text: 6 Ug ang pulong ni Jehova nagpadayon sa pagdangat kanako, nga nag-ingon:2 “Anak sa tawo, itumong ang imong nawong ngadto sa kabukiran sa Israel ug panagna+ batok kanila.+3 Ug ikaw magaingon, ‘Oh kabukiran sa Israel, pamati sa pulong sa Soberanong Ginoong Jehova:+ Mao kini ang giingon sa Soberanong Ginoong Jehova ngadto sa kabukiran ug sa kabungtoran,+ sa kasapaan ug sa kawalogan: “Ania ako! Ako magdala diha kaninyo ug espada, ug laglagon ko gayod ang inyong hatag-as nga mga dapit.+4 Ug ang inyong mga halaran mahimong biniyaan+ ug ang mga tungtonganan sa insenso mangahugno, ug ipahinabo ko nga ang inyong mga patay mangapukan atubangan sa inyong makaluod nga mga idolo.+5 Ug ibutang ko ang mga patayng lawas sa mga anak sa Israel atubangan sa ilang makaluod nga mga idolo, ug ikatag ko ang inyong mga bukog libot sa inyong mga halaran.+6 Diha sa tanan ninyong puloy-anang mga dapit+ ang mga siyudad magun-ob+ ug ang hatag-as nga mga dapit mahimong biniyaan, aron kini sila mangagun-ob+ ug ang inyong mga halaran mabiniyaan ug mangatumpag+ ug ang inyong makaluod nga mga idolo mangahanaw+ gayod ug ang inyong mga tungtonganan sa insenso mangaputol+ ug ang inyong mga buhat mangawagtang.7 Ug ang pinatay tinong mapukan sa inyong taliwala,+ ug kamo makaila gayod nga ako mao si Jehova.+8 “‘“Ug sa dihang kini mahitabo akong itugot nga kamo magbaton ingong nahibilin sa mga makaikyas sa espada taliwala sa mga nasod, sa dihang kamo matibulaag taliwala sa kayutaan.+9 Ug ang mga makaikyas kaninyo mahinumdom gayod kanako taliwala sa mga nasod diin sila pagadad-on nga binihag,+ tungod kay ako nahugno tungod sa ilang makihilawasong kasingkasing nga mibulag kanako+ ug sa ilang mga mata nga nangagpas sa pagpakighilawas sa ilang makaluod nga mga idolo;+ ug diha sa ilang mga nawong bation gayod nila ang kaluod sa daotang mga butang nga ilang nahimo sa tanan nilang dulumtanang mga butang.+10 Ug sila makaila gayod nga ako mao si Jehova; dili kawang nga ako nagsulti+ nga buhaton ko kanila kining makatalagmanong butang.”’+11 “Mao kini ang giingon sa Soberanong Ginoong Jehova, ‘Ipakpak ang imong mga kamot+ ug ibundak ang imong tiil, ug pag-ingon: “Pagkaalaot!” tungod sa tanang daotang dulumtanang mga butang sa balay sa Israel,+ tungod kay pinaagi sa espada,+ sa gutom+ ug sa kamatay sila mangapukan.+12 Kadtong atua sa halayo,+ siya mamatay sa kamatay; ug kadtong anaa sa haduol, siya mapukan pinaagi sa espada; ug kadtong nahibilin ug gipanalipdan, siya mamatay pinaagi sa gutom, ug tibawason ko ang akong kaaligutgot batok kanila.+13 Ug kamo makaila gayod nga ako mao si Jehova,+ sa dihang ang ilang mga patay maanaa unya sa taliwala sa ilang makaluod nga mga idolo,+ libot sa ilang mga halaran,+ diha sa matag hataas nga bungtod,+ sa tanang tumoy sa kabukiran+ ug sa ilalom sa matag malamboon nga kahoy+ ug sa ilalom sa matag dakong kahoy nga daghan ug sanga,+ ang dapit diin sila nagtanyag ug makapahupay nga alimyon ngadto sa tanan nilang makaluod nga mga idolo.+14 Ug tuy-oron ko ang akong kamot batok kanila+ ug himoong awaaw ang yuta, usa gayod ka biniyaan nga mas grabe pa kay sa kamingawan paingon sa Dibla, diha sa tanan nilang puloy-anang mga dapit. Ug sila makaila gayod nga ako mao si Jehova.’”


c: text/html

text:
Blag: Mga Kinurisang Binisaya
(Bisitaha usab ang Barangay Mindanao, ang bag-o kong blag nga napatik sa pinulongang Binisaya. Salamat.)
Sa tinuod lang mao gayud kini nga panid ang tinubdan sa “Istambay sa Mindanao”.
Isip usa ka batan-ong manunulat sa mantalaang Central Mindanao Newswatch didto sa Dakbayan sa Malaybalay niadtong 2001-2004, isa ako sa mga nangandoy nga makatukod og Binisaya nga mantalaan sa Bukidnon.
Lisud man gud kaayo gamiton ang mantalaan sa pinulongang Ingles hilabi na sa pagpasabot sa kadaghanang katawhan mahitungod sa mga nagkalain-laing hisgutanan sa maong probinsiya.
Apan kay ang mga adbertaysir man maoy gusto sa pinulongang langyaw, matud pa sa among sinaligang ahente niadto, wala kini nahidayon.
Sa akong huna-huna, isalig ko nalang usa sa pipila ka mga istasyon sa radyo ang maong katuyuan. Hinuon mas dali daw nga mamati kaysa mobasa pa. Ang makaguol lang usahay mao ang mga unod sa mga balita ug hisgut-hisgut sa kahanginan.
Kung dili gani mahitungod sa patay, kawat o uban pang laing krimen, ang kadaghanang hisgut naka tutok ngadto sa “sex” o kaha mga panagbangi sa mga kaaway sa politika. Hinuon, dili tanang mga istasyon saman niini.
Duna pud diha nga nanlimbasog intawon nga mamahimong kaabag sa kalinaw, kalambuan og pagtabang sa katawhan nga mobabag ngadto sa mga dautan nga binuhatan o kaha hapaw nga pagdumala sa katilingban.
Hangtud karon (Pebrero 2007) dili pa gihapon ko kumbinsido nga ipabilin nalang sa handuman ang maong tinguha nga maka pondar sa niana nga mantalaan. Sa ubang dapit sama sa Dabaw ug Cagayan de Oro, duna nay mga manyalaang Binisaya.
Nahibawo ako nga lisud usab kini nga tahas.
Una-una, ang pagka manunulat sa Binisaya dunay mga babag. Kini man gud nga pinulongan mas dali man litukon kay sa isulat, para kanako. Mamahimong sayop ang akong panlantaw, apan kana basi sa akong hamobo nga kasinatian.
Ikaduha, duna pud kita’y mga laye og mga polisiya nga nilaban sa tiunay nga paggamit sa Ingles sa mga pormal nga kalihukan. Kung naay programa sa kapitolyo o kaha sa city hall, Ingles man gayud ang madali-dali.
Apan kini wala mitukma sa katibuk-an sa adlaw-adlaw nga panginabuhi. Ang kadaghanan pa gihapon naga Binisaya sa panimalay, sa pakiglambigit sa publiko, sa huna-huna, sa pag-ampo, o kaha sa panahon nga mopagawas sa mga aligot-got- sa pinulongan pa gihapon nga tinuboan.
Duna man gayud kaayuhan ang maong pinolongan, nasayod ko niana. Apan niabot ko sa punto nga nakahinumdom ko nga ugma damlag unsa nalang man ang mahitabo sa pinulongang Binisaya?
Daw susama lang usab ba kini sa nahitabo sa pinulongan sa atong mga igsoong lumad o kaha mga Maranao nga hinay-hinay naipit sa pinulongang langyaw?
Tungod kay nakadapig man sa Ingles ang mga opisyales sa ilahang pormal nga mga kalihukan, namahimong tugkaran kini sa pakiglambigit sa publiko. Busa kadaghanang mga negosyante duna pay kulang nga pagtagad sa Binisaya. Tan awa lang ang mga mantalaang pang-negosyo o “business papers”.
Apan sa tinuod lang duna nay mga mantalaan nga nilambo bisan pa man ang unod sa ilahang mga gula usahay hapaw.
Samtang dili pa makab-ot kini nga tinguha, hinayhinayon ko lang usab pag bansay-bansay ang akong gamay nga hibalo sa pagsuwat sa Binisaya. Tinuod dili kini sikat, apan pipila na usab ka manunulat nga niuna na sa pagtugkad niini.
Basin palang pohon makab-ot ko ra nato ang mantalaang Binisaya sa tabang sa uban nga duna’y susama nga panglantaw kanako.
Kung dili man galing itugot sa Kahitas-an nga matukod kini, wala na ko’y mahimo.
Basta duna ko’y damgo nga nasuguran pagtuman bisan gamay, paagi niining akong gitawag nga “blag”.
Pahibalo: Kung uyun ninyong mo apil, ipadala lang ang inyong salmot-sinulat paagi sa pagkabit niini isip komentaryo.
Daghang salamat!
-Istambay sa Mindanao
17 Pebrero 2007
64 responses to “Blag: Mga Kinurisang Binisaya”
-
Jun P. says :
Maayo na imong gihimo waltz,palapdi pa ang kinurisang binisaya.
Mas nindot kung adunay mga binisayang balita pud,kay diri sa
amerika makalingaw magbasa sa imong kaugalingong pinulungan,kay
halos ininglis tanan imo makita diri.Padayon bay!
-
james zamora says :
Bay,
Ang pulong “Bay” basin ma trace nimo sa Bangla language sa Bangladesh. Buot ipasabot (bhai) brother. 15 ko kabulan sa bangladesh isip participation and gơod governance adviser. Daghang pinilungan sa Bangla (sinultihan sa Bangladesh) nga makita nato sa atong pinulungan , sa mga dialect dinhi sa Pilipinas. Kung interesado ka padad an ta ka og compilation, gamay lang god.
Di ba ang atong kasaysayan nag ingon nga ang pinulungan sa Pilipinas naggagikan sa Sanskrit?
Mao ni akong theory nga ang pulong “bay” posible nga gikan sa “bhai” sa Bangla.
Tehory lang ni bay kay dili ko linguist. Natingala lang ko nga nganong daghan kăyong pulong nato nga nă sa bangla.
-
Waltzib says :
Miuyon ko sa imong teorya James. Bitaw pud, dili lang ikaw ang nakabantay niana. Mga 2005 man siguro to nga duna koy na ila-ila nga taga-Bangladesh didto sa dakbayan sa Cagayan de Oro.
Gi-tandi niya ang pipila ka mga pulong Binisaya nga duna daw kamay-ong sa ilahang pinulongan.
Wala man ko nahibulong kay sama lagi sa imong gikaingon, nanalid man sa inpluwensiya gikan sa pinulongang Sanskrit ang Binisaya. Sama sa pulong o ngalan nga “Visayas”. Dili ba duna may empire niadto nga gitawag og “Sri-Vijaya?”
Pero sa hilom na lang kining atong panag-hisgot. Sa laing pulong, “ato ato nalang ni” kay dili man lagi kita mga eksperto nga hanas makahiagom sa tinuod gayud nga gigikanan.
Salamat Bay sa imong gidalit nga tubag-reaksyon! Hangtud sa sunod!
-
tonyofrins says :
nindot ang pinulongang binisaya. ma-lunsay man o dunay sambog gikan sa ubang diyalekto, ang Bisaya sama sa usa ka bulawan nga bisan malubong sa ata sa lapok, basta hinisan, mogilak gihapon.
Ang mantalaang Binisaya dili na usa ka damgo sa dakong bahin sa Mindanao. Gikan sa siyudad sa Dabaw lahos na ngadto sa kabaybayonan sa Surigao, kasawo na sa init nga kape matag buntag sa mga molupyo ang gihatod nga balita ug kasayuran sa mga mantalaan sa atong kinaiyang dila.
Busa, dili sab imposible alang kanimo Bay nga magmalampuson sa imong giunlanan nga damgo ug gihambin nga tumong nga makapabarog sa usa ka diyaryo sa atong pinulongan diha sa Bukidnon. Suporta’s mga tawo lang sa banika, ang imong gilaumang tigbasa, ang umola. Makuha kana nimo ug molampos ikaw. Labi na kay ilang mga estorya, kaagi, hunanhuna ug mga damgo ang imong ikulit diha sa kada tulo sa tinta sa papel.
-
tonyofrins says :
Ania-ay mga balita nga gipatik ug unod sa Periodico Caraga, usa sa mga Binisayang inadlaw nga mantalaan nga nagkubre sa rehiyon onse ug trese (davao ug caraga regions)…..
tabloid ang format sa Periodico Caraga, usa sa tulo ka mga inadlaw nga mantalaan sa Davao-Caraga regions…Medyo bug-at nga sulod sa 12-panid nga papel ang mga estorya labot sa krimen ug gubat, apan sama sa mga subol nga mantalaang inadlaw, naningkamot sa pagpatik sa mga estoryang mohatag ug dugang bul-og sa pangandoy alang sa mga tigbasa, nga human sa ilang pagtilok sa usa ka tasa nga kape ug pagtak-op sa luyo nga panid sa papel, makaginhawa sila, makapanaghoy ug makaingon, ” daghan pa man diay nindot sa akong komunidad luyo sa mga gubat ug kamatay..”
Mga tanod sa Butuan gi-seminar pod
Ni Elsa Oranda
Aron mas epektibo isip kaabag sa pagpatuman sa balaod, mga tanod gikan sa 86 ka baryo sa Butuan City gipa-ilawom sa seminar niadtong miaging adlaw.
Sumala ni Chief Inspector Martin Gamba, unang hugna sa mga sakop sa civilian volunteers organization (CVO) mitambong alang sa “enhancement seminar”.
Ang hepe sa Central Police Precinct usab nagsulti nga dakong tabang alang sa mga CVO o tanod ang maong tigom sanglit daghan sila ug makat-onang butang labot sa pagkaluyo-luyo sa mga pulis pinaagi niini.
“Kinahanglan usab nila ang kahibalo sa balaod aron dili sila mahimutang sa alanganin sa panahon nga mopatuman na sila niini”, sulti ni Gamba.
Una niini gipahayag ni City Mayor Democrito Plaza II nga ang mga CVO /Tanod tugotan na nga makahupot ug armas nga magamit nila panahon sa trabaho apan kini ubos sa kalagdaan nga gipagawas sa Department of Interior and Local Government (DILG)
***
Sa Caraga
“Search for Outstanding Civil Servant” gibuksan na
Ni Elsa Oranda
Bukas na ang buhatan sa Civil Service Commission (CSC) sa Caraga alang sa pagpanawat sa mga nominasyon alang sa mga “maayong kawani sa gobyerno”.
Tulo ka kategorya ang mahimong apilan alang sa nominasyon sa Outstanding Government Employees, si Abner Caga, administrative officer sa Philippine Information Agency (PIA) 13 nagsulti.
Apil sa mga mahimong i-tuboy ang mga empleyado alang sa Lingkod ng Bayan Award, Pag-asa Award ug Dangal ng Bayan Award.
Matud ni Caga nga bisan kinsa mahimo nga moduso sa nominasyon sa kandidato.
Gisulti ni Caga nga pinaagi sa maong award, mas madasig ang mga empleyado sa gobyerno nga mo-serbisyo sa katawhan gumikan sa pag-ila sa mga hut-ong sa katilingban sa ilang maayo nga nahimo.
****
AgNor mo-kapital sa turismo
Ni Louie Oranda
Turismo ang target karon sa Agusan del Norte aron makadugang sa panudlanan sa lalawigan.
Ang mga sakop sa community affairs office (CAO) sa probinsiya naghan-ay na sa mga pagpangandam aron himoong “tourist haven” ang pipila sa mga lungsod niini.
Sumala ni Edgar Palarca Jr., information officer sa Governor’s Office, nga naglusad na ang iyang buhatan ug mga tourism awareness campaign.
Gitan-aw sa opisyal nga potensiyal sa buhis ang industriya sa turismo tungod sa mga daghang talan-awon nga ikadalit sa probinsiya.
Gawas sa mga natural nga hiyas sa kinaiyahan sama sa dive resorts, mga langob ug daghan pa, ikapanghambog sab sa 3rd class province ang mga karaang istruktora ug mga edipisyo niini nga tugob sa kasaysayan.
Sa kasamtanagan ang buhatan sa CAO dunay mga “tour promo packages” alang sa mga bisita.
*****
Babayeng recruiter dakpan sa pantalan
Ni Louie Oranda
Babaye nga suspek sa pagpang-recruit ug mga menor de edad ang nasikop sa mga elemento sa Surigao City Police Station (SCPS) ug Philippine Ports Authority (PPA) didto sa Doña Eva Macapagal Terminal Surigao.
Sa pagpangulo ni Major Froilan Caburla, nasakpan si Mary Joy Vitali uban sa mga dalagita nga giingong dalhon unta sa suspek sa Metro Manila.
Ang grupo ni Vitali gidakop alas-6:600 sa gabii subay sa reklamo sa ginikanan sa usa sa mga biktima.
Si Vitali, taga-Metro Manila nadakpang kuyog ang mga biktima nga sila si Sheena,17; Renelyn, 22; Sonia,17; Mary Grace,17; Lynmae,15; Lovely Mary,16 ug Carolyn, 17, mga residente sa Surigao.
Sa report nga nakaabot sa rehiyonal nga buhatan sa kapulisan sa Caraga nasayran nga ang mga batan-on gipasaligan sa suspek nga makatrabaho sa Manila isip mga waitress o dili kaha katabang apan na-bara sa mga pulis si Vitali gumikan kay wala kini mga papeles alang sa pag-recruit ug mga trabahante.
Kaso nga paglapas sa Akta Republika 9208 ang balaod nga nag hatag ug proteksyon sa mga menor de edad gihikay na batok sa suspek nga kasamtangang nagtingkagol karon sa selda sa Surigao City Police.
-
Jun P. says :
Nindot…nindot.
-
tonyofrins says :
Bay, salamat pod nga naka-mugna ka niini nga blog..naa na koy laing nakabig aron modalikyat dinhi matag karon ug unya..kauban nato nga batan-on pod..gibiyaan ang gisakwat nga karit ug sugong (mananggite daw siya’s bislig sa una) aron makigdula sa musa sa mga letra aron itagik sa papel ang kada witik sa atong dila nga bisaya…
tingali, panahon na ‘ni nga hatagan ug dugang nga regard o pagtagad ang bisaya..nga kaniadto, yam-iran sa mga tigbasa sa siyudad, kay lagi, low-class ug inistoryahan kuno’s bukid, madungog ra kauban sa iyagak sa mga gangis…
since daily ang periodico caraga, mahimo ba bay, nga mopa-pilit kita dinhi sa mga nag-unang estorya sa mantalaan?
bay, salamt gyud sa imong pag-abli sa pultahan ug pagdalit kanato, labaw na sa pag-abiabi,,,,
mabuhi ka bay!
mabuhi ang panitik nga bisaya!
-
tonyofrins says :
Isports
Sa World 8-Ball Championships
Bata, Django tagak; Alcano karga sa q’finals
Pilde ang giilang sinaligan sa Pilipinas dihang usa-usa nga nangatagak sila Francisco “Django” Bustamante ug Efren “Bata” Reyes sa nagpadayong World 8-Ball Championships sa Fujaira, Dubai.
Sa nagpadayong eliminations, nabiya si Bustamante 10-9 sa kontrang hitsas gikan sa Germany nga si Thomas Engert. Bisan unsaon ug hugyaw sa mga Pinoy fans nga misaksi, nabitin ang diskarte ni Bustamante ibabaw sa berdeng lona ug sayo kini nag-impake gumikan sa kaparotan.
Samtang wala midulot ang magic ni Reyes dihang nabiktima siya sa giilang “silent killer” sa Alemanya gihapon, nga si Marcus Chamat. Si Chamat mipaabog kang Reyes pinaagi sa lapad nga 10-4 deficit. Unang midaug si Reyes, sa first round, atol sa hugna diin nahagbong si Bustamante, dihang iyang gipilde ang Pinoy sab nga si James Ortega, 10-2.
Hinuon, upat pa ka mga Pilipino ang nabilin sron makigsangka alang sa quarterfinals ug posibleng sa semis. Sila nag-apil kang Ronnie Alcano, Dennis Orcullo, Joven Bustamante ug Elvis Calasang.
Gawas nila Reyes ug Bustamante, nangataktak pod niadtong Martes ang mga inilang pool players nga sila Ralf Souquet ug Thorsten Hoffman sa Germany, Darren Appleton sa Great Britain ug ang defending champion nga si Chia-Ching Wu sa Taiwan.
Sa quarterfinals nga dulaon didto sa Al Bustan Center, Fujairah, makalaban ni Alcano si Calasang samtang si Orcullo kontra Chamat ug laing Bustamante na pod sulayang pildehon ni Engert.
Ubang match-up naglakip ni Nick Van Den Berg sa Netherlands kontra sa katagi-nasod nga si Niels Feijen.
*****
3 container van sa Stanfilco gi-bara sa NPA
saging gipahabwa, gihatag sa mga tawo
Ni Frederick Divino
Tulo ka mga container van nga kargado ug saging gibabagan sa mga gituohang rebeldeng New People’s Army (NPA) didto sa New Bataan, Compostela Valley niadtong Lunes.
Si Police Inspector Vianney Ross Lagundi, hepe sa New Bataan Police Station nagsulti nga 30 ka mga armado ilawom sa usa ka Kumander Jiejie sa Front Committee 27 mi-bara sa mga sakyanan nga gi-hire sa Dole-Stanfilco ug gimandoan ang drayber nga ibilin ang mga container nga dasok sa mga saging didto sa Barangay Magangit.
Ang insidente nahitabo alas-7:00 sa gabii dihang gipara sa mga rebelde ang mga sakyanan ug gipanaog ang mga drayber ug pahinante.
Si Lagundi nagsulti sa Periodico nga base sa ilang pagpanubay, gipugngan kadali sa mga armado ang mga sakyanan ug gisugo ang mga drayber ug pahinante nga tanggalon ang container van gikan sa ulo sa mga trak.
Hinuon, wala pasipad-i sa mga suspek ang mga sakay sa mga trak.
“’Yung mga saging pinamigay sa mga tao, ‘yung container nakuha na ng Dole”, sulti ni Lagundi pinaagi sa text message nga gipadala ngadto sa Periodico Caraga kagahapon.
Gikan sa lungsod sa Maragusan ang mga trak ug nanghakot gikan sa plantasyon sa kompaniya.
Pagpangilkil ang gitan-aw nga motibo sa awtoridad labot sa hitabo.
“Hindi nagbigay nga revolutionary taxes (ang Dole-Stanfilco) kaya gi-hold ‘yung van”, sulti ni Lagundi.
Ang hepe nagsulti sab nga mo-himo ug imbestigasyon ang iyang buhatan aron pagtino sa uban pang posibleng motibo sa hitabo samtang gihulat niini nga moduso ug reklamo batok sa NPA ang mga drayber.
(FREDERICK DIVINO/PNN)
-
Jun P. says :
Maayo,maayo…
-
tonyofrins says :
Ang Duyan
Ni Frinston Lim
Mihinok siya pagkabati sa sigaak. Nanghiwid, milugsot sa habol iyang dunay lama sa lapok nga gagmayng mga tiil. Mibakod siya bisan gitrangkahan pa sa duka iyang mga mata. Human, gipamilo ang puti nga panapton ug gipatong sa ulohan sa katre.
Diretso sa kusina si Chanda apan dili aron mokaon. Sa kagamay sa iyang bayhon, kilas kini bisan pa, ug ang nuybe anyos mitungtong sa bangko nga sagad lingkoran niya aron magkagod sa ituno; ug nagdigamo sa banggera. Sa gawas, inanay nga napaksi ang kangitngit, gilangkat sa tuyhakaw sa banag-banag.
Iyang naaninaw ang barog sa tag-iya sa singgaak. Si Tiya Isidra niya, ang namat-an niyang kauban sa iyang Papa Gerson. Nagpuk-ong kini kilid sa dakong goma nga tadyaw tupad sa ilang haligi. Gikusohan ang hinukas sa iyang Papa.
Mitakos siya sa laton sa bugas. Gibubo sa kaldero. Mikalos pa ug usa.
Atua sa pikas lungsod iyang amahan. Tigladlad kini ug mga panapton ug mga kinomprang sinina nga ukay-ukay. Kung asa ang pista o bisan sinemanang laray, modayo iyang papa, mawala sa ilang pinuy-anan ug silang duha sa iyang tiya lang ang mabilin.
“Uy maayo kay mibangon na ka’ng kanahana ka!” si Tiya Isidra niya nga namuga sa kataposang pantalon nga gilabhan. Sukad siya nakamatngon, wala siya kahinumdom nga gi-estoryahan ug hinay sa kaipon sa iyang amahan. Kung dili motrabaho si Papa Gerson niya, hilom kaniya ang babaye. Apan sa iyang kalingkod, masiplatan ni Chanda ang kapungot sa mga mata niini.
Nanghugas siya mga baso samtang nagtak-ang sa kaldero. Kagabii, milaag ang mga kumare sa iyang tiya. Kaadlawon na nanganaog kay nagbilar sa tong-its. Gibinlan siya sa mga hugason.
“Bantayi nang kan-on ha!” dalikyat na pod ni Isidra. “Naglatagaw na pod nang utok mo. Dukot gani na, ipahabhab gyud nako na nimo hurot”.
Misaka si Tiya Isidra pagdapit niya alang sa pamahaw. Human nakapanarapo sa kamot nga nagkasabon, wala kini tingog-tingog nga mitangka sa lamesa ug giatubang ang pritong buwad-pinikas, kan-on ug suwa nga kinamunggayang moro-moro.
Apan wala pa gani siya kasugod paghungit human misunod ug lingcod, mituasik sa iyang dughan paubos ang mga mumho, dahon sa kamunggay ug mga bukog sa buwad gikan sa baba sa iyang tiya. Namalikas kini, mitindog, ug giatubang siya nga hilabihan ang gibating kakurat ug kahadlok.
“Sakto man na sa bitsin ‘Tya”, ni Chanda pa, nga nag-anam pagdutdot sa bungbong, daw gustong magpatukob sa pligo sa mga kahoy.
“Animal ka, hapit na ka ma-dalaga dili ka pa kabalo magluto! Pareho lang mo sa imong kaliwatan. Hala, hipusa na! Way lakaw ‘ron ha. Walay naog sa silong!”, daw matanggal iyang dalunggan sa makabungog nga maldisyon sa iyang “tiya”.
Mitibi iyang mga ngabil. Gipanghipos niya ang mga plato. Sa iyang duha ka aping, nanglumbaanay pagpadailus ang napislat nga mga lusok sa luha.
Naluoy siya sa iyang kaugalingon. Isumbong ta gyud ka ni Tiyo Dignos, sa iyang hunahuna pa.
Apan wala na siya kabantay sa pagkibot sa iyang mga ngabil.
Milagapak sa iyang baba ang gahi nga tsinelas-pambalay ni Isidra. Wala diay kini mikanaog, sukwahi sa iyang gituohan. Didto lang kini sa pultahan, gisipatan siya niadtong gihipos ang lamesa.
“Ug kinsay gihadlok mo, ako?”. Igo na lang sa pagpusnga-pusnga si Chanda samtang nagsugod na pod ang kitab-kitab sa baba ni Isidra.
“Nagpalaban ka ‘adtong amigo mong tumo-tumo? Nabuang na gyud tingali ka ba!”. Mingaab ang bata, iyang siyagit luom sa iyang galamhan samtang milukop sa balaay ang piniti sa tsinelas nga miigo sa iyang nagbinhod nang sampot
Gitawag siya nga maldita sa iyang ina-ina. Kini matag lakaw sa iyang papa sunod buntag.
Mamat-an niya pila na ka kaadlawon nga maglalis ang pikas kuwarto kay misumbong siya nga nabunalan sa iyang tiya sa miaging hapon.
Napusposan siya niadtong hapona kay gisuklan niya si Isidra. Gipaak niya ang usa sa mga tudlo niini dihang nasakpan siyang mosibat unta kay moadto sa karaang parke.
“Naghulat nako si Tiyo Dignos! Moadto lagi ko!”, labihang limbag ni Chanda pagkasakop ni Isidra.
“Dili lagi ka mahimong molakaw! Maldita ka gyud buanga ka! Saka diri, saka!”, ug giguyod siya pasulod balik sa balay. Gipusposan na pod siya hangtod nakatulog.
Ang iyang papa wala makamatikod nga labihan ang pakigbugno niya makaadto lang sa parke.
Human sila magdula sa iyang amigong ginganlan ug Dignos didto sa duyanan sa parke luyo sa munsipyo, mouli siya sa dili pa mokilom-kilom ug wala pa iyang amahan.
Inig abot sa iyang papa, humot na siya, gikaligoan. Ang likod giburdahan sa mga burot agi sa kusi ug kusnit.
“Dah, ‘nang anak nimo ay, gipatulog kaganina, ambot milakaw na pod siguro. Nahulog tingali sa tantong pakigdula atong iyang amigo”, lunay nga esplikar ni Isidra dihang nangusisa si Gerson labot sa mga labagha ni Chanda usa ka gabii.
Nangambot ang babaye pagpangutana sa kapuyo bahin sa amigo sa bata.
Wala na kini nanukot ug gipalong ang suga sa ilang lawak.
Sama sa bulkan nga nag-umido si Isidra dihang usa ka hapon lapas na sa alas-4 sa hapon, wala pa mibutho ang Chanda. Nagduda dayon si Isidra nga tua na pod sa kanhi parke nagyampungad ang bata.
Dili siya ganahan motaak didto tungod gawas sa daghang mga lamok, mingaw ang dapit labi na kay Sabado ug walay opisina sa atbang niining munisipyo.
Ang iyang mga amiga sa tong-its nakalakbit sa epekto sa lugar ngadto sa bata.
Kanhi bibo ang parke. Daghan ang mga dulaanan. Dunay padiditan, tuya-tuya ug ang paborito ni Chanda nga duyan kilid sa gilumotan nang hinimo nga linaw.
Matag hapon, daghang mga bata ang mohapit didto gikan sa eskuwelahan aron magdula. Magdakpanay, magtigso, taguanay sa mga nagpalibot nga bulak sa santan.
Apan dihang sa kadugay, wala maatiman ang mga puthaw nga padulaan niini tungod sa kakulang sa pondo sa munsipyo, naunhan sa taya ang mga ekipo ug nangadaot.
Namingaw ang dapit ug bisan ang mga managtrato nga kinaham ang pagdeyt didto nangawala.
Nakahigayon hinuon ang usa ka kanhi trabhante sa lungsod kinsa apil sa pagpabarog sa parke, nga magyarok ug thiodan kilid sa entrada nga arko dihang nasakpan ang asawa nga gikabit sa iyang silingan.
Nakahisgot si Isidra ngadto sa iyang mga amiga sa giyawyaw nga amigo ni Chanda usa ka hapon samtang nagbaraha sila sa iyang balay.
“Mare, wala kaha na-ana imong anak-anak?”, si Tecla, usa sa mga kadula ni Isidra misal-ot, ug nagmustra pa pinaagi sa pagtuyok sa usa sa mga tudlo dapit sa sentido.
“Na, maayo ‘nuon mare kay haskang badlungona ana”, mibunlot ug usa ka baraha gikan sa gipatong sa lamesa si Isidra ug gisukip sa diha sa iyang kamot.
Si Tecla, sa seryosong tingog mipadayon. “Bitaw Mare, ani man god. Ang akong Sidoy gikan sa tangkungan luyo sa munsipyo. Pag-agi niya sa karaang duyan, tua ang Chanda. Naglabyog-labyog.”
“Unya unsa may naa ana?” si Barang, laing sugarol. “Nagduyan man lang kaha?”
Mikuros ang duha pa nila ka kauban hasta si Isidra. “Bitaw”.
“Kuan man gud mga mare. Ingon ni Sidoy, walay laing kauban ang bata pero nagyawyaw kini. Nagkibot-kibot ang baba, sa daw dunay kaistorya.”
Miligid pa ang pipila ka gutlo ug mihagtok na sa alas-5:30 sa hapon. Wala pa gihapon si Chanda. Gibati na sa kabalaka si Isidra. Kaguol dili tungod sa bata. Apan sa kahadlok nga basin singhagan na usab siya ni Gerson kay nasakpang gipasagdan ang anak niini.
Mamahimong away na pod unya nila ug dili na hinuon siya makapamarayeg sa kapital pantong-its.
Nakapaminte si Isidra. Misaka sa balay ug nag-ilis.
“Panuway ni’ng bataa da. Gusto gyud sa maldita nga mag-away mi sa akong bana”, si Isidra pa sa kaugalingon dihang nag-atubang sa salamin kilid sa pultahan sa kuwarto nila ni Gerson.
Sakpan ta lang ka, guyoron ta gyud kang bataa ka gikan didto, naglungot-lungot si Isidra, ug sa iyang kalagot hapit pa mahagbong sa hagdan sa iyang pagkanaog.
Kinse minutos na lang ug orasyon na. Inanay nang mibukot ang dulom ug ang kahayag sa palibot anam-anam nga mi-awop. Misugod na usab ug kipat-kipat ang mga suga sa poste ug sa mga balay sa silingan.
Gisubay ni Isidra ang gamay nga dalan palahos sa sementadong haywey, padulong sa munisipyo. Ilawom sa mga suga sa poste, nga karon misiga na, misubay ang anino ni Isidra, namidpid sa dalan. Wala kaayo nangagi nga mga motor ug pedikab ug gipaspasan ni Isidra ang mga lakang.
Misulod sa compound sa munsipyo si Isidra. Sa iyang luyo, sa ibabaw, mipahipi sa nipis nga panganod ang taud-taod nang subang sa bulan. Mikisdom ang palibot luyo sa kidlap sa mga suga sa karsada.
Nabungkag iyang gi-areglar nga buhok ug milabyog pagtayhop sa huyohoy sa gabii. Gihapyod ni Isidra ang wala nga aping ug mipadayon. Nagsugod siya ug subay sa utlanan sa tangkungan.
Pipila ka mga gutlo, didto na si Isidra sa ganghaan sa parke. Miagi siya ilawom sa arko.
Sa unahan, pipila ka mga lakang, nakita ni Isidra ang nagbitay nga mga kadena sa duyan.
Ang takdol migimaw pag-usab ibabaw sa gitay-ang atop sa kanhi munsipyo. Mi-amag ang palibot. Mihagashas ang ilawom sa mga tiil ni Isidra, kanaas sa mga dahong larag nga iyang natamakan.
Gisangpit niya si Chanda. Agulo sa hangin ang mitubag.
Mitikang si Isidra. Sa iyang huna-huna, nagliyo-liyo ang kabalaka nga moabot na si Gerson ug wala pa sila ni Chanda sa balay. Luyo sa iyang dughan, nag-ulpot-ulpot ang laing kabalaka, nga samtang siya nagpaduol sa duyan, molabyog ngadto sa kahadlok sa usa nga dili niya matugkad.
Daw nakalimot siya sa kasilag niya sa bata. Uban sa iyang mga tikang, misuol sama sa ngutngot sa hubag ang kataslak nga kataposan niyang nabati niadtong tali-edad pa niya ang anak-anak.
Nakapangandoy siya nga duna unta siya’y krusipiho sa bulsa.
Sa atubangan niya ang duyan. Midali pagsantop sa iyang hunahuna nga atua na sa balay si Chanda ug uban si Gerson.
Puthaw kini nga pinugngan sa duha ka mga kadena. Uban sa tayhop sa hangin, miigot ang pisi nga puthaw. Inanay milabyog.
Lagubo ang dughan, mitalikod si Isidra. Sa hunahuna, giaghat ang namugnaw nga mga bagtak nga dad-on na siya sa ila.
Gialsa sa babaye iyang mga lakang nga nanlad-ok sa huwaw nga tutonlan.
Miigot pag-usab ang duyan. Ug gibingat.
Gibira.
Wala na madungog ni Isidra ang singgaak ug lagubo dihang mihapak sa iyang tangkugo ang puthaw sa labyog sa duyan.
—-30——
Nabunturan, Comval—Butuan City
Nov. 19-Dec. 8, 2006
-
Bitoy Abad says :
Mga bay istasmbay o dili… siguro ang labing maayong buhaton ani kinahanglan ma haylo nato and Dep-ed nga magbaton ug alternative curriculum sa matag kurso sa college. Para makapili ang mga studyante sa visayas ug mindanao unsa-on nila pagtu-on ang ilang profesyon, sa ininglis o binisaya?
-
-
rico mandin says :
uyon kaayo ko na musagubang niani na resposibilidad sa pag suwat sa atong kaugalingong pinulungan, bisag dia ko sa lugar sa mga tagawog pero ang akong gibug-aton nagapabilin sa atong bisaya nga sinultian, kung tugutan ko ninyo na magpada ko ug kulom, mahitungod ni sa maayong balita para sa atong pag-adlaw adlaw na pagkaon sa atong kalag ang mga pulong sa dios daghang salamat.
-
Pependayan says :
Kaubang James,
Bisan tuod dugay kadtong imong suwat kabahin sa pulong nga “bay” pero motampo gihapon ko’g gamay. Sa akong pagtuo nga pulong nga “bay” usa ka street lingua kun kinanto nga termino nga buot pasabot “bayaw”. Gihimo ra ni nga mao ra og angga nga “bay” isip shortcut sa bayaw.
Salamat ug regards,
Ppndayan
-
Samuel says :
Mas masabtan sa kadaghan sa Bukidnon and mantalaang Binisaya kay sa balita nga napatik sa Ininglis.
Unta dunay mantalaang Binisaya nga lakip ang tibuok Mindanao, dili lang ang Bukidnon, o mga rehiyong Dabaw ug Karaga. Binisaya man and pinulongan sa kadaghanan sa rehiyong Northern Mindanao (Cagayan de Oro), Zamboanga Peninsula (Pagadian), Dabaw (Davao), Karaga (Butuan) ug sa General Santos City.
Bahin sa “Bay” kaubang James, Ppndaya, ug Waltzib ang akong pagtuo gikan kini sa Binisayang “Sagabay” nga popular kaniadtong mga 1950’s. Ang “Sagabay” buot ipasabaut, kauban o “partner” sa iningles.
-
Elsie B. Jabagjorian says :
Nalipay ko og dako nga dunay manunulat og Binisaya. Kung dili ni nimo ipadayon ang atong sunltihan mapanas. Dili ka maglisod og himo niini. Lisod lang kong walay mo suporta. Mag kinahanglan gayod nga dunay mga Pilipino nga mga Bisaya mo suporta niini aron ikaw maka barog. Ganahan ko magbasa sa Binisaya aron dili nato malimtam ang atong pinulungan. Ako usa ka Butuanon. Malipay sab ko nga dunay mga Binutwanon.
Ang ESTAMBAY maayo ni nga topic kay ang halos mga ulitawong mga bag-ong graduate sa high school og college nga walay ma sudlan nga trabaho ang tawag nila ay “ESTAMBAY SA TARON” Dili angay kaminusan tungod kay lisod ang panginabuhi sa Pilipinas. Ang mga babaye arang-arang kay maka langyaw og dali tungod sa pag pa Domestic Helper sa kalain-lain nga nasod. Ug ang babaye dili maka estambay sa karsada kay dili man maayo tan-awon…
Maayo kaayo ni nga ediya. Hinaut nga ma saksispol ka sa imong pagka manunulat.
Taga Butuan
Elsie
-
Malou says :
Maayo kane mga balitaa Malipayon me nga naa pay naghatag ug importansya ayaw mo kabalaka kay daghan man mosuporta ane aku gusto ko ane mga puloa binisaya kay halos nwla naman gud atong pagkabisaya murag na cya na simple uban tao dli na gani kasabot ug nilaom nga binisaya malipay sad ko ug basa basa ane kay para sad mkatagbo na sad ko lalom na binisaya.daghn na mga tao dli na kau mogamit sa ilahang linguahe. peru kita mga tga mindanao mga book og genius sad ta kay kabalo ta magbinisaya kabalo sad ta tagalog ug english kanang mga tgalog looy dli kasabot sa binisaya hehe looy! libakon ra nato. salamat sa paghigugma sa atong mahal na linguahe.padayon ug ayoayo dha.
Malou:) Vancouver WA USA
-
pong pong says :
Padayon pag us-wag Mindanaw..dako kaayo nakong pasalamat nga akong na agi an kining blag. Nia ko karon dinhi sa hinugpong nasud sa amerika, nanimpalad, tungod kay pobre man. dako kaayo ni nga tabang nako sa kamingaw kay aron sab akong ma salmot ang akong gamay nga mga istorya dinhi sa nasud sa amerika…
mabuhay kamong tanan….
-
gabrielle says :
nindot gyud paminawon ang pinulungang bisaya ilabina na sa pagpanaghisgot hisgot sa mga butang nga dunay kalabutan sa tong inadlaw adlaw nga mga buluhaton..mas daling masabtan ug dali sab magkasinabot… duna koy mga nahimatikdang mga ginikanan nga naningkamot gayud og gamit sa pinulungang tagalog ilabina sa pagpakig estorya sa ilang mga anak aron kuno dili maglisud og pakigsandurot ngadto sa eskwelahan …apan subo paminawon nga balikwaot na man hinoon paminawon kay gisagol man ang tagalog ug bisaya sama sa: anak anong oras man ang pasok ninyo sa school? (bisloglish) ambot lang kon unsa inyo tan-aw, mas maayo pang ibisaya na lang gayud ang panaghisgot kay tan-aw ko malibog hinoon ag bata niini.. makaingon ang bata niana og tagalog gihapon kadtong mga expression sama sa “man” o “gan”i nga ipapil sa pagestorya…
Padayon!
-
-
Laarni says :
Maayong adlaw sa tanan! Nalingaw ko ug basa sa inyong mga “blags” hehehe! Panalanginan kamo sa Dios!
Ang inyong higala,
Laarni
-
Joy says :
Maayong hapon sa inyong tanan. Ako si Joy, gipanganak ug nagdako sa Davao City, pero ania na ko karon sa California nagpuyo.
Nahimuot ko sa imong terminology na ….”bisloglish”.
Bitaw tama man pud ang imong opinion nga ang maga kabataan saksak sinagul ang linguahe.
Kadtong sa Davao pa ko nagpuyo, ang language o dialect common sa among pamilya ug mga higala kay English, Tagalog, Bisaya ug Chinese. Siyempre, naa sab ginagmay nga Espanol.
Karong nagka-edad na ako ug naa sa California nagpuyo, mas na appreciate (? in bisaya?) nako ang atong Pilipino Language ug dialects.
Anaa bay eskwelahan karon sa Davao City nga nagatudlo ug dialects, hilabi na ang Dabawenyo? Kay kong maka-uli ko diha, mag crash course gayud ko. Gusto nako maging “fluent” sa Bisaya sama sa akong “English”.
Salamat sa inpomasyon mga mahatag nimo.
-
Rommel SG says :
Himuot ko kaayo nag-basa sa mga nagkalain-laing istorya dinhi sa Blag Istambay Mindanao. Ako na natawo sa Mindanao mapasirgabohon kayo ko sa atong sinultiang bisaya. Sa pagkakaron naa ko diri sa Riyadh,Saudi Arabia ug halos sa akong mga barkada diri mga bisaya. Ang uban taga-Davao, Iligan, Ozamiz, Pagadian, Cagayan de Oro ug uban pang mga lugar sa Mindanao. Kung magkatapok na ang mga barkada mugawas gyud dayon ang sinultiaang bisaya. Nindot kaayo ang pamati namo diri burag naa ra mi sa Mindanao. Usahay ako ka istorya na tagalog matubag nako ug bisaya…syempre ani gyud ang BISAYANG DAKO!
-
ROCK says :
Mga halangdon, diri sa among hagip-ot apan hamugaway nga syudad sa Dipolog duna pay pipila ka mga mantala-an nga binisaya labi na ang headline…
-
tisoy says :
maayo kaayo ang mga plano ninyo kay makahatag kanato ug kadasig para mabansay ang atong kaugalingong pinolungan kay murag gakalimtan na natong ang tanan ug hinaut ko nga sa sunod kanang naa poy mga bunga nga balita para bisag layo mi sa among mga mahal sa kinabuhi pero makahinuklog gyud mi nga naa mi mga binilin diha sa among lugar sa pilipinas kay usahay malimtan namo nga naa mi mga mahal sa kinabuhi diha ug mao na ang hinungdan usahay nga ang uban naa na mga ikaduha nga pinalangga heheee pero dili tanan ang uban tiolaw tilaw lang sa lain nga putahe mga igsoon salamat ug padayon…..
-
Denise says :
NOVEMBER 2007
PRESS RELEASE
HON. NERI BARTE
BOARD MEMBER/FIRST DISTRICT
COMPOSTELA VALLEY PROVINCE
To our dear friends in the broadcast and print media, health and blessings from the Lord!
In the last weeks, my name has been on the news because of the so-called complain hurled against me by Mr. Roel Sembrano, a supposed broadcaster and announcer of a local radio station in our hometown, Compostela, ComVal Province.
With this open letter I want to address the issue on various fronts. First, I am well aware that media practitioners have to follow certain norms and ethics in broadcasting. Media practitioners are supposed to unveil the truth by taking all sides of the story, and NOT create intrigues and stories instead.
Roel Sembrano never took my side to the allegations that he wantonly broadcasted over the radio. His pronouncements on radio were all brazen lies and intrigues. People in Compostela valley and in Compostela municipality in particular are aware that Sembrano is not a broadcaster that reports objective truths, issues and events, but a media practitioner who is under the wings, caprices and influences of some local politicians, immoral and corrupt, who are all out to destroy my reputation as a civil servant and critique of excesses of other politicians. People of Compostela can attest that Sembrano did nothing in order to report the truth.
If Sembrano is after the reporting of truth, my office in the Provincial capitol is always open for him to visit me and discuss issues that were hurled against me. If Sembrano is after the truth for people of Compostela to know, he should have reported the unabated killings in our town and the rampant proliferation of illegal drugs that confronts Compostela, instead of maligning my reputation as a politician who never have any record of immorality. I am known to be the defender of truth, the oppressed and the poor.
Secondly, I am aware that media practice should be balance and fair. It pains me that I was condemned and subjected to the judgment not out of justice and balance that media suppose to represent, but in the bar of public opinion. This is what Sembrano actually did when he never take my side in the allegations that I suppose to have committed.
Fairness and balance is never a practice of Mr. Sembrano for he maligned a reputation without establishing solid facts to support his allegations. My record as a politician is open for public scrutiny, but what Sembrano did is not to report the truth; balance and fairly, but simply to accuse me of things I never have committed. His brazen lies is manifested in his claim that he criticizes me because I sided with someone who run against his friend and mentor in the last barangay election. It was a public knowledge to the people of Compostela that it was he, Roel Sembrano who campaigned and trumpeted a certain candidate to whom he work with and he allows himself to be used as a demolition man by a local politician instead of being a broadcaster for truth and transparency.
Thirdly, I have to make it clear that it was not this barangay election issue that enraged my family, but the brazen lies that Sembrano tells on the radio. He accused me on air of non-performance of my duty as a duly constituted and elected public official. It was not because I campaigned for a local candidate that he maligned my reputation but issues that attacks, not my political works and achievements but personal ones that go beyond the realm of truthful and balanced broadcasting. To say it straight, Roel Sembrano is a blatant liar.
Lastly, I want to make it clear that I did not attack him! It was my wife and daughter who come to him in order to confront him of the lies he uttered on air. I only followed to stop them. My daughter, a graduating MassCom student of the Ateneo de Davao University was the one very enraged for she knew that what Sembrano did on air was a blatant violation of the code of ethics of the broadcast media. Emotions were high and people of Compostela could attest that my wife and daughter were entitled to their anger because what was said against her father and husband were all but lies and empty accusations. I will not condemn my wife and daughter, for what they did were clear expressions of disgust brought about by moral bankruptcy and media malpractice that Sembrano did to me.
I wish to end this long tract with an appeal to the people of the broadcast and written media. I am a politician and in the last two decades of my political life I always am a voice in the wilderness for I stood against immorality, exploitation and excesses committed by the ruling powerful politicians. Despite all of this, and despite all the efforts of destroying me, including the use of Sembrano’s radio program through the lies and intrigues that he sowed on air, the people of ComVal voted me.
I hope to be given a fair share in the bars of public opinion where my side will be heard and asked for, for like anyone in the media I am also for truth and justice. I appeal that stories being written and broadcast must carry all the time, the two sides of the coin, the opposing views of the stories told, so that truth shall come out. I appeal to media people to report only the truth and not allow themselves to be used as speaking parrots and puppets of people who are immoral and corrupt for it will deprive the unveiling of the truth.
As the bible says, Only the Truth shall set us free… So is my wish for those who are out to destroy and malign me. In the end, it is the people and God who will judge us.
-
ale says :
HELLOOOOOOO, much I’m trying to develop a blog newspaper in which the articles are written by blogger WordPress (or to limit if you do not have time can I you myself when an article by your blog and they to your blog…).
The blog newspaper was born with the intention to give greater visibility to your blog and the people who search the Web to find articles of greater quality in a single place (having regard to the thousands of blog born every day…). If you go exchange links with blog newspaper contact me as well. I thank you advance and to http://www.giornale.fm soon
-
Jonah Tanzo-Corbitt says :
Kumusta mga kaigsoonan sa Mindanao labina diha sa Bukidnon, my home, sweet home.
Kadtong didto ko nagpuyo sa una sa Sampalok, MLA. Whenever, nga naa ko mahimamat nga taga Maynila kon ila ko mahibaw-an nga ako taga-Mindanao—they usually ask me, “oy, ano, Muslim ka ba?” Unya, akong tubag–“Oo, usa ako sa Mora nga Prinsesa didto sa among darohan”
Why do people ask stupid questions? Seguro nalaktawan nila ang subject sa Social Studies when they were in Third Grade–that Mindanao is a well-diverse population nga naay, Bol-anon, Ilonggos, Cebuano, Ilokano, Tagawog, ug uban nga tawo nga dili ingon nato.
When I met some Pinay and Pinoy folks in CA, some of them will ask, “Paano ka nakapunta dito?” considering I’m a native of Kibawe,—normally, i would say-ay kumare, pwerte nako ug langoy from Mindanao to San Diego, CA. Daghan salamat dinhi sa kinurisan nga Binisaya.
Jonah Tanzo-Corbitt
Alumni Western Washington University
-
gLoRiA CaLdOzA AcUiN says :
hello maayo jud kaayo ang link nga inyong gibuhat para pod makaamgo ang mga katawhan sa mga dili maayo nilang gibuhatan………….PADAYON…………….
Gloria Caldoza Acuin
Netherlands
-
bariles says :
Hi Walter!
I need to email to you something about the 2nd Mindanao Bloggers Summit which requires your most urgent reply. 🙂
Where do I send it? Can you just email me first at bariles (at) gensantos (dot) com?
Daghang salamat sir.
Ayo-ayo! 🙂
-
Jessie Lagahit says :
Salamat nga nagkadaghan na ang inrtresado sa binisaya nga pinulungan. Hinaut nga magkadaghan usab ang magka-interes sa pagbasa sa mga mantalaang binisya kay dinhi aton masabtan ang nagkadaiyang isyu sa katilingban nga atong gipuy-an aron mas mahimong epektibo ang kumyunikasyon og pagpaabot sa atong mga ideya nga magamit paghatag pagtagad sa nagkadaiayng problema sa sosyudad.
Jeslag, sa Lantawan daily news sa Davao City
Salamat og ayo ayo sa tanan
-
romeo g madronero says :
Migong Walter,
03 Apr ’09 – This’ my first time to do interactive with blog. I like your spot “mga kinurisang binisaya”. I was surfing Mindanao after becoming tired with my encounters with “Illuminati” and other conspiracy sites. I landed in your spot nga wa tuyua. Then I saw the name Jonah Tanzo-Corbitt. I was taken aback because the name is so familiar to me. Jonah is a good friend of mine. She went to America together with her 2 brothers back in 1976 and stayed there ever since. At this juncture, I will talk directly to Jonah. Jo, kumusta ka na. It’s been a long time that the intervening silence seemed infinite. Nonetheless, our paths will cross once more. But this time it would be more responsible and through the savvy of the Net. I have always valued your friendship with great respect. It will remain that way. I wish I could correspond with you more from hereon. My email address is romeomadronero@yahoo.com. Regards to the family.
Boy Madronero
-
romeo g madronero says :
Migong Walter,
I like your definition of PGMA in your blogsite “Bukidnon Our Home”. I share with your thoughts. I really hate “kawatans” like her and her cohorts. I’m not surprised at all by your political temperament because you’re a Gali. I was also born in Phillips, Buk (60 yrs ago). I left the province in 1973 to join the Philippine Marine Corps. I was still there when I first joined the voting populace. I was for Marcos. Most Gali’s then were for him, in fact, the entire Mindanao at that. Over the years, with RP’s changing political climate, I have silently remained a Marcosian. I believe many Gali’s are of that genre. Ang tono ay oposisyon. Si MZubiri, maayo ba na siya? Dili ma na siya Gali kay di ma na siya Bisaya kundi Ilongo. Mora na siyag paturista da. He’s a global warming forwarder and that and that makes him a globalist. Marcos fought the globalist alone. We didn’t realized it. Globalists dislikes the concept of the common good. Well, I may have become too verbose already even at the risk of getting people’s antipathy which may include you. Before I’ll break, I have to tell you that your ISTAMBAY site is probably more compellingly effective. At first it sounds/looks ordinary. But it has a profound impact that emanates from the peculiarity of the title. On my succeeding visits, I just feel the impact. It is more Bukidnon-sounding, at least this early, but you can have more greenbelts later on for the Mindanao aura. Kaya break na muna ako.
Boy Madronero or Romad
-
-
-
Tatiana Sanduan says :
Agoy, kumusta kamo diha mga pare ug mare diha. Nindot baya paminawon ang atong sinultian. Kon ako usahay magtinagawog kay naa man say mga tagawog kuno nga akong mahimamat unya ila dayon kong mamatikdan nga ako gayod bisaya kay akong tagawog gahi kuno paminawon. Ingon dayon nako–/so wat ip ay hab a Bisayan aksent? /I’m a full-blooded “MINDANAWAYAN” who speaks fluently in Bisaya and very proud of my dialect.
Well, dinhi na lang sa ko kutob kay katulgon na ko. Have to get up early for work you know.
-
-
Bert says :
Nalipay gyud ko aning panahona nga duna diay daghan naninguha sa pagpalambo sa pinulungang binisaya. Mao man ni ang akong namat-an nga pinulungan sa diha pa mi sa Quezon Bukidnon, ug hangtud karon nga nia na mi dinhi sa Lanao del Norte. Di ko hanas mosulat apan ganahan ko mobasa ug binisaya. Salamat gyud.
-
-
Caparal Lea says :
maupay nga adlaw sa iyo nga tanan, nalipay ak san iyo mga minsahi pagbasa, dko nga salamat….. bisan ak usa nga waray non nkasabot ak san iyo nga minsahi…….malipayon nga adlaw sa iyo nga tanan.
-
-
-
Jarrod Shields says :
Hello thanks interesting
Boutique spéciale sextoys comparatif boutique coquine en ligne, articles coquins et sexy
en ligne
-
Consumer Sales says :
I’ve read several just right stuff here. Certainly value bookmarking for revisiting. I wonder how so much effort you place to create this sort of fantastic informative website.
-
ruhlarbizigorurmu says :
Your blog is one of the most beneficial blogs I’ve ever read.I’ll absolutely come back again.
-
bilincaltimesajlar says :
I wanted to take the plunge into to start my blog one year ago. Meanwhile I kept going on searching other blogs. During that time, I came across with your blog and made use of it a lot.Thanks.
-
akildefteri says :
I can’t imagine a better way of putting these thoughts into sentences. Easy to follow! And elegant, too.
-
-
-
-
Fe Madilma says :
I’m so thrilled to meet Pinoys ang Pinays in foreign countries. Last week, I spent my Labor Day weekend at Vancouver, British Columbia–ay pastilan Daghan kaayong mga Asians didto, predominantly Chinese. I went to the mall with my hubby and met a group of Pinoys ranges from baby boomers and up. I couldn’t help but went to their table and introduce myself and jokingly said” Is this the Pinoy Mafia?” They just laughed and willingly asked me to join with them-para magtutimbaya and enjoy listening to their Canadian life experiences. They were so sweet gentlemen. I did introduced them to my hubby and we said our byes since we have to leave.
Pero puro silang tanan nagtinagalog-not one of them speak my sweet Bisayan or Cebuano dialect. Namilipit ang akong pagtinagalog. It felt so good meeting my Kababayans whom I rarely see on a daily basis.
-
Trackbacks / Pingbacks
- June 27, 2007 -

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mateo 1Ang Pulong Sa Dios (APSD-CEB)
Ang Kagikan ni Jesu-Cristo
1 Mao kini ang kagikan ni Jesu-Cristo nga kaliwat ni David. Si David kaliwat ni Abraham.
2 Si Abraham amahan ni Isaac, si Isaac amahan ni Jacob, ug si Jacob amahan ni Juda ug sa mga igsoon niini nga lalaki. 3 Si Juda nakapangasawa kang Tamar ug may duha sila ka anak nga si Perez ug si Zara. Si Perez amahan ni Hezron, ug si Hezron amahan ni Aram. 4 Si Aram amahan ni Aminadab, si Aminadab amahan ni Naason, ug si Naason amahan ni Salmon. 5 Si Salmon nakapangasawa kang Rahab ug ang ilang anak mao si Boaz. Si Boaz amahan ni Obed ug ang inahan niini mao si Ruth. Si Obed amahan ni Jesse, 6 ug si Jesse amahan ni Haring David.
Si Haring David amahan ni Solomon ug ang iyang inahan asawa kaniadto ni Uria. 7 Si Solomon amahan ni Rehoboam, si Rehoboam amahan ni Abija, ug si Abija amahan ni Asa. 8 Si Asa amahan ni Jehoshafat, si Jehoshafat amahan ni Joram, ug si Joram amahan ni Uzia. 9 Si Uzia amahan ni Jotam, si Jotam amahan ni Ahaz, ug si Ahaz amahan ni Hezekia. 10 Si Hezekia amahan ni Manases, si Manases amahan ni Amos, si Amos amahan ni Josias, 11 ug si Josias amahan ni Jeconia ug sa mga igsoon niini nga lalaki. Niadtong panahona gibihag ang mga taga-Israel ngadto sa Babilonia.
12 Mao kini ang kagikan ni Jesus human mabihag ang mga taga-Israel ngadto sa Babilonia: si Jeconia amahan ni Shealtiel, si Shealtiel amahan ni Zerubabel, 13 si Zerubabel amahan ni Abiud, si Abiud amahan ni Eliakim, ug si Eliakim amahan ni Azor. 14 Si Azor amahan ni Zadok, si Zadok amahan ni Akim, ug si Akim amahan ni Eliud. 15 Si Eliud amahan ni Eleazar, si Eleazar amahan ni Matan, si Matan amahan ni Jacob, 16 si Jacob amahan ni Jose nga bana ni Maria. Si Maria mao ang inahan ni Jesus nga gitawag nga Cristo. 17 Busa may 14 ka mga henerasyon gikan kang Abraham hangtod kang David. Ug may 14 usab ka mga henerasyon gikan kang David hangtod sa panahon sa pagkabihag sa mga taga-Israel ngadto sa Babilonia. Gikan sa pagkabihag nila may 14 pa gayod ka mga henerasyon hangtod kang Cristo.
Ang Pagkatawo ni Cristo
18 Mao kini ang sugilanon sa pagkatawo ni Jesu-Cristo: Si Maria nga iyang inahan kaslonon na kang Jose. Apan sa wala pa sila mahiusa namatikdan ni Maria nga buntis na siya pinaagi sa gahom sa Espiritu Santo. 19 Si Jose nga iyang pamanhonon usa ka matarong nga tawo ug dili siya buot nga maulawan si Maria. Busa nakahukom siya nga bulagan niya sa hilom si Maria. 20 Ug sa nakapamalandong na si Jose niini, nagpakita kaniya pinaagi sa damgo ang anghel sa Ginoo ug miingon, “Jose, kaliwat ni David, ayaw kahadlok sa pagpangasawa kang Maria, kay nagbuntis siya pinaagi sa Espiritu Santo. 21 Manganak siyag lalaki ug nganlan mo siyag Jesus, kay luwason niya ang iyang katawhan gikan sa ilang mga sala.” 22 Nahitabo kini aron matuman ang giingon sa Ginoo pinaagi sa propeta nga nagaingon, 23 “Magbuntis ang usa ka dalagang putli, ug manganak siyag lalaki. Ug ang maong bata pagatawgon nga Emmanuel” (nga kon sabton, “Ang Dios kauban nato”). 24 Busa sa pagmata ni Jose gituman niya ang giingon kaniya sa anghel sa Ginoo, ug gipangasawa niya si Maria. 25 Apan wala siya makighilawas kang Maria samtang wala pa kini manganak. Sa dihang nanganak na si Maria, ginganlan ni Jose ang bata ug Jesus.


text:
1Ug nahitabo sa misulod siya sa balay sa usa sa mga punoan sa mga Fariseo sa adlaw nga igpapahulay sa pagkaon ug tinapay, nga sila nagabantay kaniya. 2Ug ania karon, didto sa iyang atubangan may usa ka tawo nga nanghupong. 3Ug si Jesus sa nagatubag kanila, misulti ngadto sa mga batid sa balaod ug sa mga Fariseo, nga nagaingon: Uyon ba sa balaod ang pag-ayo sa adlaw nga igpapahulay, kun dili? 4Apan sila mihilum. Ug iyang gikuptan siya, ug giayo siya, ug gipalakaw siya. 5Ug siya miingon kanila: Kinsa kaninyo nga kong may asno kun vaca nga mahulog sa usa ka atabay, ug dili dayon mokuha niini sulod sa adlaw nga igpapahulay? 6Ug sila wala na usab makatubag kaniya niining mga butanga. 7Ug misulti siya ug usa ka sambingay kanila nga mga dinapit, sa namatngonan niya nga sila nagpili sa mga nahaunang lingkoranan, nga nagaingon kanila: 8Kong pagadapiton ikaw ni bisan kinsa sa usa ka kombira sa kasal, ayaw paglingkod sa nahaunang lingkoranan, tingali unya nakadapit siya ug usa ka tawo nga labi pang dungganan kay kanimo; 9Ug siya nga nagadapit kanimo ug ang dinapit, moanha ug magaingon kanimo: Hatagi kining tawo ug dapit; ug unya ikaw magasugod sa pagkuha sa labing ubos nga dapit uban ang kaulaw. 10Apan kong ikaw pagadapiton, umadto ug lumingkod ka sa labing ubos nga dapit; aron kong siya nga nagadapit kanimo moduol, mag-ingon siya kanimo: Abyan umuswag pa ikaw sa ibabaw nga dapit. Unya paghimayaon ka sa atubangan sa tanan nga nagalingkod sa pagkaon uban kanimo. 11Kay ang tagsatagsa nga nagapataas, pagapaubson; ug ang nagapaubos, pagapatas-on. 12Ug siya miingon usab sa nagdapit kaniya: Kong ikaw magbuhat ug usa ka paniudto kun usa ka panihapon, ayaw pagdapita ang imong mga higala, kun ang imong mga igsoon, kun ang imong mga kabanayan, kun ang mga dato nga silingan; tingali unya sila usab magadapit kanimo, ug sila magabalus kanimo. 13Apan kong ikaw magabuhat ug usa ka kombira, dapita ang mga kabus, ang mga bakol, ang mga pi-ang, ang mga buta; 14Ug ikaw mabulahan kay sila walay sarang ikabalus kanimo; ug ikaw pagabalusan tungod niini sa pagkabanhaw sa mga matarung. 15Ug sa nakadungog niining mga butanga ang usa kanila nga nagalingkod uban kaniya sa lamesa, miingon kaniya: Bulahan ang mokaon sa tinapay sa gingharian sa Dios. 16Apan siya miingon kaniya: May usa ka tawo nga nagbuhat ug usa ka dakung panihapon, ug nagdapit siya ug daghang mga tawo. 17Ug gisugo niya ang iyang ulipon sa takna sa tingpanihapon sa pag-ingon kanila nga mga gidapit: Umari kamo, kay ang tanang mga butang naandam na. 18Ug silang tanan, satingub, misugod sa pagpamalibad. Ang nahauna miingon kaniya: Nakapalit ako ug usa ka lunang yuta, ug kinahanglan moadto ako sa pagtan-aw; nagapangaliyupo ako nga imo akong pabalibaron. 19Ug ang usa miingon: Nakapalit ako ug lima ka pares nga mga vaca, ug moadto ako sa pagsulay kanila; gipangaliyupo ko kanimo nga imo akong pabalibaron. 20Ug ang usa miingon: Nangasawa ako, ug busa dili ako makaadto. 21Ug ang ulipon mipauli ug misugilon sa iyang agalon niining mga butanga. Unya ang pangulo sa panimalay, sanglit nasuko, miingon sa iyang ulipon: Lumakaw ka gilayon sa mga kadalanan ug mga agianan sa lungsod, ug dad-a nganhi ang mga kabus, ug ang mga bakol, ug ang mga buta, ug ang mga pi-ang. 22Ug ang ulipon miingon: Ginoo, ang tanan nga imong gisugo natuman, ug bisan pa, aduna gihapon ing dapit. 23Ug ang agalon miingon: Umadto ka sa kadalanan ug sa mga siniklatan, ug pagapiliton mo sila sa pagpasulod, aron mapuno ang akong balay. 24Kay nagaingon ako kaninyo nga walay bisan kinsa niadtong mga tawo nga gidapit makatilaw sa akong panihapon. 25Karon may nanguyog kaniya nga mga dagkung panon sa katawohan, ug siya milingi ug miingon kanila: 26Kong may bisan kinsa nga moanhi kanako, ug dili magdumot sa iyang kaugalingong amahan, ug inahan, ug asawa, ug mga anak, ug mga igsoong lalake, ug mga igsoong babaye, oo, ug sa iyang kaugalingong kinabuhi usab, dili siya mahimo nga akong tinon-an. 27Bisan kinsa nga dili magpas-an sa iyang kaugalingong cruz, ug magsunod kanako, dili siya mahimoong tinon-an ko. 28Kay kinsa kaninyo nga nagatinguha sa pagtukod usa ka torre, dili ba siya molingkod una ug mag-isip sa gasto, kong aduna ba siyay ikapahuman niini? 29Tingali unya, kong makabutang na siya ug patukoranan, ug dili makahimo sa paghuman, ang tanan nga magatan-aw magasugod sa pagbiaybiay kaniya, 30Nga magaingon: Kining tawohana nagsugod sa pagtukod, ug wala makahimo sa paghuman. 31Kun, kinsa nga haria, nga sa moadto siya sa pagpakiggubat batok sa usa ka hari, dili ba molingkod una ug magtolotimbang kong makahimo ba siya sa pag-asdang uban ang napulo ka libo batok kaniya nga nagaabut uban ang kaluhaan kalibo? 32Kun sa laing pagkaagi, samtang ang usa atua pa sa halayo, siya magapadala ug usa ka sinugo, ug magapangayo ug mga pakigsabutsabut sa pakigdait. 33Busa, bisan kinsa diha kaninyo nga dili mobiya sa tanan nga anaa kaniya, dili siya mahimo nga tinon-an ko. 34Ang asin maayo: apan bisan pa ang asin kong mawad-an sa iyang lami, unsa pa may iasin? 35Kini dili magapulos alang sa yuta, bisan sa kasagbutan; ang mga tawo magsalibay niini sa gawas. Ang mga may igdulungog sa pagpatalinghug, magpatalinghug.
Copyright
Learn More


text:
Arangkada for August 10, 2007
LUBA SA SUHOLAN
Sama sa naandan, ug sa makausa pa, natinuod ang gikahadlokan sa kadaghanan: Napilde na sang mga anak sa singot sa Sugbo ug Central Visayas. Gibasura sa Regional Tripartite Wages and Productivity Board (kon maglisog mog hinumdom, ayaw na lang pangahas pagpasaka nilag kasong pagpatay sa damgo sa mas makiangayong suholan) ang tanang petisyon sa uminto sa suholan karong tuiga. Gipatigbabaw sa kinabag-an sa mga sakop ang baruganan sa mga magpapatigayon nga ang bisan unsang usbaw sa suholan unya na ipatuman sa sunod tuig.
Tungod sa paghulagway sa mga mamumuo sa Metro Manila nga limos ang P12 nga uminto nga gipatuman sa ilang wage board, makasabot ka tingali nga nisangyad sa yuta ang pagkahugno sa abaga sa mga mamumuo nga naglaom nga piskan sila bisag mumho na lang sa gipanghambog nga kalamboan sa ekonomiya.
-o0o-
Ang pagluba sa usbaw sa suholan dinhi sa ato nahimo pila lang ka adlaw human sa SONA ni Pres. Arroyo, kanus-a iyang giwarawara ang malambuong ekonomiya ug gipasalig nga mahimo na tang kabahin sa labing adunahang mga nasud sa kalibotan sud lang sa 13 ka tuig. Bisan sa lapad nga pagduda sa kamatinud-anon ni Arroyo, ang kinabag-an sa katawhan nanghinaot nga mahaw-as na sa ilang katimawa.
Apan ang mga sakop sa wage board sa atong rehiyon mahimong wa kabati sa SONA. O kon nakabati man wa motuo sa presidente. Inay pahalipayan sa dakong tampo sa ilang kahago, kakugi ug pagtukaw sa pag-umol sa malipayong hulagway sa ekonomikanhong kalamboan nga gipintal ni Arroyo, gisilotan ug gilunosan na man hinuon nila sa gutom ang minilyon ka mga mamumuo ug mga sakop sa ilang pamilya sa Sugbo, Bohol, Negros Oriental ug Siquijor.
-o0o-
Si DTI 7 Director Asteria Caberte, nga maoy nagduma sa pag-masaker sa wage board sa interes sa mga mamumuo, nipasabot nga nilig-on pag-ayong peso atubangan sa dolyar. Pipila ka tuig ang nilabay, gibasura sang ilang gipangayo nga mas dakong uminto kay nitibugsok ang peso.
Sa ato pa, ang gidak-on sa suholan wa mag-agad sa kahuyang o kalig-on sa ekonomiya. Kon dili sa kaluoy sa pipila lang, ang labing sabaan ug labing tig-a, nga mga tag-iya sa puhonan.
-o0o-
Asa na man lang padung ang mga mamumuo? Mangayo na ba sab sa mas makiangayong uminto sa suholan gikan sa Kongreso nga gidominahan sa mas hakog nga mga interes? O magpagaw-pagaw na sab og siyagit sa ilang kahimangod sa kadalanan?
Di mahimong luokon ang mga anak sa singot hangtod sa hangtod. Kay di na maagwanta sa ilang mga pamilya ang daginutong suholan. Maayo pag manguros na lang daan ang mga magpapatigayon. Ang ilang kahakog kuyawng mosangpot sa kadaot nga mas dako kay sa ilang gikahadlokang pagkaalkanse sa ilang ginansiya. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Mayo 30–
Hunyo 5
SALMO 26-33
Ambahanon 23 kag Pangamuyo
Nagabukas nga Komento sang Tsirman (3 min. ukon kubos pa)
MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS
“Mangabay kay Jehova sing Kaisog”: (10 min.)
Pagkutkot sing Espirituwal nga mga Hiyas: (8 min.)
Sa 26:6—Paano kita, kaangay ni David, nagalibot sing malaragwayon sa halaran ni Jehova? (w06 5/15 19 ¶12)
Sa 32:8—Ano ang isa ka benepisyo sang pagbaton sing paghangop halin kay Jehova? (w09 6/1 5 ¶3)
Ano ang ginatudlo sa akon parte kay Jehova sang pagbasa sa Biblia sini nga semana?
Ano nga mga punto sa pagbasa sa Biblia sini nga semana ang magamit ko sa ministeryo?
-
Pagbasa sa Biblia: (4 min. ukon kubos pa) Sa 32:1–33:8
MANGIN EPEKTIBO SA MINISTERYO
Una nga Pagduaw: (2 min. ukon kubos pa) kt—Magbasa sang teksto sa mobile device.
Pagduaw Liwat: (4 min. ukon kubos pa) Ipasundayag kon paano magtanyag sang pagtuon sa Biblia sa imo ruta sang magasin paagi sa pagpatan-aw sang video nga Paano Ginahimo ang Pagtuon sa Biblia? sa JW Library.
Pagtuon sa Biblia: (6 min. ukon kubos pa) jl leksion 9—Ipakita sing makadali sa estudyante kon paano niya gamiton ang JW Library sa paghanda para sa mga miting.
PAGKABUHI BILANG CRISTIANO
Ambahanon 130
Lokal nga mga kinahanglanon: (15 min.) Puede man binagbinagon upod sa tumalambong ang leksion nga matun-an sa Tuigan nga Libro. (yb16 112-113; 135-136)
Pagtinuon sang Kongregasyon sa Biblia: (30 min.) ia kap. 16 ¶16-29, kahon nga “Natuman nga Tagna,” kag ang repaso sa kapitulo
Pagrepaso, Dayon Sambita ang Pagabinagbinagon sa Sunod nga Semana (3 min.)
Ambahanon 16 kag Pangamuyo


text:
Si Pedro Bala ang Una nga Papa?
“Si Kardinal Jorge Mario Bergoglio, S.J., napili nga Supremo nga Papa, ang ika-265 nga nagbulos kay Pedro.”—VATICAN INFORMATION SERVICE, VATICAN CITY, MARSO 13, 2013.
“Ang obispo sang Roma may kinamatarong nga mangin superyor sa tanan nga Simbahan, bangod sia ang nagbulos kay San Pedro, nga nakabaton sini nga kinamatarong halin kay Jesucristo.”—THE PRIMACY OF THE BISHOP OF ROME DURING THE FIRST THREE CENTURIES, 1903, NI VINCENT ERMONI.
“Kon amo, ang bisan sin-o nga magsiling . . . nga ang Romano nga Papa indi ang nagbulos sa Bulahan nga si Pedro sa sini nga pagkasupremo; pakamalauton sia [buot silingon, ideklarar nga erehes].”—THE FIRST VATICAN COUNCIL, HULYO 18, 1870.
PARA sa minilyon nga Katoliko sa bilog nga kalibutan, ang 1870 nga mando sang Vatican Council isa ka doktrina sang simbahan, ang panudlo nga indi mabag-o kag dapat gid sundon. Apang, ang pamangkot amo, Ginatudlo bala ini sang Kasulatan? Isa pa, nagbulos gid bala si Pope Francis kay apostol Pedro? Kag si Pedro bala ang una nga papa?
“SA SINI NGA BATO IPATINDOG KO ANG AKON SIMBAHAN”
Ang 1870 nga mando sang Vatican Council panguna nga nabase sa ila interpretasyon sa Mateo 16:16-19 kag Juan 21:15-17. Ang pag-istoryahanay ni Jesus kag ni Pedro nga aton mabasa sa sini nga mga teksto kag sa iban pa nga rekord sa Biblia nagapakita nga may importante nga katungdanan si apostol Pedro sa kasaysayan sang una nga Cristianismo. Ang matuod, sang primero nila nga pagkitaay, si Jesus nagtagna nga si Pedro magapakita sing tulad-bato nga mga kinaiya. (Juan 1:42) Pero gintangdo bala sang Cristo si Pedro nga mangin superyor?
Sa Mateo 16:17, 18, mabasa naton ang ginsiling ni Jesus kay Pedro: “Nagasiling ako sa imo karon: Ikaw si Pedro [nga ang ngalan nagakahulugan “Isa ka Bato”] kag sa sini nga bato ipatindog ko ang akon Simbahan.” * Buot bala silingon ni Jesus nga ang iya “Simbahan,” ukon kongregasyon, patindugon kay Pedro, nga isa ka tawo? Si Pedro bala ang mangin lider sang tanan nga sumulunod ni Jesus? Ano ang paghangop sang mga apostoles sa ginsiling ni Jesus sang nabatian nila ina nga pag-istoryahanay? Ginapakita sang mga Ebanghelyo nga sang ulihi pila ka beses sila nga nagbaisay kon sin-o ang labing daku sa ila. (Mateo 20:20-27; Marcos 9:33-35; Lucas 22:24-26) Kon gintangdo ni Jesus si Pedro nga superyor, ipamangkot pa bala kon sin-o ang labing daku sa mga apostoles?
Ano ang paghangop ni Pedro sa ginsiling ni Jesus? Bangod si Pedro isa ka Israelinhon, pamilyar sia sa lainlain nga Hebreong tagna nga nagahambal parte sa “bato” ukon “sadsaran nga bato.” (Isaias 8:13, 14; 28:16; Zacarias 3:9) Sang ginkutlo niya ang isa sini sa iya sulat sa mga masigkatumuluo, si Pedro nagpaathag nga ang gintagna nga “sadsaran nga bato” amo si Ginuong Jesucristo, ang Mesias. Gingamit ni Pedro ang Griegong termino nga pe’tra (amo man nga tinaga nga gingamit ni Jesus sa Mateo 16:18) para lang sa Cristo.—1 Pedro 2:4-8.
Si apostol Pablo isa man ka matutom nga sumulunod ni Jesus. Nagapati bala si Pablo nga gintangdo ni Jesus si Pedro nga superyor? Sa pagkilala sang katungdanan ni Pedro sa una nga Cristianong kongregasyon, si Pablo nagsulat nga si Pedro lakip sa “kinilala nga mga haligi.” Para kay Pablo, indi lang isa ang “haligi.” (Galacia 2:9) Isa pa, kon gintangdo ni Jesus si Pedro subong lider sang kongregasyon, paano nga kinilala lang sia, buot silingon, ginkabig ukon ginhunahuna sang iya mga masigkatumuluo, subong isa ka haligi?
Sa pagsulat parte sa indi husto nga pagpakig-angot ni Pedro sa mga tawo, matinahuron apang prangka nga nagsiling si Pablo: “Gin-atubang ko sia kag ginsuknaan kay nagsayop gid sia.” (Galacia 2:11-14) Wala naghunahuna si Pablo nga ginpatindog sang Cristo ang iya simbahan, ukon kongregasyon kay Pedro ukon kay bisan sin-o nga indi perpekto nga tawo. Sa kabaliskaran, nagapati sia nga ang kongregasyon ginpatindog nga ang sadsaran amo si Jesucristo. Para kay Pablo, ang “bato amo si Kristo.”—1 Corinto 3:9-11; 10:4.
“IKAW SI PEDRO . . . ”
Gani paano naton hangpon ang pinamulong: “Ikaw si Pedro kag sa sini nga bato ipatindog ko ang akon Simbahan”? Agod mahangpan ini nga teksto, dapat naton basahon ang konteksto sini. Ano ang ginaistoryahan ni Jesus kag ni Pedro? Bag-o lang ginpamangkot ni Jesus ang iya mga disipulo: “Sin-o bala ako suno sa inyo?” Nagsabat dayon si Pedro: “Ikaw ang Mesiyas, ang Anak sang Dios nga buhi.” Bangod sina, ginhatagan sang komendasyon ni Jesus si Pedro kag dayon nagsiling nga ipatindog niya ang iya “Simbahan,” ukon kongregasyon, sa mas mabakod nga “bato,” sa isa nga gintuuhan ni Pedro—kay Jesus mismo.—Mateo 16:15-18.
Paano naton hangpon ang ginsiling ni Jesus: “Ikaw si Pedro kag sa sini nga bato ipatindog ko ang akon Simbahan”?
Nahisuno sa sini, madamo nga “Amay sang Simbahan” ang nagsulat nga ang bato sa Mateo 16:18 amo ang Cristo. Halimbawa, si Augustine sang ikalima nga siglo nagsulat: “Ang Ginuo nagsiling: ‘Sa sining daku nga bato ipatindog ko ang akon Simbahan,’ bangod si Pedro ang nagsiling sa iya: ‘Ikaw ang Cristo ang Anak sang Dios nga buhi.’ Gani sa sining daku nga bato, nga imo ginkilala, ipatindog ko ang akon Simbahan.” Sulitsulit nga ginhambal ni Augustine nga “ang Bato (Petra) amo ang Cristo.”
Si Augustine kag ang iban pa mahimo kabigon nga erehes kon hukman base sa doktrina karon sang Katoliko. Ang matuod, suno sa Swiss nga teologo nga si Ulrich Luz, ang palareho nga opinyon sang mga iskolar sang Biblia karon parte sa sini nga topiko mahimo nga hukman nga erehes sang 1870 nga Vatican Council.
ANG PAPA—NAGBULOS BALA KAY PEDRO?
Wala nahibaluan ni apostol Pedro ang titulo nga “papa.” Ang matuod, antes sang ikasiam nga siglo, madamong obispo nga indi Romano ang naggamit sini nga titulo. Bisan pa sini, ang termino talagsa lang gingamit subong opisyal nga titulo asta sang hingapusan nga bahin sang ika-11 nga siglo. Isa pa, wala nagahunahuna ang una nga mga Cristiano nga ang pagkasuperyor nga ginapatihan nga gintangdo kay Pedro ipasa niya sa mga magabulos sa iya. Gani ang iskolar nga German nga si Martin Hengel nagsiling nga “wala sing maathag nga basihan sa kasaysayan kag teolohiya para maghinakop sa ulihi parte sa ‘pagkasuperyor’ sang papa.”
Bilang konklusion: Si Pedro bala ang una nga papa? May ara bala nagbulos sa iya? Ang doktrina bala sang Katoliko parte sa pagkasuperyor sang papa nabase sa Kasulatan? Ang husto nga sabat sa sini nga mga pamangkot, simple lang nga indi. Apang ang matuod, indi maduhaduhaan nga ginpatindog gid ni Jesus sa iya kaugalingon ang iya simbahan, ang iya matuod nga kongregasyon. (Efeso 2:20) Gani ang importante nga pamangkot para sa aton tanan amo, Nasapwan ko bala inang matuod nga kongregasyon?
^ par. 8 Ang tanan nga bersikulo sa Biblia sa sini nga artikulo ginkuha sa Biblia sang Katilingban sang mga Kristiano, Katoliko Pastoral Edisyon.
Magtuon sing Dugang Pa
Dapat Bala Maggamit sing Relihioso nga mga Titulo ang mga Cristiano?
Ang mga titulo nga “talahuron” kag “obispo” kinaandan na. Ini bala nga mga titulo kag ang iban pa naghalin sa Biblia?


text:
SEKSIYON 22
Ang mga Apostoles Maisogong Nagsangyaw
Kusog ang pagtubo sa Kristohanong kongregasyon bisag sila gilutos
NAPULO ka adlaw human misaka si Jesus sa langit, ang mga 120 ka tinun-an nagtigom diha sa usa ka balay sa Jerusalem panahon sa Pista sa Pentekostes sa mga Hudiyo niadtong 33 C.E. Sa kalit lang, dihay kabanha sa sulod sa balay nga samag hinaguros sa hangin. Dayon, ang mga tinun-an milagro nga nakasultig lainlaing pinulongan. Unsay hinungdan niining talagsaong panghitabo? Ang Diyos naghatag sa iyang balaang espiritu ngadto sa mga tinun-an.
Sa gawas, dihay daghang tawo nga naggikan sa lainlaing lugar nga mitambong sa pista. Sila nahibulong tungod kay ang mga tinun-an ni Jesus misulti sa pinulongan sa mga tawo. Gisaysay ni Pedro ang hinungdan niini pinaagi sa pagkutlo sa tagna ni propetang Joel nga ang Diyos ‘magbubo’ sa iyang espiritu, ug kadtong makadawat niini makabatog gasa sa paghimog mga milagro. (Joel 2:28, 29) Kining gamhanang pamatuod sa balaang espiritu nagpaila nga dihay nahitabo nga dakong kausaban: Ang pabor sa Diyos wala na sa Israel apan anaa na sa bag-ong natukod nga Kristohanong kongregasyon. Aron dawaton sa Diyos ang pag-alagad sa usa, siya kinahanglan nga mahimong tinun-an ni Kristo.
Sa laing bahin, misamot ang pagsupak sa mga kaaway ug ila pa ganing gipabilanggo ang mga tinun-an. Apan panahon sa kagabhion, gibuksan sa manulonda ni Jehova ang mga pultahan sa prisohan ug iyang gisugo ang mga tinun-an nga magpadayon sa pagsangyaw. Sa dihang mibanagbanag na, sila misugod sa pagsangyaw. Sila misulod sa templo ug nagtudlo sa maayong balita bahin kang Jesus. Ang mga lider sa relihiyon nasuko ug nagmando kanila nga mohunong sa pagsangyaw. Ang mga apostoles maisogong mitubag: “Kinahanglang among sugton ang Diyos ingong magmamando inay ang mga tawo.”—Buhat 5:28, 29.
Ang paglutos migrabe. Ang tinun-an nga si Esteban giakusar sa pipila ka Hudiyo nga siya nagpasipala sa Diyos ug ilang gibato siya hangtod nga namatay. Kini gisaksihan ug giuyonan ni Saulo, usa ka batan-on nga taga-Tarso. Human niana, si Saulo miadto sa Damasco aron dakpon ang tanang tinun-an ni Kristo. Samtang nagpaingon didto, misidlak ang kahayag gikan sa langit ug dihay tingog nga miingon: “Saulo, Saulo, nganong ginalutos mo ako?” Si Saulo, nga nabuta sa kahayag, nangutana: “Kinsa ka man?” Ang tingog mitubag: “Ako si Jesus.”—Buhat 9:3-5.
Paglabay sa tulo ka adlaw, gipadala ni Jesus ang tinun-an nga si Ananias aron ibalik ang panan-aw ni Saulo. Si Saulo gibawtismohan ug misugod sa pagsangyaw nga maisogon bahin kang Jesus. Siya nahimong si apostol Pablo ug nahimong debotadong membro sa Kristohanong kongregasyon.
Ang mga tinun-an ni Jesus nagmantala sa maayong balita sa Gingharian sa Diyos ngadto lamang sa mga Hudiyo ug mga Samaritano. Apan niadtong higayona, ang usa ka manulonda nagpakita kang Cornelio, nga usa ka mahinadlokon sa Diyos nga opisyal sa kasundalohan sa Roma. Si Cornelio gisugo nga ipakuha si apostol Pedro. Uban sa pipila ka tinun-an, si Pedro misangyaw sa tibuok panimalay ni Cornelio. Samtang nagsulti si Pedro, ang balaang espiritu mikunsad sa maong Hentil (dili-Hudiyo) nga mga magtutuo, ug ang apostol nagsugo nga sila bawtismohan sa ngalan ni Jesus. Ang kahigayonan sa pagbaton sa kinabuhing walay kataposan nabuksan ngadto sa mga tawo sa tanang kanasoran. Tungod niana, ang kongregasyon andam na sa pagpakaylap sa maayong balita sa halayong mga kayutaan.
—Gipasukad sa Buhat 1:1–11:21.


text:
Krisis sa dugo
Sa makausa pa, makaangkon na sab ta sa talagsaong kahigayonan pagluwas sa kinabuhi sa atong mga kapamilya nga biktima sa katalagman, o mga aksidente, o grabeng mga balatian. Tibuok adlaw karong Sabado, Nobyembre 7, ang mga Sugbuanon mohatag na sab sa labing mahinungdanong gasa—ang dugo—ang gasa sa kinabuhi.
Ang Kapamilya Blood Donation Campaign ipahigayon matag tulo ka buwan. Kay luwas ta nga makahatag og dugo matag tulo ka buwan. Matag duha ka buwan man gani sa Estados Unidos ug ubang kanasuran. Mas konserbatibo lang ang lokal nga blood collection agencies. Maong way sukaranan ang kahadlok sa kaluwas sa paghatag og dugo kaupat matag tuig.
-o0o-
Alang sa mga suki na ug sa mga mosalmot sa labing unang higayon sa Kapamilya Blood Donation Campaign karong buwana, kapilian ninyo ang labing duol sa mosunod nga upat ka venues:
· Sa Super Metro sa Dakbayan sa Mandaue, ang Regional Blood Coordinating Council (RBCC) maoy moatiman ninyo;
· Sa Gaisano Grand Fiesta Mall sa Tabunok, Dakbayan sa Talisay, ang Philippine National Red Cross (PNRC) moduma sa kalihokan;
· Sa EMall sa Sanciangko, Dakbayan sa Sugbo, ang Cebu City Medical Center (CCMC) ug ang Rotary Club ang magtinabangay pag-atiman ninyo; ug
· Sa Gaisano Mactan sa Dakbayan sa Lapulapu, ang Regional Blood Center (RBC) sa Department of Health (DOH) ang moduma.
-o0o-
Mahimong mas makahuloganon ang paghatag og dugo kon ang blood donors di magpaabot og bayad, o bisan unsang bugti. Tinuod nga may mga buhatan pa nga manghatag og blood donation cards. Nga maggamit sa donors aron malibre ang dugo kon sila na sab o ang mga sakop sa ilang pamilya ang magkinahanglan. Apan di rang kaabot og 10% sa donors ang magkinahanglan og dugo.
Ang RBC nihunong na pagpanghatag og blood donation cards. Tungod sa pipila ka insidente nga gi-negosyo ang cards, di sa donors kon dili sa ubang mga tawo nga maoy nagpahimus sa ilang kamanggihatagon. Apan ang RBC nirehistro sa tanang donors sa ilang database.
-o0o-
Masulub-on hinuon ko nga motaho ninyo nga hangtod karon ang pribadong mga tambalanan di lang gihapon moggamit sa dugo nga mahipos sa RBC, PNRC ug RBCC. Alang nila mapanalipdan lang ang kahimsog sa ilang mga pasyente kon mohimo sa ilang kaugalingong screening sa dugo. Nga nagkahulogan og dugang gasto sa mga pasyente.Mag-agad hinuon ning tanan sa RBC ug sa DOH. Sa ilang katakos pagtuman sa ilang tahas sa pag-screen sa tanang dugo nga mahipos sa PNRC ug RBCC. Nga igong makatagbaw sa mga panginahanglan sa tanang tambalanan—ma-publiko man o ma-pribado. Kon di hingpit mapatuman ang lagda—nga gitumong pagpalambo sa suplay ug sa kalidad sa dugo—ang mga pasyente ug ang kinatibuk-ang kahimsog sa katawhan maoy masakripisyo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Albert Speer
Si Albert Speer (natawo isip Berthold Konrad Hermann Albert Speer,[1] Marso 19, 1905 - Septiyembre 1, 1981) usa ka Alemang arkitekto, ug nahimong Ministro sa Armamento ug Produksyong Panggubat niadtong Ikaduhang Gubat Kalibotanon alang sa Ikatulong Reich. Si Speer maoy pamunong arkitekto ni Adolf Hitler sa wala pa siya gitudlo isip ministro. Giila isip "ang Nazi nga nangayo'g pasaylo",[2] iyang gidawat ang responsibilidad didto sa Husay sa Nuremberg ug sa iyang mga memoir alang sa mga krimen sa rehimeng Nazi. Kon miapil ba siya sa Holocaust, o kon nasayod ba gani siya, nagpabiling gilalisan sa mga eksperto karon.
Mapil si Speer sa Partidong Nazi niadtong 1931. Nailhan siya sa partido tungod sa iyang kamaayo sa natad sa artkitektura, ug nahiapil siya sa mga suod nga higala ni Hitler. Gikomisyon siya sa diktador sa pagdisenyo sa pipila ka mga istruktura, apil na niini ang Reich Chancellery (opisina sa Chancellor sa Alemanya) ug ang Zeppelinfeld, diin gipahigayon ang tinuig nga rally sa Nuremberg. Giplaraw usab ni Speer nga himoong pag-usab ang Berlin base sa usa ka engrandeng plano uban ang dagkong mga edipisyo, lapad nga mga dalan, ug modernong sistema sa transportasyon.
Isip Ministro sa Armamento ug Produksyong Panggubat, mahimong nagmpalamposon si Speer. Gani, nagkadao ang produksyong panggubat sa ALemanya bisan og daghang mga lungsod na ang gibomba sa mga Alyado. Human sa gubat, gihusay siya sa Nuremberg, ug gihukamng ibilanggo sulod sa 20 ka tuig tungod sa iyang papel sa rehimeng Nazi. Siya misilbi sa iyang sentensiya didto sa Bilanggoan sa Spandau, Kasadpang Berlin.
Human siya buhi sa Spandau niadtong 1966, gimantala ni Speer ang duha ka awtobiyograpiya, ang Inside the Third Reich ug ang Spandau: The Secret Diaries. Niining mga libroha, iyang gidetalye ang ilang pagkasuod ni Hitler, ug ang adlaw-adlaw'ng paglihok sa rehimeng Nazi.Misulat usab siya'g ikatulong libro, ang Infiltration, diin iyang gihisgotan ang SS. Namatay si Speer tungod sa natural nga hinungdan niadtong 1981 smtang mibisita sa London.[3]
- ↑ van der Vat 1997, p. 11.
- ↑ Titulo sa usa ka Dokumentrayo sa BBC2
- ↑ Fest 1999, p. 337.


text:
Samtang mosunod kita sa Iyang mga sugo ug moserbisyo sa atong isig ka tawo, mamahimo kitang mas buotang disipulo ni Jesukristo.
Kita nga mga nabunyagan ug nakadawat sa gasa sa Espiritu Santo mipakigsaad nga kita andam sa pagdala nganhi kanato sa ngalan ni Jesukristo, o sa laing pagkasulti, i-deklarar ang atong mga kaugalingon nga mga disipulo sa Ginoo. Atong gibag-o kana nga pakigsaad matag semana sa atong pag-ambit sa sakrament, ug atong gipakita kana nga pagkadisipulo pinaagi sa atong pagpakabuhi. Kana nga pagkadisipulo nindot nga napakita sa bag-ohay lang nga mga panghitabo sa Mexico.
Nindot kadto nga tingpamulak alang sa mga prutasan nga komunidad sa amihanang Mexico. Hingpit ang pagpamulak sa mga bungang kahoy, ug taas ang paglaum nga abunda ang ani. May mga plano na nga bayaran ang mga utang, ilisan ang gikinahanglang ekipo ug gulang nga prutasan, ug atubangon ang ubang personal nga balayran sama sa pangmatrikula sa mga sakop sa pamilya. Gani may mga plano alang sa mga pagbakasyon sa pamilya. Malaumon ang kadaghanan. Dayon, usa ka Lunes sa hapon sa ulahing bahin sa Marso, usa ka bagyo sa tingtugnaw miabot, ug misugod sa pag-snow. Nag-snow hangtud sa alas 3 sa buntag. Dayon, sa pagbiya sa mga dag-um, kalit nga mius-os ang temperatura. Nianang tibuok gabii ug sayo sa buntag, tanang paningkamot gihimo aron maluwas bisan gamayng parte lang sa alanihon. Kawang lang ang tanan. Hilabihan ang katugnaw, ug hingpit nga mikaging ang alanihon. Walay bunga nga maani ug mabaligya karong tuiga. Miabut ang Martes uban sa makapahugno ug makapaminghoy nga pagkawagtang niadtong maanindot nga mga plano, paglaum, ug pangandoy sa milabay nga adlaw.
Nakadawat ko og email kabahin nianang mapintas nga buntag sa Martes gikan sa asawa ni John Hatch, unang magtatambag sa kapangulohan sa Templo sa Colonia Juárez Chihuahua. Mokutlo ko og mga parte niana nga email: “Si John mibangon og sayo sa mga alas 6:30—aron moadto sa templo sa pagsusi kon amo ba nga ikanselar ang sesyon sa buntag. Mibalik siya nga nag-ingon nga walay snow sa parking lot ug sa dalan, mao nga mihukom mi nga mopadayon. Gihunahuna namo nga basin moabut ang pipila sa mga worker nga walay prutasan, ug among usahon ang tanang mga worker ngadto sa sesyon. … Makadasig kaayo nga makita ang mga lalaki nga miabot, sa tagsa-tagsa. Didto sila, bisan walay mga tulog, ug naghunahuna nga ang ilang mga alanihon nadaut na. … Nagtan-aw ako kanila atol sa among miting sa pagpangandam, ug naningkamot sila nga dili makatulog. Apan imbis nga maghunahuna nga aduna silay nindot nga rason aron dili motunga, anaa gihapon sila. Ug adunay 38 ka tawo sa sesyon (puno nga sesyon)! Makadasig kadto nga buntag alang kanamo, ug nagpasalamat kami sa Langitnong Amahan alang sa maayong mga tawo nga nagbuhat sa ilang katungdanan, bisan unsa pa ang mahitabo. Gibati ko nga adunay espesyal nga espiritu didto niining buntaga. Sigurado ako nga nahimuot Siya nga masayud nga gimahal namo ang Iyang balay ug mibati nga maayo kini nga dapit alang nianang malisud nga kabuntagon.”
Ang istorya wala mahuman dinhi ug gani nagpadayon pa.
Kadaghanan niadtong nawad-an sa ilang mga alanihon aduna pay luna nga katamnan og alternatibong mga tanum, sama sa chili ug batong. Kini nga mga tanum makahatag og bisan gamay lang nga kinitaan, igo nga makasapal hangtud sa sunod tuig nga alanihon. Hinoon, adunay usa ka brother nga may batan-ong pamilya nga walay laing luna ug nag-atubang og usa ka tuig nga walay kinitaan. Ang uban sa komunidad, nakakita sa lisud nga sitwasyon niini nga brother ug milihok sa ilang kaugalingong kabubut-on ug gasto, mihan-ay og usa ka luna, migamit sa ilang mga ekipo aron maandam ang luna, ug misangkap og mga chili nga iyang ikatanum.
Nakaila ko sa mga tawo kinsa ako karong gi-istorya. Sa pagkaila kanila, wala ako matingala sa ilang gibuhat. Apan kadtong wala makaila nila tingali mangutana og duha ka pangutana, sugod sa pulong ngano. Nganong moadto man sila sa templo sa pagbuhat sa ilang mga katungdanan ug pagserbisyo human sa tibuok gabii nga paningkamot, sa pagkaamgo lamang nga nawagtang na ang dakong bahin sa ilang kita alang nianang tuiga? Nganong gamiton man nila ang ilang nihit ug bililhon kaayo nga kapanguhaan aron sa pagtabang sa nanginahanglan nga sila mismo lisud man usab?
Kon nakasabut ka kon unsa gayud ang usa ka disipulo ni Jesukristo, nan nakahibalo ka sa tubag niining duha ka mga pangutana.
Ang pagpakigsaad nga mahimong disipulo ni Kristo maoy sinugdanan niining tibuok kinabuhi nga proseso, ug ang dalan dili kanunay sayon. Samtang maghinulsol kita sa atong mga sala ug maningkamot sa pagbuhat sa unsay Iyang ipabuhat kanato ug moserbisyo sa atong isig ka tawo sama sa Iyang pagserbisyo kanila, mas mahisama kita Kaniya. Ang pagkahimong sama Kaniya ug mahiusa uban Kaniya mao ang labing mahinungdanong katuyoan—ug mao gayud ang gipasabut sa tinuod nga pagkadisipulo.
Sama sa gipangutana sa Manluluwas sa Iyang mga disipulo sa Iyang pagbisita sa kayutaan sa Amerika, “Busa, unsa nga matang sa mga tawo kamo mahisama?” Ug dayon, Siya mitubag sa Iyang kaugalingong pangutana, “Sa pagkatinuod Ako moingon nganha kaninyo, gani sama nga Ako mao” (3 Nephi 27:27).
Ang pagkahimong sama sa Manluluwas dili sayon nga tahas, ilabi na ning kalibutan nga atong gipuy-an. Nag-atubang kita og mga kalisdanan halos sa tanang adlaw sa atong kinabuhi. Adunay rason niini, ug usa kini sa mga nag-unang katuyoan sa pagka-mortal. Sama sa atong mabasa sa Abraham 3:25, “Ug kita mosulay kanila dinhi, aron pagsuta kon sila mobuhat ba sa tanan nga mga butang bisan unsa ang isugo sa Ginoo nga ilang Dios ngadto kanila.”
Lain-lain ang matang ug kalisud niini nga mga pagsulay. Apan walay makabiya niining mortal nga pagpakabuhi nga dili makasulay niini. Kasagaran, gihulagway nato ang mga pagsulay isip pagkawala sa mga ani o trabaho, kamatayon sa usa ka minahal, sakit, kakulangan sa pisikal, mental, o sa emosyon, kakabus, o pagkawala sa mga higala. Hinoon, bisan ang katumanan sa maayo nga mga katuyoan magdala og makapeligro nga garbo, diin mas nagtinguha kita sa mga pagdayeg sa tawo kay sa pag-uyon sa langit. Kini naglakip og pagkasikat, pagkainila sa publiko, pisikal nga kabatid, talento sa arte o sa dula, kausbawan, ug kaadunahan. Kabahin ning naulahing mga pagsulay, pipila kanato siguro may mga pagbati nga susama sa gilitok ni Tevye sa Fiddler on the Roof: Kon ang kadato usa ka tunglo, “hinaut nga ang [Dios] mohampak nako niini. Ug ako dili gayud makasulbad!”1
Apan kining ulahing mga matang sa pagsulay mas makahadlok ug peligro ug mas lisud buntugon kay sa nag-una. Ang atong pagkadisipulo mapalambo ug mapamatud-an dili sa matang sa mga pagsulay nga atong giatubang apan giunsa nato kini paglahutay. Sama sa gitudlo ni Presidente Henry B. Eyring: “Busa, ang dakong pagsulay sa kinabuhi mao ang pagsuta kon mopatalinghug ug motuman ba kita sa mga sugo sa Dios taliwala sa mga kalisdanan sa kinabuhi. Dili ang paglahutay sa mga kalisdanan, pero ang pagpili sa matarung samtang mikusokuso kini. Ug ang trahedya sa kinabuhi mao ang pagkapakyas sa niana nga pagsulay ug sa ingon mapakyas nga mahimong takus nga mobalik diha sa himaya ngadto sa atong langitnong panimalay” (“Espirituhanong Pagkaandam: Sugod og Sayo ug Pagmakanunayon ,” Liahona, Nob. 2005, 38).
Mapasigarbuhon ako nga lolo sa 23 ka mga apo. Kanunay akong mahingangha sa ilang panabut sa mga mahangturong kamatuoran, bisan pa sa ilang kabatan-on. Samtang nag-andam ako alang niini nga pakigpulong, gihangyo ko ang matag usa kanila nga mohatag kanako og mubo nga pagpasabut kon unsa ang disipulo o sumusunod ni Jesukristo. Nakadawat ko og talagsaong mga tubag gikan nilang tanan. Apan gusto kong mopakigbahin ninyo sa tubag gikan sa otso anyos nga si Benjamin: “Ang pagkadisipulo ni Jesukristo nagpasabut nga mahimong usa ka ehemplo. Kini nagpasabut nga mahimong usa ka misyonaryo ug pagpangandam nga mahimong usa ka misyonaryo. Kini nagpasabut sa pagserbisyo sa uban. Nagpasabut kini sa inyong pagbasa sa mga kasulatan ug sa pag-ampo. Nagpasabut kini sa pagbalaan sa adlawng Igpapahulay. Nagpasabut kini sa pagpaminaw sa mga aghat sa Espiritu Santo. Nagpasabut kini sa pag-adto sa simbahan ug sa templo.”
Mouyon ako ni Benjamin. Ang pagkadisipulo kabahin tanan sa pagbuhat ug sa pagkahimo. Samtang mosunod kita sa Iyang mga sugo ug moserbisyo sa atong isig ka tawo, mamahimo kitang mas buotang disipulo ni Jesukristo. Ang pagkamasulundon ug pagtugyan ngadto sa Iyang kabubut-on moresulta sa pakig-uban sa Espiritu Santo, uban sa mga panalangin sa kalinaw, kalipay, ug kasigurohan nga kanunayng nag-uban ning ikatulong sakop sa Dios nga Kapangulohan. Walay laing paagi nga kini moabut. Sa katapusan, ang hingpit nga pagtugyan ngadto sa Iyang kabubut-on mao ang magtabang kanato nga mahisama sa Manluluwas. Ang pagkahimong sama Kaniya ug mahiusa uban Kaniya mao ang labing mahinungdanong katuyoan—ug mao gayud ang gipasabut sa tinuod nga pagkadisipulo.
Ang pagkadisipulo mao ang akong nakita nga gibuhat didto sa Templo sa Colonia Juárez ug kasikbit nga mga umahan samtang ang mga kaigsoonan sa pagtuo mipamatuod pag-usab sa ilang mga pasalig ngadto sa Dios ug sa usag-usa bisan sa makahinuklog nga pagsulay.
Ako mopamatuod nga samtang mosunod kita sa Iyang mga sugo, moserbisyo sa uban, ug motugyan ngadto sa Iyang kabubut-on, kita, sa pagkatinuod, mahimong tinuod Niya nga mga disipulo. Niini ako mopamatuod sa pangalan ni Jesukristo, amen.


text:
Exodus 2Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
Ang Pagkatawo ni Moises
2 May isa ka tawo nga kaliwat ni Levi nga nakapangasawa sang isa ka babayi nga kaliwat man ni Levi. 2 Nagbusong ini nga babayi kag nagbata sing lalaki. Sang makita niya nga maayo ang lawas sang bata, gintago niya ini sa sulod sang tatlo ka bulan. 3 Pero sang indi na niya matago ang bata, nagkuha siya sang basket nga hinimo halin sa tanom nga papyrus kag ginpintahan niya ini sang alkitran. Dayon ginsulod niya ang bata sa sini nga basket kag ginbutang ang basket sa mga tigbaw sa higad sang Suba sang Nilo. 4 Ang utod nga babayi sang sini nga bata nagatindog sa unhan nga nagatan-aw kon ano ang matabo sa bata.
5 Karon, ang anak nga babayi sang hari sang Egipto nagkadto sa Suba sang Nilo agod magpaligo. Kag samtang nagapaligo siya, ang iya mga suluguon nga babayi nagalakat-lakat sa higad. Karon, nakita niya ang basket sa mga tigbaw, gani ginpakuha niya ini sa isa sang iya mga suluguon. 6 Dayon ginbuksan niya ang basket kag nakita niya ang bata nga nagahibi, gani naluoy gid siya sa bata. Nagsiling siya, “Isa ini sa mga Hebreo nga bata.”
7 Dayon nagpalapit ang utod nga babayi sang bata sa prinsesa kag nagpamangkot, “Gusto mo bala nga kuhaan ko ikaw sang isa ka Hebreo nga babayi nga magpatiti kag mag-atipan sang bata para sa imo?” 8 Nagsabat ang prinsesa, “Sige.” Gani naglakat ang utod sang bata kag ginkadtuan niya ang ila iloy kag gindala sa prinsesa. 9 Nagsiling ang prinsesa sa iloy sang bata, “Dal-a ini nga bata kag patitia para sa akon. Atipana siya kay suhulan ko ikaw.” Gani ginkuha niya ang bata kag gin-atipan.
10 Sang nalutas na ang bata, gindala siya sang iya iloy sa prinsesa, kag ginkabig siya sang prinsesa nga iya anak. Gin-ngalanan sang prinsesa ang bata nga Moises, kay siling niya, “Ginkuha ko siya sa tubig.”
Nagpalagyo si Moises sa Midian
11 Isa ka adlaw, sang dako na si Moises, nagkadto siya sa iya mga kadugo, kag nakita niya ang ila mga pagpangabudlay. Nakita niya ang isa ka Egiptohanon nga nagakastigo sang isa ka Hebreo nga iya kadugo. 12 Nagpanan-aw tan-aw si Moises sa palibot kon may nagatulok; kag sang wala siya sing may nakita, ginpatay niya ang Egiptohanon kag ginlubong ang bangkay sa balas.
13 Pagkasunod nga adlaw, naglakat liwat siya kag nakita niya ang duha ka Hebreo nga nagaaway. Ginpamangkot niya ang isa nga may sala, “Ngaa ginakastigo mo ang imo kapareho nga Hebreo?” 14 Nagsabat ang tawo, “Sin-o ang naghimo sa imo nga pangulo kag manughukom namon? Ano, patyon mo man bala ako pareho sa ginhimo mo sa Egiptohanon kahapon?” Hinadlukan si Moises kag nagsiling sa iya kaugalingon, “Nahibaluan gali sang mga tawo ang akon ginhimo.”
15 Pagkahibalo sang hari sang Egipto sa ginhimo ni Moises, nagtinguha siya sa pagpatay sa iya, pero nagpalagyo si Moises sa Midian kag didto nag-estar. Pag-abot niya sa Midian, nagpungko siya sa kilid sang bubon. 16 Karon, ang pito ka anak nga babayi sang pari sa Midian nagkadto sa bubon sa pagsag-ob para sa mga ilimnan sang mga sapat sang ila amay. 17 May nag-abot man didto nga mga manugbantay sang sapat kag ginpahalin nila ang mga babayi kag ang ila mga sapat, pero ginbuligan sila ni Moises kag ginpainom pa niya ang ila mga sapat.
18 Pagpauli sang mga babayi sa ila amay nga si Reuel, ginpamangkot niya sila, “Ngaa temprano pa kamo nagpauli subong?” 19 Nagsabat sila, “May isa ka Egiptohanon nga nagbulig sa amon batok sa mga manugbantay sang sapat, kag ginsag-uban pa gani niya kami kag ginpainom ang amon mga sapat.” 20 Nagpamangkot ang ila amay, “Ti, diin na siya? Ngaa ginbayaan ninyo siya? Tawga ninyo siya kag agdaha nga magkaon.”
21 Karon, nagsugot si Moises nga magdayon sa balay ni Reuel, kag sang ulihi ginpaasawa ni Reuel sa iya ang iya anak nga si Zipora. 22 Nagbusong si Zipora kag nagbata sing lalaki, kag gin-ngalanan siya ni Moises nga Gershom, kay siling niya, “Dumuluong ako sa sini nga lugar.”
23 Pagkaligad sang malawig nga tinuig, napatay ang hari sang Egipto. Pero sige gihapon ang pag-antos sang mga Israelinhon sa ila pagkaulipon. Nagpangayo sila sang bulig, kag nakaabot ini sa Dios. 24 Nabatian sang Dios ang ila mga pag-ugayong, kag gindumdom niya ang iya kasugtanan kay Abraham, Isaac, kag kay Jacob. 25 Nakita sang Dios ang ila kahimtangan kag naluoy gid siya sa ila.


text:
Haute-Marne
Ang Haute-Marne usa sa mga departamento sa Pransiya. Kini nahimutang sa amihanan-sidlakang bahin sa nasod. Ang ngalan niini naggikan sa Sapa sa Marne.
Kasaysayan[usba | edit source]
Ang Haute-Marne usa sa mga orihinal nga departamento nga gimugna niadtong Marso 4, 1790 panahon sa Rebolusyong Pranses. Kini gimugna gikan sa bahin sa kanhi lalawigan sa Champagne.
Heyograpiya[usba | edit source]
Ang Haute-Marne karon kabahin sa rehiyon sa Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine. Kini gipalibotan sa mga departamento sa Meuse, Vosges, Haute-Saône, Côte-d'Or, Aube, ug Marne.
Turismo[usba | edit source]
Ang mga nag-unang atraksiyon sa dapit mao kining mosunod:
- ang lungsod sa Langres
- ang kastilyo sa Joinville nga gikan pa sa panahon sa Renaissance
- ang komyun sa Colombey-les-deux-Églises
Tan-awa usab[usba | edit source]
Mga sumpay sa gawas[usba | edit source]
- (Prinanses)Balayan sa prefecture
- (Prinanses)Balayan sa Conseil Général
- (Iningles)http://www.tourisme-hautemarne.com/publi04/pubgb04.html
- (Iningles)Chambres D'Hotes


text:
Vicente Lukban
Si Vicente Rilles Lukban (11 Peb. 1860 - 16 Nob. 1916), sarong opisyal sa rebolusyonaryong gobyerno ni Emilio Aguinaldo na nasugo magpasiring sa Kabikolan sa tuyong magbungkag kan mga pwersa kan Kastila igdi. Siya man an politiko militar na poon nagkapot kan Samar asin Leyte kan Guerra Pilipino-Amerikano. Siya an pighuna kan mga Amerikano na iyo an kagboot sa pagmasaker kan mga soldados na Amerikano duman sa Balangiga, Samar kan Septyembre 1901, na bako man palan totoo asin dai siyang kaaram-aram sa pagplano kaini.[1]
Mga laog
Kaamayan kan Buhay[liwaton | liwaton an gikanan]
Namundag siya sa Labo, Camarines Norte. An mga magurang niya iyo sa Agustin Lukban kan Ambos Camarines asin Andrea Rilles na tubong Lucban, Tayabas. Tinapos niya an saiyang elemntarya sa Escuela Pia sa Lucban, pinadagos an pagadal sa Ateneo Municipal de Manila, dangan nagkua siyang abogasiya sa Unibersidad kan Sto. Tomas asin sa Colegio de San Juan de Letran.
Buminalik siya sa Labo paghale niya sa saiyang trabaho sa Manila Court of First Instance. Inagom niya iyo si Sofia Dizon Barba. Sa pagsasaro ninda, apat na aki an bunga: Cecilia, Felix, Agustin, asin Vicente, Jr. Nagadan an agom niya pakapangaki kan ngohod ninda. Dangan iwinalat niya sa pagpadakula an saiyang mga aki sa saiyang mga tugang ta nahulog an boot niya sa ipinaglalaban kan Rebolusyon tumang sa Kastila.
Rebolusyon Pilipino[liwaton | liwaton an gikanan]
Nagin siyang Juez de Paz asin kan taon 1884, buminale siya sa Mason, sa grupong inapod Luz de Oriente ("Ilaw kan Subangan"). An kaayonan na ini na nagpoon sa Europa, naganyat an dakul na mga intelektwal asin mga ordinaryong Pilipino na mag-apil igdi. Duwang taon pakalihis, 1886, naghale na siya sa pagkaHokom asin nagbalik sa Bicol sa pagsibot sa agrikultura asin komersyo. Naisip niyang magbilog kan Cooperativa Popular sa katuyohan na mapakarhay an buhay kan mga paratanom asin mapagantad an saindang sinasalod sa pagpabakal kan mga produkto ninda na dai na maagi sa kamot kan mga komersyante. An gibo niya, parte kan dilihensya kan kooperatiba hilom na reneremisa niya sa kaban kan mga rebolusyonaryong apil sa Katipunan. Masabi pa, an kooperatiba nagin sagurong sa pagpalakop kan mga ideya kan Rebolusyon. An mga myembro kaini nakabwelong hiro na dai nadududahan kan mga Kastilang otoridad.
Pag'abot na kan taon 1896 napapabulos na niya an kwarta kan kooperatiba sa mga gastosan sa rebolusyon. Siya sibot man sa paghiging kun anong mga hiro kan mga Kastila asin ipinapasa niya an anoman na impormasyon sa mga Katipunero igdi sa Bicol. Sa sarong byahe niya sa Manila, naaresto siya kan mga gwardya sibil sa sahot na kakomplot man siya sa mga hiron na pagbungkag sa gobyernong Kastila asin ikinonkon siya duman sa Bilibid. Kan siya yaon pa sa laog kan preso, puminoon na an Rebolusyon, napangenotan kan si "Kurahaw sa Balintawak" kan Agosto 26, 1896. Kan Agosto 18, 1897, pinaluwas siya sa preso kasabay si Juan Luna, dangan nagbali siya tolos-tolos sa pwersa armada kan rebolusyonaryong gobyerno.
Sa hokbo, natokahan siyang magsirbe komo saro sa opisyal ni Emilio Aguinaldo. Si Lukban iyo an saro sa magkapira sana na nagtabang ki Aguinaldo sa pagplano kan mga taktika asin estratihiya sa guerra. Kan mapirmahan an Pakto kan Biak-na-Bato, siya hinagad ni Aguinaldo na mag-iba sa pagtulas pasiring Hongkong. Duman ginasto niya an saiyang oras sa pag-adal kan syensia militar sa pangataman ni Lord Commander Joseph Churchase kan British Naval command. Ini an nagtao saiyang toltol na adal sa pagsosoldados- pakiki-espada, paghimunta, pag-andam kan mga armas asin pulbura asin pagplano kan tamang estratihiya asin taktika sa paki-guerra.
Pakadeklara ni Aguinaldo kan Katalingkasan kan Pilipinas kan taon 1898, isinobol siya igdi sa Bicol sa pagdirekta kan operasyon militar laban sa mga Kastila. Totoo ngani pagdatong niya igdi sa probinsya kan Ambos Camarines, toninong na ta napasuko na kan hokbo na Angeles asin Plazo an mga Kastila asin an gobyerno igdi yaon na sa kamot ninda. Nagdiretso siya sa Samar asin Leyte kun saen natoka siyang Hepe Politiko-militar. Duman niya naagom an ika-duwa niyang agom (balo siya) na si Paciencia Gonzales kan Samar. An pagsasaro ninda nagbunga nin walong aki: Victoria, Juan, Maria, Fidel, Rosita, Ramon, Jose asin Lourdes.
An Pilipino-Amerikanong Labanan[liwaton | liwaton an gikanan]
Pag Desyembre 31, 1899, sa atubangan nin tiripon kan 100 na Pilipinong soldados niya, pigproklama niya an sadiri na gobernador na kan Samar sa lindong kan Enot na Republika kan Pilipinas. Kan uminabot kan Enero 1901 an Enot na infantry regiment kan Amerika, nakasagupa kaini an pwersa ni Lukban alagad huli ta mas superior an mga armas kan Amerikano, napiritan sa Lukban na magsibog sa interior kan islang Samar. Pag may nadadakop sindang nagkikidumamay sa mga Amerikano, saiyang pinapagadan tolos. Kan an mga Amerikano pigtangroan siyang amnestiya karibasy an pagsuko niya, si Lukban nagsayuma asin nagsabi na malaban sagkod kagadanan. Kan mangyari an inaapod na Masaker sa Balangiga kan Oktobre 6, 1901 (kun saen sobra sa 40 amerikano an nagkatirigbas), naaraman idto ni Lukban pakalihis na nin sarong semana. Maski ngani nagsurat siya sa mga kabwan niya na arogon an nangyaring madugong pagpolpog sa mga amerikano, mayong ebidensya na siya an direktang nagsugo na gibohon an siring.
Sinasabi na pakasikop ki Baldomero Aguinaldo kan 1901, an Samar, sa pamamayo ni Lukban saro sa dikit na sanang naglalaban pa asin nagtatao pang makusog na resistensya sa pananakop kan mga amerikano. Dawa ngani dikit na an nasasabat na kalaban kan mga Amerikano, sinda daing ontok na tinoto'nasan kan mga gerilya ni Lukban. Alagad, duwang preso an nagboyboy kun haen nakapwesto an kwartil ni Lukban sa may enotan kan Salog nin Caducan. Si Major Littleton Waller nagpadara nin mabataw sa lugar na idto. Kan Nobyembre 17, 1901 si Waller nag-atake paagi kan salog manta sarong grupo man sa pamamayo na Kapitan Bearss asin Porter nagsakyada sa paagi nin daga haleng Basey asin Balangiga. Si atake sa salog, nasubak ta nahipaan kan mga soldados ni Lukban, alagad idtong uminagi sa daga na grupo ni Porter naka-asbang gayo. Mala ta si mga soldados na Pilipino nagdudurulag sa asak-asak kan mga masinggan kan mga tropang Amerikano. Pigrarata sinda manta na itinindog kan mga amerikano an bandera kan Estados Unidos. Malinaw na daog-daog an mga Pilipino asin sayod an kapangganahan kan Amerikano. Tolong polong Pilipinong kawad an nagadan, asin nasikop si Lukban kaiba an saiyang mga opisyales.
Buhay Pakatapos Pakadakop Saiya[liwaton | liwaton an gikanan]
Dai nagtapos an karera publiko ni Lukban sa pagkadakop saiya. Duwang beses siya nagin gobernador kan Tayabas (ngonyan Quirino Province) kan taon 1912 asin 1916. Nagadan siya sa residensya niya sa Manila kan Nobyembre 16, 1916.
Mga panluwas na takod[liwaton | liwaton an gikanan]
- . Surat ni Lukban sa Jefe Local kan Santa Margarita, Samar [1]
- . Kalakawan kan buhay ni Lukban [2]
- Arnaldo Dumindin, Philippine-American War, 1899-1902
Toltolan[liwaton | liwaton an gikanan]
Mga hihilngan[liwaton | liwaton an gikanan]
- Bikol Maharlika. Jose Calleja Reyes. JMC Press, Inc. 1992
- Retrato ni Lukban sinapi' sa Bikol Maharlika, asin pigretoke sa computer.
- Philippine Insurgents Records (PIR), microfilm section, National Library