text:
1Karon mao kini ang mga tulomanon nga igapahayag mo kanila. 2Kong magpalit ka ug sulogoon nga Hebreohanon, unom ka tuig magaalagad siya; apan sa ikapito makagawas siya sa pagkaulipon sa walay bayad. 3Kong siya mosulod nga usa ra, makagawas siya nga usa ra: Kong siya adunay asawa, nan makagawas siya ug ang iyang asawa uban kaniya. 4Kong ang iyang agalon magahatag kaniya ug asawa, ug ang asawa magaanak kaniya ug mga anak nga lalake kun mga anak nga babaye; ang asawa ug ang iyang mga anak mapanag-iya sa ilang agalon, ug siya makagawas nga usa ra. 5Apan kong ang alagad magaingon: ako nahagugma sa akong agalon, sa akong asawa ug sa akong mga anak; ako dili mogawas nga walay bayad: 6Nan pagadad-on siya sa iyang agalon ngadto sa Dios, ug pagadad-on siya ngadto sa pultahan kun ngadto sa haligi sa pultahan; ug ang iyang agalon magapalungag sa iyang dalunggan sa hilihod, ug siya maiyang alagad nga sa walay katapusan. 7Ug kong ang usa ka tawo magabaligya sa iyang anak nga babaye sa pagkaulipon, dili makagawas siya ingon sa pagpakagawas sa mga ulipon nga lalake. 8Kong siya dili makapahamuot sa iyang agalon, nga nangasawa kaniya, nan igatugot kaniya nga paglukaton siya; ang pagbaligya niining babaye sa katawohan nga dumuloong wala itugot sa lalake, sa nakita nga gilimbongan niya ang babaye . 9Ug kong siya igapaasawa sa iyang anak nga lalake, siya magabuhat alang kaniya ingon nga usa sa mga anak nga babaye. 10Kong siya magapili ug lain nga asawa, dili pag-ibanan ang iyang kalan-on, ang iyang bisti, ang katungdanan sa pagkaminyo. 11Ug kong ang lalake dili makabuhat niining totolo ka mga butang alang sa babaye, nan siya mahagula sa walay bayad. 12Kadtong makasamad sa usa ka tawo sa pagkaagi nga siya mamatay, pagapatyon gayud siya. 13Ug kong ang usa ka tawo dili maghupo kondili nga ang Dios ang mitugyan kaniya sa iyang mga kamot; nan ako magatudlo kanimo ug dapit nga pagakalagiwan niya. 14Ug Kong ang usa ka tawo magapalabilabi batok sa iyang isigkatawo, aron sa pagpatay kaniya sa budhi, kuhaon mo siya gikan sa akong halaran aron mamatay siya. 15Ug ang magasamad sa iyang amahan kun sa iyang inahan, pagapatyon gayud siya. 16Ug siya nga nagakawat ug usa ka tawo, ug nagabaligya kaniya, kun hikaplagan kini sa iyang mga kamot, pagapatyon gayud siya. 17Ug siya nga magatunglo sa iyang amahan kun sa iyang inahan, pagapatyon gayud siya. 18Ug kong may mga tawo nga manag-away, ug ang usa magasamad sa usa uban sa bato, kun sa iyang kinomo, ug siya dili mamatay, kondili magahigda siya sa banig; 19Kong makabangon ug makalakaw siya sa gawas nga magasungkod, nan ang nagsamad kaniya makagawas; siya magabayad lamang kaniya sa panahon nga nausik, ug siya pagapatambalan niya hangtud nga mamaayo na gayud. 20Ug kong ang usa ka tawo magasamad sa iyang ulipon nga lalake kun sa iyang ulipon nga babaye uban sa bunal, ug siya mamatay sa ilalum sa iyang kamot, pagasilotan gayud siya. 21Apan kong kini mabuhi sa usa kun duruha ka adlaw, dili siya pagasilotan, kay siya iyang salapi. 22Kong may mga tawo nga manag-away ug makasamad sa usa ka babaye nga nagamabdos, sa pagkaagi nga kini siya makuhaan, ug walay kadaut nga nahitabo, ang nakasamad pagamultahan ingon sa igapahamtang kaniya sa bana sa babaye, ug magabayad siya sumala sa gimbut-an sa mga maghuhukom. 23Apan kong adunay kadaut nga mahinabo, nan magabayad ka ug kinabuhi tungod sa kinabuhi, 24Mata tungod sa mata, ngipon tungod sa ngipon, kamot tungod sa kamot, tiil tungod sa tiil, 25Paso tungod sa paso, samad tungod sa samad, labud tungod sa labud. 26Ug kong ang usa ka tawo makasamad sa mata sa iyang ulipon nga lalake, kun sa mata sa iyang ulipon nga babaye ug mabuta kini, pagabuhian siya sa walay bayad tungod sa iyang mata. 27Ug kong mahingo ang ngipon sa iyang ulipon nga lalake, kun ang ngipon sa iyang ulipon nga babaye, tungod sa iyang ngipon, pagabuhian siya sa walay bayad. 28Kong ang usa ka lalake kun usa ka babaye pagasungayon sa usa ka vaca, nga unya mamatay, ang vaca pagabatoon, ug dili pagakan-on ang unod niini; apan ang tag-iya sa vaca pagabuhian. 29Apan kong ang maong vaca adunay batasan sa pagsungay sukad pa sa miaging panahon, ug kini gipahibalo na sa tag-iya, ug wala niya pagbantayi, apan kini nakamatay ug lalake kun babaye, ang vaca pagabatoon, ug ang tag-iya niini pagapatyon usab. 30Kong pagapahamtangan siya ug lukat, nan igahatag ang lukat tungod sa iyang kinabuhi sumala sa igapahamtang kaniya: 31Bisan kong kini makasungay ug anak nga lalake kun makasungay ug anak nga babaye, sama niini nga paghukom pagabuhaton kaniya. 32Kong ang vaca makasungay ug ulipon nga lalake kun ulipon nga babaye, magabayad ug katloan ka siclo nga salapi ang iyang agalon, ug ang vaca pagabatoon. 33Ug kong ang usa ka tawo makalukab ug gahong, kun magakalot ug gahong, ug dili niya pagtabonan, ug mahulog didto ang vaca kun asno, 34Ang tag-iya sa gahong magabayad niini; magahatag siya ug salapi sa tag-iya niini ug ang namatay nga mananap mamaiya. 35Ug kong ang vaca sa usa ka tawo makasamad sa vaca sa iyang isigkatawo, sa pagkaagi nga kini mamatay, unya igabaligya nila ang vaca nga buhi, ug pagabahinon nila ang bili niini, ug pagabahinon usab nila ang patay. 36Apan kong hibaloan nga ang vaca nga nakasungay adunay taras sa pagpanungay sukad pa sa miaging panahon, ug ang iyang tag-iya wala magabantay niini, magabayad siya ug vaca tungod sa vaca, ug ang patay maiya.
Copyright
Learn More


c: text/html

text:
Mga Pamangkot Gikan sa mga Bumalasa
Antes makatuon sang kamatuoran, kami sang akon asawa nagpa-in vitro fertilization bangod gusto namon nga makaangkon sing bata. Indi tanan nga napertilisar nga itlog (embryo) nagamit; ang iban gin-freeze kag gintago. Dapat pa bala ini tipigan ukon indi?
Isa ini sa serioso nga mga butang nga dapat atubangon sang mag-asawa nga nagpa-in vitro fertilization (IVF). Ang tagsa ka mag-asawa kinahanglan maghimo sing desisyon nga nagapadungog kay Jehova. Pero, mahimo sila mabuligan kon mahangpan nila sing maayo ini nga teknolohiya.
Sang 1978, ang isa ka babayi sa Inglaterra amo ang pinakauna nga nagdala sang ginatawag sang madamo nga test-tube baby. Wala sia nagbusong bangod may supon ang iya Fallopian tube, gani indi magtabo ang semilya sa (mga) itlog. Ginkuha sang mga doktor ang gulang nga itlog halin sa babayi, ginbutang ini sa glass dish, kag ginpertilisar paagi sa semilya sang iya bana. Ang resulta sini amo ang isa ka embryo nga ginpatubo kag dayon ginpasulod sa iya taguangkan. Sang ulihi nakabata sia sing babayi. Ini nga proseso, kag ang mga kaanggid sini gintawag nga in vitro (in glass) fertilization, ukon IVF.
Ang mga proseso sini mahimo nga lainlain sa kada pungsod, pero sa kabilugan ang IVF nagadalahig sa mga masunod: Ang asawa ginahatagan sing bulong sa sulod sang pila ka semana agod ang iya mga obaryo magapatubas sang madamo nga itlog. Ang bana mahimo man pangabayon nga maghatag sing preska nga semilya paagi sa masturbasyon. Ang itlog kag ang semilya ginatingob sa laboratoryo. Mahimo nga mapertilisar ang madamo nga itlog dayon matunga kag mangin embryo. Pagligad sing isa ka adlaw ukon kapin pa, ining bag-o lang naporma nga mga embryo ginausisa sing maayo agod mahibaluan kon diin ang may depekto, ang maayo, kag ang may daku nga posibilidad nga makapanguyapot sa taguangkan kag magtubo. Pagligad sang mga tatlo ka adlaw, kinaandan na nga ginasaylo sa taguangkan sang asawa ang duha ukon tatlo sa pinakamaayo nga embryo para mas daku ang tsansa nga magbusong sia. Kon isa ukon kapin pa ang makapanguyapot, magabusong sia, kag sa ulihi magabata.
Kamusta naman ang mga embryo nga nabilin, lakip na ang indi gawa maayo kag may depekto? Kon mapabay-an, mapatay ini sa ulihi. Agod indi ini matabo, ang nabilin nga mga embryo gina-freeze sa likido nga nitrogen. Ngaa? Kon ang una nga IVF mapaslawan, ang pila sa sini nga embryo nga gintago mahimo gamiton sa mas barato nga bayad. Pero mahimo nga may mag-utwas nga mga pamangkot. Subong sang ginpresentar sang mag-asawa kaina, madamo ang nabudlayan magdesisyon kon ano ang himuon sa gintago nga mga embryo. Halimbawa, basi indi na nila gusto nga magbata pa. Ayhan tigulang na sila ukon indi na makabayad para sa masunod nga IVF. Mahimo nahadlok man sila sa risgo nga makabata sing kapin sa isa. * Ukon mahimo nga mangin komplikado ang ila sitwasyon bangod sa pagkapatay sang isa ka tiayon ukon pagminyo liwat sang isa sa ila ukon nila nga duha. Huo, madamo sing dapat binagbinagon, gani ang iban nga mag-asawa nagabayad gihapon sing tinuig para matipigan ang mga embryo.
Sang 2008, ang isa ka chief embryologist nagsiling sa The New York Times nga madamo nga pasyente ang indi makahibalo kon ano ang himuon sa nabilin nga mga embryo. Ang artikulo nagsiling nga ‘halos 400,000 ka embryo ang na-frozen sa mga klinika sa bilog nga pungsod, kag nagadugang ini kada adlaw. Ang mga embryo mahimo mabuhi sa sulod sang isa ka dekada ukon kapin pa kon na-frozen ini sing maayo, pero indi tanan mabuhi kon ipagua na.’ Amo ini ang rason kon ngaa dapat ini binagbinagon sing maayo sang pila ka Cristiano. Ngaa?
Mahimo binagbinagon sang mag-asawa nga Cristiano nga nagpasugot sa IVF ang isa pa ka sitwasyon sa pagpabulong. Ang isa ka Cristiano mahimo magdesisyon kon ano ang himuon sa iya hinigugma nga wala na sing tsansa nga mabuhi kag ginasuportahan na lang sang mga aparato, pareho sang ventilator para makaginhawa. Ang matuod nga mga Cristiano wala nagapangindi sa pagpabulong; kag base sa Exodo 20:13 kag Salmo 36:9, ginapabaloran gid nila ang kabuhi. Ang Awake! nga Mayo 8, 1974, nagsiling: “Bangod ginatahod nila ang pagtamod sang Dios nga sagrado ang kabuhi, tungod sa ila konsiensia sa pagsunod sa mga kasuguan sang gobierno, ang mga nagahandum nga magsunod sa mga prinsipio sa Biblia indi gid magpasugot sa euthanasia,” nga amo ang hungod nga pag-utod sa kabuhi sang pasyente. Pero sa iban nga sitwasyon, ang mga aparato amo na lamang ang nagasustiner sa kabuhi sang hinigugma. Gani, mahimo magdesisyon ang pamilya kon bala padayunon pa ukon indi ang paggamit sang mga aparato.
Matuod, indi ini pareho sa sitwasyon sang mag-asawa nga nagpasugot sa IVF kag may nabilin pa nga mga embryo. Pero ang isa nga posible nila himuon amo ang pagpagua sang mga embryo sa nitrogen freezer. Bangod ginpagua na ini sa freezer, mahimo ini magluya kag sa ulihi indi na mapuslan. Ang mag-asawa amo ang dapat magdesisyon sa sini.—Gal. 6:7.
Bangod ang mag-asawa nagpasugot sa IVF para magbusong kag makaangkon sing bata, mahimo sila magdesisyon nga bayaran ang pagtipig sang mga embryo ukon gamiton ini sa palaabuton nga IVF para makaangkon sing isa pa ka bata. Pero, ang iban nga mag-asawa mahimo magdesisyon nga ipauntat ang pagtipig sa mga embryo, kay ginakabig nila ini nga nabuhi lamang bangod sa artipisyal nga pamaagi. Ang mga Cristiano nga kinahanglan magdesisyon sa sini may salabton sa Dios sa paggamit sang ila nahanas sa Biblia nga konsiensia. Ang ila handum amo nga indi sila dapat pagtublagon sang ila konsiensia, samtang ginabinagbinag man nila ang konsiensia sang iban.—1 Tim. 1:19.
Ang mga Cristiano nga kinahanglan magdesisyon sa sini may salabton sa Dios sa paggamit sang ila nahanas sa Biblia nga konsiensia
Nasapwan sang isa ka eksperto sa reproductive endocrinology nga ang kalabanan nga mag-asawa “naligban kag nabalaka gid kon ano ang himuon sa ila [frozen] nga mga embryo.” Nagsiling sia: “Para sa madamo nga mag-asawa, daw wala gid sing maayo nga desisyon.”
Maathag nga dapat binagbinagon sang matuod nga mga Cristiano nga nagaplano nga magpa-IVF ang serioso nga mga implikasyon sini nga teknolohiya. Ang Biblia nagalaygay: “Ang mga mahinalungon makakita sang katalagman kag nagapanago; apang ang mga tawo nga wala sing tinun-an nagapadayon, kag nagaantus tungod sini.”—Hulu. 22:3, Biblia sang Katilingban sang mga Kristiano.
Ang nagapuyopuyo nga wala nakasal nga nagatuon sing Biblia gusto magpabawtismo, pero indi sila makapakasal bangod ang lalaki indi legal nga residente sang pungsod. Bangod sa sitwasyon sang lalaki, indi sila pagtugutan sang gobierno nga magpakasal. Mahimo bala sila magpirma sing Declaration Pledging Faithfulness kag dayon magpabawtismo?
Daw amo ini ang solusyon, pero indi ini ang paagi sang Kasulatan para masolbar ang ila problema. Para mahangpan ini, binagbinagon anay naton ang katuyuan sang Declaration Pledging Faithfulness, kag kon san-o ini puede gamiton.
Ini nga dokumento isa ka kasulatan nga sa atubangan sang mga saksi, ginpirmahan sang lalaki kag babayi nga indi makapakasal bangod sa rason nga aton binagbinagon. Sa sini nga dokumento, nagasumpa sila nga mangin matutom sa isa kag isa kag himuon nga legal ang ila pag-updanay kon posible na. Kabigon sila sang kongregasyon nga kasal na sa atubangan sang Dios kag sang tawo kag daw pareho lang nga legal sila nga nakasal sa gobierno.
Ngaa kag san-o ginagamit ang Declaration Pledging Faithfulness? Si Jehova ang nagsugod sa pag-asawahay sang mga tawo kag ginapabaloran gid niya ini. Ang iya Anak nagsiling: “Ang gintingob sang Dios indi pagbulagon sang tawo.” (Mat. 19:5, 6; Gen. 2:22-24) Nagsiling pa si Jesus: “Ang bisan sin-o nga magdiborsio sa iya asawa, luwas lamang kon nakighilawas [seksuwal nga imoralidad] ang iya asawa, kag magpangasawa sang iban nagapanghilahi.” (Mat. 19:9) Gani ang ‘pagpakighilawas,’ ukon seksuwal nga imoralidad, amo lamang ang rason sa pagdiborsio kag pagtapos sang pag-asawahay suno sa Kasulatan. Halimbawa, kon ang isa ka lalaki nakahimo sing seksuwal nga relasyon sa indi niya asawa, ang iya inosente nga asawa mahimo magdesisyon nga diborsiohan sia ukon indi. Kon diborsiohan niya sia, hilway sia sa pagpamana.
Pero sa iban nga pungsod, ilabi na sang una, ang dalagku nga mga relihion indi magbaton sining maathag nga panindugan sang Biblia. Sa baylo, ginatudlo nila nga indi gid puede magdiborsio ang mag-asawa sa bisan ano nga rason. Gani sa iban nga lugar nga impluwensiado sang simbahan, wala ginatugutan sang kasuguan ang diborsio, bisan pa nabase ini sa rason nga ginsiling ni Jesus. May diborsio naman sa iban nga pungsod, pero ang proseso puerte kadugay, komplikado, kag madamo pa sing ginapangayo. Mahimo nga tinuig pa antes maaprobahan ang diborsio. Pareho lang nga ‘ginabalabagan’ sang simbahan ukon sang gobierno ang ginatugutan sang Dios.—Binu. 11:17.
Halimbawa, ang nagapuyopuyo nagaistar sa pungsod nga imposible ang diborsio ukon puerte kabudlay matigayon, ayhan tinuig pa antes maaprobahan. Kon ginhimo nila ang ila bug-os nga masarangan para matapos ang ila legal nga pag-asawahay sa ila una nga tiayon kag kalipikado sa atubangan sang Dios sa pagpakasal mahimo sila magpirma sing Declaration Pledging Faithfulness. Isa ini ka mahigugmaon nga kahimusan sang Cristianong kongregasyon sa sini nga mga pungsod. Apang, ini nga probisyon indi puede gamiton sa kalabanan nga pungsod diin ginatugutan ang diborsio, bisan pa ang proseso magasto ukon komplikado.
Bangod wala naintiendihan ang Declaration Pledging Faithfulness, ang pila nga nagaistar sa mga lugar nga ginatugutan ang diborsio nagapangabay nga magpirma sa sini nga dokumento imbes nga atubangon ang bisan ano nga komplikado ukon mabudlay nga proseso.
Sa pamangkot kaina, ang lalaki kag babayi nga nagapuyopuyo gusto magpakasal. Pareho sila nga puede makapakasal base sa Kasulatan kag wala sila sing tiayon sang una. Pero ang lalaki indi legal nga residente sang pungsod, kag wala ginatugutan sang gobierno ini nga indibiduwal nga magpakasal. (Sa madamo nga pungsod, ginatugutan sang gobierno nga kaslon bisan pa ang isa ukon ang duha indi legal nga residente sang pungsod.) Sa kaso nga aton ginabinagbinag, ginatugutan ang diborsio sa sini nga pungsod. Gani ang pagpirma sang Declaration Pledging Faithfulness indi solusyon. Talupangda nga ining duha indi kinahanglan magtigayon sing diborsio. Ang ila problema amo nga indi sila makasal. Bisan may kahilwayan sila sa pagpakasal, indi legal nga residente ang lalaki. Gani ano ang dapat nila himuon? Mahimo sila magkadto sa iban nga pungsod diin puede sila kaslon. Ukon posible nga tinguhaan sang lalaki nga mangin legal sia nga residente agod makapakasal sila sa pungsod nga ila subong ginaistaran.
Huo, mapahisuno sang lalaki kag babayi ang ila pagkabuhi sa talaksan sang Dios kag sa kasuguan ni Cesar. (Mar. 12:17; Roma 13:1) Ginapaabot gid nga himuon nila ini. Dayon, mangin kalipikado na sila sa pagpabawtismo.—Heb. 13:4.
^ par. 6 Kamusta kon indi normal ang nagatubo nga fetus, ukon madamo nga embryo ang ginsaylo? Ang hungod nga pagtapna sang pagbusong isa ka aborsion. Sa IVF, kinaandan na ang kapid, triplet, ukon kapin pa, nga nagadala sing daku nga risgo subong sang pagbata sing premature kag grabe nga pagdugo sang iloy. Ang babayi nga nagadala sing madamo nga fetus mahimo palig-unon nga ipahulog ang isa ukon kapin pa sa sini. Hungod ini nga pagpahulog, kag katumbas sa pagpatay.—Ex. 21:22, 23; Sal. 139:16.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Paano Mo Makilala ang Matuod nga Relihion?
Magtuon sa Pulong sang Dios
Paano Mo Makilala ang Matuod nga Relihion?
Makita sa sini nga artikulo ang mga pamangkot nga mahimo ginapaligban mo kag kon diin sa Biblia mabasa ang mga sabat. Nalipay gid ang mga Saksi ni Jehova nga buligan ka sa pagbinagbinag sini.
1. Isa lamang bala ang matuod nga relihion?
Gintudlo ni Jesus sa iya mga sumulunod ang isa lamang ka relihion, ang matuod nga relihion. Pareho ini sa dalan nga nagapadulong sa kabuhi. Parte sini nga dalan, si Jesus nagsiling: “Pila lamang ang nakatultol sini.” (Mateo 7:14) Ginabaton lamang sang Dios ang pagsimba nga nabase sa kamatuoran sang Biblia. Ang matuod nga mga sumilimba nahiusa sa isa ka pagtuo.—Basaha ang Juan 4:23, 24; 14:6; Efeso 4:4, 5.
2. Ngaa madamo nga relihion ang nagapangangkon nga Cristiano?
Ginpatiko sang butig nga mga propeta ang Cristianismo para sa ila kaugalingon nga interes. Gintagna ni Jesus nga magapakunokuno sila nga “karnero,” pero ang matuod daw mabangis sila nga mga lobo. (Mateo 7:13-15, 21, 23) Nagdamo ang butig nga mga Cristiano labi na sang napatay na ang mga apostoles ni Jesus.—Basaha ang Binuhatan 20:29, 30.
3. Ano ang pila ka tanda sang matuod nga relihion?
Ginakilala sang matuod nga mga sumilimba ang Biblia subong Pulong sang Dios. Ginatuman nila ang mga prinsipio sini. Gani wala ginabase sang matuod nga relihion ang ila panudlo sa ideya sang mga tawo. (Mateo 15:7-9) Ginakabuhi sang matuod nga mga sumilimba ang ila ginatudlo.—Basaha ang Juan 17:17; 2 Timoteo 3:16, 17.
Ginadayaw sang matuod nga relihion ang ngalan sang Dios, nga Jehova. Ginpakilala ni Jesus ang ngalan sang Dios. Ginbuligan niya ang mga tawo nga makilala ang Dios kag gintudluan sila nga mangamuyo nga pakabalaanon ang ngalan sang Dios. (Mateo 6:9) Ano nga relihion sa inyo lugar ang nagapakilala sa ngalan sang Dios?—Basaha ang Juan 17:26; Roma 10:13, 14.
4. Paano mo makilala ang matuod nga mga sumilimba?
Ginawali sang matuod nga mga Cristiano ang Ginharian sang Dios. Ginpadala sang Dios si Jesus para iwali ang Ginharian. Ang Ginharian sang Dios amo lamang ang paglaum sang katawhan. Ginwali ini ni Jesus bisan dali na lang sia mapatay. (Lucas 4:43; 8:1; 23:42, 43) Ginsugo niya ang iya mga sumulunod nga iwali man ini. Kon may mag-istorya sa imo parte sa Ginharian sang Dios, ano ang iya relihion?—Basaha ang Mateo 10:7; 24:14.
Ang mga sumulunod ni Jesus indi bahin sining malaut nga kalibutan. Wala sila nagaentra sa pulitika ukon sa kinagamo sang mga tawo. (Juan 17:16) Wala man nila ginailog ang makahalalit nga mga buhat kag paggawi sining kalibutan.—Basaha ang Santiago 1:27; 4:4.
5. Ano ang panguna nga tanda sang matuod nga mga Cristiano?
Ang matuod nga mga Cristiano may gugma sa isa kag isa. Natun-an nila sa Biblia nga respetuhon ang tanan nga rasa. Indi pareho sa butig nga relihion, wala ginasuportahan sang matuod nga mga sumilimba ang inaway sang mga pungsod. (Miqueas 4:1-4) Ginagamit nila ang ila tion kag pagkabutang para buligan kag tudluan ang iban.—Basaha ang Juan 13:34, 35; 1 Juan 4:20, 21.
Bilang isa ka grupo, ginapakita sang mga Saksi ni Jehova nga ginabase nila sa Biblia ang ila mga panudlo, ginadayaw ang ngalan sang Dios, kag ginawali ang Iya Ginharian nga amo lamang ang paglaum sang katawhan. Nagapakita man sila sing gugma kag wala nagasuporta sa inaway.—1 Juan 3:10-12.
Para sa dugang nga impormasyon, basaha ang kapitulo 15 sini nga libro, Ano Gid ang Ginatudlo Sang Biblia?, nga ginhimo sang mga Saksi ni Jehova.
[Retrato sa pahina 16]
“Ginapahayag nila sing dayag nga nakilala nila ang Dios, apang ginapanghiwala nila sia paagi sa ila mga buhat.”—Tito 1:16


text:
P60-Mil wagtang sa ransack sa SNCAT
BALOR P60-MIL nga kabtangan gyod ang nawagtang dihang giransak sa wala mailhing kawatan ang SNCAT Central Coordinating Office alas 2:00 sa kaadlawon niadtong Marso 28, 2011.
Sa report sa PIA-Surigao del Norte, gibutyag sa Pulis-Surigao, nga usa ka Jennifer Divina y Alipao, 34-anyos, empleyada sa SNCAT Central Coordinating Office nga nagpuyo sa Purok Love, Bernadette Village, Brgy. Luna, Surigao City ang midangop sa kapulisan human nadiskubrehan nga nawagtang na ang kolor itom nga laptop XITRIX, nga nagkantidad P60,000.
Sa imbestigaston, nasayran nga ang kawatan nakasulod sa opisina agi sa bintanang salamin sa 2nd floor sa building, nga gigamit pod isip exit area, base usab sa nakit-ang mga tunob didto sa glass table.
Walay nakakita sa hitabo, busa wala pay suspek nga matudlo labot sa maong kaso. Nagpadayon pa ang imbestigasyon sa Pulis Surigao ning maong insidente.


text:
1May nakita ako nga linukot nga tulon-an sa tuo nga kamot sang isa nga nagalingkod sa trono. Nasulatan ini sa gwa kag sa sulod, kag napitlan sang pito ka mga selyo. 2Kag may nakita ako nga isa ka gamhanan nga anghel nga nagpahibalo sa mabaskog nga tingog, “Sin-o bala ang takos sa paghukas sang mga selyo kag sa paghumlad sang linukot nga tulon-an?” 3Pero wala gid sing isa sa langit, ukon sa duta, ukon sa idalom sang duta, nga makasarang sa paghumlad sang linukot nga tulon-an kag sa pagtan-aw sang sulod sini. 4Naghilibion gid ako, kay wala gid sing isa nga takos sa paghumlad sang tulon-an, kag sa pagtan-aw sang sulod sini. 5Dayon ang isa sang mga katigulangan nagsiling sa akon, “Indi ka maghibi. Tan-awa! Ang Leon gikan sa tribo ni Juda, ang daku nga kaliwat ni David, nagdaog kag sarang makahukas sang pito ka mga selyo kag makahumlad sang linukot nga tulon-an.” 6Dayon nakita ko ang isa ka Cordero nga nagatindog sa tunga sang trono, nga ginalibutan sang apat ka buhi nga mga tinuga kag sang mga katigulangan. Ang Cordero daw gin-ihaw. May pito ini ka mga sungay kag pito ka mga mata, nga amo ang pito ka mga espiritu sang Dios nga ginpadala sa bug-os nga kalibutan. 7Nagpalapit ang Cordero kag iya ginkuha ang linukot nga tulon-an sa tuo nga kamot sang nagalingkod sa trono. 8Samtang ginahimo niya ini, ang apat ka buhi nga mga tinuga kag ang 24 ka mga katigulangan nagluhod sa atubangan sang Cordero. Ang kadaisa sa ila may arpa, kag may yahong nga bulawan nga puno sang insyenso, nga amo ang mga pangamuyo sang mga tumoluo. 9Nagkanta sila sing isa ka bag-o nga ambahanon: “Takos ikaw sa pagkuha Sang linukot nga tulon-an Kag sa paghukas sang iya mga selyo. Kay ginpatay ka, Kag tungod sang imo kamatayon Ginbakal mo Ang mga tawo para sa Dios, Gikan sa tagsa ka tribo, Linggwahe, kapungsoran, kag rasa. 10Ginhimo mo sila Nga isa ka ginharian sang mga pari Sa pag-alagad sa aton Dios, Kag sila magagahom sa duta.” 11Nagtan-aw ako liwat, kag nabatian ko ang mga anghel, nga linibo kag minilyon sila tanan. Ang mga anghel, ang apat ka buhi nga mga tinuga, kag ang mga katigulangan, nagtindog sa palibot sang trono, 12kag nagkanta sing mabaskog: “Ang Cordero nga gin-ihaw Takos sa pagbaton sang gahom, Manggad, kaalam, kag kusog, Kadungganan, himaya kag pagdayaw!” 13Kag nabatian ko ang tagsa ka tinuga sa langit, sa duta, sa idalom sang duta, sa dagat—ang tanan nga yara sa ila—nga nagakanta: “Sa iya nga nagalingkod sa trono, Kag sa Cordero, Ang pagdayaw kag kadungganan, Himaya kag gahom, Sa walay katubtoban!” 14Ang apat ka buhi nga mga tinuga nagsabat, “Kabay pa!” Kag ang mga katigulangan nagluhod kag nagsimba.
Copyright
Learn More


text:
Kinsa si Jehova?
Tubag sa Bibliya
Si Jehova mao ang tinuod nga Diyos diha sa Bibliya, ang Maglalalang sa tanang butang. (Pinadayag 4:11) Ang manalagnang si Abraham ug Moises nagsimba kaniya, mao man usab si Jesus. (Genesis 24:27; Exodo 15:1, 2; Juan 20:17) Siya ang Diyos, dili lang sa usa ka katawhan, kondili sa “tibuok nga yuta.”—Salmo 47:2.
Sa Bibliya, ang talagsaong ngalan sa Diyos maoy Jehova. (Exodo 3:15; Salmo 83:18) Naggikan kini sa Hebreohanong berbo nga nagkahulogan ug “mamao,” ug daghang eskolar nag-ingon nga ang maong ngalan nagkahulogag “Siya Nagpahinabo nga Mamao.” Kini nga kahulogan haom kaayo sa papel ni Jehova ingong Maglalalang ug Magtutuman sa iyang katuyoan. (Isaias 55:10, 11) Ang Bibliya nagtabang usab kanato nga makaila sa Persona nga maoy nagdala sa ngalang Jehova, ilabina sa iyang pangunang hiyas nga gugma.—Exodo 34:5-7; Lucas 6:35; 1 Juan 4:8.
Ang ngalang Jehovah (Jehova sa Cebuano) maoy Iningles nga hubad sa Hebreohanong ngalan sa Diyos—ang upat ka letrang יהוה (YHWH), nga gitawag ug Tetragrammaton. Wala nay nahibalo sa hustong paglitok sa balaang ngalan diha sa karaang Hebreohanon. Pero, ang pormang “Jehovah” dugay nang gigamit sa Iningles nga pinulongan, nga unang makita diha sa Bibliya nga gihubad ni William Tyndale niadtong 1530. *
Nganong ang paglitok sa ngalan sa Diyos sa karaang Hebreohanon dili na mahibaloan?
Ang karaang Hebreohanong pulong gisulat nga walay mga bokales, nga naggamit lang ug mga konsonante. Ang mga Hebreohanong magbabasa mao nay magbutang ug haom nga mga bokales. Pero, dihang nakompleto ang Hebreohanong Kasulatan (“Daang Tugon”), gisagop sa mga Hudiyo ang patuotuo nga sayop ang paglitok sa ngalan sa Diyos. Dihang sila magbasa sa publiko sa teksto nga dunay ngalan sa Diyos ila kining ilisan ug “Ginoo” o “Diyos.” Paglabay sa daghang siglo, kini nga patuotuo mikaylap ug ang karaang paglitok sa ngadtongadto nahanaw. *
Daghan ang miingon nga ang ngalan sa Diyos gilitok kaniadto nga “Yahweh,” samtang ang uban naghatag ug lain pang posible nga paagi sa paglitok. Ang Dead Sea Scroll nga dunay bahin sa Levitico nga mabasa diha sa Grego naghubad sa maong ngalan nga Iao. Ang karaang Gregong mga magsusulat miingon nga ang paglitok niana maoy Iae, I·a·beʹ, ug I·a·ou·eʹ, pero dili mapamatud-an nga ang bisan hain niini mao ang paglitok nga gigamit sa karaang Hebreohanon. *
Sayop nga ideya bahin sa ngalan sa Diyos
Sayop: Ang mga hubad nga naggamit ug “Jehova” nagdugang lang niini nga ngalan.
Tinuod: Ang Hebreohanong pulong alang sa ngalan sa Diyos diha sa pormang Tetragrammaton makita mga 7,000 ka beses diha sa Bibliya. * Gitangtang sa kadaghanang hubad ang ngalan sa Diyos ug gipulihan kinig mga titulo sama sa “Ginoo.”
Sayop: Ang Labing Gamhanang Diyos wala magkinahanglan ug ngalan.
Tinuod: Ang Diyos mismo naggiya sa mga magsusulat sa Bibliya sa paggamit sa iyang ngalan sa kaliboan ka beses, ug nagsugo sa iyang mga magsisimba sa paggamit sa iyang ngalan. (Isaias 42:8; Joel 2:32; Malaquias 3:16; Roma 10:13) Gani, gidumtan sa Diyos ang bakak nga mga manalagna nga nag-impluwensiya sa katawhan aron kalimtan ang iyang ngalan.—Jeremias 23:27.
Sayop: Agig pagsunod sa tradisyon sa mga Hudiyo, ang ngalan sa Diyos angayng tangtangon sa Bibliya.
Tinuod: Tinuod nga ang ubang Hudiyong eskriba midumili sa paglitok sa balaang ngalan. Pero, wala nila kini tangtanga diha sa ilang mga kopya sa Bibliya. Bisan unsa pay rason, dili gusto sa Diyos nga sundon nato ang mga tradisyon sa tawo nga supak sa iyang mga sugo.—Mateo 15:1-3.
Sayop: Ang balaang ngalan dili angayng gamiton sa Bibliya kay wala masayri ang hustong paglitok niini diha sa Hebreohanon.
Tinuod: Kini nga pangatarongan daw nagpasabot nga ang Diyos nagdahom nga parehason gyod paglitok ang iyang ngalan sa mga tawo nga lainlain ug pinulongan. Pero, gipakita sa Bibliya nga ang mga magsisimba sa Diyos kaniadto nga nagsultig lainlaing pinulongan naglitok sa mga ngalan sa tawo sa lainlaing paagi.
Pananglitan, tagda ang ngalan sa maghuhukom sa Israel nga si Josue. Ang mga Kristohanon sa unang siglo nga nagsultig Hebreohanon lagmit naglitok sa iyang ngalan ingong Yehoh·shuʹaʽ, samtang ang mga Grego naglitok niini ingong I·e·sousʹ. Ang Bibliya naggamit sa Gregong hubad sa Hebreohanong ngalan ni Josue, nga nagpakita nga gisunod sa mga Kristohanon kon unsay komon nga paggamit sa ngalan sa usa ka tawo diha sa ilang pinulongan.—Buhat 7:45; Hebreohanon 4:8.
Ingon usab niana kon bahin sa paghubad sa ngalan sa Diyos. Ang mas importante dili ang hustong paagi sa paglitok kondili ang pagbutang sa ngalan sa Diyos diha sa hustong dapit niini diha sa Bibliya.
^ par. 5 Sa hubad ni Tyndale sa unang lima ka libro sa Bibliya, iyang gigamit ang porma nga “Iehouah.” Paglabay sa panahon, ang Iningles nga pinulongan nausab, ug ang espeling sa ngalan sa Diyos giusab pod. Pananglitan, niadtong 1612, gigamit ni Henry Ainsworth ang pormang “Iehovah” sa iyang hubad sa basahong Salmo. Dihang iyang girebisar ang maong hubad niadtong 1639, iyang gigamit ang pormang “Jehovah.” Sa susama, ang mga maghuhubad sa American Standard Version nga Bibliya, nga gipatik sa 1901, naggamit sa pormang “Jehovah” diin ang balaang ngalan makita diha sa Hebreohanong teksto.
^ par. 7 Ang New Catholic Encyclopedia, Ikaduhang Edisyon, Tomo 14, panid 883-884, nag-ingon: “Wala madugay human sa Pagkadestiyero, ang ngalang Yahweh giisip nga sobra ka halangdon, busa gisugdan kini pag-ilis sa pulong nga ADONAI o ELOHIM.”
^ par. 8 Alang sa dugang impormasyon, tan-awa ang appendix A4, “The Divine Name in the Hebrew Scriptures,” sa New World Translation of the Holy Scriptures.
^ par. 11 Tan-awa ang Theological Lexicon of the Old Testament, Tomo 2, panid 523-524.
Pagkat-og Dugang
Duna bay Ngalan ang Diyos?
Ang Diyos daghag titulo, sama sa Labing Gamhanan, Maglalalang, ug Ginoo. Apan ang ngalan sa Diyos makita kapig 7,000 ka beses diha sa Bibliya.
“Tan-awa! Kini Mao ang Atong Diyos”
Nganong nangutana pa si Moises sa ngalan sa Diyos kon nahibalo na siya niini?
Sa Unsang Paagi Masuod Ka sa Diyos?
Sayra kon pamatian ba sa Diyos ang tanang pag-ampo, kon unsaon nato pag-ampo, ug kon unsa pay atong buhaton aron masuod sa Diyos.


text:
60ka tuig. Wala labot sini, kinahanglan makaisa lang sia nakasal,
1Indi pagsabdungan ang tawo nga magulang pa sa imo, kundi magpakiluoy ka sa iya subong nga daw amay mo sia. Kabiga ang mga pamatan-on nga lalaki subong imo mga utod, 2ang tigulang nga mga babayi subong mga iloy, kag ang mga pamatan-on nga babayi subong mga utod, sa bug-os nga pagkaputli. 3Tahura ang mga balo nga matuod gid nga mga balo. 4Pero kon ang isa ka balo may kabataan ukon kaapuhan, magtuon anay sila sa pagtuman sang ila diosnon nga katungdanan sa ila kaugalingon nga panimalay, kag sa sini nga paagi ginabalusan nila ang ila mga ginikanan kag mga katigulangan, kay amo ini ang nahamut-an sang Dios. 5Ang babayi nga matuod gid nga balo, nga wala sing may nagasagod sa iya, nagasalig sa Dios kag nagapadayon sa pagpangamuyo, kag nagapangayo sa Dios sing bulig sa adlaw kag sa gab-i. 6Pero ang balo nga babayi nga nagapatuyang sa pagpangalipay patay na, bisan pa nga nagakabuhi sia. 7Ihatag sa ila ini nga sugo, agod nga wala sing isaway sa ila. 8Pero kon may yara nga wala nagatatap sang iya mga himata, ilabi na gid ang mga katapo sang iya kaugalingon nga panimalay, nagapanghiwala sang pagtuo kag labi pa sia kalaut sang sa di-tumoluo. 9Indi pag-idugang sa listahan sang mga balo, ang nabalo nga babayi nga wala pa sing 60 ka tuig. Wala labot sini, kinahanglan makaisa lang sia nakasal, 10kag nakilala tungod sang iya maayo nga mga buhat: isa sia ka babayi nga nagsagod sing maayo sang iya mga kabataan, nagbaton sang mga dumoluong sa iya balay, naghugas sang mga tiil sang mga tumoluo, nagbulig sa mga nalisdan kag naghimo sang tanan nga sahi sang maayo nga mga buhat. 11Pero indi pag-ilakip sa listahan ang mga bataon pa nga mga balo, kay kon mag-abot ang ila luyag sa pagpamana, nagabiya sila kay Cristo, 12kag gani nagapakasala sila paagi sa ila paglapas sang ila nahauna nga saad sa iya. 13Nagatuon man sila sa pag-usik sang ila mga tion sa pagpamalaybalay, pero ang malain pa gid sini amo nga nagatuon sila sa pagkutsokutso kag sa pagpahilabot sa iban, kag nagahambal sang mga butang nga indi nila dapat hambalon. 14Gani, kon sa akon lang maayo pa nga ang bataon nga mga balo magpamana, magpamata, kag magtatap sang ila mga panimalay, agod nga wala sing kahigayunan ang aton mga kaaway sa pagpakamalaut sa aton. 15Kay may iban nga mga balo nga nagbiya na kay Cristo kag nagsunod kay Satanas. 16Pero kon may isa ka babayi nga tumoluo nga may mga nabalo sa iya panimalay, ina sia dapat magsagod sa ila kag indi pagpabug-atan ang iglesia, agod nga ang iglesia magsagod lamang sang mga balo nga wala sing mga himata. 17Ang mga katigulangan sang iglesia nga nagapangabudlay sing maayo subong mga pangulo takos suholan sing pilo, ilabi na kon nagapangabudlay sila sa pagwali kag sa pagpanudlo. 18Kay ang kasulatan nagasiling, “Indi pagbusali ang baka kon nagalinas sang trigo,” kag “Ang nagapangabudlay takos nga suholan sing nagakaigo.” 19Indi pagsapaka ang mga panumbongon batok sa isa ka tigulang sang iglesia, luas kon may duha ukon tatlo ka mga saksi nga nagapamatuod sini. 20Sabdunga sa atubangan sang tanan ang mga nagapakasala, agod nga ang iban mahadlok man sa pagpakasala. 21Sa atubangan sang Dios kag ni Cristo Jesus kag sang balaan nga mga anghel, ginatugyan ko sa imo ang pagtuman sini nga mga pagsulondan nga wala sing pinilian kag pagpasulabi bisan kay sin-o sa bisan ano nga imo ginahimo. 22Indi ka magdalidali sa pagtungtong sang imo mga kamot sa kay bisan sin-o sa pag-alagad sa Ginoo. Indi ka magpakigbahin sa mga sala sang iban. Magpakaputli ka. 23Indi lamang tubig ang imnon mo, kundi mag-inom ka man sing diutay nga bino para pangpatunaw, kay pirme ka lang nagamasakit. 24Ang mga sala sang iban nga mga tawo makit-an sing maathag, kag ang ila mga sala nagadala sa ila sa hukmanan. Pero ang mga sala sang iban ulihi na lang mahibaluan. 25Sa amo man nga bagay ang maayo nga mga buhat makit-an sing madali kag bisan pa ang mga indi dayon makit-an, indi matago.
Copyright
Learn More


text:
Sugilanon 85: Natao si Jesus sa Kwadra
KILALA mo bala ining diutay nga bata? Huo, sia si Jesus. Bag-o lang sia matao sa kwadra. Ang kwadra isa ka talagoan sing mga sapat. Ginkulan ni Maria si Jesus sa pasungan, nga amo ang bulotangan sing pagkaon para sa mga sapat.
Ngaa yari sila diri? Bueno, ang manuggahom sang Roma naghimu sing sugo nga ang tanan dapat magbalik sa siudad nga iya nataohan agod ipalista ang iya ngalan sa tolon-an. Si Jose natao diri sa Betlehem. Apang pag-abot nila ni Maria, wala sing lugar para sa ila bisan diin. Gani nag-upod sila diri sa mga sapat. Kag sa sini gid nga adlaw, ginbun-ag ni Maria si Jesus!
Makita mo bala ang mga manugbantay nga nagkadto sa pagtan-aw kay Jesus? Didto sila sa latagon nga nagatatap sang ila karnero, sang ang anghel nagpakita sa ila! Ang anghel nagsiling: ‘Dili mahadlok! May maayo ako nga balita para sa inyo. Karon sa Betlehem, natao si Cristo nga Ginuo.’ Sa hinali nag-inabot ang madamung anghel kag nagdayaw sa Dios. Gani sa gilayon ining mga manugbantay nagdalidali sa pagtan-aw kay Jesus, kag karon nakita nila sia.
Nahibaloan mo bala kon sin-o gid si Jesus? Dumdoma, sa una nga sugilanon sining libro ginsugiran kita tuhoy sa panganay nga Anak sang Dios. Ining Anak nagpangabudlay upod kay Jehova sa paghimu sing mga langit kag duta kag sing tanan. Bueno, amo ini si Jesus!
Huo, ginkuha ni Jehova ang kabuhi sang iya Anak gikan sa langit kag ginsulod ini kay Maria. Ang bata nagtubo sa sulod ni Maria, subong sa pagtubo sang iban nga bata sa sulod sang ila iloy. Apang anak ini sang Dios. Nahangpan mo bala kon ngaa malipayon gid ang mga anghel sa pagsugid sa kataohan nga natao si Jesus?
Lucas 2:1-20.
Mga Pamangkot:
- Sin-o ang diutay nga bata sa laragway, kag diin sia ginkulan ni Maria?
- Ngaa natao si Jesus sa isa ka kwadra upod sa mga sapat?
- Sa laragway, sin-o ang mga tao nga nagsulod sa kwadra, kag ano ang ginsiling sa ila sang anghel?
- Sin-o gid si Jesus?
- Ngaa matawag si Jesus nga Anak sang Dios?
Dugang pa nga mga pamangkot
- Basaha ang Lucas 2:1-20.
Ano nga bahin ang gintungdan ni Cesar Agosto sa katumanan sang tagna tuhoy sa pagkabun-ag ni Jesus? (Luc. 2:1-4; Miq. 5:2)
Paano ang isa ka indibidual malakip sa mga ginapatuhuyan subong “mga tao nga may maayong kabubut-on”? (Luc. 2:14; Mat. 16:24; Juan 17:3; Bin. 3:19; Heb. 11:6)
Kon yadtong kubos nga Judeano nga mga manugbantay sang karnero may rason sa pagkasadya sa pagkabun-ag sang isa ka Manluluas, ano ang daku pa nga rason sa pagkalipay sang mga alagad sang Dios karon? (Luc. 2:10, 11; Efe. 3:8, 9; Bug. 11:15; 14:6)
Magtuon sing Dugang Pa
San-o Natawo si Jesus?
Hibalua kon ngaa Disiembre 25 ginaselebrar ang Krismas.


text:
ANG LALANTAWAN SEPTIEMBRE 2015
Sin-o ang mga Saksi ni Jehova?
Para mahibaluan ang sabat, ngaa indi magpamangkot sa nakahibalo gid sini?
Sin-o ang mga Saksi ni Jehova?
Ang ginasugid bala sa sini nga artikulo pareho sa imo ginapatihan?
Ano nga Sahi sang mga Tawo ang mga Saksi ni Jehova?
Mahimo ka makibot kon diin mo kami makita.
Ano ang Ginapatihan sang mga Saksi ni Jehova?
Ang isa ka importante nga pagpati parte sa Biblia nagaimpluwensia sang tanan namon nga ginatuuhan.
Paano Ginasuportahan sa Pinansial ang Amon Ministeryo?
Sa diin naghalin ang kuarta? Paano ini ginagamit?
Ngaa Nagabantala Kami?
May tatlo kami ka panguna nga rason sa amon pagbantala sa bilog nga kalibutan.
Nasapwan Ko ang Mas Maayo Pa sa Kabantugan
Sa isa lang ka gab-i nangin bantog si Mina Hung Godenzi, pero nasapwan niya nga ang iya bag-o nga kabuhi indi pareho sang iya ginapaabot.
Ang Biblia ni Bedell
—Isa ka Gamay nga Tikang Agod Mas Mahangpan ang Biblia
Sa sulod sang 300 ka tuig, pinasahi gid ini nga badbad.
Nagalain Bala ang Buot Mo sa Dios?
Napamangkot mo na bala, ‘Ngaa gintugutan sang Dios nga matabo ini sa akon?’
Sabat sa mga Pamangkot sa Biblia
Paano makabulig sa aton ang mga tagna sa Biblia?
Dugang pa nga Online nga mga Artikulo
Ano ang Inaway sa Armageddon?
Ang tinaga nga Armageddon makaisa lang mabasa sa Biblia, pero ang inaway nga ginapatuhuyan sini ginabinagbinag sa bug-os nga Kasulatan.


text:
1Ug si Samuel namulong sa tibook Israel: Ania karon, ako nagpatalinghug sa inyong tingog sa tanan ninyong gipamulong kanako, ug naghimo ug usa ka hari sa ibabaw ninyo. 2Ug karon, tan-awa, ang hari nagalakat sa atubangan ninyo; ug ako tigulang na ug ubanon na ug ulo; ug, ania karon, ang akong mga anak nga lalake anaa uban kaninyo: ug ako nakalakaw sa inyong atubangan sukad sa akong pagkabatan-on hangtud niining adlawa. 3Ania ako: saksi kamo batok kanako sa atubangan ni Jehova, ug sa atubangan sa iyang dinihog: kinsang vaca ang akong nakuha? kun kinsang asno akong gikuha? kinsa ang akong gilupigan? kun kinsa ang akong gilimbongan? kun gikan kang kinsang kamot nga ako nagdawat ug hiphip aron sa pagbuta sa akong mga mata diha niana? ug ako magauli niana kaninyo. 4Ug sila ming-ingon: Ikaw wala maglimbong kanamo, ni maglupig kanamo, ni magdawat ka ug bisan unsa gikan sa kamot sa bisan kinsang tawo. 5Ug siya miingon kanila: Si Jehova maoy saksi batok kaninyo, ug ang iyang dinihog mao ang saksi niining adlawa, nga kamo wala makakaplag ug bisan unsa sa akong kamot. Ug sila ming-ingon: Siya maoy saksi. 6Ug si Samuel miingon sa katawohan: Si Jehova mao ang nagtudlo kang Moises ug kang Aaron, ug mao ang nagdala sa inyong mga amahan gikan sa yuta sa Egipto. 7Busa karon panindog kamo sa walay lihok; aron ako magapangamuyo uban kaninyo sa atubangan ni Jehova mahitungod sa tanang mga matarung buhat ni Jehova, nga iyang gihimo kaninyo ug sa inyong mga amahan. 8Sa diha nga si Jacob nahiabut didto sa Egipto, ug ang inyong mga amahan nanagtu-aw kang Jehova, unya si Jehova nagpadala kang Moises ug kang Aaron, nga maoy nagdala sa inyong mga amahan gikan sa Egipto, ug nagpapuyo kanila niining dapita. 9Apan sila nalimot kang Jehova nga ilang Dios; ug siya nagbaligya kanila ngadto sa kamot ni Sisara, capitan sa panon ni Asor, ug ngadto sa kamot sa mga Filistehanon, ug ngadto sa kamot sa hari sa Moab; ug sila nakig-away batok kanila. 10Ug sila mingtu-aw kang Jehova, ug ming-ingon: Kami nakasala, tungod kay gibiyaan namo si Jehova, ug nag-alagad sa mga Baal ug sa Astaroth: apan karon luwasa kami gikan sa kamot sa among mga kaaway, ug kami mag-alagad kanimo. 11Ug si Jehova nagpadala kang Jerobaal, ug kang Bedan, ug kang Jephte, ug kang Samuel, ug nagluwas kaninyo gikan sa kamot sa inyong mga kaaway sa tanang dapit; ug kamo nagpuyo sa kalig-on. 12Ug sa diha nga kamo nakakita nga si Naas ang hari sa mga anak sa Ammon mianhi batok kaninyo, kamo ming-ingon kanako: Dili, apan usa ka hari ang maghari kanamo; sa diha nga si Jehova nga inyong Dios mao ang inyong hari. 13Busa karon, tan-awa, ang hari nga inyong gipili, ug nga inyong gipangayo: ug, ania karon, si Jehova nagbutang ug usa ka hari sa ibabaw ninyo. 14Kong kamo mahadlok kang Jehova, ug mag-alagad kaniya, ug mamati sa iyang tingog, ug dili mosukol batok sa sugo ni Jehova, ug kamo ug ang hari usab nga magahari sa ibabaw ninyo mahimong mga magsusunod ni Jehova nga inyong Dios, maayo : 15Apan kong dili kamo mamati sa tingog ni Jehova, kondili mosukol himoon batok sa sugo ni Jehova, nan ang kamot ni Jehova magabatok kaninyo, ingon nga kana batok usab sa inyong mga amahan. 16Busa karon tindog kamo sa walay lihok ug tan-awa kining dakung butang, nga pagabuhaton ni Jehova sa atubangan sa inyong mga mata. 17Dili ba ting-ani sa trigo karong adlawa? Ako magatawag kang Jehova, nga siya magapadala ug dalogdog ug ulan; ug kamo mahibalo ug makakita nga ang inyong pagkadautan daku kaayo, nga inyong nahimo sa pagtan-aw ni Jehova, sa pagpangayo ninyo ug usa ka hari. 18Busa si Samuel nagtawag kang Jehova; ug si Jehova nagpadala ug dalogdog ug ulan niadtong adlawa: ug ang tibook katawohan nangahadlok ug daku kang Jehova ug kang Samuel. 19Ug ang tibook katawohan ming-ingon kang Samuel: Pag-ampo alang sa imong sulogoon kang Jehova nga imong Dios, aron kami dili mamatay; kay kami nakadugang sa tanan namong mga sala niining dautan sa pagpangayo alang kanamo, ug usa ka hari. 20Ug si Samuel miingon sa katawohan: Ayaw kahadlok: kamo sa pagkatinuod naghimo niining tanang kadautan; apan ayaw pagsimang gikan sa pagsunod kang Jehova, kondili mag-alagad kamo kang Jehova sa bug-os ninyong kasingkasing: 21Ug ayaw kamo pagtipas; kay unya magalakaw kamo sa pagpangita sa mga butang nga kawang nga dili magapulos, ni makaluwas, kay kini maoy mga butang nga kawang. 22Kay si Jehova dili motalikod sa iyang katawohan tungod sa iyang dakung ngalan, tungod kay nakapahimuot kang Jehova ang paghimo kaninyo nga usa ka katawohan alang sa iyang kaugalingon. 23Labut pa, alang kanako, ipahilayo kini kanako nga ako magapakasala batok kang Jehova sa pag-undang sa pag-ampo tungod kaninyo: apan ako nagatudlo kaninyo sa maayo ug sa matarung nga dalan. 24Kahadloki lamang ninyo si Jehova, ug alagaron ninyo siya sa kamatuoran sa bug-os ninyong kasingkasing; kay hunahunaa kong unsa ka dagku ang mga butang nga iyang gihimo alang kaninyo. 25Apan kong magapadayon kamo sa pagbuhat sa kadautan, mangaut-ut kamo, kamo ug ang inyong hari.
Copyright
Learn More


text:
1Ang Pangulong Pari nangutana kang Esteban, "Tinuod ba kini?" 2Ug si Esteban mitubag, "Mga igsoon ug mga ginikanan! Pamati kamo kanako! Ang Dios nga halangdon ug gamhanan nagpakita sa atong amahan nga si Abraham samtang nagpuyo siya didto sa Mesopotamia, sa wala pa siya mopuyo sa Haran. 3Ang Dios miingon kaniya, ‘Biyai ang imong panimalay ug nasod ug lakaw ngadto sa yuta nga akong ipakita kanimo.’ 4Busa mibiya siya sa yuta sa Caldea ug mibalhin pagpuyo sa Haran. Sa pagkamatay na sa amahan ni Abraham, gipabalhin siya sa Dios nganhi niining nasora nga inyong gipuy-an karon. 5Ang Dios wala maghatag kang Abraham ug usa ka bahin niini aron maiya bisan na lamang ug igong katumban sa iyang mga tiil. Apan nagsaad ang Dios nga kini iyang ihatag kaniya ug maiya na ug sa iyang mga kaliwatan bisan ug si Abraham wala pay anak niadtong panahona. 6Mao kini ang giingon sa Dios kaniya, ‘Ang imong mga kaliwat magpuyo sa laing nasod diin mahimo silang mga ulipon ug daugdaogon sulod sa 400 ka tuig. 7Apan silotan ko ang katawhan nga magaulipon kanila ug unya mamahawa sila niadtong nasora ug magsimba kanako niining dapita.’ 8Ug gisugo sa Dios si Abraham sa pagbuhat sa seremonyas sa pagtuli agig timaan sa iyang kasabotan. Ug gituli ni Abraham si Isaac sa ikawalo nga adlaw gikan sa iyang pagkatawo. Ug mao usab ang gibuhat ni Isaac ngadto kang Jacob, ug ni Jacob ngadto sa 12 ka katigulangan. 9"Nasina kang Jose ang mga katigulangan ug ilang gibaligya siya ingon nga ulipon didto sa Ehipto. Apan ang Dios nag-uban 10ug nagluwas kaniya gikan sa tanang kalisdanan. Gihatagan siya sa Dios sa makapahimuot nga pamatasan ug kaalam sa atubangan sa hari sa Ehipto. Si Jose gihimo sa hari nga gobernador sa nasod ug sa harianong panimalay. 11Unya may gutom sa tibuok Ehipto ug sa Canaan nga nakahatag sa katawhan ug dakong kalisod. Ug ang atong mga katigulangan walay makaon. 12Busa sa pagkadungog ni Jacob nga may trigo didto sa Ehipto, gipadala niya ang iyang mga anak, ang atong mga katigulangan, ug mao kadtoy una nilang pagduaw sa Ehipto. 13Sa ikaduha nilang pag-adto, nagpaila si Jose ngadto sa iyang mga igsoon ug nailhan ni Paraon ang banay ni Jose. 14Busa gipahibalo ni Jose ang iyang amahan nga si Jacob ug gidapit siya ug ang iyang panimalay, 75 silang tanan, sa pag-adto sa Ehipto. 15Unya miadto si Jacob sa Ehipto diin didto siya ug ang atong mga katigulangan mangamatay. 16Ang ilang mga lawas gidalag balik ngadto sa Siquem ug didto gilubong sila sa lubnganan nga pinalit ni Abraham gikan sa banay ni Hamor. 17"Sa nagkaduol na ang panahon nga tumanon sa Dios ang iyang gisaad kang Abraham, midaghan ug misanay pag-ayo ang atong katawhan nga didto sa Ehipto 18hangtod nga may mipuli sa paghari sa Ehipto nga wala makaila kang Jose. 19Gilimbongan niya ang atong kaliwatan ug gipugos ang atong mga katigulangan sa pagbiya sa ilang mga masuso didto sa gawas aron mangamatay. 20Niadtong panahona natawo si Moises, usa ka bata nga matahom sa atubangan sa Dios. Sulod sa tulo ka bulan, giatiman siya diha sa ilang balay. 21Ug sa dihang gibiyaan na siya didto sa gawas, gisagop ug gimatuto siya sa anak nga babaye ni Paraon ingon nga kaugalingong anak. 22Gitudloan si Moises sa tanang kaalam sa mga Ehiptohanon ug nahimo siyang bantogan sa pulong ug sa buhat. 23"Sa nag-edad na si Moises ug 40 ka tuig, nakahunahuna siya sa pagduaw sa iyang mga kadugo nga mga Israelita. 24Sa dihang nakita niya nga ang usa kanila gidagmalan sa usa ka Ehiptohanon, milaban siya ug gipatay niya ang Ehiptohanon. 25Nagdahom si Moises nga ang iyang mga kadugo makasabot nga gamiton siya sa Dios sa pagluwas kanila, apan wala sila makasabot. 26Pagkasunod adlaw nakita niya ang duha ka Israelita nga nag-away ug gisulayan niya ang paghusay kanila. Miingon siya, ‘Mga higala, magsoon kamo apan nganong mag-unay man kamo?’ 27Apan ang tawo nga nagdagmal sa iyang kauban miwakli kang Moises ug miingon, ‘Kinsay naghimo kanimo nga pangulo ug maghuhukom namo? 28Patyon mo ba ako sama sa imong pagpatay sa Ehiptohanon kagahapon?’ 29Sa pagkadungog ni Moises niini, mikagiw siya ug mipuyo sa yuta sa Midian. Didto nahimo siyang amahan sa duha ka anak nga lalaki. 30"Paglabay sa 40 ka tuig, may usa ka anghel nga mipakita kang Moises pinaagi sa nagdilaab nga sampinit didto sa kamingawan sa Bukid sa Sinai. 31Natingala si Moises sa iyang nakita ug miduol siya sa sampinit aron sa pagsusi niini. Apan nadungog niya ang tingog sa Ginoo nga nag-ingon, 32‘Ako ang Dios sa imong mga katigulangan—ang Dios ni Abraham, ni Isaac ug ni Jacob.’ Mikurog sa kalisang si Moises ug wala siya mangahas pagtan-aw. 33Ug miingon kaniya ang Ginoo, ‘Huboa ang imong sandalyas kay balaan ang dapit nga imong gitindogan. 34Nakita ko ang mapait nga pag-antos sa akong katawhan didto sa Ehipto ug nadungog ko ang ilang agulo ug ania ako aron pagluwas kanila. Busa duol ngari kay ipadala ko ikaw ngadto sa Ehipto.’ 35"Mao kini ang Moises nga gisalikway sa katawhan sa Israel ug ang giingnan nila, ‘Kinsay naghimo kanimo nga pangulo ug maghuhukom namo?’ Siya ang gipadala sa Dios ingon nga pangulo ug manluluwas, binuligan sa anghel nga iyang nakita didto sa nagdilaab nga sampinit. 36Siya ang nangulo sa katawhan sa ilang paggawas gikan sa Ehipto ug nagbuhat siyag mga milagro ug mga katingalahan didto sa Ehipto, sa Dagat nga Pula ug sa kamingawan sulod sa 40 ka tuig. 37Siya ang Moises nga miingon sa katawhan sa Israel, ‘Ang Dios magpadala kaninyog propeta gikan sa inyong katawhan sama nga siya nagpadala kanako.’ 38Siya mao ang nag-uban sa katawhan sa Israel nga nagkatigom didto sa kamingawan. Didto siya uban sa atong mga katigulangan ug sa anghel nga nakigsulti kaniya didto sa Bukid sa Sinai ug nadawat niya gikan sa Dios ang buhing mensahe aron ihatag kanato. 39"Apan midumili ang atong mga katigulangan sa pagtuman kaniya. Ila siyang gisalikway ug nangandoy sila nga makabalik unta sa Ehipto. 40Miingon sila kang Aaron, ‘Buhati kamig mga diosdios nga maoy mag-una kanamo kay wala kami mahibalo unsa nay nahitabo niadtong Moises nga nagdala kanamo gikan sa Ehipto.’ 41Busa nagbuhat silag usa ka diosdios sa dagway sa nating baka ug ila kining gihalaran ug naglipay sila tungod sa binuhat sa ilang mga kamot. 42Ug mibiya kanila ang Dios ug gipasagdan sila nga magsimba sa mga bituon sa kalangitan, sumala sa gisulat sa basahon sa mga propeta: ‘Katawhan sa Israel! Ako ba ang inyong giihawan ug gihalaran ug mga mananap sulod sa 40 ka tuig didto sa kamingawan? 43Ang inyong gidala mao ang tolda sa diosdios nga si Moloc, ug ang larawan sa bituon sa inyong diosdios nga si Repan. Sila mga diosdios nga inyong gibuhat aron simbahon. Busa ingon nga mga bihag ipadala ko kamo saylo pa sa Babilonia.’ 44"Didto sa kamingawan ang atong mga katigulangan adunay usa ka tolda diin ang katawhan makigtagbo sa Dios. Gibuhat kini ni Moises sumala sa sumbanan nga gipakita kaniya sa Dios. 45Unya, gikan sa ilang katigulangan, nadawat kini sa atong katigulangan ug gidala nila kini sa ilang pagkuyog kang Josue sa pag-ilog nila sa kayutaan sa mga tawo nga gihinginlan sa Dios sa atubangan nila. Ug nagpabilin ang tolda hangtod sa panahon ni David. 46Si David gikahimut-an sa Dios ug mihangyo sa Dios nga tugotan pagtukod ug balay alang sa Dios ni Jacob. 47Apan si Solomon mao ang nakapatukod niini. 48"Apan ang labing halangdon nga Dios wala magpuyo sa mga balay nga gitukod sa mga tawo kay sumala sa gisulti sa propeta: 49‘Ang langit mao ang akong trono, nag-ingon ang Ginoo, ug ang yuta mao ang akong tumbanan. Unsa bang matanga sa balay ang imong tukoron alang kanako? Hain ba ang dapit nga akong pahulayan? 50Dili ba ako man ang nagbuhat niining tanan?’ 51"Pagkagahi ninyog ulo! Pagkatig-a sa inyong kasingkasing! Nganong dili man kamo mamati sa mensahe sa Dios? Sama ra gayod kamo sa inyong mga katigulangan. Gisupak ninyo kanunay ang Espiritu Santo! 52May propeta ba nga wala lutosa sa inyong mga katigulangan? Gipatay nila ang mga sinugo sa Dios nga kaniadto nagpahibalo sa pag-anhi sa iyang Matarong nga Sulugoon. Ug inyo siyang gibudhian ug gipatay. 53Kamo ang nakadawat sa kasugoan sa Dios nga gihatag pinaagi sa mga anghel apan wala ninyo kini tumana!" 54Human mabati sa mga sakop sa Labawng Hukmanan si Esteban, nangasuko sila pag-ayo ug nagpangagot sa ilang kapungot kaniya. 55Apan si Esteban nga puno sa Espiritu Santo, mihangad sa langit ug nakita niya ang himaya sa Dios ug si Jesus nga nagtindog sa tuo sa Dios! 56Miingon siya, "Tan-awa, nakita ko ang langit nga naabli ug ang Anak sa Tawo nga nagtindog sa tuo sa Dios!" 57Apan naninggit sila ug nanampong sa ilang mga dalunggan ug nagdungan silang tanan paghasmag kaniya. 58Unya giguyod nila siya ngadto sa gawas sa siyudad ug gibato. Ug gibutang sa mga saksi ang ilang mga kupo sa tiilan sa usa ka batan-on nga ginganlag Saulo. 59Ug samtang gibato nila si Esteban, nag-ampo siya, "Ginoong Jesus, dawata ang akong espiritu." 60Unya miluhod siya ug mituaw, "Ginoo, ayaw sila pakasad-a sa ilang gibuhat!" Tapos niya isulti kini, namatay siya.
Copyright
Learn More


text:
Mga Batan-on Nangutana
Sa Unsang Paagi Akong Mapauswag ang Kalidad sa Akong Pag-ampo?
“Kon daghan kag presyur sa eskuylahan, trabaho, o sa imong mga higala ug pamilya, malimot ka usahay sa labing importanteng persona—ang Diyos.”—Faviola, 15 anyos, Amerika.
“PAG-AMPO nga walay-hunong.” (1 Tesalonica 5:17) “Lahutay sa pag-ampo.” (Roma 12:12) “Ipahibalo ang inyong mga pangaliya sa Diyos.” (Filipos 4:6) Kon Kristohanon ka, lagmit sinati ka kaayo niining mga tekstoha. Ug tingali nahibalo ka usab nga ang pag-ampo maoy labing talagsaong paagi sa pagpakigsulti. Tiaw mo na nga makapakigsulti ka sa Labing Gamhanang Diyos bisan unsang orasa! Ug ang Bibliya nag-ingon: “Siya magpatalinghog kanato.” *—1 Juan 5:14.
Bisan pa niana, tingali nalisdan ka sa pag-ampo, sama sa batan-on nga gihisgotan sa sinugdanan. Busa unsay imong mahimo bahin niana? Kini nga artikulo motabang kanimo sa (1) pag-ila sa mga problema, (2) pagtakda ug tumong maylabot sa imong pag-ampo, ug (3) pag-abli sa “pultahan” aron imong makab-ot ang imong tumong.
Una, atong sayron ang problema. Unsang partikular nga bahin sa pag-ampo nga nalisdan ka? Isulat ang imong tubag.
․․․․․
Ang sunod mao ang pagtakda ug tumong. Markahi ang tumong nga buot nimong makab-ot, o isulat ang tumong nga buot nimong kab-oton diha sa “Uban pa.”
- Gusto ko nga mag-ampo kanunay.
- Gusto ko nga dili balik-balik ang akong mga pag-ampo.
- Gusto ko nga mahimong kinasingkasing gayod ang akong pag-ampo.
- Uban pa ․․․․․
Yawi sa Pag-abli sa “Pultahan”
Ang pag-ampo sama sa usa ka pultahan nga mahimo nimong ablihan bisan unsang orasa. Apan daghang batan-on nag-ingon nga dili sila mag-ampo kanunay. Kon mao, ayawg hunong sa pagpaningkamot! Nasayod ka sa problema ug duna kay tumong nga gitakda. Ang kinahanglan lang nimo mao ang yawi sa pag-abli sa pultahan. Tagda ang pipila ka problema nga tingali imong maatubang ug ang mga sugyot kon unsaon kini pagsulbad.
Ang Siradora: PAGKALIMOT.
“Usahay kay puliki man kaayo ko, malimot ko sa pag-ampo.”—Preeti, 20 anyos, Britanya.
Ang Yawi: “Pagbantay pag-ayo nga ang inyong paglakaw dili ingon sa dili-maalamon kondili ingon sa maalamon nga mga tawo, nga magapalit sa nahiangay nga panahon alang sa inyong kaugalingon, tungod kay ang mga adlaw daotan.”—Efeso 5:15, 16.
Sugyot: Planoha daan kon unsang orasa maayong mag-ampo. Mahimong imong isulat kini sa papel agig pahinumdom. “Kon dili ako magtakda ug espesipikong oras sa pag-ampo, malinga ko sa ubang butang,” miingon ang 18-anyos nga si Yoshiko nga taga-Japan.
Ang Siradora: PAGKALINGA.
“Malinga ako, ug maghunahuna kog laing butang imbes sa akong giampo.”—Pamela, 17 anyos, Mexico.
Ang Yawi: “Gikan sa kadagaya sa kasingkasing ang baba mosulti.”—Mateo 12:34.
Sugyot: Kon kanunayng maglatagaw ang imong hunahuna dihang mag-ampo, pamub-a ang imong pag-ampo aron dili ka malinga. Laing sugyot: Iampo ang mga butang nga importante kanimo. Ang 14-anyos nga si Marina nga taga-Rusya miingon, “Sa nagtin-edyer ako, nakaamgo ako nga ang pag-ampo maoy aktuwal nga pagpakigsulti sa Diyos. Kini nakadasig kanako sa pagbubo sa akong kasingkasing diha sa pag-ampo.”
Ang Siradora: RUTINA.
“Sa dihang mag-ampo ako, balik-balik lang ang akong ginasulti.”—Dupe, 17 anyos, Benin.
Ang Yawi: “Palandongon ko gayod ang tanan mong kalihokan, ug ang imong mga pakiglabot akong hatagag pagtagad.”—Salmo 77:12.
Sugyot: Kon ang imong mga pag-ampo daw rutina na lang, matag adlaw isulat ang usa ka espesipikong panalangin nga imong natagamtam. Dayon pasalamati si Jehova. Himoa kini sulod sa usa ka semana ug pinaagi niana, makahisgot ka ug pito ka lainlaing punto diha sa imong mga pag-ampo. Mao usab kanay himoa maylabot sa adlaw-adlaw nga panghitabo. “Kon mag-ampo ako, maningkamot ako sa paghisgot bahin sa nahitabo nianang adlawa,” nag-ingon ang 21-anyos nga si Bruno nga taga-Brazil. Mao usab kanay gihimo sa 18-anyos nga si Samantha, nga taga-Amerika. “Maningkamot ako sa paghinumdom sa tanang nahitabo sa maong adlaw nga lahi sa ubang mga adlaw, ug mao kanay akong iampo,” matod niya. “Nakatabang kana kanako nga dili magbalik-balik ang akong mga pag-ampo.” *
Ang Siradora: PAGDUHADUHA.
“Sa dihang nag-ampo ako kas-a maylabot sa usa ka problema sa eskuylahan, wala kini masulbad. Nadugangan pa hinuon kini. Busa nakahunahuna ko, ‘Nganong mag-ampo pa man ko? Total di man mamati si Jehova!’ ”—Minori, 15 anyos, Japan.
Ang Yawi: “Uban sa tentasyon siya [Jehova nga Diyos] usab magtaganag kalingkawasan aron kamo makahimo sa pag-antos niini.”—1 Corinto 10:13.
Sugyot: Usa ka butang ang segurado: Si Jehova ang “Tigpatalinghog sa pag-ampo.” (Salmo 65:2) Busa human iampo ang usa ka butang, paningkamoti nga makasabot ka sa kahimtang. Inay maghulat lang sa gidahom nimo nga tubag, hunahunaa kanang nadawat na nimo. Lagmit nga gitubag ni Jehova ang imong pag-ampo kay nagpabilin ka pa man gihapon nga Kristohanon—dili pinaagi sa pagwagtang sa problema kondili pinaagi sa paghatag kanimog kusog sa paglahutay.—Filipos 4:13.
Ang Siradora: KAULAW.
“Maulaw ko sa isulti sa akong mga eskolmet kon ila kong makita nga mag-ampo una mokaon.”—Hikaru, 17 anyos, Japan.
Ang Yawi: “Dunay . . . hustong panahon sa tanang butang nga buot natong himoon.”—Ecclesiastes 3:1, Beck.
Sugyot: Bisag makadayeg ang uban kanimo kon makita ka nila nga nag-ampo, dili kinahanglang mag-ampo ka aron ingnon lang nga nag-ampo ka. Pananglitan, dayag nga si Nehemias hilom nga nag-ampo atubangan ni Haring Artajerjes, ug walay rekord nga nahibalo ang hari nga nag-ampo si Nehemias. (Nehemias 2:1-5) Ikaw usab makatanyag ug hilom nga pag-ampo nga dili ka makadanig pagtagad.—Filipos 4:5.
Ang Siradora: PAGBATING DILI TAKOS.
“Si Jehova nahibalo na sa akong mga problema. Ug kon mabug-atan na ko, paminaw nako nabug-atan sab siya! Usahay mobati ko nga dili takos nga makig-estorya kaniya.”—Elizabeth, 20 anyos, Irlandia.
Ang Yawi: “Itugyan [sa Diyos] ang tanan ninyong mga kabalaka, kay siya may kahingawa kaninyo.”—1 Pedro 5:7.
Sugyot: Sa imong pagtuon, panukidukia ug pamalandonga kining mga tekstoha: Lucas 12:6, 7; Juan 6:44; Hebreohanon 4:16; 6:10; 2 Pedro 3:9. Kini nga mga teksto motabang kanimo sa pagkaamgo nga si Jehova andam sa pagpatalinghog kanimo ug nga dili mistil mahimo kang talagsaong Kristohanon aron siya magpatalinghog kanimo. Ang salmistang si David—kinsa nakasinati usab ug kabalaka ug kalisod—masaligong mipadayag nga “si Jehova haduol niadtong mga dugmok ug kasingkasing; ug siya magaluwas niadtong mga nahugno sa espiritu.” *—Salmo 34:18.
Ang kamatuoran nga si Jehova mismo maoy mamati sa imong mga pag-ampo nagpakita nga siya interesado kanimo. “Wala itugyan ni Jehova ngadto sa mga manulonda ang pagpamati sa atong mga pag-ampo,” nag-ingon ang 17-anyos nga si Nicole nga taga-Italya. “Sanglit siya mismo ang mamati sa atong mga pag-ampo, klaro nga iya kining gipabilhan.”
^ par. 4 Sanglit gamhanan man ang atong Maglalalang, makadungog siya sa atong hilom nga mga pag-ampo.—Salmo 19:14.
^ par. 23 Tan-awa “Ang Hunahuna sa Bibliya: Unsay Hunahuna sa Diyos Bahin sa mga Tabang sa Pagsimba?” sa panid 18.
^ par. 32 Kon sa imong hunahuna ang imong mga pag-ampo dili dunggon sa Diyos kay nakasala ka, pakig-estorya sa imong ginikanan. ‘Ipatawag [usab] ang mga ansiyano sa kongregasyon’ aron matabangan ka. (Santiago 5:14) Ang mga ansiyano makatabang kanimo sa pagpasig-uli sa imong maayong relasyon sa Diyos.
MGA BUTANG NGA ANGAY PALANDONGON
- Unsa ang pipila ka butang may kalabotan kang Jehova nga mahimo nimong iampo?
- Unsang mga butang maylabot sa ubang tawo ang mahimo nimong iduol kang Jehova sa pag-ampo?


text:
Bahin 1: Pagpanuga Tubtob sa Anaw
Paano nagluntad ang adlaw, bulan kag mga bituon, subong man ang madamung butang? Ang Biblia nagasabat sing matuod. Gintuga ini sila sang Dios. Gani ang aton libro nagaumpisa sa mga sugilanon sang Biblia tuhoy sa pagpanuga.
Una ginhimu sang Dios ang mga anghel. Mga espiritu sila nga persona kaangay niya. Apang ang duta gintuga para sa mga tao kaangay naton. Gani ginhimu sang Dios ang lalaki kag babae nga si Adan kag si Eva, kag ginbutang sila sa matahom nga katamnan. Apang ginlalis nila ang Dios.
Kutob sa tion ni Adan tubtob sa Anaw may 1,656 ka tuig. Sa sulod sining tion, madamung malaut ang nagkabuhi. Sa langit amo si Satanas kag ang iya malaut nga mga anghel. Sa duta amo si Cain kag madamu pa nga malaut. Apang may maayo man—sanday Abel, Enoc kag Noe. Sa bahin UNO mabasa naton ang tanan tuhoy sining mga tao kag hitabu.


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for February 10, 2009
PABUROT NI CLINTON
Tungod sa sibaw nga mga pagsaway nga nahiagoman sa iyang pagwaldas sa atong buhis aron pagtagbaw sa iyang way kinutoban nga kahigwaos sa pakigtagbo ni US President Barack Obama, si Presidente Arroyo nipaburot sa nahimo sa iyang kalit, dinalidali ug wa kinahanglanang pagpamahaw sa Washington D.C.
Giwarawara sa Malakanyang ang hulagway nilang US Secretary of State Hillary Clinton ug Arroyo. Mahimong si Clinton maoy labing higpit nga kaatbang ni Obama—kay giisip siyang mas lig-on kay ni Senador John McCain. Apan si Clinton di si Obama. Di gani sila managsamag ranggo ni Bise Presidente Noli de Castro. Managsama ra silang Foreign Affairs Secretary Alberto Romulo.
-o0o-
Aron pagpadugang sa pusta, gidalidali pagpahibawo sa Malakanyang nga moduaw si Clinton sa Pilipinas karong tuiga. Apan wa pay natakda nga petsa. Sa ato pa, wa pay klaro. Di makabuut-buot si Clinton sa iyang mga lakaw kay sakop ra siya sa gabinete ni Obama. Gawas pa, bisan unsay ilang mahisgutan dinhi sa Pilipinas, sama sa ilang nahisgutan didto sa Washington D.C., mag-agi pang Obama sa di pa mapatigbabaw ni mapatuman.
Nakamatngon tingali sa kataphaw sa pagpaburot sa kamahinungdanon sa pagduaw ni Clinton, nipahibawo sang Malakanyang nga moduaw si Obama karong tuiga. Wa pa gyod diay motagam sa tulo ka isnab nga nahiagoman ni Arroyo. Kon di kabuot si Clinton sa mga biyahe, unsaon man niya pagbuot sa mga lakaw sa iyang amo?
-o0o-
Modakong kahigayonan ni Arroyo pakigtagbo ni Obama kon mohunong siya paggukud-gukod. Ug motingob sa iyang panahon pagbadlong sa makalilisang nga pangurakot sa iyang pamunoan ug nangalisbo nga pagpangyatak sa tawhanong katungod, apil nang pagpahilom ug pagpamatay sa iyang mga kaatbang.
Angayng sabton ni Arroyo nga mao pay paglingkod ni Obama sa katungdanan. Mas mahinungdanon ug mas dinalian ang pagsagang sa ekonomikanhong krisis ug paglingkawas gikan sa duha ka wa kinahanglanang gubat. Masabot kaayo nganong kutob sa mahimo molikay una si Obama pagpangasaba og langyawng mga lider.
-o0o-
Human naapud-apod ang mga hinabang sa mga Sugbuanon alang sa mga biktima sa sunog sa Alaska, Mambaling sa Dakbayan sa Sugbo, pormal nga gilusad ang laing hugna sa Kapamilya Relief Campaign. Ning higayona, alang sa makaluluoy nga mga biktima sa grabe nga pagbaha ug pagdahili sa yuta sa Samboan, Santander ug ubang mga lungsod sa habagatang Sugbo.Mahimo nga ihatod ang inyong mga hinabang nga pagkaon, tambal ug mga gamit sa panimay sa mosunod nga drop-off points: ABS-CBN Regional Broadcast Complex sa North Road, Jagobiao, Mandaue City; munisipyo sa Liloan, sa amihanang Sugbo; outlets sa Wow Travel and More sa Robinson's, Gaisano Mactan ug atbang sa Birhen sa Regla parish; ug barangay halls sa Basak, Pardo, Labangon ug Parian sa Dakbayan sa Sugbo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Paano Ka Nagahimo sing Desisyon?
“Padayon nga hantupa ninyo kon ano ang kabubut-on ni Jehova.”—EFE. 5:17.
AMBAHANON: 69, 57
1. Ano ang pila ka halimbawa sang mga sugo sa Biblia, kag ano ang mga benepisyo kon tumanon naton ini?
GINHATAGAN kita ni Jehova sing espesipiko nga mga sugo nga nasulat sa iya Pulong. Halimbawa, gindumili niya ang seksuwal nga imoralidad, pagsimba sa mga diosdios, pagpangawat, kag pagpahubog. (1 Cor. 6:9, 10) Naghatag man si Jesucristo, ang Anak sang Dios, sa iya mga sumulunod sining serioso pero makakulunyag nga sugo: “Kadtui ninyo ang mga tawo sa tanan nga pungsod kag tudlui ninyo sila agod mangin disipulo ko. Bawtismuhi ninyo sila sa ngalan sang Amay kag sang Anak kag sang balaan nga espiritu. Tudlui ninyo sila nga tumanon ang tanan nga ginsugo ko sa inyo. Kag dumduma ninyo nga kaupod ninyo ako sa tanan nga tion tubtob sa hingapusan sang sistema sang mga butang.” (Mat. 28:19, 20) Proteksion gid ang mga sugo sang Dios! Kon tumanon naton ini, magadugang ang aton kompiansa, magaayo ang aton panglawas, kag mangin mas malipayon ang aton pamilya. Labaw sa tanan, kon tumanon naton ang mga sugo ni Jehova, lakip ang sugo nga magbantala, kahamut-an niya kita kag pakamaayuhon.
2, 3. (a) Ngaa wala sing espesipiko nga sugo ang Biblia sa kada sitwasyon sa aton kabuhi? (b) Ano nga mga pamangkot ang binagbinagon sa sini nga artikulo? (Tan-awa ang piktyur sa umpisa sini nga artikulo.)
2 Pero, may pila ka sitwasyon nga wala sing espesipiko nga sugo ang Biblia. Halimbawa, wala sing detalyado nga sugo ang Kasulatan parte sa pamayo nga nagakaigo sa mga Cristiano. Paano sini ginapakita ang kaalam ni Jehova? Indi palareho ang mga estilo kag kustombre sa nagkalainlain nga lugar sa kalibutan kag nagabag-o man ini pagligad sang tion. Kon ginsulat sa Biblia ang listahan sang nagakaigo nga pamayo kag pamustura, indi na ini nagakaigo subong. Amo man sini ang rason kon ngaa wala naghatag ang Pulong sang Dios sang madamo nga sugo sa mga Cristiano parte sa pagpili sing obra, pagpabulong, kag kalingawan. Ang kada isa kag ang mga ulo sang pamilya may kahilwayan sa paghimo sing desisyon parte sa sini.
3 Buot bala silingon nga indi importante kay Jehova kon paano kita nagahimo sing mga desisyon, nga ang pila sa sini mahimo may daku nga epekto sa aton kabuhi? Kahamut-an bala sang aton Amay sa langit ang bisan ano nga desisyon basta wala lang kita sing ginasupak nga sugo sa Biblia? Kon wala sing espesipiko nga sugo ang Biblia, paano naton mahibaluan nga mahamuot si Jehova sa aton mga desisyon?
IMPORTANTE BALA KON PAANO KITA NAGAHIMO SING DESISYON?
4, 5. Paano makaapektar sa aton kag sa iban ang aton mga desisyon?
4 Nagapati ang iban nga indi importante ang aton ginahimo nga mga desisyon. Pero, agod makahimo sing maalamon nga mga desisyon nga makapahamuot kay Jehova, dapat naton binagbinagon ang mga kasuguan kag mga prinsipio sa iya nasulat nga Pulong kag tumanon ini. Halimbawa, agod kahamut-an sang Dios, dapat naton tumanon ang iya kasuguan parte sa dugo. (Gen. 9:4; Binu. 15:28, 29) Ang pangamuyo makabulig sa aton nga makahimo sing mga desisyon nga nahisuno sa mga prinsipio kag mga kasuguan sa Kasulatan.
5 Ang importante nga mga desisyon makaapektar sa aton espirituwalidad. Ang kada desisyon nga ginahimo naton mahimo may maayo ukon malain nga epekto sa aton kaangtanan kay Jehova. Ang maayo nga desisyon magapabakod sang aton kaangtanan sa Dios, pero ang indi maayo nga desisyon makaguba sini. Dugang pa, ang indi maayo nga desisyon mahimo makahalit sa espirituwalidad sang iban, ayhan may masaklaw ukon masandad, ukon mabahinbahin ang kongregasyon. Huo, importante gid kon paano kita nagahimo sing desisyon.—Basaha ang Roma 14:19; Galacia 6:7.
6. Sa ano naton dapat ibase ang aton mga desisyon?
6 Ano ang himuon naton sa mga sitwasyon nga wala sing espesipiko nga sugo ang Biblia? Responsibilidad sang kada isa sa aton nga usisaon sing maayo ang kahimtangan kag maghimo sing desisyon base sa kon ano ang kahamut-an kag pakamaayuhon ni Jehova, indi sa kon ano lang ang aton luyag.—Basaha ang Salmo 37:5.
HANTUPA KON ANO ANG KABUBUT-ON NI JEHOVA
7. Kon wala sing espesipiko nga sugo ang Biblia, paano naton mahibaluan ang luyag ni Jehova nga himuon naton?
7 Mahimo magpalibog ka, ‘Sa isa ka sitwasyon nga wala sing espesipiko nga sugo ang Biblia, paano naton mahibaluan ang luyag ni Jehova nga himuon naton?’ Ang Efeso 5:17 nagasiling: “Padayon nga hantupa ninyo kon ano ang kabubut-on ni Jehova.” Kon wala sing espesipiko nga sugo ang Biblia, paano naton mahantop kon ano ang kabubut-on sang Dios? Paagi sa pagpangamuyo sa iya kag pagpagiya sa iya balaan nga espiritu.
8. Paano ginhantop ni Jesus ang luyag ni Jehova nga himuon niya? Maghatag sing halimbawa.
8 Binagbinaga kon paano ginhantop ni Jesus ang luyag sang iya Amay nga himuon niya. Sa duha ka hitabo, nangamuyo anay si Jesus kag milagruso nga ginpakaon niya ang madamo nga tawo. (Mat. 14:17-20; 15:34-37) Pero, sang gingutom sia kag ginsulay sang Yawa sa kamingawan nga himuon nga tinapay ang mga bato, wala niya ginhimo ini. (Basaha ang Mateo 4:2-4.) Bangod pamilyar si Jesus sa panghunahuna sang iya Amay, nahibaluan niya nga indi niya dapat paghimuon nga tinapay ang mga bato. Huo, nahantop ni Jesus nga indi nahisuno sa kabubut-on sang Dios kon gamiton niya ang iya gahom para sa iya personal nga interes. Ginpakita niya nga nagasalig sia nga tuytuyan sia kag amanan ni Jehova.
9, 10. Ano ang makabulig agod makahimo kita sing maalamon nga mga desisyon? Iilustrar.
9 Agod makahimo kita sing maalamon nga mga desisyon, pareho kay Jesus, dapat kita magsalig sa panuytoy ni Jehova. Dapat naton sundon ini nga laygay: “Magsalig ka kay Jehova sa bug-os mo nga tagipusuon, kag indi ka magsalig sa imo kaugalingon nga paghangop. Hunahunaa sia sa tanan mo nga dalanon, kag tadlungon niya ang imo mga banas. Indi ka maghunahuna nga maalam ka na gid. Magkahadlok ka kay Jehova kag indi ka maghimo sing malain.” (Hulu. 3:5-7) Ang paghibalo sang panghunahuna ni Jehova paagi sa pagtuon sa Biblia makabulig sa aton nga mahantop ang luyag niya nga himuon naton sa isa ka sitwasyon. Kon mangin pamilyar kita sa panghunahuna ni Jehova, mangin sensitibo pa gid ang aton tagipusuon sa iya panuytoy.—Ezeq. 11:19, footnote.
10 Sa pag-ilustrar: Halimbawa, may isa ka asawa nga naga-shopping. May nakita sia nga sapatos nga nanamian niya, pero mahal ini. Gani ginpamangkot niya ang iya kaugalingon, ‘Ano ang batyagon sang akon bana kon maggasto ako sing amo sini kadaku?’ Mahimo nga nahibaluan niya ang sabat, bisan pa wala ang iya bana. Paano? Bangod sa ila pag-updanay, nangin pamilyar sia sa panghunahuna sang iya bana parte sa ila limitado nga badyet. Paagi sini, nahantop niya ang batyagon sang iya bana kon baklon niya ang sapatos. Sing kaanggid, kon mangin pamilyar pa gid kita sa panghunahuna kag dalanon ni Jehova, mapauswag naton ang aton ikasarang nga mahantop ang luyag sang aton Amay sa langit nga himuon naton sa nagkalainlain nga sitwasyon.
PAANO MO MAHIBALUAN ANG PANGHUNAHUNA NI JEHOVA?
11. Ano ang mahimo naton ipamangkot sa aton kaugalingon kon nagabasa kita ukon nagatuon sa Biblia? (Tan-awa ang kahon nga “ Kon Nagatuon sa Pulong sang Dios, Pamangkuta ang Imo Kaugalingon.”)
11 Para mangin pamilyar kita sa panghunahuna ni Jehova, dapat nga prioridad naton ang personal nga pagtuon. Kon nagabasa kita ukon nagatuon sa Pulong sang Dios, pamangkuton naton ang aton kaugalingon, ‘Ano ang ginasugid sini parte kay Jehova, sa iya matarong nga mga dalanon, kag sa iya panghunahuna?’ Dapat may panimuot kita pareho sang kay salmista David, nga nag-amba: “Ipakita sa akon ang imo mga dalanon, O Jehova; tudlui ako sang imo mga banas. Tuytuyi ako sa imo husto nga dalanon kag tudlui ako, kay ikaw ang Dios sang akon kaluwasan. Sa imo nagasalig ako sa bug-os nga adlaw.” (Sal. 25:4, 5) Samtang ginapamalandungan mo ang mga teksto sa Biblia, mahimo mo binagbinagon ini nga mga pamangkot: ‘Paano ko maaplikar ini nga impormasyon sa akon pamilya? Diin ko ini maaplikar? Sa puluy-an? Sa ulubrahan? Sa eskwelahan? Sa ministeryo?’ Kon mahibaluan na naton kon diin maaplikar ang impormasyon, mas mahapos na hantupon kon paano ini iaplikar.
12. Paano makabulig ang aton mga publikasyon kag mga miting agod mahibaluan ang panghunahuna ni Jehova parte sa madamo nga sitwasyon?
12 Ang isa pa ka paagi para mangin pamilyar pa gid kita sa panghunahuna ni Jehova amo ang pagtalupangod sing maayo sa base sa Biblia nga mga panuytoy sang iya organisasyon. Halimbawa, ginhimo ang Watch Tower Publications Index kag ang Giya sa Pagtuon Para sa mga Saksi ni Jehova agod buligan kita nga matun-an ang panghunahuna ni Jehova parte sa madamo nga sitwasyon nga dapat kita ang magdesisyon. Makabenepisyo man kita sa pagpamati sing maayo kag pagpakigbahin sa Cristianong mga miting. Kon pamalandungan naton ang mga ginatudlo sa mga miting, mabuligan kita sini nga mas mahantop ang panghunahuna ni Jehova kag makahunahuna kita pareho sa iya. Kon panginpuslan naton ang tanan nga espirituwal nga pagkaon nga ginaaman ni Jehova, mangin pamilyar pa gid kita sa iya mga dalanon. Subong resulta, makahimo kita sing mga desisyon nga pakamaayuhon sang aton mahigugmaon nga Dios.
MAGPAGIYA SA PANGHUNAHUNA NI JEHOVA KON NAGADESISYON
13. Ngaa makahimo kita sing maalamon nga desisyon kon binagbinagon naton ang panghunahuna ni Jehova? Maghatag sing halimbawa.
13 Binagbinaga ang isa ka halimbawa kon paano ang paghibalo sa panghunahuna ni Jehova makabulig sa aton nga makahimo sing maalamon nga mga desisyon. Bilang mga manugbantala sang Ginharian, mahimo nga ginahandum naton nga mangin regular payunir. Para mahimo ini, ginpasimple naton ang aton kabuhi. Pero, mahimo nabalaka kita kon bala mangin malipayon gid kita bisan pa nabuhinan ang aton kuarta kag pagkabutang. Matuod, wala man sing sugo ang Biblia nga dapat kita magpayunir; padayon kita nga makaalagad kay Jehova bilang matutom nga mga manugbantala. Pero, ginpasalig kita ni Jesus nga ang mga nagasakripisyo para sa Ginharian magabaton sing bugana nga pagpakamaayo. (Basaha ang Lucas 18:29, 30.) Dugang pa, ginapakita sang Kasulatan nga nahamuot si Jehova sa aton “kinabubut-on nga mga pagdayaw” sa iya, kag kon ginahimo naton sing malipayon ang aton masarangan para sa matuod nga pagsimba. (Sal. 119:108; 2 Cor. 9:7) Kon binagbinagon naton ini nga mga prinsipio sa Kasulatan, kag mangamuyo sing panuytoy, indi bala nga mahantop naton ang panghunahuna ni Jehova? Ang pagpamalandong sa sini makabulig sa aton nga makahimo sing desisyon nga maaplikar sa aton sitwasyon kag pakamaayuhon sang aton Amay sa langit.
14. Paano mo mahibaluan kon ang isa ka estilo sang bayo kalahamut-an kay Jehova?
14 Binagbinaga ang isa pa ka halimbawa: Ibutang ta nga nanamian ka sa estilo sang bayo nga mahimo makapasandad sa iban sa kongregasyon. Pero, wala sing espesipiko nga sugo ang Biblia nga nagadumili sa sini. Ano ang panghunahuna ni Jehova parte sa sini? Gin-inspirar si apostol Pablo sa paghatag sini nga laygay: “Ang mga babayi dapat man magpamayo sing nagakaigo, nga may kaugdang kag maligdong nga hunahuna, indi paagi sa mga estilo sang pagsalapid sing buhok kag pagsuksok sang mga bulawan ukon perlas ukon malahalon gid nga bayo, kundi sa paagi nga nagakaigo sa mga babayi nga nagapangangkon nga nagasimba sa Dios, paagi sa maayong mga buhat.” (1 Tim. 2:9, 10) Naaplikar man ini nga laygay sa mga lalaki. Kon matutom kita nga alagad ni Jehova, importante sa aton indi lang ang aton personal nga luyag, kundi pati man ang epekto sang aton pamayo kag pamustura sa iban. Ang kaugdang kag gugma nagabulig sa aton nga pabaloran ang balatyagon sang mga kauturan, gani malikawan naton nga masaklaw ukon masandad sila. (1 Cor. 10:23, 24; Fil. 3:17) Kon binagbinagon naton ang ginasiling sang Kasulatan parte sa pamayo, mabuligan kita nga mahantop ang panghunahuna ni Jehova parte sa sini kag makahimo kita sing desisyon nga makapahamuot sa iya.
15, 16. (a) Ano ang ginabatyag ni Jehova kon nagapantasya kita parte sa imoral nga seksuwal nga mga buhat? (b) Kon nagapili sing kalingawan, paano naton mahibaluan ang kalahamut-an kay Jehova? (c) Kon nagaatubang sang importante nga mga desisyon, ano ang dapat himuon?
15 Ginapakita sang Biblia nga nasubuan si Jehova kay ‘ang huyog sang hunahuna kag tagipusuon sang tawo malain sa tanan nga tion,’ kag nasubuan man sia kon ang mga tawo nagahimo ukon nagahunahuna sing malain. (Basaha ang Genesis 6:5, 6.) Mahantop naton sa sini nga sayop ang pagpantasya parte sa imoral nga seksuwal nga mga buhat kay mahimo ini magdul-ong sa serioso nga sala nga ginadumilian sang Kasulatan kag wala ini nahisuno sa panghunahuna ni Jehova. Nagsulat si disipulo Santiago: “Ang kaalam nga halin sa langit una sa tanan putli, dayon mahidaiton, makatarunganon, handa sa pagtuman, puno sang kaluoy kag maayong mga bunga, wala sing ginapasulabi, kag indi salimpapaw.” (Sant. 3:17) Gani dapat naton sikwayon ang mga kalingawan nga nagapukaw sang sala nga panghunahuna kag huyog. Ang mahinantupon nga mga Cristiano indi na kinahanglan mamangkot kon bala nagakaigo ang isa ka libro, pelikula, ukon hampang nga nagapasanyog sang mga buhat nga ginadumtan ni Jehova. Maathag sa iya Pulong ang iya panghunahuna parte sa sini.
16 Madamo nga sitwasyon ang mahimo madesisyunan sa lainlain nga paagi, kag mahamuot gihapon si Jehova. Pero, kon nagaatubang sang importante nga mga desisyon, mas maayo nga mangayo sing laygay sa mga gulang ukon sa eksperiensiado nga mga Cristiano. (Tito 2:3-5; Sant. 5:13-15) Siempre, indi nagakaigo nga iban ang padesisyunon naton. Dapat hanason kag gamiton sang mga Cristiano ang ila mga ikasarang sa paghangop. (Heb. 5:14) Tanan kita dapat manghikot nahisuno sa ginsiling ni Pablo: “Ang kada isa magadala sang iya kaugalingon nga lulan sang responsibilidad.”—Gal. 6:5, footnote.
17. Ano ang mga benepisyo kon ang aton mga desisyon kalahamut-an kay Jehova?
17 Kon ibase naton ang aton mga desisyon sa panghunahuna ni Jehova, mas nagasuod kita sa iya. (Sant. 4:8) Matigayon naton ang iya kahamuot kag pagpakamaayo. Dayon magabakod ang aton pagtuo sa aton Amay sa langit. Gani, magpagiya kita sa mga kasuguan kag mga prinsipio sa Biblia, kay ginapakita sini ang panghunahuna sang Dios. Siempre, pirme kita may matun-an nga bag-o parte kay Jehova. (Job 26:14) Pero, kon manikasog kita, matigayon naton bisan subong pa lang ang kaalam, ihibalo, kag paghantop nga kinahanglan para makahimo sing maalamon nga mga desisyon. (Hulu. 2:1-5) Ang mga ideya kag mga plano sang indi himpit nga mga tawo nagabulubag-o, pero ginpahanumdom kita sang salmista: “Ang mga pamat-od ni Jehova magapadayon sa wala sing katubtuban; ang iya mga panghunahuna magapabilin sa tanan nga kaliwatan.” (Sal. 33:11) Gani, maathag nga makahimo kita sing pinakamaayo nga desisyon kon ipahisuno naton ang aton panghunahuna kag paggawi sa panghunahuna sang aton labing maalam nga Dios, si Jehova.


text:
William Kobbe
Si William August Kobbe (Nueba York, Mayo 10, 1840 - Nobyembre 18, 1931) sarong Amerikanong opisyal sa hokbo kan Estados Unidos. Kan 1900 nagtukaw siya bilang gobernador militar kan Albay asin siring man kan Mindanao asin Jolo, Filipinas.
Buhay asin karera[liwaton | liwaton an gikanan]
Siya nag'adal sa siyudad kan Nueba York asin poon 1854 abot 1857 duman siya nag'adal sa Wiesbaden, Alemanya. Inadalan niya an kurso sa mining engineering sa Freiberg asin Clausthal hanggan 1862 kun kasuarin nagbolunter siya magserbi sa hokbo sagkod na matapos an Gera Sibil. Sa serbisyo niyang ini nagsakat siya sa ranggo poon kapitan, brever-major, tinyente-koronel. Siya nanombrahan bilang tinyente sa regular na hokbo (infanteria) kan 1866 sa Mehiko Nuevo asin Kansas kan panahon nin pakikilaban sa mga Indian sagkod na mabalyo siya sa artilleria taon 1872.
Siya naggraduar sa eskwelahan sa artilleria kan 1873 asin dinara igdi sa Filipinas asin nagserbi igdi panahon kan Filipino-Amerikanong Gera, 1898-1901 na may ranggong komandante sa ika-3ng Artilleria nin Estados Unidos, koronel kan ika-35 United States Volunteers, asin brigadier general kan United States Army. Siya an namayo kan pinagsarong pwersa kan ekspedisyon naval asin army na naghuros sa Bicol sa pagbukas kan negosyo sa abaka sa komersyo asin man ginibo siyang gobernador militar igdi sa Albay, dangan sa Mindanao asin Jolo. Namayo pa man siya kan Departamento nin Dakota sa Saint Paul poon 1902 sagkod 1904 kun kasoarin siya nagretiro na dara an ranggong major-general.
An napangagom niya iyo si Isabella Hoffman na aki kan mag'agom na si William Hoffman, sarong major general sa hokbo kan Estados Unidos asin si Isabella Simpson.
Fort Kobbe[liwaton | liwaton an gikanan]
An Fort Kobbe, na dati Fort Bruja, pigngaran saiya kan Abril 15, 1932, sa pag'onra asin pagromdom saiya asin kan mga naginibohan niya kan siya nagserbi igdi sa Filipinas.


text:
Ang atong Langitnong Amahan … nasayud usab nga kita makat-on ug molambo ug mas molig-on kon kita makasagubang ug makalahutay sa mga pagsulay nga atong masinati.
Karong gabii sa akong journal, ako kining isulat, “Kini ang usa sa labing makadasig nga sesyon sa kinatibuk-ang komperensya nga akong natambungan. Ang tanan nindot gyud ug espirituhanon kaayo.”
Mga kaigsoonan, unom ka bulan ang milabay nagtigum kita sa atong kinatibuk-ang komperensya, ang akong pinanggang asawa, si Frances, naospital, pipila na ka adlaw nga nag-antus sa grabe nga sakit. Pagka-Mayo, mga semana human sa panlimbasug nga maayo sa iyang sakit, namatay siya. Ang iyang pagkamatay may dako nga epekto. Siya ug ako nagminyo sa Salt Lake Temple niadtong Oktubre 7, 1948. Ugma unta ang ika-65 nga anibersaryo sa among kasal. Siya ang akong pinakamahal, ang akong sinaligan nga kauban, ug pinakasuod nga higala. Ang pagsulti nga gimingaw ko niya dili makahupay sa akong pagbati.
Kini nga komperensya ang ika-50 ka tuig sukad natawag ko sa Korum sa Napulog Duha ka mga Apostoles ni Presidente David O. McKay. Sa tanan niining katuigan hingpit ug tibuok ang suporta sa akong pinangga nga kapikas. Dili maihap ang sakripisyo nga iyang gihimo aron makatuman ko sa akong calling. Wala gyud ko makadungog og reklamo gikan niya kon kanunay ko nga malayo niya ug sa among mga anak sa pipila ka adlaw ug usahay mga semana. Usa gayud siya ka anghel.
Gusto kong magpasalamat, agi og dugang sa pagpasalamat sa akong pamilya, alang sa talagsaong pagpahayag sa gugma nga miabut namo sukad sa pagkamatay ni Frances. Gatusan ka mga kard ug mga sulat ang gipadala gikan sa tibuok kalibutan nga nagpahayag og pagdayeg ug simpatiya sa among pamilya. Nakadawat kami og dinosena nga mga bulak. Nagpasalamat kami sa daghang kontribusyon nga gihatag nga gipangalan niya diha sa General Missionary Fund sa Simbahan. Gikan kanamo nga iyang gibiyaan, ako mopasalamat sa inyong mabination ug kinasingkasing nga mga pagpahayag.
Ang nakapahupay gyud nako niining lisud nga panahon sa panagbulag mao ang akong pagpamatuod sa ebanghelyo ni Jesukristo ug ang kahibalo nga ang akong minahal nga si Frances buhi pa. Nasayud ko nga ang among panagbulag temporaryo lang. Na-sealed kami sa balay sa Dios pinaagi sa usa ka tawo nga adunay awtoridad sa pagbugkos dinhi sa yuta ug didto sa langit. Nasayud ko nga maghiusa kami pag-usab inig-abut sa adlaw ug dili na gayud magbulag pa. Kini nga kahibalo ang nakapalig-on nako.
Mga kaigsoonan, atong hunahunaon nga walay tawo nga nagpuyo nga walay pag-antus ug kasubo, ni wala pay tawo sukad sa tawhanong kasaysayan nga wala makasinati og kasamok ug kagul-anan.
Kon makasinati kita og kalisdanan sa kinabuhi, matintal kita sa pagpangutana “Nganong ako man?” Usahay daw walay katapusan ang atong pag-antus, walay kahumanan ang mga pagsulay. Bation nato nga napuno sa kasagmuyo tungod sa wala matuman nga mga pangandoy ug nawala nga paglaum. Kita moduyog sa pangaliyupo diha sa biblia, “Wala bay balsamo sa Galaad?”1 Bation nato nga gisalikway, magul-anon, nag-inusara. Lagmit makita nato ang atong personal nga mga dimalas tungod sa negatibong panan-aw. Mawad-an kita og pailub alang sa solusyon sa atong mga problema, malimot kanunay nga ang langitnong hiyas sa pagpailub gikinahanglan.
Ang mga kalisdanan nga moabut nato naghatag og tinuod nga pagsulay sa atong abilidad sa paglahutay. Ang mahinungdanong pangutana kinahanglang tubagon sa matag usa nato: Mohunong ba ko, o humanon ba nako? Ang uban mohunong kon makita nila ang ilang kaugalingon nga dili makasugakod sa ilang mga hagit. Ang paghuman naglangkob sa paglahutay hangtud sa katapusan sa kinabuhi mismo.
Sa atong pagpamalandong sa mga panghitabo nga masinati natong tanan, makasulti kita sama ni Job kaniadto, “Ang tawo ngadto sa kasakit natawo.”2 Si Job “hingpit ug matarung” nga tawo nga “mahadlokon sa Dios, ug nagapahilayo sa dautan.”3 Matarung nga tawo, adunahan ang kahimtang, si Job kinahanglang sulayan nga mahimong makalaglag ni bisan kinsa. Gikuhaan sa iyang kabtangan, gibiay-biay sa mga higala, nag-antus, nagbangutan sa pagkamatay sa iyang pamilya, siya giawhag nga “tunglohon ang Dios, ug magpakamatay.”4 Nabuntog niya kining pagtintal ug mipahayag gikan sa kinahiladman sa iyang halangdong kalag:
“Tan-awa, ang akong saksi atua sa langit, ug ang nagapamatuod kanako atua sa kinahitas-an.”5
“Nasayud ako nga ang akong manluluwas buhi.”6
Si Job nagpabiling matinud-anon. Himoon ba usab nato kini kon kita makasinati sa atong mga kalisdanan?
Kon bation nato nga nabug-atan sa mga problema sa kinabuhi, atong hinumduman nga ang uban nakaagi usab niini, nakalahutay ug unya nakabuntog.
Ang kasaysayan sa Simbahan niining dispensasyon sa kahingpitan sa mga panahon, puno sa kasinatian niadtong nanlimbasug apan nagpabiling lig-on ug malipayon. Ang rason? Gihimo nila ang ebanghelyo ni Jesukristo nga maoy sentro sa ilang kinabuhi. Kini ang motabang nato nga makalahutay sa bisan unsa pay atong masinati. Makasinati gihapon kita og lisud nga mga hagit, apan makasagubang kita niini, maisugong moatubang niini, ug magmadaugon niini.
Gikan sa higdaanan sa kasakit, gikan sa unlan nga nabasa sa mga luha, kita ibayaw nianang balaanong kahupayan ug bililhong saad: “Ikaw dili ko kawangon, ni biyaan ko ikaw.”7 Kana nga kahupayan bililhon kaayo.
Samtang nagbiyahe ko sa tibuok kalibutan nga nagtuman sa responsibilidad sa akong calling, daghan ko og nakat-unan—lakip ang kamatuoran nga ang kagul-anan ug pag-antus nasinati sa tanan. Dili nako masukod ang tanang kasakit ug kasubo nga akong nasaksihan samtang mibisita ko niadtong naguol, nasakit, nag-atubang og diborsyo, nanlimbasug sa anak nga masinupakon, o nag-antus sa mga sangputanan sa sala. Ang lista nagpadayon, kay dili maihap ang mga problema nga moabut nato. Ang paghisgut og usa ka sanglitanan lisud, apan kon maghunahuna ko og mga hagit, makahunahuna ko ni Brother Brems, usa sa akong magtutudlo sa Sunday School sa batan-on pa ko. Usa siya ka matinud-anong miyembro sa Simbahan, may tiunay nga gugma. Siya ug ang iyang asawa, si Sadie, dunay walo ka anak, daghan nila kaedad niadtong anaa sa among pamilya.
Human si Frances ug ako nagminyo ug mibalhin sa ward, nakit-an namo sila si Brother ug Sister Brems ug ang mga sakop sa iyang pamilya sa mga kasal ug haya, ingon man sa mga reunion sa ward.
Pagka-1968, namatay ang asawa ni Brother Brems, si Sadie. Duha sa walo niya ka anak namatay usab paglabay sa katuigan.
Usa ka adlaw dul-an sa 13 ka tuig na ang milabay, ang kinamagulangang apo nga babayae ni Brother Brems mitawag nako sa telepono. Mipasabut siya nga ang iyang lolo miabut na sa ika-105 nga adlawng natawhan. Miingon siya, “Nagpuyo siya sa gamayng care center apan magtapok ang tibuok niyang pamilya kada Dominggo, diin siya ang mohatag og leksyon sa ebanghelyo.” Siya mipadayon, “Niining miaging Dominggo, si Lolo mipahibalo namo, ‘Mga pinangga, mamatay nako niining semanaha. Mahimo ba ninyong tawagan si Tommy Monson. Kahibalo na siya unsay angayng buhaton.’”
Gibisitahan nako dayon si Brother Brems pagkasunod gabii. Taud-taud na kong wala makakita niya. Dili ko makaistorya niya, kay dili na siya makadungog. Dili ko makasulat og mensahe aron iyang basahon, kay dili na siya makakita. Giingnan ko nga ang pamilya makigsulti niya pinaagi sa pagkupot sa iyang tuo nga tudlo ug isulat sa iyang wala nga palad ang ngalan sa tawo nga mibisita. Bisan unsang mga mensahe ipadangat niini nga paagi. Gisunod nako ang pamaagi pinaagi sa pagkupot sa iyang tudlo ug gisulat ang T-O-M-M-Y M-O-N-S-O-N, ang ngalan nga iyang nailhan nako. Si Brother Brems nalipay ug, gikuptan ang akong mga kamot, gipatong sa iyang ulo. Nahibalo ko nga gusto siyang mangayo og panalangin sa priesthood. Ang drayber nga midala nako sa care center miapil nako samtang among gipatong ang among mga kamot sa ulo ni Brother Brems ug mihatag ang gitinguha nga panalangin. Human niana, ang mga luha miagas sa iyang dili makakita nga mga mata. Gikuptan niya ang among mga kamot sa pagpasalamat. Bisan wala siya makadungog sa panalangin nga among gihatag niya, ang Espiritu kusog kaayo, ug nagtuo ko nga nadasig siya nga among nahatag ang panalangin nga gikinahanglan niya. Kining buotan nga tawo dili na makakita. Siya dili na makadungog. Nahimutang siya buntag ug gabii diha sa gamayng lawak sa care center. Apan ang iyang pahiyom ug ang iyang gisulti nakapatandog nako. “Salamat,” miingon siya. “Ang akong Langitnong Amahan maayo kaayo ngari nako.”
Sulod sa usa ka semana, sama sa gitagna ni Brother Brems, namatay siya. Wala siya maghunahuna sa unsay kulang niya; apan, kanunay siya nga mapasalamaton sa iyang daghang panalangin.
Ang atong Langitnong Amahan, nga mihatag nato og daghang angayng ikalipay, nasayud usab nga kita makat-on ug molambo ug mas molig-on kon kita makasagubang ug makalahutay sa mga pagsulay nga atong masinati. Nasayud kita nga adunay panahon nga masinati nato ang hilabihang kasubo, nga kita magbangutan, ug masulayan kon asa kita kutob. Apan, kanang mga kalisdanan makausab nato alang sa mas maayo, makausab sa atong kinabuhi sa paagi nga gitudlo sa Langitnong Amahan nato, ug makapalahi nato kay sa unsa kita kaniadto—mas maayo kay sa kaniadto, mas masinabtunon kay sa kaniadto, mas mosimpatiya kay sa kaniadto, nga may mas lig-ong pagpamatuod kay sa kaniadto.
Kini ang angay natong katuyoan—dili lang ang pagpadayon ug paglahutay, apan ang pagkahimo usab nga mas putli sa espirituhanong paagi sa atong pagpakabuhi sa maayong panahon ug kasub-anan. Kon dili pa tungod sa mga hagit nga buntugon ug mga problema nga sulbaron, mao ra gihapon kita, gamay o walay pag-uswag sa atong tumong sa kinabuhing dayon. Ang magbabalak mipahayag sa samang hunahuna niini nga mga pulong:
Ang Magtutudlo lang ang nasayud sa kagrabehon sa atong pagsulay, kasakit, ug pag-antus. Siya lang ang makahatag kanato og mahangturong kalinaw panahon sa kalisdanan. Siya lang ang makatandog sa atong gisakit nga mga kalag uban sa Iyang makahupay nga pulong:
“Umari kanako, kamong tanan nga nabudlay ug nabug-atan, ug papahulayon ko kamo.
“Isangon ninyo ang akong yugo diha kaninyo, ug pagtuon kamo gikan kanako; kay ako maaghup ug mapaubsanon sa kasingkasing: ug makakaplag kamog pahulay alang sa inyong mga kalag.
“Kay masayon ang akong yugo, ug magaan ang akong luwan.”9
Bisan sa kalipay o sa kasakit, Siya mag-uban kanato. Misaad Siya nga dili gayud kini mausab.
Mga kaigsoonan, hinaut kita mopasalig ngadto sa atong Langitnong Amahan nga dili mausab inig-abut sa panahon o tungod sa kalisud sa atong kinabuhi. Dili kinahanglan nga masulayan nato ang kalisdanan aron kita makahinumdom Niya, ug dili kinahanglan nga mapugos kita sa pagpaubos una pa kita motuo ug mosalig Niya.
Hinaut maningkamot kita sa pagpaduol sa atong Langitnong Amahan. Sa paghimo niini, kita kinahanglang mag-ampo ug maminaw Niya matag adlaw. Kita nagkinahanglan gayud niya matag takna, kon takna man kini sa kalipay o sa kasakit. Hinaut hinumduman nato ang Iyang saad: “Ikaw dili Ko kawangon, ni biyaan Ko ikaw.”10
Sa tibuok nakong kalag, ako mopamatuod nga ang Dios buhi ug nahigugma nato, nga ang Iyang Bugtong Anak nagpakabuhi ug nagpakamatay alang nato, ug ang ebanghelyo ni Jesukristo mao kanang kahayag nga nagdan-ag sa kangitngit sa atong kinabuhi. Nga mao unta kini, ako nag-ampo sa sagradong pangalan ni Jesukristo, amen.


text:
San-o Natawo si Jesus?
Ang sabat sang Biblia
Wala ginsambit sang Biblia kon ano nga petsa natawo si Jesucristo, subong sang ginpakita sang masunod nga mga reperensia:
“
Wala mahibaluan ang matuod nga petsa sang pagkatawo sang Cristo.”—New Catholic Encyclopedia.
“
Ang insakto nga petsa sang pagkatawo sang Cristo wala mahibaluan.”—Encyclopedia of Early Christianity.
Bisan pa nga wala sing direkta nga sabat ang Biblia sa pamangkot nga, ‘San-o natawo si Jesus?’ ginasugid sini ang duha ka hitabo sang natawo sia nga amo ang basihan kon ngaa madamo ang nagapati nga indi Disiembre 25 sia natawo.
Indi tigtulugnaw
Ang pagparehistro. Antes natawo si Jesus, nagmando si Cesar Augusto “
nga magparehisto ang bug-os napuy-an nga duta.” Ang tanan dapat magparehistro “
sa iya kaugalingon nga siudad,” nga mahimo nagakinahanglan sing mga isa ka semana ukon sobra pa nga paglakbay. (Lucas 2:1-3) Ini nga mando—ayhan para makasukot sing buhis kag malista ang dapat magsoldado—mahimo nga wala maluyagan sang mga tawo. Gani, mahimo gid nga indi magmando si Augusto nga maglakbay ang iya mga sakop sa tion sang tigtulugnaw, kay sigurado nga maakig na gid sila.
Ang mga karnero. Ang mga manugbantay sang karnero “
nagapuyo sa latagon kag nagabantay sang ila mga panong sa bug-os nga gab-i.” (Lucas 2:8) Ang libro nga Daily Life in the Time of Jesus nagsiling nga ang panong ara sa latagon sugod sa “
semana antes sang Paskua [hingapusan sang Marso]” asta sa tungatunga sang Nobiembre. Ang libro nagdugang: “
Nagapasilong sila kon tigtulugnaw; kag gani sa sini pa lang masiling na nga indi gid husto ang kinaandan nga pagsaulog sang Krismas kon tigtulugnaw, bangod suno sa Ebanghelyo ang mga manugbantay sang karnero yara sa latagon.”
Sa umpisa sang tigragas
Mabanabana naton kon san-o natawo si Jesus paagi sa pag-isip pabalik halin sa petsa sang iya kamatayon sang Paskua, Nisan 14 sang tigpamulak sang tuig 33 C.E. (Juan 19:14-16) Mga 30 anyos si Jesus sang ginsugdan niya ang iya tatlo ka tuig kag tunga nga pagministeryo, gani natawo sia sa umpisa sang tigragas sang 2 B.C.E.—Lucas 3:23.
Ngaa Disiembre 25 ang Krismas?
Wala sing ebidensia nga Disiembre 25 natawo si Jesus, pero ngaa sa sini nga petsa ginaselebrar ang Krismas? Ang Encyclopædia Britannica nagsiling nga mahimo ginpili ini sang mga lider sang simbahan “
para magdungan sa pagano nga kapiestahan sang mga Romano para sa ‘kaadlawan sang dimalupig nga adlaw,’” sa sini nga tion sang winter solstice. Suno sa The Encyclopedia Americana, madamo nga iskolar ang nagapati nga ginhimo ini “
para mangin mas may kahulugan ang Cristianismo sa mga nakumbertir nga mga pagano.”
Magtuon sing Dugang Pa
May Asawa Bala kag mga Utod si Jesus?
Wala sing direkta nga ginsiling ang Biblia, gani paano naton nahibaluan kon bala may asawa si Jesus ukon wala?
Mga Cristiano Bala ang Mga Saksi ni Jehova?
Palihug binagbinaga kon paano kami nangin tuhay sa mga relihion nga ginatawag man Cristiano.


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for September 11, 2009
GWEN ANG UTOK?
Unsay buot ipasabot ni Provincial Board (PB) Member Juan Bolo nga igo lang siya nga nituman sa sugo ni Gobernador Gwen Garcia sa paghikay sa pinalitay sa 25 ka ektaryang luna sa mga Balili sa Tinaan, Naga sa habagatang Sugbo? Gipasanginlan ba niya si Garcia nga maoy tinuod nga utok sa P98.9 milyones nga transaksiyon?
Gisukwahi bang Bolo ang mga pasangil sa iyang kaubanan sa PB nga nagpataka lang siya og bundak sa ngan ni Gobernador Garcia aron mapaspas ang pagpalusot sa transaksiyon? Barugan ba ni Bolo nga ang gobernadora maoy tinuod nga nag-apura nga mapagawas dayon ang kuwarta aron mabayran dayon ang mga Balili?
-o0o-
Aron maklaro ang tanan, aron way mahibilin nga bisan gamay na lang nga gingi sa pagduda, mahimo bang tagsa-tagsaon pagtubag ni Bolo ang mosunod nga mga pangutana:
· Si Gobernador Garcia ba gyod ang nagsugo ni Bolo sa pakigsabutsabot sa mga Balili sa pagpalit sa luna (kay si Garcia namasangil nga siyay nagbalikbalik pagduso sa transaksiyon)?;
· Si Gobernador Garcia ba gyod ang nagsugo ni Bolo pagpaadto sa mga sakop sa appraisal committee sa luna sa mga Balili bisan wa pa siya matudlo nga tsirman sa PB Provincial and Municipal Properties Committee?;
· Si Gobernador Garcia ba gyod ang nagsugo ni Bolo sa pagtago gikan sa iyang kaubanan sa PB sa taho sa technical working group sa appraisal committee nga naghisgot sa fish pond ug sa pagatpatan nga ilang nakit-an sa luna?;
· Si Gobernador Garcia ba gyod ang nagsugo ni Bolo nga paburuton ang presyo sa luna nga gitanyag sa mga Balili niadtong 2003 sa tag-P256 matag metro cuadrado ngadto sa P610 matag metro cuadrado ug dayon ngadto sa P434 matag metro cuadrado aron makapangangkon ang gobernadora nga iyang nalaslasan ang presyo ngadto sa P400 matag metro cuadrado?;
-o0o-
· Si Gobernador Garcia ba gyod ang nagsugo ni Bolo nga andamon ang memorandum of agreement (MOA) ug deed of sale sa way pagpahibawo sa buhatan ni Provincial Legal Officer Marino Martiniquilla?;
· Si Gobernador Garcia ba gyod ang nagsugo ni Bolo nga pirmahan ang memorandum of agreement (MOA) uban sa mga Balili ug luwatan ang una sa duha ka tseke ngadto sa mga Balili bisan wa pa mapakita sa mga Balili ngadto sa Kapitolyo ang certified true copies sa mga titulo sa luna?; ug
· Si Gobernador Garcia ba gyod ang nagsugo ni Bolo nga tipigan ang MOA nga gipirmahan sa gobernadora inay nga ibalik sa PB alang sa ratification?
-o0o-
Kon pulos "Oo" ang tubag ni Bolo sa mga pangutana sa ibabaw, mahimong maka-ikyas siya sa maidlot nga tulisok sa Sugbuanong mga magbubuhis. Mahimong paluyohan pa gani siya ni Kongresista Eduardo Gullas sa umaabot nga piniliay.Apan may kaisog ba siyang mosukwahi sa gobernadora? [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com