text:
Magminyo “Lamang Diha sa Ginoo”—Realistiko pa Ba?
“Wala koy makitang kapikas sulod sa kongregasyon, ug nahadlok kong matigulang nga mag-inusara.”
“May pipila ka lalaki sa kalibotan nga buotan, hiligugmaon, ug mahunahunaon. Dili man sila supak sa akong relihiyon, ug morag mas maayo pa sila kay sa pipila ka brader.”
Ingon niana ang komento sa pipila ka alagad sa Diyos bahin sa pagpangitag kapikas. Apan nahibalo sila sa tambag ni apostol Pablo nga magminyo “lamang diha sa Ginoo” nga angayng sundon sa tanang Kristohanon. (1 Cor. 7:39) Nan, nganong nakaingon sila niana?
KON NGANONG NAGDUHADUHA ANG PIPILA
Kadtong mikomentog ingon niana mibati nga mas daghan ang tagsaanong mga sister kay sa tagsaanong mga brader. Sa daghang nasod, ingon gayod niana ang kahimtang. Tagda ang duha ka pananglitan: Sa Korea, 57 porsiyento sa tagsaanong mga Saksi maoy mga sister ug 43 porsiyento maoy mga brader. Sa Colombia, 66 porsiyento sa mga Saksi maoy mga sister ug 34 porsiyento maoy mga brader.
Sa pipila ka nasod, ang dili magtutuong ginikanan mangayo tingalig dako kaayong bugay maong maglisod pagminyo ang mga brader nga dili adunahan. Tungod niini, ang usa ka sister lagmit mobating gamay ra ang purohan nga makakaplag ug kapikas “diha sa Ginoo.” Busa siya tingali mangutana, “Realistiko ba ang paghunahuna nga makakaplag kog angayang kapikas taliwala sa mga isigka-Kristohanon?” *
HINUNGDANON ANG PAGSALIG KANG JEHOVA
Kon naghunahuna kag sama niana, magmasaligon nga si Jehova nahibalo sa imong kahimtang. Gani, siya nahibalo kon unsay imong pagbati bahin niana.—2 Cron. 6:29, 30.
Apan gipasulat gihapon ni Jehova sa iyang Pulong ang sugo nga magminyo lamang diha sa Ginoo. Ngano? Kay siya nahibalo kon unsay maayo alang sa iyang katawhan. Dili lang kay buot niya nga mapanalipdan ang iyang mga alagad batok sa kasakit nga resulta sa paghimog dili maalamong desisyon kondili buot sab niya nga sila magmalipayon. Sa adlaw ni Nehemias, dihang daghang Hudiyo ang naminyog mga langyaw nga wala magsimba kang Jehova, gihisgotan ni Nehemias ang dili maayong panig-ingnan ni Solomon. Bisag si Solomon ‘gihigugma sa iyang Diyos, ang langyawng mga asawa nagpahinabo kaniya nga makasala.’ (Neh. 13:23-26) Busa alang sa kaayohan sa iyang mga alagad, kita gisugo sa Diyos sa pagpakigminyo lamang sa matuod nga mga magsisimba. (Sal. 19:7-10; Isa. 48:17, 18) Ang matuod nga mga Kristohanon mapasalamaton sa mahigugmaong pag-atiman sa Diyos ug misalig sa iyang pagtultol. Pinaagi sa pagpasakop kaniya ingong Magmamando, ilang giila siya ingong Soberano sa Uniberso.—Prov. 1:5.
Dili gyod nimo gusto nga ‘magpayugo nga dili timbang’ sa usa nga mahimong makapahilayo kanimo sa Diyos. (2 Cor. 6:14) Daghang Kristohanon karon ang mituman sa sugo sa Diyos nga napamatud-ang makapanalipod. Sila nakaamgo nga maalamon kadto nga desisyon. Apan lahi ang gihimo sa uban.
REALISTIKO GIHAPON
Si Maggy, * usa ka sister sa Australia, nagpatin-aw kon unsay nahitabo dihang nakigdeyt siyag dili magtutuo: “Makapalta kog mga tigom aron lang makauban siya. Mihuyang pag-ayo ang akong espirituwalidad.” Si Ratana sa India nakigdeyt sa iyang klasmet kinsa nagsugod pagtuon sa Bibliya. Apan sa ulahi, nadayag nga ang lalaki nagtuon aron lang makigdeyt niya. Sa ngadtongadto, siya mibiya sa kamatuoran ug mibalhin ug laing relihiyon aron lang makasal.
Laing pananglitan mao si Ndenguè sa Cameroon, nga 19 anyos dihang naminyo. Gisaaran siya sa iyang pamanhonon nga dili siya babagan niini sa pagpakigbahin sa mga kalihokan sa iyang relihiyon. Apan duha ka semana human sa ilang kasal, gidid-an siya sa iyang bana sa pagtambong sa mga tigom. Siya miingon: “Naguol kaayo ko ug nagsige na lag hilak. Naamgohan nako nga wala na koy kontrol sa akong kinabuhi. Nagmahay gyod ko.”
Tinuod, may mga dili magtutuong kapikas nga buotan ug makiangayon. Apan bisan pag dili ka mag-antos sa maong mga sangpotanan sa pagminyog dili magtutuo, unsay epekto niini sa imong relasyon sa imong mahigugmaong langitnong Amahan? Unsay imong bation sa pagkahibalo nga wala nimo patalinghogi ang iyang tambag alang sa imong kaayohan? Ug labaw sa tanan, unsay iyang bation sa imong desisyon?—Prov. 1:33.
Ang mga brader ug sister sa tibuok kalibotan makapamatuod nga ang pagminyo “lamang diha sa Ginoo” mao ang labing maalamong desisyon. Ang mga tagsaanon determinado sa paglipay sa kasingkasing sa Diyos, nga andam sa pagpilig angayang kapikas taliwala sa iyang mga magsisimba. Si Michiko sa Japan maoy usa ka tagsaanong sister kansang mga paryente naningkamot sa pagkombinsir niya sa pagpakigminyog dili magtutuo. Gawas pa sa pagsukol sa pagpit-os, iyang nakita nga pipila sa iyang mga higala ug kaila nakakaplag nag kapikas diha sa kongregasyon. Siya miingon: “Kanunay nakong sultian ang akong kaugalingon nga sanglit si Jehova ‘malipayong Diyos,’ ang atong kalipay wala magdepende kon kita minyo ba o dili. Nagtuo sab ko nga ihatag niya ang tinguha sa atong kasingkasing. Busa kon dili kita makakaplag ug kapikas bisag gusto tang magminyo, labing maayo nga magpabilin una tang tagsaanon.” (1 Tim. 1:11) Sa ngadtongadto, si Michiko naminyog buotang brader, ug siya malipayon nga siya naghulat.
Sa susama, may pipila ka brader nga naghulat aron makakaplag ug angayang kapikas. Usa kanila mao si Bill sa Australia. Siya miadmitir nga may mga panahong maibog siya sa mga babayeng dili Saksi. Apan, gilikayan niya nga makigsuod kanila. Ngano? Dili niya gusto nga mohimog unang tikang sa “pagpayugo nga dili timbang” sa dili-magtutuo. Latas sa katuigan, may nagustohan siyang pipila ka sister, apan sila walay samang pagbati kaniya. Si Bill naghulat ug 30 ka tuig una niya mahimamat ang sister nga parehas niyag mga tumong. Si Bill nag-ingon: “Wala gyod ko magmahay.” Siya nagpatin-aw: “Gibati nako nga bulahan ko kay kami mosangyaw, magtuon, ug motambong sa mga tigom nga magkauban. Malipay ko sa paghimamat ug pagpakig-uban sa mga higala sa akong asawa kay silang tanan mga isigkamagsisimba ni Jehova. Gipalig-on namo ang among kaminyoon pinaagi sa mga prinsipyo sa Bibliya.”
SAMTANG NAGHULAT KANG JEHOVA
Unsay imong mahimo samtang gisalig nimo kang Jehova ang tanan? Usa niana mao ang paghunahuna kon nganong dili ka minyo. Kon gibati nimo nga ang pangunang rason mao ang sugo sa Bibliya nga magminyo “lamang diha sa Ginoo,” angay kang komendahan sa pagtahod niana nga sugo. Magmasaligon nga si Jehova nalipay sa imong lig-ong determinasyon sa pagsunod sa iyang Pulong. (1 Sam. 15:22; Prov. 27:11) Makapadayon ka sa ‘pagbubo sa imong kasingkasing’ ngadto sa Diyos pinaagi sa pag-ampo. (Sal. 62:8) Ang imong mga pag-ampo mahimong mas makahuloganon samtang matinuoron ug makanunayon kang mangaliya kaniya. Samtang himoon nimo ang maarangan sa pagsukol sa tentasyon ug sa sayop nga tinguha, ang imong relasyon sa Diyos molig-on sa matag adlaw. Makasalig ka nga ang Labing Hataas interesado sa tanan niyang matinumanong alagad ug nga ikaw bililhon kaniya. Siya nahingawa sa imong mga panginahanglan ug tinguha. Wala siya magsaad nga hatagan niyag kapikas ang tanan. Apan, kon nagkinahanglan gyod kag kapikas, ang Diyos nahibalo sa kinamaayohang paagi nga matagbaw ang imong panginahanglan.—Sal. 145:16; Mat. 6:32.
Usahay bation tingali nimo ang gibati sa salmistang si David, kinsa miingon: “Oh pagdali, tubaga ako, Oh Jehova. Ang akong espiritu midangat sa kataposan. Ayaw itago ang imong nawong gikan kanako.” (Sal. 143:5-7, 10) Sa maong mga higayon, hatagig panahon ang imong langitnong Amahan nga ipakita kanimo ang iyang kabubut-on para nimo. Imong mahimo kana pinaagi sa paggahig panahon sa pagbasa sa iyang Pulong ug sa pagpamalandong sa imong gibasa. Imong masayran ang iyang kasugoan ug makita kon sa unsang paagi siya milihok alang sa iyang katawhan kaniadto. Pinaagi sa pagpamati kaniya, modako ang imong pagsalig nga maalamon ang pagsunod kaniya.
Unsa pay imong mahimo aron magmalipayon ug magmabungahon ang imong kinabuhi? Samtang dili pa ka minyo, ugmara ang espirituwal nga katakos sa pag-ila, pagkamahinatagon, pagkakugihan, pagkamaayo, diyosnong debosyon, ug maayong reputasyon—nga bililhon alang sa malipayon nga pamilyahanong kinabuhi. (Gen. 24:16-21; Ruth 1:16, 17; 2:6, 7, 11; Prov. 31:10-27) Unaha pagpangita ang Gingharian pinaagi sa bug-os nga pagpakigbahin sa buluhatong pagsangyaw ug ubang Kristohanong kalihokan; kini manalipod kanimo. Si Bill, nga gihisgotan ganina, miingon bahin sa mga tuig nga gusto niyang magminyo: “Tulin nga nanglabay ang katuigan! Gigamit nako ang panahon sa pag-alagad kang Jehova ingong payunir.”
Oo, ang pagminyo “lamang diha sa Ginoo” realistiko gihapon. Ang pagsunod sa maong sugo makatabang kanimo sa pagpasidungog kang Jehova ug sa pagtagamtam ug dumalayong katagbawan. Ang Bibliya nag-ingon: “Malipayon ang tawo nga nahadlok kang Jehova, nga sa iyang mga sugo siya nahimuot sa hilabihan. Mga bililhong butang ug bahandi anaa sa iyang balay; ug ang iyang pagkamatarong nagapadayon hangtod sa kahangtoran.” (Sal. 112:1, 3) Busa magmadeterminado sa pagsunod sa sugo sa Diyos nga magminyo “lamang diha sa Ginoo.”


c: text/html

text:
Si Jehova Nanguna sa Iyang Katawhan
“Si Jehova magtultol kanimo sa kanunay.”
AWIT: 152, 22
1, 2. (a) Sa unsang paagi ang nanguna sa mga Saksi ni Jehova lahi niadtong sa ubang relihiyon? (b) Unsay hisgotan niining artikuloha ug sa sunod?
“KINSA may inyong lider?” Mao nay sagad ipangutana sa mga tawo ngadto sa mga Saksi ni Jehova. Ug dili kana ikatingala! Diha sa daghang relihiyon, usa ka lalaki o babaye ang nagsilbing lider, o pangulo. Sa kasukwahi, mapasigarbohon tang mosulti niadtong mangutana nga ang atong Lider dili usa ka dili-hingpit nga tawo. Hinunoa, nagsunod kita sa pagpanguna sa binanhawng si Kristo, kinsa nagsunod usab sa pagpanguna sa iyang Amahan, si Jehova.
2 Bisan pa niana, dunay makitang grupo sa mga lalaki, “ang matinumanon ug maalamong ulipon,” nga nanguna sa katawhan sa Diyos karon. (Mat. 24:45) Busa unsaon nato pagkahibalo nga si Jehova gayod ang nanguna kanato pinaagi sa iyang dili makitang Anak? Niining artikuloha ug sa sunod, atong susihon kon sa unsang paagi si Jehova sulod sa libolibong katuigan naggamit sa pipila ka tawo aron manguna sa iyang katawhan. Hisgotan niining duha ka artikulo ang tulo ka pamatuod nga si Jehova naggiya gayod sa maong mga tawo, nga nagpamatuod nga siya
GIHATAGAG GAHOM SA BALAANG ESPIRITU
3. Unsay nakatabang kang Moises sa pagpanguna sa Israel?
3 Ang balaang espiritu naghatag ug gahom sa mga representante sa Diyos. Tagda si Moises, kinsa gitudlo nga mahimong lider sa mga Israelinhon. Unsay nakatabang niya sa pagdumala niining bug-at nga asaynment? Si Jehova “nagbutang sa sulod niya sa Iyang balaang espiritu.” (Basaha ang Isaias 63:11-14.) Pinaagi sa paghatag kang Moises ug balaang espiritu, si Jehova padayong nanguna sa Iyang katawhan.
4. Giunsa pagkahibalo sa mga Israelinhon nga nabatonan ni Moises ang espiritu sa Diyos? (Tan-awa ang hulagway sa sinugdan sa artikulo.)
4 Tungod kay ang balaang espiritu maoy dili makitang gahom, giunsa pagkahibalo sa mga Israelinhon nga kini naglihok diha kang Moises? Pinaagi sa balaang espiritu, si Moises nakahimog mga milagro ug nakapahayag sa ngalan sa Diyos ngadto kang Paraon. (Ex. 7:1-3) Ang balaang espiritu nakapatungha usab diha kang Moises sa nindot nga mga hiyas, sama sa gugma, kaaghop, ug pailob, nga nakapahimo niyang takos nga manguna sa mga Israelinhon. Lahi gayod siya sa bangis ug hakog nga mga lider sa ubang kanasoran! (Ex. 5:2, 6-9) Tin-aw ang ebidensiya: Gipili ni Jehova si Moises nga mahimong lider sa Iyang katawhan.
5. Ipatin-aw kon sa unsang paagi gitabangan ni Jehova ang ubang Israelinhon sa pagpanguna sa iyang katawhan.
5 Sa ulahi, gihatag ni Jehova ang iyang balaang espiritu sa ubang tawo nga iyang gitudlo sa pagpanguna sa iyang katawhan. “Si Josue nga anak ni Nun napuno sa espiritu sa kaalam.” (Deut. 34:9) “Ang espiritu ni Jehova milimin kang Gideon.” (Maghu. 6:34) Ug “ang espiritu ni Jehova milihok diha kang David.” (1 Sam. 16:13) Silang tanan misalig sa tabang sa espiritu sa Diyos, ug ang maong espiritu nakatabang nila sa paghimog mga butang nga dili nila mahimo sa kaugalingong kusog. (Jos. 11:16, 17; Maghu. 7:7, 22; 1 Sam. 17:37, 50) Ingong resulta, si Jehova ang nadayeg tungod nianang gamhanang mga buhat.
6. Nganong gusto sa Diyos nga tahoron sa iyang katawhan ang mga lider sa Israel?
6 Unsa untay angayng buhaton sa mga Israelinhon dihang nakita nila nga ang maong mga tawo gitabangan sa balaang espiritu? Dihang nagbagulbol ang katawhan bahin sa pagpanguna ni Moises, si Jehova nangutana: “Hangtod kanus-a ba nga ako dili tahoron niini nga katawhan?” (Num. 14:2, 11) Sa pagkatinuod, gipili ni Jehova si Moises, Josue, Gideon, ug David sa pagrepresentar kaniya ingong Lider. Dihang gisunod sa katawhan ang maong mga tawo, sila sa pagkatinuod nagsunod kang Jehova ingong Lider.
GITABANGAN SA MGA MANULONDA
7. Sa unsang paagi gitabangan si Moises sa mga manulonda?
7 Ang mga manulonda nagtabang sa mga representante sa Diyos. (Basaha ang Hebreohanon 1:7, 14.) Si Jehova naggamit sa mga manulonda sa pagsugo, pagtabang, ug paggiya kang Moises. Ang Diyos nagpadala kang Moises “ingong magmamando ug manluluwas pinaagi sa kamot sa manulonda nga nagpakita kaniya diha sa tunokong tanom.” (Buh. 7:35) Iyang “gipadangat pinaagi sa mga manulonda” ang Balaod, nga gigamit ni Moises sa paghatag ug instruksiyon sa mga Israelinhon. (Gal. 3:19) Ug giingnan siya ni Jehova: “Dad-a ang katawhan sa dapit nga akong gisulti kanimo. Tan-awa! Ang akong manulonda mag-una kanimo.” (Ex. 32:34) Ang Bibliya wala mag-ingon nga nakita sa mga Israelinhon ang nagmateryalisar nga manulonda nga nanguna kanila. Hinunoa, tin-awng makita diha sa paagi nga si Moises naghatag ug instruksiyon ug naggiya sa katawhan nga gitabangan siya sa mga manulonda.
8. Sa unsang paagi gitabangan sa mga manulonda si Josue ug Ezequias?
8 Si Josue, nga mipuli kang Moises, gipalig-on sa “prinsipe sa kasundalohan ni Jehova” aron manguna sa katawhan sa Diyos sa pagpakiggubat batok sa mga Canaanhon; ug midaog ang mga Israelinhon. (Jos. 5:13-15; 6:2, 21) Sa ulahi, giatubang ni Haring Ezequias ang dakong kasundalohan sa Asirya kinsa nanghulga nga sulongon ang Jerusalem. Sa usa lang ka gabii, “ang manulonda ni Jehova migula ug mipatay sa usa ka gatos ug kawaloag-lima ka libo” ka sundalo.
9. Bisag dili hingpit ang mga representante sa Diyos, unsay kinahanglang buhaton sa mga Israelinhon?
9 Siyempre, bisag hingpit ang mga manulonda, ang mga tawo nga ilang gitabangan dili hingpit. Kas-a, napakyas si Moises sa pagbalaan kang Jehova. (Num. 20:12) Si Josue wala mangayo sa giya sa Diyos una mohimog pakigsaad sa mga Gabaonhon. (Jos. 9:14, 15) Dihay panahon nga ang “kasingkasing [ni Ezequias] nagmapahitas-on.” (2 Cron. 32:25, 26) Bisag dili hingpit kining mga tawhana, ang mga Israelinhon gidahom nga mosunod sa ilang pagpanguna. Si Jehova nagpaluyo niadtong mga tawhana pinaagi sa iyang mga manulonda. Oo, si Jehova naggiya sa iyang katawhan.
GIGIYAHAN SA PULONG SA DIYOS
10. Sa unsang paagi si Moises gigiyahan sa Balaod sa Diyos?
10 Ang Pulong sa Diyos naggiya sa iyang mga representante. Ang Bibliya nagtawag sa Balaod nga gihatag ngadto sa Israel ingong “balaod ni Moises.” (1 Hari 2:3) Bisan pa niana, gipakita sa Kasulatan nga si Jehova ang naghatag sa maong Balaod, ug si Moises mismo nailalom niana. (2 Cron. 34:14) Human siya hatagi ni Jehova ug instruksiyon kon unsaon paghimo ang tabernakulo, “gibuhat ni Moises ang sumala sa tanan nga gisugo ni Jehova kaniya. Siya nagbuhat sa ingon gayod.”
11, 12. (a) Unsay gisugo kang Josue ug sa mga hari nga nagmando sa katawhan sa Diyos? (b) Unsay epekto sa Pulong sa Diyos diha sa mga lider sa Iyang katawhan?
11 Sukad sa pagsugod ni Josue sa iyang pagpanguna, may kopya siya sa Pulong sa Diyos. “Sa hinayng tingog kinahanglang magbasa ka niini adlaw ug gabii,” siya giingnan, “aron ikaw mag-amping sa pagbuhat sumala sa tanang nahisulat niini.” (Jos. 1:8) Sa ulahi, ang mga hari nga nagmando sa katawhan sa Diyos nagsunod usab sa maong rutina. Sila obligadong mobasa sa Balaod kada adlaw, magsulat ug kopya niini, ug ‘motuman sa tanang pulong niini nga balaod ug mga regulasyon pinaagi sa pagbuhat niini.’
12 Unsay epekto sa Pulong sa Diyos diha sa mga tawo nga nanguna? Tagda ang pananglitan ni Haring Josias. Dihang nakit-an ang usa ka dokumento nga naundan sa Balaod ni Moises, gibasa kini sa sekretaryo atubangan ni Josias. * Unsay reaksiyon sa hari? “Sa pagkadungog gayod sa hari sa mga pulong sa basahon sa balaod, dihadiha iyang gigisi ang iyang mga besti.” Pero, mihimo siyag labaw pa niana. Ang Pulong sa Diyos nagpalihok kaniya sa pagwagtang sa idolatriya ug paghikay ug kinadak-ang pagsaulog sa Paskuwa. (2 Hari 22:11; 23:1-23) Kay gigiyahan sa Pulong sa Diyos si Josias ug ang ubang matinumanong lider, andam silang usbon ug klarohon ang sugo nga ilang gihatag sa katawhan sa Diyos. Ang maong mga kausaban nakatabang sa katawhan sa Diyos sa pagtuman sa iyang kabubut-on.
13. Unsay kalainan tali sa mga lider sa katawhan sa Diyos ug nianang sa paganong kanasoran?
13 Ang maong matinumanong mga hari lahi gayod sa mga lider sa ubang kanasoran, kinsa gigiyahan sa limitado nga tawhanong kaalam! Ilalom sa pagpanguna sa mga Canaanhon, ang mga tawo mihimog dulumtanang mga butang, nga naglakip sa pag-unay, homoseksuwalidad, pagpakigsekso sa hayop, paghalad ug bata, ug idolatriya. (Lev. 18:6, 21-25) Dugang pa, ang mga lider sa Babilonya ug Ehipto wala magsunod sa nahiuyon sa siyensiya nga mga pamaagi sa pagpanghinlo nga gihatag sa Diyos ngadto sa Israel. (Num. 19:13) Sa kasukwahi, nakita sa katawhan sa Diyos kon sa unsang paagi ang ilang matinumanong mga lider nagpasiugda sa espirituwal, moral, ug pisikal nga kahinlo. Tin-aw nga si Jehova naggiya kanila.
14. Nganong gidisiplina ni Jehova ang pipila ka lider sa iyang katawhan?
14 Dili tanang hari nga nagmando sa katawhan sa Diyos kaniadto ang nagsunod sa mga instruksiyon sa Diyos. Ang mga lider nga nagmasinupakon kang Jehova wala magpagiya sa iyang balaang espiritu, iyang mga manulonda, ug iyang Pulong. Sa pipila ka kahimtang, gidisiplina o gipulihag lain ni Jehova ang maong mga lider. (1 Sam. 13:13, 14) Sa iyang gitakdang panahon, nagtudlo siyag lider nga labaw kaayo kay kang bisan kinsang tawo nga iyang gigamit sukad.
SI JEHOVA NAGTUDLOG HINGPIT NGA LIDER
15. (a) Giunsa pagpakita sa mga propeta nga moabot ang usa ka kuwalipikado kaayong lider? (b) Kinsa ang gitagnang lider?
15 Sulod sa kasiglohan, si Jehova nagtagna nga siya magtudlog usa ka kuwalipikado kaayong lider alang sa iyang katawhan. “Usa ka manalagna gikan sa imong taliwala, gikan sa imong mga igsoon, sama kanako, mao ang patindogon ni Jehova nga imong Diyos alang kanimo,” giingnan ni Moises ang mga Israelinhon. “Ngadto kaniya kamo magpatalinghog.” (Deut. 18:15) Gitagna ni Isaias nga kining Usa mahimong “pangulo ug komandante.” (Isa. 55:4) Ug si Daniel giinspirar sa pagsulat bahin sa pag-abot sa “Mesiyas nga Pangulo.” (Dan. 9:25) Sa ulahi, gipaila ni Jesu-Kristo ang iyang kaugalingon ingong “Pangulo” sa katawhan sa Diyos. (Basaha ang Mateo 23:10.) Ang mga tinun-an ni Jesus kinabubut-ong nagsunod kaniya, ug sila nagtuo nga siya ang pinili ni Jehova. (Juan 6:68, 69) Unsay nakapakombinsir kanila nga si Jesu-Kristo ang gigamit ni Jehova sa pagpanguna sa iyang katawhan?
16. Unsang pamatuod nga si Jesus gihatagag gahom sa balaang espiritu?
16 Ang balaang espiritu naghatag ug gahom kang Jesus. Panahon sa bawtismo ni Jesus, nakita ni Juan nga Tigbawtismo “ang mga langit nga nabahin, ug, ingon sa usa ka salampati, ang espiritu mikunsad diha kaniya.” Human niana, “ang espiritu nagtukmod kaniya sa pag-adto sa kamingawan.” (Mar. 1:10-12) Sa tibuok ministeryo ni Jesus dinhi sa yuta, ang balaang espiritu sa Diyos naghatag niyag gahom sa paghimog mga milagro ug sa pagsulti nga may awtoridad gikan sa Diyos. (Buh. 10:38) Dugang pa, ang balaang espiritu nagpatungha diha kang Jesus ug hingpit nga bunga, nga naglakip sa gugma, kalipay, ug lig-ong pagtuo. (Juan 15:9; Heb. 12:2) Walay laing lider ang nakabaton nianang makapakombinsir nga ebidensiya. Klaro nga si Jesus ang pinili ni Jehova.
17. Sa unsang paagi gitabangan si Jesus sa mga manulonda?
17 Ang mga manulonda mitabang kang Jesus. Wala madugay human sa bawtismo ni Jesus, “ang mga manulonda miabot ug mialagad kaniya.” (Mat. 4:11) Pipila ka oras una sa iyang kamatayon, “usa ka manulonda gikan sa langit nagpakita kaniya ug nagpalig-on kaniya.” (Luc. 22:43) Masaligon si Jesus nga si Jehova magpadala ug mga manulonda sa pagtabang kaniya dihang gikinahanglan niya kini sa pagtuman sa kabubut-on sa Diyos.
18, 19. Sa unsang paagi ang Pulong sa Diyos naggiya sa kinabuhi ug pagpanudlo ni Jesus?
18 Ang Pulong sa Diyos naggiya kang Jesus. Sukad sa sinugdan sa iyang ministeryo, si Jesus nagpagiya sa Kasulatan. (Mat. 4:4) Gani, siya nagmatinumanon sa Pulong sa Diyos hangtod sa iyang kamatayon diha sa estaka sa pagsakit. Bisan sa iyang kataposang mga pulong una siya mamatay, siya mikutlo sa mga tagna bahin sa Mesiyas. (Mat. 27:46; Luc. 23:46) Sa kasukwahi, ang mga lider sa relihiyon niadtong panahona nagsalikway sa Pulong sa Diyos kon mosumpaki kini sa ilang mga tradisyon. Sa pagkutlo sa gisulti ni Jehova pinaagi kang Isaias, si Jesus miingon bahin kanila: “Kining mga tawhana nagpasidungog kanako pinaagi sa ilang mga ngabil, apan ang ilang kasingkasing halayo kaayo kanako. Kawang lamang nga sila nagpadayon sa pagsimba kanako, tungod kay sila nagtudlo sa mga sugo sa mga tawo ingon nga mga doktrina.” (Mat. 15:7-9) Pilion kaha ni Jehova ang mga tawong sama niana nga manguna sa iyang katawhan?
19 Gitugotan ni Jesus nga ang Pulong sa Diyos maggiya dili lamang sa iyang mga buhat kondili sa iyang pagpanudlo usab. Dihang gikuwestiyon siya sa mga lider sa relihiyon, wala niya gamita ang iyang dakong kaalam o taas nga kasinatian. Hinunoa, iyang giila ang Kasulatan ingong kinalabwang awtoridad. (Mat. 22:33-40) Ug imbes pabilibon ang iyang mga mamiminaw bahin sa iyang kasinatian didto sa langit o sa paglalang sa uniberso, “gibuksan niya sa bug-os ang ilang mga kaisipan aron masabtan ang kahulogan sa mga Kasulatan.” (Luc. 24:32, 45) Gimahal ni Jesus ang Pulong sa Diyos, ug gusto niyang ipaambit kini sa uban.
20. (a) Sa unsang paagi gipakita ni Jesus ang iyang pagpasakop sa Diyos? (b) Maylabot sa pagpili ni Jehova ug lider, unsay atong makat-onan sa kalainan tali ni Jesus ug Herodes Agripa I?
20 Bisag nakadayeg ang mga mamiminaw ni Jesus sa iyang “madanihong mga pulong,” kanunay niyang gipasidunggan ang iyang Magtutudlo, si Jehova. (Luc. 4:22) Dihang may datong tawo nga misulay sa pagpasidungog kang Jesus pinaagig titulong “Maayong Magtutudlo,” siya mapainubsanong mitubag: “Nganong gitawag mo ako nga maayo? Walay bisan kinsa nga maayo, gawas sa usa, ang Diyos.” (Mar. 10:17, 18) Lahi gayod siya kang Herodes Agripa I, kinsa nahimong hari, o lider, sa Judea mga walo ka tuig sa ulahi! Sa usa ka okasyon diin ang mga kaaway ni Herodes gustong makigdait kaniya, siya nagsul-ob ug “harianong besti.” Ang mga tawo nga nakadayeg pag-ayo kaniya naninggit: “Tingog sa usa ka diyos, ug dili sa tawo!” Dayag nga mibukad ang atay ni Herodes sa maong pagdayeg. Unsay sunod nga nahitabo? “Dihadiha gihampak siya sa manulonda ni Jehova, tungod kay wala niya ihatag ang himaya ngadto sa Diyos; ug gikaon siya sa mga ulod ug nabugtoan sa gininhawa.” (Buh. 12:21-23) Seguradong walay makataronganong tawo nga tua didto ang moingon nga si Herodes gipili ni Jehova ingong lider. Sa laing bahin, si Jesus naghatag ug lig-ong pamatuod nga siya pinili sa Diyos, ug kanunay niyang gipasidunggan si Jehova ingong Supremong Lider sa iyang katawhan.
21. Unsay atong hisgotan sa sunod nga artikulo?
21 Dili kabubut-on ni Jehova nga si Jesus mahimong lider sulod lang sa pipila ka tuig. “Ang tanang awtoridad gihatag na kanako sa langit ug sa yuta,” siya miingon human sa iyang pagkabanhaw. “Ug, tan-awa! ako magauban kaninyo sa tanang adlaw hangtod sa kataposan sa sistema sa mga butang.” (Mat. 28:18-20) Apan ingong dili makitang espiritu sa langit, sa unsang paagi giyahan ni Jesus ang katawhan sa Diyos dinhi sa yuta? Kinsay gamiton ni Jehova nga morepresentar kang Kristo dinhi sa yuta ug manguna sa Iyang katawhan? Ug sa unsang paagi mailhan sa mga Kristohanon ang iyang mga representante? Tubagon kana sa sunod nga artikulo.
^ par. 12 Lagmit orihinal kini nga dokumento nga sinulat ni Moises.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Magpabilin nga Makugi sa Ministeryo
ANG pagbantala sang maayong balita amo ang pinakaimportante nga hilikuton nga ginahimo subong sa duta. Subong Saksi ni Jehova, pat-od nga ginakabig mo nga kadungganan ang pagpakigbahin sa paghimo sing disipulo. Apang magaugyon ka gid, nga kon kaisa, ang mga payunir kag mga manugbantala nagaatubang sing mga kabudlayan para makapabilin nga makugi sa ministeryo.
Ang pila ka manugbantala nabudlayan makakita sing maistorya sa pamalaybalay nga hilikuton. Ang kalabanan nga tawo sa teritoryo mahimo nga wala sa ila balay. Kon yara gid man, mahimo nga indi sila interesado ukon akig pa gani sa mensahe parte sa Ginharian. Ang iban naman nga manugbantala nabalaka nga kalapad sang ila teritoryo kag kadamo sang interesado amo nga basi indi nila ini matuptupan. Kag ang pila ka miembro sang kongregasyon tinuig na nga nagabantala amo nga naluyahan sila sing buot kay mas madugay ini sangsa ila ginapaabot.
Matingala pa bala kita nga ang tanan nga alagad ni Jehova nagaatubang sing mga kabudlayan nga nagapaluya sang ila kakugi sa pagbantala? Indi. Kay man, may nagapaabot bala sa aton nga mangin mahapos ang pagbantala sang nagaluwas sing kabuhi nga mensahe sang kamatuoran halin sa Dios sa kalibutan nga ginagamhan sang “isa nga malauton,” si Satanas nga Yawa?—1 Juan 5:19.
Ano man ang imo mga kabudlayan sa pagbantala sang maayong balita, makasalig ka nga buligan ka ni Jehova nga malandas ini. Pero ano ang mahimo mo para madugangan ang imo kakugi sa ministeryo? Binagbinagon naton ang pila ka panugda.
BULIGI ANG MGA BAG-UHAN
Kada tuig, linibo ang ginabawtismuhan subong mga Saksi ni Jehova. Kon ginsimbuluhan mo sining karon lang ang imo dedikasyon kay Jehova paagi sa pagpabawtismo, makabenepisyo ka gid sa eksperiensia sang madugay na nga mga manugbantala. Kag kon madugay ka na nga manugbantala sang Ginharian, indi bala nagakaigo lamang kag makalilipay nga hanason mo ang mga bag-uhan?
Nahibaluan ni Jesus nga kinahanglan sang iya mga disipulo ang panuytoy para mangin epektibo sila nga ebanghelisador, kag ginpakita niya kon paano ini dapat himuon. (Luc. 8:1) Kinahanglan man karon hanason ang iban agod mangin epektibo nga mga ministro.
Indi naton dapat paghunahunaon nga mangin hanas ang mga bag-uhan paagi lang sa ila pagpakigbahin sa ministeryo. Kinahanglan nila ang personal nga pagtudlo sang mainayuhon kag mahigugmaon nga manughanas. Ina nga paghanas nagalakip sa pagpakita sa mga bag-uhan nga manugbantala kon paano (1) maghanda kag magpraktis sing presentasyon, (2) makig-istorya sa tagbalay ukon sa nagalabay lang, (3) magtanyag sing mga literatura, (4) magtatap sang mga interesado, kag (5) mag-umpisa sing pagtuon sa Biblia. Mahimo gid nga mangin maayo ang resulta kon obserbahan sang ginahanas kag ilugon ang mga pamaagi nga gingamit sa ministeryo sang nagabulig sa iya. (Luc. 6:40) Ang bag-uhan magaapresyar gid kon may isa nga magapamati sa iya kag magabulig kon kinahanglan niya ini. Makabenepisyo man ang bag-uhan kon hatagan sia sing komendasyon kag mga panugda.—Man. 4:9, 10.
MAKIG-ISTORYA SA IMO KAUPOD
Walay sapayan sang imo mga panikasog sa pagpakig-istorya sa mga tagbalay, may mga tion nga ang imo kaupod sa pagbantala amo ang pinakamanami mo nga kaistorya. Dumduma nga ginpadala ni Jesus ang iya mga disipulo sing “tagduhaduha” para magbantala. (Luc. 10:1) Samtang nagabantala sila, mahimo sila magpalig-unay. Gani ang tion nga ginahinguyang upod sa masigkatumuluo sa latagon nagahatag sing kahigayunan para “makapalig-unay.”—Roma 1:12.
Ano ang pila ka butang nga mahimo ninyo istoryahan? Ang isa bala sa inyo may makapalig-on nga eksperiensia sining karon lang? May nakita ka bala nga makapainteres nga punto sa imo personal ukon pangpamilya nga pagtuon? Napalig-on ka bala sang imo nabatian sa miting? Kon kaisa, ang manugbantala nga imo partner mahimo nga indi mo pirme kaupod sa pagbantala. Nahibaluan mo bala kon paano sia nakasulod sa kamatuoran? Paano sia nakumbinsi nga amo ini ang organisasyon ni Jehova? Ano ang iya natigayon nga mga pribilehiyo ukon mga eksperiensia? Ayhan mapaambit mo man sa iya ang pila sang imo eksperiensia. Ano man ang resulta sang inyo pagbantala, kon may kaupod ka sa pagministeryo, may kahigayunan kamo nga ‘padayon nga mapabaskog ang isa kag isa.’—1 Tes. 5:11.
MAGPADAYON SA IMO MAAYO NGA KINABATASAN SA PAGTUON
Para makapabilin nga makugi sa ministeryo dapat mo palambuon kag padayunon ang maayo nga kinabatasan sa pagtuon. Nagabalhag sing madamo kag lainlain nga topiko “ang matutom kag mainandamon nga ulipon.” (Mat. 24:45) Gani madamo gid kita sing espirituwal nga pagkaon nga mahimo matun-an. Binagbinagon naton ang isa ka maayo nga topiko para sa personal nga pagtuon: Ngaa importante ang pagbantala sang Ginharian? Ipakita sang kaupod nga kahon ang pila ka rason.
Ang pagbinagbinag sa mga punto nga nalista sa kahon magapalig-on sa imo nga padayon nga magbantala sing makugi. Mahimo mo bala ini ilakip sa imo ginaplano nga pagtuon para mahibaluan kon daw ano kadamo ang malista mo nga rason? Dayon pamalandungi ini kag ang mga kasulatan nga nagasakdag sini. Kon himuon mo ini, mangin makugi ka pa gid sa ministeryo.
MAGBATON SING MGA PANUGDA
Ang organisasyon ni Jehova regular nga nagahatag sing mga panugda agod buligan kita nga mag-uswag sa aton ministeryo. Halimbawa, magluwas sa aton pamalaybalay nga hilikuton, mahimo kita magpanaksi paagi sa sulat, sa telepono, sa dalan ukon sa publiko nga mga lugar. Ginapaambit man naton ang maayong balita sing di-pormal kag sa mga duog sang negosyo. Mahimo man naton planuhon ang aton mga hilikuton para makapanaksi sa teritoryo nga talagsa lang mabantalaan.
Handa mo bala batunon ini nga mga panugda? Natestingan mo na bala ang pila sa sini? Madamo ang nangin madinalag-on sa paghimo sini. Binagbinaga ang tatlo ka halimbawa.
Ang una may kaangtanan sa epekto sang ginsiling sang isa ka artikulo sa Ministeryo sa Ginharian kon paano magsugod sing mga pagtuon sa Biblia. Nagpalig-on ini sa utod nga si April nga magtanyag sing pagtuon sa iya tatlo ka kaupod sa trabaho. Nakibot sia kag nalipay sang ginbaton sang tatlo ang pagtuon kag nagtambong man sila sa mga miting sang kongregasyon.
Ang ikaduha nga halimbawa may kaangtanan sa pagtanyag sang aton mga magasin. Ginpalig-on kita nga pangitaon ang mga tawo nga mahimo mangin interesado sa espesipiko nga mga artikulo sa aton mga magasin. Ang isa ka manugtatap sang sirkito sa Estados Unidos nagreport nga gintanyagan niya sang Magmata! nga may artikulo parte sa mga ruweda ang tanan nga manedyer sang balaligyaan sang ruweda sa isa ka lugar. Sia kag ang iya asawa nagdala man sang serye nga “Understanding Your Doctor” sa sobra sa 100 ka klinika sa iya sirkito. Sia nagsiling: “Ina nga mga pagbisita nakabulig gid para makilala kami kag ang aton mga literatura. Sang nagkilalahay na kami, pirme na namon sila ginabalikan.”
Ang ikatlo nga halimbawa may kaangtanan sa pagpanaksi sa telepono. Ang utod nga si Judy nagsulat sa ulong talatapan para ipabutyag ang iya pasalamat sa pagpalig-on nga magpanaksi sa telepono. Nagsiling sia nga ang iya 86 anyos nga iloy, nga madamo sing balatian, regular nga nagapakigbahin sa sini nga sahi sang sagrado nga pag-alagad kag nalipay gid sa pagdumala sing pagtuon sa Biblia paagi sa telepono sa 92 anyos nga tigulang!
Ang mga panugda parte sa pagpanaksi sa aton mga publikasyon epektibo gid. Gamita ini! Magabulig ini sa imo para makapabilin nga malipayon kag makugi sa ministeryo.
MAGPAHAMTANG SING RASONABLE NGA MGA TULUMURON
Ang kadalag-an sa aton pagbantala wala nabase sa kon daw ano kadamo nga publikasyon ang aton napanagtag, kon daw ano kadamo nga pagtuon sa Biblia ang aton nadumalahan, ukon kon daw ano kadamo nga tawo ang aton nabuligan nga mangin alagad ni Jehova. Kay man, pila bala ka tawo ang nabuligan ni Noe nga mangin mga sumilimba ni Jehova magluwas sa iya pamilya? Apang, madinalag-on gid sia nga manugbantala. Ang importante amo nga nagaalagad kita sing matutom kay Jehova.—1 Cor. 4:2.
Nasapwan sang madamo nga manugbantala nga para mapukaw ang ila kapagsik sa pagbantala, kinahanglan nila magpahamtang sing rasonable nga mga tulumuron. Ano ang pila sa sini? Ang pila ka panugda makita sa kaupod nga kahon.
Sa bulig ni Jehova, mangita sing mga paagi para mangin makalilipay kag mabungahon ang imo pag-alagad. Kon malab-ot mo ang imo mga tulumuron, malipay ka kay nahimo mo ang imo labing masarangan sa pagbantala sang maayong balita.
Matuod, indi mahapos magbantala sang maayong balita. Pero, may mga butang nga imo mahimo para mangin makugi ka nga manugbantala sang Ginharian. Magpalig-unay kamo sang imo kaupod sa pagbantala, palambua kag padayuna ang maayo nga mga kinabatasan sa pagtuon, iaplikar ang mga panugda sang matutom nga ulipon, kag magpahamtang sing rasonable nga mga tulumuron. Labaw sa tanan, dumduma nga ginhatagan ka sang Dios sing indi malabawan nga pribilehiyo sa pagbantala sang maayong balita subong isa sa iya mga Saksi. (Isa. 43:10) Mangin malipayon ka gid samtang nagapabilin ka nga makugi sa ministeryo!


text:
1Tapos niini, nadungog ko ang daw hilabihang kabanha sa dakong panon sa katawhan didto sa langit nga nag-ingon, "Dayga ang Dios! Ang kaluwasan, ang himaya ug ang gahom iya sa atong Dios! 2Matuod ug matarong ang iyang mga hukom! Kay gisilotan niya ang nabantog nga daotang babaye nga maoy nagduhig sa kalibotan pinaagi sa iyang kaulag. Gisilotan siya sa Dios tungod kay gipatay man niya ang mga sulugoon sa Dios." 3Misinggit sila pag-usab, "Dayga ang Dios! Ang aso gikan sa dakong siyudad nga nasunog nag-utbo sa walay kataposan!" 4Nanghapa ang 24 ka pangulo ug ang upat ka buhing binuhat ug misimba sa Dios nga naglingkod sa trono. Miingon sila, "Amen! Dalaygon ang Dios!" 5Unya gikan sa trono may tingog nga nag-ingon, "Dayga ninyo ang atong Dios, kamong tanan nga mga sulugoon niya ug tanang mga tawo nga mahadlokon sa Dios, inila ug dili inila!" 6Unya nadungog ko ang daw hilabihang kabanha sa daghang tawo ug kagahob sa usa ka dakong busay ug sama sa masipa nga lipak sa dalugdog. Nadungog ko ang ilang pag-ingon, "Dayga ang Dios kay naghari ang Ginoo nga Labing Gamhanan! 7Maghugyaw ug maglipay kita ug daygon nato ang iyang pagkagamhanan! Kay miabot na ang panahon sa kasal sa Nating Karnero ug andam na ang iyang pangasaw-onon. 8Gipasul-ob siya sa bisting lino nga sulaw ang kaputi ug limpyo. Ang lino mao ang maayong binuhatan sa katawhan sa Dios. 9Unya miingon ang anghel kanako, "Isulat kini: Bulahan ang gidapit pagtambong sa bangkite sa kasal sa Nating Karnero." Ug miingon pa gayod ang anghel, "Mao kini ang matuod nga mga pulong sa Dios." 10Ug mihapa ako sa tiilan niya aron pagsimba kaniya apan miingon siya kanako, "Ayaw kini buhata! Sulugoon lamang ako sama kanimo ug sa ubang isigkamagtutuo nga nag-amping sa mga kamatuoran nga gipadayag ni Jesus. Maoy simbaha ang Dios!" Kay ang kamatuoran nga gipadayag ni Jesus maoy nagdasig sa mga propeta. 11Unya nakita ko nga naabli ang langit ug didto may puting kabayo. Ang nagkabayo niini ginganlag Kasaligan ug Matuod ug diha sa katarong naghukom siya ug nakiggubat. 12Sama sa siga sa kalayo ang iyang mata ug may daghang korona diha sa iyang ulo. May nahisulat kaniya nga ngalan ug siya lamang ang nakaila niini. 13Nalukop sa dugo ang iyang bisti ug ginganlan siyag "Ang Pulong sa Dios." 14Nagsunod kaniya ang kasundalohan sa langit nga nagkabayo ug mga puting kabayo ug nagbistig puti ug limpyong lino. 15Migula sa iyang baba ang hait nga espada nga gamiton niya pagbuntog sa kanasoran. Maghari siya kanila sa paaging mahigpit gayod ug pug-on niya ang ubas diha sa pug-anan sa kapungot sa Dios nga Labing Gamhanan. 16Diha sa bisti niya ug sa iyang paa nahisulat ang ngalan: "Hari sa mga hari ug Ginoo sa mga ginoo." 17Unya nakita ko ang usa ka anghel nga nagbarog didto sa adlaw. Gisinggitan niya ang tanang kalanggaman nga naglupad sa kahanginan, "Ngari kamo ug pagtigom kamo diri alang sa dakong bangkite sa Dios! 18Kan-a ninyo ang unod sa mga hari, sa mga heneral, sa mga sundalo, sa mga kabayo ug sa nagkabayo niini, sa tanang tawo, ulipon ug dili ulipon, inila ug dili inila!" 19Unya nakita ko ang mananap ug ang mga hari sa kalibotan lakip sa ilang kasundalohan nga nagtigom aron pagpakiggubat kaniya nga nagkabayo sa puting kabayo ug sa iyang kasundalohan. 20Nadakpan ang mananap ug ang bakakong propeta nga naghimog mga milagro sa atubangan sa mananap. Pinaagi sa maong mga milagro nalimbongan niya kadtong napatikan sa patik sa mananap ug kadtong misimba sa larawan sa mananap. Ang mananap ug ang bakakong propeta gitambog nga buhi ngadto sa linaw nga kalayo nga nagdilaab nga asupre. 21Ang ilang kasundalohan gipamatay pinaagi sa espada nga migula sa baba sa nagkabayo ug gipangaon sa kalanggaman ang ilang unod.
Copyright
Learn More


text:
Mayo 23-29
SALMO 19-25
Awit 116 ug Pag-ampo
Introduksiyon (3 min. o ubos pa)
BAHANDI GIKAN SA PULONG SA DIYOS
“Mga Tagna Bahin sa Mesiyas”: (10 min.)
Sal 22:1—Daw gibiyaan sa Diyos ang Mesiyas (w11 8/15 15 ¶16)
Sal 22:7, 8—Ang Mesiyas yubiton, o yagayagaan (w11 8/15 15 ¶13)
Sal 22:18—Ripahan ang besti sa Mesiyas (w11 8/15 15 ¶14)
-
Pagpangitag Espirituwal nga Bahandi: (8 min.)
Sal 19:14—Unsay atong makat-onan niining tekstoha? (w06 5/15 19 ¶7)
Sal 23:1, 2—Nganong makaingon ta nga mahigugmaong Magbalantay si Jehova? (w02 9/15 32 ¶1-2)
Unsay akong nakat-onan bahin kang Jehova sa pagbasa sa Bibliya niining semanaha?
Unsay akong nakat-onan sa pagbasa sa Bibliya niining semanaha nga magamit nako sa ministeryo?
-
Pagbasa sa Bibliya: (4 min. o ubos pa) Sal 25:1-22
MAGMAEPEKTIBO SA MINISTERYO
Unang Pakig-estorya: (2 min. o ubos pa) bh—Pagbasag teksto gamit ang gadyet.
Pagbalikduaw: (4 min. o ubos pa) bh—Gamita ang search sa JW Library aron makita ang teksto nga motubag sa pangutana sa tagbalay.
Pagtuon sa Bibliya: (6 min. o ubos pa) bh 129 ¶11-12
—Tudloi kadiyot ang Bible study kon unsaon paggamit ang JW Library dihang mangandam sa iyang pagtuon.
KRISTOHANONG PAGKINABUHI
Awit 55
“Mga Paagi sa Paggamit sa JW Library”—Bahin 2: (15 min.) Pakighisgot. Ipasalida ug hisgoti kadiyot ang video nga Download and Manage Bibles ug Search in a Bible or Publication. Dayon hisgoti ang kataposang sub-ulohan sa artikulo. Pakomentoha ang mga igsoon kon unsa pay laing paagi nga nagamit nila ang JW Library diha sa ministeryo.
Pagtuon sa Kongregasyon sa Bibliya: (30 min.) ia kap. 16 ¶1-15
Repaso ug Pasiuna Para sa Sunod Semana (3 min.)
Awit 139 ug Pag-ampo


text:
1Mahitungod sa ihinabang alang sa katawhan sa Dios: buhata usab ninyo ang akong gipabuhat sa mga kaiglesiahan sa Galacia. 2Sa unang adlaw sa matag semana, ang usag-usa kaninyo maggahin gayod ug kuwarta sumala sa inyong kinitaan ug tigumon kini aron maandam na inig-anha ko. 3Unya ipadala ko ang mga tawo nga inyong napili uban sa sulat sa pagpailaila aron dad-on nila sa Jerusalem ang inyong gasa. 4Kon kinahanglanon nga moadto ako, pakuyogon ko sila. 5Nagplano ako nga moagi sa Macedonia. Gikan didto moanha ako kaninyo. 6Tingali magpabilin usa ako uban kaninyo. Tingali makig-uban ako kaninyo sa tibuok nga tingtugnaw ug unya matabangan ako ninyo pagpadayon sa akong panaw bisan asa ako moadto. 7Kay dili ako buot makigkita kaninyo sa mubong panahon lamang. Nagtinguha ako pagpakig-uban kaninyo sulod sa taastaas nga panahon kon motugot ang Ginoo. 8Apan magpabilin ako diri sa Efeso hangtod sa adlaw sa Pentecostes. 9May dakong kahigayonan dinhi alang sa mapuslanong buhat bisan tuod adunay daghang mga kaaway. 10Kon moanha kaninyo si Timoteo, abiabiha gayod siya kay sama kanako, nag-alagad siya sa Ginoo. 11Ayaw siya tamaya kondili tabangi siya pagpadayon sa iyang panaw nga malinawon aron mahibalik siya kanako kay gipaabot ko siya nga mahibalik uban sa mga kaigsoonan. 12Mahitungod sa atong igsoon nga si Apolos, makadaghan ko na siya dasiga pagduaw kaninyo uban sa mga kaigsoonan apan wala niya batia nga kinahanglan moanha siya karon. Hinuon, kon makahigayon, moanha ra siya. 13Pagbantay kamo. Pagmalig-on diha sa pagtuo. Pagmaisogon ug pagmakusganon. 14Buhata ang tanan diha sa gugma. 15Nasayod kamo mahitungod kang Estefanas ug sa iyang panimalay. Sila maoy unang mga Cristohanon didto sa Grecia ug sila nag-alagad sa katawhan sa Dios. 16Hangyoon ko kamo pagsunod sa mga pangulo nga sama kanila ug sa mga tawo nga nagbuhat uban kanila. 17Nalipay ako sa pag-abot ni Estefanas, ni Fortunato ug ni Acaico. Sila ang ilis ninyo samtang wala kamo diri 18ug nakadasig sila kanako ingon man kaninyo. Angay pasidunggan ang mga tawo nga sama kanila. 19Nangomusta kaninyo ang mga iglesia sa lalawigan sa Asia. Si Priscila ug si Aquila ug ang mga magtutuo nga nagtigoman sa ilang balay kinasingkasing nga nangomusta kaninyo diha sa Ginoo. 20Nangomusta usab kaninyo ang tanang kaigsoonan diri. Paghimamatay kamo uban sa halok nga inigsoon. 21Ako, si Pablo, mao gayod ang nagsulat niining pangomusta. 22Tinunglo ang wala mahigugma sa Ginoo. Maranatha —Balik na, among Ginoo! 23Ang grasya sa atong Ginoong Jesus mag-uban kaninyo. 24Ang akong gugma mag-uban kaninyong tanan diha kang Cristo Jesus.
Copyright
Learn More


text:
SUGILANON SANG KABUHI
Mag-ulutod nga Madre nga Nangin Saksi
“INDI ako pag-istoryaha,” singgit sang akon manghod nga si Araceli. “Indi ko gusto nga makabati parte sa imo relihion. Naugot ako sa sini. Akig ako sa imo!” Nasakitan gid ako sang nabatian ko ini nga mga tinaga, kag madumduman ko ini gihapon bisan 91 anyos na ako subong. Pero nangin matuod sa amon ang ginasiling sang Manugwali 7:8 nga “mas maayo pa ang katapusan sang isa ka butang sangsa pamuno sini.”—Felisa.
Felisa: Debotado gid ang pamilya nga gindak-an ko. Mga pari ukon nagaobra para sa simbahan ang akon 13 ka paryente. Ang pakaisa sang akon iloy isa ka pari kag manunudlo sa isa ka eskwelahan sang mga Katoliko, kag sang napatay sia, ginrekomendar ni Pope John Paul II nga himuon sia nga santo. Pigado man ang amon pamilya. Panday sang salsalon ang akon amay, kag nagatrabaho sa uma ang akon iloy. Ako ang subang sa ila walo ka kabataan.
Nagsugod ang Inaway Sibil sa Espanya sang 12 anyos ako. Pagkatapos sang inaway, ginpriso ang akon amay bangod kontra sa diktatoryal nga gobierno ang iya mga ideya. Nabudlayan gid si Nanay sa pagtrabaho para makakaon kami tanan, gani ginsilingan sia sang iya abyan nga paistaron sa isa ka kombento sa Bilbao, Espanya, ang akon tatlo ka manghod nga babayi nga sanday Araceli, Lauri, kag Ramoni. May bastante sila nga pagkaon didto.
Araceli: Nabudlayan gid kami nga magbulag sa amon pamilya kay 14 anyos pa lang ako sadto, si Lauri 12 anyos, kag si Ramoni 10 anyos. Pagpaninlo ang amon obra sa Bilbao. Pagligad sang duha ka tuig, ginsaylo kami sang mga madre sa daku nga kombento sa Zaragoza diin ginaatipan ang mga tigulang. Ginpaobra kami nga mga bata nga magpaninlo sa kusina, kag makakalapoy gid ini.
Felisa: Nagdesisyon si Nanay kag ang akon tiyo nga pari sa amon lugar nga pakadtuon man ako sa Zaragoza upod sa akon mga manghod, para ipalayo ako sa isa ka lalaki sa amon lugar nga naluyag sa akon. Gusto ko magtener sa kombento bangod relihioso gid ako. Nagakadto ako sa Misa kada adlaw, kag gusto ko man mangin misyonero pareho sa akon pakaisa sa Aprika.
Wala gid ako ginpalig-on sang mga madre nga alagaron ang Dios sa iban nga pungsod, kag daw priso ako sa kombento. Gani pagligad sang isa ka tuig, nagpauli ako sa amon lugar kag gin-atipan ang akon tiyo nga pari. Ako ang nagaobra sa balay para sa iya, kag nagarosaryo kami kada gab-i. Nanamian man ako nga butangan sang mga bulak ang simbahan kag dekorasyunan ang mga rebulto ni Maria kag sang mga “santos.”
Araceli: Nagbag-o ang amon kabuhi sa kombento sa tapos sang akon una nga panumpa para mangin madre. Nagdesisyon ang mga madre nga magpabilin sa Zaragoza si Ramoni, sayluhon sa Valencia si Lauri, kag ako naman sa Madrid, diin ginhimo ko ang akon ikaduha nga panumpa. May mga ilistaran para sa mga estudyante, mga tigulang, kag iban pa nga bisita ang kombento sa Madrid, gani madamo gid sang obra didto. Nag-obra ako sa ospital sang kombento.
Naglaum gid ako nga manami ang kabuhi sang isa ka madre. Abi ko makabasa na ako kag makatuon sa Biblia. Pero wala gid sang nagaistorya parte sa Dios ukon kay Jesus, kag wala namon ginagamit ang Biblia. Nakatuon lang ako sang Latin nga lenguahe, gintun-an ko ang kabuhi sang mga “santos,” kag ginsimba si Maria. Halos sa tanan nga tion nagatrabaho kami sing todo.
Nabalaka gid ako, gani gin-istorya ko ang madre superyora. Ginhambalan ko sia nga gusto ko maghalin agod buligan ang akon pamilya sangsa buligan ang iban nga magmanggaranon sa indi husto nga paagi. Ginpriso niya ako sa selda kay abi niya magbag-o pa ang akon desisyon nga maghalin sa kombento.
Tatlo ka beses ako ginpagua sang mga madre sa selda para hibaluon kon nagbag-o na ang akon desisyon. Bangod wala nagbag-o ang akon desisyon, ginsugo nila ako nga magsulat, “Mahalin ako bangod luyag ko nga alagaron si Satanas sa baylo sang Dios.” Nakibot gid ako sa sini. Gusto ko gid maghalin sa kombento, pero indi ko gid mahimo nga isulat ini nga mga tinaga. Sang ulihi, nangabay ako nga makaistorya sa pari. Ginsugid ko sa pari ang natabo. Naglisensia sia sa obispo nga ibalik ako sa kombento sa Zaragoza. Pagligad sang pila ka bulan didto, ginpasugtan ako nga maghalin. Wala madugay pagkatapos sini, naghalin man si Lauri kag si Ramoni sa kombento.
ANG “GINADUMILIAN” NGA LIBRO NAGPABAHINBAHIN SA AMON
Felisa: Sang ulihi, namana ako kag nagsaylo sa Cantabria. Regular gihapon ako nga nagakadto sa mga Misa. Isa ka Domingo, nakabati ako sang isa ka pahibalo sa pulpito. Nakibot ako sang nagsinggit ang akig nga pari, “Tan-awa ini nga libro!” kag ginpakita ang libro nga Ang Kamatuoran nga Nagadul-ong sa Kabuhi nga Dayon. Nagsiling pa sia, “Kon hatagan kamo sini nga libro, ihatag ini sa akon ukon ihaboy ninyo ini!”
Wala ako sini nga libro, pero gusto ko gid makatigayon sini. Pagligad sang pila ka adlaw, may duha ka babayi nga mga Saksi nga nagkadto sa balay kag gintanyagan nila ako sang “ginadumilian” nga libro. Ginbasa ko dayon ini nga libro sa sina mismo nga gab-i, kag pagbalik nila, nagsugot ako nga magtuon sa Biblia upod sa ila.
Wala madugay, nalab-ot sang kamatuoran ang akon tagipusuon. Ginbuslan sang tudok nga gugma kay Jehova kag kakugi sa ministeryo ang akon pagkadebotado sang una. Nabawtismuhan ako sang 1973. Gintinguhaan ko gid nga isugid ang kamatuoran sa akon pamilya bisan diutay lang ang akon kahigayunan. Grabe gid ang ila pagpamatok sa akon, ilabi na ang manghod ko nga si Araceli nga ginsambit ko sa umpisa.
Araceli: Nangin maakigon ako bangod sang akon malain nga inagihan sa kombento. Pero, nagakadto gihapon ako sa Misa kada Domingo, kag nagarosaryo kada adlaw. Nagpangayo ako sing bulig sa Dios bangod handum ko gid nga mahangpan ang Biblia. Pero sang ginsugid sang akon magulang nga si Felisa ang iya bag-o nga pagpati, wala gid ako nag-ugyon sa iya bangod daw panatiko sia maghambal.
Pagligad sang pila ka tuig, nagbalik ako sa Madrid para mag-obra, kag nakapamana ako. Amat-amat nga nagtubo sa akon ang pangduhaduha. Natalupangdan ko nga wala ginaaplikar sang regular nga mga nagakadto sa Misa ang ila natun-an sa mga Ebanghelyo. Gani, nag-untat ako sa pagsimba. Wala na ako nagapati sa mga “santos,” sa pagkompisar, ukon sa impierno. Kag ginpanghaboy ko ang akon tanan nga imahen kag rebulto. Indi ako sigurado kon husto ang akon ginahimo. Nasubuan gid ako, pero padayon ako nga nagapangamuyo sa Dios: “Gusto ko ikaw makilala. Buligi ako!” Nadumduman ko nga pila ka beses na nga nagkadto ang mga Saksi ni Jehova sa balay, pero wala ko gid sila ginpasulod. Wala gid ako sing salig sa bisan ano nga relihion.
Sang mga 1980, nagsugod sa pagtuon sa Biblia upod sa mga Saksi ang akon mga manghod, si Lauri nga nagaistar sa Pransia kag si Ramoni nga nagaistar sa Espanya. Naghunahuna ako nga ginpatalang man sila pareho kay Manang Felisa. Nakilala ko sang ulihi ang akon kaingod nga si Angelines, kag nangin suod ko nga abyan. Saksi ni Jehova man sia. Pila ka beses ako gintanyagan ni Angelines kag sang iya bana nga magtuon sa Biblia. Nahantop nila nga bisan nagapangindi ako, gusto ko gid magtuon sa Biblia. Sang ulihi, ginsilingan ko sila: “Sige, matuon ako. Pero Biblia ko lang ang gamiton ta.” Ginapatuhuyan ko ang akon Nácar-Colunga nga badbad sang Biblia.
NAHIUSA KAMI SANG ULIHI BANGOD SA BIBLIA
Felisa: Sang nabawtismuhan ako sang 1973, mga 70 lang ang Saksi sa siudad sang Santander, ang kapital sang probinsia sang Cantabria, Espanya. Malapad ang amon teritoryo, kag para mabantalaan ang bilog nga probinsia, nagasakay kami sa bus kag sang ulihi sa awto. Ginakadtuan namon ang kada isa sang ginatos ka baryo sa sini nga rehiyon.
Nagdumala ako sang madamo nga pagtuon sa Biblia kag sa sulod sang pila ka tuig, 11 sa ila ang nabawtismuhan. Kalabanan sa ila mga Katoliko. Debotado man ako sang una, gani dapat ko ipakita ang pagpasensia kag paghangop. Narealisar ko nga kinahanglan nila sing tion para bag-uhon ang ila madugay na nga ginapatihan kag dapat pahulagon sang Biblia kag sang balaan nga espiritu ni Jehova ang ila tagipusuon para mahangpan nila ang kamatuoran. (Heb. 4:12) Nabawtismuhan sang 1979 ang akon bana nga si Bienvenido nga pulis sang una, kag nagtuon man sa Biblia ang akon iloy antes sia napatay.
Araceli: Sang nagsugod ako sa pagtuon sa Biblia upod sa mga Saksi, daw wala ako salig sa ila. Pero samtang nagaligad ang mga semana, nagbag-o ang akon pagtamod. Nagdayaw gid ako sa mga Saksi bangod ginahimo gid nila ang ila ginabantala. Ginbuslan sang pagtuo ang akon pangduhaduha, kag nangin mas malipayon ako. Bisan ang akon mga kaingod nagsiling, “Araceli, maayo ang imo ginahimo, padayuna ina!”
Nadumduman ko ang akon pangamuyo, “Salamat gid, Jehova, bangod wala ka nangampo sa akon kag ginhatagan mo ako sing madamo nga kahigayunan nga makita ang akon ginapangita—ang matuod nga ihibalo sa Biblia.” Nangayo ako sing pasaylo sa akon magulang nga si Felisa bangod sa masakit nga mga tinaga nga nahambal ko sa iya. Sugod sadto, sa baylo nga magbaisay, pirme na kami nagahambalanay parte sa Biblia. Sang 1989, nabawtismuhan ako sa edad nga 61.
Felisa: Subong, 91 anyos na ako, balo kag maluya na. Pero nagabasa ako sang Biblia kada adlaw, nagatambong sa mga miting kag nagapakigbahin sa ministeryo tubtob sa akon masarangan.
Araceli: Nanamian gid ako magpanaksi sa tanan nga pari kag madre nga masugilanon ko sa ministeryo, ayhan bangod isa ako ka madre sang una. Nahatagan ko sila sang madamo nga publikasyon kag maayo ang amon pag-istoryahanay. Nadumduman ko ang ginsiling sang isa ka pari sa tapos sang pila ka beses nga pagbisita ko sa iya: “Nagaugyon gid ako sa imo Araceli, pero ano pa ang mahimo ko kay tigulang na ako? Ano ang isiling sang mga katapo sang akon parokya kag sang akon pamilya?” Nagsabat ako: “Ti, ano naman ang isiling sang Dios?” Masubo lang sia nga nagtangotango, pero wala pa sia sing kaisog sadto nga tion nga batunon ang kamatuoran.
Indi ko gid malipatan sang nagsiling ang akon bana nga gusto niya ako updan sa miting. Bisan pa sobra 80 anyos na sia, padayon sia nga nagtambong sa mga miting sugod sadto. Nagtuon sia sa Biblia kag nangin indi bawtismado nga manugbantala. Makalilipay gid ang amon pagministeryo sing magkaupod. Pero, napatay sia duha ka bulan antes sia mabawtismuhan.
Felisa: Nalipay gid ako nga makita ang akon tatlo ka manghod nga nangin Saksi, bisan pa ginpamatukan ako nila sang una. Nalipay gid kami nga magkaupod nga nagaistoryahanay parte sa amon pinalangga nga Dios nga si Jehova kag sa iya Pulong! Nahiusa gid man kami sang akon mga utod sa espirituwal. *
^ par. 29 Si Araceli 87 anyos, si Felisa 91 anyos, kag si Ramoni 83 anyos. Nagaalagad sila gihapon kay Jehova sing matutom. Sang 1990, napatay si Lauri nga matutom kay Jehova.


text: 14 Karon ang paskuwa+ ug ang pista+ sa mga tinapay nga walay igpapatubo maoy duha pa ka adlaw sa ulahi.+ Ug ang pangulong mga saserdote ug ang mga eskriba naglaraw kon unsaon pagdakop kaniya pinaagig lansis ug sa pagpatay kaniya;+2 kay sila sublisubling miingon: “Dili sa pista; tingalig magkaguliyang unya ang mga tawo.”+3 Ug samtang didto siya sa Betania sa balay ni Simon nga sanlahon,+ sa naghirag siya sa kan-anan, miabot ang usa ka babaye nga may sudlanang alabastro sa pinahumotan nga lana, lunsay nga nardo, nga mahal kaayo. Pagkaabli sa sudlanang alabastro siya nagbubo niini sa iyang ulo.+4 Tungod niini dihay pipila nga nangasuko sa ilang taliwala: “Nganong nahitabo man kining pag-usik sa pinahumotan nga lana?+5 Kay kining pinahumotan nga lana ikabaligya unta sa kapin ug tulo ka gatos ka denario ug ikahatag sa mga kabos!” Ug naglagot sila pag-ayo kaniya.+6 Apan si Jesus miingon: “Pasagdi lang siya. Nganong samokon ninyo siya? Gibuhat niya ang usa ka maayong buhat alang kanako.+7 Kay ang mga kabos+ kanunay nga anaa kaninyo, ug bisan kanus-a nga buot ninyo kamo kanunay nga makabuhat ug maayo kanila, apan ako dili kanunay nga ania kaninyo.+8 Gibuhat niya ang iyang maarangan; iyang gibutangan daan ug pinahumotan nga lana ang akong lawas alang sa paglubong.+9 Sa pagkatinuod ako magaingon kaninyo, Bisan diin gani sa tibuok kalibotan igawali ang maayong balita,+ ang gibuhat niini nga babaye igaasoy usab ingon nga paghandom kaniya.”+10 Ug si Judas Iskariote, nga usa sa napulog-duha, miadto sa pangulong mga saserdote aron sa pagbudhi kaniya ngadto kanila.+11 Sa pagkadungog nila niini, sila nagmaya ug misaad sa paghatag kaniyag salaping plata.+ Busa siya nangitag kahigayonan sa pagbudhi kaniya.+12 Karon sa unang adlaw sa mga tinapay nga walay igpapatubo,+ sa dihang sila sa naandan maghalad sa halad sa paskuwa, ang iyang mga tinun-an+ miingon kaniya: “Asa man nimo buot nga moadto kami ug mag-andam alang sa imong pagkaon sa paskuwa?”+13 Niana siya nagpadalag duha sa iyang mga tinun-an ug miingon kanila: “Lakaw kamo ngadto sa siyudad, ug ang usa ka tawo nga magdalag banga nga may tubig motagbo kaninyo.+ Sunod kamo kaniya,14 ug diin gani siya mosulod sultihi ang tag-iya sa balay, ‘Ang Magtutudlo nagaingon: “Hain man ang lawak sa dinapit alang kanako diin ako makakaon sa paskuwa+ uban sa akong mga tinun-an?”’+15 Ug iyang ipakita kaninyo ang usa ka dakong lawak sa itaas, nga sinangkapan ingon nga pagpangandam; ug mangandam kamo didto alang kanato.”+16 Busa milakaw ang mga tinun-an, ug sila misulod sa siyudad ug nakaplagan kini ingon gayod sa iyang gisulti kanila; ug nangandam sila alang sa paskuwa.+17 Sa pagkilumkilom na miabot siya uban sa napulog-duha.+18 Ug samtang sila naghirag sa lamesa ug nangaon, si Jesus miingon: “Sa pagkatinuod ako magaingon kaninyo, Usa kaninyo, nga nakigsalo+ kanako, magbudhi kanako.”+19 Sila misugod sa pagkaguol ug miingon kaniya nga tinagsatagsa: “Dili ako, dili ba?”+20 Siya miingon kanila: “Usa siya sa napulog-duha, nga nagatuslob sa samang panaksan uban kanako.+21 Tinuod, ang Anak sa tawo mobiya, ingon sa nahisulat mahitungod kaniya, apan alaot kanang tawhana nga mao ang magbudhi sa Anak sa tawo! Mas maayo pa unta nianang tawhana kon siya wala matawo.”+22 Ug samtang sila nagpadayon sa pagpangaon, siya nagkuhag tinapay, nagpasalamat, nagpikaspikas niini ug naghatag niini kanila, ug nag-ingon: “Pagkuha kamo, kini nagkahulogan sa akong lawas.”+23 Ug nagkuhag usa ka kopa, siya nagpasalamat ug naghatag niini kanila, ug silang tanan miinom gikan niini.+24 Ug siya miingon kanila: “Kini nagkahulogan sa akong ‘dugo+ sa pakigsaad,’+ nga igabubo+ alang sa daghan.+25 Sa pagkatinuod ako magaingon kaninyo, Dili na gayod ako moinom pa sa produkto sa paras hangtod nianang adlawa sa dihang moinom ako ug bag-o niini diha sa gingharian sa Diyos.”+26 Sa kataposan, human makaawit ug mga pagdayeg,+ sila nangadto sa Bukid sa mga Olibo.+27 Ug si Jesus miingon kanila: “Kamong tanan mapandol, tungod kay nahisulat kini, ‘Pagahampakon ko ang magbalantay,+ ug matibulaag ang mga karnero.’+28 Apan human nga ako bangonon mouna ako kaninyo sa pag-adto sa Galilea.”+29 Apan si Pedro miingon kaniya: “Bisan pag ang tanan mangapandol, apan ako dili gayod.”+30 Niana si Jesus miingon kaniya: “Sa pagkatinuod ako magaingon kanimo, Ikaw karong adlawa, oo, niining gabhiona, sa dili pa motuktugaok ang usa ka sunoy sa makaduha, ilimod mo ako sa tulo ka higayon.”+31 Apan siya miingon nga mainiton: “Kon kinahanglang mamatay ako kauban nimo, dili ko gayod ikaw ilimod.” Dugang pa, ang tanang uban misulti sa samang butang.+32 Busa nakaabot sila sa usa ka dapit nga ginganlag Getsemane, ug siya miingon sa iyang mga tinun-an: “Panglingkod kamo dinhi samtang ako mag-ampo.”+33 Ug iyang gidala si Pedro ug si Santiago ug si Juan+ kauban niya, ug siya misugod sa pagbati sa pagkaugnok ug sa dakong kabalisa.+34 Ug siya miingon kanila: “Ang akong kalag naguol sa hilabihan,+ nga ikamatay gayod. Magpabilin kamo dinhi ug magpadayon sa pagbantay.”+35 Ug sa paglakaw sa unahan ug diyutay siya mihapa sa yuta ug nag-ampo nga, kon mahimo, isaylo unta ang takna gikan kaniya.+36 Ug siya miingon: “Abba, Amahan,+ ang tanang butang posible kanimo; kuhaa kining kopa gikan kanako. Apan dili sa akong pagbuot, kondili sa imong pagbuot.”+37 Ug siya mibalik ug nakaplagan sila nga nangatulog, ug siya miingon kang Pedro: “Simon, natulog ka ba? Wala ka bay kusog aron magpadayon sa pagbantay sa usa ka takna?+38 Magpadayon kamo sa pagbantay ug sa pag-ampo,+ aron dili kamo mahidangat sa tentasyon. Hinuon, maikagon ang espiritu, apan maluya ang unod.”+39 Ug siya milakaw pag-usab ug nag-ampo, nga nagsulti sa mao gihapong pulong.+40 Ug siya mibalik na usab ug nakaplagan sila nga nangatulog, kay bug-at kaayo ang ilang mga mata, ug busa wala sila masayod kon unsay itubag kaniya.+41 Ug siya mibalik sa ikatulong higayon ug miingon kanila: “Sa panahon nga ingon niini kamo nangatulog ug namahulay! Igo na kana! Ang takna miabot na!+ Tan-awa! Ang Anak sa tawo pagabudhian ngadto sa mga kamot sa mga makasasala.+42 Bangon kamo, manglakaw na kita.+ Tan-awa! Ang akong magbubudhi nagsingabot na.”+43 Ug dihadiha, samtang nagsulti pa siya, si Judas, usa sa napulog-duha, miabot ug kauban niya ang usa ka panon sa katawhan nga may mga espada ug mga puspos gikan sa pangulong mga saserdote ug sa mga eskriba ug sa mga ansiyano.+44 Karon ang iyang magbubudhi nakahatag na kanilag usa ka gikasabotang ilhanan, nga nag-ingon: “Ang akong halokan, mao kana siya; dakpa ninyo siya ug dad-a siya nga luwas.”+45 Ug siya miadto dayon ug miduol kaniya ug miingon: “Rabbi!” ug gihagkan+ siya nga mabination kaayo.46 Busa ilang gigunitan siya ug gidakop siya.+47 Apan, ang usa niadtong mga nagtindog sa duol mihulbot sa iyang espada ug gitigbas ang ulipon sa hataas nga saserdote ug naputlan sa iyang dalunggan.+48 Apan agig sanong si Jesus miingon kanila: “Nanganhi ba kamo nga may mga espada ug mga puspos nga samag batok sa usa ka tulisan aron sa pagdakop kanako?+49 Sa adlaw-adlaw ako kauban ninyo sa templo nga nanudlo,+ apan wala ninyo ako dakpa. Bisan pa niana, kini maoy aron matuman ang Kasulatan.”+50 Ug silang tanan mibiya+ kaniya ug nangalagiw.+51 Apan ang usa ka batan-ong lalaki nga nagbesti lamang ug pinong lino sa iyang lawas nga hubo misunod kaniya nga haduol; ug ilang gisulayan ang pagdakop kaniya,+52 apan gibiyaan niya ang iyang besti nga lino ug nakaikyas nga hubo.53 Karon gidala nila si Jesus ngadto sa hataas nga saserdote, ug nagtigom ang tanang pangulong mga saserdote ug ang mga ansiyano ug ang mga eskriba.+54 Apan si Pedro, gikan sa layolayo, misunod kaniya+ hangtod sa sawang sa hataas nga saserdote; ug siya naglingkod uban sa mga tig-alagad sa balay ug nagpainit sa iyang kaugalingon atubangan sa siga sa kalayo.55 Sa kasamtangan ang pangulong mga saserdote ug ang tibuok Sanhedrin nangitag pamatuod batok kang Jesus aron ipapatay siya,+ apan wala silay nakaplagan.+56 Sa pagkatinuod, daghan ang misaksig bakak batok kaniya,+ apan ang ilang mga pamatuod wala magkauyon.+57 Dugang pa, dihay pipila nga mibarog ug misaksig bakak batok kaniya, nga nag-ingon:58 “Kami nakadungog kaniya nga miingon, ‘Gubaon ko kining temploha nga hinimo sa mga kamot ug sa tulo ka adlaw pagatukoron ko ang lain nga dili hinimo sa mga kamot.’”+59 Apan bisan pa niini nga pasukaranan, ang ilang pamatuod wala magkauyon.60 Sa kataposan ang hataas nga saserdote mitindog sa ilang taliwala ug nangutana kang Jesus, nga nag-ingon: “Wala ka bay ikatubag? Unsa man kining gipamatuod nila batok kanimo?”+61 Apan siya nagpakahilom ug wala gayod motubag.+ Ang hataas nga saserdote nangutana na usab kaniya ug miingon kaniya: “Ikaw ba ang Kristo nga Anak sa Usa nga Bulahan?”+62 Unya si Jesus miingon: “Ako mao; ug kamo makakita sa Anak sa tawo+ nga magalingkod sa tuong kamot+ sa gahom ug magaanhi uban sa mga panganod sa langit.”+63 Niini gigisi sa hataas nga saserdote ang iyang pang-ilalom nga mga besti+ ug miingon: “Nagkinahanglan pa ba kitag dugang nga mga saksi?+64 Nadungog ninyo ang pagpasipala.+ Unsa pay tin-aw alang kaninyo?” Silang tanan mihukom nga siya takos sa kamatayon.65 Ug ang pipila misugod sa pagpangluwa+ kaniya ug sa pagtabon sa tibuok niyang nawong ug sa pagsumbag kaniya ug sa pag-ingon kaniya: “Tagnaa!” Ug, nga gisagpa siya, gidala siya sa mga tig-alagad sa korte.+66 Karon samtang si Pedro didto sa ubos sa sawang, ang usa sa mga sulugoong babaye sa hataas nga saserdote miabot,+67 ug, sa pagkakita kang Pedro nga nagpainit sa iyang kaugalingon, siya mitutok kaniya ug miingon: “Ikaw, usab, kauban sa Nasaretnon, kini nga Jesus.”+68 Apan siya milimod niini, nga nag-ingon: “Wala ako makaila kaniya ni mahibalo ako sa imong gipanulti,” ug migula siya ngadto sa ganghaan.+69 Didto ang sulugoong babaye, sa pagkakita kaniya, miingon na usab niadtong mga nagtindog: “Kini siya usa kanila.”+70 Gilimod na usab niya kini. Ug sa makausa pa sa pagkataudtaod kadtong mga nagtindog miingon kang Pedro: “Tinong ikaw usa kanila, kay, sa pagkatinuod, ikaw usa ka Galileanhon.”+71 Apan siya misugod sa pagpanunglo ug sa pagpanumpa:+ “Wala ako makaila niining tawhana nga giingon ninyo.”+72 Ug dihadiha mituktugaok ang usa ka sunoy sa ikaduhang higayon;+ ug si Pedro nahinumdom sa mga pulong nga gisulti ni Jesus kaniya: “Sa dili pa motuktugaok ang usa ka sunoy sa makaduha, ilimod mo ako sa tulo ka higayon.”+ Ug siya nahugno ug mihilak.+


text:
Samtang kita moduol sa atong Manluluwas, si Jesukristo, ug maglimpyo sa atong kasingkasing, mahimo kitang mga instrumento sa pagpatuman sa gamhanang saad sa Basahon ni Mormon.
Miboluntaryo kog serbisyo sa United States Marine Corps atol sa Gubat sa Vietnam. Sa akong pag-abut sa Quantico, Virginia, alang sa unang pagbansay, nagbarug ko atubangan sa akong katre sa among barracks uban sa 54 ka mga recruit sa Marine Corps. Nailhan nako ang akong instruktor sa drill sa dihang iyang gipatiran ang pultahan sa barracks ug misulod nga namalikas.
Human niining makahadlok nga pagpaila, misugod siya sa usa ka tumoy sa barracks ug gipangutana og tagsa-tagsa ang mga recruit. Walay gisal-angan, ang instruktor sa drill makabiaybiay gyud sa kada recruit, sa lanog nga bulgar nga pinulongan. Hangtud sa katapusan sa linya napasinggit niya ang kada marine sa tubag ingon sa gisugo: “Oo” o “Dili, Sarhentong Instruktor.” Dili kaayo makita kon unsa gyuy iyang gibuhat, tungod kay gipatindog kami nga ang among mga mata motan-aw nga diretso. Sa dihang turno na nako, akong namatikdan nga iyang gikuha ang akong bag ug giyabo ang mga sulod sa akong higdaanan sa akong luyo. Gitan-aw niya ang akong mga butang, gipunit ang usa ka butang, ug mibalik sa pag-atubang kanako. Nangandam ko sa iyang atake. Iyang gigunitan ang akong Basahon ni Mormon. Nagpaabut ko nga iya kong singgitan, hinoon, mipaduol siya nako ug mihunghong, “Mormon ka ba?”
Ingon sa gisugo, misinggit ako, “Oo, Sarhentong Instruktor.”
Nagpaabut ako sa pinakangil-ad. Hinoon, mihunong og kadiyot mipataas sa iyang kamot nga naggunit sa akong Basahon ni Mormon, ug sa hinay kaayo nga tingog, miingon siya, “Mituo ka ba niini nga libro?”
Pag-usab misinggit ako, “Oo, Sarhentong Instruktor.”
Niini nga punto nasiguro kong mobiay-biay siya nako mahitungod sa Basahon ni Mormon, apan nagbarug lamang siya nga hilum. Paglabay sa pipila ka gutlo mibalik siya sa akong higdaanan ug gihinay pagbutang ang akong Basahon ni Mormon. Unya mipadayon siyag lakaw lapas nako nga mipadayon sa pagbiay-biay ug pagyubit og ngil-ad nga pulong sa tanang nahibilin nga mga recruit.
Kanunay akong nahibulong nganong wala ako apila sa isug nga Marine Corps nga sarhento nianang adlawa. Apan ako mapasalamaton sa walay pag-ukon-ukon, “Oo, ako miyembro sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw” ug “Oo, ako nasayud nga ang Basahon ni Mormon tinuod.” Kini nga pagpamatuod usa ka mahal nga gasa nga gihatag ngari nako pinaagi sa Espiritu Santo uban sa tabang sa duha ka misyonaryo ug sa tigtambag sa korum sa mga pari.
Sa dihang ako nag-edad og 14 anyos, duha ka misyonaryo, si Lee Pearson ug Boyd Camphuysen, mitudlo sa akong pamilya sa gipahiuli nga ebanghelyo ni Jesukristo, ug ako gibunyagan. Duha ka tuig ang milabay, ang akong tigtambag sa korum sa mga priest, si Richard Boren, mihagit nako sa pagbasa sa Basahon ni Mormon. Gidawat ko kana nga hagit, ug gibasa nako ang dili mokubos sa 10 ka pahina niini kada gabii hangtud ako nahuman.
Sa titulo sa Basahon ni Mormon, akong nabasa nga kini “gisulat ngadto sa mga Lamanite, kinsa mao ang mga salin sa balay ni Israel; ug ingon man usab ngadto sa Judeo ug Hentil.” Diha sa pasiuna sa Basahon ni Mormon: Lain nga Tugon ni Jesukristo, kini nag-ingon nga ang mga Lamanite “mao ang [punoan] nga mga kagikanan sa mga American Indian.” Samtang nagbasa ako sa Basahon ni Mormon, para kanako mahitungod kini sa akong mga kagikanang mga American Indian. Naghisgot kini sa katawhan, kabahin niini ng gihulagway nga mga “Lamanite,” kinsa mibalhin gikan sa Jerusalem ngadto sa “yuta sa saad” (1 Nephi 2:20) mga 600 b.c. Asoy kini sa pagpakigsandurot sa Dios niining karaang mga lumulupyo nga nahimutang sa mga kontinente sa Amerika. Kini naglakip og asoy sa pagpangalagad ni Jesukristo diha kanila human sa Iyang Pagkabanhaw. Ang mga tudling sa Basahon ni Mormon nagsugyot nga sila tibulaagon sa tibuok mga kontinente sa Amerika ug sa mga isla sa kasikbit nga kadagatan (tan-awa sa Alma 63:9–10). Ang ilang mga propeta nanagna nga daghang mga pundok sa mga Hentil sa kadugayan moabut niini nga yuta sa saad, ug ang kasuko sa Dios maanaa diha sa mga Lamanite, ug sila pagakatagon, pagasilotan ug hapit pagalaglagon (tan-awa sa 1 Nephi 13:10–14).
Ang amahan sa akong lolo si Echo Hawk, usa ka Pawnee nga Indian, natawo tunga-tunga sa mga 1800 sa unsay gitawag karon og Nebraska. Sa 19 anyos na ang iyang edad, ang mga katawhang Pawnee gipugos sa pagpabiya sa ilang 23-million acre (9.3 million ha) nga yutang natawhan aron sa pagpahiluna sa mga pumupuyo. Niadtong 1874 ang mga katawhang Pawnee gipalakaw og gatusan ka mga milya sa habagatan sa usa ka gilaing gamay nga yuta nga nahimutang sa Oklahoma Indian nga Teritoryo. Ang populasyon sa mga katawhang Pawnee mius-os gikan sa labaw sa 12,000 ngadto sa minos pa sa 700 human sa ilang pag-abut sa Oklahoma. Ang mga Pawnee, sama sa ubang mga tribo, nakatag, nasilutan, ug hapit mahurot.
Ang Basahon ni Mormon adunay linain nga mensahe sa mga kaliwat sa mga Lamanite, usa ka salin sa balay ni Israel. Gipahayag ni Nephi kini nga mensahe samtang naghubad sa panan-awon sa iyang amahan kalabut niining ulahing mga adlaw. “Ug niana nga adlaw ang salin sa atong binhi masayud nga sila mga sakop sa balay ni Israel, ug nga sila mao ang mga katawhan sa pakigsaad sa Ginoo, ug unya sila masayud ug moabut sa kasayuran sa ilang mga katigulangan, ug usab sa kasayuran sa ebanghelyo sa ilang Manunubos, diin gipangalagad ngadto sa ilang mga amahan pinaagi kaniya; busa sila moabut sa kasayuran sa ilang Manunubos ug sa mga katuyoan sa iyang doktrina, nga sila masayud unsaon pagdangop ngadto kaniya ug maluwas” (1 Nephi 15:14).
Ang Basahon ni Mormon usa ka sagrado nga kasulatan. Kini naglangkob sa kahingpitan sa mahangturong ebanghelyo. Si Propeta Joseph Smith misulat nga ang “Basahon ni Mormon [mao] ang labing tukma sa bisan hain nga basahon dinhi sa yuta, ug ang sukaranan sa atong tinuohan, ug ang tawo labi nga maduol sa Dios pinaagi sa pagsunod sa iyang mga lagda, kay sa bisan hain nga basahon” (Mga Pagtulun-an sa mga Presidente sa Simbahan: Joseph Smith [2007], 64). Sa ingon, kini adunay mensahe alang sa tanang mga tawo sa kalibutan.
Isip 17 anyos nga batang lalaki nga nagbasa sa Basahon ni Mormon sa unang higayon, akong gipunting ang saad diha sa Moroni: “Ug kon kamo makadawat niini nga mga butang, ako moawhag kaninyo nga kamo mangutana sa Dios, ang Amahan sa Kahangturan, sa ngalan ni Kristo, kon kini nga mga butang dili ba tinuod; ug kon kamo mangutana sa kinasingkasing, uban sa tinuod nga katuyoan, nga may hugot nga pagtuo kang Kristo, siya mopakita sa kamatuoran niini nganha kaninyo, pinaagi sa gahum sa Espiritu Santo.” (Moroni 10:4).
Samtang nagluhod ako diha sa pag-ampo, nakadawat ako og gamhanang espirituhanon nga saksi nga ang Basahon ni Mormon tinuod. Kana nga saksi nagtabang kanako sa pagplano sa akong mga desisyon sa kinabuhi.
Nag-awhag ako sa tanang katawhan sa pagbasa sa Basahon ni Mormon Lain nga Tugon ni Jesukristo.
Ako naghangyo sa salin sa balay ni Israel, ang mga kaliwat sa katawhan sa Basahon ni Mormon, bisan asa kamo, sa pagbasa ug pagbasa og usab sa Basahon ni Mormon. Pagkat-on sa mga saad nga anaa sa Basahon ni Mormon. Pagsunod sa mga pagtulun-an ug ehemplo ni Jesukristo. Paghimo ug pagtuman sa mga pakigsaad uban sa Ginoo. Pagtinguha ug pagsunod sa giya sa Balaang Espiritu.
Tapuson nako uban sa mga pulong nga gipamulong ni Amaleki, laing propeta sa Basahon ni Mormon: “Ug karon, akong hinigugma nga mga kaigsoonan, ako manghinaut nga kamo kinahanglang moduol ngadto kang Kristo, kinsa mao ang Usa nga Balaan sa Israel, ug moambit sa iyang kaluwasan, ug sa gahum sa iyang katubsanan. Oo, duol ngadto Kaniya, ug ihalad ang inyong tibuok nga mga kalag ingon nga usa ka paghalad ngadto kaniya, ug pagpadayon diha sa pagpuasa ug pag-ampo, ug paglahutay hangtud sa katapusan; ug ingon nga ang Ginoo buhi kamo maluwas” (Omni 1:26).
Samtang kita moduol sa atong Manluluwas, si Jesukristo, ug maglimpyo sa atong kasingkasing, mahimo kitang mga instrumento sa pagpatuman sa gamhanang saad sa Basahon ni Mormon. Niini ako mopamatuod diha sa sagradong pangalan ni Jesukristo, amen.


text:
Agrippina ang Manghod
Si Agrippina ang Manghod (15 - 59) maoy usa sa mga gamhanang babayw sa Karaang Roma. Siya maoy apo sa tuhod ni Emperador Augusto ug igsuon ni Emperador Caligula. Dako siya'g impluwensya sa duha ka laing Romanong Emperador - ang iyang banang si Claudius ug iyang anak nga si Nero.
Niadtong tuig 39, gipapahawa ni Caligula si Agrippina gikan sa Roma human niya kini masakpan nga kabahin sa laraw batok sa Emperador. Mibalik siya sa Roma human mahimong emperador ang iyang uyo-ang si Claudius niadtong 41 A.D. Niadtong tuig 49, iyang gipakaslan si Claudius. Sa misunod nga tuig, gipasidunggan siya sa pagtukod ug usa ka romanhong kolonya, ang Colonia Agrippinensis, didto sa iyang lugar'ng natawhan nga karon Cologne, ALemanya. Gipugos ni Agrippina si Claudius sa pag-adopt kang Nero, iyang anak sa uangn kasal, aron bantayan ang anak ni Claudio nga si Britannicus. Niadtong tuig 54 namatay si Claudius, ug daghang nagduda nga gihilo-an siya ni Agrippina aron ma-emperador si Nero. Sa unang tuig sa pagka-emperador ni Nero, dako ang iyang impluwensya sa Roma. Apan sa dihang nakamatikod si Nero nga mas gamhanan pa ang iyang inahan kaysa kaniya, iya kining gipapatay niadtong tuig 59.


text:
Mangagaw
Ang mangagaw (Euphorbia hirta) usa ka sagbot nga sagad masagol sa balili, hiyunghiyong, ug uban pang kasagarang sagbot/tanom.
Ang dahon sa mangagaw kombinasyon sa berde ug lila nga bulok. Gagmay ang punoan niini nga may berde usab nga bulok. Tabunon ang punoan duol sa gamot niini. Ang iyang mga bulak dili sama og bayhon sa kasagarang mga bulak nga dunay mga gihay kun petal. Lingin kini ug may berde ug lila nga bulok ug nagpatong sa punoan sa tanom.
Ang mangagaw gigamit sa Kabisay-an ug Mindanaw isip tambal sa dengi.
Laing pangalan niini mao ang tawatawa.


text:
Impormasyon Parte sa mga Opisina kag Pag-tour
Ginaagda ka gid namon nga mag-tour sa amon mga opisina kag mga imprintahan. Mangita sing lokasyon kag iskedyul sang mga tour.
Croatia
Štrokinec 28
HR-10090 ZAGREB-SUSEDGRAD
CROATIA
+385 1-37-95-001
Puede Mag-tour
Lunes asta Biernes
8:00 a.m. asta 11:00 a.m. kag 1:00 p.m. asta 4:00 p.m.
Kalawigon 2 ka oras
Ang mga ginahimo diri
Ginadumalahan sang sanga ang hilikuton sang sobra 60 ka kongregasyon sang mga Saksi ni Jehova sa Croatia kag mga 15 sa Bosnia kag Herzegovina. Naga-translate sang mga literatura sa Biblia sa Bosnian, Croatian, kag Croatian Sign Language. Nalakip sa tour ang kasaysayan sang mga Saksi ni Jehova sa anay Yugoslavia kag may eksibit nga nagapakita sang papel sang musika sa pagdayaw kay Jehova.


text: Ngadto sa direktor sa Muth-laben. Salmo ni David.א [ʼAʹleph]9 Dayegon ko ikaw, Oh Jehova, sa bug-os kong kasingkasing;+Ipahayag ko ang tanan nimong mga buhat nga katingalahan.+2 Magmaya ug magsadya ako diha kanimo,+Magaawit ako ug mga pagdayeg sa imong ngalan, Oh Labing Hataas.+ב [Behth]3 Sa diha nga motalikod ang akong mga kaaway,+Mangapukan ug mangalaglag sila sa imong atubangan.+4 Kay gipatuman mo ang akong paghukom ug ang akong kawsa;+Milingkod ka sa trono nga nagahukom sa pagkamatarong.+ג [Giʹmel]5 Gibadlong mo ang mga nasod,+ gilaglag mo ang daotan.+Ang ilang ngalan gipala mo hangtod sa panahong walay tino, bisan hangtod sa kahangtoran.+6 Oh ikaw nga kaaway, ang imong mga kalaglagan midangat na sa walay-kinutobang kataposan,+Ug ang mga siyudad nga imong gilumpag.+Ang paghandom mismo kanila tinong mahanaw.+ה [Heʼ]7 Kon bahin kang Jehova, siya molingkod hangtod sa panahong walay tino,+Nga sa kalig-on magpahiluna sa iyang trono alang sa paghukom.+8 Ug sa pagkamatarong magahukom siya sa mabungahong yuta;+Sa katul-id magahusay siya sa nasodnong mga pundok.+ו [Waw]9 Ug si Jehova mahimong usa ka luwas nga hataas nga dapit alang sa dinaogdaog,+Usa ka luwas nga hataas nga dapit sa mga panahon sa kasakit.+10 Ug kadtong nakaila sa imong ngalan mosalig kanimo,+Kay dili gayod nimo biyaan kadtong mangita kanimo, Oh Jehova.+ז [Zaʹyin]11 Magaawit kamo ug mga pagdayeg kang Jehova, nga nagapuyo sa Zion;+Isaysay ang iyang mga buhat taliwala sa mga katawhan.+12 Kay, sa pagpangita sa naula nga dugo,+ siya mahinumdom gayod kanila;+Siya dili gayod malimot sa pagtuaw sa mga sinakit.+ח [Chehth]13 Pakitai ako ug kaluoy, Oh Jehova; tan-awa ang akong kasakitan tungod kanilang nagadumot kanako,+Oh ikaw nga nagatuboy kanako gikan sa mga ganghaan sa kamatayon,+14 Aron ikapahayag ko ang tanan nimong mga buhat nga dalayegon+Sa mga ganghaan+ sa anak nga babaye sa Zion,+Aron magmalipayon ako diha sa imong kaluwasan.+ט [Tehth]15 Nangahulog ang mga nasod sa gahong nga ilang gihimo;+Sa pukot+ nga ilang gitagoan, ang ilang tiil nabitik.+16 Si Jehova nailhan sa paghukom nga iyang gipatuman.+Sa mga buhat sa iyang kaugalingong mga kamot ang daotan nalit-agan.+Higgayon. Seʹlah.י [Yohdh]17 Ang mga daotang+ tawo mobalik ngadto sa Sheol,+Mao man usab ang tanang nasod nga nakalimot sa Diyos.+18 Kay ang kabos dili kanunay nga hikalimtan,+Ni mahanaw gayod ang paglaom sa mga maaghop.+כ [Kaph]19 Tindog, Oh Jehova! Ayaw itugot nga ang may-kamatayong tawo molabaw sa kusog.+Hukmi ang mga nasod sa imong atubangan.+20 Ibutang ang kahadlok diha kanila, Oh Jehova,+Aron makaila ang mga nasod nga sila mga may-kamatayong tawo lamang.+Seʹlah.


text:
Nagalupad nga Hardinero sang Tropikal nga Kagulangan
NAHIBALUAN sang tanan nga hardinero nga para magtubo ang binhi, dapat isab-ug ini sa husto nga lugar kag tion. Pero, makatilingala nga ang pila sa pinakaepektibo nga pagsab-ug nga ginahimo sa kagulangan nagakatabo kon gab-i, kag sa hangin. Ang nagalupad nga mga hardinero nga nagasab-ug amo ang Old World nga mga kabog—nga ginatawag man kon kaisa nga flying fox. *
Pagsab-ug sang Binhi
Ang kalabanan nga kabog nagalupad kon gab-i para pangitaon ang mga kahoy nga may manamit nga bunga ukon bulak nga puno sang nektar. Samtang nagalupadlupad ang mga kabog, ginatunaw sini ang kinaon nga prutas kag ginaluad ang panit kag mga liso. Para tapuson ang ila pagpanghardin, gina-pollinate man nila ang mga bulak paagi sa pagsuyop sang nektar sini, nga gusto gid nila.
Bangod malapad ang maluparan sang mga kabog kon gab-i, malapad man ang masab-ugan nila sang binhi. Kag bangod may upod nga pila ka binhi sa ila ipot, nangin “abono” ini nga nagabulig sa binhi nga magtubo. Amo nga ang pila ka sahi sang tanom sa kagulangan nagadepende sa mga kabog sa pag-pollinate sang ila mga bulak ukon sa pagsab-ug sang ila mga binhi.
Bangod malayo kag malapad ang ila maluparan, kinahanglan eksperto ang mga kabog sa paglakbay kag may maayo gid nga panan-aw. Mas masanag ang ila panan-aw sa dulom sangsa mga tawo. Makilala pa gani nila ang pila ka kolor. Nanamian sila maglupad kon adlaw amo man kon gab-i.
Pagkabuhi sang Pamilya
Ang mga espesyi sang Samoan flying fox (Pteropus samoensis) nagaparisay tubtob buhi. Naobserbahan sa pila ka espesyi nga ginaatipan sing maayo sang iloy nga kabog ang iya mga boto, ginakungkong ini sa sulod sang pila ka semana kag ginabatiti asta maghamtong. Sa duha ka sahi sang espesyi sang kabog, mahimo pangabayon sang bayi ang serbisyo sang isa ka “paltera” nga magbulig sa iya kon magbata na sia.
Makapasubo nga madamo nga kabog ang malapit na lang mapapas bangod ginaguba ang ila puluy-an. Sa mga isla sa South Pacific, ang pagkapapas sang mga kabog may daku nga epekto sa pila ka espesyi sang tanom bangod nagadepende ang ila pag-pollinate sa mga kabog. Maathag nga ang hilikuton sining nagalupad nga mga hardinero indi gid dapat pagbalewalaon.
^ par. 2 Ang Old World nga mga kabog makita sa Aprika, Asia, Australia, kag sa pila ka isla sang Pasipiko.


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for February 13, 2009
NAKALIMTAN, SINALIKWAY
Ang MV Edago Expedition nalunod niadtong Mayo 15, 2008, usa ka buwan sa wa pang MV Princess of the Stars. Hagbay rang nahuman ang imbestigasyon sa pagkalunod sa Princess of the Stars. Napatuman na man ganing pipila ka rekomendasyon sa Special Board of Marine Inquiry. Apan hangtod karon, siyam ka buwan na human sa pagkalunod, wa pa mahitsura ang imbestigasyon sa pagkalunod sa Edago Expedition.
Nagpaabot ang Philippine Coastguard og lima ka buwan una ka-imbestigar sa trahedya. Apan igo rang gibuksan ang imbestigasyon niadtong Oktubre. Nga wa gani pasudli sa mga sakop sa media. Gihunong ang imbestigasyon human sa usa lang ka tigom. Wa pay klaro kanus-a ipadayon.
-o0o-
Ang patayng lawas sa mga pasahero ug mga tripulante sa Princess of the Stars nakit-an ug nailhan na. Salamat sa hiningusgang pagpangita sa nagkalainlaing mga buhatan sa nasudnon ug lokal nga kagamhanan. Ang mga tagtungod nabayran na sa Sulpicio Lines Inc. Ang wa ikasabot sa kompaniya nakapasaka nag mga kaso sa hukmanan.
Apan ang 11 ka mga tripulante sa Edago Expedition nagpabiling missing. Ang testimoniya sa duha ka naluwas nga tripulante wa kahatag og katin-awan unsay ilang gidangatan. Ang mga tagtungod wa kadawat og hinabang gikan sa kagamhanan. O sa tag-iya sa barko, ang Edago Lighterage Philippines. Nipasangil nga wa magtagad ang kompaniya pagpangita sa ilang mga kapamilya.
-o0o-
Pagkalunod sa Princess of the Stars, paspas pa sa kilat ang kagamhanan nga nisuspenso sa biyahe sa tanang barko sa Sulpicio. Gisiging-siging sang kompaniya sa nagkalainlaing mga buhatan sa kagamhanan tungod sa gipasangil nga daghang kalapasan.
Mas palaran ang Edago Lighterage. Wa pugngi ang pagbiyahe sa nahibilin nilang barko—ang MV Edago Excellence. Wa say nisiging-siging sa kompaniya. Bisan sa pag-angkon sa tag-iya, si Atty. Edemerito Ang Gobongseng, nga nihupas nang insurance sa Edago Expedition ingon man ang mga kontrata sa pipila ka tripulante sa wa pa malunod ang barko.
-o0o-
Morang gisilian ang kagamhanan pag-atiman sa mga biktima sa pagkalunod sa Princess of the Stars. Kay nabaniog sa tibuok kalibotan ang makalilisang nga katalagman. Apan nabantang ang tinuorayng bulok sa kagamhanan sa mas unang pagkalunod sa Edago Expedition. Tingali kay 11 ray missing, way congressional inquiry ug wa mahatagi og samang pagtagad sa mga sakop sa media.Apan ang mga tripulante sa Edago Expedition managsama rag katungod sa ilang mga katugbang sa Princess of the Stars. Ang pagbangotan sa ilang mga tagtungod, sa pagminatay sa mga kapamilya sa mga tripulante sa mas dakong barko, angay sang patalinghugan. Labaw sa tanan, ang mga balaod pagpanalipod sa mga kinabuhi ug kabtangan sa kadagatan angayng ipatigbabaw. Ma-Sulpicio o ma-Edago man. Nabaniog man sa nagkalainlaing kanasuran. O gilamoy lang sa bangis nga kadagatan sa kasadpang Kabisay-an. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
1Kining basahona nag-asoy sa mga butang nga gipadayag sa Dios kang Jesu-Cristo aron iyang ipakita sa mga sulugoon sa Dios ang mahitabo sa dili madugay. Ug gipadayag kini ni Cristo pinaagi sa iyang anghel ngadto sa iyang sulugoon nga si Juan. 2Gisugilon ni Juan ang tanan nga iyang nakita ug kini ang iyang asoy mahitungod sa mensahe sa Dios ug sa kamatuoran nga gipadayag ni Jesu-Cristo. 3Bulahan ang mobasa niining basahon sa mga propesiya ug bulahan ang mamati ug magtuman sa nahisulat niini kay duol na ang panahon nga mahitabo kining tanan. 4Gikan ni Juan alang sa pito ka iglesia sa lalawigan sa Asia: Mainyo ang grasya ug kalinaw gikan kaniya, ang Dios karon, kaniadto ug ang moanhi. Mainyo usab ang grasya ug kalinaw nga gikan sa pito ka espiritu nga anaa sa atubangan sa iyang trono 5ug gikan kang Jesu-Cristo, ang kasaligang saksi, ang unang gibanhaw nga mao usab ang nagmando sa mga hari sa kalibotan. Gihigugma kita niya ug pinaagi sa iyang dugo giluwas kita niya sa atong mga sala. 6Gihimo kita niyang usa ka gingharian sa mga pari aron mag-alagad sa iyang Dios ug Amahan. Iya ni Jesu-Cristo ang dungog ug gahom sa walay kataposan! Amen. 7Tan-awa unya! Moanhi siya uban sa mga panganod ug makita gayod siya sa tanan lakip sa naglansang kaniya. Magminatay ang tanang katawhan sa yuta tungod kaniya. Tinuod gayod kini! Amen. 8"Ako ang Alpa ug ang Omega," nag-ingon ang Ginoong Dios nga Labing Gamhanan, ang Dios karon, kaniadto ug ang moanhi. 9Ako si Juan, nga inyong igsoon, ug ingon nga sumusunod ni Jesus, nakig-ambit kaninyo sa mapailubong paglahutay sa mga pag-antos nga modangat kanila nga sakop sa Gingharian sa Dios. Gidala ako ngadto sa pulo sa Patmos tungod kay gisangyaw ko man ang pulong sa Dios ug ang kamatuoran nga gipadayag ni Jesus. 10Sa adlaw sa Ginoo gigamhan ako sa Espiritu ug nadungog ko gikan sa akong luyo ang kusog nga tingog nga milanog sama sa usa ka trumpeta. 11Miingon kini, "Isulat ang imong nakita ug ipadala ang imong sinulat ngadto sa pito ka iglesia: sa Efeso, sa Smirna, sa Pergamo, sa Tiatira, sa Sardis, sa Filadelfia ug sa Laodicea." 12Milingi ako pagsusi kon kinsay nakigsulti kanako ug nakita ko ang pito ka bulawan nga butanganag suga. 13Sa taliwala niini nagtindog ang daw tawo nga nagsul-ob ug bisti nga sangko sa iyang tiil ug gibaksan ang iyang dughan ug bakos nga bulawan. 14Ang iyang buhok puti kaayo ug ang iyang mga mata sama sa nagdilaab nga kalayo. 15Ang iyang tiil sama sa bronsi nga tinunaw sa hudno ug unya gipasinaw ug midahunog ang iyang tingog sama sa dakong busay. 16May gikuptan siyang pito ka bituon sa tuo niyang kamot ug migula sa iyang baba ang hait nga espadang duhay sulab. Sulaw ang iyang nawong ingon sa adlaw sa udtong tutok. 17Sa pagkakita ko kaniya natumba ako sa iyang tiilan daw patay. Unya gitapion niya kanako ang tuo niyang kamot ug miingon siya, "Ayaw kahadlok! Ako ang sinugdan ug ang kataposan. 18Ako ang buhi! Namatay ako apan tan-awa, buhi ako ug dili na gayod mamatay. Ilalom sa akong gahom ang Kamatayon ug ang Hades. 19Isulat ang mga butang nga imong nakita, ang nahitabo karon ug ang mahitabo unya. 20Ania ang tinagong kahulogan sa pito ka bituon nga nakita mo sa akong tuong kamot ug sa pito ka bulawan nga butanganag suga: ang pito ka bituon mao ang mga anghel sa pito ka iglesia, ug ang pito ka butanganag suga mao ang pito ka iglesia.
Copyright
Learn More


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for February 17, 2009
SAAD SA YUTA
ABS-CBN Garden—Tugoti kong mohulagway sa among bakilid niadto: Titip kaayo nga kon magpatugatuga kag kanaog, bisan unsa pa kapilit ug kadagko sa ngipon sa imong sapatos, kuyaw kang maligid ug mahagbong; maayo gani di kaayo habog, upat ra tingali ka dupa, nga mahimo ka lang magaras ug mabun-og ug mapiang ug gamay rag kahigayonan nga mabalian.
Tungod nga akong ihulagway ang among bakilid karon: May tulo na dagkong ang-ang nga, gawas nga katamnan luwas nang kaagian, may kanal na sa ibabaw aron nga di na bahaan ni mabanlas ang yuta, ug namungingi sa mga bayanan sa nagkalainlaing matang sa pagtanom sa mga dapit nga kabos, nihit, o wa gyoy yuta.
-o0o-
Salamat sa mga sakop sa Cebu City Federation of Farmers (CCFF), nga tibuok adlaw nga nipakita namong may paglaom pa diayng tugkan og mga tanom ang pansil namong yuta, kahibawo na mi sa mosunod nga mga paagi sa panguma:
· Basket ug trench composting: Ginipsang kawayan nga gibalikos sa gitusok nga mga lipak pagsipong sa mga dahon ug sanga nga inigka dugta makapalipang sa naglibot nga mga tanom;
· Newspaper farming: Paghanig sa gigum-os nga mga pamantalaan, nga kanunayng basa sa bisbis nga tubig nga nasipong sa imbudong kawayan, nga ampayng likosan sa gamot sa tawong ug ubang utanon; ug
· Pagbutang og yuta sa gipabarug nga bus sa kawayan, ang unang buko gitamnag kamote ug ang ikaduha, alugbati.
-o0o-
Karong adlawa, turno na sab sa Cebu Provincial Agriculture Office pagtudlo namo unsaon paghimo og seed bed. Nga maoy luyongan sa mga tanom nga gagmayg liso, sa di pa ibalhin sa garden soil nga pinutos sa plastik ug sa di pa itanom sa yuta.
Tudloan sab mi nila unsaon pagputos og plastik ang among plots aron kaibanan ang pagdahili ug mapabilin ang kabasa ug katambok sa yuta, gawas nga kapugngan ang paspas nga pagtubo sa mga sagbot. Magda sab silag daghang lawngon sa sangig ug mga punoan sa tangad nga ipalibot sa ubang tanom aron kapanalipdan gikan sa mga peste.
-o0o-
Inanayng nakaangkon og kinabuhi kining sagbuton ug pinasagdang luna nga labayanan sa among biya. Ang kabaskog sa mga tamatis ug tawong, nga nakasugakod sa baha sa Bagyong Bising sa niaging semana, nipasalig nga di makawang ang among patugatuga. Ang pagkabuslot sa mga petsay nakapapugwat namo nga di diay mahimong mangiyugpos lang paghuwat sa ting-ani.Nagsugod mi sa Kapamilya Backyard Gardening Project nga wa kahibawo kapamatud-an bang pangangkon nga mao ni usa sa panagang sa kalibotanong krisis. Tungod sa tabang sa Kapitolyo sa Sugbo, Cebu City Hall, Mandaue City Hall, Gawad Kalinga, CCFF ug sa mga tigpaminaw, inanay ming nakat-on. Hinaot nga, sa di pa pul-an sa pagsige namog hisgot, makat-on mo uban namo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
ATONG KRISTOHANONG KINABUHI UG MINISTERYO–WORKBOOK SA TIGOM HULYO 2016
Sampol nga mga Presentasyon
Mga pamaagi sa pagtanyag sa Bantayanang Torre ug Maayong Balita Gikan sa Diyos! Gamita ang mga sampol sa paghimog imong presentasyon.
BAHANDI GIKAN SA PULONG SA DIYOS
Dayega si Jehova, ang Tigpatalinghog sa Pag-ampo
Nganong maayong iampo ang imong mga panaad sa Diyos? Unsaon nimo pagpakita ang pagsalig kang Jehova diha sa imong pag-ampo? (Salmo 61-65)
KRISTOHANONG PAGKINABUHI
Ang Simpleng Kinabuhi Makatabang sa Pagdayeg sa Diyos
Unsay kaayohan kon pasimplehon nimo ang imong kinabuhi? Unsaon nimo pagsundog ang simpleng pagkinabuhi ni Jesus?
BAHANDI GIKAN SA PULONG SA DIYOS
Ang Katawhan ni Jehova Madasigon sa Matuod nga Pagsimba
Unsay atong makat-onan sa kadasig ni David? Kon madasigon ta, unsay atong mahimo? (Salmo 69-72)
KRISTOHANONG PAGKINABUHI
Puwede ba Nimo Ning Sulayan Sulod sa Usa ka Tuig?
Kadtong mosulay niini makasinatig daghang panalangin ug malipayong kinabuhi.
KRISTOHANONG PAGKINABUHI
Eskedyul Para sa Pagregular Payunir
Malipay ka sa pagkahibalo nga makaregular payunir diay kadtong limitadog panahon o kahimtang.
BAHANDI GIKAN SA PULONG SA DIYOS
Hinumdomi ang mga Buhat ni Jehova
Unsay nalakip sa mga buhat ni Jehova? Nganong makabenepisyo ta sa pagpamalandong sa mga buhat ni Jehova? (Salmo 74-78)
BAHANDI GIKAN SA PULONG SA DIYOS
Kinsa ang Labing Importanteng Persona sa Imong Kinabuhi?
Gipakita sa magsusulat sa Salmo 83 nga si Jehova ang labing importanteng Persona sa iyang kinabuhi. Unsaon nato pagsundog ang salmista?


text:
2 Samuel 17Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
17 Karon nagsiling si Ahitofel kay Absalom, “Tuguti ako nga magpili sang 12,000 ka tawo sa pagpangita kay David karon nga gab-i. 2 Salakayon namon siya samtang ginakapoy siya kag ginaluyahan. Magasalasala siya kag magapalagyo ang tanan niya nga tinawo. Si David lang ang patyon ko, 3 kag pabalikon ko sa imo ang tanan niya nga tinawo pareho sang pagbalik sang asawa sa iya bana. Kon sa bagay, kon si David lang ang patyon, ang iya mga tinawo indi na magpakig-away pa.” 4 Ini nga plano daw maayo man para kay Absalom kag sa tanan nga manugdumala sang Israel.
5 Pero nagsiling si Absalom, “Tawgon ta man si Hushai nga Arkhanon, agod mabatian ta man kon ano ang iya masiling.” 6 Gani sang mag-abot si Hushai ginsugid sa iya ni Absalom ang ginlaygay ni Ahitofel. Nagsiling dayon si Absalom, “Himuon bala naton ang iya ginsiling? Kon indi, ano ang aton himuon?” 7 Nagsabat si Hushai kay Absalom, “Sa karon, ang ginlaygay ni Ahitofel indi maayo. 8 Kilala mo ang imo amay kag ang iya mga tinawo; mga maisog sila nga mangangaway kag mabangis sila pareho sa oso nga gin-agawan sang mga bata. Luwas pa sina, ang imo amay hanas nga mangangaway, kag wala siya nagaupod tulog sa iya mga tinawo. 9 Ayhan sa sini nga tion nagapanago siya sa kuweba ukon sa iban nga lugar. Kon sa nahauna ninyo nga inaway magakalamatay ang iban mo nga mga soldado, ang makabati sini magasiling nga napierdi na ang imo mga soldado. 10 Dayon bisan ang pinakamaisog mo nga mga soldado, nga daw pareho kaisog sa leon, mahadlok. Kay nahibaluan sang tanan nga Israelinhon nga ang imo amay hanas nga mangangaway kag maisog ang iya mga tinawo. 11 Gani ginalaygayan ko ikaw nga tipuna ang tanan nga Israelinhon halin sa Dan hasta sa Beersheba, nga daw pareho kadamo sa balas sa baybayon. Kag ikaw mismo ang magpangulo sa ila sa pagpakig-away. 12 Dayon pangitaon naton si David bisan diin man siya, kag likupan naton siya pareho sa tun-og nga nagalikop sa duta; kag siya kag ang iya mga tinawo maubos kalamatay. 13 Kon magpalagyo siya sa isa ka banwa, higtan ta ang mga pader sini kag butungon pakadto sa ililigan sang tubig hasta nga marumpag ini nga wala sing bato nga magpabilin nga nagasalampaw.” 14 Nagsiling si Absalom kag ang tanan nga manugdumala sang Israel, “Mas maayo ang laygay ni Hushai nga Arkhanon sang sa kay Ahitofel.” Ang matuod mas maayo ang laygay ni Ahitofel, pero ginbuot sang Ginoo nga indi ini pagsundon ni Absalom agod malaglag siya.
15 Ginsugiran ni Hushai ang mga pari nga sila ni Zadok kag Abiatar parte sa ginlaygay ni Ahitofel kay Absalom kag sa mga manugdumala sang Israel, kag parte man sa iya nga ginlaygay. 16 Dayon nagsiling siya sa ila, “Pahibalua gilayon si David nga indi siya magpabilin sa talabukan sang Suba sang Jordan sa kamingawan karon nga gab-i, kundi magtabok sila dayon sa suba agod indi sila tanan magkalamatay.”
17 Sadto nga tion, nagahulat si Jonatan nga anak ni Abiatar kag si Ahimaaz nga anak ni Zadok sa En Rogel, kay indi sila gusto nga makita nga nagaguwa-pasulod sa Jerusalem. Ginapakadto lang nila ang isa ka suluguon nga babayi sa pagsugid sa ila sang nagakatabo, kag ginasugid dayon nila ini kay David. 18 Pero karon, may nakakita sa ila nga isa ka pamatan-on nga lalaki, kag ginsugid sila kay Absalom. Gani nagdali-dali sila halin nga duha, kag nagkadto sa balay sang isa ka tawo sa Baruhim. Ini nga tawo may bubon sa iya lagwerta, kag nagpanaog sila ni Jonatan kag Ahimaaz sa sini nga bubon sa pagpanago. 19 Nagkuha sang tabon ang asawa sang tawo kag gintabunan niya ang bubon kag ginbularan dayon sang mga uyas agod wala sing may makahunahuna nga may nagapanago didto. 20 Sang magkadto ang mga tinawo ni Absalom sa balay sang tawo, ginpamangkot nila ang iya asawa, “Nakita bala ninyo si Ahimaaz kag si Jonatan?” Nagsabat ang asawa, “Nagtabok sila sa suba.” Ginpangita nila sila pero wala nila makita, gani nagbalik na lang sila sa Jerusalem.
21 Sang makahalin na ang mga tinawo ni Absalom, nagguwa dayon si Jonatan kag si Ahimaaz sa bubon kag nagkadto kay David kag nagsiling, “Magtabok kamo gilayon sa suba, kay naglaygay si Ahitofel nga patyon ka.” 22 Gani nagtabok si David kag ang iya mga tinawo sa Suba sang Jordan, kag sang kaagahon didto na sila tanan sa tabok.
23 Sang mahibaluan ni Ahitofel nga wala ginsunod ang iya laygay, nagsakay siya sa iya asno kag nagpauli sa iya banwa. Nagpamilin-bilin siya sa iya panimalay kag dayon naghikog siya paagi sa pagbitay sang iya kaugalingon. Ginlubong siya sa ginlubngan man sang iya amay.
24 Nakaabot na sila ni David sa Mahanaim sang magtabok si Absalom kag ang tanan niya nga tinawo sa Suba sang Jordan. 25 Ginpili ni Absalom si Amasa sa pagbulos kay Joab bilang kumander sang mga soldado. Ining si Amasa anak ni Jeter nga Ishmaelinhon. Ang iya iloy nga si Abigail, nga anak ni Nahash, utod sang iloy ni Joab nga si Zeruya. 26 Nagkampo si Absalom kag ang mga Israelinhon sa Gilead.
27 Sang pag-abot nila ni David sa Mahanaim, gin-abiabi sila ni Shobi nga anak ni Nahash nga Ammonhon, nga taga-Raba, ni Makir nga anak ni Amiel, nga taga-Lo Debar, kag ni Barzilai nga Gileadnon, nga taga-Rogelim. 28 May mga dala sila nga mga hiligdaan, yahong, kolon, trigo, barley, harina, sinanlag nga mga uyas, mga liso nga ulutanon, balatong, 29 dugos, mantikilya, karnero, kag keso. Ginhatag nila ini kay David kag sa iya mga tinawo, kay nahibaluan nila nga gutom, kapoy, kag uhaw gid sila sa ila nga pagpanglakaton.


text: 21 Sa ulahi si David nahiabot sa Nob+ ngadto kang Ahimelek nga saserdote; ug si Ahimelek+ nangurog sa pagkakita kang David ug dayon miingon kaniya: “Nganong nag-inusara ka, ug walay tawo nga uban kanimo?”+2 Niini si David miingon kang Ahimelek nga saserdote: “Ang hari nagsugo kanako labot sa usa ka butang,+ ug siya nagsulti kanako, ‘Ayaw gayod ipahibalo ni bisan kinsa ang butang nga labot niana ako nagpadala ug nagsugo kanimo.’ Ug nakigsabot ako sa batan-ong mga lalaki niini ug niadtong dapita.3 Ug karon, kon adunay lima ka buok tinapay ilalom sa imong pagbuot, ihatag kini sa akong kamot, o bisan unsa nga anaa.”+4 Apan ang saserdote mitubag kang David ug miingon: “Walay ordinaryong tinapay nga ania sa akong kamot, apan adunay tinapay nga balaan;+ basta ang batan-ong mga lalaki nagpabilin lamang nga bulag sa kababayen-an.”+5 Busa si David mitubag sa saserdote ug miingon kaniya: “Apan ang mga babaye gipalayo kanamo sama kaniadto sa dihang ako migula,+ ug ang lawas sa batan-ong mga lalaki nagpabiling balaan, bisan kon ang tahas ordinaryo. Ug unsa pa kaha niining adlawa, nga ang usa mahimong balaan sa iyang lawas?”6 Niana gihatag sa saserdote kaniya ang balaan,+ tungod kay walay tinapay didto gawas sa pasundayag nga tinapay nga gikuha gikan sa atubangan ni Jehova+ aron mabutangan ug bag-ong tinapay sa adlaw nga kuhaon kini.7 Karon usa sa mga sulugoon ni Saul atua didto niadtong adlawa, nga gihawiran+ sa atubangan ni Jehova, ug ang iyang ngalan mao si Doeg+ nga Edomhanon,+ ang pangulo sa mga magbalantay sa kahayopan ni Saul.+8 Ug si David miingon kang Ahimelek: “Ug wala bay bisan unsa dinhi nga ilalom sa imong pagbuot, bangkaw man o espada? Kay wala ko madala ang akong espada ni ang akong mga hinagiban, tungod sa pagkadinalian sa gipabuhat sa hari.”9 Niini ang saserdote miingon: “Ang espada ni Goliat+ nga Filistehanon, nga imong gipatay sa ubos nga patag sa Elah+—ania dinhi, giputos sa kupo, luyo sa epod.+ Kon kini ang imong dad-on, dad-a kini, tungod kay walay lain dinhi gawas niini.” Ug si David miingon: “Walay sama niini. Ihatag kini kanako.”10 Unya si David mitindog ug mipadayon sa pagkalagiw+ tungod kang Saul niadtong adlawa, ug sa ulahi nahiabot kang Akis nga hari sa Gat.+11 Ug ang mga sulugoon ni Akis miingon kaniya: “Dili ba kini mao si David nga hari+ sa yuta? Dili ba kaniya nga sila mitubag uban sa mga sayaw,+ nga nag-ingon,‘Si Saul nakapatay sa iyang linibo,Ug si David sa iyang tinagpulo ka libo’?”+12 Ug si David nagbutang niining mga pulonga sa iyang kasingkasing, ug siya nahadlok+ pag-ayo tungod kang Akis nga hari sa Gat.13 Busa siya nagtakoban+ sa iyang pagkahustog-pangisip atubangan sa ilang mga mata+ ug nagpabuangbuang diha sa mga kamot nila ug gikuroskurosan ang mga pultahan sa ganghaan ug gipatabisay ang iyang laway diha sa iyang bungot.14 Sa kataposan si Akis miingon sa iyang mga sulugoon: “Ania, nakita ninyo nga ang tawo nabuang. Nganong dad-on man ninyo siya kanako?15 Nagkinahanglan ba ako ug nabuang nga mga tawo, mao nga gidala ninyo siya aron sa pagbuhat ug binuang atubangan kanako? Angay ba siyang pasudlon sa akong panimalay?”