text:
Yasser Arafat
Si Mohammed Abdel Rahman Abdel Raouf Arafat al-Qudwa al-Husseini( محمد عبد الرحمن عبد الرؤوف عرفات القدوة الحسيني)(Agosto 4, 1929 – Nobiyembre 11, 2004), nailhan nga si Yasser Arafat, usa ka Palestinhon nga pangulo. Isip tserman sa Palestinhong Kagawasang Kalihokan ug pangulo sa Palestinhong Nasodnong Awtoridad,[2] isip usa ka pangulo sa Fatah nga partidong politikal, nga iyang natukod pagka1959,[3] si Arafat nakigbisog sa kadaghanan sa iyang kinabuhi batok sa Israel sa ngalan sa Palestinhong kaugalingong buot. Wala gayod siya mouyon sa katukoran sa Israel,apan giusab niya ang iyang baruganan sa pagdawat niya sa UN Security Council Resolution 242.
Si Arafat ug iyang kalihokan midagan sa pipila ka mga Arabong nasod. Sa pagka 1960 ug sayong 1970, ang Fatah misagubang sa Jordan sa usa ka gubat sibil. Gipagawas sa Jordan ug gilayas padulong sa Lebanon si Arafat ug ang Fatah nahimong dakong ginukod sa pagsulong sa Israel niadtong mga nasora sa tuig 1978 ug 1982. Ang kadaghnan sa mga Palestinhong katawhan — gawas sa ilang politikanhong ideya ug paksyon — milantaw kaniya isip usa manggugubat sa kagawasan ug martir kinsa mipakita sa ilang mga nasodnnong panglantaw, daghang Israeli mitan-aw kaniya isip usa ka terorista tungod sa daghang pagpangatake sa iyang paksyon batok sa mga sibilyan.[4]
Kadugayan sa iyang karera, si Arafat misulod og negosasyon tali sa kagamhanan sa Israel aron paghuman sa pila na ka dekadang panagsungi niadtong nasora ug sa PLO. Apil niini ang Madrid Conference of 1991, ang 1993 Oslo Accords ug ang 2000 Camp David Summit. Iyang kaatbang sa politika ang mga Islamhon ug ubang makawalhong PLO misalikway kaniya tungod sa pagpakamasinugtanon niini sa kagamhanan sa Israel. Sa tuig 1994 si Arafat nakadawat og Nobel Peace Prize, uban niya si Yitzhak Rabin ug Shimon Peres sa negosasyon sa Oslo. Niini usab nga panahona ang Hamas ug ubang militanhong organisasyon misaka sa gahom ug gitay-og ang pundasyon sa awtoridad sa Fatah ni Arafat didto sa mga dapit nga gipuy-an sa mga Palistino.
Sa tuig 2004, paghuman nga napabilin siya sa iyang Ramallah compound sulod sa duha ka tuig sa Israelinhong kusog, si Arafat nasakit ug human na coma. Samtang wala matino ang hinungdan sa iyang kamatayon, mihisgot ang mga doktor og idiopathic thrombocytopenic purpura ug cirrhois, apan walay awtopsiya nga gihimo. Namatay si Arafat sa Nobiyembre 11, 2004 sa panuigon nga 75.
Mga sulod
Sayong Kinabuhi[usba | edit source]
Pagkahimugso ug Pagkabata[usba | edit source]
Si Arafat natawo sa Cairo sa mga Palestinhon nga ginikanan. Iyang amahan si Abdel Rauf-Qudwa al-Husseini usa ka taga Gaza; ang apohan ni Arafat nga babaye usa ka Ehiptohanon. Ang amahan ni Arafat nagtrabaho isip usa ka manindahay sa Heswitang bahin sa Cairo ug Distritong Sakakini. Iyang Ehiptohanong apohan gikan sa banayt nga Radwan sa Distritong Abbasiya sa Cairo, sumala sa manunulat sa kinabuhi ni Arafat nga si Said Aburish si Arafat nga ikaduha sa kamanghoran sa pito ka mga anak(uban sa iyang igsoung si Fathi) sila lamang ang mga anak nga natawo sa Cairo. Iyang inahan si Zahwa Abul Saoud, namatay sa balatian sa atay niadtong 1933 samtang si Arafat 4 ka tuig pa lamang ang panuigon..[5]
Ang unang koneksyon ni Arafat sa Jerusalem nahitabo sa dihang ang iyang amahan dili na makabuhi sa pito niya ka mga anak nga nag-inusara, midapala siya kang Arafat ug kang Fathi ngadto sa banay sa iyang asawa sa Morokanhong bahin sa Karaang Dakbayan. Sila mipuyo didto uban sa ilang uyoan nga si Sehim Abul Saoud sa sulod sa upat ka tuig. Sa tuig 1937, gipatawag sila sa ilang amahan aron pagabantayan sila sa ilang magulang nga si Inam. Si Arafat ug iyang amahan naay relasyon nga nagkabati maong sa dihang namatay ang iyang amahan wala siya motambong sa lubong niini. Wala usab siya moduaw sa lubnganan niini didto sa Gaza.[5]
Edukasyon ug ang 1998 nga Arabo-Israelinhong Gubat[usba | edit source]
Sa tuig 1947 si Arafat mitungha sa Unibersidad ni Haring Faoud I ug mitapos sa tuig 1950.[5]Siya miangkon nga nakabaton siya og pagsabot sa Hudayismo ug syonismo tungod sa pagpakighinabi sa mga Hudeyo ug pagabasa sa mga pagawas ni Theodor Herzl ug ubang inilang syonista.[6]Niadto usab nga panahona siya nahimong Arabong nasyonalista ug misugod sa pagbaton og mga armas aron ipayuhot ngadto sa Mandatong Briton sa Palestino aron gamiton sa mga iregular nga kasundaloan sa Arabong Labawng Taas nga Komite ug ang militiya.[7] sa Kasundaloan sa Balaang Gubat. Pagkahitabo sa 1948 nga Arabo-Israelinhong Gubat, si Arafat mipahawa sa Unibersidad ug uban sa lain pang mga arabo misulod sila sa Palestino aron moapil sa mga Arabong nakiggubat sa Ehiptohanong kusog sa gubat. Sa sayong 1949 pagsugod og kahuman sa gubat nga dapig sa Israel, si Arafat mibalik sa Cairo nga nagkulang sa suportang pangpundok.[5]
Pagbalik niya sa Unibersidad si Arafat mituon og civiil engineering ug milingkod isip pangulo sa Kadaghanang Kapundokan sa mga Palestinong Magtinun-an gikan sa 1952 hangtod sa 1956. Sa iyang unang tuig isip pangulo sa pundok ang Unibersidad giusab ang pangalan ngadto sa Unibersidad sa Cairo human sa usa ka coup nga gihimo sa mga Gawasnong Kadagkoang Kalihokan nga mipalagpot kang Haring Farouk I. Niadtong panahona si Arafat mitapos nga naay bachelor's degree sa civil engineering ug gipatawag sa katungdanan aron sa pagpakigsangka sa Ehiptohanong kusog niadtong Krisis sa Suez; apan wala gayod siya nakigsangka sa gigubatan.[5] Kadugayan niadtong tuiga, si Arafat migamit og puti nga keffiyeh sa konperensya sa Prague nga lahi sa iyang gigamit sa Kuwait nga checkered nga nahimo niyang simbolo.[8]
Pangalan[usba | edit source]
Ang tinuod nga pangalan ni Arafat kay Mohammed Abdel Rahman Raouf Arafat al-Qudwa al-Husseini. Mohammed Abdel Rahman ang iyang unang ngalan, Abdel Raouf sa iyang amahan ug Arafat sa iyang apohan. Al-Qudwa ang sa iyang tribo ug al-Husseini ang sa kaliwatan diin nahiapil ang mga al-Qudwa.
Sanglit si Arafat nidako man sa Cairo, ang tradisyon sa dili pag-apil sa Mohammed kun Ahmad nga bahin sa pangalan sagad lamang; mga inilang Ehiptohanon nga silang Anwar Sadat ug Hosni Mubarak mibuhat usab sa ingon. Apan si Arafat wala usab moapil sa Adbel Rahman ug Abdel Raouf nga bahin. Sa mga tuig 1950 si Arafat misagop sa pangalan nga Yasser ug sa sayong panahon sa gubat siya migamit sa ngalan nga Abu Ammar. Katong duha ka mga ngalana gikan kang Ammnar ibn Yasir nga usa mga sayong sumusunod ni Muhammad. Bisan wala niya giapil ang kasagaran sa iyang mga naangkong ngalan, gipabilin niya ang Arafat tungod sa kahulogan niini sa Islam.[5]
Pagsikat sa Fatah[usba | edit source]
Pagkatukod sa Fatah[usba | edit source]
Pagkahuman sa Krisis sa Suez niadtong 1956, ang pangulong Ehiptohanon nga si Gamal Abdel Nasser, usa ka pangulo sa Gawasnong Kadagkoang Kalihokan, mitugot sa United Nations Emergency Force aron sa pagtukod nila didto sa Peninsula sa Sinai ug sa Gaza Strip, nga mihinungdan sa pagpahawa sa tanang gerilya kun "fedayeen" didto – apil na si Arafat. Si Arafat misulay unta og pagkuha og visa sa Canada ug kagdugayan sa Saudi Arabia, apan wala siya molampos sa iyang pagsulay.[5][9] In 1957, he applied for a visa to Kuwait (at the time a British protectorate) and was approved, based on his work in civil engineering. There he encountered two Palestinian friends: Salah Khalaf (Abu Iyad) and Khalil al-Wazir (Abu Jihad), both official members of the Egyptian Muslim Brotherhood. Arafat had met Abu Iyad while attending Cairo University and Abu Jihad in Gaza. Both became Arafat's right-hand men in future politics. Abu Iyad traveled with Arafat to Kuwait in late in 1960; Abu Jihad, working as also a teacher, had been living there since 1959.[10] After settling in Kuwait, Abu Iyad helped Arafat obtain a temporary job as a schoolteacher.[11] Sa tuig 1957, misulay siya og visa sa Kuwait (nga protektado sa Hiniusang Gingharian niadtong higayona) ug milampos siya, base sa iyang buhat sa civil engineering. Didto nakahimamat siyag duha ka higalang Palestinhon: silang Salah Khalaf (Abu Iyad) ug Khalil al-Wazir (Abu Jihad), nga manag-ubang apil sa Ehiptohanong Panagkaigsuonayng Muslim. Si Arafat nakaila ni Abu Iyad sa Unibersidad sa Cairo ug si Abu Jihad sa Gaza. Silang duha nahimong mga sinaligan ni Arafat kadugayan sa politika. Si Abu Iyad miuban kang Arafat sa Kuwait sa tuig 1960; si Abu Jihad, nagtrabaho isip magtutudlo, ug nagpuyo na didto sukad pa niadtong 1959..[12] Pagkahuman og puyo sa Kuwait, si Abu Iyad mitabang kang Arafat aron makakuha og trabaho isip magtutudlo..[11]
Samtang si Arafat nakihigalaay sa ubang mga Palestinhong nibakwi gikan sa Gaza ( ang uban nailhan niya didto sa Cairo), ug natukod niya ang pundok nga gitawag og Fatah. Ang tukmang petsa sa pagkatukod sa Fatah kay wala matino. Apan sa tuig 1958-1960, ang katukoran sa pundok nasulat sa usa ka Palestinhong nasynalistang magasin, Filastununa Nida al-Hayat (Among Palestina, Among Pagtawag sa Kinabuhi), nga gisulat ug gihimo sa mga sakop nga nagtukod sa kapundokan. Ang FaTaH binali nga akronim sa Inarabong ngalan nga Harakat al-Tahrir al-Watani al-Filastini nga nagpasabot "Ang Palestinhong Nasodnong Kalihokan sa Kagawasan".[11][13] Ang Fatah usa usab ka pulong nga nagpasabot sa sayong bahin sa Islamhong panahon nga 'pagsakop'.[11]
Ang Fatah miula sa iyang kaugalingon sa Kagawasan sa mga Palestinhon pinaagi sa usa ka armadong pagpakigbisog nga sa mga Palestinhon. Mao kini ang nakapalahi sa ubang Palestinhong politikal ug geriyang kapundokan, binuhatan nga kasagaran mituo sa hiniusang Arabong pagtubag. Ang kapundokan ni Arafat wala modawa sa mga ideyolohiya sa Kadagkoang Arabong nasodnong kagamhanan niadtong panahona, kaysa sa ubang Palestinhong paksyon, nga nahimong tisunod sa ubang nasod sama sa Ehipto, Irak, Saudi Arabia, Syria, ug uban.
Subay sa iyang ideyolohiya, si Arafat midumili pagdawat sa mga donasyon gikan sa mga dagkong Arabong kagamhanan, aron makalihok nga gawasnon nila. Apan dili usab niya buot nga mahilayo kanila, ug aron pagtamod sa ilang nagkahiusang suporta milikay usab siya og mga panagkauban sa ubang pundok nga lain og ideyolohiya. Busa mitrabaho siya pag-ayo sa Kuwait, apan aron makamugna og pagsugod sa kaugmaong panalaping suporta sa Fatah, mikuha siyag mga hinabang gikan sa mga adunahang Palestinhon nga nanarbaho sa mga kanasoran sa Golpo, sama sa Qatar (diin niya nailhan si Mahmoud Abbas niadtong 1961). Kaning mga negosyanteha ug mga trabahor sa lanahan mitabang pagmaayo sa Fatah. Mipadayon si Arafat ning buhata sa ubang mga Arabong nasod sama sa Libya ug Syria.
Sa tuig 1962, si Arafat ug iyang labing suod nga kauban miadto sa Syria - nasod nga nakisalo og utlanan sa Israel - nga mibawi sa makadiyoton nga pakighiusa sa Ehipto ni Nasser. Niadtong mga tungora ang Fatah naay mokabat og 300 ka sakop, apan wala aniy mga manggugubat. Sa Syria hinuon nakakuha siyag mga sumusunod sa labawng taas nga kita aron matuman ang iyang armadong pagpakigbisog sa Israel. Ang gidaghanon sa taw sa Fatah napun-an human gipatas-an ang bayad sa mga sakop sa Palestinhong Kagawasang Kasundaloan ug ang regular nga militanhong kusog sa Palestinhong Kagawasang Kalihokan, nga gimugna sa Ligang Arabo niadtong 1964. Pagka disyembre 31 sa maong tuig, usa sa squad sa al-Assifa, usa ka armadong sanga sa Fatah misulay pagsulod sa Israel, apan nasakpan kini ug gidakp sa Lebanhong kusog. Sunod-sunod pang mga pagsulay ang gibuhat sa wala kaayo mabansay ug gamay rag armas nga manggugubat sa Fatah ang misubli. ang uban nagmalamposon, samtang ang uban wala. Si Arafat gayod ang angulo niining mga buhata.
Si Arafat ug iyang labing sinaligan nga si Abu Jihad nangapriso sa Syria sa dihang ang usa ka nakasiryanhon nga Palestinhong dako-dako, nga si Yusef Orabi gipatay. Pipila ka takna samtang wala pa siya gipatay, si Arafat nakighinabi niya aron mahiusa ang ilang paksyon ug pagpangayo og suporta ni Arafat ni Orabi batok sa iyang kailog sa pagkapangulo sa Fatah. Sa makadiyot nga paglakaw ni Arafat sa panagtabi nila, si Orabi gilabay sa gawas sa tulo ka andana nga edipisyo ug ang siryanhong puulis nga matinud-anon kang Hafez al-Assad (si Assad ug Orabi kunomga "suod nga higala"), gidudahang naay kalabot si Arafat sa panghitabo. Si Assad mipatawag og kapunongan nga mipakasala nilang Arafat ug Abu Jihad sa pagpatay. Hinuon ang duha gipasaylo sa pangulo sa Syria nga si Salah Jadid. Apan tungod sa panghitabo si Assad ug Arafat nagkalamat, nga nakita sa dihang nahimong pangulo si Assad sa Syria.
Dako-dako sa mga Palestinhon[usba | edit source]
Pagka Nobyembre 13, 1966 ang Israel milusad og mga pagpang-atake batok sa Jordanhong gidumalaan nga West Bankhon aron nga lungsod sa as-Samu, isip pagtubag sa mga pagpamomba Fatah, nga mikutlo sa kinabuhi sa tulo ka sakop sa Israelinhong kusog sa kaluwasan duol sa habagatang utlanan sa Green Line. Sa mga Resultang pagpang-ingkwentro, ubay-ubay sa mga sakop sa Jordanhong kusog sa kaluwasan ang napatay ug 125 ka mga panimalay ang nangaguba. Kini nga mga pagpang-atake usa ka mga hinungdan sa 1967 Unom ka Adlaw nga Gubat.
Ang Unom ka Adlaw nga gubat nagsugod dihang milusad ang Israel og air strike batok sa Ehiptohanong Pangkahanginang Kusog niadtong Hulyo 5,1967. Ang gubat mitapos sa pagkalupig sa mga Arabo ug ang pag-ukopar sa Israel sa mga Arabong teritoryo, appil ang West Bank ug Gaza Strip. Bisan nangalupig si Nasser ug iyang mga Arabong kauban, si Arafat ug ang Fatah mura ra usab nga nakadaog, sanglit ang kadaghanan sa mga Palestinhon nga unta nakigkauban sa mga ilang Arabong kagamhanan, karon misugod na pagsugot nga usa ka 'Palestinhong' katumanan sa ilang suliran ang gikinahanglan. Sagad sa mga Palestinhong partidong politikal sama sa Arabong Nasodnong Kalihokan ni George Habash, Arabong Labawng Taas nga Komite ni Hajj Amin al-Husseini, ang Islamic Liberation Front ug ubang pundok nga gipaluyohan sa Sirya, nangakagay sa pagkalupig sa mga nasod nga nagpaluyo nila. Usa ka semana pagkahuman sa pagkalupig si Arafat milabang sa Suba sa Jordan nga tago ug miadto sa West Bank, diin siya nagtukod og mga kampo sa pagpangdani ila sa Hebron, Jerusalem ug Nablus, ug misugod og pagkakaplag og mga manggugubat ug manalapi sa iyang kawsa.
sa mao usab nga panahon, si Nasser mitawag kang Arafat pinaagi ni Mohammed Heikal (usa sa mga tigtambag ni Nasser) ug si Arafat gitawag ni Nasser nga 'dako-dako sa mga Palestinhon'. Sa Disyembre, si Ahmad Shekeiri minaog isip Chairman sa PLO. Si Yahya Hammuda mipuli sa iyang lugar ug gidapit si Arafat aron pag-apil sa ilang organisasyon. Ang Fatah mihatag og 33 sa 105 ka bangko sa Ehekutibong Komite sa PLO samtang 57 ka lingkoranan sa ubang gerilyang paksyon.
Gubat sa Karameh[usba | edit source]
Sa kinatibuk-an sa 1968, ang Fatah ug ubang mga Palestinhong mga armadong grupo nahimong tumong sa mga dagkong operasyon sa Israelinhong kasundalohan sa Jordanhong barangay sa Karameh, diin ang Ulohan sa Fatah - ug ubang mga gamay-gamayng mga Palestinhong kampong bakwianan - nahimutang. Ang pangalan sa lugar sa Inarabo nagpasabot nga pulong sa dignidad nga nasaka sa iyang simbolismosa mata sa mga Arabo, labi na pagkahuman sa pagkapukan sa mga Arabo kaniadtong 1967. Ang operasyon nagkalisod sa mga atake, sama sa mga raketa nga gikan sa Fatah ug ubang mga Palestinhong militya, sulod sa naukopar nga West Bank. Sumala ni Said Aburish, ang kagamhanan sa Jordan ug ang ubang mga dagko sa Fatah mipahibalo kang Arafat nga adunay mga dagkong mga Israelinhong pagpangandam sa pag-atake nga pagahimoon sa mga lungsod maong ang mga fedayeen nga mga grupo sama sa Populanhong Tumong sa Liberasyon sa Palestina ni George Habash ug mibulag nga grupo ni Nayef Hawatmeh nga Deokratikong Tumong alang sa Liberasyon sa Palestina mibakwi sa ilang mga kusog gikan sa maong lungsod.
Sa pagkagabii sa Marso 21, ang IDF miatake sa Karameh uban sa mga dagkong armas, mga sakyanang dili madutlan ug mga eroplano iggugubat.[14] Ang Fatah wala mobakwi nga mikugang sa mga Israelinhong militar. Samtang gihingusgan sa Israel ang kampanya, ang Hordanhong Kusog nahilabot nga nakapaaghat sa mga Israelinhon sa pagbakwi aron malikayan ang usa ka tataw nga gubat.[15] Pagkahuman sa panangsanka mokabat 150 ka mga militanteng Fatah ang nangamatay ug usab kawhaan ka mga Hordanhong sundalo ug kawhaan ug walo ka mga Israelinhong sundalo. Bisan sa daghan napatay nga mga Arabo, ang Fatah miisip niini nga usa ka kadaogan sanglit ang Israelinhong kusog daling mibakwi.[14] Si Arafat mismo atua sa panggubatan, apan ang detalye sa iyang kalabotan dili klaro. Hinuon ang iyang mga alyado - ug usab ang Israelinhong intelihensya - mikompimar nga siya midasig sa iyang mga taw sa tibuok sangka sa pagsukol ug sa dili pagbakwi.[16]
Ang sangka detalyadong nasundan sa Time, ug ang nawong ni Arafat mipatik sa atubangan sa magasin pagkaDisyembre 13, 1968 nga isyu, nga nagdala sa iyang hulagway sa kalibotan sa unang higayon.[17] Taliwala sa palibot nga human sa gubat, ang pagkaila ni Arafat ug sa Fatah naisa tungod niining mahinungdanong panghitabo, ug siya giisip nga nasodnong bayani nga mihagit pagsukol sa Israel. Inubanan sa daghang pag-abiba sa Arabong Kalibotan, daling mitubo ang mga donasyong pinansyal, ug armas sa Fatah ug nga kahimanan milambo. Ang mga sakop sa grupo midaghan samtang daghang mga batan-ong Arabo, apil na ang liboan nga mga dili Palestinhon, miapil sa Fatahref>Cobban, Helena (1984). The Palestinian Liberation Organization, Power, People and Politics, Cambridge University Press. pp. pp.39. ISBN 0521272165.
Sa Palestinhong Nasodnong Konseho sa Cario niadtong Pebrero 3, 1969, si Yahya Hammuda minaog gikan sa iyang pagkachairman sa PLO, ug si Arafat ang mipuli. Nahimo siyangCommander-in-Chief sa Palestinhong Rebulosyonaryong Kusog duha ka tuig human niadto, ug sa tuig 1973, nahimo siyang pangulo sa politikal nga departamento sa PLO.[14]
Talaan sa mga reperensya[usba | edit source]
- ↑ Not certain; Disputed; Most sources including Tony Walker, Andrew Gowers, Alan Hart and Said K. Aburish indicate Cairo as Arafat's place of birth, but others list his birthplace as Jerusalem as well as Gaza. See here and here for more information. Some believe also that the Jerusalem birthplace might have been a little known rumor created by the KGB [1].
- ↑ Some sources use the term Chairman rather than President; the Arabic word for both titles is the same. See President of the Palestinian National Authority for further information.
- ↑ Plantilya:Kutlosalibro Aburish says the date of Fatah's founding is unclear but claims in 1959 it was exposed by its magazine.
Zeev Schiff, Raphael Rothstein (1972). Fedayeen; Guerillas Against Israel. McKay, p.58; Schiff and Rothstein claim Fatah was founded in 1959.
Salah Khalaf and Khalil al-Wazir state Fatah’s first formal meeting was in October 1959. See Anat N.Kurz (2005) Fatah and the Politics of Violence: The Institutionalization of a Popular Struggle. Brighton, Portland: Sussex Academic Press (Jaffee Centre for Strategic Studies), pp.29-30
- ↑ Hockstader, Lee (2004-11-11). "A Dreamer Who Forced His Cause Onto World Stage", Washington Post Foreign Service, The Washington Post Company. Retrieved on 31 Oktubre 2007.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 Aburish, Said K. (1998). From Defender to Dictator. New York: Bloomsbury Publishing. pp. pp.7–32. ISBN 1-58234-049-8. Cite error: Invalid
tag; name "The_Making_of_a_Palestinian" defined multiple times with different content
- ↑ Yasser Arafat: Homeland a dream for Palestinian Authority Chief. CNN News. Cable News Network. Retrieved on 2007-09-15.
- ↑ Rubenstein, Dany (1995). The Mystery of Arafat. New York: Steerforth Press. pp. pp.38. ISBN 1883642108.
- ↑ Aburish, Said K. (1998). From Defender to Dictator. New York: Bloomsbury Publishing. pp. pp.46. ISBN 1-58234-049-8.
- ↑ Hart, Alan (1994). Arafat, Sidgwick & Jackson. pp. pp.99. ISBN 978-0-283-06220-9.
- ↑ Mattar, Phillip (2000-11-12). Biography of Khalil al-Wazir (Abu Jihad). Encyclopedia of the Palestinians. Facts on File; 1st edition. Retrieved on 2007-07-17.
- ↑ 11.0 11.1 11.2 11.3 Aburish, Said K. (1998). From Defender to Dictator. New York: Bloomsbury Publishing. pp. pp.33–67. ISBN 1-58234-049-8.
- ↑ Mattar, Phillip (2000-11-12). Biography of Khalil al-Wazir (Abu Jihad). Encyclopedia of the Palestinians. Facts on File; 1st edition. Retrieved on 2007-07-17.
- ↑ Hussein, Hassan Khalil. Abu Iyad, Unknown Pages of his Life. pp. pp.64.
- ↑ 14.0 14.1 14.2 Cite error: Invalid
tag; no text was provided for refs named
Consolidation_of_Power
- ↑ Bulloch, John (1983). Final Conflict: The War in Lebanon. London: Century Publishing. pp. pp.165. ISBN 0712601716.
- ↑ Livingstone, Neil; David Halevy (1990). Inside the PLO. pp.80: Reader's Digest Association. ISBN 978-0-7090-4548-9.
- ↑ The Guerrilla Threat In the Middle East. Time (1968-12-13). Retrieved on 2007-08-24.
Mga sumpay sa gawas[usba | edit source]
- A Life in Retrospect: Yasser Arafat Time magazine retrospective
- Biography of Yasser Arafat The Nobel e-Museum
- Life and times of Yassir Arafat, Profile: Yassir Arafat Times Online, UK
- Yasser Arafat (1929-2004) PASSIA
- Encarta Article on Yasser Arafat


c: text/html

text:
KAPITULO 88
Nausab ang Kahimtang sa Tawong Dato ug ni Lazaro
ILUSTRASYON BAHIN SA TAWONG DATO UG KANG LAZARO
Si Jesus nagtambag sa iyang mga tinun-an bahin sa maalamong paggamit ug materyal nga bahandi. Pero dili lang ang iyang mga tinun-an ang naminaw. Didto sab ang mga Pariseo, ug angay silang mamalandong sa giingon ni Jesus. Ngano? Kay sila “mahigugmaon sa salapi.” Pagkadungog nila sa giingon ni Jesus, sila “nangyam-id kaniya.”—Lucas 15:2; 16:13, 14.
Wala ni epekto kang Jesus. Iyang giingnan sila: “Nagpakamatarong mo atubangan sa mga tawo, apan nahibalo ang Diyos sa inyong kasingkasing. Kay ang giisip sa mga tawo nga bililhon kaayo, dulumtanan sa panan-aw sa Diyos.”—Lucas 16:15.
Dugay nang gipasidunggan sa mga tawo ang mga Pariseo, pero karon nausab ang huyop sa hangin. Ang gipasidunggan pag-ayo nga mga dato, nga gamhanan sa politika ug dakog impluwensiya sa relihiyon, nahimo nang tinamay. Sa laing bahin, ang ordinaryong mga tawo nga nakaamgo sa ilang espirituwal nga panginahanglan pasidunggan. Aron ipatin-aw ang dakong kausaban nga nagakahitabo, si Jesus miingon:
“Ang Balaod ug ang tagna sa mga propeta gipahayag hangtod sa panahon ni Juan. Sukad niadto, ang Gingharian sa Diyos gipahayag ingong maayong balita, ug ang tanang matang sa tawo naningkamot pag-ayo sa pagsulod niana. Sa pagkatinuod, mahanaw pa ang langit ug yuta kay sa dili matuman ang bisan usa ka tipik sa letra sa Balaod.” (Lucas 3:18; 16:16, 17) Giunsa pagpakita sa mga pulong ni Jesus nga dunay kausabang nagakahitabo?
Ang Hudiyong mga lider sa relihiyon nanghambog nga nagsunod kuno sila sa Balaod ni Moises. Hinumdomi nga dihang giayo ni Jesus ang tawong buta didto sa Jerusalem, ang mga Pariseo nanghambog: “Kami mga tinun-an ni Moises. Nahibalo mi nga ang Diyos nakigsulti kang Moises.” (Juan 9:13, 28, 29) Usa sa mga katuyoan sa Balaod nga gihatag pinaagi kang Moises mao ang pagtultol sa mga mapaubsanon ngadto sa Mesiyas, si Jesus. Si Juan nga Tigbawtismo nagpaila kang Jesus ingong Kordero sa Diyos. (Juan 1:29-34) Sukad sa ministeryo ni Juan, ang ordinaryong mga Hudiyo, ilabina ang mga kabos, nakadungog bahin sa “Gingharian sa Diyos.” Duna gayoy “maayong balita” alang sa tanan nga gustong magpasakop ug makabenepisyo sa Gingharian sa Diyos.
Natuman ang katuyoan sa Moisesnong Balaod kay mitultol kini sa Mesiyas. Ug ang obligasyon sa pagtuman niini hapit nang matapos. Pananglitan, ang Balaod nagtugot ug diborsiyo sa lainlaing hinungdan, pero karon si Jesus nagpatin-aw nga “si bisan kinsa nga makigdiborsiyo sa iyang asawa ug magminyog lain makapanapaw, ug siya nga magminyog babayeng gidiborsiyohan makapanapaw.” (Lucas 16:18) Puwerteng sukoa sa panatikong mga Pariseo pagkadungog niini!
Si Jesus karon miasoy ug ilustrasyon nga nagpasiugda sa dakong kausaban nga nagakahitabo. Bahin kini sa duha ka tawo nga ang kahimtang kalit nga nausab. Hinumdomi nga apil sa naminaw ang nawong ug kuwartang mga Pariseo nga gipasidunggan pag-ayo.
Si Jesus miingon: “May usa ka tawong dato nga tigbestig purpura ug lino nga panapton, ug adlaw-adlaw siyang nagpahimulos sa iyang kaharuhay. Apan may makililimos nga ginganlag Lazaro nga pirmeng dad-on sa ganghaan sa tawong dato. Siya nalukop ug mga nuka ug nangandoy nga mabusog sa mga mumho nga mahulog gikan sa lamesa sa tawong dato. Ang mga iro usab manuol ug motilap sa iyang mga nuka.”—Lucas 16:19-21.
Ang mga Pariseo nawong ug kuwarta, busa duna pa bay laing gitumong si Jesus sa paghisgot ug “tawong dato”? Kini nga Hudiyong mga lider sa relihiyon hilig magsul-ob ug mahalon ug nindot nga besti. Gawas pa sa ilang kadato, daghan silag katungdanan ug oportunidad. Ang pag-ilustrar kanila ingong nagsul-ob ug purpura nagpakita sa ilang pinaborang posisyon, ug ang besti nga lino nagpakita sa ilang pagpakamatarong sa kaugalingon.—Daniel 5:7.
Unsay panglantaw sa mga dato ug hambogirong mga lider sa mga kabos? Ubos kaayo ang ilang panglantaw sa mga kabos ug nagtawag kanilag ‛am ha·’aʹrets, o mga tawo sa yuta, nga walay nahibaloan sa Balaod o dili angayng tudloan niini. (Juan 7:49) Nag-ilustrar kini sa makaluluoyng kahimtang sa “makililimos nga ginganlag Lazaro” nga nangandoy nga makakaon sa “mga mumho nga mahulog gikan sa lamesa sa tawong dato.” Sama kang Lazaro nga napunog nuka, ang ordinaryong mga tawo gitamay pag-ayo, nga morag dunay sakit sa espirituwal.
Dugay nang naglungtad kining makapaguol nga situwasyon. Pero nahibalo si Jesus nga miabot na ang panahon sa dakong kausaban sa kahimtang niadtong sama sa tawong dato ug niadtong sama kang Lazaro.
KAUSABAN SA KAHIMTANG SA TAWONG DATO UG NI LAZARO
Gihisgotan karon ni Jesus ang dakong kausaban sa ilang kahimtang. Siya miingon: “Paglabay sa panahon, ang makililimos namatay ug gidala sa mga anghel ngadto sa kiliran ni Abraham. Ang tawong dato namatay sab ug gilubong. Samtang nag-antos sa Lubnganan, giyahat niya ang iyang mga mata ug nakita niya si Abraham sa layo, ug si Lazaro diha sa kiliran niini.”—Lucas 16:22, 23.
Ang mga naminaw kang Jesus nahibalo nga dugay nang patay si Abraham ug naa sa Lubnganan. Giklaro sa Kasulatan nga kadtong naa sa Lubnganan, o Sheol, dili makakita o makasulti, apil na si Abraham. (Ecclesiastes 9:5, 10) Unsa kahay gihunahuna sa mga lider sa relihiyon sa ipasabot ni Jesus niini nga ilustrasyon? Unsa kahay gustong ipatin-aw ni Jesus bahin sa ordinaryong mga tawo ug sa nawong ug kuwartang mga lider sa relihiyon?
Si Jesus naghisgot ug kausaban dihang siya miingon nga ‘ang Balaod ug ang tagna sa mga propeta gipahayag hangtod sa panahon ni Juan, pero sukad niadto ang Gingharian sa Diyos gipahayag ingong maayong balita.’ Busa tungod sa pagsangyaw ni Juan ug Jesu-Kristo, sama rag namatay si Lazaro ug ang tawong dato kay nausab ang ilang kahimtang atubangan sa Diyos.
Kadtong kabos o ordinaryong mga tawo dugay nang gihikawan sa espirituwal nga pagkaon. Pero karon, ang mensahe bahin sa Gingharian nga gisangyaw ni Juan nga Tigbawtismo ug dayon ni Jesus nakatabang nila ug misanong sila niini. Kaniadto, nagmantinir lang sila sa ‘mumho nga mahulog gikan sa espirituwal nga lamesa’ sa mga lider sa relihiyon. Karon sila gipakaon sa importanteng kamatuoran sa Kasulatan, ilabina sa makapadasig nga mga butang nga gipatin-aw ni Jesus. Busa nausab ang ilang kahimtang ug giuyonan na ni Jehova.
Sa laing bahin, ang dato ug impluwensiyadong mga lider sa relihiyon wala modawat sa mensahe sa Gingharian nga gipahayag ni Juan ug gisangyaw ni Jesus. (Mateo 3:1, 2; 4:17) Sila nangasuko o morag gipangsilaban sa mensahe bahin sa umaabot nga paghukom sa Diyos. (Mateo 3:7-12) Mahuwasan unta ang mga lider sa relihiyon kon si Jesus ug ang iyang mga tinun-an mohunong sa pagsangyaw sa mensahe sa Diyos. Ang maong mga lider nahisama sa tawong dato sa ilustrasyon, nga miingon: “Amahan nga Abraham, kaluy-i ko, ug paanhia si Lazaro aron ituslob niya sa tubig ang tumoy sa iyang tudlo ug mabugnawan ang akong dila, kay nag-antos ko sa tumang kasakit niining nagdilaab nga kalayo.”—Lucas 16:24.
Pero dili kana mahitabo. Kadaghanan sa mga lider sa relihiyon gahig ulo. Wala sila “mamati kang Moises ug sa mga Propeta,” nga makatabang unta nila sa pagdawat kang Jesus ingong Mesiyas ug Hari. (Lucas 16:29, 31; Galacia 3:24) Wala sab sila magpaubos ug mosundog niadtong mga kabos nga midawat kang Jesus ug karon giuyonan na sa Diyos. Kon bahin sa mga tinun-an ni Jesus, wala nila pagaana ang mensahe sa kamatuoran para lang mahuwasan o dili masuko ang mga lider sa relihiyon. Sa ilustrasyon ni Jesus, iyang gipakita nga tinuod kini nga kahimtang pinaagi sa gisulti sa ‘Amahan nga si Abraham’ ngadto sa tawong dato:
“Anak, hinumdomi nga sa buhi ka pa natagbaw ka sa maayong mga butang, samtang si Lazaro nag-antos sa dili maayong kahimtang. Apan siya karon gihupay dinhi, samtang ikaw anaa sa kasakit. Gawas pa, may dakong bung-aw nga gipahimutang tali kanato aron nga kadtong gustong moanha kaninyo dili makatabok, ug kadtong gustong moanhi kanamo dili makalabang.”—Lucas 16:25, 26.
Angay ug makataronganon ra gyod ang maong kausaban! Nagbaylo ang kahimtang sa garbosong mga lider ug sa mapaubsanong mga tawo nga midawat sa yugo ni Jesus nga karon napalagsik ug nabusog sa espirituwal nga pagkaon. (Mateo 11:28-30) Mas makita pa gyod kini nga kausaban paglabayg pipila ka bulan dihang ang pakigsaad sa Balaod pulihan sa bag-ong pakigsaad. (Jeremias 31:31-33; Colosas 2:14; Hebreohanon 8:7-13) Dihang ibubo sa Diyos ang balaang espiritu sa adlaw sa Pentekostes 33 C.E., dili na malalis nga ang paboran sa Diyos mao ang mga tinun-an ni Jesus, dili ang mga Pariseo ug ang ilang kakunsabong mga lider sa relihiyon.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Roma 3
I Katangkud-na si Diyos
1Kon sugad, ay i kahalapan sakarawat-na si a'a kon Hebro iya, o ay i balur-na kon tinuri' iya? 2Malabbat gad i sabulig-na sito! Primiro, mga iya i nagpa'intrigahan si tinapuran mga allingun-na si Diyos.
3Tara' bali', kon aniya' si mga iya nga ga'i agtutu'o? Awara' ba' i katangkud-na si Diyos tungod kay ma'in mga iya tangkod? 4Syimpri ga'i nan aka'anna' si mga isip-bi! Akatu'anan kam nga pirmi ungod i mga pinahallingan-na si Diyos bisan kon kinadiskubrihan nga agbullo' i dimu'an mga a'a. Pariho si maka'anna' si Kasuratan:
Diyos kami', bisan sumiran kaw anistigos, paluwa' pirmi nga kamatu'uran i allingun-mo,
ngan pirmi kaw agda'og si bisan say manhusgar si ka'aw.+
5Ngan bangin aniya' si ka'am magpara'isip da'ito sito: Kon tungod may liwat si paghimu-ta si mga ma'in matadong buhat, iya dina i makapaklaro si pagkamatadung-na si Diyos, agsala' ba' i Diyos si pagkastigo si kita? Ay may sinan i angay saruman-ta? Day aggamit hamok ako si natural isip-na si a'a. 6Ga'i pwidi nga da'inan sinan! Kay kon ma'in pantay i pagkukulaw-na si Diyos si a'a, pinapa'i-na may paghusgar si kalibutan? 7Tingali aniya' gihapon maminugad, “Kon pina'agi si pagparabullu'-ko, iya i pa'agi nga akaguwa' i katangkud-na si Diyos pagpahalling si kamatu'uran ngan akapatamba si mga pagdayaw si iya, kapa'i may kay nagpatukan pa ako bilang adda makasasala'?” 8Ngan kon da'inan sinan i isip-mo, matilawa pa, “Kapa'i may liwat kay ga'i na hamok i a'a agbuhat si mga karat'an basi' paguwa' i mga kahalapan?” Si kamatu'uran, aniya' mga a'a nga magparapamasumbong nga yaynan mga allingon tikang si kami'. Mga iya i paratukan-na si Diyos si angay mga kararawatun-na.
Gana' Matadong A'a
9Tara', akabuwan ba' to si kita kam si diyusnon pagsabot? Mas mahalap ba' kita kam mga Hebro kuntra si mga ma'in Hebro si pangulawan-na si Diyos? Syimpri ma'in! Agsumatan kami' na kam nga i mga Hebro pati' ma'in Hebro pariho hamok nga agdaluman-na si sala'. 10Pariho si maka'anna' si Kasuratan:
Gana' ato matadong bisan addangan.
11Gana' bisan addangan makasabot kon ay i diyusnon pangiwa-kiwa,
ngan gana' maniguro pagpakihuwang si Diyos.
12Agpamatalikot si Diyos i dimu'an,
ngan bisan kon agbiriyo' mga iya gana' gihapon kapulsanan-na si mga sahimu-na.
Gana' ato magparabuhat si mahalap bisan addangan.+
13Agparapaguwa' mga iya si mga mamarigsok isip,
ngan agsapwa si mga bawa'-na i mga daya'on allingon.+
Day lara-na si sawa i mga katabilan-na mga iya.+
14Puro hamok mga paghumot pati' mga pagmaldisyon i mga sapahalling-na.+
15Makali' mga iya agpakapapaddi si a'a hasta nga amatay to.
16Bisan singnga mga iya pa'arop, i mga rungkab pagla'om i mga sahubun-na, ngan sigi mga iya panamok si mga a'a.
17Ga'i mga iya agpakatu'an-tu'anan si murayaw kinabuhi',+
18ngan ga'i mga iya angabat katahap si Diyos.+
19Iyay nan i maka'anna' si bala'od ngan sayod na kita nga bisan ay i maka'anna' ari, nagpakatu'an to hamok para si mga aniya' ubligasyun-na pagtuman sito, basi' a'ala' i mga pasangilan-na mga iya ngan akahuwang i bug'os kalibutan kon husgaran-nay to si Diyos. 20Kon sugad, gana' ni addangan nagkwinta-na si Diyos nga matadong tungod hamok kay agsunod iya si bala'od. Lugod, mismo i bala'od i magpakatu'an si kada a'a nga sala'an iya.
I Pagkamatadong nga A'angkon
Pina'agi si Pagtapod
21Pero ina'anto, aniya' baha'o pa'agi nagpakatu'an-na si Diyos kon pinapa'i i a'a akwinta matadong nga gana' kalabtanan-na si bala'od. Mismo i Bala'ud-na si Moises pati' i Nagpanurat-na si mga Paragsumat agtigo nga paluwa' to pagkamatadong. 22I pagkamatadong nga tikang si Diyos, sa'angkun-na si dimu'an magpanutu'o pina'agi hamok si pagtapod si Jesu-Kristo. Gana' sapayan-na kon say kaw, 23kay agsala' i dimu'an ngan gana' magpakatakka si maka'angayan kina'iya nga andang nagpapatupungan-na si kita kam si Diyos. 24Ngan sakarawat-na liwat mga iya dimu'an i libri rigalo si mapinalangga'on pagpanginanu-na si Diyos, nga iya i pagpatadong si mga iya si pangulawan-na tungod si buhat-na si Kristo Jesus paglukat si mga iya. 25Agparu'du'-na iya si Diyos bilang panhahalad nga makalugtukan si kasina-na basi' pina'agi si kamatayun-na, apasaylo i sala'-na si mga a'a nga agtapod si iya. Agbuhat-nay nan basi' sapakulaw-na i pantay paghusgar. Ngan siray, malanga i pasinsya-na ngan agpata'anan-na hamok i sala'-na si mga a'a. 26Pero ina'anto panahon, manginano na gayod iya si sala'-na si a'a basi' sapakulaw-na i pantay paghusgar. Si da'inan pa'agi, sapakulaw-na si Diyos nga matadong i kalugaringun-na dungan si pagpatadung-na si bisan say aha'a nga aniya' pagtapud-na si Jesus.
27Kon sugad gana' nga pwidi sapahambug-ta, ngan i rason sinan kay akwinta kita matadong si pangulawan-na si Diyos ma'in tungod si pagsunud-ta si bala'od kundi' tungod hamok kay aniya' pagtapud-ta, 28ngan ag'alagad kita nga akwinta i a'a matadong si pangulawan-na si Diyos pina'agi si pagtapud-na ngan gana' kalabtanan-na si pagkamatinumanon si Bala'od. 29I Diyos ba' Diyus-na hamok si mga Hebro? Ma'in ba' iya liwat i Diyus-na si mga ma'in Hebro? Syimpri Diyus-na liwat iya si mga ma'in Hebro. 30Kon sugad, adda hamok gayod i Diyos nga magpatadong pina'agi si mga pagtapud-na si a'a nga aniya' ubligasyun-na pagtuman si bala'od+ ngan da'inan may liwat si mga a'a nga gana' ubligasyun-na tungod si pariho gihapon pagtapod. 31Karuyag sidngon ba' nga para' gayod i Bala'od tungod sito klasi pagtapod? Syimpri ma'in! Lugod kita kam dina i magtuman si dati katuyu'an-na si bala'od.


text: 18 Unya ang tibuok katigoman sa mga anak sa Israel nagtigom sa Shilo,+ ug ilang gipahimutang ang tolda nga tagboanan didto,+ sanglit ang yuta nasakop na nila.+2 Apan may nahibilin pa taliwala sa mga anak sa Israel kang kansang panulondon wala pa nila mabahinbahin, nga mao, pito ka tribo.3 Busa si Josue miingon sa mga anak sa Israel: “Hangtod kanus-a nga kamo magpasagad labot sa pagsulod aron panag-iyahon ang yuta+ nga gihatag kaninyo ni Jehova nga Diyos sa inyong mga katigulangan?+4 Pagkuha kamog tulo ka tawo sa matag tribo ug akong sugoon sila, aron sila motindog ug mosuroy sa yuta ug mohimog mapa niini sumala sa ilang panulondon, ug paaria sila kanako.+5 Ug ilang bahinbahinon kini taliwala sa ilang kaugalingon sa pito ka bahin.+ Ang Juda magpabilin sa iyang teritoryo didto sa habagatan,+ ug ang balay ni Jose magpabilin sa iyang teritoryo didto sa amihanan.+6 Kon bahin kaninyo, maghimo kamog mapa sa yuta sa pito ka bahin, ug inyong dad-on kini kanako, ug magripa+ ako dinhi alang kaninyo sa atubangan ni Jehova nga atong Diyos.7 Kay ang mga Levihanon walay bahin sa taliwala ninyo,+ tungod kay ang pagkasaserdote kang Jehova mao ang ilang panulondon;+ ug si Gad ug si Ruben+ ug ang katunga sa tribo ni Manases+ nagkuha na sa ilang panulondon sa kiliran sa Jordan dapit sa sidlakan, nga gihatag kanila ni Moises nga alagad ni Jehova.”+8 Busa ang mga tawo nanindog aron manglakaw, ug gisugo ni Josue+ kadtong moadto sa paghimog mapa sa yuta, nga nag-ingon: “Lakaw kamo ug suroya ang yuta ug paghimog mapa niini ug balik kanako, ug dinhi ako magripa+ alang kaninyo sa atubangan ni Jehova sa Shilo.”+9 Unya ang mga tawo nanglakaw ug milatas sa yuta ug mihimog mapa+ niini sumala sa mga siyudad sa pito ka bahin, diha sa usa ka basahon. Human niana sila miadto kang Josue didto sa kampo sa Shilo,10 ug gihimo ni Josue ang mga pagripa alang kanila sa Shilo atubangan ni Jehova.+ Busa didto gibahinbahin ni Josue ang yuta ngadto sa mga anak sa Israel sumala sa ilang mga bahin.+11 Unya ang ripa+ natunong sa tribo sa mga anak ni Benjamin+ sumala sa ilang kabanayan, ug ang teritoryo sa ilang kabahinan migula taliwala sa mga anak ni Juda+ ug sa mga anak ni Jose.+12 Ug ang ilang utlanan maoy sa amihanang eskina gikan sa Jordan, ug ang utlanan mitungas ngadto sa bakilid sa Jerico+ sa amihanan ug mitungas sa bukid pakasadpan, ug sa kamingawan sa Bet-aven ang kinutoban niini.+13 Ug gikan didto ang utlanan mitabok ngadto sa Luz,+ sa habagatang bakilid sa Luz, buot ingnon, Bethel;+ ug ang utlanan milugsong ngadto sa Atarot-adar+ diha sa bukid nga anaa sa habagatan sa Ubos nga Bet-horon.+14 Ug ang utlanan gilatid ug milibot sa kasadpang bahin ngadto sa habagatan gikan sa bukid nga nag-atubang sa Bet-horon didto sa habagatan; ug ang kinutoban niini maoy sa Kiriat-baal, buot ingnon, Kiriat-jearim,+ usa ka siyudad sa mga anak ni Juda. Mao kini ang kasadpang bahin.15 Ug ang bahin didto sa habagatan nagsukad sa kinatumyan sa Kiriat-jearim, ug ang utlanan migula pakasadpan ug mipaingon sa tubod sa katubigan sa Neptoa.+16 Ug ang utlanan milugsong ngadto sa kinataposang bahin sa bukid nga nag-atubang sa walog sa anak ni Hinnom,+ nga anaa sa ubos nga patag sa Repaim+ didto sa amihanan, ug kini milugsong ngadto sa walog sa Hinnom, ngadto sa bakilid sa mga Jebusihanon+ sa habagatan, ug milugsong ngadto sa En-rogel.+17 Ug kini gilatiran paamihanan ug mipaingon sa En-semes ug mipaingon sa Gelilot, nga atubangan sa tungasanan sa Adumim;+ ug kini milugsong ngadto sa bato+ ni Bohan+ nga anak nga lalaki ni Ruben.18 Ug kini mitabok ngadto sa amihanang bakilid atubangan sa Araba ug milugsong ngadto sa Araba.19 Ug ang utlanan mitabok ngadto sa amihanang bakilid sa Bet-hogla,+ ug ang kinutoban niini (ang utlanan) mao ang amihanang luok sa Dagat sa Asin+ sa habagatang tumoy sa Jordan. Kini mao ang utlanan sa habagatan.20 Ug ang Jordan nagsilbi nga utlanan niini sa sidlakang bahin. Kini mao ang panulondon sa mga anak ni Benjamin sumala sa ilang kabanayan, sumala sa ilang mga utlanan palibot.21 Ug ang mga siyudad sa tribo sa mga anak ni Benjamin sumala sa ilang kabanayan mao ang Jerico+ ug Bet-hogla ug Emek-keziz,22 ug Bet-araba+ ug Zemaraim ug Bethel,+23 ug Avim ug Para ug Opra,+24 ug Kepar-amoni ug Opni ug Geba;+ napulog-duha ka siyudad ug ang ilang kabalangayan.25 Ang Gabaon+ ug Rama ug Beerot,26 ug Mizpe+ ug Kepira+ ug Mozah,27 ug Rekem ug Irpeel ug Tarala,28 ug Zelah,+ Ha-elep ug Jebusi, buot ingnon, Jerusalem,+ Gibea+ ug Kiriat; napulog-upat ka siyudad ug ang ilang kabalangayan.Kini mao ang panulondon sa mga anak ni Benjamin sumala sa ilang kabanayan.+


text:
PAGBANTAY SA KALIBUTAN
Pagtalupangod sa Europa
Ang Europa nga relihioso gid sadto, sa karon indi na. Apang sining karon lang, may balita halin sa Europa may kaangtanan sa Biblia nga mahimo gid magpakibot sa imo.
Maayo nga Epekto sang Tingog sang Iloy
Suno sa mga researcher sa Milan, Italya, nag-ayo ang panglawas sang mga lapsag nga kulang sing binulan sang ginpabati sila sang tingog sang ila iloy paagi sa isa ka instrumento nga ginatakod sa kamot sang lapsag samtang ara sila sa ospital. Ini nga paagi ginsunod sa kon paano mabatian sang lapsag ang tingog sang iloy sang ara pa sia sa tiyan. “Ang pagpamati dayon sa tingog sang iloy,” suno sa pagtuon “may maayo nga epekto sa mga lapsag nga kulang sing binulan.”
ANG GINASILING SANG BIBLIA: “Ginpakalma ko kag ginpalinong ang akon kalag kaangay sang ginlutas nga bata sa iya iloy.”—Salmo 131:2.
Pagpalambo sing Pagkamaiyaiyahon?
Suno sa isa ka pagtuon sa 565 ka kabataan sa Netherlands, ang mga kabataan nga ang ila mga ginikanan nagakabig sa ila nga “mas pinasahi sangsa iban nga kabataan” kag takus sang “pinasahi nga pagtratar” nakakuha sing mas mataas nga marka sa eksam parte sa pagkamaiyaiyahon sangsa ila mga katubotubo kag nagbatyag sila nga labaw sila sa iban kag may kinamatarong sila. “Nagapati ang mga kabataan kon hambalon sila sang ila mga ginikanan nga mas pinasahi sila sangsa iban,” siling sang isa ka awtor sang pagtuon. “Mahimo nga indi maayo ang epekto sini sa ila ukon sa sosiedad.”
ANG GINASILING SANG BIBLIA: “Ginasilingan ko ang tagsatagsa sa inyo nga indi kamo magpakataas sa inyo kaugalingon, kundi ipakita ninyo nga may maligdong kamo nga panghunahuna.”—Roma 12:3.
Positibo nga mga Tigulang
Bisan pa nagabalatian kag may mga kasablagan sa lawas, ang mga tigulang nga nagaedad sing 100 ukon kapin pa luyag gihapon mabuhi, suno sa mga researcher sa Heidelberg University sa Germany. Sa apat nga gin-interbyu, tatlo ang luyag pa mabuhi kag nagatinguha nga mangin aktibo. May ginalab-ot sila nga mga tulumuron, positibo sila kag may paglaum, nagabatyag sila nga may kahulugan ang kabuhi, nagapabilin sila nga relihioso kag ginapakita ang maayo nga pamatasan.
BINAGBINAGA INI: Suno sa Manugwali 3:11, ano ang ginapakita sang aton handum nga padayon nga mabuhi?
Magtuon sing Dugang Pa
Kon Paano Tudluan ang mga Bata nga Mangin Makonsiderasyon
Binagbinaga ang tatlo ka butang para mabuligan mo ang imo kabataan nga indi mangin maiyaiyahon.
Daw Ano Kalawig ang Imo Kabuhi?
Ang paghibalo sang rason kon ngaa nagatigulang kita kag nagakapatay makabulig sa aton nga maintiendihan kon daw ano kalawig ang aton kabuhi.


text:
1Mga logod, mga may nata-wanan ming nagkatalak, yamong agtabiden tang Ispirito Santo yay ang dapat ang magto-lid ong nandia. Boaten mi na ong maloay ang bitala, ig magdan amo, itaben yamo si tang matoksong magkatalak. 2Yamong tanan atan, mamagtarabangan amo ong mga problima ming mabebelat. Asia, matoman mi tang tobol ni Cristo. 3Mga ang tatang taw magisip ang magang sisino ra enged tanandia ig ang kamatodan anda kay sinangoni na tang agpambog na, asia aglokon na lamang tang sadili na. 4Kada tata ong nindio atan, osisaen mi tang sadiling agboaten mi. Mga asi kaman mo-ya, magpasalamat amo. Basta indi ikompara mi tang mga sadili mi ong doma, 5tenged ang kada tata ong yaten kaministiran ang manabat para ong mga sadili ta. 6Ang taw ang pagtoldok tang bitala tang Dios, dapat oldan tanandia tang mga agtoldokan na ta maski onopay ma-dol nirang kao-yan. 7Indi lokon mi tang sadili mi. Indi enged maloko tang Dios. Mga onopay lindoak ta tatang taw, ya kay ang ayegen na. 8Alimbawa, mga pangaboi ita sigon ong sadiling kaliliagan tang anday sasayod, asia kamatayen lamang tang kaboton ta. Piro mga pangaboi ita sigon ong kaliliagan tang Ispirito Santo, oldan ita ta kaboing anday kataposan. 9Animan indi ita magpalobay ang magboat ta mo-ya, tenged mga magprosigir ita, komabot tang oras ang mapa-bat ita ka ta mo-ya. 10Animan, mintras may oras ta pa, magboat ita ta mo-ya ong tanan ang taw, labi pa enged ong mga logod ta ang pamagto ong Gino. 11Narin yo ra enged tang nagsolat. Telekan mi mga monopa kababael tang mga litra na. 12Ang mga taw ang asing pamagreges ong nindio ang magpatori, galiliag lamang ang magpaita-ita ong mga masig ka Judio nira ang pamagtoman tanira ong Katobolan. Agboaten nira sia, tenged gengeldan ang itaben tanira si tang paliwagan mga mamagtoldok tanira ang malibri ita tenged lamang ong bindoat ni Cristo don ong kros. 13Maski pamagpatori tanira, indi ka tanira pamagtoman ong Katobolan! Gangaliliag lamang tanirang patori amo agod mapagpambog tanira ang ganing naekelan amo nirang magtoman ong Katobolan. 14Mga ong yen, palawid lamang ang magpambogo ong maski onopang bagayay, poira lamang ong kros tang yaten ang Ginong Jesu-Cristo. Tenged ong kamatayen ni Cristo don ong kros, ang kalibotan ang na midio pinatay ka ig nagimong anda ray kointa na para ong yen. Ig yo, midio pinatayo ka don, ig nagimong anday kointao mga para ong kalibotan ang na. 15Ang matod, anday kaso mga ang taw natori obin anda. Ang importanti, ang bina-lo tanandia tang Dios. 16Yamong tanan atan ang pangaboi sigon ong agtotobolong na, ate-bekan amo tang Dios ig oldan amo nandia ta kao-yan, yamong nagimong banoa na. 17Ig impisa mandian, dapat anda ray magtorol ta problima ong yen. Tenged ang sinangonio may mga pali na pa ang pagpamatod ang yo torobolon ni Jesus. 18Mga logod, aloyan amo enged tang yaten ang Ginong Jesu-Cristo. Amen.
Copyright
Learn More


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for July 8, 2009
MITHI PAGSUKOL
Ang kawani sa LBC sa Mandaue City buhi pa unta ron kon wa pa magdumili paghatag sa P2,000 ngadto sa mga tulisan niadtong Lunes sa buntag. Si Padre Jovencio Rabusa buhi pa unta ron kon nihatag pa dayon sa iyang cellphone ngadto sa mga tulisan sa Cansojong, Talisay City niadtong Lunes sa gabii.
Ang mga paniid sa ibabaw maoy nakahimong kasarangan na lang sa mga tambag gikan sa kapolisan ug mga opisyal sa kagamhanan nga kon simbako ikaw ang sunod nga mabiktima sa tulis ihatag na lang imong kuwarta o cellphone; kay ang mga butang nga mawa makit-an pa pagbalik, ang kinabuhi di na.
-o0o-
Pasayloang mosukwahi ko. Mas sayon unta ang pag-uyon, labi na atubangan sa nisulbong nga kriminalidad nga ang mga responsable nagkabangis batok sa mga biktima. Apan alang nako nangalisbo ang bisan unsang sugyot nga sayop ang pagbarug, pagsukol ug pagpanalipod sa atong mga katungod.
Makita natong mas makiangayong hulagway kon mosibog tag gamay. Usa sa katuyoan pagtukod sa kagamhanan ug sa pag-umol og mga balaod mao ang pagpanalipod sa katawhan ug sa ilang kabtangan gikan sa mga mahilabtanon. Di unta magkumpayot ang kinabuhi sa biktima sa tumoy sa armas sa tulisan kon natuman pa sa kagamhanan ang labing batakan niyang tahas pagpatuman sa labing batakan nga mga balaod.
-o0o-
Ang tambag sa pagtahan dugay nang gipamugos sa mga haligi sa kagamhanan ngadto sa mga magbubuhis, di pinaagi sa sulti kon dili pinaagi sa pagpakita nga ang mga gagmay wa gyoy mahimo kon mangahas pagsukol nilang mga dagko.
Unsa man tuod ang gidangatan sa mga nagpakatakos pagsupak sa di makiangayon nga mga pamunoan? Nangahanaw sila ug wa na igkita sa ngitngit nga katuigan sa diktadurang Marcos. Sa nisunod nga mga pamunoan, gipahilom sila—ang mga wa mahudlat sa kiha ug ang mga wa mabalhog sa bilanggoan way kukaluoy nga gipunggit sa nagtakoban nga mga vigilantes.
-o0o-
Apan di mahimong motalaw ta. Uwahi na nga karon pa ta magpalupig sa kurog sa atong kahadlok. Ang paglawog sa atong kaugalingon ngadto sa mga mapahimuslanon—ma-tulisan man sa LBC, o ma-hawod man sa Malakanyang—maoy pagbudhi sa mga mithi nga gipakamatyan sa atong mga bayani.Ang pagtahan sa atong cellphone ngadto sa mga bugoy sa Cansojong sama rang atong gisalikway nga inamaw ang pagbutyag ug pagsukol ni Dr. Jose Rizal sa pagpanlupig, atubangan sa dakong tentasyon pagtila lang sa lapalapa, sa mga pari ug mga opisyal sa kagamhanan. Ang pagpakahilom ug pagpangiyugpos lang atubangan sa pamakak, panikas ug pagpangawat sa mga nagtungkawo karon sa gahom sama rang atong gibasura nga pagpakabuang ang pag-alsa og armas ni Andres Bonifacio pagbatok ug paglugtab sa pagpangulipon sa mga langyaw. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for March 16, 2009
KUTOB SA PAMASIN
ParkMall, Mandaue—Kaduha na mobundak ang uwan dinhi. Apan wa mabungkag ang kaliboan ka katawhan—kasagaran mga batan-on—nga naglinya pagpaabot sa kahigayonan nga makapakita sa ilang katakos. Nga maoy gikinahanglan aron mahimong housemate sa "Bay ni Kuya." O scholar sa "Pinoy Dream Academy."
Ang labing unang na-audition nilang Direk Lurenti Dyogi ug kaubanan sa Pinoy Big Brother nangabot dinhi alas-5 pa sa kadlawon. Kinabag-an sa mga aplikante gustong mahimong housemate. Usa ka batan-ong babaye nagkatawang nipasidaan nako, "kon pakantahon ko, kuyaw'g maguba ang bay ni Kuya." Apan ang kakuwang sa talento, ug paniudto alang sa mga wa intawoy bawon ("namahaw lang mig daghan"), wa kapugong nila sa pagpamasin.
-o0o-
Bisan asa ka mosuroy dinhi—sa mga kan-anan, supermarket ug ubang mga tindahan sa una ug ikaduhang andana—makitang mga batan-on kuyog sa ilang mga ginikanan, o mga maguwang, o kahigalaan. Ang mga nagpaantaw sa taas pang linya sa gawas nangutana may igo pa ba silang panahon (giingnan sila sa mga guwardiya nga nipasalig ang taga Manila nga "pasudlon tanan").
Way kan-anan dinhing nagmingaw. Bisan kon may nagbawon nga nangaon sa ilang paniudto sa mga landong sa atbang. Di hinuon puno ang parking lot. Kasagaran sa nanganhi nagbaktas gikan sa highway. Hangtod karon wa pang kakumbinser ang ParkMall ug silingang Cebu Doctors University sa LTFRB pag-apil nila sa mga ruta sa PUJs.
-o0o-
Unsa may nakadani nila? Ang kahinam pagpuyo sa "Bay ni Kuya?" Ang kahigayonang makit-an sa kamera ug sa tibuok kalibotan 24 oras matag adlaw? Ang saad sa dakong kuwarta ug kadungganan kon mahimo silang mga artista o mga mag-aawit? Ang kahigayonan nga mahaw-as ang ilang pamilya gikan sa kakabos?
O nada lang sa ilang mga higala? O wa lay laing kasuroyan? O mao ray paagi nga tugtan sa ilang mga ginikanan nga makagawas sa bay sa adlawng Dominggo? O namasin lang nga makapahulagway uban sa mga inila nang kanhi PBB housemates ug PDA scholars?
-o0o-
Ang taas nga mga linya nga akong nakit-an—ang mga nanungtong sa ikaduhang andana nga pila na lang ka lakang gikan sa audition rooms, ang mga nagpaabot sa unang andana nga duna nay mga numero ug ang mga tua pa sa gawas nga wa malista ni mahatagi og numero—lahi sa mga linya sa lotto outlets. Ang mga sugarol kapoy ug minghoy nga nagbitbit sa ilang mga hinagoan. Ang mga nagpunsisok dinhi puno sa kadasig ug paglaom.Apan managsama silang namasin. Tingali ang mga batan-on dinhi mga anak o mga apo sa mga namasin sa lotto outlets. Kapait kon nagkadaghan na sa katawhan ang nagtuo nga, tungod sa di makiangayon nga pagduma sa nasud ug sa katilingban, pamasin na lay ilang dag-anan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for March 2, 2009
NAGLAOM SA SAAD
Ako nang nadawat ang pasiunang mga dokumento sa CICC gikan sa buhatan ni Gobernador Gwen Garcia, usa ka adlaw human sa iyang powerpoint presentation sa CICC ug napu ka adlaw human sa iyang pagsaad atubangan ni RTC Judge Geraldine Faith Econg. Si Provincial Administrator Eduardo Habin maoy nitugyan niadtong Biyernes ngadto ni Edison delos Angeles sa DYAB Radyo Patrol sa mosunod nga folders:
· Proposed Cebu International Convention Center. Phase I (Cebu Megadome);
· Proposed Cebu International Convention Center, Phase I (Implementation Stage);
· Proposed Cebu International Convention Center, Phase II; ug
· Architectural and Engineering Consultancy with Construction Supervision for the Cebu International Convention Center.
-o0o-
Di pa ni mao ang tanang dokumento sa CICC nga akong gipangayo. Nisaad si Habin nga hatagan mi niya sa sunod nga hugpong sa mga dokumento karong Martes. Ang maayong balita mao nga wa ipatuman ni Habin ang pasidaan ni Capitol Consultant Rory Jon Sepulveda nga akoy pagastuhon sa photocopying.
Nakuha na sab nakong soft copy sa powerpoint presentation nilang Gobernador Garcia ug Provincial Engineer Eulogio Pelayre (mahitungod sa ubang mga proyekto sa Kapitolyo). Tungod sa kadagko sa files, di mahimong i-attach sa email. Kay di man sab mi mosugot nga ilang i-convert ang format ngadto sa text, gikopya na lang ni Edison pinaagi sa USB.
-o0o-
Maong dali ra nakong na-upload ang 84 ka slides sa powerpoint presentation ni Garcia sa worldwide web. Tungod sa kadako, wa modawat ang Google Docs, Zoho ug ubang online hosts. Maong nagpalaban ko sa Scribd. Gi-post nako ang link sa duha ka email groups sa DYAB Abante Bisaya ug sa akong account sa Facebook. Sa akong pagsuwat ini, pila pa lang ka gutlo human sa pag-upload, 39 nay nakabasa ug upat nay naka-download sa dokumento.
Hinaot nga mas daghan pang magpakabana pagtabang pagsusi sa katinuod sa mga pangangkon sa Kapitolyo mahitungod sa CICC. Kon gusto kang mohimo sa imong tampo, makitang dokumento pinaagi sa pag-click ning link: http://tinyurl.com/ciccppt.
-o0o-
Wa pa nako madawat ang bidding documents sa CICC. Wa pa sab nako makuha ang pasiunang COA report sa CICC, nga gibasa ni Gobernador Garcia sa akong atubangan niadtong Huwebes sa gabii dayong sugo niyang Habin paghatag nako og kopya. Ingon man sa uban pang mga dokumento sa CICC nga akong gipangayo.Duha ka tuig na kong nagpaabot. Hinaot nga matuman nang saad ni Garcia sa mosunod nga mga adlaw. Hinaot nga di mausab ang iyang hunahuna. Hinaot nga di bakwion ang iyang pasalig. Kay, kon simbako padayong tagoan ang mga dokumento, mas lisod nang kumbinsihon ang Sugbuanon nga mga magbubuhis nga way balaod nga nalapas ug way bisan usa nga nakakuwarta sa pagtukod sa CICC. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
I've finally made my Cebuano Dictionary App for Android available. It can be downloaded for free from the Google Play store (https://play.google.com/store/apps/details?id=ph.bohol.dictionaryapp).
All comments and remarks are welcome. Note that this app wraps an interface around the data of John U. Wolff's Dictionary of Cebuano Visayan, which was published in 1972, based on a complete survey of the language between 1966 and 1972. It contains sample sentences for many words, which makes it a great learning tool (once you got used to its non-standard orthography, which uses only the vowels, a, i, and u.)
Niay giingong bag-ong elektronikong diksiyonaryo sa Sinugboanong pinulongan; andam nang kining ikarga sa Android, diha sa mga selpon o tableta. Matod pa sa nagpundar niini nga iya kining gipasukad sa obra ni John Wolff, niadtong mga tuig 1966 ngadto sa 1972. Sa rason nga elektronikong pormat ang maong diksiyonaryo, maayo kini. Daghan nang makagamit niini bisan diing dapit sa kalibotan. Dalaygon kining maong buhat.
Apan aduna lay usa ka punto nga angay tukibon. Matod pa sa nagpundar niini nga tulo lamang ka patingog (kun vowel) ang iyang gigamit. Tungod kini kay tulo ra man ka patingog ang giisip ug gisagop ni John Wolff. Husto kini; matuod kini. Nagasukad kini sa Baybayin script (sa Tagalog) o Badlit script (sa Visayas), nga maoy sistema sa panulat sa wala pa mahiabot dinhi ang mga Espanyol. Dinhi niining sistemaha, tulo lamang ka patingog ang gigamit sa atong mga agaton (kun ancestor).
Apan adunay lawom nga rason nganong tulo lamang ang ilang gigamit kaniadto. Matod pa ni Paul Morrow, sa wala pa ang mga Espanyol, ang atong mga agaton kaniadto migamit lamang og tulo ka patingog, sa rason nga, alang kanila, ang paningog sa litok sa gitawag natog gahi nga "U" ug humok nga "O" aduna lamay usa ka simbolo (kun graphemic symbol). (Dinhi, gamiton ko lang ang mga pulong gahi/pinagahi ug humok/pinahumok alang niining maong diskusyon.) Busa, alang sa atong mga agaton kaniadto, ang gahi ug humok sa maong mga titik aduna lamay usa ka simbolo, nga mao ang "U". Kini nagpakita nga dili importante alang kanila ang kalahian, diha sa simbolo, sa pinagahi ug sa pinahumok nga paglitok sa maong titik. Mao nga wala lang sila magtagad sa paghatag og lainlaing simbolo alang niini. Alang kanila, bastanti na ang tulo ka patingog. Sa Baybayin o Badlit script, mao kini ang simbolo nga ilang gigamit alang sa maong titik: . (Pasayloa kon ugaling dili makita ang Baybayin nga titik alang sa "u" ug "o".)
Sa susamang paagi, alang sa atong mga agaton, ang paningog sa litok sa gitawag natog gahi nga "I" ug humok nga "E" adunay usa lamang usab ka simbolo: . (Pasayloa kon ugaling dili makita ang Baybayin nga titik alang sa "i" ug "e".) Sa gihapon, nagpakita kini nga dili importante alang kanila ang kalahian, diha sa simbolo, sa pinagahi ug sa pinahumok nga paglitok sa maong titik.
Busa, aduna lamay tulo ka patingog ang atong pinulongan subay sa kagikan niini, ang Baybayin o Badlit, nga sakop sa kaliwat sa Austronesian languages, nga naglangkob sa: Formosa, Taiwan in the North, some parts of New Guinea in the South, down to New Zealand (way labot ang Australia kay lahing kaliwat ang ilang mga pinulongan), Easter Islands in the East, and Madagascar in the West (see also Robert Blust, Austronesian Languages).
Apan, niini, adunay angay tan-awon ug hukngayon (critical analysis). Subay sa giingon ni Paul Morrow, atong makita nga walay bali sa atong mga agaton kon usa lamang ka simbolo alang sa duha ka paningog sa titik nga "u" o sa titik nga "i". Kon hukngayon ta kini pag-ayo, atong makita nga, sa panahon sa atong mga agaton, aduna gayod diay duha ka paningog: ang pinagahi ug ang pinahumok. Dili ikalimod nga sa ilang pagkukabildo kaniadto, ingon sa karon, mahalitok nila ang pinagahi ug/o ang pinahumok. Apan kon magsulat na gani sila, usa lamang ka simbolo ang ilang gigamit: ang "u" ug ang "i". Sa laing pagkasulti, sa sistema sa ilang panulat kaniadto, migamit lamang silag tulo ka patingog: "a", "i" ug "u". Apan, ang punto nga angayng pahimug-atan mao ang kamatuoran nga adunay pinagahi ug/o adunay pinahumok nga paglitok sa usa ka titik.
Karon, miabot ang mga Espanyol, ug hinay-hinayng giintrodyus ang Espanyol nga pinulongan. Sa sinugdanan, ang Espanyol nga mga Prayle mituon ug migamit sa Baybayin nga script. Gani, ang libro nga Doctrina Cristiana (1593) gisulat man ginamit ang Baybayin. Ug si Padre Francisco Lopez, niadtong 1620, miimbento sa kudlit (kun diacritic) nga "+" ubos sa katingog (consonant), aron sa pagwagtang sa kinaiyanhong pagkahilambigit sa patingog diha sa katingog (kun inherent vowel in the consonant) sa pinulongan sa atong mga agaton. Tungod kini kay ang atong pinulongan usa man ka abugidic o syllabic nga pinulongan (see William Bright and Peter Daniels). Apan lagi, sa ngadto-ngadto, sa paglabay sa panahon, hinayng mikuyanap ang Espanyol nga pinulongan diha sa kahimungawong (consciousness) sa atong mga agaton. Gani, adunay daghan kanila nga nahimo gayong lehiro (skillful) kaayo sa Espanyol nga pinulongan.
Tungod niini, hinay-hinay usab nga nausab ang titikanan (kun alphabet). Diha sa langyab (kun area) sa mga patingog (kun vowel), nahimo na silang lima ka patingog: ang "a", "e", "i", "o", ug "u". Tungod kini kay lima man ka patingog ang diha sa titikanan sa Espanyol nga pinulongan. Kalabot sa Espanyol nga pinulongan, kining lima ka patingog nagpakita nga aduna gayoy tagsa-tagsa ka simbolo alang sa pinagahi ug sa pinahumok nga paglitok sa usa ka titik. Alang niining maong sistema sa panulat (ang Espanyol), ginamit ang Romanhon nga script, importante gayod nga adunay usa ug lahi nga simbolo alang sa pinagahi ug sa pinahumok nga paglitok sa usa ka titik. Busa, diha sa Espanyol nga pinulongan, adunay usa ug lahi nga simbolo alang sa pinagahi: ang "U" ug ang “I”, ug aduna usay usa ug lahi nga simbolo alang sa pinahumok: ang "O" ug ang “E”. Busa, atong makita nga diha sa sistema sa panulat ginamit ang Espanyol nga pinulongan, adunay lima ka patingog: ang “a”, “e”, “i”, “o”, ug “u”.
Karon, kon atong tandion ang sistema nga tulo ang patingog ug ang sistema nga lima ang patingog, atong makita nga adunay bentaha ug di bentaha ang matag usa kanila.
Tulo ka Patingog. Una, ang bentaha nini. Sa sistema sa panulat nga tuloy patingog, dili daghan ug dili kaayo kuti, ingnon tang punga, ang pagsulat sa pinagahi ug sa pinahumok nga paglitok sa usa ka titik. Dali ra usab ang paghinumdom kanila. Ikaduha, ang di bentaha niini. Sa maong sistema sa panulat, kon magbasa kita og usa ka teksto, sama pananglit sa usa ka sugilanon, dili ta makahibalo, pinaagi sa titik lamang, kon ang character nga nagsulti diha sa teksto, pinagahi bag tingog o pinahumok bag tingog; tungod lagi kay usa ra man ka titik ang gigamit alang sa pinagahi ug sa pinahumok nga paglitok sa usa ka titik.
Lima ka Patingog. Una, ang di bentaha niini. Sa sistema sa panulat nga limay patingog, daghan ug midyo kuti, ingnon tang punga, itandi sa tuloy patingog. Lain-lainon gayod ang pagsulat sa pinagahi ug sa pinahumok nga paglitok sa usa ka titik. Daghan usab ang timan-anan. Ikaduha, ang bentaha niini. Balikon nako ang akong giingon sa ibabaw. Sa maong sistema sa panulat nga limay patingog, kon magbasa kita og usa ka teksto, sama pananglit sa usa ka sugilanon, makahibalo kita, pinaagi sa titik lamang, kon ang character nga nagsulti diha sa teksto, pinagahi bag tingog o pinahumok bag tingog; tungod lagi kay lahi man ang simbolo nga gigamit alang sa pinagahi ug lahi usab ang simbolo nga gigamit alang sa pinahumok nga paglitok sa usa ka titik. Dugang pa niini, diha sa natad sa lexicography, mas bentaha ang usa ka pulong nga nagdala og usa lamang ka kahulogan kaysa usa ka pulong nga nagdala og duha o daghan pang kahulongan. Sa laing pagkasulti, mas betaha nga usa ka pulong, usa ka kahulogan. Dili kini makapalipat sa atong pagbasa ug sa pagsulat. Seguro kita nga kining pulonga gadala lamang og usa ka kahulogan. Sa samang paagi, mas bentaha ang usa ka titik nga nagdala lamang og usa ka paningog kaysa usa ka titik nga nagdala og duha ka paningog. Sa pagkakita nato sa titik, makahibalo dayon kita, kapin kun kulang, sa tunada sa usa ka pulong o litpung (syllable).
Karon, niining pipila ka buok nga pananglitan nga atong gisitar sa ibabaw, makita diha niini ang bentaha sa sistema nga adunay lima ka patingog kaysa sistema nga adunay tulo ka patingog. Pananglitan, diha sa atong pagsulat. Kon buot natong ibutang, diha sa teksto sa atong sinulat, ang modo (kun mode), gahi o humok ba ang tunada nga atong buot ipaabot ngadto sa magbabasa, atong gamiton ang simbolo sa pinagahi o sa pinahumok nga paglitok sa titik. Busa, niining pipila ka pananglitan, atong makita ang bentaha sa sistema sa panulat nga may lima ka patingog kaysa sistema sa panulat nga may tulo ka patingog.
Busa, kining maong magsusulat, bisan tuod usa ka Pilipino, kansang pinulongan nagagikan sa atong mga agaton, sa wala pa ang mga Espanyol, moawat ug mogamit sa lima ka patingog tungod sa bentaha niini kaysa tulo ka patingog. Ilabi pa gayod niining panahon sa Inenglis nga pinulongan; hilabihanay ka metikuluso sa gagmayng ligas paningog sa paglitok sa titik o litpung (kun syllable).
Nan, kon kining maong diksiyonaryo gipasukad sa obra ni John Wolff, nga nagtamod sa tulo ka patingog, ug wala kini magtagad sa pag-usisa sa unsay gikasabotan sa ubang nanag-obra sa pagpanday sa mga lagda, niadtong naghinapos nga bahin sa ika20 nga siglo ug sa unang mga tuig sa ika21 nga siglo, hangtod niining mga gutloa karon – makaingon ko nga iyang gibaliwala ug giyatakan ang uban nga nanaglihok alang sa kalamboan niining atong Binisaya-Sinugboanong pinulongan. Usa sa mga gipangyatakan mao ang Bisaya Magasin, ug ingon man usab ang KPSP (Komisyon Probinsiyal sa Sinugboanong Pinulongan) nga gipasiugdahan sa Probinsiya sa Sugbo, ubp.
Mahitungod ni John Wolff, gidawat ko ang iyang mga pagtuon; dako kaayo kinig bili. Apan niining bahin sa patingog, gikasubo ko ang pagbalibad sa tulo ka patingog lamang, bisan tuod usa ako ka Pilipino kansang lumadnong dila nagagikan sa atong mga agaton sa wala pa ang Espanyol.
Apan, bisan pa man niini, nga mikatap na sa tibuok kalibotan, pasalamatan ko gihapon kining maong tawo nga naghago sa paghimo og software alang sa internet. Buot ko lang siyang aghaton nga iyang hatagan og bili ang uban nga nanag-obra diha sa nataran sa Binisaya-Sinugboanong pinulongan, ilabi na kon ang nanag-obra ing mga lumadnon gayod niining maong pinulongan.
jose


text:
Arangkada for October 14, 2007
SERIAL KILLER?
Kon nagpuyo o nakasuroy ka sa amihanang Sugbo karong bag-o, ug nakabantay nga mas mingaw ang pipila ka kabalayan sa Liloan inig tikyop na sa kangitngit, ayaw kahibung. Tungod ni kay ang mga ginikanan mas sayong nanghipos sa kabataan uban ang pasidaan nga di na sila manggawas sa bay inigka alas-6 sa gabii. Kon makasuway kag panuktok sa usa sa mga bay ug di dayon maablihan, ayaw dayon pangluod. Kay gipahimatngonan sa mga ginikanan ang mga anak sa di pagtubag ni pagpangabli sa pultahan kon dunay manuktok inigka gabii na.
Kon usisero kang dako ug nakabantay nga wa nay tsinelas nga gibilin gawas sa mga bay, ayaw katinga. Gawas nga di magsakit ang imong tiyan ug wa kay labot asang mga tsinelas, gisugo sab sa mga ginikanan ang kabataan paghipos sa tanang tsinelas aron di mangitngitan sa gawas.
-o0o-
Kay utro man kong usisero, nangutana ko sa taga Liloan nganong kalit nga nausab ang ilang lungsod. Managlahi ang ilang kahimtang----drayber sa habalhabal, tinun-an, politiko, magsisibya, vendor ug panday----apan managsama ang ilang tubag:
Dunay serial killer sa Liloan.
Matod nila daghan nang nalugos ug napatay ang kriminal ug nanumpa nga mopatay og mas daghan pa (managlahi nang mga numero nga ilang gihisgutan, gikan sa lima ngadto sa walo ang napatay ug gikan sa 10 ngadto sa 15 ang patyunon pa). Matod nila igo lang nanimawos ang serial killer kay gilugos sang iyang asawa ug gipatay uban sa tanan niyang anak. Ug nia nay tubag sa imong kahibung mahitungod sa pagpanghipos sa tsinelas ug sa di pagpangabli: Iyang lud-an ang mga tsinelas sa panimay nga sunod niyang sak-on ug manuktok sa di pa luguson ang mga babaye ug hutdon pagpatay ang tibuok pamilya.
-o0o-
Wa na lang ko maghago pagsusi nabadlong na bang serial killer karong wa na siyay kalud-an nga mga tsinelas ni kasudlan nga abling pultahan. Kay wa kaayo sila malingaw dihang nipakita ko pagduda sa ilang istorya. Pagmatuod sa ilang pangangkon, gipahibawo ko nila nga nikatap sa tibuok Liloan ang posters sa dagway sa serial killer. Ang wa nila masabti mao ang taho nga ang kapolisan nipahamtang og news blackout sa duguon ug bangis nga mga krimen.
Unsa pa may lain nakong mahimo gawas sa pagpanawag sa kapolisan? Ang kapolisan sa Liloan ug Danao nihimakak sa giingong mga kasong lugos ug patay. Nanghunaw sab sila sa pagkatap sa posters sa serial killer.
-o0o-
Ang Danao City Police niangkon hinuon nga may nangayo nilag hulagway ni Warlito "Waway" Toledo, nagtagutago nga sinumbong og rape sukad 2002.
Kabanay ba sa giingong biktima ni Waway ang nagpakatap sa iyang hulagway ug naghimo niyang serial killer? Mas daghan ang nipili pagtuo dayon nila kay sa pagsusi unsay ilang tuyo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for October 12, 2009
Pamolitika sa katalagman
Nanlipaghong sa kauwaw ang pamunoan ni Pres. Arroyo. Human sila nangugat nga nahatagan na sa tanang hinabang ang tanang mga biktima sa bagyong Ondoy sa nagkalainlaing evacuation centers, nipahibawo ang United Nations, pinasikad sa nakita sa ilang mga representante nga kalapad sa kadaot sa katalagman sa Metro Manila ug sa 25 ka silingang mga lalawigan, nga nagkinahanglan ang Pilipinas og hinabang nga P3.5 bilyones gikan sa ubang kanasuran aron hingpit nga matabangan ang mga biktima sa baha.
Mas dako pa gyod ang hinabang nga gikinahanglan sa mga biktima tungod sa lab-as nga baha ug pagdahili sa yuta human sa pagkusukuso sa bagyong Pepeng sa ubang bahin sa Luzon. Hinaot nga di na maghilas-hilas ang kagamhanan pagtago sa kinatibuk-ang kadaot aron lang pagpamostura sa ilang katakos pagtabang sa mga biktima.
-o0o-
Mao ni ang mas dakong katalagman: Ang relief operations nga gilusad sa Malakanyang, pinaagi sa National Disaster Coordinating Council (NDCC), wa itumong pagtabang sa mga biktima sa katalagman; kon dili aron pagpamolitika ug pagpalambo sa imahe sa ilang gi-bendisyonan nga kandidato pagka presidente nga si Defense Secretary ug NDCC Chairman Gilberto Teodoro.
Kay ang pamunoang Arroyo hagbay rang nawad-an og tinguha sa pagpatigbabaw sa labing dakong kaayuhan sa labing daghan. Ang ilang tanang paningkamot klaro nga gitumong na lang sa pagpanalipod ni Arroyo ug sa iyang bana ug mga anak ug mga alyado human manganaog sa Malakanyang, kana kon di makalusot ang ilang mga maniobra sa pagpabilin sa gahom lapas sa 2010.
-o0o-
Mao ni hinungdan nga ang liderato sa pagtabang sa mga biktima—inay nga huptan unta nilang Arroyo ug Teodoro ug sa kagamhanan—giduma na karon sa pribadong sektor. Ang labing bantang nga ebidensiya mao ang gidaghanon sa mga hinabang ug mga boluntaryo nga nidugok sa pribadong relief campaigns samtang labihang mingawa sa paglusad ni Arroyo sa Malakanyang isip repacking center.
Wa kapalambo sa kakasaligan sa kagamhanan ang mga kamandoan ni Arroyo pagpaagi sa tanang langyawng hinabang ngadto sa Department of Social Welfare and Development (DSWD) ug pagbunal og 15% nga donors tax sa mga donasyon nga di moagi sa DSWD.
-o0o-
Samtang gikinahanglan unta ang panaghiusa ug pagkuptanay ning panahon sa higanteng katalagman, di sab angayng palabyon ang padayon nga pagpamakak ug pagpangilad sa kagamhanan bisan atol sa katalagman.Ang pangangkon sa NDCC ug Malakanyang nga takos ang kagamhanan pagtabang sa tanang biktima ug ang pag-awhag nila sa katawhan paghunong paghatag sa dugang nilang tabang—nga mora na hinuong krimen ang padayon nga paghatag og mga sinina ug pagkaon—makapabugnaw sa kamatinabangon sa katawhan, nga kinahanglan pang palambuon, ug makapahikaw sa labing batakan nga mga panginahanglan sa mga biktima nga wa pa maabti og bisan unsang hinabang. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Ania ang bag-o nga Airbus A350-900. usa ka rebolusyonaryong bag-o nga eroplano. Ang modelo ug repaints gibuhat pinaagi FSpainter. Salamat sa FSpainter alang sa modelo. Ang virtual cockpit mao nga sa A330-300 gikan sa Thomas Ruth (adunay kasamtangan walay freeware A350 VC). Eroplano gihimo flyable ug package nanagtigum sa Mees Jansen. Lakip sa 5 repaints.
Ang Airbus A350 XWB mao ang usa ka taas nga-paghakot sa jumbo nga linya eroplano sa European planemaker sa Airbus. Sa sinugdan gitawag A350, kini nga modelo ang nakuha gikan sa panimalay sa A330 ug A340; Apan, sa pagsunod sa mga komento sa eroplano, kini nakahukom sa tunga-tunga sa Hulyo 2006 sa pagribyu sa konsepto ug sa paghatag niini uban sa usa ka mas halapad fuselage, ang duha itandi sa A330 ug A340, ug ilabi na itandi sa nag-unang kakompetensya, ang Boeing 787.
Ang proyekto sa ingon ngalan "A350 XWB," - "Extra Wide Lawas". Kini nga ulahing bahin sa kausaban ug usa ka design sa paghimo sa mas dako nga paggamit sa komposit nga mga materyales, ang mitubo pagdaku gayud sa sa mga gasto sa eroplano design ug gilangan gikan sa 2011 sa 2014 kini misulod sa pag-alagad (Wikipedia)
Author Model & Paints sa FSpainter, VC ni Thomas Ruth, nanagtigum sa Mees Jansen


text:
Seksyon 121
1–6, Ang Propeta nagpakilooy sa Ginoo alang sa mga Santos nga nag-antus; 7–10, Ang Ginoo misulti og kalinaw ngadto kaniya; 11–17, Tunglo alang niadtong tanan kinsa mopadayag og bakak nga kalapasan batok sa mga katawhan sa Ginoo; 18–25, Sila dili makabaton og katungod sa pagkapari ug pagasilotan; 26–32, Mahimayaon nga pagpadayag gisaad niadto nga molahutay nga maisugon; 33–40, Ngano nga daghan ang gitawag ug diyutay ang gipili; 41–46, Ang gahum sa pagkapari kinahanglan nga gamiton lamang sa pagkamatarung.
1 O DIOS, hain ba ikaw? Ug hain ang imong gambalay nga nagsalipod sa imong tagoanan
2 Hangtud kanus-a ikaw mogamit sa imong kamot, ug sa imong mata, oo sa imong matin-aw nga mata, tan-awa gikan sa mahangturon nga mga langit ang mga sayop sa imong mga katawhan ug sa imong mga sulugoon, ug ang imong dunggan napuno sa ilang mga pagtuaw
3 Oo, O Ginoo, hangtud kanus-a sila mag-antus niini nga mga kadautan ug dili makatarunganon nga mga pagdaug-daug, sa dili pa malukmay ang imong kasingkasing ngadto kanila, ug ang imong kasingkasing mobati og kalooy ngadto kanila
4 O Ginoong Dios nga Makagagahum, magbubuhat sa langit, yuta, ug mga dagat, ug sa tanan nga mga butang nga anaa kanila, ug kinsa nagpugong ug nag-ulipon sa yawa, ug sa kangitngit ug walay paglamdag nga kagamhanan ni Sheol—ilugway ang imong kamot; himoa nga makakita ang imong mga mata, himoa ang imong gambalay nga dili na matago, himoa ang imong tagoanan nga dili na masalipdan, himoa ang imong dunggan nga makadungog; himoa ang imong kasingkasing nga mahumok, ug ang imong kasingkasing mobati og kalooy ngari kanamo.
5 Himoa nga mapukaw ang imong kasuko batok sa among mga kaaway, ug sa kaligutgut sa imong kasingkasing, uban sa imong espada ipanimalos kami sa mga kadautan nga gibuhat ngari kanamo.
6 Hinumdumi ang imong mga santos nga nag-antus, O among Dios; ug sa imong mga sulugoon nga maglipay diha sa imong ngalan sa kahangturan.
7 Akong anak, kalinaw nganha sa imong kalag; ug ang imong kalisdanan ug ang imong mga kasakitan sulod lamang sa mubo nga higayon;
8 Ug unya, kon ikaw molahutay pag-ayo, ang Dios mobayaw kanimo sa kahitas-an; ikaw magmadaugon ibabaw sa imong tanan nga mga kaaway.
9 Ang imong mga higala makig-unong kanimo, ug sila moyukbo kanimo pag-usab uban ang mabination nga mga kasingkasing ug mahigalaon nga mga kamot.
10 Wala pa ikaw mahisama ni Job; ang imong mga higala wala makigbatok kanimo, ni mipasangil kanimo og kalapasan, sama nga sila mibuhat ngadto ni Job.
11 Ug sila kinsa nagpasangil kanimo og kalapasan, ang ilang paglaum pagawagtangon, ug ang ilang mga gipaabut mawala sama sa katugnaw nga nalanay sa atubangan sa nagsiga nga kasilaw sa nagsaka nga adlaw;
12 Ug usab kana nga Dios misugod sa paggamit sa iyang kamot ug misilyo pag-usab sa mga higayon ug mga panahon, ug sa pagbuta sa ilang mga hunahuna, aron dili sila makasabut sa iyang kahibulongan nga mga buhat; aron siya mosulay kanila pag-usab ug modala kanila sa ilang kaugalingon nga pagkamaliputon;
13 Tungod usab kay ang ilang mga kasingkasing mga dautan, ug ang mga butang nga sila andam sa pagpatagamtam ngadto sa uban, ug nahimuot sa pagpaantus sa uban, mahimo nga modangat diha sa ilang mga kaugalingon sa hilabihan;
14 Aron usab sila mapakyas, ug ang ilang mga paglaum mahanaw;
15 Ug dili moabut ang daghan nga mga tuig gikan karon, nga sila ug ang ilang mga kaliwat pagalaglagon gikan sa yuta, miingon ang Dios, aron walay usa kanila nga magpabilin nga buhi.
16 Tunglo alang niadtong tanan nga mobatok sa akong dinihogan, miingon ang Ginoo, ug mituaw sila nga nakasala bisan og sila wala makasala sa akong atubangan, miingon ang Ginoo, apan mihimo niana nga matarung diha sa akong mga panan-aw, ug diin Ako misugo kanila.
17 Apan kinsa kadto nga nagpahayag og kalapasan mihimo niini tungod kay sila ang mga sulugoon sa sala, ug mga anak sa ilang kaugalingon nga pagkamasinupakon.
18 Ug kinsa kadto nga nanumpa og bakak batok sa akong mga sulugoon, aron sila modala kanila ngadto sa pagkaulipon ug kamatayon—
19 Alaot ngadto kanila; tungod kay sila nakapasakit sa akong mga sulugoon sila ipahimulag gikan sa mga ordinansa sa akong balay.
20 Ang ilang mga bukag dili mapuno, ang ilang mga balay ug ang ilang mga kamalig mangahanaw, ug sila sa ilang mga kaugalingon pagatamayon niadto nga nag-ulog-ulog kanila.
21 Sila walay katungod sa pagkapari, ni ang ilang kaliwat nga mosunod kanila gikan sa kaliwatan ngadto sa kaliwatan.
22 Labaw pa nga maayo alang kanila nga higtan ang ilang liog og usa ka bato, ug nga sila malumos sa kahiladman sa dagat.
23 Alaot ngadto sa tanan nga naghatag og kalisdanan sa akong mga katawhan, ug miabug, ug mipatay, ug mipamatuod batok kanila, miingon ang Ginoo sa mga Panon; ang kaliwatan sa mga tawo nga mala-la og dila dili makalingkawas sa silot sa impyerno.
24 Tan-awa, ang akong mga mata nakakita ug nasayud sa ilang tanan nga mga binuhatan, ug Ako adunay giandam nga usa ka hinanali nga paghukom sa panahon niini, alang kanilang tanan;
25 Kay adunay usa ka panahon nga gitudlo alang sa matag tawo, sumala sa iyang mga binuhatan.
26 Ang Dios mohatag nganha kanimo og kahibalo pinaagi sa iyang Balaan nga Espiritu, oo, pinaagi sa dili mahulagway nga gasa sa Espiritu Santo, nga wala gayud mapadayag sukad nalalang ang kalibutan hangtud karon;
27 Diin ang atong mga katigulangan naghulat uban ang matinguhaon nga pagpaabut nga ipadayag sa katapusan nga higayon, diin ang ilang mga hunahuna gitumong ngadto pinaagi sa mga anghel, ingon nga giandam alang sa kahingpitan sa ilang himaya;
28 Usa ka higayon nga moabut diin walay itago, kon aduna bay usa ka Dios o daghan nga mga dios, sila ipakita.
29 Tanan nga mga trono ug mga kamandoan, gagmay nga mga gingharian ug mga gahum, mapadayag ug ihatag diha sa tanan kinsa milahutay nga maisugon alang sa ebanghelyo ni Jesukristo.
30 Ug usab, kon adunay mga utlanan nga gipahimutang ngadto sa kalangitan, o ngadto sa kadagatan, o ngadto sa uga nga yuta, o ngadto sa adlaw, buwan, o mga bitoon—
31 Ang tanan nga panahon sa ilang mga paglibut, ang tanan nga gitudlo nga mga adlaw, mga bulan, ug mga tuig, ug ang tanan nga mga adlaw sa ilang mga adlaw, mga bulan, ug mga tuig, ug ang ilang tanan nga mga himaya, mga balaod, ug gikatakda nga panahon, mapadayag sa mga adlaw sa kapaigoan sa kahingpitan sa panahon—
32 Sumala niana diin gitakda diha taliwala sa Konseho sa Dios sa Kahangturan uban sa tanan nga mga dios sa wala pa ang kalibutan, nga kinahanglan nga itagana ngadto sa pagkahuman ug sa katapusan niini, sa diha nga ang matag tawo mosulod ngadto sa iyang atubangan sa kahangturan ug ngadto sa iyang imortal nga kapahulayan.
33 Hangtud kanus-a magpabilin nga mahugaw ang tubig nga nagdagan? Unsa nga gahum ang makapugong sa langit? Maayo pa sa tawo nga molugway sa iyang walay kusog nga kamot sa pagpahunong sa sapa sa Missouri sa iyang walay pagkabalhin nga agianan, o sa pagpabalik niini, kay sa pagpugong sa Makagagahum sa pagbu-bu sa kahibalo gikan sa langit diha sa mga ulo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw.
34 Tan-awa, adunay daghan nga gitawag, apan pila lamang ang gipili. Ug ngano nga wala sila mapili
35 Tungod kay ang ilang mga kasingkasing gipahimutang diha sa mga butang niini nga kalibutan, ug naninguha sa mga pasidungog sa mga tawo, nga sila wala makakat-on niining usa ka pagtulun-an—
36 Nga ang katungod sa pagkapari dili mabulag gikan sa mga gahum sa langit, ug nga ang mga gahum sa langit dili madumala ni madala gawas lamang diha sa mga baruganan sa pagkamatarung.
37 Aron sila ikatugyan ngari kanato, tinuod kini; apan kon kita mosulay sa pagtabon sa atong mga sala, o sa pagtagbaw sa atong garbo, sa atong walay kapuslanan nga pangandoy, o sa paggamit sa gahum o kamandoan o pagpugos sa mga pagbati sa mga katawhan, bisan unsa nga matang sa pakadili matarung, tan-awa, ang langit sa ilang mga kaugalingon mobiya; ang Espiritu sa Ginoo maguol; ug kon kini mobiya, Amen sa pagkapari o sa pagtugot niana nga tawo.
38 Tan-awa, sa dili pa siya masayud, siya gipasagdan ngadto sa iyang kaugalingon, sa pagpatid batok sa mga tunokon, sa pagpanggukod sa mga santos, ug pagpakig-away batok sa Dios.
39 Kita nakakat-on pinaagi sa makapasubo nga kasinatian nga kini mao ang kinaiyahan ug pamaagi sa hapit tanan nga mga tawo, sa diha nga sila makakuha og gamay nga pagtugot, ingon sa ilang gituohan, sila dayon mosugod sa paghimo ug dili matarung nga kamandoan.
40 Tungod niini daghan ang gitawag, apan pipila lamang ang mga gipili.
41 Walay gahum o impluwensya nga makahimo o angay gayud nga magpadayon pinaagi sa hiyas sa pagkapari, gawas lamang sa pagdani, sa pagka-mainantuson, sa kalumo ug kaaghup, ug sa tiunay nga paghigugma;
42 Pinaagi sa pagkamabination, ug putli nga kahibalo, diin makapadugang sa hilabihan sa kalag nga walay pagpakaaron-ingnon, ug walay pagpanglimbong—
43 Pagpanton sa tukma nga panahon uban ang tuman nga kahigpit, kon gidasig sa Espiritu Santo; ug dayon mopakita pagkahuman og dugang nga paghigugma ngadto kaniya kinsa inyong gipanton, basin pa unya siya moisip kanimo nga iyang kaaway;
44 Aron siya masayud nga ang inyong pagkamatinud-anon labaw pa nga malig-on kay sa mga higot sa kamatayon.
45 Himoa usab ang inyong mga kasingkasing nga mapuno sa gugma nga putli ngadto sa tanan nga mga tawo, ug ngadto sa mga sakop sa pagtuo, ug himoa ang hiyas nga modayan-dayan sa inyong mga hunahuna nga walay paghunong; unya ang imong pagsalig mosamot pagkalig-on diha sa atubangan sa Dios; ug ang doktrina sa pagkapari motuhop diha sa imong kalag ingon sa mga yamog nga gikan sa langit.
46 Ang Espiritu Santo mao ang inyong kauban sa kanunay, ug ang inyong pagmando usa ka dili mausabon nga pagmando sa pagkamatarung ug kamatuoran; ug ang inyong kamandoan mao ang usa ka walay katapusan nga kamandoan, ug walay pagpugos nga paagi kini mokanap nganha kanimo hangtud sa kahangturan.


text:
INDONESIA
Maisugon nga Payunir
André Elias
NATAWO 1915
NABAWTISMUHAN 1940
MALIP-OT NGA BIOGRAPIYA Maisugon nga payunir nga malig-on nga nanindugan sang gin-interogar sia kag ginpahog.
SANG Bug-os Kalibutan nga Inaway II, nag-atubang si Utod Elias kag si Josephine nga iya asawa sa mga opisyal sa Sukabumi, West Java, sa ulong talatapan sang Kempeitai, ang pulis militar sang mga Hapon. Si André ang una nga gin-interogar. Ginpaarakan sia sing mga pamangkot. “Sin-o ang mga Saksi ni Jehova? Nagapamatok bala kamo sa gobierno sang Hapon? Espiya bala kamo?”
“Mga alagad kami sang Labing Gamhanan nga Dios kag wala kami sing sala,” sabat ni André. Ginkuha sang nagadumala nga opisyal ang samurai sa dingding kag ginbayaw.
“Ano abi kon patyon ko ikaw?” sing-al niya. Gintaya ni André ang iya ulo sa lamesa kag hipos nga nangamuyo. Sa tapos sang madugay nga kalinong, nagkinadlaw sila. “Maisog ka!” siling sang opisyal. Ginpatawag niya dayon si Josephine. Sang pareho ang ila sabat ni André, nagsiling ang opisyal: “Indi kamo mga espiya. Lakat na kamo!”
Pagligad sang binulan, ginpakalain si André sang “indi matuod nga mga kauturan” kag napriso sia. (2 Cor. 11:26) Pila ka bulan sia nga nagkaon sing mga pagkaon nga iya napulot sa ginaagyan sang tubig sa iya selda. Apang wala mabungkag ang iya integridad. Sang nakabisita si Josephine sa iya, ginhutikan sia ni André sa mga rehas: “Indi ka magkabalaka. Patyon man nila ako ukon buy-an, mangin matutom ako kay Jehova. Paguaon nila ako nga bangkay pero indi isa ka traidor.”
Pagligad sang anom ka bulan, ginpangapinan ni André ang iya kaugalingon sa Mataas nga Korte sang Jakarta kag nahilway sia.
Mga 30 ka tuig sang ulihi, sang gindumilian liwat sang gobierno sang Indonesia ang mga Saksi ni Jehova, ang abogado sang distrito sa Manado, North Sulawesi, nagpatawag kay André sa iya opisina. “Nakabalo ka bala nga gindumilian na ang mga Saksi ni Jehova?” pamangkot niya.
“Huo,” sabat ni André.
“Masaylo ka na bala sing relihion?” pamangkot niya.
Nagpalapit si André sa iya kag dramatiko nga nagpukpok sang iya dughan. “Bisan kuhaon mo ang akon tagipusuon, indi gid ako magsaylo sing relihion,” siling niya nga may kombiksion.
Ginpalakat niya si André kag wala na sia gintublag liwat.
Sang 2000, napatay si André sa edad nga 85 anyos sa tapos sang mga 60 ka tuig nga makugi nga pagpayunir.


text:
1Ug nahitabo sa Iconio, nga misulod sila pagtingub sa sinagoga sa mga Judio, ug nanagsulti sa pagkaagi nga mingtoo ang usa ka dakung panon sa katawohan sa mga Judio ug sa mga Greciahanon usab. 2Apan ang mga Judio, nga dili matinohoon nanagsugyot ug nagpapait sa mga kalag sa mga Gentil batok sa mga igsoon. 3Busa nanagpadayon sila sa hataas nga panahon, nga nagasulti sa dakung kaisug tungod sa Ginoo, nga nagpamatuod sa pulong sa iyang gracia ug nagatugot nga pagabuhaton sa ilang mga kamot ang mga ilhanan ug mga katingalahan. 4Apan ang panon sa katawohan sa ciudad nabahin; ug ang uban mingdapig sa mga Judio ug ang uban sa mga apostoles. 5Ug sa pagdam-ag sa mga Gentil ug sa mga Judio uban ang ilang mga punoan, sa pagpasipala ug sa pagbato kanila, 6Hingsabtan kini nila ug nangalagiw sila padulong sa Listra ug sa Derbe, mga kalungsoran sa Licaonia, ug sa mga kayutaan nga naglibut. 7Ug didto gimantala nila ang Maayong Balita. 8Ug sa Listra may nagalingkod nga usa ka tawo nga lulid ang mga tiil, piang gikan pa sa tiyan sa iyang inahan, nga wala gayud makalakaw. 9Nakadungog kini sa pagsulti ni Pablo; nga nagtutok kaniya, ug sa hingkit-an niya, nga adunay pagtoo nga pagaayohan siya, 10Nag-ingon sa makusog nga tingog: Tumindog ka pagtarung sa imong mga tiil. Ug miugpo siya, ug milakaw. 11Ug sa nakita sa mga panon sa katawohan ang gibuhat ni Pablo, misinggit sila nga nanag-ingon sa pinulongan nga Licaoniahanon: Ang mga dios sa dagway sa mga tawo, nanganaug kanato. 12Ug ilang ginganlan si Bernabe nga Jupiter, ug si Pablo, Mercurio; kay siya mao ang pangulong magsusulti. 13Unya ang sacerdote ni Jupiter, kansang templo didto sa atbang sa ciudad, nagdala ngadto sa mga pultahan ug mga vaca nga lake ug mga purongpurong ug buot unta siya maghalad uban sa mga panon sa katawohan. 14Ug sa hindunggan kini sa mga apostoles nga si Bernabe ug si Pablo, gipanggisi nila ang ilang mga bisti ug misuot sila sa taliwala sa panon sa katawohan, nga nagasinggit, 15Ug nanag-ingon: Mga Ginoo, nganong nanagbuhat kamo niining mga butanga? Mga tawo man usab kami nga sa mao usab nga kinaiya ninyo, nga nagamantala kaninyo sa Maayong Balita, aron managbalik kamo gikan niining kabuangan, ngadto sa usa ka Dios nga buhi, nga nagbuhat sa langit ug sa yuta, ug sa dagat, ug sa tanang anaa kanila; 16Nga sa mga miaging kaliwatan, gipasagdan niya ang tanang mga nasud sa paglakaw sa ilang kaugalingong mga dalan; 17Ug bisan pa niana wala siya magpasagad nga walay pagpamatuod sa iyang kaugalingon sa pagkaagi nga nagbuhat siya ug maayo, ug naghatag kaninyo ug ulan sa langit, ug panahon nga mabungaon, nga nagapuno sa inyong mga kasingkasing sa kalan-on ug sa kalipay. 18Ug sa pag-ingon nila niining mga butanga, halus wala sila makahimo sa pagpugong sa mga panon sa katawohan sa dili paghalad kanila. 19Apan didto may miabut nga mga Judio sa Antioquia, ug sa Iconio; ug sa nadani nila ang mga panon sa katawohan, ilang gibato si Pablo ug giguyod siya sa gawas sa ciudad, nga gidahum nila nga patay na siya. 20Apan sa gilibutan siya sa mga tinon-an, mibangon siya ug misulod sa ciudad; ug sa pagkaugma milakaw siya uban kang Bernabe padulong sa Derbe. 21Ug sa nakamantala sila sa Maayong Balita didto niadtong ciudara, ug nakahimo ug daghang mga tinon-an, namalik sila sa Listra, ug sa Iconio, ug sa Antioquia; 22Nga nagpalig-on sa mga kalag sa mga tinon-an, sa pagtambag nga managpadayon sila sa pagtoo, ug nga pinaagi sa daghang mga kagul-anan, kinahanglan mosulod kita sa gingharian sa Dios. 23Ug sa nakapili sila alang kanila ug mga anciano sa tagsa ka iglesia, ug sa nakaampo sila uban ang pagpuasa, ilang gitugyan sila sa Ginoo nga ilang ginatohoan. 24Ug milatas sila sa Pisidia, ug miabut sa Pamfilia. 25Ug sa namantala nila ang pulong sa Dios sa Perge, nanlugsong sila ngadto sa Atalia. 26Ug gikan didto mingsakay sila padulong sa Antioquia, diin gitugyan sila sa gracia sa Dios, alang sa bulohaton nga ilang nahuman. 27Ug unya sa nahiabut na sila, ug sa natigum nila ang iglesia, ilang gipanagsugilon ang tanang mga butang nga gibuhat sa Dios uban kanila, ug nga iyang giablihan ang pultahan sa pagtoo alang sa mga Gentil. 28Ug nanagpadayon sila sulod sa hataas nga panahon uban sa mga tinon-an.
Copyright
Learn More


text:
Kamatayon Mao na ba Gayod Kini ang Kataposan?
Kamatayon Mao na ba Gayod Kini ang Kataposan?
NIADTONG Pebrero 1987, ang usa ka 85-anyos nga lalaki nakadesisyon nga dili na niya ipadayon ang pagpa-dialysis nga maoy nakapalugway sa iyang kinabuhi. Duha ka semana sa ulahi, siya namatay nga malinawon diha sa iyang balay, sa kiliran sa iyang bugtong anak nga lalaki.
Kanang ulahing mga yugto nga sila magkauban naghatag kanilag higayon sa paghunahuna bahin sa usa ka butang nga ila nang nahisgotan kaniadto: Posible ba nga mabuhi pag-usab ang mga patay? Ang amahan, nga usa ka edukadong tawo, nagduhaduha nga mahitabo kana. Siya naimpluwensiyahan sa pagtulon-an sa ebolusyon ug gingil-aran sa pagkasalingkapaw sa relihiyon. Iyang giisip ang iyang kaugalingon nga agnostiko
Kay gusto sa anak nga hupayon ug hatagag paglaom ang iyang amahan, iyang gipatin-aw nga posible gayod nga ang mga patay mabuhi pag-usab. Samtang nagsingabot ang iyang kamatayon, ang amahan miingon nga gusto niyang mabuhi pag-usab nga himsog ug panglawas.
Paghupay sa Dihang Nag-atubang sa Kamatayon
Kadaghanan sa mga tawo, kon dili man ang tanan, gustong mabuhi pag-usab basta sila adunay himsog nga panglawas diha sa usa ka malinawon nga kalibotan. Ang mga tawo dili sama sa mga mananap, nga gihubit sa Bibliya ingong “walay salabotan,” o “mga linalang nga [gigiyahan] sa kinaiyahan.” (2 Pedro 2:12; New International Version) Atong ilubong ang atong mga minatay. Kita mamalandong bahin sa atong kaugmaon. Kita dili gustong matigulang, masakit, ug mamatay. Apan, mao gayod kanay nagakahitabo sa tawo.
Kita makahinuklog sa dihang magsingabot ang atong kamatayon, o nianang sa atong minahal. Apan, ang Bibliya nagdasig kanato nga maisogong atubangon ang kamatayon, nga nag-ingon: “Mas maayo pa ang pag-adto sa balay sa pagbangotan kay sa pag-adto sa balay sa bangkete.” Kini miingon usab: “Ang buhi magabutang niini sa iyang kasingkasing.” (Ecclesiastes 7:2) Nganong angay kitang mamalandong bahin sa kamatayon?
Una, kita adunay kinaiyanhong tinguha nga mabuhi ug malipay sa pagkinabuhi diha sa kalinaw ug kasegurohan. Walay usa kanato ang gustong mamatay. Lisod kaayong dawaton ang kamatuoran nga kita mamatay. Gipatin-aw sa Bibliya kon ngano: “Gibutang [sa Diyos] ang pagkawalay-kataposan diha sa hunahuna sa tawo,” o “sa ilang kasingkasing.” (Ecclesiastes 3:11; Revised Standard Version) Gusto natong mabuhi
Kon Nganong Angay Kitang Motuo
Sa miaging tuig, ang AARP The Magazine, sa American Association of Retired Persons, nagpatik ug artikulong “Kinabuhi Luyo sa Kamatayon.” Sa pag-interbiyo sa mga tawo nga kapig 50 anyos ang pangedaron, ilang nasayran nga 73 porsiyento ang nagtuo nga adunay kinabuhi luyo sa kamatayon. Sa laing bahin, duolan sa 25 porsiyento ang nagtuo nga sa dihang mamatay sila, mao na kana ang kataposan. Apan mao ba gayod kanay gustong tuohan sa mga tawo?
Sa mao gihapong artikulo, si Tom, nga usa ka Katoliko nga taga-New York, nag-ingon: “Nagwali sila nga dunay kinabuhi luyo sa kamatayon. Apan, ang uban lahi pod ug gitudlo bahin niana. Naa ra nimo kon unsay imong tuohan. Hinimba ko. Tungod sa akong paagi sa pagkinabuhi, naghunahuna ang uban nga nagtuo ko nga adunay kinabuhi luyo sa kamatayon, apan nasayop sila. Hinuon, kon tinuod man ugaling na, aw, mora kog nakadyakpat ana!”
Sama kang Tom, daghan ang nagduhaduha nga posibleng mabuhi pag-usab
Pananglitan, tulo lamang ka semana sukad sa pagsamkon, ang tawhanong embryo magsugod sa pagpormag mga selula sa utok. Kini nga mga selula kalit nga modaghan, usahay moabot ug 250,000 kada minuto! Siyam ka bulan sa ulahi, matawo ang usa ka bata nga ang utok niini adunay kahibulongang kapasidad nga mokat-on. Ang biologo sa molekula nga si James Watson nag-ingon nga ang utok sa tawo mao “ang labing komplikadong butang nga among nadiskobrehan sa atong uniberso.”
Sa dihang maghunahuna ang mga tawo bahin sa mga milagro nga sama niini, kadaghanan kanila mahingangha. Dili ka ba usab mahingangha? Ang paghunahuna ba bahin niining mga butanga nakatabang kanimo sa pagtubag sa pangutana nga gisukna sa usa ka tawo dugay na kanhi: “Kon ang usa ka tawo nga lig-on ug lawas mamatay, mabuhi ba siya pag-usab?” Ang maong tawo masaligong miingon sa Diyos: “Ikaw motawag, ug ako motubag kanimo. Kay ikaw mangandoy sa buhat sa imong mga kamot.”
Maayong susihon nato ang pamatuod kon nganong angay kitang motuo nga mabuhi pag-usab ang mga patay.


text:
ANG BIBLIYA MAKABAG-O SA KINABUHI
Tulo ka Pangutana ang Nakabag-o sa Akong Kinabuhi
NATAWO: 1949
NASOD: UNITED STATES
KANIADTO: NANGITA SA KAHULOGAN SA KINABUHI
KAAGI:
Nagdako ko sa Ancram, usa ka gamayng lungsod sa amihanang New York, U.S.A. Kining dapita daghag bakahan. Gani, mas daghan pa ang baka dinhi kay sa tawo.
Ang akong pamilya manimba sa nag-inusarang simbahan sa lungsod. Sa Dominggo sa buntag, pasinawon ni Lolo ang akong sapatos, ug dayon moadto ko sa Sunday school dala ang gamay, puti nga Bibliya nga hinatag ni Lola. Kami sa akong mga igsoon gitudloang magkugi, motahod ug motabang sa uban, ug magmapasalamaton sa among mga panalangin.
Sa midako na ko, mibiya ko sa amo ug nahimong maestra. Daghan kog pangutana bahin sa Diyos ug sa kinabuhi. Naa koy mga estudyante nga utokan. Naa poy dili pero kugihan. Ang uban dunay diperensiya sa lawas, pero ang uban maayog panglawas. Para nako dili ni makataronganon. Usahay ang ginikanan sa akong makaluluoyng mga estudyante moingon, “Mao ni ang gusto sa Diyos para sa akong anak.” Nakapangutana ko kon nganong gitugotan sa Diyos nga ang ubang bata matawo nga may diperensiya nga unta wala man silay nahimong sayop.
Naghunahuna sab ko, ‘Unsa kahay akong himoon aron makahuloganon ang akong kinabuhi?’ Gibati nako nga dali ra kaayong milabay ang akong kinabuhi. Nagdako ko sa usa ka maayong pamilya, dekalidad ang akong gieskuylahan, ug karon duna koy trabaho nga ganahan ko. Apan morag haw-ang gihapon ang akong kinabuhi. Labing menos, nangandoy ko nga maminyo, makabatog maayong balay ug mga anak, magtrabaho hangtod moretiro, ug unya mopuyo sa nursing home. Naghunahuna ko kon mao ra ba gyod ni ang kinabuhi.
GIBAG-O SA BIBLIYA ANG AKONG KINABUHI:
Usa ka higayon nga walay klase, ako ug ang akong kaubang mga maestra nangadto sa Europe. Mibisita mi sa Westminster Abbey, Notre-Dame de Paris, sa Vatican, ug sa gagmayng simbahan. Bisan asa mi mangadto, isukna nako ang akong mga pangutana. Pag-uli nako sa Sloatsburg, New York, miadto kog lainlaing simbahan. Pero wala gyoy nakahatag ug makapatagbaw nga tubag sa akong mga pangutana.
Usa ka adlaw, giduol kog 12 anyos nga estudyante ug gisukna ko niyag tulo ka pangutana. Una, nangutana siya kon nahibalo ba ko nga Saksi ni Jehova siya. Miingon kog oo. Ikaduha, nangutana siya kon gusto ba kong mahibalog dugang bahin sa mga Saksi. Miingon na sab kog oo. Ikatulo, nangutana siya kon asa ko nagpuyo. Dihang gisultihan nako siya, among nahibaloan nga silingan ra diay mi. Wa ko magdahom nga ang maong tulo ka pangutana sa batang babaye makabag-o gyod sa akong kinabuhi.
Wala madugay, miadto siya sa among balay nga nagbisikleta ug dayon nag-Bible study mi. Akong gisukna kaniya ang akong gipangutana sa daghang lider sa relihiyon. Dili sama nila, gipakita niya kanako ang tin-aw ug makapatagbawng mga tubag diha mismo sa akong Bibliya—mga tubag nga wala gyod nako masayri kaniadto!
Ang akong nakat-onan sa Bibliya nakapalipay ug nakapatagbaw nako. Natandog ko dihang gibasa nako ang 1 Juan 5:19, nga nag-ingon: “Ang tibuok kalibotan nailalom sa gahom sa usa nga daotan.” Nahupayan ko sa pagkahibalo nga si Satanas, dili ang Diyos, ang hinungdan sa tanang pag-antos nga atong makita karon—ug nga usbon sa Diyos ang maong kahimtang. (Pinadayag 21:3, 4) Naamgohan nako nga ang Bibliya masabtan kon maayo ang pagpatin-aw. Bisag ang Saksi nga nagtuon kanako 12 anyos lang, para nako ang kamatuoran dili gyod mausab bisag kinsa pay magsulti niana.
Bisan pa niana, gusto nakong masuta kon gipadapat ba gyod sa mga Saksi ang ilang gisangyaw. Pananglitan, gipasiugda sa batang babaye nga ang matuod nga mga Kristohanon mapailobon ug buotan. (Galacia 5:22, 23) Busa gisulayan nako siya. Usa ka adlaw, gituyo nako nga dugay moabot sa among study. Naghunahuna ko: ‘Maghulat kaha siya? Kon mao, masuko kaha siya?’ Sa akong pag-abot sa garahe, nakita nako siya nga naghulat diha sa hagdan sa among balay. Misugat siya nako sa akong awto ug miingon: “Mouli na unta ko ug sultihan si Mama nga tawgan ang ospital ug ang kapolisan aron sutaon kon okey ra ka kay dili man gyod ka malangan sa atong pagtuon. Nabalaka ko nimo!”
Sa laing panahon, gisukna nako siyag pangutana nga para nako lisod tubagon sa 12 anyos. Gusto kong mahibalo kon maghimohimo lang ba siyag tubag. Pagpangutana nako niya, seryoso siyang mitan-aw nako ug miingon: “Lisod man nâ. Ako nang isulat ug ipangutana sa akong ginikanan.” Tuod man, sa sunod namong pagtuon, gidalhan ko niyag gula sa Ang Bantayanang Torre nga dunay tubag sa akong pangutana. Kini ang nakapadani nako sa mga Saksi—ang ilang mga publikasyon naghatag ug binase sa Bibliya nga mga tubag sa tanan nakong pangutana. Nagpadayon ko sa pagtuon uban sa maong bata, ug usa ka tuig sa ulahi nabawtismohan ko ingong Saksi ni Jehova. *
MGA KAAYOHAN NGA AKONG NABATONAN:
Dihang nasayran na gyod nako ang makapatagbawng mga tubag sa akong mga pangutana, gusto nako ning isulti sa uban. (Mateo 12:35) Sa sinugdan, supak ang akong pamilya sa akong bag-ong tinuohan. Pero, nausab ra ang ilang tinamdan. Sa ulahing bahin sa kinabuhi ni Mama, nagtuon siyag Bibliya. Bisag wala gyod siya mabawtismohi, segurado kong gusto niyang moalagad kang Jehova.
Sa 1978, naminyo ko kang Elias Kazan nga Saksi sab. Pagka-1981, kami ni Elias gidapit nga mahimong membro sa pamilyang Bethel * sa United States. Ikasubo, human sa upat lang ka tuig nga pag-alagad didto, si Elias namatay. Bisag balo, nagpabilin gihapon ko sa Bethel, busa napokus ko sa pag-alagad ug nahupay ko.
Sa 2006, naminyo ko kang Richard Eldred, nga membro sab sa pamilyang Bethel. Pribilehiyo namo ni Richard nga padayong mag-alagad sa Bethel. Tungod sa akong kahibalo bahin sa Diyos, dili lang tubag sa akong mga pangutana ang akong nakaplagan kondili lakip sab ang tinuod nga katuyoan sa kinabuhi—ug kining tanan nagsugod lang sa tulo ka pangutana sa usa ka batang babaye.
^ par. 16 Tanantanan, natabangan sa maong bata ug sa iyang mga magulang ang lima sa ilang mga titser nga magtuon sa Bibliya ug moalagad kang Jehova.
^ par. 18 Ang “Bethel,” nga nagkahulogang “Balay sa Diyos,” maoy tawag sa mga Saksi ni Jehova sa ilang mga branch office sa tibuok kalibotan. (Genesis 28:17, 19) Ang mga membro sa pamilyang Bethel dunay lainlaing asaynment nga nagsuportar sa buluhatong pagpanudlo sa mga Saksi ni Jehova.
Pagkat-og Dugang
Unsa ang Kahulogan sa Kinabuhi?
Nakapangutana ka na ba, ‘Unsa ang katuyoan sa kinabuhi?’ Sayra kon sa unsang paagi gitubag sa Bibliya ang maong pangutana.