawas sa kapolisan, upat ka tuig na sab nilang gipatuman ang panagtambayayong sa mga estudyante og mga ginikanan nga boluntaryong niatbang sab pagbantay sa kalinaw sa Lapu-Lapu. Usa ka paagi nga giisip ni Oppus nga dako og gikatabang pagpakunhod pag-ayo sa mga krimen nga nahitabo sa syudad sa Lapu-Lapu. (PIA Cebu/RMC)


text:
Gigamit ba Nimo ang Imong Imahinasyon sa Maalamong Paagi?
UNSANG butanga ang nagtimbang rag 1.4 ka kilo apan giisip ingong labing komplikadong butang nga nadiskobrehan sukad? Ang utok sa tawo. Kini makapahingangha gayod. Kon mas daghan kitag mahibaloan bahin niini, mas molalom ang atong apresasyon sa “katingalahan” nga mga buhat ni Jehova. (Sal. 139:14) Tagda ang usa sa daghang katakos sa atong utok—ang imahinasyon.
Unsa ang imahinasyon? Ang usa ka diksiyonaryo naghubit niana ingong “katakos sa pagpormag mga hulagway o ideya diha sa imong hunahuna bahin sa mga butang nga bag-o ug makalingaw, o mga butang nga wala pa nimo masinati sukad.” Base sa maong kahubitan, seguradong mouyon ka nga kanunay nimong gigamit ang imong imahinasyon. Pananglitan, bisag wala pa nimo maadtoi ang usa ka lugar pero nakabasa o nakadungog ka na bahin niana, dili ba mahanduraw man gihapon nimo kana? Sa pagkatinuod, kon kita naghunahuna bahin sa usa ka butang nga wala nato makita, madungog, matilawi, mahikap, o masimhot, gigamit nato ang atong imahinasyon.
Ang Bibliya nagtabang kanato sa pagsabot nga ang mga tawo gidisenyo ug gilalang sa larawan sa Diyos. (Gen. 1:26, 27) Dili ba nagpasabot kana nga, sa usa ka diwa, si Jehova mismo nakabaton sa katakos sa paggamit ug imahinasyon? Sanglit gilalang niya kita uban niana nga katakos, makataronganon lang nga dahomon niya nga gamiton nato kana aron masabtan ang iyang kabubut-on. (Eccl. 3:11) Busa sa unsang paagi maalamon natong magamit ang atong imahinasyon, ug unsang sayop nga paggamit sa imahinasyon ang angay natong likayan?
SAYOP NGA PAGGAMIT SA IMAHINASYON
(1) Paghanduraw sa sayop nga panahon o bahin sa dili maayong mga butang.
Dili man sayop ang paghanduraw. Gani, dunay ebidensiya nga mapuslanon kana. Apan, ang Ecclesiastes 3:1 makatabang nato sa pagsabot nga sanglit dunay “panahon alang sa matag kalihokan,” posibleng makapakigbahin kita sa pipila ka kalihokan sa sayop nga panahon. Pananglitan, kon tugotan nato nga maglatagaw ang atong hunahuna panahon sa tigom o personal nga pagtuon sa Bibliya, ang ato bang imahinasyon makatabang o makababag? Si Jesus mismo naghatag ug seryosong pasidaan bahin sa kapeligrohan sa paghanduraw sa sayop nga mga butang, sama sa imoral nga mga buhat. (Mat. 5:28) Ang pipila sa mga butang nga ato tingaling gihanduraw dili gayod makapahimuot kang Jehova. Kon maghanduraw ka bahin sa imoral nga mga butang, mahimong moresulta kana sa pagbuhat ug imoralidad. Ayaw gayod tugoti ang imong imahinasyon nga magpahilayo nimo kang Jehova!
(2) Paghunahuna nga ang materyal nga mga bahandi makahatag ug dumalayong kasegurohan.
Ang materyal nga mga butang importante ug mapuslanon. Apan, madismayar gyod kita kon atong hunahunaon nga kana makahatag kanatog tinuod nga kasegurohan ug kalipay. Ang maalamong tawo nga si Solomon misulat: “Ang bililhong mga butang sa dato mao ang iyang lig-on nga lungsod, ug sila maoy ingon sa salipod nga paril diha sa iyang hunahuna.” (Prov. 18:11) Tagda pananglitan ang nahitabo dihang kapig 80 porsiyento sa Manila ang nabahaan tungod sa kusog kaayong ulan niadtong Septiyembre 2009. Wala ba maapektohi kadtong daghag materyal nga mga butang? Usa ka datong lalaki nga nawad-ag daghang kabtangan miingon, “Walay gipili ang baha, dato man o pobre, tanan naapektohan ug nag-antos.” Dali ra ang paghunahuna nga ang materyal nga mga butang makahatag ug tinuod nga proteksiyon ug kasegurohan. Apan sayop gayod kana.
(3) Pagkabalaka bahin sa mga butang nga lagmit dili gayod mahitabo.
Si Jesus nagtambag kanato nga dili sobrang “mabalaka.” (Mat. 6:34) Kon sobra ta ka mabalak-on, bisag unsa na lay atong mahunahunaan. Masayang ra ang atong kusog sa pagkabalaka bahin sa hinandurawng mga problema—mga problema nga wala pa mahitabo o lagmit dili gayod mahitabo. Gipakita sa Kasulatan nga ang maong kabalaka mahimong moresulta sa pagkadismayar ug depresyon pa gani. (Prov. 12:25) Hinungdanon gayod nga ipadapat ang tambag ni Jesus nga dili sobrang mabalaka ug atubangon ang adlaw-adlawng problema kon moabot na.
MAALAMONG PAGGAMIT SA IMAHINASYON
(1) Paglantawng daan sa peligrosong mga kahimtang ug paglikay niana.
Ang Kasulatan nag-awhag kanato nga magmaalamon ug maghunahunang daan. (Prov. 22:3) Pinaagi sa imahinasyon, atong mapalandong ang posibleng resulta sa mga desisyon sa dili pa nato kini himoon. Pananglitan, kon imbitahon ka sa usa ka parti, sa unsang paagi makatabang ang imong imahinasyon sa paghimog maalamong desisyon? Human nimo mapamalandong ang mga butang sama sa kon kinsay laing gidapit, pilay gidapit, ug kon asa ug kanus-a kana himoon, hunahunaa kini: ‘Unsay lagmit mahitabo didto?’ Segurado ka ba nga ang himoon sa maong parti kaharmonya sa mga prinsipyo sa Bibliya? Pinaagi sa pagpamalandong niana, imong mahandurawng daan ang posibleng mahitabo sa maong okasyon. Ang paggamit sa imong imahinasyon sa paghimog maalamong mga desisyon makatabang nimo nga malikayan ang mga situwasyon nga makadaot sa espirituwalidad.
(2) Pag-ensayo diha sa hunahuna kon unsaon pag-atubang ang lisod nga mga problema.
Ang imahinasyon naglakip usab sa “katakos sa pag-atubang ug pagsulbad sa problema.” Ibutang ta nga wala mo magkasinabot sa usa ka igsoon diha sa kongregasyon. Unsaon nimo pagduol ang maong igsoon aron mapasig-uli ang kalinaw? Daghang butang ang angayng konsiderahon. Unsa may iyang paagi sa pagpakigsulti? Kanus-a angayng hisgotan ang problema? Unsang mga pulonga ang maayong isulti, ug unsaon nimo kana pagsulti? Pinaagi sa imong imahinasyon, imong maensayo ang lainlaing paagi sa pagdumala sa usa ka situwasyon ug makapili kag paagi nga sa imong hunahuna maoy labing epektibo ug daling dawaton. (Prov. 15:28) Ang pagpamalandong kon unsaon pagdumala ang usa ka lisod nga situwasyon makatabang aron padayong magmalinawon ang kongregasyon. Kana maoy maayo gayod nga paggamit sa imahinasyon.
(3) Pagpauswag sa kalidad sa imong personal nga pagbasa ug pagtuon sa Bibliya.
Hinungdanon gayod ang adlaw-adlawng pagbasa sa Bibliya. Apan, labaw pa ang gikinahanglan kay sa pagbasag pipila ka panid kada adlaw. Kinahanglang masabtan nato ang praktikal nga mga leksiyon nga makita diha sa Bibliya ug ipadapat kana sa atong kinabuhi. Ang atong apresasyon sa mga nahimo ni Jehova kinahanglang molalom pinaagi sa atong pagbasa sa Bibliya. Ang paggamit sa atong imahinasyon makatabang nato sa paghimo niana. Sa unsang paagi? Tagda ang publikasyong Sundoga ang Ilang Pagtuo. Ang pagbasa sa mga asoy nianang libroha makapalihok sa atong imahinasyon pinaagi sa pagtabang kanato nga mahanduraw ang kahimtang ug ang kagikan sa matag karakter sa Bibliya. Sama rag atong nakita ang mga lugar, nadungog ang mga tingog, nasimhot ang mga alimyon, ug nasabtan ang pagbati sa maong mga indibiduwal. Pinaagi niini atong masabtan ang maanindot nga mga leksiyon ug makapadasig nga mga impormasyon gikan sa mga asoy sa Bibliya nga gibati natong pamilyar na kaayo ta. Ang paggamit sa atong imahinasyon niining paagiha panahon sa atong personal nga pagbasa ug pagtuon sa Bibliya maghimo niana nga tinuod nga mapuslanon.
(4) Pag-ugmad ug pagpakitag empatiya.
Ang empatiya maoy maanindot nga hiyas—ang pagbati sa kasakit sa laing tawo diha sa atong kasingkasing. Sanglit si Jehova ug si Jesus nagpakitag empatiya, haom lang nga sundogon nato sila. (Ex. 3:7; Sal. 72:13) Unsaon nato kini pag-ugmad? Ang usa sa labing epektibong mga paagi sa pag-ugmad sa empatiya naglangkit sa paggamit sa atong imahinasyon. Tingali wala pa nato masinati ang nasinati sa atong igsoon. Bisan pa niana, makapangutana ka sa imong kaugalingon: ‘Kon anaa ko sa iyang situwasyon, unsay akong bation? Unsay akong gikinahanglan?’ Ang paggamit sa atong imahinasyon sa pagtubag niining mga pangutanaha motabang kanato sa pagpakitag dugang empatiya. Ang tinuod, kon kita magpakitag empatiya, mouswag ang matag bahin sa atong Kristohanong kinabuhi, lakip na ang atong ministeryo ug ang atong relasyon sa mga igsoon.
(5) Paghanduraw kon sama sa unsa ang kinabuhi sa bag-ong kalibotan.
Ang Kasulatan napunog tin-awng mga detalye nga naghubit sa kinabuhi sa gisaad sa Diyos nga bag-ong kalibotan. (Isa. 35:5-7; 65:21-25; Pin. 21:3, 4) Diha sa atong mga publikasyon, kini nga mga kahubitan gilakipag daghang nindot nga mga hulagway. Ngano? Ang mga hulagway makapukaw sa atong imahinasyon ug makatabang kanato sa paghanduraw nga tua kita sa bag-ong kalibotan, nga nagtagamtam sa gisaad nga mga panalangin. Si Jehova, kinsa naglalang nato uban ang katakos sa paggamit ug imahinasyon, mas nahibalo kay kang bisan kinsa kon unsa ka mapuslanon kining hiyasa. Kon gamiton nato kana sa pagpamalandong sa iyang mga saad, mas molig-on ang atong pagsalig nga matuman kana, ug matabangan kita sa pagpabiling matinumanon bisan pa sa mga problema nga atong giatubang.
Si Jehova mahigugmaong naghatag kanato sa talagsaong katakos sa paggamit sa atong imahinasyon. Kini makatabang gayod kanato sa pag-alagad kaniya diha sa atong adlaw-adlawng pagkinabuhi. Hinaot nga ipakita nato ang atong apresasyon sa Maghahatag niining kahibulongang gasa pinaagi sa maalamong paggamit niini matag adlaw.