text: LIBRARY OF THE JS\.assacnusetts Jjiole Oociety Catalog No A^^^:^ 13 :W(?>/PT/1/Z^ Family ..AP.S.XfSVC 5uL-Family A O i^^TRo/Nf^I^A /y Branck /Kj>or l Group TA^v^Cl^ Language VVS A YAi4 Dialect B7N UA/A NgA FAr^-A /A!^ Locality^AHA/ Y T^Ui.IV»»;k*'/. Contents OLD l~E.jrrfi.M^MT:\ //*'>/ V erosion F.Vr i/^ ^^ ^^-«- ANG DA AN NGA KATIPAN .-..=^3S?:Sh=^ ^^"^•^^y.i SOCIEDAD BIBLICA AMERICA, MANILA 1912 THE OLD TESTAMENT IN PANAYAN PHILIPPINE AGENCY AMERICAN BIBLE SOCIETY BIBLE HOUSE ASTOR PLACE NEW YORK CITY P A S U N IJ D SANG iMGA TOLON-AN SANG DAAN NGA KATIPAN Mga Ngalan : Pinanid : Mga Ngalan : Pinanid: Genesis 1 ivIanugwali 816 Eksodo .. 69 Kalantahox 827 Lebittko ... 127 Si Isaias 833 NUMEROS .. 168 Si Ieremtas ... ... 899 Deuteronomio .. 227 Mga PANALAlilTOX U73 Si Iosue .. 277 ., ., .>I JLSEKIKr 980 MANUGHUKOIvr .. 310 Si Dantei 1049 Bi Rut .. 843 Si Oseas 1069 I Samuel .. 347 II Samuel ... .. 391 Sl lOET 1079 I Hari .. 428 Si Amos 1083 II Hari .. 471 Si Abdias ... ... 1090 I Kronika .... .. 510 Si Ionas ... ... 1091 II Kronika ... .. 549 Si Mikeas 1094 Si Esdras ... .. 595 Si Nahum 1100 Si Nehemia:- .. 608 Si Habakuk ... 1102 Si Ester .. 628 Si Hagf.o 1105 Si Iob .. 638 Si Soponias 1108 Ma A Salmos... .. 680 Si Sak arias lilO Mga Hulubaton .. 782 Si Mat.akias 1122 ANG NAHAUNA NGA TOLON-AN NI MOISES NGA GINAHINGAIvANAN GENESIS. Ang pagtuga; aag kioabudlayan sa anuin ka adlaw; ang pagpahuvt'ay sa ad!a v nga ikapito. ISA ginsuguran gintuga sang Dios ang mga langit kag ang dula. 2 Kag ang data walay kahusaj-an kag walay unud, kag ang kadudulman yara sa ibabaw sang kadaygau sang kadadal- man ; kag ang Espiritu sang Dios naga- giho sa kadaygan sang mga tubig. 3 Kag nagsiiing ang Dios : " Mag- manginmay kapawa," kag ang kapawa nanginamo. 4 Kag nakita sang Dios, nga ang ka- pawa among maayo ; kag ginpain sang Dios ang kapawa sa kadudulman. 5 Kag ginhingalanan sang Dios ang kapawa nga Adlaw, kag ang kadudulman ginhingalanan niya nga Gab-i. Kag may kahaponon kag kaagahon : ini isa ka adlaw. 6 Kag nagsiiing ang Dios : " Mag- manginmay kahawaan sa tunga sang mga tubig, kag magpain ang mga tubig sa mga tubig. 7 Kag ginhimo sang Dios ang kaha- waan, kag ginpain niya ang mga tubig, nga yara sa idalum sang kahawaan, sa mga tubig nga yara sa ibabaw sang kahav/aan. Kag nanginamo ini. 8 Kag ginhingalanan sang Dios ang kahawaan nga Langit. Kag may kahapo- non kag kaagahon : adlaw nga ikaduha, 9 Kag nagsiiing ang Dios : " Mag- tingub ang mga tubig nga yara sa ida- lum sang mga langit sa isa ka duag, kag magpahayag ang mamala." Kag na- nginamo ini. 10 Kag ginhingalanan sang Dios ang mam-ala nga Duta, kag ang katilingban sang mga tubig ginhingalanan niya nga Kadagatan. Kag nakita sang Dios, nga ini among maayo. II Kag nagsiiing ang Dios : " Mag- patubo ang duta sing malagtum nga hilamon, hilamon nga maghatag sing binhi sono sang iya naigoan, kag mabungahon nga mga kahoy, nga mag- hatag sing bunga, sono sang iya naigo- an, nga yara sa iya ang iya binhi, sa iba- baw sang duta." Kag nanginamo ini. -12 Kag ang duta nagpatubo sing malagtum nga hilamon, sing hilamon nga nagahatag sing binhi, sono sang iya naigoan kag mga kahoy nga nagahatag sing bunga, nga ang iya binhi yara sa iya, sono sang ila naigoan. Kag nakita sang Dios nga ini among maayo. 13 Kag may kahaponon kag kaaga- hon : adlaw nga ikatlo. 14 Kag nagsiiing ang Dios : " Magma- nginmay mga sulo sa kahawaan sang mga langit, agud magbulag ang adlaw kag ang gab-i ; kag ini siia magmangin mga timaan nga sa mga panag-on, kag nga sa mga adlaw kag mga tuig. 15 Kag ini sila magmangin mga sulo sa kahawaan sang mga langit, agud magiwag sila sa ibabaw sang duta." Kag nanginamo ini. 16 Kag ginhimo sang Dios ang duha ka dalagku nga mga sulo ; ang daku nga sulo, agud nga maghari sa kaadlawon, kag ang diyotay nga sulo, agud nga maghari sa kagab-ihon ; ang mga bitoon man. 17 Kag ginbutang sila sang Dios sa kahawaan sang mga langit, agud nga magiwag sila sa ibaba/v sang duta ; 18 Kag agud nga sila maghari nga sa kaadlawon kag sa kagab-ihon, kag agud nga siia magbulag sa ig kapawa sa mga kadudulman. Kag nakita sang Dios, nga ini among maaA^o. 19 Kag m^ay kahaponon kag kaaga- hon : adlaw nga ikap-at. 1. 20. GENESIS. 2.8. 20 Kag nagsiling ang Dios : " Mag- padagaya ang mga tubig sing mga kalag nga nagakabuhi, kag maglinupad ang kapispisan sa ibabaw sang duta, sa hanayak nga kahawaan sang langit." 21 Kag gintuga sang Dios ang mga dalagku nga mga gadya sa kadagatan kag ang tanan nga kalag nga buhi nga nagagiho, nga ginpadagaya sang mga tu- big, sono sang ila naigoan, kag ang tanan nga pispis nga pakpakan, sono sang iya naigoan, kag riakita sang Dios, nga ini among maayo. 22 Kag ginpakamaayo sila sang Dios, nga nagasiling : " Magpalamunga kag magbilinuad-kamo, kag tugbon-ninyo ang mga tubig sang kadagatan, kag magbinuad ang kapispisan sa duta." 23 Kag may kahaponon kag kaaga- hon : adlaw nga ikalima. 24 Kag nagsiling ang Dios: ^'Mag- patubo ang duta sing mga kalag nga buhi, sono sang ila naigoan, mga kaha- yupan, kag mga kaman-ugan, kag mga kasapatan sang duta, sono sang ila naigoan." Kag nanginamo ini. 25 Kag ginbuhat sang Dios ang mga kasapatan sang duta, sono sang ila naigoan, kag ang kahayupan, sono sang ila naigoan, kag ang tanan nga sapat nga nagasaug sa ibabaw sang duta, sono sang ila naigoan ; kag nakita sang Dios, nga ini amo ang maayo. 26 Kag nagsiling ang Dios : " Himo- on ta ang tawo sa larawan naton, sono sang kaangay naton, kag maggahum sia sa mga kaisdaan sang kadagataan, sa mga kapispisan sang kalangitan, sa mga kahayupan, sa bug-os nga duta, kag sa tanan nga sapat nga nagasaug sa ibabaw sang duta." 27 Kag gintuga ang tawo sang Dios sa larawan niya ; sa larawan sang Dios gintuga nij'^a sia : lalaki kag babae gintuga niya sila. 28 Kag ginpanghimaayo sila sang Dios, kag nagsiling ang Dios sa ila : " Magpalamunga kag magbinuad-kamo, kag tugbon-ninyo ang duta, kag magpa- kaagalon-kamo sa iya ; kag galiuman- ninyo ang mga kaisdaan sa kadagatan, kag ang mga kapispisan sa kalangitan, kag ang tanan nga kasapatan, nga na- gagiliho sa ibabaw sang duta." 29 Kag nagsiling ang Dios: "Yari karon ginhatagan ko kamo sang tanan nga hilamon, nga nagahatag sing binhi, nga yara sa ibabaw sang nawung sang bug-OS nga duta, kag sang tanan nga kahoy, nga may bunga sang kahoy, nga nagatag sing binhi : ini sila manginka- lan-on ninyo. 30 Kag sa tanan nga kasapatan sang duta, kag sa tanan nga kapispisan sang kalangitan, kag sa tanan nga nagagiliho sa ibabaw sang duta, nga sa ila may ka- buhi, gi7iahata.a: ko ang tanan nga hi- lamon nga malagtura, nga manginkalan- on." Kag nanginamo ini. 31 Kag nakita sang Dios ang tanan nga ginbuhat niya, kag yari karon, nga tama gid kaayo. Kag amo ang kaha- ponon kag ang kaagahon : ini ang adlaw nga ikan-um. KAG nahuman ang mga langit kag ang duta kag ang bug-os nga kasol- dadosan niya. 2 Kag ginhuman sang Dios sa adlaw nga ikapito ang iya buluhaton, nga iya ginhimo, kag nagpahuway sia sa adlaw nga ikapito sa tanan nga buluhaton, nga iya ginhimo. 3 Kag ginpakamaayo sang Dios ang adlaw nga ikapito, kag ginpakabalaan niya ini ; kay sa sini nga adlaw sia nagpa- huway sa tanan nga buluhaton niya, nga gintuga kag ginhimo sang Dios. Ang Edea. Ang pagkahuman sang lalaki kag saug babae. 4 Ini amo ang mga gintunaan sang mga langit kag sang duta, sang gintuga sila, sang adlaw nga si lehoba nga Dios naghimo sang duta kag sang kalangitan. 5 Kag wall pa sa duta sing bisan ano nga kahoykahoy sang latagon, kag wala pa sing bisan ano nga hilamon, nga magpanuruk ; kay wala pa pagpau- lana ni lehoba nga Dios sa ibabaw sang duta, bisan may tawo nga magpanguma sang duta ; 6 Apang nagausbung gikan sa duta ang isa ka alisngaw, nga nagabunyag sang bug-os nga kadaygan sang duta. 7 Kag ginhuman ni lehoba nga Dios ang tawo sa yab-ok sang duta, kag hinuypan sa iya mga ilong sang ginin- hawa sang kabuhi, kag ang tawo nanginkalag nga buhi. 8 Kag naghimo si lehoba nga Dios sing isa ka katamnan sa Eden sa Sidlangan; kag bmutang niya didto ang tawo, nga iya nahuman. 2.9. GENESIS. 3.6. 9 Kag napatubo ni lehoba nga Dios sa duta ang tanan nga kahoy nga maan- yag sa itululuk kag maayo nga kao- non : ang kahoy man nga sa kabuhi sa tunga sang katamnan, kag ang kahoy nga sa pagkilala sang maayo kag sang malain. 10 Kag nagailig sa Eden ang isa ka suba nga sa pagbunyag sang katamnan, kag kutub didto nagabahinbahiri sia sa apat ka sanga. 11 Ang ngalan sang isa among Pi- son : ini among nagalibut sang bug-os nga duta sa Habila, nga didto may bulawan. 12 Ang bulawan sa sadtong duta maayo : may bdelio man didto kag ba- to nga onyks. 13 Ang ngalan sang ikaduha nga suba among Gihon : ini among naga- libot sang bug-os nga duta sa Kus. 14 Ang ngalan sang ikatlo ka suba among Hidekel: ini nagailig sa Sid- langan sang Asur. Kag ang ikap-at ka suba among Euprates. 15 Ngani, ginkuha ni lehoba nga Dios ang tawo, kag ginbutang niya sia sa katamnan sang Eden, agud nga iya ini pagpangumahon kag bantayan. 16 Kag nagsogo sa tav^^o si lehoba nga Dios, nga nagasiling : " Makakaon- ka sang tanan nga kahoy sang ka- tamnan. 17 Apang sang kahoy nga sa pagki- lala sang maayo kag sang malain, dili ka magkaon sa iya ; kay sa adlaw nga magkaon ka sa iya, mamatay ka nga to too." 18 Kag nagsiling si lehoba nga Dios : " Indi maayo nga ang tawo magmangin- isa lamang ; pagahimoan ko sia sang kabulig nga bagay sa iya." 19 Busa, ginhuman ni lehoba nga Dios sa duta ang tanan nga kasapatan sang latagon, kag ang tanan nga ka- pispisan sang kalangitan, kag gindala ni- ya sila kay Adam, agud nga pagtan- awon niya kon ano ang pagaihingalan niya sa iia ; kag ang tanan nga ginliin- galan ni Adam sa mga kasapatan nga mga buhi, ina among iya ngalan. 20 Ka^ ginbutangan ni Adam sing mga ngalan ang tanan nga kasapatan kag kapispisan sang kalangitan kag ang tanan nga hayup sang latagon; apang nga sa kay Adam wala sing nakita nga kabulig nga bagay sa iya. 21 Kag si lehoba nga Dios naghulog sing isa ka katulogon nga madalum sa ibabaw ni Adam, kag natologan sia ; niyan nagkuha sia sing isa sang iya mga gusuk, kag ginpapali niya ang unud sa iya duug ; 22 Kag ang gusjk nga ginkuha ni lehoba nga Dios sa laiaki, ginhimo niya ang isa ka babae, kag ghidala nij^a sia sa laiaki. 23 Kag nagsiling si Adam: " Ini karon amo ang tul-an sang akon mga katul-anan, kag unud saiig akon unud, ini pagatawgon Isha,* kay sa Ish gin- kuha sia. 24 Ngani, pagabayaan sang laiaki ang iya amay kag ang iya iloy, kag maghi- usa sa iya asawa, kag manginisa lamang sila ka unud. 25 Kag mga hubo sila nga duha, si Adam kag ang iya asawa, kag wala sila magakalahuya. Ang sala kag ang katagudilian sang lawo.^Ang nahauna uga panaad. 3 APANG ang man-ug among mala- lang labi sa tanan nga mga kasa- patan sang latagon, nga ginhimo ni lehoba nga Dios, kag nagsiling sia sa babae: "iGali, nagsiling ang Dios sa inyo : Dili kamo magkaon sang tanan nga kahoy sang katamnan ? " 2 Kag ang babae nagsabat sa man-ug : "Nagakaon kami sang bunga sang kakahoyan sang katamnan ; 3 Apang nahanungud sang bunga sang kahoy, nga yara sa tunga sang katamnan, nagsiling ang Dios : Dili kami magkaon sa iya kag dili ninyo pagtan- dugon, agud nga dili kamo mapatay." 4 Niyan ang man-ug nagsiling sa babae : " Dili kamo mamatay nga totoo ; 5 Kay nakahibalo ang Dios, nga sa adlaw nga magakaon kamo sa ij^a, magamuluklat ang inyo mga mata, kag manginkaangay sang Dios kamo, nga nakahibalo sang maayo kag sang ma- lain." 6 Kag sang nakita sang babae, nga ang kahoy among maayo nga kaonon kag makaluluyag sa mga mata, kag kahoy nga tilinguhaan sa pagdangat sing kaalam, nagkuha sia sang iya bunga kag nagkaon ; kag ginhatagan man niya * Isha, babae ; Ish, laiaki. 3.7. GENESIS. 4.2. ang iya bana kaiipud niya, kag ragkaon man sia. 7 Kag nagmuluklat ang mga mata nila nga duha ; kag ginkilala nila nga sila mga hubo, kag niyan nagtahi sila sing mga dahon sang igera, kag naghilimo sila sing mga tampion. 8 Kag nabatian nila ang tingug ni lehoba nga Dios, nga nagadayandayan sa katamnan sa kabugnaw sang adlaw- on ; kag nanago ang lalaki kag ang iya asawa sa atubangan ni lehoba nga Dios sa tiinga sang kakahoyan sang katam- nan. 9 Kag gintawag ni lehoba nga Dios ang lalaki, kag sinilingan sia : " I Diin ka?" 10 Kag sia nagsabat : " Nabatian ko ang imo tingug sa katamnan, kag hi- nadlukan ako, kay liabo ako ; kag na- nago ako." 11 Kag sinilingan sia niya : " I Sino-o bala ang nagsiling sa imo nga hubo ikaw ? I Nagkaon bala ikaw sang kahoy, nga ginsogo ko sa imo, nga indi mo pagkaonon ? " 12 Kag ang lalaki nagsabat: '*Ang babae, nga ginhatag mo sa akon nga akon manginkaupud, ginhatagan niya ako sing kaho}^ kag nagkaon ako." 13 Niyan si lehoba nga Dios nagsiling sa babae : " i Ano bala ang ginhimo mo ? " Kag nagsiling ang babae : " Ang man-ug nagdaya sa akon, kag nagkaon ako." 14 Kag si lehoba nga Dios nagsiling sa man-ug : " Tungud nga naghimo ikaw sini, manginmalaut ka labi sa tanan nga mga kasapatan, kag labi sa tanan nga kahayupan sang latagon ; magalakat ka nga nagasaog sang im^o tiyan kag magakaon ka sang yab-ok sa tanan nga adlaw sang imo kabuhi. 15 Kag pagabutangan ko sing kaawa- j'-on sa tmiga mo kag sang babae, kag sa tunga sang imo kaliwatan kag sang iya kaliwatan. Ini sia magadugmok sang imo olo, kag pagadugmokon mo ang iya tikod." 16 Kag sinilingan niya ang babae : " Pagapadamuon ko sing tuman gid ang imo mga kasakit kag ang imo mga pagbusong ; kag igapanganak m.o nga may kasakit ang mga anak, kag mangin- sa imo bana ang imo handum, kag sia magagahum sa imo." 17 Kag nagsiling sia sa lalaki : " Tu- ngud kay gintuman mo ang tingug sang imo asawa, kag nagkaon ka sang kahoy, nga ginsogo ko sa imo, nga nagasiling : Dili ka magkaon sa iya ; manginmalaut ang duta tungud sa imo. Magakaon ka nga m.ay kasakit sa iya sa tanan nga adlaw sang imo kabuhi. 18 Magapatubo sia sa imo sing mga sapinit kag mga gamhon ; kag magakaon ka sang hilamon sang iatagon. 19 Sa ballias sang imo nawung maga- kaon ikaw sing tinapay, tubtub nga magbalik ka sa duta ; kay yab-ok ka, kag sa yab-ok ikaw magabalik," 20 Kag gintawag sang lalaki ang nga- lan sang iya asawa nga si Eba,* tungud nga ini sia iloy sang tanan nga mga may kabuhi. 21 Kag ginhimoan ni lehoba nga Dios si Adam kag ang iya asawa sing mga lambong nga panit, kag ginpasapu- tan niya sila. 22 Kag nagsiling si lehoba nga Dios : "' Yari karon, ang tawo nanginsubung sang isa sa Aton, nga nakahibalo sang maayo kag sang malain." Kag karon, indi igo nga pagiuntay ang iya mga kamut, kag magkuha man sang kahoy sang kabuhi, kag magkaon kag mabuhi sa gihapon. 23 Ngani tinabug sia ni lehoba sa katamnan sang Eden, agud nga pagpa- ngumahon niya ang duta nga ginkuha- an sa iya. 24 Kag ginpagowa niya ang tawo, kag ginbutangan niya, sa Sidlangan sang katamnan sa Eden, sang mga kerubin kag sang isa ka hinangiban nga naga- baga, nga nagalabaylabay sa pagbantay sang dalan sang kahoy sang kabuhi. Si Kaia kag si Abel ; ang nabauna uga manugpatay sa isigkatawo.— Ang cnga kaliwatan ni Kain.— Si Set. KAG ginkilala ni Adam ang iya asawa nga si Eba ; kag ini sia na- namkon kag pinanganak niya si Kain,t kag nagsiling sia : " Nadangat ko ang lalaki bangud kay lehoba." 2 Kag liwat pinanganak niya si Abel nga iya utud. Kag si Abel na- nginmanugbantay sang mga qbeha ; a- pang si Kain nanginmangungiima sang duta. * Eha, manughatag sing kabuhi. t Kain, hatag nga nabaton. 4.3. GENESIS. 4.26. 3 Kag nahaiiabu, sa pag-alagisud sang panag-on, nga si Kaixi sa mga bunga sang duta nagdala sing isa ka halad kay lehoba. 4 Kag si Abel nagdala man sa mga panganay sang iya mga obeha kag sang tambok nila, kag gintamud ni lehoba nga may kahamuiit si Abel kag ang iya halad. 5 Apang indi gintamud niya si Kain kag ang iya halad ; kag nagsingkal si Kain sing daku gid, kag naholog ang iya guya. 6 Kag si lehoba nagsiling kay Kain : " I Kay ngaa bala nagsingkal ikaw, kag kay ngaa naholog ang imo guya ? 7 Kon maghimo ikaw sing maayo, iindi ka bala pagbayawon? Kag kon indi ka maghimo sing maayo, ang sala yara as gawang. Kag sa imo mangin- yara ang iya handum, apang ikaw ma- gagahum sa iya." 8 Kag namolong si Kain kay Abel nga iya iitud. Kag nahanabu, sang didto sila sa latagon, nga si Kain nagtin- dug batok kay Abel nga iya litud, kag pinatay niya sia. 9 Kag nagsiling si lehoba kay Kain : "^Diin bala si Abel nga imo litud ? " Kag sia nagsabat : " Ambut. i Bantay ako bala sang akon iitud ? " 10 Kag sinilingan sia niya: "iAno bala ang ginhimo mo ? Ang tingug sang dugo sang imo iitud nagatuaw sa akon gikan sa duta. 11 Ngani karon magmanginmalaut ka sa duta, nga nagbuka sang iya baba sa pagbaton sang dugo sang imo iitud sa imo kamut. 12 Kon pagpangumahon mo ang duta, indi na ikaw pagahatagan niya sang iya kusug. Manginlaaslaas kag dumuluong ikaw sa duta." 13 Kag nagsiling si Kain kay lehoba: " Tama ka daku ang akon kalainan, nga papatawaron, 14 Yari karon, ginasobol mo ako ka- ron sa nawung sang duta, kag ako ma- gapanago sa imo atubangan ; mangin- laaslaas kag dumuluong ako sa duta, kag mahanabu nga bisan sin-o nga makakita sa akon, magapatay sa akon." 15 Kag nagsabat sa iya si lehoba : " Matuud nga bisan sin-o nga magpatay kay Kain, pagasilotan sing makapito." Niyan ginbutangan ni lehoba singtanda si Kain, agud nga indi sia pagpatyon sang bisan sin-o nga makakita sa iya. 16 Kag naghalin si Kainsa atubangan ni lehoba, kag nagpuyo sa duta sa Nod sa Sidlangan sang Eden. 17 Kag nakilala ni Kain ang iya asa- wa, nga nagpanamkon kag nag-anak kay Henok; kag nagpatindug sia sing isa ka banwa, kag ginhingalanan niya ang banwa sang ngalan sang iya anak nga Henok. 18 Kag kay Henok natawo si Irad ; kag si Irad nagpanganak kay Mahuyael, kag si Mahuyael nagpanganak kay Metusael, kag si Metusael nagpanganak kay Lamek. 19 Kag si Lam.ek nangasawa nga sa iya sing duha ka asawa ; ang ngalan sang isa amo si Ada, kag ang ngalan sang isa si Sila. 20 Kag si Ada nag-anak kay labal, nga nanginamay sia sang mga naga- puluyo sa mga layanglayang, kag fiaga- /ill Input sang kahayupan. 21 Kag ang ngalan sang iya utud nga lalaki amo si lubal, nga nanginamay sia sang tanan nga mga nagagalamit sang arpa kag lantoy. 22 Kag si Sila nag-anak man kay Tubal-Kain, panday sa tanan nga mga galamiton nga saway kag nga salsalon ; kag ang utud nga babae ni Tubal-Kain amo si Naama. 23 Kag nagsiling si Lamek sa iya mga asawa : " Ada kag Sila, palamati-kanio sang akon tingug, mga asawa ni Lamek, dunga-ninyo ang akon pinamolong: Hoo, nagapatay ako sing isa ka tawo tungud sang akon pilas kag sing isa ka pamatau-on tungud sang pagpalagub sa akon. 24 Hoo, sa makapito ginatalimalus si Kain, kag si Lamek makakapitoan ka pito." 25 Kag sa liwan ginkilala ni Adam ang iya asawa, kag sia nag-anak sing isa ka anak nga lalaki, kag ginhingalanan niya sia si Set.'^ Kay nagsiibig sia: " Gintalusan ako sang Dios sang isa ka kaliwatan sa baylo ni Abel, kay ginpatay sia ni Kain." 26 Kag kay Set man natawo sa iya ang isa ka anak nga lalaki ; kag ginhi- ngalanan niya sia si Enos. Niyan ang * Set, hinatag nga tal-us. 5.2. GENESIS. 5.28. mga tawo nagsulugud sa pagtawag sa ngalan ni lehoba. Mga kaliwatao nl Adam, tuogiid kay Set, tubtub kay Noe. 5 INI amo ang toloii-an sang mga kaliwatan ni Adam: Sang adlaw nga gintuga sang Dios ang tawo, ginhimo niya sia sa kaangay sang Dios. 2 Lalaki kag babae gintuga niya sila, kag ginpakamaayo niya sila, kag ginhi- ngalanan niya sila nga si Adam, sang adlaw nga ginpanuga sila. 3 Kag nagkabuhi si Adam sing isa ka ga\us kag katloan ka tuig, kag nagpa- nganak sia sing isa ka anak nga lalaki sa kaangay niya, sono sa iya larawan, kag ginhingalan niya sia nga si Set. 4 Kag ang kaadlawan ni Adam, sa tapus nga nagpanganak sia kay Set nanginwalo ka gatus ka tuig ; kag nag- panganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 5 Kag ang tanan nga mga adlaw nga ginkabuhi ni Adam, nanginsiamka gatus kag katloan ka tuig, kag namatay sia. 6 Kag nagkabuhi si Set sing isa ka gatus kag lima ka tuig, kag nagpanganak kay Enos. 7 Kag nagkabuhi si Set, sa tapus nga ginpanganak niya si Enos, walo ka gatus kag pito ka tuig ; kag nagpanga- nak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 8 Kag ang tanan nga mga kaadlawan ni Set nanginsiam ka gatus kag napiilo kag duha ka tuig, kag namatay sia. 9 Kag nagkabuhi si Enos sing kasi- aman ka tuig, kag nagpanganak sia kay Kenan. 10 Kag nagkabuhi si Enos, sa tapus nga ginpaganak niya si Kenan, walo ka gatus kag napulo kag lima ka tuig ; kag nagpanganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 11 Kag ang tanan nga mga kaadla- wan ni Enos nanginsiam ka gatus kag lima ka tuig, kag namatay sia. 12 Kag nagkabuhi si Kenan sing kapitoan ka tuig, kag nagpanganak sia kay Mahalalel. 13 Kag nagkabuhi si Kenan, sa tapus nga ginpanganak niya si Mahalalel, walo ka gatus kag kap-atan ka tuig ; kag nagpanganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 14 Kag ang tanan nga mga kaadla- wan ni Kenan nanginsiam ka gatus kag napulo ka tuig, kag namatay sia. 15 Kag nagkabuhi si Mahalalel sing kan-uman kag lima ka tuig, kag nagpanganak sia kay lared. 16 Kag nagkabuhi si Mahalalel, sa tapus nga ginpanganak niya si lared, walo ka gatus kag katloan ka tuig ; kag nagpanganak sia sing mga anak nga la- laki kag mga babae. 17 Kag ang tanan nga mga kaadla- v/an ni Mahalalel nanginwalo ka gatus kasiaman kag lima ka tuig, kag nama- tay sia. 18 Kag nagkabuhi si lared sing isa ka gatus kan-uman kag duha ka tuig, kag nagpanganak sia kay Enok. 19 Kag nagkabuhi si lared, sa tapus nga ginpanganak niya si Enok, walo ka gatus ka tuig ; kag nagpanganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 20 Kag ang bug-os nga kaadlawan ni lared nanginsiam ka gatus kan- uman kag duha ka tuig, kag namatay sia. 21 Kag nagkabuhi si Enok sing kan- uman kag lima ka tuig, kag nagpanga- nak sia kay Metusela. 22 Kag si Enok, sa tapus nga ginpa- nganak niya si Metusela, naglakat upud sa Dios, tatlo ka gatus ka tuig ; kag nagpanganak sia sing mga anak nga la- laki kag mga babae. 23 Kag ang bug-os nga kaadlawan ni Enok nangintatlo ka gatus kan-uman kag lima ka tuig. 24 Kag si Enok naglakat upud sa Dios, kag wala na sia, kay gindala sia sang Dios. 25 Kag nagkabuhi si Metusela sing isa ka gatus kawaloan kag pito ka tuig, kag nagpanganak sia kay Lamek. 26 Kag nagkabuhi si Metusela, sa tapus nga ginpanganak niya si Lamek, pito ka gatus kawaloan kag duha ka tuig ; kag nagpanganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 27 Kag ang bug-os nga kaadlawan ni Metusela, nanginsiam ka gatus kan- uman kag siam ka tuig, kag namatay sia. ^ 28 Kag nagkabuhi si Lamek sing isa ka gatus kawaloan kag duha ka tuig, kag nagpanganak sia sing isa ka anak nga lalaki. 5.29. GENESIS. 6.19. 29 Kag ginhingalan niya sia nga si Noe^ nga nagasiling : " Ini sia magalipay sa aton sa aton mga buluhaton, kag sa pangabudlayan sang aton mga kamut, bangud sang duta nga ginpakamalaiit ni lehoba. 30 Kag nagkabuhi si Lamek, sa tapus nga ginpanganak niya si Noe, lima ka gatus kasiaman kag lima ka tuig ; kag nagpanganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 31 Kag ang bn^-os nga kaadiavvan ni Lamek nanginpito ka gatus kapitoan kag pito ka tuig, kig namatay sia. 32 Kag si Noe nagkabuhi sing lima ka gatus ka tuig, kag nagpanganak sia kay Sem, kay Kam kag kay lapet. Maukaron nga kadunut sang tnga (awo. Ar.g anaw. 6 KAG nahanabu, sang nagasugud pagbuad ang mga tavv^o sa ibabaw sang nawung sang duta, kag nagkala- tawo sa ila sing mga anak nga babae, 2 Nga nakita sang mga anak nga lalaki sang Dios, nga ang mga anak nga babae sang mga tawo mga maayoaj^o, kag ginpalangasawa sila nila, nga na~ gapilili sa tanan. 3 Kag nagsiling si lehoba : " Indi ma- kigsuay sa gihapon ang akon espiritu sa tawo ; sa iya pagtalang sia among unud ; apang ang iya mga adlaw manginisa ka gatus kag duha ka pulo ka tuig." 4 Sadto nga mga adlaw ang mga Nepiiim yara sa duta ; kag sa tapus man nakasulud ang mga anak nga lalaki sang Dios sa mga anak nga babae sang tawo, kag ginpangankaa sila sing mga anak nga lalaki : ini sila nangin mga maisug nga, kutub sa mga daan nga panag-on, mga lalaki nga may kaban- tugan. 5 Kag kinita ni lehoba, nga ang kala- utan sang mga tawo madamu sa duta, kag nga ang tanan nga painoino sang mga panghunahuna sang tagiposoon nila gihapon ang kalainan lamang. 6 Kag nagpangalisud si lehoba, nga ginhimo niya ang tawo sa duta, kag nagpasubo ini sa iya sing sa tagiposoon. 7 Kag nagsiling si lehoba : " Pagapa- nason ko sa ibabaw sang nawung sang duta ang mga tawo nga akon gintuga : kutub sa tawo tubtub sa kasapatan, kag * Noe, kalinong, kalipay. tubtub sa nagasalaog nga sapat, kag tubtub sa mga kapispisan sang langit ; kay nagpangalisud ako n^a ginhimo ko sila." 8 Apang si Noe nakaagum sing bugay sa mga mata ni lehoba. 9 Yari diri ang mga kaliwatan ni Noe : Si Noe lalaki nga matarung kag himpit sia sa siya mga kadungan. Si Noe naglakat upud sa Dios. 10 Kag si Noe nagpanganak sing tatlo ka anak nga lalaki : Si Sem, si Kam kag si lapet. 11 Kag nadunut ang duta sa atuba- ngan sang Dios, kag ang dutanapun-an sing kalugusan. 12 Kag tinuluk sang Dios ang duta, kag, yari karon, dunut sia ; kay ang tanan nga unud gindunut nila ang ila dalan sa ibabaw sang duta. 13 Kag nagsiling ang Dios kay Noe : " Ang katapusan sang tanan nga unud nag-abut sa atubangan nakon, kay ang duta napun-an sing kalugusan bangud sa ila ; kag yari karon nga pagalaglagon ko sila upud sang duta. 14 Maghimo-ka nga sa imo sing isa ka arka sang kahoy nga goper. Magahimo ikaw sing mga hulut sa arka, kag paga- balawon mo sia sa sulud kag sa gowa. 15 Kag sa sini nga bagay pagahimoon mo sia : ang kalabaon sang arka mga tatlo ka gatus ka maniko ; ang iya kala- paron m^ga kalim-an ka maniko, kag katloan ka maniko ang iya kataason. 16 Magahimo ka sing isa ka lalanta- vvan sa arka, kag pagatapuson mo ini sa isa ka maniko sing kataason sa ibabaw ; kag ibutang mo sa luyo ang gawang sang arka, kag himoan mo sing alintaga nga naidalum, ikaduha, kag ikatlo. 17 Kay ako, yari karon, nga akon pagadalhon ang anaw sang mga tubig sa ibabaw sang duta sa pagpapas sang tanan nga unud, nga may espiritu sang kabuhi sa idalum sang langit : ang tanan nga yara sa duta mamatay. 18 Apang pagahimoon ko ang akon katipan sa imo, kag magasulud ka sa arka, ikaw kag ang imo mga anak nga lalaki, kag ang imo asawa kag ang mga asawa sang imo mga anak upud sa imo. 19 Kag ang tanan nga nagakabuhi, sa tanan nga unud, duiia sang tagsa 1^ bahin, pagaisulud mo sa arka, agud nga pagbuhion sila kaupud nimo : mga lalaki kag mga babae sila. 6.20. GENESIS. 7.22. 20 Sa mga kapispisan, sono sang ila naigoan, kag sa mga kasapatan, sono sang ila naigoan, sa tanan nga mga nagasaog nga sapat sang duta, sono sang ila naigoan, duha sing tagsa ka bahin magasuliid upud sa imo, agud nga pag- buhion sila. 21 Kag magdala ikavv kaiipud nimo sang tanan nga kalan-on nga ginakaon, kag tiponon mo sila sa imo. Kag ini manginkalan-on nga sa imo kag nga sa ila." 22 Kag ginhimo ini ni Noe. Ginhimo niya sono sa tanan nga ginsogo sang Dios sa iya. 7 KAG si lehoba nagsiling kay Noe : " Sulud-ka kag ang bug-os mo nga balay sa arka ; kay nakita ko ikaw nga matarung sa atubangan nakon la sini nga kaliwatan. 2 Sa tanan nga sapat nga mga matinlo magaknha ka sing tagpitopitoJalaki kag babae ; apang sa kasapatan nga indi matinlo, sing duha, lalaki kag babae. 3 Sa kapispisan man sa kalangitan sa tagpitopito, sulog kag munga, agud ma- andaman ang kaliwat sa kabuhi sa iba- baw sang kadaygan sang bug-os nga duta. 4 Kay sa lumigad ang pito pa ka adlaw, pagapaulanon ko sa ibabaw sang duta sing kap-atan ka adlaw kag kap- atan ka gab-i ; kag pagapapason ko ang tanan nga may pagkaamo, nga ginhimo ko sa ibabaw sang kadaygan sang duta. 5 Kag ginhimo ni Noe sono sa tanan nga ginsogo sa iya ni lehoba. 6 Kag sang si Noe nagaedad sing anum ka gatus ka tuig, ang anaw sang mga tubig nag-abut sa ibabaw sang duta. 7 Kag si Noe nagsuliid sa arka kag ang iya mga anak, kag ang iya asawa, kag ang mga asawa sang iya mga anak upud sa iya, bangud sang mga tubig sang anavv^ 8 Sa mga kasapatan nga matinlo, kag sa mga kasapatan nga indi matinlo, kag sa mga kapispisan, kag sa tanan nga nagakalamang sa ibabaw sang duta, 9 Sa tagduhaduha nagsululud sila sa arka ni Noe, lalaki kag babae, sono sang ginsogo sang Dios kay Noe. 10 Kag nahanabu, sa ikapito ka ad- law, nga ang mga tubig sang anaw nag-alabut sa ibabaw sang duta. 11 Sa anum ka gatus ka tuig sang pagkabuhi ni Noe, saikaduhangabulan, sa ikapiilo kag pito sang bulan, sadto gid nga adlaw nawasak ang tanan nga mga tuburan sang daku nga kaidadalman, kag ang mga talambuan sang mga langit nabuksan. 12 Kag may ulan sa ibabaw sang duta sa kap-atan ka adlaw kag kap-atan ka gab-i. 13 Sa sini gid man nga adlaw nagsu- lud si Noe, si Sem, si Kam kag si lapet, mga anak nga lalaki ni Noe, kag ang asawa ni Noe, kag ang tatlo ka mga asawa sang iya mga anak, kaupud niya sa arka. 14 Sila, kag ang tanan nga kasapatan, sono saag ila naigoan, ang tanan nga ka- hayupan, sono sang iya naigoan, kag ang tanan nga sapat nga nagasaog sa ibabaw sang duta, sono sang iya naigoan, kag ang tanan nga mga pispis, sono sang ila naigoan, ang tanan nga diyotay nga pis- pis, ang tanan nga may mga pakpak. 15 Kag nagsululud kay Noe sa arka sing tagduhaduha ang tanan nga unud, nga may espiritu sang kabuhi. 16 Kag ang nagsululud, lalaki kag babae sila ; sa tanan nga unud nagsulu- lud sila, siling sang ginsogo sang Dios. Kag tinakpan ni lehoba ang gawang. 17 Kag imabut ang anaw sing kap- atan ka adlaw sa ibabaw sang duta ; kag nagtubo ang mga tubig kag ginba- yaw nila ang arka, kag naglabaw ini sa duta. 18 Kag naglambas ang mga tubig kag nagtubo sing duku gid sa ibabaw sang duta ; kag naglakat ang arka sa ibabaw sang nawung sang mga tubig. 19 Kag naglambas ang mga tubig sing labaw gid sa ibabaw sang duta, kag linapawan ang tanan nga mga bukid nga mataas nga yara sa idalum sang tanan nga mga langit. 20 Napulo kag lima ka maniko ang paglabaw sang mga tubig sa ila, kag li- napawan ang mga bukid. 21 Kag namatay ang tanan nga mga unud nga nagagiho sa ibabaw sang duta, ang kapispisan subung man ang mga kahajaipan, kag ang mga kasapa- tan, kag ang tanan nga sapat nga naga- saog sa ibabaw sang duta, kag ang tanan nga mga tawo. 22 Aug tanan nga mga may ginhavva sang espiritu sang kabuhi sa ila mga 8 7.23. GENESIS. 8.21. ilong, ang tanan nga yara sa duta nga mamala, namata3^ 23 Kag ginpapas ang tanan nga may pagkaaPxio, nga yara sa ibabaw sang nawung sang duta, gikan sa tawo tub- tub sa kasapatan, tubtub sa ruga sapat nga nagasaog, kag tubtub sa mga kapis- pisan sang mga langit : ginpapas s'la sa duta, kag nabilin iamang si Noe kag ang mga yara kaupud niya sa arka. 24 Kag naglarabas ang mga tubig sa ibabaw sang duta sing isa ka gatus kag kalim-an ka adlaw. Si Noe nagagowa sa arka. 8 KAG nadumduman sang" Dios si Noe kag ang tanan nga kasapatan nga yadto upud niya sa arka. Kag pinaagi sang Dios ang isa ka hangin sa ibabaw sang duta, kag nagbuhin ang mga tubig. 2 Kag nagtalakup ang mga tuburan sang kaidadalman, kag ang mga talam- buan sang mga langit, kag napungan ang mga ulan sang langit. 3 Kag ang mga tubig nagbalalik sa duta sing W' alay untat ; kag naghubas ang mga tubig sa tapus na ang isa ka gatus kag kalim-an ka adlaw. 4 Kag timungtung ang arka sa bulan nga ikapito, sa ikapulo kag pito ka adlaw sang bulan, sa ibabaw sang kabu- kiran sang Ararat. 5 Kag ang mga tubig nagadayon sing paghubas tubtub sa ikapulo nga bulan. Sang ikapulo, sa nahauna nga adlaw sang bulan, nakita ang mga ahpukpukan sang mga bukid. 6 Kag nahanabu nga, sa katapusan sang kap-atan ka adlaw, ginbukas ni Noe ang talambuan, nga ginhimo niya sa arka. 7 Kag pinadala niya ang uwak, nga naggowa nga nagapakadto kag naga- pakari tubtub nga ang mga tubig nag- mala sa ibabaw sang duta. 8 Pinadala man niya gikan sa iya ang salampati, agud magtan-aw kon ang mga tubig nagisol na sa ibabaw sang nawung sang duta. 9 Kag ang salampati wala sing nakita, nga sarang mapatungan sang dapadapa sang iya till, kag bumalik sia sa arka sa iya, kay ang mga tubig yara pa sa ibabaw sang nawung sang bug-os nga duta; kag inuntay niya ang iya mga kamut, kag sang nadakup niya, sinulud sia niya sa arka. 10 Kag naghulat pa sia sing mga pito ka adlaw, kag pinagow'a niya liwat ang salampati sa arka. 11 Kag ang salampati bumalik sa iya sa oras sang kahaponon, kag yari karon, isa ka dahon nga lab-as sang olibo sa iya toktok ; kag nahangup ni Noe, nga ang mga tubig nahubas na sa ibabaw sang duta. 12 Kag naghulat pa sia sing mga pito pa liwat ka adlaw, kag pinadala niya ang salampati, nga wala na magbalik sa iya. 13 Kag nahanabu nga, sang tuig nga ikan-um ka gatus kag isa ni Noe, sa nahauna nga hnlan, sa nahauna nga adlaw sang bulan, ang mga tubig nahu- bas sa ibabaw sang duta. Kag ginhalin ni Noe ang takup sang arka, kag tuman- aw% kag yari karon ang nawung sang duta mamala na. 14 Kag sa ikaduha nga bulan sa ikaduha ka piilo kag pito nga adlaw sang bulan, nagmala na ang duta. 15 Kag ang Dios naghambal kay Noe, nga nagasiling : 16 " Gowa-ka sa arka, ikaw kag ang imo asawa, kag ang imo mga anak nga lalaki, kag ang mga asawa sang imo mga anak nga lalaki kaupud nimo. 17 Pagowaa kaupud nimo ang tanan nga mga kasapatan, sa tanan nga unud, nga yara upud sa imo, sa kapispisan, sa kahayupan, kag sa tanan nga sapat nga nagasaog sa ibabaw sang duta, agud nga magpadagaya sila sa ibabaw sang duta, kag magpalamunga kag magbinuad sa ibabaw sang duta. 18 Kag naggowa si Noe, kag ang iya mga anak nga lalaki, kag ang iya asawa kag ang mga asawa sang iya mga anak nga lalaki kaupud niya. 19 Ang tanan nga mga kasapatan, ang tanan nga mga sapat nga nagasaog kag ang tanan nga mga kapispisan, ang tanan nga nagagiho sa ibabaw sang duta, naggulowa sa arka sono sang ila mga panimalay. 20 Kag nagtukud si Noe sing isa ka haiaran kay lehoba, kag nagkuha sia sa tanan nga sapat nga matinlo kag sa tanan nga pispis nga matinlo, kag nag- halad sia sing mga halad nga sinunog sa haiaran. 21 Kag nakapanimaho si lehoba sing baho nga kahalamut-an. Kag nagsiling : 8.22. GENESIS. 9.20. si lehoba sa iya tagiposoon : " Indi ko na pagpanghimalauloii liwat ang diita bangud sang tawo, bisan ang tuyo sang tagiposoon sang tawo malaut kutiib sa iya pagkapamatan-on ; kag indi ko na paglaglagon liwat ang tanan nga naga- kabuhi subung sang ginhimo ko. 22 Sa magamanginyari pa sa duta ang tanan nga panag-on, ang pagtanum kag ang pag-ani, ang tugnaw kag ang init, ang tingadlaw kag ang tigtulugnaw, ang adlawon kag ang kagab-ihon indi magauntat. Pagpakigkatipan sang Dios kay Noe. 9 KAG ginpakamaayo sang Dios si Noe kag ang iya mga aaak, kag nagsiling sia sa ila : " Bulunga-kamo, kag dalamu-kamo, kag pun-a-ninyo a; g duta. 2 Kag ang inyo kahadluk kag ang inj'o kakugmat manginsa ibabaw sang tanan nga sapat sang duta, kag sa iba- baw sang tanan nga kapispisan sang kalangitan, sa tanan nga nagagiliho sa duta, kag sa tanan nga kaisdaan sang dagat : ginatugyan sila sa inyo mga kamut. 3 Ang tanan nga P-agagiliho kag nagakabuhi manginsa kalan-on ninyo : subung man ang kahilanionan nga hi- law ginahatag ko ini nga tanan sa inyo. 4 Apang ang unud upud ang iya ka- buhi, nga amo ang iya dugo, indi kamo magkalaon. 5 Kay, sa pagicamatuud gid, paga- pangayoon ko gid ang inyo dugo, ang inyo mga kalag ; sa kamut sang tanan nga sapat pagapangayoon ko gid sia, kag sa kamut sang tawo ; pagapangayoon ko gid ang kalag sang tagsa ka tawo sa kamut sang iya utud. 6 Ang magpatolo sang dugo sang taw^o tungud sang tawo, ang iya dugo pagapatoloon ; kay sa larawan sang Dios ginhimo ang tawo. 7 Kag bulunga-kamo kag dalamu- kamo, buluad-kamo kag pagdalamu- kamo saduta. 8 Kag naghambal ang Dios kay Noe, kag sa iya mga anak upud sa iya, nga nagasiling : 9 " Ako, yari karon nga ginapaham- tang ko ang akon katipan upud sa inyo, kag upud sa inyo kaliwatan sa olehe ninyo, 10 Kag upud sang tanan nga kalag nga nagakabuhi nga yara upud sa inyo, sa kapispisan, sa kahayupan, kag sa tanan nga sapat sa duta nga yara upud ninyo, kutub sa tanan nga naggolowa sa arka tubtub sa tanan nga mga sapat sa duta. 11 Pagatukuron ko ang akon ka- tipan sa inyo, kag walay bisan ano nga unud nga pagalagiagon pa sang mga tubig sang anaw : bisan may anaw pa nga sa paglaglag sang duta. 12 Kag nagsiling ang Dios : " Ini mangintanda sang katipan, nga ginpa- hamtang ko sa tunga nakon kag ninyo, kag sa tanan nga kalag nga nagakabuhi, nga yara upud sa inyo, sa da yon nga mga katuigan. 13 Ang akon balangaw pagaibutang ko sa mga gal-um, nga mangintandaan sia sang katipan sa tunga nakon kag sang duta. 14 Kag mahanabu nga, kon pagtipo- non ko ang raga gal-um sa ibabaw sang duta, niyan magapakita ang akon ba- langaw sa mga gal-uni. 15 Kag magapanumdum ako sang akon katipan, nga yara sa tunga nakon kag ninyo kag sa tanan nga kalag nga buhi sang tanan nga unud : kag indi na gid magaabut ang mga tubig sang anaw sa paglaglag sang tanan nga unud. 16 Kag ang baiangaw dira sa mga gal-um, kag pagatan-awon ko ini sa pag- panumdum ko sang katipan nga dayon sa tunga sang Dios kag sang tanan nga kalag nga nagakabuhi, sa tanan nga unud nga yara sa ibabaw sang duta." 17 Busa, ang Dios nagsiling kay Noe : " Ini mangintandaan sang katipan, nga ginpahamtang ko sa tunga nakon kag sang bug-03 nga unud nga yara sa iba- baw sang duta. Mga anak ni Noe. 18 Ang mga anak ni Noe nga naggul- owa sa arka nangin si Sem, si Kam, kag si lapet ; kag si Kam among amay ni Kanaan. 19 Ining tatlo among mga anak ni Noe ; kag sa ila napuy-an ang bug-os nga duta. 20 Kag nagsugud si Noe sa pagpangu- ma sang duta, kag nagtanum sia sing isa ka kaubasan ; 10 9.21. GENESIS, 10. 24. 21 Kag naginum sia singalak, kag na- hubug sia, kag nahubo sia sa tunga sang iya layanglayang. 22 Kag si Kara, nga amay ni Kanaan, nakita niya ang kahubo sang iya amay, kag nagsugid sini sa iya duha ka utud, sa gowa. 23 Niyan ginkuha ni Sem kag ni lapet ang panapton, kag ginambilay nila sia ; kag sang nagilisol sila, gintabunan nila ang kahubo sang ila amay, nga nagata- lingi ang ila mga nawung, kag sa sini v\'ala nila makita ang kahubo sang ila amay. 24 Kag nagmata si Noe sa iya alak, kag nahibaloan niya ang ginhimo sa iya sang iya anak nga manghud, 25 Kag nagsiling sia : " Manginma- laut si Kanaan ; manginalagad sia sang mga alagad sang iya mga utud." 26 Kag nagsiling pa sia : " Dalayawon si lehoba, ang Dios ni Sem ; kag mag- manginalagad nila si Kanaan. 27 Pagpakadakuon kunta sang Dios si lapet, kag magpuyo sia sa m.ga layang- layang ni Sem, kag magmanginalagad nila si Kanaan." 28 Kag sa tapus ang anaw nagkabuhi si Noe sing tatlo ka gatus kag kalim-an ka tuig. 29 Kag ang bug-os nga kaadlawan ni Noe nanginsiam ka gatus kag kalim-an ka tuig, kag namatay sia. A^ga kaliwatan ni lapet, ni Kam kag ni Sem. 4r\ INI amo sila ang kaliwatan sang i vJ mga anak ni Noe : ni Sem, ni Kam, kag ni lapet; nga sa ila nagkalatawo ang mga anak sa tapus ang anaw. 2 Ang m.ga anak ni lapet : si Gomer, si Magog, si Madai, si laban, si Tubal, si Mesek kag si Tiras. 3 Kag ang mga anak ni Gomer : si Askenas, si Ripat kag si Togorma. 4 Kag ang mga anak ni laban: si Elisa, si Tarsis, si Kitim kag si Doda- nim. 5 Sa ila sini ginpamahin ang mga pulo sang mga katavvohan, sono sang ila mga duta, ang tagsatagsa sono sa ila hambai, sono sa ila panimalay, sa ila mga katawohan. 6 Ang mga anak ni Kam : si Kus, si Misraim, si Put kag si Kanaan. 7 Kag ang mga anak ni Kus : si Seba, si Habila, si Sabta, si Rama kag si Sabteka. Kag ang mga anak ni Rama : si Seba kag si Dedan. 8 Kag si Kus nagpanganak kay Nim- rod : ini nagsugud sia sa pagkagamhanan sa duta. 9 Ini nanginmakusug sia nga manga- nga3'am sa atubangan ni lehoba; nga sa tungud sini ginasiiing : " Siling kay si Nimrod, makusug nga mangangayam sa atubangan ni lehoba." 10 Kag ang pamuno sang iya ginha- rian amo ang Babel, kag ang Erek, kag ang Akad, kag ang Kalne sa duta sa Sinar. IT Sa sadto nga duta nagowa si Asur, kag ginpatindug niya ang Ninive, kag ang Rehobot-Hir, kag ang Kale. 12 Kag ang Resen sa tunga sang Ninive kag Kale, nga amo sia ang daku nga banwa. 13 Kag si Misraim nagpanganak sa mga Ludimhon, sa mga Anarnimhon, sa mga Leabimhon, kag sa mga Naptuhim- hon ; 14 Kag sa mga Patrusimhon, sa mga Kasluimhon (nga sa ila naggilikan ang mga Pilistinhon), kag ang mga Kapto- rimhon. 15 Si Kanaan nagpanganak kay Sidon, ang iya panganay, kag kay Het ; 16 Kag sa mga lebusinhon, sa mga Amorinhon kag sa mga Girgasinhon ; 17 Kag sa mga Hebinhon, sa mga Arkinhon kag sa mga Sininhon ; 18 Kag sa mga Arbadinhon, sa mga Semarinhon kag sa mga Hamatinhon. Kag sang oiehe nagbulusaag ang mga panimalay sang mga Kanaanhon. 19 Kag nanginkadulunan sang mga Kanaanhon kutub sa Sidon nga mapa- kadto sa Gerar tubtub sa Gasa, kag nga rnapakadto sa Sodoma, sa Gom.ora, sa Adma kag sa Seboim, tubtub sa Lasa. 20 Ini amo sila ang mga anak ni Kam, sono sang ila panimalay, sono sang ila mga hambai, sa ila mga kadutaan, sa ila mga katawohan. 21 Nagkalatawo man ang mga anak kay Sem, amay sang tanan nga mga anak ni Heber kag utud nga magulang, ni lapet. 22 Ang mga anak ni Sem : si Elam, si Asur, si Arpaksad, si Lud kag si Aram. 23 Ang mga anak ni Aram : Si Us, si Hul, si Geter kag si Mas. 24 Kag si Arpaksad nagpanganak II 10. 25. GENESIS. 11. 17. kay Sala, kag si Sala nagpanganak kay Heber. ^_ 25 Kag nagkalatawo kay Heber ang duka ka anak : ang ngalansang isa amo si Peleg* kag sa iya mga kaadlawan ginbahinbahiii^ang duta ; kag ang nga- laii sang iya iitud, si loktan. 26 Kag si Toktan nagpanganak kay Almadad, kay Salep, kay Hasarmabet, kay lera, 27 Kay Hadoram, kay Husal, kay Dikia, 28 Kay Hobal, kay Abiniael, kay Seba, 29 Kay Opir, kay Habila, kag kay lobab. Ining tanan nangin mga anak sila ni loktan. 30 Kag ang ila puluy-an nanginkutub sa Mesa, nga mapakadto sa Separ, bukid sang Sidlangan. _ 31 Ini sila nangin mga anak ni Sem, sono sang ila mga panimaldy, sono sang ila mga hambal, sa ila mga kadutaan, sono sa ila mga katawohan. 32 Ini sila amo ang pinamalay ni Noe, sono sang ila mga kaliwatan, sa ila mga katawohan, kag sa ila ginpa- alaplaag ang mga katawohan sa duta, sa tapus sang anaw. Ang tore sa Babel. -I -j KAG ang bug-os nga duta may isa I I lamang ka ham.bal, kag isa man lamang ka mga polong. 2 Kag nahanabu nga, sang sila naga- panlakaian sa Sidlangan, nasapwan nila ang isa ka kapatagan sa duta sang Sinar ; kag nagpuluyo sila didto. 3 Kag nagsiling ang iban sa iban : " i Kari-kamo ! Maghimo-kita sing tisa kag lutoan-naton ini sa kalayo." Kag ang tisa gingamit nila nga saiili sang bato, kag angsalong nga saiili sang apog. 4 Kag nagsililing sila : " I Kari-kamo ! Tukuron naton ang isa ka banwa kag isa ka tore, nga ang iya alibubungan maglambut sa iangit ; kag maghimo-kita sa aton sing isa ka ngalan, basi pa nga kita pag-alaplaagon sa bug-os nga na- wung sang duta." 5 Pvag kimunsad si lehoba sa pagtan- aw sang banwa kag sang tore, nga gin- tukud sang mga anak sang mga tawo. 6 Kag sumihng si lehoba : " Yari karon sila isa lamang ka banwa kag * Peleg, pagkabahin. may isa lamang ka hambal sila nga tanan, kag ini amo ang ginsugdan, nila nga himoon ; kag karon walay bisan ano nga makaupang sang ila ginatuyo nga himoon. _ 7 i Kari-kamo ! Makunsad-kita, kag gumonon naton didto ang ila mga ham- bal, agud nga walay sin-o nga maka- hantup sang hambal sang iya kaupud." 8 Amo ini ang pagpaalaplaag sa ila ni lehoba gikan didto sa ibabaw sang nawung sang bug-os nga duta ; kag gin- bayaan nila ang pagtukud sang banwa. 9 Bangud sini gintawag ang ngalan niya nga Babel,* kay didto ginlibug ni lehoba ang pagpamolong sang bug-os nga duta. Kag gikan didto ginpaala- plaag sila ni lehoba sa ibabaw sang na- wung sang bug-os nga duta. Ang tnfa kaliwaian ni Sem. 10 Ini sila among mga kaliwatan ni Sem : si Sem, sa nagaedad sing isa ka gatus ka tuig, nagpanganak sia kay Ar- paksad, duha ka tuig sa tapus ang anaw. 11 Kag nagkabuhi si Sem, sa tapus nga ginpanganak niya si Arpaksad, sing lima ka gatus ka tuig, kag nagpanganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 12 Kag si Arpaksad nagkabuhi sing kailoan kag lima ka tuig, kag nagpa- nganak sia kay Sala. 13 Kag nagkabuhi si Arpaksad, sa tapus nga ginpanganak niya si Sala, sing apat ka gatus kag tatlo ka tuig, kag nagpanganak sia sing mga anak nga la- laki kag mga babae. 14 Kag nagkabuhi si Sala sing katlo- an ka tuig, kag nagpanganak sia kay Heber. 15 Kag nagkabuhi si Sala, sa tapus nga ginpanganak niya si Heber, sing apat ka gatus kag tatlo ka tuig, kag nagpanganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. i 16 Kag nagkabuhi si Heber sing kat- I loan kag apat ka tuig, kag ginpanganak niya si Peleg. v^ 17 Kag nagkabuhi si Heber, sa tapus nga ginpanganak niya si Peleg, sing apat ka gatus kag katlo-an ka tuig^ kag nagpanganak sia sing mga anak nga la- laki kag mga babae. j * Babel, pagkalibug. 12 11. 18. GENESIS, 12. 10. 1 8 Kag nagkabuhi si Peleg, sing katloan ka tuig, kag nagpanganak sia kay Rehu. 19 Kag nagpangabuhi si Peleg, sa tapus nga ginpanganak iiiya si Rehu, sing duha ka gatiis kag sia^m ka tuig, | kag nagpanganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 20 Kag si Rehu nagkabuhi sing katlo- an kag duha ka tuig, kag nagpanganak sia kay Serug. 21 Kag nagkabuhi si Rehu, sa tapus nga ginpanganak niya si Serug, sing duha ka gatus kag pito ka tuig, kag nagpanganak sia sing mga anak nga la- laki kag mga babae. 22 Kag nagkabuhi si Serug sing katloan ka tuig, kag nagpanganak sia kay Nakor. 23 Kag nagkabuhi si Serug, sa tapus nga ginpanganak niya si Nakor, sing duha ka gatus ka tuig, kag nagpanganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 24 Kag nagkabuhi si Nakor sing duha ka pulo kag siam ka tuig, kag nag- panganak sia kay Tare. 25 Kag nagkabuhi si Nakor, sa tapus nga ginpanganak niya si Tare, sing isa ka gatus napulo kag siam ka tuig, kag nagpanganak sia sing mga anak nga lalaki kag mga babae. 26. Kag nagkabuhi si Tare sing katlo- an ka tuig, kag nagpanganak sia kay Abram, kag kay Nakor, kag kay Haran. 27 Ini sila amo ang kaliwatan ni Tare : si Tare nagpanganak kay Abram, kag kay Nakor, kag kay Haran ; kag si Haran nagpanganak kay Lot. 28 Kag namatay si Haran nga una sa iya amay nga si Tare sa duta nga iya natawohan, sa Ur sang mga Kaldeinhon. 29 Kag nagpalangasawa si Abram kag si Nakor : ang ngalan sang asawa ni Abram amo si Sarai, kag ang ngalan sang asawa ni Nakor, si Milka, anak nga babae ni Haran, amay ni Milka kag ni Iska. 30 Apang sr Sarai nanginbaw-as, kag wala sia sing anak. 31 Kag ginkuha ni Tare si Abram, nga iya anak, kag si Lot, anak ni Haran, anak sang iya anak, kag si Sarai nga iya umagad, asawa ni Abram, nga iya anak: kag naggolowa sila sing tingub sa Ur sang mga Kaldeinhon, sa pagkadto sa duta sa Kanaan, Kag nag- alabut sila tubtub sa Haran, kag nagpu- luyo sila didto. 32 Kag ang mga kaadlawan ni Tare nanginduha ka gatus kag lima ka tuig ; kag namatay si Tare sa HaraiL Pagtawag kay Abram, nagpakadto sia sa Kaaaan, sang oiehe nagdulhog sia pa Egipto. IQ APANG si lehoba nagsiling kay 1^ Abram : " Halin-ka sa imo duta, kag sa imo kahimataan, kag sa balay sang imo amay, kag pakari-ka sa duta, nga akon igapahayag sa imo. 2 Kag pagahimoon ko sa imo ang isa ka banwa nga daku, kag pagapakama- ayohon ko ikaw, kag pagapadakuon ko ang imo ngalan, kag manginikaayo ikaw. 3 Kag pagapakamaayohon ko ang mga magapakamaayo sa imo, kag ang mga magadaut sa imo, pagadautan ko ; kag pagakamaayohon sa imo ang tanan nga mga piiiamalay sa duta." 4 Kag lumakat si Abram, sono sang ginsiiing sa iya ni lehoba ; kag lumakat kaiipud niya si Lot. Kag si Abram nagaedad sing m.ga kapitoan kag lima ka tuig, sang humalin sia sa Haran. 5 Kag gindala ni Abram si Sarai, nga iya asawa, kag si Lot, nga anak sang iya utud, kag_ ang tanan nga pagkabutang nila, nga ila naangkon, kag ang mga kalag, nga ila naano sa Haran ; kag naglalakat sila sa pagkadto sa duta sang Kanaan, kag limambut \ sila sa duta sa Kanaan. ! 6 Kag si Abram naglatas sadto nga duta tubtub sa duug sang Sikem, tubtub sa terebinto s£,ng More. Kag niyan ang Kanaanhon ara man sa duta. 7 Kag nagpakita si lehoba kay Abram kag nagsiling sa iya : " Sa imo kaliwa- tan igahatag ko ini nga duta/' Kag nagpatindug sia didto sing isa ka hala- ran kay lehoba, nga nagpakita sa iya. 8 Kag nagliton sia didto sa isa ka bukid, sa Sidlangan sang Bethel, kag j ginbangon niya ang iya layaglayan, nga ! yara ang Bethel sa Katuncian niya kag ang Ay sa Sidlangan. Kag nagtukud sia didto sing isa ka halaran kay lehoba, kag gintawag niya ang ngalan ni lehoba. 9 Kag si Abram naghalin didto, nga nagalakat kag nagapakadto pa Ba- gatnan. i 10 Kag may gutum sa duta, kag 13 12. 11. GENESIS. 13. 14. nagdulhog si Abram sa Egipto sa pagpanlngayaw didto ; kay dakii ang gutum sa diita. 1 1 Kag nahanabu nga, sang nagasulud na sia sa Egipto, nagsiling sia kay Sarai nga iya asawa : " Yari karon, karon ginakilala ko, nga ikaw babae nga ma- gayon sa itululuk. 12 Kag mahanabu nga, kon makita ka sang mga Egiptohanon, magasiling sila : Ini asawa niya kag pagapatyon nila ako, kag ikaw pagabuhion nila. 13 Biisa karon, isiling-mo, nga ikaw akon litud, agud nga ako may kaayohan bangud sa imo, kag magkabuhi ang akon kalag tungud sa paghigugma sa imo." 14 Kag nahanabu nga, sang nagasulud si Abram sa Egipto, nakita sang mga Egiptohanon ang babae nga tiiman ka- gayon. 1 5 Nakita man sia sang mga dunganon ni Paraon, kag gindalayaw nila sia ; kag gindala ang babae sa balay ni Paraon : 16 Kag naghiino sia sing maayo kay Abram bangud sa iya, kag may mga obeha na sia, mga baka, mga asno, mga alagad nga lalaki kag mga babae, mga bakia nga asno kag mga kamelyo. 17 Apang ginpilas ni lehoba si Paraon kag ang iya balay sang dalagku nga mga kalalat-an bangud kay Sarai, nga asawa ni Abram. 18 Niyan gintawag ni Paraon si Abram, kag nagsiling sa iya : " i Ano bala ini nga ginhimo mo sa akon ? ^Kay ngaa wala mo ako pagpahayagi nga sia ang imo asawa ? 19 i Kay ngaa bala nagsiling ka : Utud ko sia, nga ginbutang mo ako sa kahiga- yonan sa pagkuha sa iya, nga akon asa- wa ? Busa karon, yari ang imo asawa, batona sia kag lakat-ka." 20 Niyan si Paraon naghatag sing so- go sa iya mga tinawo nahanungud kay Abram ; kag ginpapauli nila sia kag ang iya asawa pati ang tanan nga iya. Aog pagbulagay ni Abratn kag ni Lot. •10 BUSA, si Abram nagtaklad gikan •^ sa Egipto pa Bagatnan.. sia kag ang iya asawa pati ang tanan nga iya, kag upud niya si Lot. 2 Kag si Abram mangaranon gid sa kahayupan, sa pilak kag sa bulawan. 3 Kag nagpanlakatan sia sa dulugan pa dulugan gikan sa Bagatnan tubtub sa Bethel, tubtub sa duug nga didto anay napahamtang ang iya layanglayang, sa ginutlan sang Bethel kag Ay, 4 Sa duug sang halaran nga ginhimo niya anay didto ; kag gintawag didto ni Abram ang ngalan ni lehoba. 5 Kag subung man si Lot, nga nag- panlakatan upud ni Abram, may mga pinanung sang obeha, kag mga pinanung sang baka, kag mga layanglayang. 5 Kag ang duta indi nagkaigo sa ila, nga magpuyo sila sing tingub : kay ang ila mangad madamu, sa bagay nga indi sila sarang makapuyo sa isa lamang ka duug. 7 Kag may kasuayon sa mga manug- bantay sang kahayupan ni Abram kag sa mga manugbantay sang kahayupan ni Lot. Kag ang Kanaanhon kag ang Peresinhon nagapuluyo sa sadto nga duta. 8 Kag si Abram nagsiling kay Lot: "Wala sing kasuayon sa imo kag sa akon, sa akon manugbantay kag sang imo mga manugbantay, kay mag-utud kita." 9 I Wala bala ang bug-os nga duta sa atubangan mo ? Ginapakilooy ko sa imo, nga magbulag ka sa akon. Kon pumakadto ka sa wala, ako mapakadto sa too ; kon ikaw sa too, ako magakadto sa wala. 10 Kag ginbayav/ ni Lot ang iya mga mata, kag nakita niya ang tanan nga kapatagan sang Jordan, nga tanan ini nahunub sang tubig, sa wala paglaglaga ni lehoba ang Sodoma kag ang Gomora, subung sangkatamnan ni lehoba, subung sang duta sa Egipto, kon magpakadto sa Soar. 11 Niyan ginpili ni Lot sa iya ang bug-os nga kapatagan sang Jordan ; kag pumadulung si Lot nayon sa Sidla- ngan, kag nagbulagay sila ang isa sa isa. 12 Si Abram nagpuyo sa duta sang Kanaan, kag si IwOt nagpuyo sa mga banwa sang kapatagan, kag ginhalin- halin niya ang iya mga layanglayang tubtub sa Sodoma, 13 Apang ang mga tawo sa Sodoma mga malain kag tamagid ka mga maka- sasala batok kay lehoba. 14 Kag si lehoba nagsiling kay Abram, sa tapus na si Lot nakabulag sa iya : " Bayawa karon ang imo mga mata, kag tuman-aw-ka gikan sa dung nga imo 14 13. 15. GENESIS. 14. 18. nahamtangan pa Aminhan, pa Bagatnan, pa Sidlangan kag pa Katundan. 15 Kay ang tanan iiga duta nga imo gintan-av/ pagaihatag ko sa imo kag sa imo kaliwatan sa giliapon. 16 Kag himoon ko ang imo kaliwatan nga subung sang yab-ok sang duta : nga kon may sin-o nga sarang makaisip sang yab-ok sang duta, ang imo kaliwa- tan man sarang maisip. 17 Tindug-ka, lakat-ka sa duta, sa iya kalabaon kag sa iya kasangkaron, kay igahatag ko ini sa imo. 18 Busa, sang gingiho ni Abrani ang iya layanglayang, kumadto sia kag nagpuyo sa katerebintohan sang Mamre, nga among Hebron, kag nagtukud sia didto sing halaran kay lehoba. Ginabnwi ni Abram si Lot. Si Meikisedek. KAG nahanabu, sa mga kaadlawan ni Amrapel, nga hari sa Sinar, ni Ariok, nga hari sa Elasar, ni Kedor- laomer, nga hari sa Elam, kag ni Tidal, nga hari sang mga katawohan, 2 Nga ini sila nag-alaway iDatok kay Bera, hari sa Sodoma, kag batok ka\ Birsa, hari sa Gomora, kay Sinab, hari sa Adma, kay Sameber, hari sa Seboim, kag batok sa hari sa Bela, nga amo sia ang Soar. 3 Ining tanan nagtililipon sa nalupya- kan sa Sidim, nga amo ang Dagat nga Maasin. 4 Napiilo kag duha ka tuig ang gin- alagad nila kay. Kedorlaomer, kag sa ikapulo kag tatlo ka tuig nagmalalison sila. 5 Kag sa tuig nga ikapulo kag apat nag-abut si Kedorlaomer, kag ang mga hari nga yara sa i^'^a bahin, kag gindaug nila ang mga Rapainhon sa Asterot- karnaim, ang mga Susinhon sa Han), kag ang mga Emetinhon, sa Sabe-kiria- taim, 6 Kag ang mga Horinhon sa bukid sa Sehir, tubtub sa El-Paran, nga yara sa luyo sang kahanayakan. 7 iCag nagbalahk sila kag nag-alabut sa En-mispat, nga among Kades, kag ginpilas nila ang tanan nga kadutaan sang mga Amalekinhon, kag sang mga Amorinhon man, nga nagapuluyo sa Hasasontamar. 8 Kag naggowa ang hari sa Sodoma, kag ang hari sa Gomora, kag ang hari sa Adma, kag ang hari sa Seboim, kag ang hari sa Bela, nga among Soar, kag nagpalasunud sila sing paginaway batok sa ila sa nalupyakan sa Sidim, 9 Nga amo batok kay Kedorlaomer, hari sa Elam, kag kay Tidal, hari sang mga katavv'ohan, kag kay Amrapel, hari sa Sinar, kag kay Ariok, hari sa Elasar ; apat ka hari batok sa lima. 10 Kag ang nalupyakan sa Sidim na- puno sang mga bobon nga balaw ; kag nagpalalagyo ang mga hari sang Sodo- ma kag sang Gomora, kag nagkalapu- kau sila didto ; kag ang iban nagpala- lagyo sa bukid. 11 Kag ginpanguha nila ang tanan nga pagkabutang sa Sodoma kag sa Gomora, kag ang tanan nila nga kalan- on, kag naglalakat sila. 12 Ginkuha man nila si Lot, anak sang ritud ni Abram, nga nagapuyo sa Sodoma, kag ang iya pagkabutang, kag naglalakat sila. 13 Kag nag-abut ang isa ka nagpa- lagyo kag nagsugid kay Abram, nga Hebreinhon, nga nagapuyo sa katere- bintohan sang Mamre, nga iya sang Amorinhon, utud ni Eskol kag litud ni Aner ; kag nagpalakigkatipan sila kay Abratn. 14 Kag sang nabatian ni Abram, nga ang ij^a utud nabilango, ginlupit niya sing hinangiban ang iya mga sampaton nga sologoon, nga natawo sa iya balay, mga tatlo ka gatus kag napulo kag walo, kag ginlagas niya sila tubtub sa Dan. 15 Kag sia kag ang iya rnga alagad naglalapta sa kagab-ihon batok sa ila, kag ginpilas niya sila, kag ginlagas niya sila, tubtub sa Hoba, nga yara sa wala sang Damasko. 16 Kag ginuli niya ang tanan nga mga pagkabutang, kag ginuli niya si Lot man nga iya utud, kag ang iya pagkabu- tang, kag ang mga asawa man, kag ang mga tinawo. 17 Kag naggowa ang hari sa Sodoma sa pagbaton sa iya sang nagabalik sia gikan sa pagpilas kay Kedorlaomer kag sang mga hari nga nagaulupud sa iya, sa nalupyakan sa Sabe, nga among nalup- yakan sang Hari, 18 Niyan si Meikisedek, hari sa Salem, nagdala sa gowa sing tinapay kag alak ; nga sia among saserdote sang Dies nga Labing-Mataas. 15 14. 19. GENESIS. 15. 18. 19 Kag ginpakamaayo niya sia kag nagsiling : " Pakamaayoon kunta si Abram sang Dios nga Labing-Mataas, nga tagiya sang kalangitan kag sang duta ; 20 Kag pakamaayoon ang Dios nga Labing-Mataas, nga nagtugyan sang imo mga kaaway sa imo kamut." Kag ginhatagan sia ni Abram sang mga ikapulo sang tanan. 21 Niyan ang hari sa Sodoma nagsi- ling kay Abram : " Ihatag sa akon ang mga tinavvo, kag kuliaa nga sa imo ang pagkabutang." 22 Kag nagsabat si Abram sa hari sa Sodoma : ''Ginbayaw ko ang akon mga kamut kay lehoba, ang Dios nga La- bing-Mataas, tag-iya sang kalangitan kag sang duta, 23 Nga kutub sa isa ka nahut tubtub sa higot sang isa ka sapin wala gid ako sing pagakuhaon sang tanan nga imo, agud nga indi ka magsiling : Ako nag- pamangad kay Abram. 24 Sa akon wala sing ano man : lamang ang mga ginkaon sang mga pa- matan-on kag ang mga bahin sang mga lalaki, nga nagaulupud sa akon, si Aner, si Eskol, kag si Mamre, nga sila maga- kuluha sang ila bahin." Pakigkatipan sang Dios kay Abram. ■IC SA tapus sini nga mga butang, •vJ nag-abut ang polong ni lehoba kay Abram sa paianan-awon, nga naga- siling : " Dili ka mahadluk, Abram, ako amo ang imo kalasag kag balus sa imo nga tania gid ka daku." 2 Kag nagsabat si Abram : " Ginoo nga si lehoba, i ano bala ang igahatag mo sa akon ? Ako wala sing anak nga lalaki, kag ang manugtatap sa akon ba- lay anio inang si Elieser nga taga-Da- masko.*' 3 Kag si Abram nagsiling pa : " Tan- awa, nga wala mo ako hatagi sing ka- Hwat. Kag yari karon, ang ulipan nga natawo sa akon balay, manginamo ang akon manunubli." 4 Kag, yari karon, ang polong ni lehoba nag-abut sa iya, nga nagasiling : " Dili makapanubli sa imo ini sia, kondi ang magagikan sa imo kasudlan, ma- nginamo ang magapanubli sa imo." 5 Kag pinagowa niya sia kag sumi- ling : " Tanglaa karon ang langit, kag isipa ang kabitoonan, kon sarang mo sila maisip." Kag sinilingan sia niya : "Ma- nginsubung sini ang imo kaliwatan." 6 Kag nagtoo sia kay lehoba, kag inisip ini sa iya nga sa katarungan. 7 Kag sinilingan sia: "Ako amo si lehoba, nga nagpagowa sa imo saUr sang mga Kaldeinhon, agud nga ighatag ko sa imo ini nga duta sa pagtagiya sa iya." 8 Kag sia nagsabat : " Ginoo nga si lehoba, i sa diin ko bala makilala, nga pagaangkonon ko ini ? " 9 Kag sinilingan sia niya : " Paini ako sing isa ka tinday nga babae sang baka, nga may tatlo ka tuig, kag sing isa ka kanding, nga may tatlo ka tuig, kag isa ka karnero, nga may tatlo ka tuig ; sing isa ka tokmo man, kag isa ka kayubog sang salampati." 10 Kag kinuha niya ining tanan nga mga butang, kag pinihak sila niya, kag binutang niya ang tagsa ka pihak sa tampad sang isa ka pihak, apang wala niya pagpihaka ang mga pispis. 11 Kag naghulugpa ang mga pispis sa ibabaw sang mga bangkay, kag gin- tabug sila ni Abram. 12 Kag sang nagakatunod ang adlaw, umabut kay Abram ang isa ka mabug- at nga katuyo. Kag yari karon, isa ka kakugmat, isa ka daku nga kadudulman imabut sa iya. 13 Kag ang Dios nagsiling kay Abra- ham : " Matuudon-mo, nga ang imo kali- watan magapanlugayaw sa duta nga indi ila, kag didto pagauliponon sila, kag sila pagasakiton sing mga apat ka gatus ka tuig. 14 Apang ang mga tawo, nga maga- ulipon sa ila, pagahukman ko ; kag ugaling sini magahalin sila, nga may madamu nga mangad. 15 Kag ikaw magakadto sa imo gini- kanan sa paghidaet, kag pagaiiubung ka sa maayo nga katigulangon. 16 Kag sa ikap-at nga kaliwatan ma- gabalik sila diri, kay wala pa matuman ang kalainan sang Amorinhon tubtub diri." 17 Kag nahanabu nga, sa natunud na ang adlaw, may madamol nga kadu- dulman ; kag yari karon, isa ka dabok, nga nagaaso kag isa ka sulo nga kala3'^o, nga nag-agi sa tunga sang mga sapat nga napamihak. 18 Sadto nga adlaw naghimo si leho- ba sing katipan kay Abram, nga naga- 16 15. 19. GENESIS, 17. 2. siling : " Sa imo kaliwatan pagaihatag ko ini nga duta gikan sa suba sa Egipto tubtub sa suba nga daku, ang suba nga Euprates : 19 Ang mga Keninhon, ang mga Ke- nesinhon kag ang mga Kadmoninhon ; 20 Ang mga Hetinhon, ang mga Peresinhon, kag ang mga Rapainhon ; 21 Ang mga Amorinhon, ang mga Kanaanhon, ang mga Gergesinhon kag ang mga lebusinhon. Si Agar kag si Istnael. 4^ KAG si Sarai, nga asawa ni Abram, •>^ wala magapanganak sa iya: kag sia may isa ka alagad nga babae nga Egiptohanonj nga ginahingalanan si Agar. 2 Busa, nagsiling si Sarai kay Abram : " Nakita mo na, nga si lehoba naghimo sa akon nga baw-as : ginaampo ko sa imo, nga magsulud ka sa akon alagad nga babae ; ayhan may mga anak ako tungud sa iya." Kag ginpamatian ni Abram ang tingug ni Sarai. 3 Kag si Sarai, nga asawa ni Abram, nagkuha kay Agar nga iya alagad nga babae nga Egiptohanon, sa tapus sang napulo ka tuig nga ginpuyo ni Abram sa duta sa Kanaan, kay ginhatag niya sia nga asawa kay Abram nga iya bana. 4 Kag sia nagsuliid kay Agar, kag nanamkon sia. Kag sang nakita nga nagpanamkon sia, gintulok niya nga may pagtamay ang iya agalon nga babae. 5 Niyan si Sarai nagsiling kay Abram : " Ang akon pasipala manginsai- babaw nirno : ginbutang ko ang akon alagad nga babae sa imo dughan, kag sang nakita niya nga nagabusong sia, ginatolok niya ako nga may pagtamay ; si lehoba maghukom kunta sa imo kag sa akon." 6 Kag nagsabat si Abram kay Sarai : "Yari karon ang imo alagad nga babae sa imo kamut ; himoa sa iya ang ginapakamaayo mo." Kag ginpapaubus sia ni Sarai, kag nagpalagyo sia sa atu- bangan niya. 7 Kag nakita sia sang manugtunda ni lehoba sa luyo sang isa ka tuburan sa tubig sa kahaiiayakan, sa luyo sang tu- buran nga yara sa dalan sang Sur. 8 Kag nagsiling sia : " Agar, alagad nga babae ni Sarai, isa diin ka bala maghalin ? i kag sa diin ka makadto ? " Kag sia nagsabat : " Nagapalagyo ako sa atubangan ni Sarai, nga akon agalon nga babae." 9 Kag nagsiling sa iya ang manugtun- da ni lehoba : " Balik-ka sa imo agalon nga babae, kag magmasinilondon-ka sa idalum sang iya kamut." ■ 10 Nagsiling man sa iya ang manug- tunda ni lehoba : " Pagapadamuon ko sing tuman ang imo kaliwat, nga indi maisipan bangud sang kadamuon." 11 Kag nagsiling pa sa iya ang ma- nugtunda ni lehoba : " Yari karon nga nagpanamkon ka, kag magaanak ka sing isa ka anak nga lalaki, kag pagahinga- lanan mo sia nga si Ismael,- kay nabitian ni lehoba ang imo kalisdanan. 12 Kag sia daiv manginasno nga ta- lunon sa tunga sang mga tawo ; ang iya kamut batok sa tanan, kag ang mga ka- mut sang tanan batok sa iya, kag m.aga- puyo sia sa atubangan sang tanan niya nga mga utud." 13 Niyan ginhingadlan niya ang nga- lan ni lehoba, nga nagahambal sa iya : " Ikaw amo ang Dios nga nagatulok." Kay nagsiling sia : " i Wala ko man bala makita diri ang nagatulok sa akon ? " 14 Tungud sini ginhingalanan ang bo- bon : " Bobon sang Nagakabuhi nga nagatulok sa akon." Yari karon, yara sia sa tunga sang Kades kag Bered. 15 Kag si Agar nanganakkay Abram sing isa ka anak nga lalaki, kag ginhi- ngalanan ni Abram ang iya anak nga la- laki, nga gin-anak sa iya ni Agar, nga si Ismael. 16 Kag si Abram nagaedad sing -ka- waloan kag anum ka tuig sang si Agar nag-anak kay Ismael. Ginabayloban sang Dios ang ngalan ni Abratn sa kay Abraham, kag ginatukud niya ang tuli. if7 KAG sang nagaedad si Abram sing I ' kasiaman kag siam ka tuig, nagpa- hayag sa iya si lehoba, kag nagsiling sa iya : " Ako amo ang Dios nga Maka- gagahum ; lakat ka sa atubangan nakon, kag maghimpit-ka. 2 Kag pagatukuron ko ang akon kati- pan sa imo kag sa akon, kag paga- * Ismael, ang Dios nagapamati. 17 17.3. GENESIS, 17. 24. padamuon ko ikaw sing tuman gid kadamu." 3 Niyan si Abram naghapa, kag ang Dios naghambal sa iya, nga nagasiling : 4 " Ako, yari karon ang akon katipan upud sa imo : manginamay ka sang ka- damuan nga mga katawohan : 5 Kag indi na pagahingalanan ikaw nga si Abram, kondi nga ang imo ngalan. mangin si Abraham,! kay ginhimo ko ika\y nga amay sang kadamuan nga mga katawohan. 6 Kag pagapadamuon ko ikaw sing tuman gid kadamu, kag pagahimoon ko ikaw nga mga katawohan, kag ang mga hari magagihkan sa imo. 7 Kag pagatukuron ko ang akon katipan sa akon kag sa imo, kag sa imo kaHwatan sa olehe nimo, sa ila mga kaliwatan, nga katipan nga dayon, agud nga ako magmangin Dios nimo nga sa imo kag sa imong kaiivvacan sa olehe nimo. 8 Kag pagaihatag ko sa imo, kag sa imo kaHwatan sa olehe nimo, ang duta sang imo pagpanlugayaw, ang bug-os nga duta sa Kanaan nga kaugalingon nga da- yon ; kag magamangin Dios nila ako." 9 Kag ang Dios nagsiling liwan kay Abraham : " Apang ikaw magabantay sang akon katipan, ikaw kag ang imo kaliwatan sa olehe nimo, tungud sa ila mga kaliwatan. 10 Ini manginakon katipan nga paga- bantayan ninyo, sa akon kag sa inyo, kag sa imo kaliwatan sa olehe nimo : Pagatulion ang tanan nga lalaki sa tunga ninyo. 11 Pagapanulion ninyo ang inyo unud, kag. ini mangintandaan sang katipan sa akon kag sa inyo. 12 Sa edad nga walo ka adlaw paga- tulion ang tanan nga lalaki sa tunga ninyo sa inyo mga kaliwatan : ang na- tawo sa balay, kag ang binakal sa kuar- ta sang bisan kay sin-o nga dumuluong nga indi sa imo kaliwatan. 1 3 Dapat pagtulion ang nata wo sa imo balay, kag ang binakal sang imo kuarta : kag yara and akon katipan sa inyo unud subung nga dayon nga katipan. 14 Kag ang lalaki nga ditinuli, nga wala matuli ang iya unud, yadto nga tawo pagapanason sa iya banwa : na- galalis sia sa akon katipan." 15 Nagsiling man ang Dios kay Abraham : " Kay Sarai,* nga imo asawa, indi ka magtawag sa iya nga Sarai, kondi si Sara manginiya ngalan. 16 Kagpagapakamaayohonko sia, kag pagahatagan ko man ikaw sa iya sing anak nga lalaki ; hoo, pagapakamaayo- hon ko sia, kag magamanginiloy sia sang mga katawohan : mga hari sa mga ban- wa magagilikan sa iya." 17 Niyan si Abraham naghapa, kag nagkadlaw sia, kag nagsiling sa iya tagiposoon : "^Sa tawo nga isa ka gatus ka tuig matawo pa bala ang anak nga lalaki ? Kag si Sara nga kasiaman na ka tuig, ,; magabata pa bala ? " 18 Kag nagsiling si Abraham sa Dios : " Kabay pa nga magkabuhi si Ismael sa atuhangan nimo." 19 Kag nagsabat arg Dios: " Sa pag- kamatuud gid, si Sara nga imo asawa magapanganak sa imo sing isa ka anak nga lalaki, kag pagahingalanan mo sia nga si Isaak ; kag pagapamatud-an ko ang akon katipan sa iya, subung nga dayon nga katipan nga sa iya kaliwatan sa olehe niya. 20 Kag nahanungud k^y Ismael gin- pamatian ko man ikaw : Yari karon nga pagapakamaayohon ko sia, kag pagapabungahon ko sia kag pagapada- muon ko sia sing tuman ka damu : ma- gapanganak sia sing napulo kag duha ka dunganon, kag pagahimoon ko ini nga daku nga katawohan. 21 Apang pagatukuron ko ang akon katipan kay Isaak, nga pagaipanganak sia sa imo ni Sara sa sini nga panag-on, sa tuig nga masunud." 22 Kag nagtapus sia sa paghambal sa iya, kag nagsaka ang Dios gikan kay Abraham. 23 Niyan ginkuha ni Abraham si Ismael, nga i3^a anak, kag ang tanan nga mga nagkalatawo sa iya balay kag ang tanan nga mga pinamakal sang iya kuarta, ang tanan nga lalaki sa mga tawo sa balay ni Abraham, kag gintuli niya ang ila unud sa sadto gid nga adlaw, sono sang ginsihng sa iya sang Dios. 24 Si Abraham nagaedad sing kasia- man kag siam ka tuig, sang gintuli niya ang iya unud. t Abraham, amay sang kadam-an. * Sarai, haring babae ko ; Sara, haring babae. 18 17. 25. GENESIS. 18. 21. 25 Kag si Ismael, nga iya anak, naga- edad sing napulo kag tatlo ka tuig sang gintuli ang iya unud. 26 Sa amo gid nga adiaw gintuli si Abraham kag si Ismael nga iya anak. 27 Kag ang tanan nga mga lalaki sa iya balay, ang mga natawo sa balay kag ang mga binakal sang kuarta sa dumuluong, ginpanuli sila upud sa iya. Si Abraham nagpatunga tuugud sa Sodonia. HO KAG nagpahayag sa iya si lehoba •O sa idalum sang katerebintohan sa Marme, sang nagalinkod sia sa gavvang sang iya layanglayang sa kainit sang adlaw. 2 Kag ginbayaw niya ang iya mga mata, kag nagtulok sia, kag yari karon, ang tatlo ka lalaki nga nagatilindug sila sa luyo niya ; kag sang pagkakita niya sa ila, naggowa sia nga nagadalagan sa gawang sang iya layanglayang sa pagbaton sa sa ila, kag nagyaub sia sa duta. 3 Kag nagsiling sia : " Ginoo, kon nakakita ako karon sing bugay sa imo mga mata, ginaampo ko saimo, nga indi ka magligad sa imo alagad. 4 Nga magdala dira karon sing diyo- tay nga tiibig, kag hinawi-ninyo ang inyo mga tiil ; kag palahuway-kamo sa idalum sang kalioy. 5 Kag magadala ako diri sing isa ka tipik sang tinapay, kag palig-una-ninyo ang inyo tagiposoon; ugaling magalili- gad kamo, kay tungud sini nag-alagi kamo sa malapit sa inyo alagad." Kag sila nagsililing : " Buhata subung sang ginsiling mo." 6 Niyan si Abraham nagkadto sa dalidali sa layanglayang ni Sara, kag nagsiling sa iya : " Kuha-ka sing madali sing tatlo ka sakub nga harina, lamasa kag himo-ka sing mga tinapay." 7 Kag nagdalagan si Abraham sa kabakahan, kag nagkuha sia sing isa ka tinday sang baka nga linghod kag ma- ayo, kag ginhatag niya im sa pamatau- on, nga nagadalidali sa paghimos sini. 8 Nagkuha man sia sing linatab sang gatas, kag gatas, kag ang tinday sang baka nga ginliiraos niya, kag ginbutang niya ini sa atubangan nila ; kag sia yara sa luyo nila sa idalum sang kahoy, kag nagkalaon sila. 9 Kag nagsililing sila sa iya : " i Diin bala si Sara nga imo asawa ? " Sia nag- sabat : " Diri sa layanglayang." 10 Niyan nagsiling sia : " Sa pagka- matuud, magabalik ako sa imo, kon magliwan ining panag-on, kag yari karon, si Sara, nga imo asawa, maga- panganak sing anak nga lalaki. Kag si Sara nagdungug sa gawang sang layang- layang nga yara sa likod niya. 11 Kag si Abraham kag si Sara mga tigulang na, mga sobol na sa katigu- langon ; kay Sara naguntat na ang kinaugali sang mga babae. 12 Busa si Sara nagkadlaw sa iya kaugalingon, nga nagasiling : "i Uga- ling nga nagtigulang ako, magalipay bala ako ? Kag ang akon ginoo tigulang na man." 13 Niyan si lehoba nagsiling kay Abraham : " i Kay ngaa bala nagkadlaw si Sara, nga nagasiling : Manginmatuud bala nga magaanak ako sing tigulang na? 14 (jMay butang bala nga maiwat nga sa Dios? Sa panag-on nga pinat- in magabalik ako sa imo, kon ining pa- nag-on magliwan, kag si Sara may anak nga lalaki." 15 Niyan si Sara nagbutig, nga naga- siling : " Wala ako magkadlaw ; " kay hinadlukan sia. Kag sia nagsiling : " Indi, kay ikaw nagkadlaw." 16 Kag ang mga lalaki nagtindug didto, kag nagtululok sila nayon sa Scdoxma, kag si Abraham naglakat nga nagaupud sa ila. 17 Kag si lehoba nagsiling : *' i Paga- likman ko bala kay Abrahamx ang akon pagahimoon ; 18 Sanglit kay, sa pagkamatuud, si Abraham manginisa ka daku kag ma- bakud nga banwa, kag sa iya pagapaka- maayohon ang tanan nga katawohan sang duta ? 19 Kay nakilala ko sia, nga pagso- goon niya ang iya mga anak kag ang iya balay sa olehe niya, nga pagbantayan nila ang dalan ni lehoba sa paghimo sing katarungan kag sing paghukom, agud nga pakarion ni lehoba kay Abraham ang ginapamoiong nij^a nahanungud sa iya." 20 Niyan si lehoba nagsiling sa iya : " Tungud kay ang pagtuaw sang So- doma kag Gomora nagdugang sing labi kag tungud kay ang sala nila nagbug-at sing tama gid, 21 Makunsad ako karon kag pagatan- 19 18. 22. GENESIS. 19.9. awon ko kon nahimo nila sing bug-os, sono sang tuaw nga nag-abut sa akon ; kag kon wala, mahibaloan ko ini." 22 Niyan nagtaliwan didto ang mga lalaki kag nagpakadto sila sa Sodoma ; apang si Abraham yara pa sa atubangan ni lehoba. 23 Kag saijg pumalapit si Abraham, sumiHng sia sa iya : " i Pagalaglagon mo man bala ang matarung upud sa tampalasan ? 24 A3dian may kalim-an ka matarung sa sulud sang banwa, i pagalaglagon mo man bala, kag indi mo pagapatawaron ang dung tungud sa kalim-an ka mata- rung nga yara sa sulud niya ? 25 Malayo sa imo ang paghimo sing subung sini, nga patyon mo ang mata- rung upud sang tampalasan, kag nga ang matarung manginsubung sang tam- palasan. Magmalayo sa imo ina. Ang hukom sang bug-os nga duta l indi bala magahimo sia sing katarungan ? " 26 Niyan nagsiling si lehoba : " Kon may nakita ako sa Sodoma nga kalim- an ka matarung sa sulud sang banwa, pagapatawaron ko ining bug-os nga duug bangud sa ila." 27 Kag sumabat si Abraham kag nag- siling : " Yari karon, ako nagsugud sing paghambal sa aton Ginoo, bisan ako yab-ok kag abo : 28 Ayhan ang kalim-an ka matarung makulangan sing lima, l pagalaglagon mo bala tungud sadtong lima ang bug-os nga banwa ? " Kag sia nagsabat : " Indi ko pagalaglagon sia, kon may kap-atan kag lima." 29 Kag si Abraham nagsulit sa pag- hambal sa iya kag nagsiling sia : " Ayhan makit-an didto ang kap-atan." Kag nag- sabat sia : " Indi ko paghimoon bangud sang kap-atan." 30 Kag nagsiling sia : " Indi karon magapangakig ang akon Ginoo, kon ako maghambal. Ayhan didto makit-an ang katloan." Kag nagsabat sia. " Indi ko paghimoon ini, kon didto may ma- kit-an ako nga katloan." 31 Plag sia nagsiling : '* Yari karon nga nangahas ako sa paghambal sa akon Ginoo. Ayhan didto makit-an ang duha ka piilo." Nagsabat sia : " Indi ko pa- galaglagon, bangud lang duha ka pulo." 32 Kag nagsulit sia sa pagsiling : " Indi magapangakig karon ang akon Ginoo, kon maghambal lamang ako sing makai- sa. Ayhan makit-an didto ang napu- 16." Nagsabat sia : ** Indi ko pagalag- lagon bangud sang napulo." 33 Kag lumakat si lehoba sang naka- tapus sia paghambal kay Abraham; kag si Abraham nagpauli sa iya duug. . Psglaglag san2 Sodoma ; ang Paggowa ni Lot. KAG nag-alabut sa Sodoma ang du- ha ka manugtunda sa nagakaha- pon, kag si Lot naglinkod sa gawang sang Sodoma. Kag sang nakita sila ni Lot, nagtindug sia sa pagbaton sa ila, kag naghapa sia. 2 Kag nagsiling sia: "Yari karon, mga ginoo nakon, ginaampo ko sa inyo, nga magbalaiik karno nayon sa balay sang inyo alagad, kag maghiligda kamo kag magapalanghinaw kamo sang inyo mga till ; kag sa aga pa gid magati- lindug kamo, kag magapaladayon kamo sang inyo dalanon." Kag sila nagsala- bat : " Indi, kay sa balaligyaan maga- higda kami." 3 Apang nagpilit sia sa ila sing tuman, kag nagbalalik sila sa iya kag nagsuiulud sila sa iya balay, kag ginhi- moan niya sila sing kasadyahan, kag nagluto sia sing tinapay nga walay tapay, kag nagkalaon sila. 4 Kag sa wala pa sila maghiligda, ang mga tawo sang banwa, ang mga la- laki sa Sodoma, tingub ang bug-os nga banwa, kutub sa labing pamatan-on tubtub sa labing tigulang, naglilibut sang balay. 5 Kag gintawag nila si Lot, kag gin- silingan nila sia : " ^Diin bala ang mga lalaki nga nag-alabut sa imo sini nga gab-i ? Pagowaa sila sa amon, agud nga makilala namon sila." 6 Niyan si Lot naggowa sa ila sa ga- wang, kag gintakpan niya ang gawang sa olehe niya. 7 Kag nagsiling sia : " Ginaampo ko sa inyo, mga utud ko, nga ayaw kamo paghihmo sing subung nga kalainan. 8 Yari karon may duha ako ka anak nga babae nga wala magpakigkilala sing lalaki ; tuguti ako nga paggowaon ko sila sa inyo, kag himoa-ninyo sa ila ang inyo ginapakamaayo. Lamang nga sa sining mga lalaki indi kamo maghili- mo sing bisan ano, kay nagkalari sila sa landong sang akon atup." 9 Kag sila nagsalabat: "Halin di- 20 19. 10. GENESIS. 19. 30. ra." Kag nagsililing sila : " Nagkari ini did sa pagpanlugayaw suhung sing isa ka dumuluong, kag buut sia magma- nginhukom. • Karon pagahimoan ikaw namon sing labi nga kalainan sang sa ila." Kag ginlugus nila ang lalaki, nga si Lot, kag nagpalalapit sila sa paglum- pag sang gawang. 10 Niyan gindalawo sang niga lalaki ang ila kamut, kag ginsulud nila si Lot sa balay upud sa ila, kag ginpanakpan nila ang mga gawang. 11 Kag ang mga tawo nga yara sa gawang sang balay, kutub sa mga ma- gamay tubtub sa m,ga dalagku ginpililas nila nga may pagkabulag ; sa bagay nga ginbudlayan sila sa pagpangita sang gawang. 12 Kag nagsililing ang mga lalaki kay Lot : " i May dari pa bala ikaw nga iban ? Ang mga umagad, kag ang mga anak mo nga lalaki, kag ang mga babae, kag ang tanan nga imo sa banwa, pagowaa siia sa sini nga duug ; 13 Kay pagalaglagon namon ini nga duug, tungud kay ang ila panghayhay daku gid sa atubangan ni lehoba, kag ginpadala kami ni lehoba sa paglaglag sini." 14 Niyan naggowa si Lot, kag gin- hambal niya ang iya mga umagad, ang mga nagpalangasawa sa iya mga anak nga babae, kag nagsiling sia sa ila : " Tilindug-kamo, halin-kamo sa sini nga duug ; kay pagalaglagon ni lehoba ini nga banwa.'' Apang sa mga mata sang iya mga umagad daw subung nga naga- lahug sia. 15 Kag sa pagpamanagbanag, ginapa- dalidali sang mga manugtunda si Lot, nga nagasiling : '" Tindug-ka, kuhaa ang imo asawa kag ang imo duha ka anak nga babae nga yari diri, agud indi ka madula sa silot sang banwa. 16 Kag sang nagdulogdulog sia, ginu- yatan sia sa kamut sang mga lalaki, kag ang kamut sang iya asawa, kag ang mga kamut sang iya duha ka anak nga babae, tungud sang kalooy ni lehoba nga sa iya ; kag ginpagowa nila sia, kag gin- butang nila sia sa gowa sang banv/a. 17 Kag nahanabu nga, sang nagapa- gowa sila, nagsiling sia : " Palagyo-ka tungud sang imo kabuhi ; indi ka magba- likid sa olehe nimo, bisan magdulog ka sa sining bug-os nga kapatagan ; pala- gyoka sa bukid, basi pa mawala ka." 18 Kag si Lot nagsiling sa ila : " Indi, Ginoo ko. 19 Yari karon, nakakita ang imo alagad sing bugay sa imo mga mata, kag ikaw nagapahayag sang kadakuon sang imo kaayo, nga gingamit mo sa akon, sa pag-apin sang kabuhi sang akon kalag : kag ako indi sarang makapalagyo sa bukid, basi ayhan nga paglambuton ako sang kalainan kag mamatay ako. 20 Karl karon, ginaampo ko sa imo : ini nga banwa malapit sia sa pagpalagyo didto, kag diyotay sia. Tuguti ako sa pagpalagyo karon didto ; ( i indi bala amo sia ang diyotay ?) kag magakabuhi ang akon kalag." 21 Kag sia nagsabat: "Yari karon, ginabaton ko man ang imo pangabay nahanungud sini, kag indi ko pagalagla- gon ang banwa nga sa iya naghambal ka. 22 Dalidali-ka, palagyo-ka didto ; kay walS gid akoy sarang mahimo tubtub nga didto makalambut ka," Tungud sini ginhingalanan ang banwa nga Soar.* 23 Ang adlaw nagasubang sa ibabaw sang duta, sang si Lot nag-abut sa Soar. 24 Niyan ginpaulan ni lehoba sa iba- baw sang Sodoma, kag sa iababaw sang Gomora ang asupre kag ang kalayo gikan kay lehoba kutub sa mga langit, 25 Kag naglaglag sia sining mga ka- bauwaanan, kag sadtong bug-os nga ka- patagan pati ang tanan nga pumuluyo sadtong mga kabanwaanan, kag ang bunga sang duta. 26 Niyan ang asa^ya ni Lot nagba- likid, kag nanginhaligi sia nga asin. 27 Kag nagbangon sing aga pa gid si Abraham kag nagkadto sa duug nga didto sia sa atubangan ni lehoba. 28 Kag nagtulok sia nayon sa Sodoma kag Gomora, kag nayon sa bug-os nga duta sa sadtong kapatagan, kag na- kita niya, kag yari karon nga ang aso nagatub-ok gikan sa duta subung sang aso sang isa ka dabok. 29 Nahana.bu ini nga, sang ginlaglag sang Dios ang mga kabanwaanan sang kapatagan, nakadumdum ang Dios kay Abraham, kag ginpagowa niya si Lot sa tunga sang kalaglagan, sa paghapay sang mga kabanwaanan sa diin nagpuyd si Lot. 30 Apang si Lot nagtaklad sa Soar, * Soar, pagkadiyotay 21 19. 31. GENESIS. 20. 12. kag nagpuyo sa bukid, kag ang iya duha ka anak nga babae upud sa iya ; kay ginhadlukan sia sa pagpabilin sa Soar. Kag nagpangabuhi sia sa isa ka lungib, sia kag ang iya duha ka anak nga babae. 31 Niyan ang magulang nagsiling sa manghud : " Ang aton amay tigulang na, kag wala sing nabilin sa duca nga magsulud sa aton, sono sa pamatasan sang bug-OS nga duta. 32 Kari-ka, paimnon naton sing alak ang aton ama3^ kag magtolog kita ka- upud sa iya, kag mapadayon naton sa aton amay ang kaliwatan." 33 Kag ginpainum nila sing alak ang ila amay sadto nga gab-i : kag nagsulud ang magulang kag nagtolog upud sa iya amay ; apang sia wala magbatyag sang naghida sia, bisan sang nagbangon sia. 34 Ang adlaw nga masunud nagsiling ang magulang sa manghud : " Yari karon, ako nagtolog sang gab-i nga nag- ligad upud sa akon amay; paimnon naton man sia sini nga gab-i, kag mag- sulud kag magtolog-ka upud sa iya, agud nga mapadayon naton sa aton amay ang kaliwtan." 35 Kag ginapainum nila sing alak man ang ila amay sadto nga gab-i : kag nagtindug ang manghud kag nagtolog upud sa ij'^a ; apang sia wala magbatyag sang naghigda sia, bisan sang nagba- ngon sia. 36 Kag sa ila amay nagpalanamkon ang duha ka anak nga babae ni Lot. 37 Kag nag-anak ang magulang sing isa ka anak nga lalaki, kag ginhinga- lanan niya sia nga si Moab, nga sia among amay sang mga Moabinhon tub- tub karon. 38 Ang manghud man nag-anak sing isa ka anak nga lalaki, kag ginhinga- lanan niya sia nga si Benami, nga amo sia ang amay sang mga Amoninhon tubtub karon. Si Abrabam, sa Gerar, nagaiiionj; nga si Sara asawa niya. 2r\ KAG kutub didto naglakat si v-' Abram pa duta sang Bagatnan, kag nagpanlugaw sia sa tunga sang Ka- des kag Sur, kag nagpanlugayaw sia sa Gerar. 2 Kag nagsiling si Abraham nahanu- ngud kay Sara nga iya asawa : " Utud ko sia." Kag si Abimelek, nga hari sa Gerar, nagpakadto, kag ginpakuha niya si Sara. 3 Apang ang Dios nag-abut kay Abi- melek sa isa ka damgo -sa gab-i, kag nagsiling sa iya : " Yari karon, mapa- tay ikaw bangud sang babae nga gin- kuha mo, nga sia may bana." 4 Apang si Abimelek wala makapala- pit sa iya, kag nagsiling sia : " Ginoo, i pagapatyon man bala nimo ang kata- wohan nga matarung ? 5 I Wala bala sia magsiling sa akon : Utud ko sia nga babae ; kag sia man "^ nagsiling : Utud ko sia nga lalaki ? Sa kalubus sang akon tagiposoon, kag sa katinlo sang akon mga kamut ginhimo ko ini." 6 Kag nagsiling sa iya ang Dios sa damgo : " Ako man nakahibalo nga sa kalubus sang imo tagiposoon ginhimo mo ini ; kag ako man nagpu- gung sa imo sa pagpakasala batok sa akon, kag sa sini wala ko ikaw pagtu- guti nga pagtandugon mo sia, 7 Busa karon, iuli ang babae sa iya bana ; kay manalagna sia, kag maga- pangamuyo sia tungud sa imo, kag magakabuhi ka. Kag kon ikaw indi maguli sa iya, nakahibalo ka nga, sa pagkamatuud, mamatay ka pali sang tanan nga imo." 8 Niyan si Abimelek nagbangon sing aga pa, kag gintawag niya ang tanan niya nga mga alagad, kag nagsiling sia sining tanan nga mga polong sa mga idulungug nila ; kag nagkalahadluk ang mga tawo sing tuman gid ka daku. 9 Sang olehe gintawag ni Abimelek si Abraham, kag ginsilingan niya sia : " i Ano bala ang ginhimo mo sa amon ? kag I sa ano bala nakasala ako batok sa imo, nga gindala mo diri ining daku nga sala sa ibabaw nakon, kag sa ibabaw sang akon ginharian ? Ikaw naghimo sa akon sing mga buluhaton nga ikaw indi dapat maghimo." 10 Kag nagsiling pa si Abimelek kay Abraham : " i Ano bala ang nakita mo, agud nga maghimo ka sini ? " 11 Kag si Abraham nagsabat : "Kay nagsiling ako nga sa akon : Sa pagkama- tuud walay kahadluk sa Dios sa sini nga duug, kag pagapat3'^on nilp ako bangud sang akon asawa. 12 Kag sa pagkamatuud man, utud ko sia nga babae, anak sia nga babae sang akon amay; apang indi anak sia nga 22 20. 13. GENESIS. 21. 17. babae sang akon ilo}'', kag ginpangasawa ko sia. 13 Kag nahanabu nga, sang ginpago- wa ako sang Dios nga libudlibud sa balay sang akon amay, ako nagsiling sa iya : Ini among kalooy nga pagahimoon mo sa akon, nga sa tanan nga mga duug diin makalambut kita, magsiling-ka na- hanungud sa akon : Utud ko sia nga lalaki." 14 Niyan nagkuha si Abimelek sing mga obeha kag mga baka, kag mga alagad nga lalaki kag mga babae, kag ginhatag niya sila kay Abraham, kag ginuli niya sa iya si Sara nga iya asawa. 15 Kag nagsiling si Abimelek : "Yari karon, ang akon duta yara sa imo atu- bangan, pagpiiyo-ka sa diin ang mina- maayo mo." 16 Kag kay Sara nagsiling sia : " Yari karon, ginhatagan ko sing isa ka libo ka kuarta nga pilak ang imo utud nga lalaki : yari karon nga anio ini ang tabon sa imo mga mata nga sa lanan nga mga yara upud sa imo, kag pagapakataru- ngan ka sa atubangan sang tanan." 17 Kag si Abraham nagpangamuyo sa Dios ; kag gin-ayo sang Dios si Abi- melek kag ang iya asa\va kag ang iya mga alagad nga babae, kag nagpalanga- nak siJa. 18 Kay gintakpan sing bug-os ni lehoba ang tanan nga taguankan sang balay ni Abimelek, bangud kay Sara nga asawa ni Abraham. PegVatawo ni Isaak. Ginatalog si Abraham sa iya balay si Agar kag si !sn:ael. 2i KAG ginduaw ni lehoba si Sara, • subung sang ginsiling niya, kag ginhimo ni lehoba kay Sara subung sang ginhambal niya. 2 Kag nanamkon kag iiag-anak si Sara kay Abraham sing isa ka anak nga lalaki sa iya katigulangon sa panag- on, nga ginsiling sa iya sang Dios. 3 Kag ginhingalanan ni Abraham ang iya anak nga lalaki, nga natawo sa iya, nga gin-anak sa iya ni Sara, nga si Isaak. 4 Kag gintuli ni Abraham sa ika- vvalo ka adlaw ang iya anak nga si Isa- ak, subung sang ginsogo sa iya sang Dios. 5 Kag si Abraham may isa na ka gatus ka tuig sang pagkatawo sa iya ni Isaak nga iya anak. 6 Niyan nagsiling si Sara : " Ginpa- kadlaw ako sang Dios, kag bisan sin-o nga makabati sini, magakadlaw upud sa akon.'' 7 Kag nagdugang sia : " i Sin-o bala ang nakagsiling kuntani kay Abraham, nga si Sara nakapasoso sing mga anak nga lalaki ? Kay ginpangankan ko sia sing isa ka anak nga lalaki sa iya kati- gulangon." 8 Kag nagtiibo ang bata, kag ginlu- tas ; kag si Abraham naghimo sing isa ka daku nga pagsinadya sang adlaw nga ginlatas si Isaak. 9 Kag nakita ni Sara ang anak nga lalaki ni Agar nga Egiptohanon, nga gin-anak niya ini kay Abraham, nga nagatiawtiaw sia. 10 Ngani nagsiling sia kay Abraham : " Tabuga ini ng^a alagad nga babae kag ang iya anak nga lalaki ; nga ang anak nga lalaki sining alagad indi magpanubli upud sa akon anak, upud kay Isaak." 11 Ining polong daw nangintuman ka malain kay Abraham, bangud sang iya anak. 12 Niyan ang Dios nagsiling kay Abraham: " Indi magmanginmalain sa imo mata bangud sang bata kag sang imo alagad nga babae ; ang tanan nga ginsi- ling sa imo ni Sara, pamatii ang iya tingug, kay sa kay Isaak pagatawgon nga imo kaiiwatan, 13 Kag pagahimoon ko nga katawo- han man ang anak sang alagad nga babae, kay sia imo kaliw^atan." 14 Nij'^an si Abraham nagbangon sing aga pa gid, kag nagkuha sing tinapay, kag sang isa ka suludian sang tubig, kag ginhatag niya sila kay Agar, nga ginbutang niya sila sa ibabaw sang iya abaga, kag ghitugyan sa ij'^a ang bata ; kag gintabog sia niya. Kag sia nagla- kat, kag nagalakat sia nga libodlibod sa kahanayakan sa Be-erseba. 15 Kag ginkulang ai:g suludian sang tubig, kag ginbutang niya ang bata sa idalum sang isa ka kaho3^ 16 Kag nagiakat kag naglingkod sia sa atubang, nga malayo subung sing isa ka pagpana, kay nagsiling sia : " Indi ako makakita kon ang bata mamatay." Kag naglingkod sia sa atubang, kag ginbuhian niya ang iya tingug kag naghibi. 17 Kag nabitian sang Dios ang tingug sang bata ; kag ang manugtunda sang 23 21. 18. GENESIS. 22.6. Dios naglawag kay Agar kutub sa langit kag nagsiling sa iya : " i Ano bala ang nagaagi sa imo, Agar ? " Indi ka ma- hadluk, kay ginpamatian sang Dios ang tingug sang bata sa diin yara sia. 1 8 Tindug-ka, bangona ang bata kag uyati sia sang imo mga katmit, kay pagahimoon ko sia nga dakii nga kata- wohan." 19 Kag ginbuksan sang Dios ang iya mga mata, kag nakita niya ang isa ka tuburan sang tubig ; kag nagkadto sia, kag ginpuno niya ang suludlan sang tubig, kag ginpainum niya ang bata,^ 20 Kag nagupud ang Dios sa bata ; kag nagtubo sia, kag nagpuyo sa ka- hanayakan, kag nanginmanugpana sia. 21 Kag nagpuyo sia sa kahanayakan sa Paran ; kag ang iya iloy nagpaasawa sa iya sa duta sa Egipto. Katipan ni Abraham kag iii Abimelek. 22 Kag nahanabu, sa sadto gid nga panag-on, nga naghambal si Abimelek, upud si Pikol, punoan sang iya kasolda- dosan, kay Abraham, nga nagasiling : " Ang Dios yara upud sa imo sa tanan- tanan nga ginhimo mo. 23 Busa karon, sumpa-ka sa akon diri, tungud sa Dios, nga indi mo ako paglimbongan, bisan ang akon mga anak, bisan ang akon mga apo ; kondi nga, sono sa kaayo nga ginhimo ko sa imo, pagahimoon mo sa akon, kag sa duta sa diin magapanlugayaw ka." 24 Kag nagsabat si Abraham : " Ma- gasumpa ako." 25 Kag ginsabdong ni Abraham si Abimelek iDangud sang isa ka bobon sa tubig, nga ginkuha sa iya sang mga alagad ni Abimelek. 26 Kag si Abimelek nagsabat : " Am- but kon sin-o ang naghimo sini, bisan ikaw man nagpahibalo sa akon sini, bisan ako nakabati sini tubtub ka- ron." 27 Kag nagkuha si Abraham sing mga obeha kag mga baka, kag ginhatag niya kay Abimelek, kag nakigkatipan sila nga duha. 28 Kag nagbutang si Abraham sing pi to ka mga tinday nga obeha sing pahain. 29 Kag nagsiling si Abimelek kay Abraham : " i Ano bala ang ginakaho- logan sining pito ka tinday nga obeha, nga ginpain mo ? " 30 Kagsia nagsabat : " Ining pito ka tinday nga obeha pagabatonon mo sa akon kamut, agud nga magmanginsa pagkamatuud sa akon, nga ako nagkut- kut sini nga bobon." 31 Tungud sini ginhingalanan niya yadto nga duug nga Beer-seba,* kay didto nagsulumpa sila nga duha. 32 Sa sini nakigkatipan sila sa Be- er-seba ; kag nagtindug si Abimelek kag si Pikol, pangolo sang ij'-a kasoldadosan ; kag nagpalauli sila sa duta sang mga Pilistinhon. 33 Kag nagtanum si Abraham sing mga s?mbag sa Be-erseba, kag gintawag niya didto ang ngalan ni lehoba nga Dios nga v/alay katubtuban. 34 Kag nagpanlugayaw si Abraham sa duta sang mga Pilistinhon sing ma- lawig nga mga adlaw. Ang paghalad kay Isaak. KAG Nahanabu, sa tapus sini nga mga butang, nga ang Dios nagsulay kay Abraham, kag nagsiling sa iya : ** i Abraham ! " Kag sia nagsabat : " Yari ako." 2 Kag nagsiling sia : " Kuhaa karon ang imo anak, ang imong bugtong, nga si Isaak, nga imo ginahigugma, kag pakadto-ka sa duta sa Moria, kag ihalad- mo sia sa halad nga sinunug didto sa ibabaw sang- isa sang mga bukid, nga akon igasiling sa imo." 3 Kag si Abraham nagbangon sing aga pa gid, kag naghimos sia sang iya asno, kag nagdala sia kaupud niya duha sang iya mga sologoon, kag si Isaak nga iya anak, kag nagbis-ak sia sang gatong nga sa halad nga sinunug, kag nagtindug sia, kag nagpakadto sa duug, nga ginsi- ling sa iya sang Dios. 4 Sa ikatlo ka adlaw binayaw ni Abraham ang iya mga mata, kag nakita niya ang duug sa malayo. 5 Niyan si Abraham nagsiling sa iya mga sologoon : " Kululat-kamo diri kaupud sang asno ; kag ako kag ang bata makadto kami tubtub didto, kag magasimba kami, kag magabalik kam.i sa inj'^o." 6 Kag si Abraham nagkuha sang Beer-seba, bobon sang panumpa. 24 22.7. GENESIS. 23.5. gatung sang halad nga sinunog, kag binutang niya sa abaga sang iya anak ; kag sia nagkuha sang kalayo kag sang sundang ; kag naglakat sila nga duha sing tingub. 7 Niyan si Isaak naghambal kay Abra- ham nga iya amay, kag nagsiling sia : "Amay ko." Kag si Abraham nagsa- bat : " Yari ako, anak ko." Kag si Isaak nagsihng : " Yari karon ang ka- layo kag ang gatong, apang l diin bala ang kordero nga inughalad nga sinu- nog ? " 8 Kag nagsabat si Abraham : " Ang Dios magaaman sang kordero nga inug- halad nga sinunog, anak ko." Kag nagapadayon sila sa paglakat sing tingub. 9 Kag sang imabut sila sa duug, nga ginsiling sa iya sang Dios, si Abraham nagpatindug didto sing halaran, kag ginapus niya si Isaak, nga i3^a anak, kag binutang sia niya sa halaran sa ibabaw sang gatong. 10 Kag inuntay ni Abraham ang iya nga kamut, kag kinuha ni3'"a ang sundang nga sa pagpugut sa iya anak. 11 Niyan ang manugtunda ni lehoba nagsingit sa iya kutub sa mga langit, nga nagasiling:. " j Abraham, Abraham!" Kag sia nagsabat : " Yari ako." 12 Kag nagsiling sia : " Indi mo pag- bayawon ang imo kamut batok sa bata, bisan maghimo ka sa iya sing ano man ; kag karon nakilala ko, ngai kaw nahad- luk sa Dios, kay nga wala mo pag- idumili ang imo anak, ang imo anak nga bugtong." 13 Niyan binayaw ni Abraham ang iya mga mata kag tuniulok ; kag yari ka- ron ang isa ka kordero sa iya likod, nga napukot sa mga sungay sa kasapinitan. Kag nagkadto si Abraham kag kinuha niya ang kordero, kag hinalad sia niya sa halad nga sinunog sa bayio sang iya anak. lA Kag giniiingalanan ni Abraham, yadto nga duug nga lehoba-Yireh.* Ngani ginasiling tubtub karon : " Sa bukid ni lehoba pagaiaman." 15 Kag ang manugtunda ni leoba nagtawag kay Abraham sa makaduha kutub sa langit, 16 Kag nagsiling sia : " Tungud sa akon gid nagsumpa ako, siling ni lehoba, TcJwha-Yireh, pagaiaman ni lehoba. tungud kay ginhimo mo ini, kag wala mo igdumili sa akon ang imo anak, ang imo bugtong, 17 Nga sang nagapakamaayo, paga- pakamaayohon ko ikaw, kag sang naga- padamu, pagapadamuon ko ang imo kaliwatan subung sang kabitoonan sang langit, kag subung sang balas nga j'-ara sa baybayon sang dagat ; kag ang imo kaliwatan magatagiya sang mga ga- wang sang iya mga kaaway. 18 Sa imo kaliwatan pagapakama- ayoon ang tanannga mgakatawohan sa duta, tungud kay nagtuman ka sang akon tingug. 19 Kag nagbalik si Abraham sa iya mga alagad, kag nagtilindug sila kag naglalakat sing tingub pa Be-erseba ; kag si Abraham nagpuyo sa Be-erseba. 20 Kag nahanabu sa tapus sining mga butang, nga ginbalitaan si Abraham, nga nagasiling : " Yari karon, nga si Milka man nag-anak sing mga anak kay Nakor, nga imo utud : 21 Kay Us, nga iya panganay, kag kay Bus, nga iya utud, kag kay Kemuel, nga amay ni Aram, 22 Kag kay Kesed, kay Haso, kay Pildas, kay Yidlap kag kay Betuel. 23 Kag si Betuel nagpanganak kay Rebeka. Ining walo gin-anak ni Milka kay Nakor, nga utud ni Abraham. 24 Kag ang iya babae, nga ginhingalan nga si E-euma, nag-anak man kay Teba, kay Gaham, kay Taas kag kay Maaka. Ang pagkamatay ni Sara kag ang iya lulubngan. 20 KAG ang kabuhi ni Sara nangin- ^ isa ka gatus duha ka pulo kag pito ka tuig ; nanginamo ini ang mga tuig sang kabuhi ni Sara. 2 Kag namatay si Sara sa Kiriat- Arba, nga among Kebron, sa duta sa Kanaan ; kag nag-abut si Abraham sa paglalaw kay Sara, kag sa paghibi sa iya. 3 Kag'si Abraham nagtindug sa atu- bangan sang iya patay, kag naghambal sa mga anak ni Het, nga nagasiling : 4 " Dumuluong kag manugpanluga- yaw ako sa tunga ninj^o ; hatagi-ninyo ako sing panublion nga lulubngan upud sa inyo, kag pagailubung ko ang akon patay sa atubangannakon." 5 Kag ang mga anak ni Het nagsala- bat kay Abraham, kag nagsililing sa iya : 25 23.7. GENESIS. 24.7. 6 " Pamatii kami, ginoo namon : Ikaw among isa ka duiiganon sang Dios sa tunga namon ; sa labing maayo sang amon mga lulubngan nga mapilian mo, ilubung-mo ang imo patay. Walay bisan sin-o sa amon nga magapugung sa imo sang iya lulubngan, agud nga pagilubung mo ang imo patay." 7 Kag si Abraham nagtindug, kag nagyaub sa atubangan sang banwa sad- tong duta. sa atubangan sang mga anak ni Het. 8 Kag naghambal sia sa ila, nga na- gasiling : " Kon may kabubut-on kamo, nga ako maglubung sang akon patay sa atubangan nakon, pamatii-ninyo ako kag patigayona-ninyo tungud sa akon sa kay Epron, anak ni Sohar, 9 Agud nga ighatag niya sa akon ang lungib sa Makpela, nga nahanungud sa iya didto sa ukbong sang iya panublioii : nga sa iya matarung nga bili pagaihatag uiya. sia sa akon, nga sa kaugalingon nga lulubngan sa tunga ninyo." JO Ini si Epron nagalingkod sa tunga sang mga anak ni Het ; kag nagsabat si Epron nga Hetinhon kay Abraham, sa mga idulungug sang mga anak ni Het, sa tanan nga mga nagasululud sa ga- wang sang ila banwa, nga nagasi- ling : 11 " Indi, ginoo ko, pamatii ako: Ginahatag ko sa imo ang panublion, kag ginahatag ko man sa imo ang lungib nga yara sa iya. Sa atubangan sang mga anak sang akon banwa ginahatag ko sia sa imo : ilubung ang imo patay." 12 Kag si Abraham nagyaub sa atu- bangan sang banwa sang duta. 13 Kag naghambal sia kay Epron sa mga idulungug sang banwa sang duta, nga nagasiling: "Lamang, kon luyag mo magpamati sa akon : nagahatag ako sang kabilihanan sang latagon ; batona ini sa akon, kag pagailubung ko sa iya ang akon patay." 14 Kag nagsabat si Epron kay Abra- ham, nga nagasiling sa iya : 15 "Ginoo ko, dunga ako: Ang isa ka duta nga apat ka gatus ka siklo nga pilak, i ano bala ini sa akon kag sa imo ? Busa, ilubung ang imo patay." 16 Niyan si Abraham nagpamati kay Epron ; kag gintimbang ni Abraham kay Epron ang pilak,_ nga nagapamati sini ang mga anak ni Het : ang apat ka gatus_ ka siklo nga pilak, nga nagalakat sa mga manugbaligya. 17 Kag ang latagon ni Epron, nga yara sa Makpela sa atubangan sang Man- re, ang latagon kag ang lungib nga yara sa iya, kag ang tanan nga kaka- hoyan nga yara sa latagon kag sa tanan niya nga dulunan sa palibot, 18 Naiya na ni Abraham, sa mga ma- ta sang mga anak ni Het, kag sa tanan nga mga nagsululud sa gawang sang banwa. 19 Kag sa tapus sini ginlubung ni Abraham si Sara, nga iya asawa, sa lungib sang latagon sa Makpela sa atubangan sang Mamre, nga among Heb- ron, sa duta sa Kanaan. 20 Kag ang latagon kag ang lungib, nga yara sa iya, naiya ni Abraham nga kaugalingon nga lulubngan, nga iya anay sia sang mga anak ni Het. Si Rebeka pinangayo n^a asawa Dj(a sa kay Isaak- KAG si Abraham tigulang na, kag sobol na kaayo sa katigula- ngon ; kag si lehoba nagpakamaayo kay Abraham sa tanan. 2 Kag nagsiling si Abraham sa isa niya ka soiogoon, ang tigulang sa ij^a balay, nga amo ang nagagahum sang tanan nga iya : " Ibutang karon ang imo kamut sa idalum sang akon bali- kawang, 3 Kag pagapasumpaon ko ikaw, tungud ka}^ lehoba nga Dios sang kala- ngitan kag Dios sang duta, nga indi ka makakuha sing babae nga sa akon anak sa mga anak nga babae sang mga Kanaanhon, nga sa tunga nila naga- puyo ako ; 4 Kondi nga magakadto ka sa akon duta kag sa akon kahimataan, kag magakuha ka sing babae nga sa akon anak nga si Isaak." 5 Kag ang soiogoon nagsabat sa iya : "Ayhanang babae indi maluyag mag- upud sa akon sa sini nga duta ; busa I pagaiballk ko bala ang imo anak sa duta sa diin naghalin ka ? " 6 Kag si Abraham nagsiling sa iya : "Andam-ka, nga indi mo igbalik ang akon anak didto. 7 Si lehoba nga Dios sang kalangitan, nga nagkuha sa akon sa balay sang akon amay kag sa duta sang akon kahimataan, kag naghambal sa akon, 26 24. 8. GENESIS. 24. 29. kag nagsumpa sa akon, nga nagasiling : Sa imo kaliwatan pagaihatag ko ini nga duta ; sia magapadala sang iya manug- tunda sa atubangan nimo, kag ikaw magakuha didto sing babae nga sa akon anak. 8 Kag kon ang babae indi maiuyag magupud sa imo, manginluwas ka sa sining akon panumpa ; lamang nga indi mo igbalik didto ang akon anak." 9 Niyan ang sologoon nagbutang sang iya kamut sa idalum sang balika- wang ni Abraham, nga iya ginoo, kag nagsumpa sa iya nahanungud sining buluhaton. 10 Kag ang sologoon nagkuha sing napulo ka kamelyo sa mga kamelyo sang iya ginoo, kag naglakat sia, kay yara sa iya pagbulut-an ang tanan nga mga pagkabutang sang iya ginoo. Kag nagtindug sia kag naglakat pa Aram- Naharaim, sa banwa ni Nakor. 11 Kag ginpaluhud niya ang mga kamelyo sa gowa sang banwa sa luyo sang isa ka bobon sa tubig, sa horas sang kahaponon, sa -horas nga naga- giilowa ang mga kadalagahan sa pag- panag-ub. 12 Kag nagsiling sia: " lehoba, nga Dios sang akon ginoo nga si Abraham, ginaampo ko sa imo, himoa, nga may makita ako karon, kag himoa ang pag- hikalooy sa akon ginoo nga si Abra- ham. 13 Yari karon, ako sa luyo sang tubu- ran sa tubig, sang ang mga anak nga babae sang mga lalaki sining banwa nagagulowa sa pagpanag-ub ; 14 Kabay pa nga mahanabu nga ang dalaga, nga sa iya magsiling ako : Ipa- panaug ang imo banga, ginaampo ko sa imo, agud nga ako maginum, kag sia magsabat : Inum-ka, kag pagapaimnon ko aijg imo mga kamelyo, nga ini sia magmangintinapat nga sa imo alagad nga si Isaak, kag sasini makilala ko, nga naghimo ka sing pagkalooy sa akon ginoo." 15 Kag nahanabu nga, sang waia pa nakatapus sia sa paghambal, yari karon, si Rebeka, nga natawo kay Betuel, anak ni Milka, asawa ni Nakor, litud ni Abra- ham, nga naggowa sia, nga nagapas-an sang iya banga. 16 Kag ang dalaga magayon gid sia sa bayhon, ulay nga wala sia makakila- Ja sing lalaki, nga nagdulhog sia sa tu- buran, kag ginpuno niya ang iya banga, kag nagataklad sia. 17 Niyan ang sologoon nagdalagan nayon sa iya kag nagsiling : " Gina- ampo ko sa imo, nga paimnon mo ako sing diyot nga tubig sa imo banga." 18 Kag sia nagsabat : " Inum-ka, ginoo ko." Kag nagdalidali sia sa pag- papanaiig sa ibabaw sang iya kamut sang iya banga, kag ginpainum niya sia. 19 Kag sang nakatapus sia sa paginum sa iya, nagsiling sia : " Sa imo man nga mga kamelyo, magapanag-ub ako, tubtub nga makatapus sila sa pagi- num." 20 Kag nagdalidali sia, kag ginula niya ang iya banga sa palaimnan, kag nagbalik sia liwan sa bobon sa pagpa- nag-ub, kag nagpanag-ub sia nga sa ta- nan niya nga mga kamelyo. 21 Kag ang tawo nagkatingala sa iya, nga nagahipus, sa pagsayud kon si leho- ba naghirnaayo kon wala sang iya pan- lakatan. 22 Kag nahanabu nga, sang pagkata- pus sa paginum sang mga kamelyo, nagkuha ang tawo sing isa ka singsing nga bulawan, nga nagatimbang sing tunga sa siklo, kag duha ka pulsera nga sa iya mga kamut, nga nagatilimbang sing napulo ka siklo sa bulawan. 23 Kag nagsiling sia : " I Kay sin-o ikaw bala anak nga babae ? Ginaampo ko sa imo, nga igsiling mo sa akon. i May duug bala sa balay sa imo amay, nga diin makahigda kami ? " 24 Kag sia nagsabat : " Anak ako nga babae ni Betuel, anak ni Milka, nga gin-anak sia niya kay Nakor." 25 Kag nagdugang sia: ."Sa amon balay may dagami man kag madarnu nga kumpay, kag duug nga sa paghig- da." 26 Niyan ang tawo nagyaub, kag nagsimba kay lehoba, 27 Kag nagsiling sia : " Pagapaka- maayoon kunta si lehoba, nga Dios sang akon ginoo nga si Abraham, nga ■wala niya igpalayo ang iya kalooy kag ang iya kamatooran sa akon ginoo, nga ginmandoan ako ni lehoba sa dalan pa balay sang mga utud sang akon ginoo." 28 Kag ang dalaga nagdalagan, kag nagpahibalo sa balay sang iya iloy, sono sining mga polong. 29 Kag si Rebeka may isa ka utud, 27 24. 30, GENESIS. 24. 49. nga ginangalanan nga si Laban ; kag si Laban nagdalagan sa gowa sa tawo, sa tuburan. 30 Kag nahanabu, sang pagkakita niya sang singsing kag sang mga pulsera sa mga kamut sang iya utud nga babae, kag sang pagkabati niya sang niga po- long ni Rebcka, nga iya utud, nga nag- siling : " Amo ini ang ginhambal sad- tong tawo," nga sia nagkadto sa tawo. Kag )'ari karon, nga yara sia sa luyo sang mga kamelyo sa tuburan. 31 Kag nagsiling sia sa iya: " Kari- ka, pinakamaayo ni lehoba. i Kay ngaa bala nga yara ka sa gowa ? Gintinloan ang balay kag ang duug nga sa mga kamelyo." 32 Niyan ang tawo nagupud sa iya sa balay, kag ginhubai an ni Laban ang mga kamelyo, kag ginhatagan niya sila sing dagami kag Icumpay, kag tubig nga inughunaw sang mga tiil niya kag sang mga tiil sang mga tawo nga nagauliipud sa iya. 33 Kag ginbutangan sia nila sing kalan-on sa atubangan ; apang sia nag- siling : " Indi ako magkaon tubtub nga masiling ko ang akon katuyoan." Kag sia nagsiling sa iya : " Ihambal." 34 Niyan nagsiling sia : " Sologoon ako ni Abraham. 35 Kag si lehoba nagpakam.aayo sing tuman sa akon ginoo, nga nangindaku sia; kag ginhatagan sia niya sing mga obeha kag mga baka, piiak kag bula- wan, mga alagad nga lalaki kag mga babae, mga kamelyo kag mga asno. 36 Kag si Sara, nga asawa sang akon ginoo, nag-anak sa iya katigulangon sing isa ka anak nga lalaki sa akon ginoo, nga'sa iya ginhatag niya ang tanan nga iya. 37 Kag ginpasumpa ako sang akon ginoo, nga nagasiling : Indi ka magkuha sing babae nga sa akon anak sa mga anak sang mga Kanaanhon, nga sa ila duta nagapuyo ako ; 38 Kondi nga magkadto ka sa balay sang akon amay kag sa akon kahimata- an, kag magakuha ka sing babae nga sa akon anak. 39 Kag ako nagsiling : Ayhan ang babae indi maluyag magiipud sa akon. 40 Niyan sia nagsabat sa akon : Si lehoba, nga sa iya atubangan naglakat ako, magapadala sang iya manugtunda upud sa imo, kag magahimaayo sang imo dalanon, kag magakuha ka sing babae nga sa akon anak sa akon kaliwatan kag sa balay sang akon amay. 41 Niyan manginluwas ka sa akon pa- numpa, kon makaabut ka sa akon ka- liwatan ; kag kon indi nila pagihatag sia sa imo, manginluwas ka sa akon panum- pa. 42 Busa, nag-abut ako karon sa tu- buran, kag nagsiling ako : lehoba, Dios sang akon ginoo nga si Abraham, kon imo himaayohon karon ang akon dala- non, nga sa iya nagalakat ako, 43 Yari karon, ari ako sa luyo sang tu- buran sa tubig : m.ahanabu kunta nga ang dalaga nga maggowa sa pagpanag- ub, nga sa i)^! magsiling ako : Paimna ako, ginaampo ko sa imo, sing diyotay nga tubig sa imo banga, 44 Kag sia magsiling sa akon : Inum- ka, kag sa imo manmga kamelyo maga- panagub ako, ina sia manginang ba- bae nga tinapat ni lehoba nga sa anak sang akon ginoo. 45 Kag sa wala pa ako makatapus sa paghambal sa akon tagiposoon, yari karon, si Rebeka naggowa, nga naga- pas-an sang iya banga, kag nagdulhog sia sa tuburan kag nagsag-ub. Kag ginsi- lingan ko sia : Ginaampo ko sa imo, nga paimnon mo ako. 46 Niyan sa kadali gid ginpapanaug niya ang iya banga sa ibabaw niya, kag nagsiling sia : Inum-ka, kag ang imo man n^,a mga kamelyo pagapaimnon ko. Kag naginum ako, kag ginpainum man niya ang akon mga kam^elyo. 47 Niyan ginpamangkot ko sia, kag nagsiling ako : I Kay sin-o ka bala anak nga babae ? Kag sia nagsabat : Anak nga babae ni Betuel, anak ni Nakor, nga ginpanganak sa iya ni Milka. Niyan ginbutangan ko sia sing isa ka singsmg sa ilong, kag mga pusleras sa iya mga kamut. 48 Kag nagyaub ako, kag ginsimba ko si lehoba, kag gipakamaayo ko si lehoba nga Dios sang akon ginoo nga si Abraham, nga ginmandoan niya ako sa dalan sang kamatooran nga sa pagkuha sang anak nga babae sang utud sang akon ginoo nga sa iya anak. 49 Busu karon, kon maluyag kamo maggamit sing paghikalooy kag kamato- oran sa akon ginoo, igpahayag-ninyo ini sa akon ; kag kon indi, ipahayag-ninyo 23 24. 50. GENESIS. 25.7. ini sa akon, kag magapatabayag ako sa too, kon sa wala. 50 Niyan si Laban kag si Betuel nag- salabat kag nagsilliing : " Kay lehoba nagagikan ini ; indi kami makasarang paghambal sa imo sing malain, bisan maayo. 51 Yari karon si Rebeka sa atuba- ngan mo ; kuhaa sia kag luraakat-ka, kag magmanginasawa sia sang anak sang imo ginoo, subung sang ginsiling ni lehoba." 52 Kag nahanabu nga, sang nabatian sang sologoon ni Abraham ang ila mga polong, nagyaub sia kay lehoba. 53 Kag nagkuha ang sologoon sing mga huyas nga pllak, kag mga huyas nga bulawan, kag mga panapton, kag gin- hatag niya sila kay Rebeka : ginhatagan man niya sing mga malahalon nga bu- tang ang i5i'a utad kag ang iya iloy. 54 Kag nagkalaon kag nagilinum sia kag ang mga lalaki nga nagaulupud sa iya, kag naghiligda didto sila. Kag sang nagbangon sia sang aga, nagsi- ling sia : " Papaulia ako ninyo sa akon ginoo." 55 Niyan nagsabat ang iya iitud kag ang iya iloy : " Maghulat ang dalaga upud sa amon sing pila ka adlaw, sing napiilo lang ka adlaw, kag ugaling ma- galakat sia." 56 Kag sia nagsiiing sa ila : " Ayaw ninyo ako pagpadugaya, siling kay gin- himaayo ni lehoba ang akon dalanon ; palakta-ninyo ako gllayon, agud nga magkadto ako sa akon ginoo." 57 Niyan sila nagsalabat : " Tawgon namon ang dalaga kag pamangkoton namon sia." 58 Kag gintawag nila si Rebeka, kag ginsiiingan nila sia : " i Magaupud ka bala sa sini nga lalaki ? " Kag sia nag- sabat : " Hoo, magaupud ako." 59 Niyan ginpalakat nila si Rebeka nga ila litud, kag ang iya sisiwa kag ang sologoon ni Abraham, kag ang iya mga tinawo. 60 Kag ginpakamaayo nila si Rebeka kag ginsiiingan nila sia : " Utud ikaw namon, magmanginlinibolibo sa mga li- nibo ikaw, kag ang imo kaliv/atan mag- tagiya sang gawang sang mga nagadu- lumut sa iya." 61 Niyan nagtindug si Rebeka kag ang iya mga kadalagahan, kag nagsala- kay sila sa ibabaw sang mga kamelyo, kag nagsulunud sila sa tawo ; kag ang sologoon nagkuha kay Rebeka, kag nag- lakat sia. 62 Kag si Isaak nagbalik gikan sa bobon sang " Nagakabuhi nga nagatu- lok sa akon," kay sia nagapuj-^o sa duta sang Bagatnan. 63 Kag naggowa si Isaak sa pagpa- ngamuyo sa latagon sa oras sang kaha- ponon, kag sang binayaw niya ang iya mga mata, tumulok sia, kag yari ka- ron, ang mga kamelyo nga nagapala- kari. 64 Si Rebaka man nagbayaw sang iya mga mata, kag nakita niya si Isaak, kag nagdalus-us sia sa kamelyo. 65 Kag nagpamangkot sia sa sologo- on : " I Sin-o bala inang lalaki nga na- gapakari sa latagon nayon sa aton ? " Kag ang sologoon nagsabat : " Ini amo ang akon ginoo." Niyan nagkuha sia sang takdong kag nanabon sia. 66 Niyan ang sologoon nagsugid kay Isaak sang tanan nga ginhimo niya. 67 Kag pinasulud ni Isaak sia sa la- yanglayang sang iya iloy nga si Sara ; kag ginpangasawa niya si Rebeka, kag nanginasawa niya sia ; kag ginhigugma niya sia; kag si Isaak ginlipay tungud sa iya iloy. Pagkamatay ni Abraham. Q C KAG si Abraham nagpangasawa ^y^ liwan, nga ang ngalan sang iya asawa amo si Ketura ; 2 Nga nag-anak sa iya kay Simram, kay loksan, kay Medan, kay Madian, kay Isbak kag kay Sua. 3 Kag si loksan nagpanganak kay Seba kag kay Dedan ; kag ang mga anak ni Dedan nanginsi Asurim, si Tetusim kag si Leumim. 4 Kag ang mga anak ni Madian : Si Epa, si Eper, si Enok, si Abida kag si Eldaha. Ining tanan nangin mga anak ni Ketura. 5 Kag ginhatag ni Abraham kay Isaak ang tanan nga iya. 6 Kag sa mga anak sang iya mga ba- bae naghatag si Abraham sing mga hatag ; kag sang nagakabuhi pa sia, gin- padaia niya sila sa malayo kay Isaak, nga iya anak, nayon sa Sidlangan, sa duta sang Sidlangan. 7 Kag ang mga adlaw sang kabuhi nga ginkabuhi ni Abraham, nanginamo 29 25.8. GENESIS, 25. 30. ini : isa ka gatus kapitoan kag lima ka tuig. 8 Kag nagtinga sia ; kag namatay si Abraham sa maayo nga katigulangon, tigulang kag busug sang pagkabuhi, kag ginsimpon sia sa iya banwa. 9 Kag ginlubung sia ni Isaak kag ni Ismael, nga iya mga anak, sa lungib sa Makpela, sa lalagon ni Epron, .anak ni Soliar nga Hetinhon, nga vara sa atubang sang Mamre : 10 Latagon nga ginbakal ni Abra- ham sa mga anak ni Het : didto ginlu- bung si Abraham kag si Sara nga iya asawa. 11 Kag nahanabu nga, sang patay na si Abraham, ginpakamaayo sang Dios si Isaak, nga iya anak ; kag si Isaak nag- puyo sa luyo sang bobon sang " Naga- kabuhi nga nagatulok sa akon." Mga kaliwatan ni Isniael. 12 Kag ini sila amo ang mga kaliwatan ni Ismael, anak ni Abraham, nga gin- anak sa iya ni Agar, nga Egiptohanon, alagad ni Sara. 13 Busa ini sila amo ang mga ngalan sang mga anak ni Ismael, tungud sa ila mga ngalan, sono sa ila mga kaliwatan : ang panganay ni Ismael : si Nabayot ; ugaling si Kedar, si Adbeel kag si Mib- sam ; 14 Si Misma, si Duma kag si Masa ; 15 Si liadar, si Tenia, si letur, si Na- pis kag si Kedma. 16 Ini sila amo ang mga anak ni Ismael, kag ini sila amo ang ila mga ngalan, sono sang ila mga minoro kag sang ila mga dulugan : napulo kag duha ka dunganon, sono sang ila mga banwa, 17 Kag yari karon ang mga tuig sang kabuhi ni Ismael : nanginisa ka gatus katloan kag pito ka tuig ; kag nagtinga si Ismael kag namatay. Kag ginsim- pon sia sa iya banwa. 18 Kag nagpuluyo sila kutub sa Kabi- la tubtub sa Sur, nga yara sa atubangan sang Egipto, nga nagapakadto sa A^sur, kag nagpu3^6 sia sa atubangan sang ta- nan niya nga mga litud. Si Esau kas si lakob. 19 Kag ini sila amo ang kaliwatan ni Isaak, anak ni Abraham. Si Abraham nagpanganak kay Isaak. 20 Kag si Isaak nagaedad sing kap- atan ka tuig, sang pagpangasawa niya kay Rebeka, anak nga babae ni Betuel nga Araminhon, sa Padan-Aram, litud nga babae ni Laban nga Araminhon. 21 Kag nagpangamuyo si Isaak kay lehoba tungud sang iya asawa, nga baw- as sia ; kag nagpahanugut sini si lehoba, kag nagpanamkon si Rebeka nga iya asawa. 22 Kag ang m.ga anak nag-alaway sa sulud niya ; kag nagsiling sia : " Kon amo ini l kay ngaa pa bala nga nagaka- buhi ako ? " Kag nagkadto sia sa pag- pakiana kay lehoba. 23 Kag nagsabat sa iya si lehoba : " May duha ka katawohan sa imo tiyan, Kag pagabahinon ang duha ka banawa kutub sa imo mga ka- sudlan : Kag ang isa ka banwa manginlabi ka bakud sang sa isa ka banwa, Kag ang maguiang magaalagad sa manghud." 24 Kag sang pagkatuman sang ila mga adlaw nga sa pag-anak, yari karon ang duha ka kapid sa iya tian. 25 Kag naggowa ang nahauna nga budhav/, kag bulbulan sia sing bug-os subung sang panapton nga bulbulon ; kag ginhingalanan nila sia nga si Esau.* 26 Kag sang olehe naggowa ang iya utud, nga nagakapiot ang iya kamut sa tikod ni Esau : kag ginhingalanan sia nga si lakob. Kag si Isaak nagaedad sing kan-uman ka tuig sang pagkatawo nila. 27 Kag natuliibo ang mga kabataan ; kag si Esau nanginsampaton sa panga- yam, tawo sa latagon ; apang si lakob among isa ka tawo nga bunayag, nga na- gapuyo sa mga layanglayang. 28 Kag ginhigugma ni Isaak si Esau, kay nagakaon sia sang iya pinangaya- man ; apang si Rebeka nagahigugma kay lakob. 29 Kag sang si lakob nagaluto sang isa ka pagkaon, nagbalik si Esau gikan sa latagon ; kag ginabudlayau sia. 30 Kag nagsihng sia kay lakob : " Gi- naampo ko sa imo, nga pakaonon mo ako sang mapula, sinang mapula, kay ginabudlay gid ako." Tungud sini gina- hingalanan sia nga si Edom.f * Esan, bulbulon ; lakob, ang nagaka- put sang tikod. t Edom, mapula. 30 25. 31. GENESIS. 26. 19. 31 Kag si lakob nagsabat : " Ibaligya sa akon ang imo pagkapanganay sa sining adiaw." 32 Niyan nagsiling si Esau : " Yari karon, nga ako mamatay na ; busa, i ano pa ang kinahanglan ko bala sang pagka- panganay ? " 33 Kag nagsiling si lakob : " Isumpa ini sa akon sa sining adlaw." Kag sia nagsumpa sa iya, kag ginbaligya niya kay lakob ang iya pagkapanganay. 34 Niyan ginhatagan ni lakob si Esau sing tinapay kag sang linuto sang mga patani ; kag sia nagkaon, kag naginum, kag nagtindug kag naglakat sia. Sa sini gintanaay ni Esau ang pagkapanganay. Si isaak sa Gerar ; na£;apakigkatipan sia kay Abimelek.— Pagkasal kay Esau, Q^ KAG may gutum sa duta, walay ^^ labut sang nahauna nga gutum nga nag-abut sa mga kaadlawan ni Abraham : kag nagkadto si Isaak kay Abimelek, nga hari sang mga Pilistin- hon, sa Gerar. 2 Kag nagpahayag sa iya si lehoba kag nagsiling sa iya : " Ayaw ka pag- dulhog sa Egipto ; magpuyo-ka sa duta nga pagaisiling ko sa imo. 3 Panlugayaw-ka sa sini nga duta, | kag magaupud ako sa imo, kag pagapa- i kamaayoon ko ikaw ; kay sa imo kag sa imo kaliwatan pagaihatag ko ining ta- nan nga mga duta, kag pagapamatud-an ko ang panumpa nga ginsumpa ko kay Abraham nga imo amay. 4 Kag pagapadamuon ko ang imo kaliwatan subung sang kabitoonan sang langit, kag pagaihatag ko sa imo kali- watan ining tanan nga mga duta, kag ang tanan nga mga katawohan sa duta pagapakamaayoon sa imo kaliwatan, 5 Tungud kay ginpamatian ni Abra- ham ang akon tingug, kag ginbantayan niya ang akon tinulin, ang akon mga so'go, ang akon mga palatukuran kag ang akon mga kasogoan." 6 Busa, nagpuyo si Isaak sa Gerar. 7 Kag ang m.ga tawo sa sadto nga duug nagpalamangkot sa iya nahanu- ngud sa iya asawa ; kag sia nagsabat : " Utud ko sia." Kay ginhadlukan sia sa pagsilmg : " Akon sia asawa;'' nga ay- han," 7'agsUing sia, " ang mga tawo sang duug magapatay sa akon bangud kay Rebeka, kav sia m.agayon sa bayhon." 1 8 Kag nahanabu, sang lumigad na ang malawig nga mga adlaw, nga didto sia, nga si Abimelek, nga hari sang mga Pilistinhon, sang nagalantaw sia sa isa ka talamboan, nakita niya si Isaak, nga nagakadlaw upud ni Rebeka nga iya asawa. 9 Kag gintawag ni Abimelek si Isaak, kag nagsiling : " Yari karon sia, sa pag- kamatuud; imo sia nga asawa. Busa, I paano bala nga nagsiling ka : Utud ko sia ? " Kag si Isaak nagsabat sa iya : " Kay nagsiling ako : Ayhan mamatay ako bangud sa iya." 10 Kag si Abimelek nagsiling : " i Kay ngaa bala ginhimoan mo kami sini ? Diyotay lamang makatolog kunta ang isa sa banwa upud sa imo asawa, kag gindald mo diri sa ibabaw namon ang sala." 11 Niyan si Abimelek nagsogo sa bug-OS nga banwa, nga nagasiling : " Ang magtandug sa sini nga tawo, kon sa iya asawa, sa pagkamatuud, mama- tay sia." 12 Kag nagsab-rg si Isaak sa sadto nga duta, kag nagpitubas sa sini nga tuig sing isa ka gatus sa isa ; kag ginpa- kamaayo sia ni lehoba. 13 Kag ang lalaki nagdaku kag nag- padaj^on sa pagdaku tubtub nga nahimo nga gamhanan gid. 14 Kag nagtagiya sia sing mga obeha, kag nagtagiya sia sing nga kabakahan, kag daku nga panimalay. Kag nagkala- hisa sa iya ang mga Pilistinhon. 15 Kag ang tanan nga mga bobon, nga ginpangutkut sang mga umalagad sang iya amay, ginpanampukan sila sang mga Pilistinhon, nga ginpamuno nila sila sing duta. 16 Niyan nagsiling si Abimelek kay Isaak : " Palayo-ka sa amon, kay ikaw labi pa ka gamhanan sa amon." 17 Kag si Isaak naghalin didto, kag pinahamtang niya ang iya dulugan sa nalupyakan sang Gerar, kag nagpuyo sia didto. 18 Kag ginkutkut liwat ni Isaak ang mga bobon sang tubig, nga ginkutkut sa mga kaadlawan ni Abraham nga iya amay ; kay ang mga Pilistinhon nag- tarapoksa ila sa tapus sang kamataon ni Abraham. Kag ginhingalanan niya sila, sono sang mga ngalan nga ginbutang sa ila sang iya Amay. 19 Kag ang mga aiagad ni Isaak nag- 31 26. 20. GENESIS. 27. 5. kulutkut sa nalupyakan, kag nakita nila didto ang isa ka bobon sang mga tubig nga buhi. 20 Kag ang mga manugbantay sang kahayupan sa Gerar nagpalakigsuay sa mga manugbantay sang kahayupan ni Isaak, nga nagasililing : " Anion ang mga tubig." Kag ginhingalanan ang bobon nga Esek,* kay nagsilinuay sila sa iya. 21 Kag nagkulutkut sila sing isa ka bobon, kag nagbalangig man sila naha- nungud sa iya ; kag ginhingalan sia niya nga Sitna.t 22 Kag naghalin sia didto, kag nag- kutkut sia sing isa pa ka bobcn, kag sila wala magsilinuay nahanungud sa iya ; kagginhingalanansianiya nga Rehobot,t "kay," polong nila, "karon si lehoba naghatag sing kalaparan kag magamu- luad kita sa duta." 23 Kag nagtaklad sia gikan didto pa Beer-seba. 24 Kag nagpahayag sa iya si lehoba sadto nga gab-i, kag nagsiling : " Ako amo ang Dios ni Abraham, nga imo amay ; dill ka mahadluk, ka^^ magaupud ako sa imo kag pagahimaayohon ko ikaw, kag pagapadamuon ko ang imo kaliwatan tungud sa paghigugma kay Abraham nga akon alagad. 25 Kag si Isaak nagpatindug didto sing isa ka halaran, kag gintawag niya ang ngalan ni lehoba, kag pinatindug niya didto ang iya layangJayang ; kag ang mga alagad ni Isaak nagkutkut didto sing isa ka bobon. 26 Kag si Abimelek nag-abut sa iya kutu.b sa Gerar, upu I si Ahusat, nga iya abyan, kag si Pikol, pangolo sang iya kasoldadosan ; 27 Kag nagsiling sa ila si Isaak : " I Kay ngaa bala nagkalari kamo sa akon, kay ginadumtan ninyo ako, kag ginsobol ninyo ako sa tunga nin^^o ? " 28 Kag sila nagsalabat : " Nakita namon nga si lehoba yara upud sa imo ; kag nagsiling kami : May panum- pa kunta karon sa tunga naton, sa anion kag sa imo, kag magapakigkatipan kami sa imo. 29 Panaad-ha nga indi mo kami pag- himoan sing malain, siling nga kami * Esek, pagkasuay. t Sit7ia, bangig. % Rehobot, kalaparan. wala magtandug sa imo, kag lamang ginhimoan ka namon sing maayo, kag ginpalakat ka namon sa paghidaet. Ikaw karon ginapakamaayo ni lehoba." 30 Niyan sia naghimo sing kasadyahan sa ila, kag nagkalaon, kag nagilinuni sila. 31 Kag nagbalangon sila sa kaagahon, kag nagsulumpa ang isa sa isa ; kag si Isaak nagpalanamilit sa ila, kag sila nagtalaliwan sa iya sa paghidaet. 32 Kag sa sadtong adlaw nahanabu, nga nag-alabut ang mga sologoon ni Isaak. kag nagbalalita sa iya nahanungud sang bobon, nga ginkutkutan nila, kag nagsiling sa iya: "Ang tubig nakita namon." 23 Kag ginhingalanan niya ini nga Seba f bangud sini ang ngalan sadto nga banv/a among Beer-seba tubtub sining adlaw. 34 Kag sang si Esau nagaedad sing kap-atan ka tuig, nagpangasawa sia ka^"^ ludit, anak nga babae ni Beeri nga Hetinhon, kag kay Basemat, anak nga babae ni Elon nga Hetinhon ; 35 Kag nanginkapaitan sila sa espiritu ni Isaak kag ni Rebeka. Si iakub ginpakamaayo sa baylo ni Esau. 2r7 KAG nahanabu nga, sang natigu- • lang na si Isaak, kag ang iya mga mata nagdululum, nga wala na sing itululuk, gintawag niya si Esau, anak niya nga magulang kag nagsiling sa iya : " Anak ko ; " kag sia nagsabat : "Yari ako." 2 Kag sia nagsiling: "Yari karon tigulang na ako, wala ako makahibalo sang adlaw sang akon kamatayon. 3 Busa, kuhaa karon ang imo mga hinangiban, ang imo baslayan kag ang imo pana, kag gowa-ka sa latagon, kag pangayami ako. 4 Kag buhati ako sing isa ka linuto, subung nga ginapakanamit ko, kag dalha sia diri sa akon, kag pagakaonon ko, agud nga pagpakamaayoon ka sang akon kalag, sa wala pa ako mamatay." 5 Kag si Rebeka nagapamati, sang naghambal si Isaak kay Esau nga iya anak. Kag nagkadto si Esau sa latagon sa pagpangayam sang iya pagadalhon diri. * Seba, pito, kon sumpa. 32 ^7. 6. GENESIS. 27. 29. 6 Niyan si Rebeka naghanibal kay ; lakob nga iya anak, nga nagsiling : " Yari karon, nabatian ko sa imo amay, ' nga nagahambal kay Esau, nga imo utud, nga nagasiling : | 7 Dalhi ako sing pinangayaman, kag ' himoi ako sing isa ka linuto, agud nga magkaon ako kag niagpakamaayo ako sa imo sa atubangan ni lehoba, sa wala pa ako niamatay. 8 Busa karon, anak ko, tumana ang akon tingug nahamungud sang ginasogo ko sa imo : 9 Kadto-ka karon sa kahayupan, kag , dalhi ako diri sing duha ka maayo nga tinday sang mga kanding, kag sa ila magahimo ako sing ikadn nga sa imo amay, sono sang iya luyag. 10 Kag ikaw magadala sa ila sa imo amay, kag magakaon sia, agud nga pa- gapakamaayoon ikaw niya, sa wala pa sia mamatay." I'l Kag si lakob nagsiling kay Rebe- ka, nga iya iloy : " Yari karon, si Esau nga akon utud, tawo sia nga bulbulon, kag ako bulog. 12 Ayhan pagahikapon ako sang akon amay, kag kabigon niya ako nga malim- bongon, kag pagapakarion niya sa iba- baw nakon ang paghimaiaut kag indi ang pagpakaniaayo." 13 Kag ang iya iloy nagsabat : i " Anak ko, sa ibabaw nakon ang paghi- malaut sa imo : lamang magtuman-ka sang akon tingug, kag lakat-ka, kag dal- ha sila diri sa akon." 14 Niyan sia naglakat kag nagkuha sia sa ila, kag gindala niya sila sa iya iloy ; kag ang i3'a iloy nagliimo sing mga linuto, sono sang naluyagan sang iya amay. 15 Kag ginkuha ni Rebeka ang mga panapton ni Esau, nga iya anak nga ma- gulang, ang mga maiahalon nga yara sa baldy, kag ginsuklub niya ini kay lakob, nga iya anak nga manghud. • 16 Kag ginsuklub niya sa iya mga ka- mut kag sa iya tangkugo, diin wala sia sing bulbul, ang mga panit sang mga tinday sang mga kanding ; 17 Kag gintugyan niya ang mga linuto kag ang tinapay, nga ginhimos niya, sa kamut ni lakob nga iya anak. 18 Kag sia nagkadto sa iya amay, kag nagsiling : " Amay ko." Kag sia nag- sabat : " Yari ako, i sin-o ka bala, anak ko ? " 19 Kag si lakob nagsiling sa iya am.ay : " Ako anio si Esau, nga imo panganay ; ginhimo ko sono sang ginsi- ling mo sa akon : tindug-ka karon, kag lingkod-ka, kag kaon-ka sang akon pi- nangayaman, agud nga pagapakamaa- yoon ako sang imo kalag." 20 Niyan nagsiling si Isaak sa iya anak : " i Paano bala nga nakita mo ini sing tuman kada.li, anak ko ? '' Kag sia nagsabat : " Kay si lehoba nga imo Dios naghimo, nga ini nagsugata sa atubangan nakon." 21 Kag si Isaak nagsiling kay lakob : " Palapit-ka karon, kag pagahikapon ko ikaw, anak ko, sd pagsayud kon Jkaw akon anak nga si Esau, kon indi." 22 Kag nagpalapit si lakob sa iya a- may nga si Isaak ; kag ginhikap niya sia, kag nagsiling : " Ang tingug among tingug ni lakob, apang ang mga kamut, mga kamut ni Esau." 23 Kag wala niya makilala sia, kay ang i3'a mga kamut mga bulbuion su- bung sang mga kamut ni Esau, kag ginpakamaayo niya sia. 24 Kag nagsiling isa : *' i Amo bala ikaw ang anak ko nga si Esau ? '' Kag sia nagsabat : " Amo ako." 25 Kag nagsiling sia : " Ipalapit sia sa akon, kag magakaon ako sing pinanga- yaman sang akon anak, agud nga pag- pakamaayohon ka sang akon kalag." Kag ginpalapit sia niya sa iya, kag nag- kaon sia. Gindalhan man nij^a sia sing alak, kag naginum sia. 26 Kag nagsiling sa iya si Isaak nga iya amay : " Palapit ka karon, kag ha- luki ako, anak ko." 27 Kag sia nagpalapit, kag ginhalu- kan niya sia ; kag napaninghutan ni Isa- ak ang baho sang iya mga panapton, kag ginpakamaayo niya sia, kag nagsi- ling sia : " Yari karon, ang baho sang akon anak, Subung sang baho sang latagon nga ginpakamaayo ni lehoba : 28 Busa, ang Dios maghatag sa imo sang tun-ug sang langit, Kag sang mga tambok sang duta, Kag kabugana sang trigo kag sang lab-as nga alak. 29 Mag-alalagad sa imo ang mga banwa, Kag ang mga katawohan magla- yaub sa imo. 33 27. 30. GENESIS, 27. 46. Manginginoo ka sa imo mga litud, Kag maglayaub sa imo ang mga anak sang imo iloy. Magmanginmalauton ang mga maghimalaut sa imo, Kag pakamaayohon ang mga naga- pakamaayo sa imo." 30 Kag nahanabu, sang nakatapus si Isaak sa pagpakamaayo kay lakob, kag nga lamang nakagowa si lakob sa atu- bangan ni Isaak nga iya amay, nga si Esau nga iya utud nag-abut gikan sa iya pangayaman. 31 Kag naghimo man sia sing linuto, kag gindald niya ini sa iya amay, kag nag- siling sia sa iya : " Tindug-ka, amay ko, kag magkaon sang pinangaj'^aman sang imo anak, agud nga pagpakam.aayohon ako sang imo kalag." 32 Niyan si Isaak nga ij'a amay nagsi- ling sa iya : '' i Sin-o bala ikaw ? " Kag sia nagsiling : " Ako amo ang imo anak, ang imo panganay, si Esau." 33 Kag ginkugraat si Isaak sa daku nga kakugmat kag nagsiling sia : " l Sino bala ang nag-abut diri, nga may pina- ngayaman, kag nga nagdala sa akon, kag nagkaon ako sang tanan, sa wala pa ikaw mag-abut? Kag nagpakama- ayo ako sa iya, kag pagapakam.aayo- hon sia." 34 Sang pagkabati ni Esau sang mga polong sang i3^a amay, nagtuaw sia sa isa ka tuman ka daku kag tuman ka pait nga panaghoy, kag nagsiling sia sa ij^a : " Pakamaayoha man ako, amay ko." 35 Kag sia nagsiling : " Nagkari ang imo utud nga may limbong, kag ginkuha niya ang imo pagpakamaayo." 36 Kag sia nagsabat : *' i Indi bala sa matarung gid ginhi igalanan sia nga si lakob ? Kay sa makaduha gintal- usan niya ako : ginkuha niya ang akon pagkapangana}^, kag yari karon, gin- kuha niya ang akon pagpakamaayo." Kag nagsiling sia : *' Wala ka bala magtigana sing pagkamaayo nga sa akon ? " 37 Si Isaak nagsabat kag nagsiling kay Esau : " Yari karon, ginbutang ko sia nga ginoo mo, kag ginhatag ko sa iya nga mga alagad ang tanan niya nga mga utud : ginsakdag ko sia sang trigo kag sang lab-as nga alak. Busa, i ano bala karon ang pagahimoon ko sa imo, anak ko ? " 38 Kag si Esau nagsabat sa iya amay : " I Wala ka na gid bala sing isa lamang ka pagkamaayo, amay ko ? Pakama- ayoha man ako, amay ko." Kag gin- buhian ni Esau ang iya tingug, kag nag- hibi. 39 Niyan si Isaak nga iya amay nag- hambal, kag nagsiling sa iya : " Yari karon, manginimo puluy-an sa inalayo sang mga tambok sang duta, Kag sa tun-ug sang kalangitan sa ibabaw ; 40 Kag tungud sang imo hinganiban magakabuhi ka, Kag sa imo utud magaalagad ka: Kag mahanabu, kon ikaw mag- mangingamhanan nga pagaba- lion mo ang imo singkaw sa imo liog. 41 Kag gindumtan ni Esau si lakob ttmgud sang pagpakamaayo, nga ginpa- kamaayo sa iya sang iya amay, kag nagsiling sia sa iya tagiposoon : " Maga- alabut ang mga adlaw sa lalaw sang akon amay, kag pagapatyon ko si lakob nga akon utud. 42 Kag ginpanugid kay Rebeka ang mga polong ni Esau, nga iya anak nga m.agulang ; kag ginpakadtoan niya sia kag gintawag niya si lakob, nga iya anak nga manghud, kag nagsiling sia sa iya : " Yari karon, si Esau nga imo utud naga- kalipay nahanungud sa imo sa pagpang- Jmnahuna sa pagpatay sa imo. 43 Busa karon, anak ko, tumana ang akon tingug : tindug-ka, kag palagyo-ka nayon kay Laban, nga akon utud, sa Haran ; 44 Kag puyo-ka upud sa iya sing pila ka adlaw, tubtub nga magugdaw ang kaakig sang imo utud : 45 Tubtub nga magugdaw ang kaakig sang imo utud batok sa imo, kag mag- kalipat sia sang ginhimo mo sa iya : niyan pagapakadtoan ko kag pagapakarion ko ikaw gikan didto. i Kay ngaa bala paga-- dumilian ako sa inj'-o nga duha sa isa ka adlaw? " 46 Kag nagsiling si Rebeka kay Isa- ak : " Ginatakan ako sang akon kabuhi bangud sa mga anak nga babae ni Het. Kon si lakob magpangasav^a sa mga anak nga babae ni Ket, subung sining sa ila, sang mga anak nga babae sining duta, ikay ano pa bala ang kapuslanan ka sang kabuhi? " 34 28.1. GENESIS. 28. 22. Ang damgo kag ang panaad ni iakob sa Bethel. 20 NIYAN gintawag ni Isaak si O Iakob, kag ginpakamaayo niya sia, kag ginsogo niya sia, nga nagasiling : " Ayaw ka pagpangasawa sang mga anak nga babae ni Kanaan. 2 Tindug-ka, kadto-ka sa Padan- Aram, sa balay ni Betuel, amay sang imo iloy, kag pangasawa-ka didto sa mga anak nga babae ni Laban, utud sang imo iloy. 3 Ang Dios nga Makagagahum sa ngatanan magapakamaayo sa imo, kag magapabunga sa imo, kag magapadamu sa imo, tubtub nga manginisa ikaw ka katilingban sang mga banwa. ■ 4 Kag magahatag sia sa imo sang pagpakamaayo ni Abraham, kag sa imo kaliwatan upud sa imo, agud nga maga- panubli ka sang duta sang imo mga pag- dapon, nga ginhatag sang Dios kay Abraham." 5 Sa sini ginpadala ni Isaak si Iakob, nga nagkadto sia sa Padan-Aram, kay Laban, anak ni Betuel, nga Araminhon, utud ni Rebeka, iloy ni lakch kag ni Esau. 6 Kag sang nakita ni Esau, nga ginpaka- maayo ni Isaak si Iakob, kag nga ginpa- dala niya sia sa Padan-Aram, sa pagpa- ngasawa didto nga sa iya ; kag nga, sang ginpakamaayo niya sia, ginsogo niya sia, nga nagasiling : " Ayaw ka pag- pangasawa sa mga anak nga badae ni Kanaan ; 7 Kag nga si Iakob nagtuman sa iya amay kag sa iya il6)% kag nga nagpkadto sia sa Padan-Aram, 8 Niyan nakita ni Esau, nga ang mga anak nga babae ni Kanaan daw mga malain sa mga mata ni Isaak nga iya amay ; 9 Kag nagkadto sia kay Ismael, kag nag-pangasawa kay Mahaiat, anak nga babae ni Ismael, anak ni Abraham, utud nga babae ni Nebayot, walay labut sang iya iban nga mga asawa. 10 Kag naghalin si Iakob sa Beer- seba, kag nagpakadto sa Karan. 11 Kag nakasapo sia sing isa ka duug, nga diin naghigda sia, kay natunud na ang adlaw ; kag nagkuha sia sing isa sang mga bato sang duug, kag iya gincnlan kag naghigda sia sa sadto nga duug. 12 Kag nagdamgo sia ; kag yari karon, ang isa ka kagdan nga nagatindug sa duta, kag ang iya ukbung nagalambut sa langit ; kag yari karon ang manug- tunda sang Dios nagasalaka kag naga- palanaug sa iya. 13 Kag yari karon si lehoba yadto sa ibabaw niya, nga nagasiling : "Ako si lehoba, ang Dios ni Abraham, nga imo amay, kag ang Dios ni Isaak : ang duta nga imo ginahigdaan, sa imo igahatag ko sia kag sa imo kaliwatan. 14 Kag ang imo kaliwatan manginsu- bung sang yab-ok sang duta, kag maga- lapnag ka sa Katundan kag sa Sidlangan, kag sa Aminhan kag sa Bagatnan ; kag sa imo kag sa imo kaliwatan pagapaka- maayohonangtanan nga mga panamalay sang duta. 15 Kag yari karon, ako magaupud sa imo, kag pagabantayan ko ikaw sa bisan diin nga imo pagakadtoan, kag pagapa- balikon ko ikaw sa sini nga duta ; kay indi ako magbiya sa imo tubtub nga matuman ko gid ang akon ginpanaad nahanungud sa imo." 16 Kag nagmata si Iakob sa Iya. kato- logon, kag nagsiling sia : " Sa pagka- matuud, si lehoba yari sa sini nga duug, kag ako waia makahibalo." 17 Kag hinadlukan sia kag nagsiling : " j Nga pagkamakahaladluk sini nga du- ug ! Indi ini liwan nga butang, kondi balay sang Dios, kag ini amo gid ang gawang sang langit." 18 Kag nagbangon si Iakob sang pag- kaaga, kag kinuha niya ang bato nga iya ginonlan, kag pinatindug sia niya nga sa handumanan, kag binoboan niya sing lana sa ibabaw niya. 19 Kag ginhingalanan niya yadto nga duug nga Bethel ;* apang ang ngaian sadto nga banwa amo ang Lus. 20 Kag si Iakob naghimo sing isa ka panaad, nga nagasiling : " Kon mag- upud ang Dios sa akon, kag magbantay sa akon sa sini nga panlakatan, nga akon pagasugdan, kag kon maghatag sia sa akon sing tinapay nga pagkaonon kag panapton nga inugsuklub ; 21 Kag kon magbalik ako sa paghidaet sa balay sang akon Amay, si leb^ba m.a- nginakon Dios. 22 Kag ini nga bato, nga al:3n gin- patindug nga sa handumanan, mangin- balay sang Dios ; kag sa tanan nga iga- hatag mo sa akon, sa pagkamatuud, ang * Bethel, balay sang Dios. 35 29.1. GENESIS. 29. 23. bahin nga ikapiilo pagapainon ko nga sa imo." Si lakob nagaalagad kay Laban, kag ginakasal sia kay Lea kag kay Rakel. May madamu sia nga mga anak kag nagtagiya sia sing dalagku nga mga pagkabutang. QQ KAG ginpadayon ni lakob ang iya ^^ dalanon, kag nagkadto sia sa duta sang mga anak sang Sidlangan. 2 Kag nagtuiok sia, kag nakita niya ang isa ka bobon sa latagon ; kag yari karon ang tatlo ka kabon nga mga obeha, nga nagaluluko malapit sa iya ; kag sa sadtong bobon ginapainum nila ang mga kahayupan ; kag may isa ka daku nga bato sa ibabaw sang baba sang bobon. 3 Kag nagatilipon didto ang tanan nga mga kinabon, kag ginapaligid nila ang bato sa ibabaw sang baba sang bobon, kag ginpainum nila ang mga obeha, kag ginuli nila ang bato sa baba sang bobon sa iya dung. 4 Kag nagsiling sa ila si lakob : " Mga utud ko, I tagadiin bala kamo ? " Kag sila nagsalabat : " Taga-Haran kami." 5 Kag sia nagsiling sa ila : *' i Na- kakilala bala kamo kay Laban, nga anak ni Nakor ? " Kag sila nagsililing : " Hoo, kilala namon sia." 6 Kag sia nagsiling sa ila : " l May paghidaet sia bala ? " Kag sila nag- bililing : " Paghidaet ; kag yari karon si Rakel, nga iya anak nga babae, naga- pakari upud sang iya kahayupan." 7 Kag sia nagsiling : " Yari karon ang adlaw daku pa ; indi pa dag-on sa pagtipon sang kahayupan ; paimna- ninyo ang mga obeha, kag lalakat-kamo sa pagpahalab sa ila." 8 Kag sila nagsalabat : " Indi kami sarang, tubtub nga magtilipon ang tanan nga mga kahayupan, kag magpa- ligld sang bato sa ibabaw sang baba sang bobon, agud nga magpalainum kami sang mga obeha." 9 Kag sang nagahambal pa sia sa ila, si Rakel nag-abut upud ang mga obeha sang iya amay, kay sia manug- bantay sang kahayupan. 10 Kag nahanabu nga, sang nakita ni lakob si Rakel, anak nga babae ni Laban, iitud sang iya iloy, kag sa mga obeha ni Laban, ang utud sang iya iloy, nagpalapit si lakob, kag ginpaligid niya ang bato sa ibabaw sang baba sang bobon, kag ginpainum niya ang kaha- yupan ni Laban, nga litud sang iya iloy. 11 Kag ginhalukan ni lakob si Rakel, kag nagbuhi sang iya tingug kag nag- hibi. 12 Kag si lakob nagpahayag kay Ra- kel, nga sia litud sang iya amay kag anak sia ni Rebeka ; kag sia nagdalagan, kag nagbalita sini sa iya amay. 13 Kag nahanabu, sang pagkabati ni Laban sang mga balita nahanungud kay lakob, anak sang iya utud nga babae> nga nagdalagan sia sa pagbaton sa iya ;. kag ginhakus niya sia, kag ginhalukan niya sia, kag gindala niya sia sa iya balay. Kag s! lakob nagpanugid kay Laban sining tanan nga mga butang. 14 Kag si Laban nagsiling sa iya: " Sa pagkamatuud gid, tul-an ikaw sang akon tul-an kag unud nakon." Kag nagpuyo sia upud sa iya sing mga isa ka bulan. 15 Niyan nagsiling si Laban kay lakob : " Tungud kay ikaw akon utud, I magaalagad ka bala sa akon sa walay bayad ? Ipahayag sa akon kon pila ang imo sohol." 16 Kag si Laban may duha ka anak nga babae : ang ngalan sang magulang amo si Lea, ang ngalan sang manghud, si Rakel. 17 Kag ang mga mata ni Lea mga maiuya ; apang si Rakel magayon sing bayhon kag matahum nga tan-awon. 18 Kag ginhigugma ni lakob si Rakel, kag nagsiling sia : " Ako magaalagad sa imo sing pito ka tuig tungud kay Rakel, nga imo anak nga manghud." 19 Kag si Laban nagsabat : " Maayo pa nga pagihatag ko sia sa imo, sang ihatag ko sia sa iban nga tawo ; puyo-ka. sa akon." 20 Sa sini si lakob nag-alagad tungud i kay Rakel sing pito ka tuig, kag ginpa- I kasubung sila niya sing pila ka adlaw,. I kay ginahigugma niya sia. I 21 Kag nagsiling si lakob kay Laban : ' " Ihatag sa akon ang akon asawa, kay I natuman na ang akon panag-on, agud I magpuyo ako upud sa ij^a." ! 22 Niyan gintipon ni Laban ang tanan. : nga mga lalaki sa sadto nga duug, kag ! naghimo sia sing kalipayan. I 23 Kag nahanabu nga, sang pagkagab- i i, ginkuha niya si Lea nga iya anak nga 36 29. 24. GENESIS. 30. 11. babae, kag gindala niya sia ; kag sia nagsuliid sa iya. 24 Kag ginhatag ni Laban ang iya alagad nga si Silpa nga sologoon sa iya anak nga si Lea. 25 Kag sang pagkaaga, yari karon, nga amo si Lea gali. Kag si lakob nag- siling kay Laban : " i Ano ini bala ang ginhimo mo sa akon ? ^Wala ako bala mag-alagad sa imo tungud kay Rakel ? Busa, l kay ngaa bala ginlimbongan mo ako ? " 26 Kag si Laban nagsabat : " Wala paghimoa ang subung sini sa anion duug, nga ginahatag ang manghud nga una sa magulang. 27 Bug-osa ang semana niya sini, kag pagaihatag ko man sa imo ang isa tungud sang pag-alagad, nga nahimo mo sa akon sa pito pa ka tuig." 28 Kag ginhimo ni lakob ang subung sini, kag ginbug-os niya ang semana niya sadto : kag giniiatag niya sa iya nga asawa si Rakel nga iya anak. 29 Kag ginhatag ni Laban si Bilha, nga iya sologoon, kay Rakel, nga iya anak, nga sologoon. 30 Kag nagsuliid man sia kay Rakel, kag ginhigugma man niya sia sing labi kay Lea ; kag nag-alagad sia sa iya sing pito ka tuig. 31 Kag nakita ni lehoba, nga si Lea ginadumtan, kag ginbuksan niya ang iya taguankan ; apang si Rakel baw-as sia. 32 Kag nagpanamkon si Lea, kag nag- anak sing isa ka anak nga lalaki, kag ginhingalanan niya sia nga si Ruben,* kay nagsiling sia : " Kag gintulok ni lehoba ang akon kalisdanan: ngani karon pagahigugraaon ako sang akon bana." 33 Kag nagpanamkon sia liwan, kag nag-anak sia sing isa ka anak nga lalaki, kag nagsiling sia : " Tungud kay nag- pamati si lehoba, nga ako gindumtan, ginhatagan niya ako man sini." Kag ginhingalanan niya sia nga si Simeon.t 34 Kag nagpanamkon sia liwan, kag nag-anak sia sing isa ka anak nga lalaki, kag nagsiling : " Karon sa sini maga- tingub sa akon ang akon bana, kay ginpangankan ko sia sing tatlo ka * Ruben, yari karon ang isa ka anak. t Shtieon, pangamuyo nga pinama- tian. anak ; " ngani ginhingalanan sia nga si Lebi.* 35 Kag nagpanamkon sia liwan, kag nag-anak sia sing isa ka anak nga lalaki kag nagsiling sia : " Sasinipagadayav/on ko si lehoba ; " tungud sini ginhinga- lanan niya sia nga si luda.t Kag nag- dulog sia sa pagpanganak. KAG sang nakita ni Rakel, nga sia wala magapanganak kay lakob, naghisa sia sa iya litud nga babae, kag nagsiling kay lakob : " Hatagi ako sing mga anak, kag kon indi raamatay ako." 2 Kag si lakob nagapangakig batok Rakel, kag nagsiling: ";Ako bala sa baylo sang Dios, nga nagpugung sa imo sang bunga sang imo tian ? " 3 Kag sia nagsihng : " Yari karon ang akon alagad ni si Bilha ; sulud-ka sa iya, kag magaanak sia sa ibabaw sang akon mga tuhod, kag ako man may mga anak sa iya." 4 Kag ginhatag niya si Bilha nga iya alagad nga asawa, kag si lakob nagsuliid sa iya. 5 Kag nagpanamkon si Bilha, kag nag-anak kay lakob sing isa ka anak nga lalaki. 6 Kag nagsiling si Rakel : " Ginhuk- man ako sang Dios kag ginpamatian man niya ang akon tingug, kag ginha- tagan niya ako sing isa ka anak nga lalaki." Ngani ginhingalanan niya sia nga si Dan.t 7 Kag nagpanamkon liwan si Bilha, ang alagad ni Rakel, kag nag-anak sia sang ikaduha ka anak kay lakob. 8 Kag nagsiling si Rakel : " Sa mga pagdumug sang Dios nakigsuay ako batok sa akon utud nga babae, kag nag- daug ako." Kag ginhingalanan niya sia nga si Neptali. f 9 Kag sang nakita ni Lea, nga nag- untat sia sa pag-anak, ginkuha niya si Silpa, nga iya alagad, kag ginhatag niya sia kay lakob nga asawa. 10 Kag si Silpa, nga alagad ni Lea, nag-anak kay lakob sing isa ka anak nga lalaki. 11 Kag nagsiling si Lea : " Nag-abut * Lebi, pagatapik. t liida, pagpasalamat. X Dan, hukom. § Neptali, ang akon pakigdumug. 37 30. 12. GENESIS. 30. 32. ang kapalaran," kag ginhingalanan iiiya sia nga si Gad.^ 12 Kag si Silpa, nga alagad ni Lea, nag-anak sing isa pa ka anak kay lakob. 13 Kag nagsiling si Lea : " Nga sa akon kabulahanan ; kay ang mga babae magasiiiling sa akon nga bulahao." kag ginhingalanan niya sia nga si Aser.f 14 Kag naglialin si Ruben sa panag-on sang ani sang inga trigo ; kag nakakita sia sing mga mandragora sa latagon, kag gindala niya sila kay Lea nga iya iloy. Kag nagsiling si Rakel kay Lea : " Ginaampo ko sa imo, nga hatagan mo ako sang mga mandragora sang imo anak." 15 Kag sia nagsabat : " ^Bi5^otay pa bala nga butang ang akon bana nga ginkuha mo, nga pagkuhaon pa man nimo ang mga mandragora sang akon anak?" Kag nagsiling si Rakel: " Maayo man nga magatolog sia upud sa imo sini nga gab-i tungud sang m^ga mandragora sang imo anak." 16 Kag sang si lakob nagpauli gikan sa latagon sa kahaponon, naggowa si Lea sa iya kag nagsiling : " Sa akon magasulud ka, kay, sa pagkamatuud, ginhinakayan ko ikaw tungud_ sa mga mandragora sang akon anak." Kag nag- tulog sia upud sa iya sadto nga gab-i. 17 Kag ginpamatian sang Dios si Lea ; kag nagpanamkon sia kag nag- anak kay lakob sang ikalima ka anak. 18 Kag nagsiling si Lea : " Ang Dios naghatag sa akon sang akon balus, tungud kay ginhalad ko ang akon alagad sa akon bana." Tungud sini ginhinga- lananniya sia nga si Isakar.J 19 Kag nagpanam-kon liwan si Lea, kag nag-anak kay lakob sang ikan-um nga anak. 20 Kag nagsiling si Lea : " Ang Dios naghatag sa akon sing isa ka ma- ayo nga hatag. Karon magapuyo upud sa akon ang akon bana, kay ginpangan- kan ko sia sing anum ka anak." Kag ginhangalanan niya sia nga si Sabulon.§ 21 Kag sang olehe nag-anak sia sing isa ka ariak nga babae, kag ginhingala- nan niya sia nga si Dina. 22 Kag nakadumdum ang Dios kay '■^ Gad, pagkapalaran. t Ascr, bulahan. t Isakar, sohol. 'i Sahulon, puluy-an. Rakel, kag gimpamatiaa sia sang Dios, kag ginbuksan niya ang iya taguankan. 23 Kag nagpanamkon kag nag-anak sia sing isa ka anak nga lalaki ; kag nag- siling sia : " Ginkuha sang Dios ang akon pasipala." 24 Kag ginhingalanan niya sia nga si lose,* nga nagasiling : " Dugangi ako, lehoba, sing isa pa ka bata." 25 Kag nahanabu nga, sang si Rakel nakaanak lang kay lose, nga si lakob nagsiling kay Laban : '"' Papaulia ako, kay magakadto ako sa akon duug kag sa akon duta. 26 Itiatag sa akon ang akon mga asawa kag ang akon mga anak, nga tungud sa ila nag-alagad ako sa imo, kag palakta ako ; kay ikaw nakahibalo sang mga pag-alagadan, nga ginhimo ko sa imo." 27 Kag si Laban nagsabat sa iya : " Nakakita ako unta karon sing bugay sa imo mga mata, kag pabilhi-ka ; kay napaktan ko, nga si lehoba nagpaka- maayo sa akon bangud sa imo." 28 Kag nagsiling sia : " Itapat sa akon ang imo sohol, nga ako magaha- tag sini." 29 Kag sia nagsabat : " Ikaw na- kahibalo kon paano nga gin-alagad ko ikaw, kag kon ano nga nanginamo sa akon ang imo kahayupan. 30 Kay diyotay ang imo sang wala pa ako mag-abut, kag nagdamu ini sing trman gid, kag si lehoba nagpakama- ayo sa imo sa akon pag-abut. Kag karon, i san-o pa bala magapangabudlay man ako tungud sa akon kaugalingon nga balay ? " 31 Kag sia nagsiling : " i Ano bala ang pagaihatag ko sa imo ? " Kag nag- sabat si lakob : " Wala ka gid sing pagaihatag sa akon. Kon pagbuhaton m*o kunta tungud sa akon ini, magaba- lik ako sa pagpahalab sang imo mga obeha : 32 Magaagi ako karon sa tunga sang tanan nimo nga mga obeha, nga naga- pain ang tanan nga mga binilog nga may turukturuk kag niay kambang, kag sang tanan nga binilog nga maitum sa tunga sang mga obeha, kag sang may mga turuturuk kag may kambang sa tunga sang m,ga kanding, kag ini ma- nginakon sohol. * lose, nga magdugang. 38 30. 33. GENESIS. 31.10 33 Sa sini magasabat tungud sa akon ang akon katarungan kutub sa buwas,kon magkari ikaw sa pagtan-aw sang akon sohol : Ang tanan nga wala sing turuk- turuk kag kambang sa tunga sang mga kanding kon maitum sa mga obeha upud sa akon, pagakabigon nga kinawat," 34 Kag nagsiling si Laban : " Tulu- ka, kabay pa magmanginsono sang imo ginasiling." 35 Kag ginpain niya sadtong adlaw ang mga lalaki nga kanding nga na- pangudlitan kag ang mga kambang, kag ang tanan nga mga kanding nga bakia nga napaurukturukan kag ang mga kambang, ang tanan nga may pintok nga maputi, kag ang tanan nga maitum sa tunga sang mga obeha, kag ginhatag niya sila sa mga kamut sang iya mga anak. 36 Kag ginbutangan niya sing kalayo nga tatlo ka adlaw nga lakton sa tunga niya kag ni lakob ; kag si lakob nag- pahalab sang m.ga obeha ni Laban. 37 Kag nagkuha si Jakob sing mga bugsok nga hilaw sang alamo, kag sang abelyana, kag sang platano, kag gin- luknitan niya sila sa binadlitbadlit, nga nagdayag ang maputi sang mga bugsok. 38 Kag ginbutang ni\a ang mga bug- sok, nga iya ginluknitan, sa atubangan sang kahaj^upan sa mga toluphan sang tubig sa mgapalaimnan,diin nagakaiadto sa paginum ang mga obeha ; kag nagi- lilinit sila kon mag-alabut sa paginum. 39 Kag nagpalanamkon ang mga obeha sa atubangan sang mga bugsok, kag ang kahayupan nag-aianak sing mga binadlitan, sing mga kambang kag mga tinurukturukan. 40 Kag ginpain ni lakob ang iya mga kordero kag ginbutang niya ang mga obeha sa atubangan sang mga binadli- tan, kag sang tanan nga mga m.aitum sa kinabon ni Laban ; kag ginbutang niya ang mga kinabon sing pain nga sa iya kaugalingon, kag wala niya ginasimpon sa mga obeha ni Laban. 41 Kag nagkahanabu nga, sa maka- pila nagapalainit ang mga mabakud nga hayup, ginabutang ni lakob ang mga bugsok sa atubangan sang mga obeha sa toluphan sang tubig, agud nga magpala- namkon sila sa atubangan sang mga bugsok. 42 Apang kon mag-alabut ang mga hayup nga maluya, wala niya sila pag- butang ; sa bagay nga ang m.ga maluya manginiya ni Laban, kag ang mga mabakud iya ni lakob. 43 Kag nagdaku sing tuman gid ining lalaki, kag may madamu sia nga mga obeha, kag mga alagad nga babae, kag m^ga alagad nga lalaki, kag mga ka- melyo kag mga asno. Pagpalagyo ni lakob kag ang iya pagpakigkatipan kay Laban. Oi KAG ginpamatian ni lakob ang '^1 mga polong sang mga anak nga lalaki ni Laban, nga nagasililing : " Ginkuha ni lakob ang tanan nga iya sang anion amxay ; kag sa iya sang amon amay nahimo niya ining tanan nga mangad." 2 Gintulok man ni lakob ang nawung ni Laban, kag gintan-aw niya nga indi na amo nga sa iya subung sang kahapon kag sang isa kahapon : 3 Si lehoba man nagsiling kay lakob : " Baiik-ka sa duta sang imo mga ginika- nan, kag sa imo kahimataan, nga ako manginupud nimo." 4 Kag ginpakadtoan ni lakob, kag gintawag niya si Rakel kag si Lea sa latagon sa iya mga obeha. 5 Kag nagsiling sia sa ila : "Ginatan- aw ko, nga ang navrung sang inyo amay indi na amo sa akon subung kahapon kag sang isa kahapon ; apang ang Dios sang akon amay manginupud nakon. 6 Kag kamo nakahibalo, nga sa akon bug-OS nga mga kusug gin-alagad ko sa inyo amay. 7 Kag ang inyo amay naglahug sa akon kag ginilisan niya ang sohol sa makapulo, apang ang Dios wala magtu- gut, nga maghimo sia sa akon sang malain. 8 Kon sia nagsiling sing subung sini : Ang mga kambang manginimo sohol. niyan ang tanan nga mga obeha nag- alanak sing mga kambang ; kag kon [ nagsiling sia sing subung sini : ang mga kinudlitan manginimo sohol, niyan ang mga obeha nag-alanak sing mga kinud- litan. 9 Sa sini ginkuha sang Dios ang kaha- yupan sang inyo amay, kag ginhatag niya ini sa akon. 10 Kag nahanabu, sang panag-on nga ang mga obeha nagapalainit, nga gin- bayaw ko ang akon mga mata, kag na- 59 81. 11. GENESIS. 31. 33. kakita ako sa mga danigo, kag yari karon ang mga lalaki nga nagatalakba sa mga bakia, mgabinadlitan sila, mgakambang kag mga tinurukturukan. 11 Kag nagsiling sa akon ang nianug- tunda sang Dios sa damgo : lakob ; kag ako nagsiling : Yari ako. 12 Kag sia nagsiling : Bayavva karon ang imo mga mata, kag makita mo ang tanan nga mga lalaki nga nagata- lakba sa mga obeha, mga kinudlitan sila mga kambang kag mga tinurukturukan ; kay nakita ko ang tanan nga ginhimo sa imo ni Laban. 13 Ako amo ang Dios sa Bethel, diin ginhaplas mo ang isa ka handumanan kag diin naghimo ka sa akon sing isa ka saad. Tindug-ka karon, kag gowa- ka sa sini nga duta kag balik-ka sa duta nga imo natawohan." 14 Kag nagsabat si Rakel kag si Lea, kag nagsililing sa iya : " l May bahin pa bala kami kay panublion sa balay sang anion amay ? 15 i Wala bala niya kami pagkabiga subung nga m.ga dumuluong, kay ginbaligya niya kami, kag ginkaon pa niya, hoo, ginkaon niya ang amon bili ? 16 Kag ang tanan nga mangad nga ginkuha sang Dios sa amon amay, amon sia kag iya sang amon mga anak. Busa karon, himoa ang tanan nga ginsiling sa imo sang Dios." 17 Niyan nagtindug si lakob, kag ginpasakay niya ang iya mga anak kag ang ij^a mga asawa sa ibabaw sang mga kamelyo ; 18 Kag ginpalakat niya ang bug-os niya nga kahayupan, kag ang bug-os niya nga pagkabutang nga naangkon, ang kahai'^upan nga iya nakita, nga iya natipon sa Padan-Aram, sa pagbalik kay Isaak, nga iya amay, sa duta sa Ka- naan. 19 Kag si Laban nagkadto sa pag- alot sang iya mga obeha ; kag ginka- wat ni Rakel ang mga diosdios sang iya amay. 20 Kag ginlimbongan ni lakob ang tagiposoon ni Laban, nga Araminhon, sa indi pagpahibalo sa iya nga sia maga- palagyo. 21 Busa nagpalagyo sia pati ang ta- nan nga iya ; kag nagtindug sia kag nagtabok sang suba, kag gin-atubang niya ang bukid sa Galaad. 22 Kag ginsugid kay Laban sa ikatlo ka adlaw, nga kon paano si lakob nag- palagyo. 23 Niyan gindala niya ang iya mga utud nga lalaki upud sa iya, kag nagsu- nud sia sa iya sa dalan sing pito ka adlaw, kag nalambut niya sia sa bukid sa Galaad. 24 Kag nag-abut ang Dios kay Laban, nga Araminhon, sa mga damgo sadto nga gab-i, kag nagsiling sa iya : " An- dam-ka nga indi ka maghambal kay lakob bisan sa maayo, bisan sa malain." 25 Busa, nalambut ni Laban si lakob, kag ini nagpahamtang sang iya layang- layang sa bukid. Kag si Laban nagbu- .tang man sang iya upud sang iya mga utud nga lalaki, sa bukid sa Galaad. 26 Kr.g nagsiling si Laban kay lakob : " i Ano bala ang ginhimo mo, nga ginka- wat mo sa akon ang tagiposoon kag gindala mo diri ang akon mga anak nga babae, subung nga mga bihag sa hinga- niban ? 27 I Kay ngaa bala nagpalagyo ka sa tago, kag ginkawat mo sa akon, kag wala mo ako pagpahibaloa, agud nga ako magpaiakat sa imo nga may kasadya, kag may mga inambahan, may mga tambor kag may arpa ? 28 Kag v/ala mo pa ako pagpahaluka sa akon mga anak nga lalaki kag sa akon mga anak nga babae. Karon nag- himo ka sing binuang gid. 29 May gahum sa akon kamut sa paghimo sa inyo sing malain ; apang ang Dios sang inyo amay naghambal sa akon kagab-i, nga nagasiling : Andam-ka nga indi ikaw maghambal kay Jakob bisan sa maayo, bisan sa malain. 30 Kag karon, tungud kay nagtapat ka sa paglakat, kag may handum ka sa balay sang imo amay, i kay ngaa bala ginka- wat mo ang akon mga dios?." 31 Kag si lakob nagsabat, kag nagsi- ling kay Laban : " Kay ginhadlukan ako ; busa nagsiling ako, nga ayahan pa- gakuhaon mo sa akon sa lugus ang ima mga anak nga babae. 32 Sa sadto, nga sa iya makita mo ang imo mga dios, ini sia indi magaka- buhi : kilalaha sa atubangan sang amon mga utud ang yari sa akon nga imo kag kuhaa sia." Si lakob wala makahibalo, nga ginkawat sila ni Rakel. 33 Kag nagsulud si Laban sa layang- layang ni lakob, kag sa layanglayang 40 31. 34. GENESIS. 31. 52. ni Lea, kag sa layanglayang sang duha ka sologoon nga babae, kag wala niya sila makita. Kag naggowa sia sa layanglayang ni Lea, kag nagsulud sa la3^anglayang ni Rakel. 34 Kag ginkuha ni Rakel ang mga diosdios, kag ginbutang niya sila sa hampilo sangisa ka kamelyo, kag nag- lingkod sia sa ibaaw nila ; kag_ gin- baluskay ni Laban ang bug-os nga la- yanglayang, kag wala niya makita sila. 35 Kag nagsiling sia sa iya amay : " Indi maakig ang akon ginoo, kay indi ako sarang makatindug sa atubangan nimo, kay yari ako sa kinabatasan sang mga babae. ' ' Kag sia nagpangita, apang wala sila niya makita. 36. Niyan ni lakob naakig, kag nakig- suay kay Laban, kag nagsabat si lakob kag nagsiling kay Laban : " i Ano bala nga kasal-anan ang akon ? i Ano bala ang akon sala, kay ngaa ginalagas mo ako sing tama ka singkal ? 37 Sang ginpamaluskay mo ang akon tanan nga mga galamiton, l ano bala ang nakit-an mo sang tanan nga mga ga- mit sang imo balay ? Ibutang ini di- ri sa atubangan sang akon mga litud kag sang imo mga litud man, kag mag- ahulukom sila sa tunga naton nga duha. 38 Ining duha ka pulo ka tuig nga ginpuyo ko sa imo, ang imo mga obeha kag ang imo mga kanding nga mas-a nahologan, bisan ako nagkaon sang kordero sang imo mga obeha. 39 Ako wala magdala sa imo sang inagaw sa mga mapintas nga sapat ; ako nag-bayad sang nadula ; ang kina- wat sa adlaw subung sa gab-i, sa akon kamut ginapangita mo ini. 40 Sa adlaw ginupus ako sang init, kag sa gab-i sang hielo, kag ang kato- logon nagpalagyo sa akon mga mata. 41 Sa amo ini nagpuyo ako sing duha ka pulo ka tuig sa imo balay : napvilo kag apat ka tuig gin-alagad ko sa imo tungud sang imo duha ka anak nga babae, kag anum ka tuig tungud sang imo kahayupan, kag ginilisan mo sing makapulo ang akon sohol. 42 Kon ang Dios sang ako amay, ang Dios ni Abraham, kag ang kahadluk ni Isaak, wala magupud sa akon, sa pag- kamatuud, pagapapaulion mo ako karon nga walay suliid. Nakita sang Dios ang akon kaiisdanan kag ang kinabud- layan sang akon mga kamut, kag gin- sabdong ikaw niya kagab-i." 43 Kag nagsabat si Laban kag nag- siling kay lakob : " Ang mga anak nga babae, ang mga anak ko sila nga babae, kag ang mga anak nga lalaki mga anak ko sila ; kag ang mga obeha, mga obeha ko sila, kag ang tanan nga ginatan-aw mo akon sia. Kag i ano bala ang sarang ko mahimo karon sa sining akon mga anak nga babae, kon sa ila mga anak nga lalaki, ngagin-anak nila ? 44 Busa, kari-ka karon, kag magka- tipan-kita, ako kag ikaw, kag mangin- pagkamatuud ini sa tunga nakon kag sa- tunga nimo." 45 Nij^an si lakob nagkuha sing isa ka bato, kag ginpatindug niya sia nga handumanan. 46 Kag nagsiling si lakob sa iya mga litud : luiuha-kamo sing mga bato." Kag nagkuluha sila sing mga bato kag, naghilimo sila sing isa ka tumpok, kag nagkalaon sila didto sa ibabaw sadtong tinumpok. 47 Kag ginhingalanan ini ni Laban nga legar-sahaduta*, kag ginhingalanan ini ni lakob nga Galed. 48 Kay si Laban nagsiling : " Ini nga tinumpok among saksi karon sa tunga nimo kag sa tunga nakon," tungud sini ginhingalanan sia nga Galed ; 49 Kag nga Mispaf man, tungud kay nagsiling sia : " Maglantaw si lehoba sa tunga nakon kag sa tunga nimo, kon malipdan ang isa sa isa, 50 Kon pagpakalisdon mo ang akon mga anak nga babae, kon magpa- ngasawa ka sing iban nga babae walay labut sang akon mga anak nga babae, walay sin-o nga tawo nga yara upud sa aton ; tuluka, ang Dios among saksi sa tunga nakon kag sa tunga nimo." 51 Nagsiling pa si Laban kay lakob : " Yari karon ining tinumpok, yari karon ining handumanan, nga ginpatin- dug ko sa tunga nakon kag sa tunga nimo. 52 Magmanginsaksi ini nga tinumpok, kag manginsaksl ining handumanan, nga ako indi magligad sa sini nga tinumpok batok sa imo, bisan ikaw magaagi batok * legar-sahaduta, tinumpok sang pag- pamatuud ; Galed, tinumpok sang pag- pamatuud. t Mispa, balantayan. 41 31. 53. GENESIS. 32. 18. sa akoR :.a sini nga tinumpok, kag sa sini nga handumanan, nga sa malain. 53 Ang Dios ni Abraham, kag ang Dios ni Nakor, ang Dios sang ila mga ginikanan maghukom kunta sa tunga naton. Kag si lakob nagsumpa tungud sang kahadluk ni Isaak nga iya amay. 54 Niyan si lakob naghalad sing isa ka halad sa bukid, kag gintawag niya ang iya mga utud sa pagkaon sing tinapay : kag nagkalaon sila sing tina- pay, kag naghigda sila sadto nga gab-i sa bukid, 55 Kag nagtindng si Laban sang ka- agahon, kag ginhalukan niya ang iya mga anak nga lalaki kag mga babae, kag ginpakamaayo niya sila ; kag nagisol sia kag nagpauli sa iya duug. Si 3akob nagapakigdujnog sa manugtunda, naga^ pasaguli kay Esaii, kag nag-abut sia sa Sikem. OQ KAG si lakob nagpadayon sang iya O^ paglakat, kag ginsugata sia sang mga manugtunda sang Dios. 2 Kag si lakob nagsiling, sang pag- kakita sa ila: "Dululugan ini sang Dios." Kag ginhingalanan niya yadto nga duug nga Mahanaim.* 3 Kag si lakob nagpadala sing mga manugbalita sa una niya kay Esau nga iya utud sa duta sa Seir, sa mga latagon sang Edom. 4 Kag nagsogo sia sa ila, nga nagasi- ling : " Amo ining pagaisiling ninyo sa akon ginoo nga si Esau : Amo ining ginsiling sang imo aiagad nga si lakob : upud ni Laban nagpanlugayaw ako, kag nadugay ako did to tubtub karon. 5 Kag may mga kabakahan ako, kag mga asno, kag mga obeha, kag mga ;alagad nga mga lalaki kag mga ba- bae ; kag nagpadala ako sa pagsiling sini sa akon ginoo, agud makakita ako sing bugay sa iya mga mata." 6 Kag ang mga manugbalita nagbala- lik kay lakolD, nga nagasililing : " Naka- dangat kami sa imo I'ltud nga si Esau, kag subung man sia nagapakari sa pagsugata sa imo, kag apat ka gatus ka tawo ka- upud niya.'' 7 Niyan si lakob hinadiukan sing daku, kag nagkalisud sia, kag ginbahin- bahin niya ang mga tawo nga yara sa iya, kag ang mga obeha, kag ang mga kaba- Mahanaim, duha ka dululugan. kahan, kag ang mga kamelyo sa duha ka bunghay. 8 Kag nagsiling sia : " Kon mag-abut si Esau sa isa ka bunghay kag iya pagpilason, ang mabilin nga bunghay makapalagyo." 9 Niyan nagsiling si lakob : " Ang Dios sang akon amay nga si Abraham kag ang Dios sang akon amay nga si Isaak, si lehoba, ikaw nga nagsiling sa akon : Balik-ka sa imo duta kag sa imo duta nga natawohan, kag ako magahimo sa imo sing maayo ; 10 Indi ako takus sang tanan nga mga kalooy kag sang tanan nga kama- tooran, nga imo gingamit sa imo aiagad : kay sa akon sungkod nagtabok ako sa sini nga lordan, kag karon ako nanginduha ka bunghay. 11 Luwasa ako, ginaampo ko sa imo, sa kamut sang akon utud, sa kamut ni Esau ; kay nahadluk ako sa iya, basi pa magkari sia, kag pilason niya ako, ang iloy kaupud sang mga anak. 12 Kag ikaw gid nagsiling : Ako, sa pagkamatuud, magahimo sa imo sing maayo kag pagahimoon ko ang imo kaliwatan subung sang mga balas sang dagat, nga indi sarang maisip bangud sang kadamuon." 13 Kag naghigda sia didto sadto nga gab-i ; kag nagkuha sia sang mga yara sa iya luyo sing isa ka hatag nga sa kay Esau nga iya utud : 14 Duha ka gatus ka kanding nga bakia kag duha ka pulo ka kanding nga lalaki ; duha ka gatus ka obeha kag duha ka piilo ka karnero. 15 Katloan ka gatasan nga kamelyo pati ang ila mga tinday ; kapat-an ka baka nga bakia kag napulo ka baka nga lalaki ; duha ka pulo ka asno nga bakia kag napulo ka tinday. 16 Kag ila sila gintugyan sa mga kamut sang iya rnga aiagad, ang tagsa ka panung sa pahain, kag nagsiling sia sa iya mga aiagad : " Paguna-kamo sa akon, kag nga ang isa ka panung ipahi- layo ninyo sa isa ka panung." 17 Kag nagsogo sia sa nahauna, nga nagasiling : " Kon masugata ka ni Esau nga akon litud, kag pamangkoton ka niya, nga nagasiling : i Sa kay sin-o ka bala ? kag I sa diin ka makadto ? kag I sa kay sin-o bala inang ginadala mo sa una nimo ? 18 Niyan magasiling ka sa iya : Ha- 42 32. 19. GENESIS. 33. 8. tag ini sang imo alagad nga si lakob, nga gindald niya sa akon ginoo nga si Esau; kag, yari karon, nga sia man nagasunud sa olehe namon." 19 Kag nagsogo man sia sa ikaduha, kag amo man sa ikatio, kag subung man sa tanan nga nagasulunud sa olehe sang mga pinanung, nga nagasiling : *' Sa sini man nga mga polongon pagaihambal ninyo kay Esau, kon masUf,ata kamo niya. 20 Kag isiling man ninyo : Yari karon ang imo alagad nga si lakob nagapakari sa olehe namon," Kay sia nagsiling: " Pagalugpayon ko ang iya kaakig tungud sang hatag, nga nagauna sa akon ; kag sa tapus sini magatan-aw ako sang iya nawung, kag ayhan pagabatu- non niya ako sing maayo." 21 Ngani ang hatag naguna sa iya, apang sia naghigda sadtong gab-i sa dululugan. 22 Kag nagtindug sia sa sadto nga gab-i, kag kinuha n^ya ang iya duha ka asawa, kag ang iya duha ka sologoon nga babae, kag ang iya napulo kag isa ka anak, kag nagtabok sia sa tabukan sang labok. 23 Ngani kinuha sila niya, kag ginpa- tabok sila niya sa sapa, kag ginpatabok man niya ang tanan nga iya. 24 Kag nabilin lamang si lakob, kag nakigdumog sa iya ang isa ka lalaki tubtub sang magpanianagbanag. 25 Kag sang pagkakita niya, nga indi sia sarang makalandas sa iya, tinandug sia niya sa iutakitahan sang balikawang kag nagiiAV-as ang balikav/ang ni lakob, sang sia nagadumog pa sa iya. 26 Kag nagsiling sia : "Euhii ako, kay nagapamanagbanag na." Apang nagsa- bat sa iya silakob : " indi ta ikaw pagbuhian tubtub nga imo ako pagpaka- maayohon." 27 Kag sia namangkot sa iya : " l Sin- o balaang imo ngalan? " Kag nagsabat sia : " Ako si lakob,'' 28 Ngani, nagsiling sia sa iya : ** Indi ka na pagtawgon nga si lakob, kondi si Israel ;* kay nakigdumog ka sa Dios kag sa mga tawo, kag naglandas ka." I 29 Niyan namangkot si lakob, nga I nagasiling : " Ginaarapo ko sa imo, nga I ipahayag m.o sa akon kon sin-o ang imo ngalan." Apang sia nagsabat ; "^Kay * Israel, rnandadaug sang Dios. ngaa bala nagapamangkot ka tungud sang akon ngalan ? " Kag ginpakamaayo sia niya didto. 30 Kag ginhingaianan ni lakob yadto nga duug nga Peniel^, "kay," polong niya, " nakita ko ang Dios sa nawung kag nawung, kag naluwas ang akon ka- buhi," 31 Kag sinubangan sia sang adiaw, sang sia nakaligad sa Peniel, kag naga- sampayud sia. 32 Tungud sini ang mga inanak ni Israel wala magakalaon sang ugat sang balikawang nga yara sa lutalatahan sang balikawang tubtub karon ; kay sia nagtandug sang lutalutahau sang balikawang ni lakob sa ugat sang balikawang. KAG sang binayaw ni lakob ang iya mga mata, nagtulok sia, kag yari karon, nagpakari si Esau, kag upud sa lyd. ang apat ka gatus ka tavvo. Niyan ginbahinbahin niya ang mga ka- bataan kay Lea, kay Rakel kag sa duha ka alagad nga babae. 2 Kag ginbutang niya ang mga alagad nga baoae kag ang ila mga kabataan sa una ; ugaling si Lea kag ang iya mga kabataan ; kag si Rakel kag si lose mga naolehe. 3 Kag sia naguna sa ila, kag nagyaub sa duta sing makapito, tubtub nga nag- palapit sia sa iya iitud. 4 Kag si Esau nagdalagan sa pag- sugata sa iya, kag ginhakus niya sia, kag nagkapyot, sia sa iya Hog, kag gin- halukan niya sia ; kag naghilibi sila. 5 Kag ginbayavv' niya ang iya mga mata, kag nakita niya ang mga babae kag ang mga kabtaan, kag nagsiling sia : "^'Sanday sin-o bala ini sila upud sa imo?" Kag sia nagsabat: "Mga kabataan sila, nga ginhatag sang Dios sa imo alagad," 6 Kag nagpalalapit ang mga alagad nga babae, sila kag ang ila mga anak kag naglayaub sila. 7 Kag si Lea man nagpalapit upud sang iya mga anak, kag naglayaub sila ; kag sang olehe nagpalapit si lose kag si Rakel, kag naglayaub man sila, 8 Kag si Esau nagsiling: " i Anong ginahunahuna mo bala sa sining tanan nga pinanong, nga nasugata ko ? " Kag ^ Pe-niel, nawung sang Dios. 43 S3. 9. GENESIS. 34. 10. sia nagsabat : " Sang pagpangita sang bugay sang akon ginoo." 9 Kag nagsiling si Esau : " Busug na ako sang akon, utud ko: magmangin sa imo ang imo." 10 Kag nagsiling si lakob : " Indi, ginaampo ko sa imo ; kon nakakita ako karon sing bugay sa imo mga mata, batuna ang akon dolot sa akon kamut, kay tungud sini nakita ko ang imo rawung, subung nga nakakita ako sang iiawung sang Dios, kay ikaw nagpaha- nvdut sa akon. 11 Batuna, ginaampo ko sa imo, ang akon dolot, nga gindala diri sa imo, kay ang Dios nagkalooy sa akon, kay may akon ako sang tanan." Kag nakigpuyas sia sa iya, kag ginbaton niya sia. 12 Kag si Esau nagsiling: " Magta- laliwan-kita kag maglalakat-kita kag ako magaupud sa imo." 13 Kag sia nagsiling sa iya : " Ang akon ginoo nakahibalo, nga ang mga kabataan mga iingiiod pa, kag nga may mga obeha kag mga baka ako nga mga gatasan ; kag kon sakoon sila sa isa iamang ka adiaw, magakalamatay ang tanan nga mga obeha. 14 Magiina karon ang akon ginoo sa iya alagad, kag ako magalakat sing hinahinay sa tikang sang kahayupan, nga nagauna sa akon, kag sa tikang sang Rabataan, tubtub nga mag-abut ako sa akon ginoo, sa Seir." 15 Kag si Esau nagsiling : "Pagaibilin ko Iamang sa imo ang tinawo, nga iiagaupud sa akon." Kag sia nagsiling : "^Ano bala pa ang kinahangian sini? Makakita kunta ako sing bugay sa mga mata sang akon ginoo." 16 Sa sini nagbalik si Esau, sa sadto nga adlaw, sa iya dalanon pa Seir. 17 Kag si lakob nagpakadto sa Sukot. Kag nagpatindug didto sing balay nga sa iya, kag naghimo sing mga palasudlan nga sa iya kahayupan; ngani ginhinga- lanan niya yadtong dung nga Sukot.* .18 Kag nag-abut si lakob nga may ])agbidaet sa banwa sa Sikem, nga yara sa duta sa Kanaan, sang nagapakari sia gikan sa Padan- Aram, kag nagdulog sia sa atubangan sang banwa. 19 Kag ginbakal niya ang isa ka bahln sang latagon, sa diin ginhumlad 3iiya ang iya layanglayang, sa kamut * Sukot, payagpayag. sang mga anak ni Hamor, amay ni Sikem, sa isa ka gatus ka panid figa pilak. 20 Kag nagapatindug sia didto sing isa ka halaran, kag ginhingalanan niya sia nga El-Eiohe-Israel.''^ Si Diaa kag ang mga Sikem itihon. KAG naggowa si Dina, ang anak nga babae ni Lea, nga ginpanga- nak ini sia niya kay lakob, sa pagtan- aw sa mga anak nga babae sang ka- dutaan. 2 Kag nakita sia ni Sikem, anak ni Hamor nga Hebinhon, dunganon sa sadtong duta, kag ginkuha niya sia kag nagdulog sia sa iya, kag ginpapaubus sia niya. 3 Apang ang iya kalag nabuyok kay Dina, anak nga babae ni Lea, kag nag- kaiuyag sia sa dalaga, kag ginhambal niya ang tagiposoon sang pamatan-on. 4 Kag naghambal si Sikem kay Ha- mor, nga ij'^a ama}^ nga nagasiling; " Paasawi ako sini nga dalaga." 5 Kag si lakob nakabati, nga gindagta- an si Dina nga iya anak. Kag sang didto ang iya mga anak nga lalaki sa latagon upud sa iya kahayupan, naghi- pus si lakob tubtub nga mag-alabut sila. 6 Kag nagpaduiong si Hamor, amay ni Sikem, kay lakob, sa paghambal sa iya. 7 Kag nag-alabut ang mga anak ni lakob gikan sa latagon, sang pag-- kahibalo nila sini ; kag nagsulubo ang mga lalaki, kag nagkalaakig sing daku, kay si Sikem naghimo sing isa ka pagka- huya sa Israel, nga nagdulog sa anak nga babae ni lakob ; nga indi dapat paghimoon. 8 Kag si Hamor naghambal as ila, nga nagasiling : " Ang kalag sang akon anak nga si Sikem nabuyok sa inyo anak nga babae ; ginaampo ko sa imo, nga ipaasawa ninyo sia sa iya. 9 Kag maginasawahay-kita ; nga iha- tag nin> o sa amon ang inyo mga anak nga babae, kag kuluha-kamo sang sa amon. 10 Kag puluyo-kamo upud sa amon ; kay ang duta yara sa atubangan ninyo ; puluyo-kamo kag palangabuhi-kamo sa iya, kag taiagiya-kamo sa iya." * El-Elohe-Israely ang Dios amo ang Dios sa Israel. 44 34. 11. GENESIS. 35.1 11 Kag si Sikem man nagsiling sa amay kag sa mga iitud /?/ Dina : " Na- kakita ako kunta sing bugay sa inyo mga mata, kag magahatag ako sang pagaisiling ninyo sa akon ; 12 Pangayoi-ninyo ako sang labing daku nga dolot kag hatag, nga ako magahatag sini, sono sang pagaisiling ninj^o sa akon ; kag pagipaasawa-ninyo sa akon ang dalaga," 13 Kag nagsalabat ang mga anak ni lakob kay Sikem kag kay Hamor, nga iya ama}'", nga may limbcng ; kag nag- halambai silasing siibutig sini, tungud kay gindagtaan niya si Dina, nga ila iitiid. 14 Kag nagsililing sila sa ila : " Indi kami sarang makahimo sini sa paghatag sa amon litud nga babae sa tawo nga ditinuli, kay nga sa amon kalangil-aran ini. 15 Apang sa sini lamang nga kasug- tanan magahiiisugot kita : nga magma- nginsubung kanio sa amon, nga magpa- tuli sa inyo ang tanan nga lalaki. 16 Niyan pagaihatag namon sa inyo ang amon mga anak nga babae, kag magakuluha kami sang sa inyo ; kag magpulu3''6 kami upud sa inyo, kag magmanginisa kita ka banwa. 17 Apang kon indi kamo magpala- mati sa pagpatuli sa inyo, pagakuhaon nam.on ang am.cn anak nga babae, kag magalalakat kami." 18 Kag ang ila mga polong nangin- mga maayo sa mga mata ni Hamor, kag ni Sikem, anak ni Hamor. 19 Kag W3}A magpadugay ang pama- tan-on sa paghimo sadto, kay ang anak nga babae ni lakob nagpahamuut sa iya, Kag sia among labing dimganon sa bug-os nga balay sang iya amay. 20 Niyan si Hamor kag si Sikem nga iya anak nagkaladto sa gawang sang ila banwa ; kag ginhambai nila ang mga lalaki sang ila banwa, nga nagasi- liling : 21 ** Ining mga lalaki mga makidaitcn sila sa aton, kag magapuluyo sila sa kadutaan, kag magapalangabuhi sila sa iya ; busa, yari karon, ang duta tuman ka sangkad nga sa ila. Kita magapa- langasawa sa ila mga anak nga babae, kag pagaihatag naton sa ila ang m-ga aton. 22 Lamang sa sini nga kasugtanan ining mga tawo magahisugot sa aton, agud nga magpuyo sila sa aton kag magmanginisa kita ka banwa, kon ma- gapatuli sa aton ang tanan nga lalaki, subung nga sila gid mga tinuli. 23 Ang ila kahayupan kag ang ila pagkabutang, kag ang tanan nila nga mga kasapatan, ; indi bala sila aton ? Lamang maghilisugot kita sa ila, kag magapuluyo sila upud sa aton." 24 Kag nagtuluman kay Hamor kag kay Sikem, nga iya anak, ang tanan nga naggulowa sa banwa; kag gintuli nila ang tanan nga lalaki, ang tanan nga naggulowa sa gawang sang ila banwa. 25 Kag nahanabu, sang ikatlo ka ad- law sang nagabalatyag sila sang daku nga kasakit, nga ang duha ka anak ni lakob, si Simeon kag si Lebi, mga utud nga lalaki ni Dina, nagkuluha ang tagsatagsa sang iya hinganiban, kag nagkaladto batok sa banwa nga maisug gid, kag ginpatay nila ang tanan nga mga lalaki. 26 Kag ginpatay man nila sa sulab sang hinganiban si Hamor kag si Sikem nga iya anak ; kag ginkuha nila si Dina sa balay ni Sikem, kag naggulowa sila. 27 Kag ang mga anak ni lakob nag- palakadto sa m.ga patay, kag gin-ati nila ang banwa, tungud kay gindagtaan ang ila utud. 28 Kag ginkuha nila ang ila mga obeha, kag ang mga baka, kag ang ila mga asno, kag ang yara sa banwa kag sa latagon ; 29 Kag gindalala nila nga mga bihag kag gin-ati nila ang mga mangad, kag ang tanan nila nga mga kabataan, kag ang ila mga asawa, kag ang tanan nga yara sa mga balay. 30 Niyan nagsiling si lakob kay Simeon kag kay Lebi : " Ginagamo ninyo ako sa paghimo sa akon nga kalangil-aran sa mga pumuluyo sini nga duta, sa mga Kanaahon kag sa mga Peresinhon ; tungud kay may diyota}^ lamang ako nga tawo, m^agtilingub sila batok sa akon, kag pasapilason nila ako, kag pagalaglagon n.'.a ako kag ang akon balay." 31 Kag sila nagsalabat : " l Pagakabi- gon bala nila ang amon utud nga babae subung sang isa ka bigaon ? " Si lakob sa Bethel — Pagkapaty oi Rakel kag ni Isaak. 3C KAG nagsiling ang Dios kay la- '^ kob : " Tindug-ka, taklad-ka sa Bethel, kag puyo-ka didto, kag hirao-ka 45 35.2. GENESIS. 35. 25. didto sing isa ka halaran sa Dios, nga nagpahayag sa imo, sang nagapalagyo ka kay Esau nga imo utud. 2 Nij'^an si lakob nagsiling sa iya pani- maidy kag sa tanan nga mga yara upud sa iya : " Kuhaa-ninyo ang mga dios nga dumuluong nga yara sa tunga ninyo, kag palaninlo-kamo, kag ililis-kamo sang inyo mga panapton. 3 Kag magtilindug-kita, kag magta- laklad-kita sa Bethel ; kag magahimo ako didto sing halaran sa Dios, nga naga- sabat sa akon sa adlaw sang akon kaiis- danan, kag nagupud sa akon sa dalanon, nga ginlaktan ko." 4 Sa sini ginhatag nila kay lakob ang tanan nga mga dios nga dumuluong, nga yara sa ila mga kamut, kag ang mga aritos nga yara sa ila mga dulungan ; kag si lakob nagtago sa ila sa idalum sang isa ka terebinto, nga yara sa luyo sang Sikem. 5 Kag nagtalaliv/an sila ; kag ang ka- kugm.at sa Dios nanginsa ibabaw sang mga kabanwaanan nga yara sa palibot nila, kag wala nila paglagsa ang mga anak ni lakob. 6 Kag nag-abut si lakob sa Lus, nga yara sa duta sa Kanaan (ini among Bethel), sia kag ang bug-os nga banwa nga yara upud sa iya. 7 Kag nagpatindug sia didto sing isa ka halaran, kag ginhingalanan niya ang duug nga El-Bethel ;* kay didto nag- pahayag sa iya ang Dios, sang sia nag- palagyo sa iya utud. 8 Niyan namatay si Debora, sisiwa ni Rebeka,kag ginlubung sia sa idalum sang Bethel, sa idalum sang terebinto ; kag ginhingalanan niya sia nga Alon- Bakut.t 9 Kag nagpahayag liwan ang Dios kay lakob, sang nagbalik sia sa Padan- Aram, kag ginpakamaayo sia niya. 10 Kag nagsiling sa iya ang Dios : " Ang imo ngaian amo si lakob, indi na pagtawgon ang imo ngaian nga si lakob, kondi si Israel manginimo ngaian," kag ginhingalanan niya sia nga si Israel. 11 Kag nagsiling sa iya ang Dios: " Amo ako ang Makagagahum nga Dios : magpamunga-ka kag pagdamu-ka ; isa ka katawohan kag katilingban sang mga * El-Bethel, ang Dios sang Bethel, t AJon-Bahit, alon kon terebinto sang paghibi. katawohan magagikan sa imo, kag mga hari magagulowa sa imo mga hawak, 12 Kag ang duta, nga ginhatag kay Abraham kag kay Isaak, pagaihatag ko sa imo ; kag sa imo kaliwatan sa olehe nimo pagaihatag ko ang duta." 13 Kag nagsaka ang Dios gikan sa iya, sa duug diin naghambal sia sa iya. 14 Kag si lakob nagpatindug sing isa ka handumanan sa duug sa diin nag- hambal sia sa iya, isa ka handumanan nga bato, kag ginbobo niya sa ibabaw niya ang halad nga ilimon, kag nagula sa ibabav/ niya sang lana. 15 Kag ginhingalanan ni lakob yadto nga duug, diin ang Dios naghambal sa iya, nga Bethel. 16 Kag nagtaliwan sila sa Bethel, kay may diyotay pa nga lalakton sa pag-abut sa Eprata, sang si Rakel nag-anak, kag maiwat ang iya pag-anak. 17 Kag nahanabu, nga subung may kaiwat sa iya pag-anak, nagsiling sa iya ang manughilot : " Indi ka mahadluk, nga ining anak manginimo man." 18 Kag nahanabu nga, sang paggowa sa iya sang kalag (kay namatay sia), ginhingalanan niya sia nga si Ben-oni* ; apang ginhingalan sia sang iya amay nga si Benyamin.t 19 Kag si Rakel namatay, kag ginlu- bung sia sa dalan sa Eprata (nga among Bethleem). 20 Kag ginbutangan ni lakob sing isa ka handumanan sa ibabaw sang iya lulubngan. Ini amo ang handumanan Gang lulubngan ni Rakel tubtub karon. 21 Kag nagtaliwan si Israel, kag gin- humlad niya ang iya layanglayang sa pihak sang Migdal-eder. 22 Kag nahanabu, sang nagapuyo si Israel sa sadto nga duta, nga si Ruben nagkadto sa pagtolog upud kay Bilha, nga babae sang iya amay ; nga nahi- baloan ini ni Israel. 23 Bu§a karon, ang mga anak ni Israel nanginnapulo kag duha : ang mga anak ni Lea : si Ruben, ang panganaj'' ni lakob ; ugaling si Simeon, si Lebi, si luda, si Isakar kag si Sabulon. 24 Ang mga anak ni Rakel : si lose, kag si Benyamin. 25 Kag ang mga anak ni Bilha, alagad * Ben-oni, anak sang akon kasakit. t Benyamin, anak sang kamut nga too. 46 35. 26. GENESIS. 36. 2h nga babae ni Rakel : si Dan kag si Napteli. 26 Kag ang mga anak ni Silpa, alagad nga babae ni Lea : si Gad kag si Aser. Ini sila nangin mga anak ni lakob, nga nagkalatawo sa iya sa Padan-Aram. 27 Kag nagkadto si lakob kay Isaak, nga iya amay, sa Mamre, sa Kiriat- Arba (nga among Hebron), nga didtq nagpanlugayaw si Abraham kag si Isaak. 28 Kag ang mga kaadlawan ni Isaak nangin isa ka gatus kag kawaloan ka tuig. 29 Kag nagtinga si Isaak, kag nama- tay kag ginsimpon sia sa iya mga banwa, nga tigulang kag busug na sa pagkabuhi. Kag giniubung sia ni Esau kag ni lakob, nga iya mga anak. Mga kaliwatan ni Esau. O^ KAG ini sila among mga kali- OV-/ watan ni Esau (nga amo 'ang Edom) : 2 Si Esau nagpangasawa sa mga anak nga babae ni Kanaan : kay Ada, anak nga babae ni Elon nga Hetinhon, kag kay Oholibama, anak nga babae ni Ana, anak nga babae ni Sibeon nga Hebinhon : 3 Kag kay Basemat, anak nga babae ni Ismael, nga u*vid nga babae ni Nebayot. 4 Kag si Ada nag-anak sa kay Esau kay Elipas, kag si Easemat nag-anak kay Rehuel ; 5 Kag si Oholibama nag-anak kay leus, kay lalam kag kay Kora. Ini sila among mga anak ni Esau, nga nag- kalatawo sa duta sa Kanaan. 6 Kag ginkuha ni Esau ang iya mga asawa, kag ang iya mga anak nga lalaki kag babae, kag ang tanan nga mga tav/o sa iya balay, kag ang iya mga kahayupan, kag ang tanan niya nga mga kasapatan kag ang bug-os niya nga pagkabutang, nga nakita niya sa duta sa Kanaan, kag nagkadto sia sa isa ka duta sa atubangan ni lakob nga iya litud. 7 Kay ang pagkabutang nila daku, kag indi sila sarang makapuyo sing tingub, bisan ang duta sang ila pagda- pon indi sarang makadala sa ila, bangud sang ila mga kahayupan. 8 Kag si Esau nagpuyo sa bukid sa Seir ; si Esau among Edom. 9 Yari karon ang mga kaliwatan ni Esau, amay ni Edom, sa bukid sa Seir. 10 Ini sila amo ang mga ngalan sang mga anak ni Esau : si Elipas, anak ni Ada, asawa ni Esau, si Rehuel, anak ni Basemat, asawa ni Esau. 11 Kag ang mga anak ni Elipas nangin si Teman, si Omar, si Tsepo, si Gatam kag si Kenas. 12 Kag si Timna nanginbabae ni Elipas, anak ni Esau, kag nag-anak sia sa ij-^a kay Amalek. Ini sila among mga anak ni Ada, nga asawa ni Esau. 13 Kag ang mga anak ni Rehuel : si Nahat kag si Serak, si Sama kag si Misa. Ini sila among mga anak ni Basemat, asawa ni Esau. 14 Ini sila among mga anak ni Oho- libama, nga asawa ni Esau, anak nga babae ni Ana, anak nga babae ni Tsi- beon : sia nag-anak sa kay Esau kay leus, kay^alam kag kay Kora. 15 Ini sila among mga pangolo sang mga anak ni Esau : ang mga anak ni Elipas, panganay ni Esau : ang pangolo nga si Teman, ang pangolo nga si Omar, ang pangolo nga si Tsepo, ang pangolo nga si Kenas ; 16 Ang pangolo nga si Kora, ang pangolo nga si Gatam kag ang pangolo nga si Amalek. Ini sila among mga pangolo sang kaliwat ni Elipas sa duta sa Edom. Ini sila mga anak ni Ada. 17 Kag ini sila among mga anak ni Rehuel, anak ni Esau : ang pangolo nga si Nahat, ang pangolo nga si Serak, ang I pangolo nga si Sama kag ang pangolo nga si Misa. Ini sila among mga pango- lo sang kaiiwat ni Rehuel sa duta sa Edom. Ini sila among mga anak ni Basemat nga asawa ni Esau. 18 Kag ini sila among mga anak ni Oholibama, asawa ni Esau : Ang pa- ngolo nga si leus, ang pangolo nga si lalam, kag ang pangolo nga si Kora. Ini sila among mga pangolo sang kaiiwat ni Oholibama, anak nga babae ni Ana, asawa ni Esau. 19 Yari karon ang mga anak ni Esau, kag ini sila ang ila mga pangolo. Ini among Edom. 20 Kag ini sila among mga anak ni Seir nga Horinhon, mga pumuluyo sa sadtong duta : si Lotan, si Sobal, si Tsebeon kag si Anai ; 21 Si Dison, si Eser kag si Disan. Ini sila among raga pangolo sang mga Ho- 47 36. 22. GENESIS, 37- 6. rinhon, mga anak ni Seir, sa duta sa Edom. 22 Ang mga anak ni Lotan amo : si Hori kag si Heman ; kag si Timna among utud nga babae ni Lotan. 23 Kag ini sila ang mga anak ni Sobal : si Alban, si Manahat, si Ebal, si Sepo kag si Onam. 24 Ini sila ang mga anak ni Sibeon : si Aia kag si Ana. Ini si Ana amo ang nakasapo sang mga tuburan nga mainit sa kahanayakan, sang ginapahalab niya ang mga asno ni Tsibeon nga iya amay. 25 Ang m.ga anak ni Ana amo si Dison, kag si Oholibama, anak nga ba- bae ni Ana. 26 Ini sila mga anak ni Dison : si Hemdan, si Esban, si litran kag si Ke- ran, 27 Ini sila mga anak ni Eser : si Bil- han, si Sahaban kag si Akan. 28 Ini sila mga anak ni Dison : si Hus kag si Aran. 29 Ini sila among mga pangolosang mga Horinhon: Ang pangoio nga si Lolan, ang pangoio nga si Sobal, ang pangoio nga si Sibeon, kag ang pangoio nga si Ana ; 30 Ang pangoio nga si Dison, ang pangoio nga si Eser, ang pangoio nga si Disan, Ini sila among mga pangoio sang mga Horinhon, sono sang ila mga pangoio, sa duta sa Seir. 31 Yari karon ang mga hari nga naghalari sa duta sa *Edom, sa wala pa maghari ang hari sa ibabaw sang mga anak ni Israel : 32 Si Bela, anak ni Beor, naghari sa Edom, kag ang ngalan sang iya banwa among Dinaba. 33 Kag namatay si Bela, kag naghari nga salili niya si lobab, anak ni Serak, sa Bosra. 34 Kag namatay si lobab, kag naghari nga salili niya si Husam, sa duta sang mga Temaninhon. 35 Kag namatay si Husam, kag naghari nga salili niya si Hadad, anak ni Badad, nga nagpilas kay Madian sa lata- gon sa Moab, kag ang ngalan sang iya banwa among Abit. 36 Kag namatay si Hadad, kag naghari nga salili niya si Samla, sa Masreka. 37 Kag namatay si Samla, kag nag- hari nga salili niya si Saul, sa Rehobot sang suba. 38 Kag namatay si Saul, kag naghari nga salili niya si Baal-Hanan, anak ni Akbor. 39 Kag namatay si Baal-Hanan, anak ni Akbor, kag naghari nga salili niya si Hadar ; ang ngalan sang iya banwa among Pahu, kag ang ngalan sang iya asawa si Mehetabel, anak nga babae ni Matred, anak nga babae ni Mesahab. 40 Yari karon ang mga ngalan sang mga pangoio sang kalnvat ni Esau, sono sa ila mga panimalay, sono sang ila mga duug, kag sa ila mga ngalan : ang pangoio nga si Timna, ang pangoio nga si Alba, ang pangoio nga si letet ; 41 Ang pangoio nga si Oholibama, ang pangoio nga si £la, ang pangoio nga si Pinon ; 42 Ang pangoio nga si Kenas, ang pangoio nga si Teman, ang pangoio nga si Mibsar ; 43 Ang pangoio nga si Magdiel kag ang pangoio nga si Iram. Ini sila among mga pangoio sa Edom, sono sa ila mga puluy-an, sa duta sang ila mga kaugalingon. Ini amo si Esau nga amay sang mga Edominhon. Si lose ginbaligya sang iya mga utud. KAG nagpuyo si lakob sa duta sa diin nagdapon ang iya amay, sa duta sang Kanaan. 2 Ini sila among mga kaliwatan ni lakob : si lose, sang nagaedad sia sing napulo kag pito ka tuig, nagpahalab sia sang mga obeha upud sa iya mga litud ; lanubo sia upud sa m.ga anak ni Bilha, kag sa mga anak ni Silpa, mga babae sang iya amay ; kag ginbalita ni lose sa iya amay ang malain nga kabantugan nila, 3 Kag ginhigugma ni Israel si lose sing labi sa tanan niya nga mga anak, kay ginpanganak niya sa iya katigula- ngon ; kag ginhimoan niya sia sing isa ka panapton sa lainlain nga mga duag. 4 Kag sang nakita sang iya utud, nga ang ila amay nagahigugma sa iya labi sang tanan niya nga mga utud, ginadum- tan nila sia, kag indi sila sarang maka- hambal sa iya sing makigdaiton. 5 Kag si lose nagdamgo sing isa ka damgo, kag ginsugid niya ini sa iya mga utud; kag sila nagdulumut pa gid sa iya. 6 Kag sia nagsiling sa ila : " Pamati- 48 37. 7. GENESIS* 37. 28. kamo karon sinr nga damgo, nga gin- damgo ko : 7 Yari karon, nga nagabulugkos kita sing mga linaylay sa tunga sang latagon, kag yari karon, nga ang akon binugkos nagatindug, kag nagatadlung sia, kag nga ang inyo mga binugkos nagalilibut kag nga nagaduluko sa akon." 8 Kag nagsalabat sa iya ang iya mga utud : "" i Magahari ka bala sa ibabaw namon, kon magaginoo ka sa ibabaw namon ? " Kag gindumtan pa gid niia sia, bangud sang iya mga damgo kag sang iya mga polong. 9 Kag nagdamgo sia sing isa pa ka damgo, kag ginsugid hiya ini sa iya mga utud, nga nagasiling : " Yari karon, nga nagdamgo ako sing isa pa ka dam- go ; kag yari karon, nga ang adlaw kag ang bulan, kag ang napiilo kag isa ka bitoon nagalayaub sa akon." 10 Kag ginsugid niya ini sa iya amay kag sa iya mga utud ; kag ang iya amay nagsabdong sa iya : " i Ano nga damgo baia ini nga gindamgo mo ? i Magakari bala ako kag ang imo iloy, kag ang imo mga utud sa pagyaub sa imo ? " 11 Kag ang iya mxga utud may kahisa sa iya, apang ang iya amay nagapama- landong sini. 12 Kag ang mga litud ni lose nagpala- kadto sa pagpahalab sang kahayupan sang iya amay sa Sikem.. 13 Kag nagsiling is Israel kay lose : " I Indi bala nagapalahalab ang imo mga utud sang mga obeha sa Sikem ? Kari- ka, kag pagaipadala ko ikaw sa ila." Kag sia nagsabat sa iya : " Yari ako." 14 Kag sia nagsiling sa iya : " Lakat- ka karon kag tan-awon-mo kon napaano ang imo mga utud, kag kon napaano ang mga obeha ; kag dal-hi ako sang sabat." Kag ginpadala niya sia kutub sa nalup- yakan sang Hebron, kag sia napa- Sikem. 15 Kag nakita sia sang isa ka tawo, kag yari karon, nga nagalakat sia sa kaomahan nga wala sing padulungan ; kag ginpamangkot sia sadto nga tawo, nga nagasiling : '* i Ano bala ang ginapangita mo ? " 16 Kag nagsabat sia : " Sa akon mga utud nagapangita ako. Ginaampo ko sa imo, nga isiling mo sa akon sa diin sila nagapahalab ? " 17 Kag nagsiling ang tawo : " Nag- halin sila diri ; kag nabatian ko sa ila ang siling : Makadto kita sa Dotan." Kag si lose nagsunud sa iya mga utud kag nakita niya sila sa Dotan. 18 Apang nakita sia niia sa rnalayo ; kag sa wala pa sia makaabut sa ila, nag- silinapul sila batok sa iya sa pagpatay sa iya. 19. Kag nagsinilingay ang isa sa isa : '•' Yari karon, nagapakari ang paladam- go. 20 Busa karon, kalari-kamo, kag pat- yon naton sia, kag iholog naton sia sa iDobon, kag magasiling kita : Isa ka sapat nga mabangis nagtukub sa iya ; nij'^an tan-awon naton kon ano ang madangatan sang iya mga damgo." 21 Apang sang pagkabati sini ni Ruben, ginluwas sia niya sa ila mga kamut, nga nagasiling : *' Indi naton sia pagpatyon." 22 Kag nagsiling man sa ila si Ruben : " Dili kamo magpatolo sing dugo ; iho- log sia sa sina nga bobon, nga yara sa kahanayakan, apang indi ninyo pagba- yawon ang kamut sa iya." Ini ginsiling niya sa pagluwas sa iya sa ila mga kamut, agud nga mapabalik sia niya sa iya amay. 23 Kag nahanabu, sang si lose nag- abut sa iya mga utud, nga ginpauba niia kay lose ang iya bayo, ang bayo nga madamu sing duag, nga iya ginbayo 24 Kag dinakup niia sia^ kag ginholog sia niia sa bobon ; apang ang bobon wala sing sulud, wala sing tubig. 25 Kag nagiingkod sila sa pagkaon sang tinapay ; kag sang binayaw niia ang ila mga mata, nagtololok sila, kag yari karon ang isa ka bunghay sang mga ismaelinhon, nga nagapalakari gikan sa Galaad upud sang ila mga kamelyo, nga napakuluhan, sing mga pahamut, ihala- plas kag tagok nga mahamut, nga gina- dala niia sa Egipto. 26 Kag si luda nagsiling sa iya mga utud : " i Ano bala ang kapuslanan naton sa pagpatay sa aton utud, kag sa pagtabon sang iya dugo ? ' : 27 Palapit-kamo, kag ibaligya naton sia sa mga Ismaelinhon, kag indi naton pagbayawon ang aton kamut sa iya ; kay aton utud sia, aton man uuud." Kag nagugyon sa iya ang iya mga utud. 28 Kag nag-alagi ang mga manugba- ligya nga Madiahanon. Kag ang mga litud ni lose nagbatak sa iya sa bobon kag ginpasaka niia sia ; kag ginbaligya 49 37. 29. GENESIS. 38. 14. nila si lose sa mga Ismaelinhon sa duha ka piilo ka panic! nga kuarta. Kag gin- dala nila si lose sa Egipto. 29 Kag sang pagbalik ni Ruben sa bobon, yari karon, waia na si lose sa bobon ; kag ginisi niya ang iya mga panapton. ^ 30 Kag sang bimalik sia sa iya mga utud, nagsiling sia sa ila : " i Ang pa- matan-on wala na ! Kag ako, i sa diin bala ako makadto ? " 31 Niyan kinuha nila ang bay 6 nga malaba ni lose ; kag sang pinugutan nila ang isa ka kanding nga lalaki, tinam-oy nila sa dugo ang bayo. 32 Kag ginpadala nila ang bayo nga madamung duag, kag ginpalambut nila ini sa ila amay, nga nagasiling : '* Ini anion sia nakita. Kiialaha karon kon amo ini ang bay6 sang imo anak, kon indi." 33 Kag nakilala niya sia, kag nagsi- ling sia: "Amo ang bayo sang akon anak ; isa ka sapat nga mapintas nag- tukub sa iya ; sa wala sing duhaduha ginhalunhon si lose." 34 Niyan ginisi ni lakob ang iya mga panapton, kag nagsuklob sia sing panap- ton sa lalaw, kag naglalaw sia bangud sang iya anak sa malawig nga mga adlav/. 35 Kag nagtilindug ang tanan niya nga mga anak nga alaki kag ang tanan niya nga mga anak nga babae sa pagli- pay sa iya ; apang sia nagdumili nga paglipayon, nga nagasiling : " Indi. Kay magapanaug ako sa akon anak, nga may lalaw, tubtub sa lulubngan." Kag naghibi ang iya amay tungud sa iya. 36 Kag ginbaligya sia sang mga Ma- dianinhon sa Egipto kay Potipar, salali- gan ni Paraon, pangolo sang mga manugbantay. Si luda kag si Tamar. 00 KAG nahanabu, sa sadtong panag- *^0 on, nga si luda nagdulhog upud sa iya mga utud, kag nakigimpon sa isa ka lalaki, nga Adulaminhon, nga ginahi- ngaianan nga si Hira. 2 Kag nakita didto ni luda ang anak nga babae sang isa ka tawo nga Kana- anhon, nga ginahingalanan nga si Sua, kag ginkuha niya sia kag nagsulud sa iya. 3 Kag nanamkon sia, kag nag-anak sia sing isa ka anak nga' lalaki, kag gin- hingalanan niya sia nga si Er. 4 Kag nagpanamkon sia liwan kag nag-anak sia sing isa ka anak nga lalaki, kag ginhingalanan niya sia nga si Onan. 5 Kag nagpanamkon pa sia liwan, kag nag-anak sia sing isa ka anak nga lalaki, kag ginhingalanan niya sia nga si Sela. Kag didto sia sa Kesib, sang pag-anak niya sini. 6 Kag ginpaasawa ni luda kay Er, nga iya panganay, ang isa ka babae nga gin- hingalanan sia nga si Tamar. 7 Kag si Er, ang panganay ni luda, nanginmalain sa mga mata ni lehoba, kag ginkuhaan sia' ni lehoba sang ka- buhi. 8 Niyan si luda nagsiling kay Onan : " Sulud-ka sa asawa sang imo utud, kag himoa sa iya ang katungdanan sang utud sang bana, kag bangon-ka sing kaliwatan sa imo utud." 9 Kag sang nahibaloan ni Onan, nga ang kaliwatan indi mangin-iya, naga- kahanabu nga, kon magsulud sia sa asawa sang iya utud, ginapaawas niya sa duta, sa indi paghatag sing kaliwatan sa iya utud. 10 Kag nanginmalain sa mga mata ni lehoba ang ginhimo niya, kag gin- kuhaan man niya sia sang kabuhi. 11 Kag si luda nagsiling kay Tamar nga iya umagad : *' Magpuyo-ka nga balo sa balay sang imo amay, tubtub nga magdaku si Sela, nga akon anak." Kay nagsiling sia : " Nga ayhan indi man sia mamatay subung sang iya mga utud." Kag naglakat si Tamar, kag nagpuyo sa balay sang iya amay. 12 Kag nagliligad ang malawig nga mga adlaw, kag namatay si Sua, nga asawa ni luda ; kag sang si luda nag- kalipay, nagtaklad sia sa mga manug- alut sang iya mga obeha sa Timnat, sia kag ang iya abyan nga si Hira, ang Adulaminhon. 13 Kag ginpahibalo ini kay Tamar, nga nagasiling : " Yari karon ang imo guangan nagataklad sa Timnat sa pag- alut sang mga obeha." 14 Niyan ginkuha niya sa ibabaw niya ang mga panapton sa iya pagka- balo, kag nagpanabon sia sing isa ka takurung kag pinutus sia, kagnagtin- dug sia sa gawang sang Enaim, nga yara sa luyo sang dalan sa Timnat ; kay ginatan-aw niya nga nagadaku na 50 38. 15. GENESIS. 39.5. si Sela, kag sia wala pagipaasawa sa iya. 15 Kag nakita sia ni luda, kag gin- pakabigaon sia niya, kay gintabunan niya ang iya nawung. 16 Kag sa dalan nagliso sia nayon sa iya, kag nagsiling sa i)^a : " Kari-ka, ginaampo ko sa imo, nga magsiiliid ako sa imo : " kay wala sia makahibalo nga sia umagad niya. Kag sia nagsiling : " i Ano bala ang pagaihatag mo sa akon, kon magsuliid ka sa akon ? *' 17 Sia nagsabat: " Pagapadal-an ko ikaw sa kahayupan sing isa ka tinday sang mga kanding." Kag sia nagsiling : " ; Pagahatagan mo ako bala sing kati- pan tubtub nga ipadala mo ini ? " 18 Niyan sia nagsiling : " i Ano bala nga katipan ang pagaihatag ko sa imo ? " Sia nag-sabat : " Ang imo singsing. kag ang imo lubid, kag ang imo sungkod, nga 3^ara sa imo kamut." Kag ginhatag niya sa iya ini, kag nagsulud sia ; kag sia nagpanamkon sa iya. 19 Kag nagtindug sia, kag naglakat : kag ginkuha niya ang tukurung sa iba- baw niya, kag nagpanaput sang mga pa- napton sang iya pagkabalo. 20 Kag ginpadala ni luda ang tinday sang mga kanding sa kamut sang iya abyan nga Adulaminhon, agud nga magkuha sang katipan sa kamut sang babae ; apang v>^ala ni5^a makita sia. 21 Kag nagpamangkot sia sa mga tawo sa sadto nga dung, nga nagasiling : " i Diin bala ang bigaon sa Enaim, nga yara sa luyo sang dalan ? " Kag sila nagsililing : " Wala diri sing bigaon." 22 Niyan sia nagbalik kay luda, kag nagsiling : " Wala ko sia makita ; kag ang mga tinawo man sang duug nagsili- ling : Diri wala sing bigaon." 23 Kag si luda nagsiling : " Tagoa ini nga sa iya, agud nga indi kita magma- ngintalamayon ; yari karon ginpadala ko ini nga tinday, kag ikaw wala maka- kita sa iya." 24 Kag nahanabu nga, sang lumigad ang mga tatlo ka bulan, ginpahibalo si luda, nga nagasiling : " Si Tamar, nga imo umagad, nagpakighilawas, kag matuud pa nga nagabusung sa mga pag- pakighilawas." Kag si luda nagsiling : " Pagov/aa-ninyo sia, kag pagsunugon sia." 25 Kag sang ginpagowa sia, nag- pakadto sia sa pagsiling sa iya ugangan : " Sa lalaki nga tag-iya sini nga mga butang, nagabusung ako." Kag nagsi- ling pa sia : " Pagkilalahon-mo, gina- ampo ko ia imo, nga kon kay sin-o ining mga butang, ang singsing, kag ang lubid, kag ang sungkod." 26 Niyan ginkilala ini sila ni luda, kag nagsiling sia : " Matarung pa sia sa akon, tungud kay wala ko pagihatag sa iya si Sela nga akon anak." Kag indi nga mas-a nakilala pa niya sia. 27 Kag nahanabu nga, sa panag-on sa pag-anak, yari karon may duha sa iya tian. 28 Kag nahanabu, sang nagaanak sia, nga naggowa ang kamut sang isa, kag kinuha sia sang manughilot kag ginhigot niya sa iya kamut ang isa ka naJiot nga grana, nga nagasiling : " Ini mahauna nga naggowa." 29 Apang nahanabu nga, sang pina- sulud niya ang kamut, yari karon, ang iya utud naggowa ; kag a?ig babae nagsi- ling : ; Ano nga gisi ang ginhimo mo ! i Ang gisi ma ho log sa ibabaw nimo ! " Kag ginhingalanan niya sia nga si Peres.^ 30 Kag sang olehe naggov»^a ang iya utud, ang may nahot nga grana sa iya kamut, kag ginhingalanan niya sia nga si Sera.t Si lose nagabatok ss asawa n: Potipar. 30 KAG sang nadala si lose sa Egip- ^ to, ginbakai sia ni Potipar, kapon ni Paraon, pangolo sang mga bantay, lalaki nga Egiptohanon, sa kamut sang mga Ismaelinhon nga nagdulhog sa iya didto. 2 Apang si lehoba nagiipud kay lose, kag nanginlalaki sia nga pinabugana ; kag yara sia sa balay sang iya ginoo, nga Egiptohanon. 3 Kag nakita sang iya ginoo, nga si lehoba yara upud sa iya, kag nga ang tanan nga ginhimo niya, ginpabugana ini ni lehoba sa iya kamut. 4 Sa sini nakakita si lose sing bugay sa iya mga mata, kag nagaalagad sia sa ij^a ; kag ginhimo sia niya nga tululinan sang iya balay, kag gintugyan niya sia sa iya kagamhanan ang tanan nga iya. 5 Kag nahanabu nga, kutub sang pag- * Peres, pagkaboong. t Sera, pamanagbanag. 51 39.6. GENESIS. 40.3. tulin niya sa iya sang iya balay, kagsang tanan nga iya, ginpakamaayo ni lehoba ang balay sang Egiptohanon bangud kay lose ; kag ang pagpakamaayo ni lehoba nanginsa ibabaw sang tanan nga iya, sa balay kag sa latagon, 6 Kag ginbilin niya ang tanan nga iya sa kamut ni lose, nga wala sia sing nakilala nahannngiid sa iya, kondi ang tinapay nga ginkaon niya. Kag si lose magayon sia sing bayhon kag matahum sa itiiluluk. 7 Kag nahanabu, sa tapus sini, nga ang asawa sang iya ginoo nagbutang sang iya mga mata kay lose, kag nagsi- ling : " Tolog-ka upud sa akon." 8 Kag sia wala magbuut, kag nagsi- ling sia sa asawa sang iya ginoo : " Yari karon, nga ang akon ginoo wala maga- kilala sang bisan ano sa balay sa akon, kag ginbutang niya sa akon kamut ang tanan nga iya. 9 Wala na sing labing daku sa akon sa sini nga balay, kag wala gid sing ano nga butang nga ginadumilian nij'^a sa akon kondi ikaw,tiingud kay ikaw asawa niya ; i paano nga maghimo ako sining dakung kalainan, kag magpakasala ako batok sa akon Dios ? " 10 Kag nahanabu, sang nagahambal sia kay lose sa adlawadlaw, nga wala niya sia pagapamatii, agud nga mag- dulog sia sa luyo niya, sa paghigda upud sa iya. 11 Kag nahanabu isa sina ka adlaw, nga nagsulud sia sa balay sa paghimo sang iya tulumanon, nga wala gid sing bisan sino sang mga sa balay didto sa balay. 12 Kag ginbuyotan niya sia sa iya panapton, nga nagasiling : " Tolog-ka upud sa akon." Niyan ginbayaan niya sa iya ang iya panapton sa mga kamut, kag nagpalagyo sia, kag naggowa sia. 13 Kag nahanabu sang nakita niya nga nabilin ang iya panapton sa iya mga kamut, kag nga nagpalagyo sia sa gowa, 14 Nga gintawag niya ang mga sa balay, kag ginhambal niya sila, nga nagasiling : *' Tuluka-ninyo, gindalhan kita diri sang isa ka Hebreinhon, agud nga maglahuglahug sa aton. Nagkari sia sa akon sa pagtolog upud sa akon, kag ako nagsingit sa mataas nga tingug. 15 Kag nahanabu, sang nakita niya nga ako nagabayaw sang akon tingug kag nagsingit, nga ginbayaan niya sa luyo nakon ang iya panapton, kag nag- palagyo sia kag naggowa." 16 Kag ginbutang niya sa luyo niya ang panapton sini, tubtub nga njig-abut ang iya ginoo sa balay. 17 Niyan naghambal sia sa iya sono sining mga polong, nga nagasiling : " Ang alagad nga Hebreinhon nga gindala mo diri sa anion, nagkari sa akon sa pagpakahuya sa akon. 18 Kag siling nga ako nagbayaw sang akon tingug kag nagsingit, ginbayaan niya ang iya panapton sa luyo nakon, kag nalagyo sia sa gowa." 19 Kag nahanabu, sang pagkabati sang iya ginoo sang mga polong, nga ginhambal sang iya asawa, nga nagasi- ling : " Sa sini nga bagay ginkabig ako sang imo alagad," nga nagdabdab ang iya kasingkal. 20 Kag kinuha sang iya ginoo si lose, kag ginsulud sia niya sa balay sang bilangoan, nga yadto didto ang mga binilango sang hari ; kag sia nabilin didto sa bilangoan. 21 Apang si lehoba nagupud kay lose, kag ginuntay niya sa iya ang iya kalooy, kag ginhatagan sia niya sing bugay sa mga mata sang pangolo sang bilangoan. 22 Kag ang pangolo sang bilangoan nagtugyan sa kamut ni lose sang tan- an nga mga binilango nga yadto sa sadtong bilangoan ; kag ang tanan nga ginahimo nila didto, sia amo ang nagbuhat sa iya. 23 Wala makatatap ang pangolo sang bilangoan sing ano nga butang nga yara sa iya kamut ; kay si lehoba yara kaiipud niya, kag ang iya ginahimo si lehoba ang nagapabugna sa iya. Si lose sa bilangoan. Ajr\ KAG nahanabu, sa tapus sini nga *yj mga butang, nga ang manug- tagay sang hari sa Egipto, kag ang ma- nugtinapay, nagalalapas batok sa ila ginoo, nga hari sa Egipto. 2 Kag naakig si Paraon batok sa iya duha ka tulugyanan, batok sa pangolo sang manugtagay sang alak kag batok sa pangolo sang mga manugtinapay. 3 Kag ginsulud sila niya nga binilango sa balay sang pangolo sang bantay nga hari anon, sa bilangoan nga didto si lose nabilango. 52 40.4. GENESIS, 41.3. 4 Kag gintugyan sila sang pangolo sang bantay kay lose, kag sia nag-alagad sa ila ; kag nabilango sila sing inadlaw. 5 Kag sila nga cluha, ang manugtagay sang alak kag ang manugtinapay sang hari sa Egipto, nga napamilango sa bi- langoan, nagdalamgo sila nga duha sa isa lamang ka gab-i, ang tagsatagsa sa ila sa iya damgo, kag ang tagsatagsa sa nagakalainlain nga kahologan. 6 Kag si lose nagsuliid sa ila sa pag- kaaga. kag nagtolok sa ila, kag yari karon nga nagakalasubo sila. 7 Kag namagkot sia sa mga tulugya- nan ni Paraon, nga yadto sila upud sa iya sa bilangoan sa balay sang iya ginoo, nga nagasiling : " i Ano bala ang ka- bangdanan nga masubu karon ang inyo mga nawung ? " 8 Kag nagsalabat sila sa iya : " Nag- damgo kami, kag wala sing sin-o nga makasaysay." Kag si lose nagsiling sa ila : " i Indi bala iya sang Dios ang mga pagsaysay ? Isugid-ninyo yadto sa akon, ginaampo ko sa inyo." 9 Nij'^an ang pangolo sang manguta- gay nagsugid kay lose sang iya damgo, nga nagasiling : " Sang nagadamgo ako, yari karon, ang isa ka pi'mo sang ubas sa atubangan nakon, 10 Kag sa puno sang ubas may tatlo ka sanga, kag sang nagapanaling sing, namulak sia, kag ang iya mga pinung- pung nagpalatubas sing mga ubas nga luto. 11 Kag ako naguyat sang tagayan ni Paraon, kag nagkuha ako sang mga ubas kag pinuga ko sila sa tagayan ni Paraon, kag hinatag ko ang tagayan sa kamut ni Paraon." 12 Niyan nagsiling sa iya si lose : " Ini amo ang iya kasaysayan : ang tatlo ka sanga amo sila ang tatlo ka adlaw : 13 Sa sulud sang tatlo ka adlaw paga- bayawon ni Paraon ang imo olo, kag pagaiuli ikaw niya sa imo buluhaton ; kag magatunghol ka kay Paraon sang tagayan, subung sang ginbuhat mo anay sang ikaw manugtagay pa. 14 Apang dumduma ako, kon maang- kon mo inang kaayohan, kag naga- ampo ako sa imo, nga magkalooy ka sa akon : ihambal-mo ako kay Paraon, kag makuha-mo ako sa sini nga balay. 15 Kay sa pagkamatuud, ginkawat ako sa duta sang mga Hebreinhon ; kag subung man wala ako sing ginbuhat diri, agud nga pagibutang nila ako sa sini nga bungib." 16 Kag sang nakita sang pangolo sang mga manugtinapay, nga ginsaysay niya nga sa maayo, nagsiling sia kay lose : " Nagdamgo man ako, nga naga- tan-aw ako sing tatlo ka tabigtabig nga maputi sa ibabaw sang akon olo ; 17 Kag sa tabigtabig nga labing ma- taas may tanan nga mga kalan-on ni Paraon, pinangabudlayan sang manug- tinapay ; kag nga ang kapispisan nag- kalaon sa tabigtabig sa ibabaw sang akon olo." 18 Niyan si lose nagasabat kag nag- s'.ling: " Ini-amo ang iya kasaysayan : Ang tatlo ka tabigtabig amo sila ang tatlo ka adlaw : IQ Sa sulud sang tatlo ka adlaw pa- gakuhaon ni Paraon ang imo olo sa ibabaw nimo. kag pagaipabitay ka niya sa isa ka kahoy, kag ang mga kapis- pisan magakalaon sang imo unud sa ibabaw nimo." 20 Kag ang ikatlo ka adlaw among adlaw sang pagkatawo ni Paraon, kag naghimo sia sing kasadyahan sa tanan niya nga mga umalagad ; kag ginbayaw niya ang olo sang pangolo sang mga manugtagay, kag ang olo sang pangolo sang mga maugtinapay, sa tunga sang iya mga umalagad. 21 Kag ginpabalik niya sa Iya pagka- manugtagay ang pangolo sang mga manugtagay ; kag ginhatag niya ang tagayan sa kamut ni Paraon. 22 Apang ginpabitay niya ang pango- lo sang nga manugtinapay, sono sang ginpahayag sa iya ni lose. 23 Kag ang pangolo sang mga manug- tagay wala makadumdum kay lose, kondi nga nalimutan niya sia. Si lose nagasaysay sang mga damgo ni Paraon. A-i KAG nahanabu nga, sang lumigad •"' ang duha ka tuig, nagdamgo si Paraon sing isa ka damgo ; kag yari karon nga sia yara sa malapit sa siiba. 2 Kag sa suba nagatalakas ang pito ka baka nga mga magayon sa itululuk, kag tuman ka mga matambok, kag naga- halalab sila sa katigbawan. 3 Kag ang iban nga pito ka baka nagatalakas sa olehe nila sa suba ; nga malaway sa itululuk kag mga kaningaj ; kag nagadululog sila sa luyo sang mga 53 41.4. GENESIS. 41. 27. nahauna nga baka sa pangpang sang suba. 4 Kag ang mga baka nga malaw-ay sa itululuk kag mga kaningal, nagha- lalonhon sa pito ka baka nga magayon sa itululuk kag mga matambok. Kag nagmata si Paraon. 5 Nagtolog sia liwan, kag nagdamgo sa makaduha : kag yari karon, ang pito ka uhay nga matingas kag matahum, nga nagasalaka sa isa lamang ka daga- mi. 6 Kag yari karon, ang iban nga pito ka uhay nga alupinpin kag mgasinunog sang timug, nga nagagulov/a sa olehe nila. 7 Kag ang pito ka uhay nga alupin- pin nagahalalonhon sa pito ka uhay nga matingas kag mga puno. Kag nagmata si Paraon ; kag yari karon, nga damgo ini. 8 Kag nahanabu nga, sang pagkaaga, nalisang ang iya espiritu ; kag nagpa- kadto sia kag ginlav/ag niya ang tanan nga m.ga mago sa Egipto, kag ang tanan nga mga manginalamon niya. Kag ginsugid ni Paraon sa ila ang iya mga damgo, apang v/alay sino nga maka- saysay sa ila kay Paraon. 9 Niyan ang pangolo sang mga ma- nugtagay naghambal kay Paraon, nga nagasiling : " Nakadumdum ako karon sang akon mga sala ; 10 Si Paraon naakig batok sa iya mga alagad, kag ginsulud niya ako sa bilangoan sa balay sang pangolo sang mga bantay, ako kag ang pangolo sang mga manugtinapay. 11 Kag ako kag sia nagdamgo kami sing isa ka damgo sa isa gid lang ka gab-i : ang tagsatagsa nagdamgo sono sang kasaysayan sang iya damgo. 12 Kag yadto didto upud sa anion ang isa ka pamatan-on nga Hebreinhon, umala^iad sang pangolo sang mga ban- tay ; kag ginsugid namon ini, kag sia nagsaysay sang anion mga damgo ; kag ginsaysay niya sa tagsatagsa sono sa iya damgo 13 Kag nahanabu nga, sono sang gin- saysay niya sa anion, among nahanabu : sa akon, ginpabalik ako sa akon hili- kuton, kag ginpabitay ang isa/' 14 Ni>an ginpakadtoan ni Paraon, kag gintawag niya si lose ; kag gin- p2.gowa nila sia sing dalidali sa bi- iangoan, kag ginkiskisan nila sia, kag ginilisan nila ang iya mga panapton, kag nag-abut sia kay Paraon. 15 Kag nagsiling si Paraon kay lose : " Nagdamgo ako sing isa ka damgo, kag walay sin-o nga magpakot sini ; apang nakabati ako sing siling sa inio, nga nagapamati ka sang mga damgo nga sa pagsaysay sa ila." 16 Kag si lose nagsabat kay Paraon, nga nagasiling : " Wala sa akon. Ang Dios amo ang magasabat sing paghidaet kay Paraon." 17 Niyan si Paraon nagsiling kay lose : " Sa akon damgo, yari karon, didto ako sa pangpang sang suba. 18 Kag sa suba nagatalakas ang pito ka baka nga mga matambok kag ma- gayon sa itululuk, kag nagahalalab sila sa katigbawan. 19 Kag yari karon, ang iban nga pito ka baka nagatalakas sa olehe nila nga mga maniwang kag tuman ka iaw-ay sa bayhon, mga kagalkal nga wala ako sing nakita nga iban nga kaangay sa kalaw-ayon sa bug-os nga duta sa Egipto. 20 Kag ang mga baka nga maniwang kag mga malaw-ay naghalalunhon sa pito ka nahauna nga mga baka nga matambok. 21 Kag nagsululud sila sa ila mga kasudlan, apang indi makilala nga nagsu- lulud sila sa ila ; kay ang ila dagway malain pa, subung sang una. Kag ako nagmata. 22 Kag nakita ko man, nga naga- damgo ako, nga ang pito ka uhay naga- salaka sa isa gid lamang ka dagami nga mga matingas kag mga matahum. 23 Kag yari karon, ang pito ka uhay nga mga iaya, alupinpin kag ginsunog sang tinjug, nagasalaka sa olehe nila. 24 Kag ang mga uhay nga alupinpin nagahalalunhon sa pito ka uha}- nga mga magayon. Kag ginsiling ko ini sa mga mago, apang walay sin-o nga nagasay- say sa akon saf/g kakologan." 25 Niyan nagsabat si lose kay Para- on : " Ang damgo ni Paraon isa gid lamang : ang Dios nagpahayag kay Paraon sang iya pagahimoon. 26 Ang pito ka baka nga mga ma- gayon, pito sila ka tuig ; kag ang mga uhay nga mga magayon, pito sila ka tuig : ang damgo isa gid lamang. 27 Ang pito man ka baka nga mga maniwang kag mga malaw-ay, nga nag- 54 41. 28. GENESIS, 41. 50. talakas sa olehe nila, pito ka tuig sila ; kag ang pito ka uhay nga mga alupinpin kag sinunog sang timug, magamanginpi- to sila ka tuig nga gutum. 28 Ini amo ang ginasabat ko kay Pa- raon : Ang pagahimoon sang Dios, ginpahaj^ag niya ini kay Paraofi. 29 Yari karon, magaabut ang pito ka i tuig sa daku nga kabugana sa bug-os | nga data sa Egipto. 30 Kag magatilindug sa olehe nila ang pito ka tuig nga gutum ; kag ang bug-os nga kabugana pagakalipatan sa duta sa Egipto ; kag pagaupuron sang gutum ang duta. 31 Kag yadtong kabugana indi na makilala sa kadutaan, bangud sang gu- tum nga magasunud, kay sia magama- nginmabug-at gid. 32 Kag ang pagkahanabu sang damgo ni Paraon sing makaduha, nagakaholo- gan nga ang butang maiig-on sa naha- nungud sa Dios, kag nga ang Dios ma- gadali sa paghimo sa iya. 33 Ngani, magpangiiolongholong ka- ron si Paraon sing isa ka lalaVa nga but- anan kag maaiam, kag pagaibutang niya ini sa ibabaw sang duta sa Egipto. 34 Maghimo sini si Paraon kag mag- butang sing mga manugtatap sa ibabaw sang kadutaan, kag magpabuhis sila sang jkalima ka bahin sang patnbas sang data sa Egipto, sa pito ka tuig sang kabuga- na. 35 Kag magtipon sila sang tanan nga kalan-on sa sining mga maayo nga tuig nga nagaabut, kag magdamisag sila sang trigo sa idalum sang kamut ni Paraon, nga ipasultid ang kalan-on sa mga kabanwaanan kag pagtagoon nila ini. 36 Kag ibutang yadtong kalan-on sa damisag nga sa kadutaan, nga sa pito ka tuig nga gutum nga magaabut sa duta sa Egipto, agud nga ang kadutaan indi malaglag sang gutum." 37 Kag ini nga bagay minamaayo ni Paraon kag sang iya mga alagad. 38 Kag si Paraon nagsiling sa iya mga alagad : " i Makakita bala kita sing isa ka tawo nga subung sini, nga sa iya ang Espiritu sang Dios ? " 59 Kag si Paraon nagsihng kay lose : " Tungud kay ang Dios nagpahibalo sa imo sini nga tanan, wala sing bisan sin-o nga mahibaloanon kag manginalamon subung sa imo. 40 Ikaw magamanginsa ibabaw sang akon balay, kag pagatumanon ang imo sogo sang bug-os nga akon banv/a. Lamang sa akon lingkoran nga harianon manginlabing daku ako sa imo." 41 Kag si Paraon nagsiling kay lose : " Yari karon, ginabutang ko ikaw sa ibabaw sang bug-os nga duta sa Egip- to." 42 Niyan si Paraon nagkuiia sa iya kamut sang iya singsing, kag ginbutang nij'^a sia sa kamut ni lose, kag ginpapa- naputan sia niya sa mga panapton nga lino nga labing manipis, kag binuta- ngan sia niya sing isa ka kolintas nga bulawan sa liog. 43 Kag pinasakay sia niya sa iya ikaduha ka saiakyan, kag nagabalantala sila sa atubangan niya : " j Abrek ! " * Kag binutang sia sa ibabaw sang bug-os nga duta sang Egipto. 44 Kag si Paraon nagsiling kay lose : " Ako amo si Paraon ; kag kon wala ikaw% wala sing sin-o nga makabayaw sang kamut, bisan sang tiil sa. bug-os nga duta sang Egipto." 45 Kag si Paraon naghingalan kay lose nga si Sapenat-Panea, t kag hina- tag niya sa iya nga asawa si Asenat, anak nga babae ni Potipera, saserdote sa On. Kag naggowa si lose sa duta sang Egipto. 46 Kag si lose nagaedad sing katloan ka tuig, sang pagpaatubang sa iya kay Paraon nga hari sa Egipto. Kag si lose naghalin sa atubangan ni Paraon, kag nanlibutan sia sa bug-os nga duta sang Egipto. 47 Kag nagpatubas ang duta sa sadtong pito ka tuig sang kabugana sang mga hinakop. 48 Kag tinipon niya ang tanan nga kalan-on sa pito ka tuig nga ginpatubas sang duta sang Egipto, kag nagdamisag sia man sing mea kalan-on sa mga ka- banwaanan, nga ginabutangan niya sa sulud sang tagsa ka banwa ang kalan-on sang kaumahan nga nagalilibut sa iya. 49 Kag nagdamisag si lose sing trigo subung sang balas sang dagat, lakas sa kadamu, tubtub nga ginuntatan sa pagi- sip, kay wala sing isipan. 5c Kag natawo kay lose ang duha ka anak nga lalaki, sa wala pa mag-abut * Abrek, \ pangluhud 1 t Sapcnat-Panca, manugsapo sang tinago. 55 41. 51, GENESIS. 42. 16. ang valmiDia nga tuig sang gutum, nga ginpanganak siJa sa ii'^a ni Asenat, anak nga babae ni Potipera, saserdote sa On. 51 Kag ginhingalanan ni lose ang panganay nga si Manases;* " kay ang Dios," siluig niya " nagpalipat sa akon sang tanan nga akon kabudlayan, kag sang bug-OS nga baldy sang akon amay." 52 Kag ginhingalanan niya ang ika- dulia nga si Epraim ; t " kay ang Dios," silins. niya, " naghimo sa akon nga mabungahon sa diita sang akon kalisdanan." 53 Kag nagkalatuman ang pito ka tuig sang kabugana, nga nag-abut sa duta sang Egipto. 54 Kag nagsulugud ang pag-abut sang pito ka tuig nga gutum, sono sang ginsiling ni lose. Kag may gutum sa tanan nga niga kadutaan, apang sa bug- os nga duta sang Egipto may tinapay. 55 Kag sang ginbatyag ang gutum sa bug-OS nga duta sa Egipto, ang banwa nagsin-git kay Paraon tungud sang tina- pay. Kag nagsiling si Paraon sa tanan nga mga Egiptohanon : " Kaiadto-kamo kay lose, kag himoa-ninyo ang iya pagaisiling sa inyo." 56 Kag ang gutum yara na sa bug-os nga kadutaan, Niyan ginbuksan ni lose ang tanan nga mga damisag, kag nag- baiigya sia sa mga Egiptohanon, kay nagatigdas ang gutum sa duta sang Egipto. 57 Kag ang bug-os nga duta nag-abut sa Egipto sa pagbakal kay lose, kay nagtigdas ang gutum sa bug-os nga duta. Ang mga utnd ni lose nagadululfaog sa Egipio.- 40 KAG sang nakita ni lakob, nga ^ may mga uyas sa Egipto, nagsi- ling sia sa iya mga anak : " i Kay ngaa bala nga nagtululukay kamo? " 2 Kag nagasiling sia : " Yari karon, nabatian ko nga may mga U3^as sa Egipto ; dululhog-kamo didto, kag bala- kal-kamo didto nga sa aton, agud nga sarang kita mabuhi, kag indi kita mag- kalamatay." 3 Kag nagdululhog ang napuio ka litud ni lose sa pagbakal sing trigo sa Egipto. 4 Apang sa lakob wala magpadala * Manases, manugpalipat. t Epraim, dapli nga bunga. kay Benyamin, nga litud ni lose, upud sa iya mga utud ; kay nagsiling sia : " Ayhan basi pa nga mahanabu sa iya ang isa ka kalat-an," 5 Kag nagkaladto ang mga anak ni Israel sa pagbakal sa tunga sang mga nagpalakadto, kay may gutum sa Ka- naan. 6 Kag si lose amo ang ginoo sang duta, nga nagabaligya sa bug-os nga banwa sang duta ; kag nag-alabut ang mga utud ni lose kag naghalapa sa iya sa duta. 7 Kag si lose, sang pagkakita niya sang iya mga litud, nakilala niya sila ; apang sia nagpakadumuluong sa ila, kag ginhambal niya sila sing m.atigdas gid, kag nagsiimg sa ila: "iSa diin bala kamo maghalin ? " Sila nagsalabat : "' Sa duta sa Kanaan sa pagbakal sing kalan-on." 8 Busa nakilala ni lose ang iya m.ga I utud, apang sila wala makakilala sa iya. I 9 Niyan nakadumdum si lose sang j m-ga damgo, nga gindamgo niya nahanu- ngad sa ila, kag nagsiling sia sa ila: Mga maninilag kamo ; sa pagtan-aw I sang mga napigawan sang kadutaan I nagkalari kamo." I 10 Kag sila nagsalabat sa iya: Indi, I ginoo namon ; apang ang imo mga ala- gad nagkalari sa pagbakal sing kalan-on. 11 Kami nga tanan, mga anak kami sang isa ka lalaki ; mga tawo kami sa kamatooran : ang imo m.ga alagad indi nga mas-a nangin mga maninilag." 12 Kag sia nagsiling sa ila : " Indi ; sa pagtan-aw sang mga napigawan sang kadutaan nagkalari kamo." 13 Kag siia nagsalabat: "Ang imo mga alagad napuio kami kag duha ka magutud, mga anak sang isa ka lalaki sa duta sa Kanaan ; kag yari karon ang manghud yadto karon sa amon amay, l^g ang isa wala na." 14 Kag si lose nagsiling sa ila : " Ini among ginsiling ko sa inyo, nga magapa- matuud nga kamo mga maninilag. 15 Sa sini pagapamatud-an kamo : nagakabuhi si Paraon, nga indi kamo magulowa diri, kondi nga ang inyo utud nga manghud mag-abut diri. 16 Ipadala-ninyo ang isa sa inyo, kag magdala diri sa inyo litud ; kag kamo magapalabilin nga mga binilango, agud manginmapamatud-an ang inyo mga polong, kon may kamatooran sa inyo : 56 42. 17. GENESIS. 42. 38. kag kon wala, nagakabuhi si Paraon, nga kamo mga maninilag," 1/ Kag gintipon niya sila sa bilango- an sa sulud sang tatlo ka adlaw. 18 Kag sa ikatlo ka adlaw nagsiling sa ila si lose : " Himoa-ninyo ini, kag magkabuhi kamo. Ako nagakhadluk sa Dios. 19 Kon mga tawo kamo sa kamato- oran, magpabilia nga binilango sa balay sang inyo bilangoan aiig isa sang inyo mga utud ; kag lakat-kamo, kag dala- kamo sang trigo nga sa gutum sa inyo balay ; 20 Apang pagadalhon ninyo diri sa akon ang inyo utud nga manghud, kag manginmamatud-an ang inyo mga po- long, kag indi kamo magkalamatay." Kag naghilimo sila sing subung sini. 21 Kag nagasiniiingay ang isa sa isa : "Sa pagkamatuud, nakasala kita batok sa aton litud ; nga nakita naton ang ka- lisdanan sang iya kalag sang nag-ampo sia sa aton, kag wala naton sia pagpa- matii ; tungud sini nag-abut sa ibabavv naton ini nga kalibdanan." 22 Niyan si Ruben nagsabat sa ila, nga nagasiling : " i "VVala bala ako maghambal sa inj^o kag nagsiling ako : Indi kamo magpalakasala batok sa pa- matan-on ; kag wall kamo niagdulu- ngug ? Yari karon ang iya dugo gina- pangayo man." 23 Kag sila wala makahibalo, nga si lose nakahangup sa ila, kay may manugbadbad sa tunga nila. 24 Kag ragpalayo sia sa ila kag nag- hibi. Ugaling nagbalik sia sa ila, kag naghambal sa ila, kag ginkaha niya sa tunga nila si Simeon, kag ginbilango niya sia sa mga iiiata nila. 25 Kag nagsogo si lose nga pagpun- on nila ang ila mga suludlan sang trigo, kag pagiuli nila ang kuarta sang tagsa- tagsa sa ila sululudlan, kag paghatagan sila nila sing pagkaon nga sa dalanon : kag ginhimo ang subung sini sa ila. 26 Kag ginpakolo nila ang ila trigo sa ibabaw sang ila mga asno, kag nag- talaliwan sila didto. 27 Kag sang binukaran sang isa sa ila ang iya suludlan sa pagpakaon sang iya asno sa palahuwayan, nakita niya ang iya kuaria nga yara sa baba sang iya suludlan. 28 Kag nagsiling sia sa iya mga utud : " Ginuli sa akon ang akon kuarta, kag yari karon, sia sa akon suludlan pa. Niyan nagtalalangtalang ang ila tagi- posoon, kag nagkulurug sila nga nagasi- niiingay ang isa sa isa : " I Ano bala- ini ang ginhimo sang Dios sa aton ? " 29 Kag sang nag-alabut sila kay la- kob, nga ila amay, sa duta sa Kanaan, ginsugid nila sa iya ang tanan nga nag- kahanabu sa ila, nga nagasiling : 30 *' Yadtong lalaki, nga ginoo sang duta, naghambal sa amon sing matigdas gid, kag ginkabig niya kami subung nga mga maninilag sang duta. 31 Kag kami nagsiling sa iya : " Mga tawo kami sa kamatooran, nga indi mas-a nangin mga maninilag kami. 32 Napuio kag duha kami ka magulu- tud, mga anak sang amon amay ; ang isa wala na, kag ang manghud yadto karon sa amon amay sa duta sa Kanaan. 33 Kag yadtong lalaki, nga ginoo sang duta, nagsiling sa amon : Sa sini pagakilalahon ko nga kamo mga tawo sa kamatooran : ibilin-ninyo sa akon ang isa sang in3^o utud, kag kuluha-kamo nga sa gutum sa inyo mga balay, kag lalakat-kamo, 34 Kag dalha-ninyo diri sa akon ang inyo utud nga manghud, agud nga ma- hibaloan ko, nga kamo indi mga mani- nilag, kondi mga tawo sa kamatooran : sa sini pagaihatag ko sa inyo ang inyo utud, kag magapalangabuhi kamo sa duta." 35 Kag nahanabu nga, sang ginbobo nila ang ila mga suludlan, yari karoo, sa suludlan sang tagsatagsa yara ang higot sang iya kuarta ; kag sang naki- ta nila kag sang ila amay, ang mga higot sang ila kuarta, ginhadlukan sila. 36 Niyan ang ila amay, nga si lakob, nagsiling sa ila : " Gindumilian ninyo ako sa akon mga anak ; si lose wala na, bisan si Simeon man, kag si Benyamin pagadalhon ninyo sia : batok sa akon ining tanan nga mga butang." 37 Si Ruben naghambal sa iya amay, nga nagasiling : " Pagaipapatay mo ang akon duha ka anak, kon indi ko pagi- balik sa iya sa imo ; itugyan sia sa akon mga kamut, nga ako magauli sa iya sa imo." 38 Kag sia nagsiling : " Indi magdul- hog ang akon anak upud sa inyo ; kay ang iya utud ginpatay kag sia lamang ang nabilin : kag kon mahanabu ang isa ka kalalat-an sa iya sa dalanon, sa diin 57 43. 1. GENESIS. 43. 21. magaagi kamo, pagapapanaugon ninyo ang akon mga uban nga may kasakit sa lulubngan. KAG ang gutum daku na gid sa duta. 2 Kag nahanabu nga, sang naurot nila sa pagkaon ang trigo nga dala nila gikan sa Egipto, nagsiling sa ila ang ila amay : " Balalik-kamo, kag bakal-kamo nga sa aton sing diyot nga kalan-on." 3 Kag nagsabat si luda, nga nagasi- iing : " Yadtong lalaki nagpamatuud ^a amon sing maligdong gid, nga naga- siling : Indi kamo makakita sang akon nawung, kon wala ang inyo iitud upud sa inyo. 4 Kon ipadala mo ang amon utud upud sa amon, magadululhog kami, kag pagabaklan ikaw namon sing kalan-on ; 5 Apang kon indi mo pagipadala sia, indi kami magadululhog ; kay yadtong lalaki nagsiling sa amon : Indi kamo makakita sang akon nawung, kon wala ang inyo utud upud sa inyo." 6 Kag nagsiling si Israel : " l Kay ngaa bala ginhimoan ninyo ako sing ■daku nga kalainan, nga nagpahayag kamo sa lalaki nga may utud pa kamo ? " 7 Kag sila nagsalabat : " Yadtong lalaki nagpamangkot sing isaisa sa tungud gid lamang sa aton, kag tungud sa aton kahimataan, nga nagasiling : i Nagakabuhi pa ang inyo amay ? l May utud pa kamo ? Kag ginpahayagan na- mon sia, sono sining raga polong. J Sarang bala kami makahibalo kon ano ang iya pagaisiling kunta : Pakaria- r.inyo ang inyo litud ? " 8 Niyan si luda nagsiling kay Israel nga iya amay : '"' Ipadala ang pamatan- on upud sa akon, kag magatilindug kami kag magalalakat, agud nga magkalabuhi kami kag indi magkalamatay kami, kag ikaw kag ang amon mga kabataan. 9 Ako nagapasalig sini ; pagapanga- yoon mo sia sa akon kamut. Kon ako indi m.aguli sa iya sa imo kag magbu- tang sa iya sa imo atubangan, nga batok «a imo manginako ang nakasala sa tanan nga mga adlaw. 10 Kay kon wala kami maglalantang diri, sa pagkamatuud karon nakabalik na kami kunta sing makaduha." 11 Niyan si Israel, nga iya amay, nagsabat sa iya : " Kay kon amo na ini, himoa-ninyo ini : kuluha-kamo sang labing maayo sang duta sa inyo mga suludlan, kag dalala-kamo sa sadtong lalaki sing isa ka dolot : sing diyot nga ihalaplas kag diyot nga dugus, mga pahamut kag mira, mga nues kag mga almendras. 12 Kag dalala-kamo sa inyo mga kamut sing apid nga kuarta, kag dalha- ninyo sa inyo kamut ang kuarta nga ginuli sa mga baba sang inyo mga suludlan ; ayhan nanginsayup. 13 Kuhaa man niyo ang inyo utud, kag tililindug-kamo, kag balalik-kamo sa sadtong lalaki. 14 Kag ang Makagagahum nga Dios maghatag sa inyo sing mga pagkalooy sa atuiiangan sa sadtong lalaki, kag magbuhi sia sa inyo sang isa sang inyo utud kag kay Benyamin. Kag kon paga- dumilian ako sa akon mga anak, pag- dumilian ako." 15 Niyan nagkululia yadtong mga lalaki sang dolot, kag nagkuluha sing apid nga kuarta sa ila kamut, kag kay Benyamin ; kag nagtilindug kag nagdu- lulhog sila sa Egipto, kag nag-alatubang sila kay lose. 16 Kag nakita ni lose si Benyamin upud sa ila, kag nagsiling sia sa tulug- yanan sang iya balay : " Pasudla sa balay inang mga tawo, kag pugot-ka sing hilihawon, kag himuson-mo sia ; kay inang mga tawo magakalaon upud sa akon sa udto. 17 Kag ginhimo sang tawo, sono sang ginsiling ni lose ; kag gindala sadtong tawo ang mga tawo sa balay ni lose. 18 Kag ginhadlukan yadtong mga tawo, sang gindala sila sa balay ni lose, kag nagsililing sila : " Tungud sang kuarta nga ginuli sa aton mga sulud- lan sang una, gindala nila kita din, sa pagduksol sa aton, kag sa pagpintal sa aton, kag sa pagdakup sa aton subung nga mga ulipon kag sa aton mga asno." 19 Kag nagpalapit sila sa tulugyanan sang balay ni lose, kag ginhambal nila sia sa salamputan sang balay. 20 Kag nagsililing sila : j Ay, ginoo nakon ! Sa pagkamatuud sadto anay nagdululhog kami sa pagbakal sing kalan-on ; 21 Kag nahanabu nga, sang pag-abut namon sa palahuwayan, kag ginhubaran namon ang amon mga suludlan, yari karon, ang kuarta sang tagsatagsa yara 58 43. 22. GENESIS. 44.8. sa baba sang iya suludlan, ang anion kuarta sa iya matarung nga timbang; kag ginbalik namon ini sa amon mga kamut. 22 Nagdala man kami diri sa amon mga kamut sing liwan nga kuarta nga sa pagbakal sing kalan-on ; kami wala makahibalo kon sin-o ang nagbutang sang amon kuarta sa amon mga sulud- lan." 23 Kag sia nagsabat : " Paghidaet sa inyo, indi kamo magkahadluk ; ang inyo Dios kag ang Dios sang inyo amay naghatag sa inyo sang bahandi sa inyo mga suludlan ; ang inyo kuarta nag- abut sa akon. " Kag ginpagowa niya sa ila si Simeon. 24 Kag yadto nga lalaki nagdala sa sadtong mga tawo sa balay ni lose; kag gintagaan niya sila sing tubig, kag nagpalanghinaw sila sang ila mga till, kag ginpakaon niya ang ila mga asno. 25 Kag gin-aman nila ang dolot tub- tub nga mag-abut si lose, sa udto ; kay nabatian nila, nga didto magakalaon sila sing tinapay. 26 Kag nag-abut si lose sa balay, kag gindalala nila sa iya ang dolot, nga yara sa ila mga kamut, sa sulud sang balay, kag naglayaub sila tubtub sa duta. 27 Niyan nagpamangkot sia sa ila kon maanoano sila, kag nagsiling : " Ang tigulang nga amay, nga sa iya nagham- bal kamo, l maayo man bala ? i Buhi pa sia ? " 28 Kag sila nagsalabat : " Maayo ang imo alagad nga amon amay ; nagaka- buhi pa sia." Kag naglayaub sila kag naghalapa sila. 29 Kag sang pagbayaw niya sang iya mga m.ata, nakita niya si Benyamin nga anak sang iya iloy, kag nagsiling sia : "lAmo ini bala ang inyo utud nga manghud, nga ginhambal ninyo sa akon ? " Kag sia nagsiling : " Ang Dios magkalooy sa imo, anak ko." 30 Niyan nagdalidali si lose, kag nag- kulurug ang iya mga kasudlan bangud sang iya utud, kag nagpangita sia sa diin magahibi : kag nagsuliid sia sa iya hulut, kag naghibi didto. 31 Kag ginhilamosan niya ang iya na- wung, kag naggowa sia ; kag nagpugung sia, kag nagsiling : " Butang-kamo sing tinapay." 32 Kag nagbutang sila sing pain nga sa iya, kag sing pain gid nga sa ila, kag sing pain nga sa mga Egiptohanon, nga nagkalaon upud sa iya; kay ang mga Egiptohanon indi sarang makakaon sing tinapay upud sang mga Hebreinhon, nga ini among kalangil-aran sa m-ga Egipto- hanon. 33 Kag naglilingkod sila sa atubangan niya, ang magulang, sono sa iya pagka- magulang, kag ang manghud, sono sang I iya pagkamanghud. Kag yadtong mga I tawo naganagtinulukay ang isa sa isa nga may kahanguyus. 34 Kag ginpandalhan sing mga gino- lot nga sa ila gikan sa atubangan niya ; apang ang ginolot nga iya ni Benyamin nangindaku sing makalima pa sang bisan kay sin-o sa ila. Kag nagilinum, kag nagkalasadya sila upud sa iya. / \ A KAG nagsogo si lose sa manug- * * dumala sang iya balay, nga nagasiling: " Pun-a ang mga suludlan sining mga tawo sing mga kalan-on, ang tanan nga sarang nila madala, kag ibu- tang-mo ang kuarta sang tagsatagsa sa baba sang iya suludlan. 2 Kag pagaibutang mo ang akon tagayan, ang tagayan nga pilak, sa. baba sang suludlan sang manghud, upud ang kuarta sang iya trigo." Kag gin- himo niya subung sang ginsiling ni lose. 3 Kag sang pag-abut sang aga, gin- palakat nila ang mga tawo upud ang ila mga asno. 4 Sang nakagowa sila sa banwa, nga sa iya wala pa sila makapalayo, nag- siling si lose sa manugdumala sang iya balay : " Tindug-ka, kag sondon-m.o inang mga tawo ; kag kon malambut mo sila, isiling-mo sa ila : l Kay ngaa. bala nga ginbalusan ninyo sing malain ang maayo ? 5 I Indi bala ini ang tagayan nga sa iya nagainum ang akon ginoo, kag tungud sa iya sa masunsun nagapama- kot sia ? Ginbuhat ninyo ang malain sa sini nga ginhimo ninyo." 6 Kag sang nalambut niya sila, nag- siling sia sa ila sining mga polong. 7 Kag sila nagsalabat : " l Kay ngaa bala nga nagsiling ang amon ginoo sang subung nga mga polong? Wala nga mas-a maghilirao sing subung ang imo mga alagad. 8 Yari karon, ang kuarta nga nakita namon sa baba sang amon mga sulud- lan, ginbalik namon sa imo kutub sa 59 44. 10. GENESIS. 44. 31. duta sa Kanaan. Busa, ipaano bala nga magpangawat kami sa balay sang imo ginoo sing pilak, bisan bulawan ? Isa bisan kay sin-o sang imo mga alagad, nga sa iya makita ang tagayati, nga mamatay sia, kag kami mangiii mga alagad pa sang amon ginoo." 10 Kag sia nagsiling : " Karon ma- nginsono man sa inyo mga polong. Yadto nga sa iya makita ini, mangina- lagad namon, kag kamo manginwalay sala." 11 Niyan nagdalidali sila, kag gin- pangholog sang tagsatagsa ang iya suludlan sa duta. kag ginbukaran sang tagsatagsa ang iya suludlan, 12 Kag ginpangita niya : kutub sa magalang nagsiigud sia, kag nagtapus sa manghud : kag ang tagayan n.akita sa suludlan ni Benyamin. 13 Niyan ginpangusnit nila ang ila mga panapton kag naglulan ang tagsa- tagsa sa iya asno, kag nagbalalik sila sa banwa. 14 Kag nag-abut si luda upud sa iya mga litud sa balay ni lose, nga yadto pa didto sia, kag naglayaub sila sa duta sa atuhangan niya. 15 Kag nagsiling sa ila si lose : *' ,; Ano bala nga buhat ini nga ginhimo ninyo ? ^Walfi bala kamo makahibalo nga ang isa ka tav/o nga subung sa akon nakahibalo magpakot ? " 16 Niyan nagsiling si luda : " ; Ano bala ang pagaisiling namon sa amon gi- noo ? I Ano bala ang pagaihambal na- mon 1 O i kon ano ang pagpamatuud namon ? Ang Dios nakakita sang kala- inan sang imo mga alagad : yari karon kami mga alagad sang amon ginoo, kami kag yadto man nga sa iya kamut ginkitaan sang tagayan." 17 Kag sia nagsabat : "Wala nga mas-a maghimo ako sing subung : ang lalaki nga sa iya kamut nakitaan sang tagayan, sia manginakon alagad ; palauli-kamo sa paghidaet sa inj^o amay." 18 Niyan si luda nagpalapit sa iya, kag nagsiling : \ " Ay, ginoo ko ! Gi- naampo ko sa imo, nga maghambal ang imo alagad sing isa ka polong sa mga idulungug sang akon ginoo, kag indi magdabdab ang imo kaakig batok sa imo alagad, kay nga ikaw among su- bung kay Paraon. 19 Ang akon ginoo nagpamangkot sa iya mga alagad, nga nagasiling : i May amay bala kamo kon iitud ? 20 Kag kami nagsabat sa akon ginoo : May isa kami ka tigulang nga amay, kag isa ka pamatan-on nga natawo sa iya sa iya katigulangon, diyotay pa ; kag ang isa ka utud niya namatay, kag sia nabilin lamang sa iya iloy, kag ang iya amay nagahigugma sa iya. 21 Kag ikaw nagsiling sa imo mga alagad : Dalha-ninyo sia sa akon, kag pagaibutang ko ang akon mga mata sa ibabaw niya. 22 Kag kami nagsiling sa akon ginoo: ang pamatan-on indi sarang makabiya sa iya amay, kay kon magbiya sa iya, mamatay ang iya amay. 23 Kag nagsiling ka sa imo mga ala- gad : Kon ang inyo I'ltud nga manghud indi magdulhog upud sa inyo, indi na ninyo makita ang akon nawung. 24 Busa nahanabu nga, sang pagtak- lad namon sa amon amay, nga imo ala- gad, ginsugid namon sa iya ang mga" polong sang akon ginoo. 25 Kag nagsiling ang amon amay : Balalik-kamo sa pagbakal sa amon sing isa ka diyotay nga kalan-on. 26 Kag kami nagsalabat : Indi kami sarang. makadulhog. Kon ang amon utud magavipud sa amon magadulhog kami ; kay indi kami sarang makatan- aw sang nawung sadtong tawo kon wala upud sa amon utud nga manghud. 27 Niyan ang imo alagad, nga akon amay, nagsiling sa amon : Kamo naka- hibalo, nga duha ang gin-anak sa akon sang akon asawa. 28 Kag ang isa naghalin sa akon, kag nagsiling ako : Sa pagkamatuud nga ginkusint sia, tubtub niyan wala ko sia makita. 29 Kag kon kuhaon man ninyo ini sa atubangan nakon, kag mahanabu sa iya ang isa ka kalalat-an, pagapapanaugon ninyo ang akon mga uban nga may malain sa lulubngan. 30 Busa karon, kon mag-abut ako sa imo alagad, nga akon amay, kag ang pamatan-on indi magupud sa akon, siling nga ang iya kalag natapik sa kalag niya sini, 31 Mahanabu nga, kon indi niya ma- kita ang pamatan-on, mamatay sia. Kag ang imo mga alagad magapapanaugsang mga uban sang imo alagad, nga amon amay, nga may kasakit sa lulubngan. 60 44. 32. GENESIS. 45. 20. 32 Kay ang imo alagad naggowa nga manugpalig-on sang pamatan-on sa akon amay, nga nagasiling : Kon indi ko pagibalik sia sa imo, niyan niangin ako ang nakasala batok sa akon amay sa tanan nga mga adlaw. 33 Ngani ginaampo ko sa imo, nga magpabilin karon ang imo alagad sa baylo sang pamatan-on nga alagad sang akon ginoo, kag nga ang pamatan-on magtaklad upud sa iya mga litud, 34 Kay I paano bala ang pagtaklad ko sa akon amay kon wala ang pamatan- on ? Nga ako indi magtan-aw kunta sang kalainan nga magaabut sa akon amay." Si lose negapakilala sa iya mga utmi. y\ F% SI lose indi na sarang makapu- T"w gung sa atubangan sang tanan nga mga yara sa luyo niya, kag nag- tua\v sia : " Pagowaa-ninyo ang tanan ; " kag wala bisan sin-o nga nabilin sa iya, sangpagpakilala nilose sa ij^amga litud. 2 Niyan naghaya sia, kag nagpakabati sini ang mga taga-Egipto, kag nakabati man sini ang pinamalay ni Paraon. 3 Kag si lose nagsiling sa iya mga litud : " Ako amo si lose, i Nagakabu- hi pa bala ang akon amay ? " Kag ang iya mga utud wala makasarang maka- sabat sa iya, kag nalisang sila sa atu- bangan niya. 4 Niyan nagsiling si lose sa iya mga utud : " Palapit-kamo karon sa akon." Kag sila nagpalapit. Kag sia nagsiling : " Amo ako si lose nga inyo utud, nga amo ang inyo ginbaligya pa Egipto. 5 Ngani karon, indi kamo magkaia- subu, bisan magkalasakit-kamo, nga ginbaligya ninyo ako diri, kay agud mapadayon ang pagkabuhi, ginpadala ako sang Dios sing una sa inyo. 6 Kay sining duha ka tuig ang gutum yari sa tunga sang duta, kag nabilin pa ang lima ka tuig, nga indi makadaro, bisan makaani pa. 7 Kag ang Dios nagpadala sa akon sing una sa inyo, agud nga magtigana sa inyo sing nabilin sa duta, kag sa pagpadayon sa inyo sing kabuhi bangud sang isa ka daku nga pagkaluwas. 8 Ngani, wala ninyo ako pagipadala diri, kondi ang Dios, nga naghimo sa akon nga amay ni Paraon kag ginoo sa bug-OS niya nga pinamalay, kag go- bernador sa bug-os nga duta sa Egipto. 9 Dalidali-kamo, magtaklad-kamo sa akon amay kag isiling-ninyo sa iya : Amo ining ginsiling sang imo anak nga si lose : Ang Dios naghimo sa akon nga ginoo sa bug-os nga Egipto. Kari- ka sa akon. Dili-ka magduga}^ 10 Kag magapuyo ka sa duta sang Go- sen, kag magakabuhi ka sa malapit sa akon, ikaw kag ang imo mga anak nga lalaki, kag ang mga anak nga lalaki sang imo mga anak nga lalaki, ang imo kahayupan, kag ang imo kabakahan, kag ang tanan nga imo. 11 Kag didto pagapakaonon ko ikaw, kay nabiiin pa ang lirna ka tuig nga gutum, basi pa nga manginimol ka, ikaw kag ang imo panimalay kag ang tanan nga imo. 12 Kag yari karon, ang imo mga mata nagatan-aw, kag ang mga mata sang akon litud nga si Benyamin naga- tan-aw, nga ang akon baba nagahambal sa inyo. 13 Ngani, ipahibalo-ninyo sa akon amay ang bug-os ko nga himaya sa Egipto kag ang tanan nga inyo makita ; kag magdalidali-kamo, kag dalhon- ninyo diri sa akon ang akon amay." 14 Niyan naghakus sia sa liog ni Benyamin kag naghibi, kag si Benyamin naghibi sa iya liog. 15 Kag naghaluk sia sa tanan niya nga mga utud, kag naghibi bangud sa iya ; kag ugaling naghalambal sa iya ang iya mga utud. 16 Kag nabatian ang balita sa balay ni Paraon, nga nagasiling : " Nag-alabu- ang mga utud ni lose." Kag ginkaha- mut-an ini sang mga mata ni Paraon kag sang iya mga alagad. 17 Kag nagsiling si Paraon kay lose : " Isiling-mo sa imo mga utud : Himoa- ninyo ini : lulani-ninyo ang inyo mga kasapatan, kag lalakat-kamo ; kag pala- uli-kamo sa duta sa Kanaan. 18 Kag kuhaa-ninyo ang inyo amay, kag ang inyo panimalay, kag kalari-ka- mo sa akon, nga ako magahatag sa inyo sang maayo sang duta sa Egipto, kag magakalaon kamo sang tambok sang duta. 19 Kag ginasogo ka : Himoa-ninyo ini : Kuluha-kamo sa duta sa Egipto sing mga kanga nga sa inyo mga kaba- taan kag sa inyo mga asawa ; kag kuhaa- ninyo ang inyo amay, kag kalari-kamo. 20 Kag indi kamo magbalalikid sang 61 45. 21, GENESIS. 46. 15. inyo mga galamiton, kay ang lahing ma- ayo sang duta sa Egipto mangin- inyo." 21 Kag ginhimo ini sang mga anak ni Israel : kag ginhatagan sila ni lose sing mga kanga, sono sang sogo ni Paraon, kag ginhatagan sila niya sing mga ka- lan-on nga sa dalanon. 22 Sa tagsatagsa sa ila nga tanan gin- hatagan niya sing mga ilisan, kag si Ben- yamin ginhatagan niya sing tatlo ka ga- ins ka panid nga pilak kag lima ka ilisan. 23 Kag sa iya amay ginpadala niya ini ; napiilo ka asno nga napanlulanan sang labing maayo sa Egipto, kag na- piilo ka bakia nga asno nga napanlula- nan sang trigo, sang tinapay, kag sang kalan-on nga sa iya amay, sa dalanon, 24 Kag ginpapauli niya ang iya mga iitud, kag naglakakat sila. Kag sia nagsiling sa ila : " Ayaw kamo pag- alalaway sa dalanon." 25 Kag nagtalaklad sila gikan sa Egipto, kag nag-alabut sila sa duta sa Kanaan kay lakob nga ila amay. 26 Kag ginbalitaan nila sia, nga naga- sililing : " Nagakabuhi pa si lose, kag sia amo ang ginoo sa bug-os nga duta sa Egipto." Kag ang iya tagiposoon naga- padayon nga mabugnaw, kay wala sia magapati sa ila. 27 Kag sila nagsulugid sa iya sang tanan nga mga polong ni lose, nga gin- hambal niya sa ila ; kag sang nakita niya ang mga kanga, nga ginpadala ni lose nga sa pagdala sa iya, ang espiritu ni lakob, nga ila amay, naumpawan. 28 Niyan nagsiling si Israel : " jTuman na ! Si lose nga akon anak nagakabuhi pa ; magakadto ako sa iya kag magatan- aw ako sa iya, sa wala pa ako mama- tay." Si lakob nagadulhog pa Egipto. /\f\ KAG nagtaliwan si Israel upud t"^ sang tanan nga iya, kag nag- abut sia sa Beer-seba ; kag naghalad sia sing mga halad sa Dios sang iya amay nga si Isaak. 2 Kag ang Dios naghambal kay Israel sa mga palan-awon, sa kagab-hon, kag nagsihng sia : " \ lakob, lakob ! " Kag sia nagsabat : " Yari ako." -3 Kag ang Dios »nagsiling: "Ako among Dios, ang Dios sang imo amay ; indi ka magkahadluk sa pagdulhog sa Egipto, kay pagahimoon ko ikaw didto nga daku nga katawohan. 4 Ako gid magadulhog upud sa imo sa Egipto, kag sa pagkamatuud gid, paga- pabalikon ko ikaw ; kag si lose maga- butang sang iya kamut sa ibabaw^ sang imo mga mata." 5 Kag nagtindug si lakob sa Be- er-seba ; kag gindala sang mga anak ni Israel ang ila nga amay nga si lakob, kag ang ila mga kabataan, kag ang ila mga asa wa, sa mga kanga nga ginpadala ni Faraon sa pagdala sa ila. 6 Kag ginkuluha nila ang ila mga ka- hayupan, kag ang ila pagkabutang nga nakita sa duta sa Kanaan, kag nag-alabut sila sa Egipto, si lakob kag ang tanan niya nga kaliwatan upud sa iya. 7 Ang iya mga anak nga lalaki, kag ang mga anak nga lalaki sang iya mga anak nga lalaki upud sa iya ; ang iya mga anak nga babae, kag ang mga anak nga babae sang iya mga anak nga lalaki : ang tanan niya nga kaliwatan gindala niya upud sa iya sa Egipto. 8 Yari karon ang mga ngalan sang mga anak nga lalaki ni Israel, nga naga- sululud sa Egipto : Si lakob, kag ang iya mga anak : si Ruben, ang panganay ni lakob ; 9 Kag ang mga anak nga lalaki ni Ruben : si Enok, si Palu, si Hesron kag si Karme ; 10 Kag ang mga anak nga lalaki ni Simeon : si lemuel, si lamin, si Ohad, si lakin, si Sohar, kag si Saul, anak sang Kanaanhon nga babae ; 11 Kag ang mga anak nga lalaki ni Lebi : si Gerson, si Koat kag si Merari ; 12 Kag ang mga anak nga lalaki ni luda : si Er, si Onan, si Sela, si Pares kag si Sera ; apang si Er kag si Onan, nagkalamatay sa duta sa Kanaan. Kag ang mga anak ni Peres amo si Hesron kag si Hamul ; 13 Kag ang tiiga anak nga lalaki ni Isakar : si Tola, si Pua, si lob kag si Simeon ; 14 Kag ang mga anak nga lalaki ni Sabulon : si Sered, si Elon kag si lalehel. 15 Itii sila among mga anak nga lalaki n' Lea, ang mga gin-anak niya kay lakob sa Padan-Aram, kag labut pa si Dina nga iya anak nga babae : ang tanan, katloan kag tatlo ang mga kalag sang iya mga anak nga lalaki kag mga babae. 62 46. 16. GENESIS. 47. 4. 1 6 Ang mga anak nga lalaki iii Gad : si Sipihon, si Hagi, si Esbon, si Suni, si Eri, si Arodi kag si Areii. 17 Ang mga anak nga lalaki ni Aser : si Imua, si Iswa, si Iswi, si Beria kag si Sera, utud nga babae nila. Ang mga anak nga lalaki ni Beria : si Heber kag si Malkiel. 1 8 Ini sila amo ang mga anak ni Silpa, nga ginhatag sia ni Laban kay Lea, nga iya anak nga babae ; kag ini sila ginpanganak niya kay lakob ; ang tanan, napiilo kag anum ka kalag. 19 Ang mga anak nga lalaki ni Rakel, asawa ni lakob : si lose kag si Benyamin. 20 Kag nagkalatawo kay lose sa duta sa Egipto si Manases kag si Epraim, ang mga gin-anak sa iya ni Asenat, anak nga babae ni Potipera, saserdote sa On. 21 Ang mga anak nga lalaki ni Ben- yamin : si Bela, si Beker, si Asbel, si Gera, si Naaman, si Ehi, si Ros, si Muppim, si Hupim kag si Ard. 22 Ini sila amo ang mga anak nga lalaki ni Rakel, nga nagkalatawo kay lakob : ang tanan, napiilo kag apat ka kalag. 23 Kag ang mga anak nga lalaki ni Dan : si Husi. 24 Ang mga anak nga lalaki ni a amay : lamang ginbilin nila sa duta sa Gosen ang ila kabataan, ang ila mga obeha, kag ang ila kabakahan. 9 Kag nagtaklad man upud sa iya ang mga kanga kag ang mga manug- kabayo, kag nahimo nga isa ka bumu- luylug nga tuman ka damn. 10 Kag nag-alabut sila tubtub sa li- nasan ni Atad, nga yara sa tabok sang lord an, kag naghalaya sila didto sa daku kag tuman ka bug-at nga pana- lambiton. Kag si lose naglalaw sa iya amay sing pito ka adlaw. 1 1 Kag sang nakita sang mga pumu- luyo sang duta, ang mga Kanaanhon, ang lalaw sa linasan ni Atad, nagsililing sila : " Yari karon ang isa ka daku nga lalaw ini sa mga Egiptohanon." Tungud sini ginhingalanan ini nga duug nga Abel-Misraim f nga yara sa tabok sang lordan. 12 Busa, ginhimo sang iya mga anak sa iya, sono sang ginsogo niya sa ila. 13 Grind ala sia sang iya mga anak sa duta sa Kanaan, kag ginlubung nila sia sa lungib sang latagon sa Makpela, sa latagon nga ginbakal ni Abraham su- bung nga kaugalingon nga lulubungan kay Epron, nga Hetinhon, sa atubangan sang Mamre. 14 Kag nagpauli si lose sa Egipto, sia kag ang iya mga utud, kag ang ta- nan nga mga nagtalaklad upud sa iya sa paglubung sa iya amay, sa tapus nga nalubung niya sia. 15 Kag sang pagkakita sang mga litud ni lose, nga ang ila amay patay na, nagsililing sila : " Ayhan pagaka- * Abel-Misraim, lalaw sang mga Egipto hanon. 68 60. 16. EKSODO. 1. 9. akigan kita ni lose, kag pagaihatag niya sa aton ang himpit nga bayad sang ta- nan nga kalainan, nga ginhimo naton sa iya." 16 Kag pinasugiran nila si lose : " Ang imo amay nagsogo, sa wala pa sia mamatay, nga nagasiling : 17 Amo ini ang isiling ninyo kay lose : Ginaampo ko sa imo, nga pata- waron mo karon ang kalainan sang imo mga utud, kag ang ila sala, kay malain ang ginhimo nila sa imo. Tungud sini karon ginaampo nam on sa imo, nga patawaron mo ang kalainan sang mga alagad sang Dies sang imo amay." Kag si lose, sang sila naghamhal sa iya, naghibi. 18 Kag nagpalakadto man ang iya mga utud kag naghalapa sa atubangan niya, kag nagsiliiing sila : " Yari karon, kami nga imo mga alagad." 19 Kag si lose nagsabat : "Dilikamo magakahadiuk, i kay yari bala ako ay- han sa lugar sang Dios ? 20 Kamo naghulunahuna sing malain tungad sa akon, apang ginbaylo ini sang Dios sa kaayohan, sa paghimo sang gintan-aw naton karon, sa pagpadaj' on sing kabuhi sa madamu nga katawohan. 21 Busa karon, dili kamo magkahad- luk : ako magasagud sa inyo, kag sa inyo mga inanak." Sa sini ginlipa}'- sila niya kag ginhambal sila niya sa tagiposoon. 22 Kag nagpuyo si lose sa Egipto, sia kag ang panimalay sang iya amay ; kag si lose nagkabuhi sing isa ka gatus kag napiilo ka tuig. 23 Kag nakita ni lose ang mga anak ni Epraim tubtub sa ikatlo ka kaliwatan, subung man ang mga anak nga lalaki ni Makir, anak nga lalaki ni Manases, nga ginsagud sila sa sabak ni lose. 24 Kag si lose nagsiling sa iya mga utud : " Ako mamatay ; apang ang Dios magaduaw sa inyo, kag magapatakiad sia sa inyo gikan sini nga duta, su duta nga ginsumpa niya kay Abraham, kay Isaak kag kay lakob." 25 Kag si lose nagpanumpa sa mga inanak ni Israel, nga nagasiling : " A ng Dios, sa pagkamatuud, magaduaw sa inyo, kag ipakuha-ninyo diri ang akon mga tul-an." 26 Kag namatay si lose sa edad nga isa ka gatus kag napulo ka tuig. Kag ginembalsamahan sia nila, kag ginbu- tang sia sa isa ka lungon sa Egipto. ANG IKADUHA NGA TOLON-AN NI MOISES NGA GINAHINGALANAN Matlgdas nga kahioilpnan ni israel sa Egipto. 1YARI karon ang m.ga ngalan sang mga anak ni Israel, nga nagsululud sa Egipto ; nagsululud sila kaiipud ni lakob; ang tagsa tagsa upud ang ila panimalay : 2 Si Ruben, si Simeon, si Lebi kag si luda; 3 Si Isakar, si Sabulon kag si Benya- min ; 4 Si Dan kag si Neptali, si Gad kag si Aser. 5 Kag ang tanan nga mga kalag, nga naggulowa sa balikawang ni Jakob, kapitoan ; kag si lose 5'ari sa Egipto. 6 Kag namatay si lose, kag ang tanan nga mga utud niya, kag ang tanan yadto nga kalivratan. 7 Kag ang mga inanak ni Israel, nag- pamunga kag nagmuad, kag nagdamu, kag nagbakud sing tuman gid ; kag na- pun-an nila ang duta. 8 Niyan naglutaw ang isa ka bag-o nga hari sa Egipto, nga wala makakila- la kay lose. 9 Kag ini nagsiling sa iya banwa: " Yari kkron, ang banwa sang mga ina- 69 1. 10. EKSODO. 2.9. nak ni Israel labing madamu kag inaba- kud pa sa aton. 10 Ngani karon, magmanginalamon kita sa iya, agud nga indi magdamu sia, kag mahanabu nga, kon mag-abut ang paginaway, ini sia magtingub man sa aton mga kaaway kag mag-away batok sa aton, kag maghalin sia sa duta." 11 Niyan ginbatangan nila sila sing mga manugtatap sang mga buhis, nga magpakalisud sa ila sang ila mga lulan. Kag ginbangon nila kay Paraon ang mga banwa sa mga kamalig, nga among Pitom kag Raamses. 12 Apang, kon labi ang pagpakalisud sa ila, labi na gid nga nagadamu sila kag labi na gid nga nagalapnag sila ; sa baga}'" nga ginagamohan sila sang mga inanak ni Israel. 13 Kag ang mga Egiptohanon ginu- lipon nila sing mapiot ang m.ga inanak ni Israel. 14 Kag ginpapait nila ang ila panga- buhi tungud sang mapiot nga kahiolip- nan, sa paghimo sing lunang kag tisa, kag sa tanan nga palangabudlayan sa latagon, kag sa tanan nila nga pag-alag- dan, nga ginapilit sila nga may pagpiot gid. 15 Kag naghambal ang hari sa Egip- to sa mga manughilot sang mga Hebre- inhon nga babae, nga ang isa sa ila gina- hingalanan nga si Sipra, kag ang isa nga si Pua, kag nagsiling sia sa ila : 16 " Kon magpalaanak kamo sa mga Hebreinhon nga babae, kag makita ninyo sila sa mga hidagan, kon magla- laki, patyon-nin3'"o sia ; kag kon mag- babae, niyan magkabuhi sia." 17 Apang ang mga manughilot nag- kalahadluk sa Dios, kag wala nila paghi- moa sono sang ginsogo sa ila sang hari sa Egipto, kondi nga ginbantayan nila ang kabuhi sang mga kabataan nga lalaki. 18 Kag ang hari sa Egipto nagpa- tawag sa mga manughilot, kag nagsiling sa ila : " l Kay ngaa bala nga naghilimo kamo sini, nga ginbantayan ninyo ang kabuhi sang mga kabataan nga lalaki ? " 19 Kag ang mga manughilot nagsala- bat kay Paraon : " Kay ang mga babae nga 'Hebreinhon indi sila subung sang rnga Egiptohanon nga babae ; kay mga mabakud sila, kag nagaalanak sila sa vvala pa mag-abut ang manughilot sa ila." 20 Kag ang Dios naghimo sang maayo sa mga manughilot ; kag ang banwa nagdamu, kag nagbalakud sila sing tuman gid. 21 Kag tungud kay nagkalahadluk ang mga manughilot sa Dios, sia nag- himo sa ila sing mga balay. 22 Niyan si Paraon nagsogo sa bug- os niya nga banwa, nga nagasiling: " Ihaboy-ninyo sa suba ang tanan nga la- laki nga matawo, kag bantayi-ninyo ang kabuhi sang tanan nga anak nga babae." Pagkatawo ni Moises.— Ang iya pagpalagyo pa Madian. KAG ang isa ka lalaki sa paniraalay ni Lebi naglakat kag nangasawa sa isa ka anak nga babae ni Lebi. 2 Kag ini nga babae nanamkon kag nag-anak sing isa ka anak nga lalaki, kag sang nakita niya ini nga maayoayo, gintago niya sia sing tatlo ka bulan. 3 Apang sang indi na sia makasarang magtago sa iya sing madugay, nagkuha sia sing isa ka takupis nga banban, kag ginbalaw niya sia nga may aspalto kag salong ; kag binutang niya sa i3''a ang bata nga lalaki, kag binutang niya sia sa isa ka katigbawan sa bigki sang suba. 4 Kag nagdiilog sa malayo ang isa niya ka utud nga babae sa pagtan-aw sang mahanabu sa iya. 5 Kag ang anak nga babae ni Paraon nagdulhog sa pagpaligus sa suba, kag sang nagadalayandayan ang iya mga kadalagahan sa pangpang sang suba, nakita niya ang takupis sa katigbawan, kag ginpadala nij-'a ang isa niya ka so- logoon nga babae, nga magkuha sa iya. 6 Kag sang binukasan niya ini, nakita niya ang bata, kag yari karon nga ang bata nagahibi. Kag sang nalooy sia sa iya, nagsiling sia : " Ini sia isa sang mga kabataan nga lalaki sang mga Hebreinhon." 7 Niyan ang iya utud nga babae nag- siling sa anak nga babae ni Paraon : ■' I Magalakat ako bala sa pagtaw ag sa imo sing isa ka sisiwa sang mga babae nga Hebreinhon, agud nga magpasoso sining bata nga lalaki ? " 8 Kag ang anak nga babae ni Paraon nagsabat : " Lakat-ka " Niyan nag- lakat ang dalaga kag gintawag niya ang iloy sang bata ; 9 Nga sa iya nagsiling ang anak nga 70 2.10. EKSODO. 3.4. babae ni Paraon : " Dalha ini nga bata nga lalaki kag saguron mo sia nga sa akon, kag ako raagabayad sa imo." Kag kinuha sang babae ang bata kag ginsa- gud niya. 10 Kag sang nagdaku ang bata nga lalaki, ginadala niya sia sa anak nga babae ni Paraon ; nga sa sini ginpaka- anak niya sia, kag ginahingalanan sia niya nga si Moises* nga nagasiling: " Kay kinuha ko sia sa mga tubig." 11 Kag nahanabu sa sadtong mga adlaw, sang daku na si Moises, nga nag- gowa sia sa i3''a mga utud, kag nakita niya ang ila mga lulan ; kag napanilagan niya ang isa ka Egiptohanon, nga nagapilas sa isa sang mga Hebreinhon, sa tunga sang iya mga litud. 12 Kag nagtulok sia sa tanan nga higad, kag sang nakita niya nga wala sing sino nga yara, ginpatay niya ang Egipto- hanon, kag gintago niya sia sa balas. 13 Kag sang madason nga adlav/, naggowa sia, kag sang nakita niya ang duha ka Hebreinhon, nga nagaaway, nagsiling sia sa nagahimo sing malain : " i Kay ngaaa bala nga ginapilas mo ang imo isigkatawo ? " 14 Kag sia nagsabat : " i Sin-o bala ang nagbutang sa imo nga pangolo kag hukom sa ibabaw namon ? l Nagahuna- huna ka bala magpatay sa akon siibung sang pagpatay mo sa Egiptohanon ? " Nij'^an ginhadlukan si Moises, kag nag- siling : " Sa pagkamatuud gid, nasapwan na ini nga butang." 15 Kag si Paraon nakakibalo sini, kag ginhimulatan niya pagpatay kay Moises. Apang si Moises nagpalagyo sa atu- bangan ni Paraon, kag nagpuyo sa duta sa Madian, kag naglingkod sia sa luyo sang isa ka bobon. 16 Ang saserdote sa Madian may pito sia ka anak nga babae ; kag nag-alabut sila sa pagpanag-ub kag sa pagpuno sang mga palaimnan sa pagpainum sang mga obeha sang ila amay. 17 Kag nag-alabut ang mga manug- bantay, kag gintabog nila sila ; kag si Moises nagtindug, kag nag-apin sa ila, kag ginpainum niya ang ila mga obeha. 18 Kag nagpalauli sila kay P.aguel nga ila amay, kag nagsiling sia sa ila : " I Kay ngaa bala nag-alabut kamo sing tuman kadali karon ? " * Moises, ang kinuha sa tubig. 19 Kag sila nagsalabat : " Isa ka lalaki nga Egiptohanon nag-apin sa am.on sa kamut sang mga manugbantay, kag ginsag-uban man niya kami kag ginpu- inum niya ang mga obeha." 20 Kag nagsiling sia sa iya mga anak nga babae : " Kag j sa diin bala sia ? i Kay ngaa bala ginbayaan ninyo ini nga tawo .-* Tawga-ninyo sia, agud nga magkaon sia sing tinapay." 21 Kag si Moises nagtapat sa pag- puyo sa sadtong lalaki ; kag ginhatag niya kay Moises, nga asavva ang iya anak nga babae nga si Sepora. 22 Kag sia nag-anak sa iya sing isa ka anak nga lalaki, kag ginhingalanan niya sia nga si Gersom ;* kay nagsiling sia : "Dumalapon ako sa duta nga dumu- luong." 23 Kag nahanabu, sang lumigad ang madamu nga mga adlaw, nga namatay ang hari sa Egipto. Kag ang mga anak ni Israel nagpalanghayhay bangud sang kahiolipnan, kag nagtuluaw sila ; kag nagsaka sa Dios ang pagtuavv nila, bangud sang ila kahiolipnan. 24 Kag nabatian sang Dios ang pagpalanghayhay nila kag nakadumdum sia sang iya katipan kay Abraham, kay Isaak kag kay lakob. 25 Kag gintulok sang Dios ang mga anak ni Israel, kag ginpangilala sila sang Dios. Ang sapiait nga nagadabdab. 3KA.G sang nagapahalab si Moises sang mga obeha ni letro nga iya ugangan, nga saserdote sang Madian, gindala niya ang mga obeha sa likod sang kahanayakan, kag nagkadto sia sa Oreb, nga bukid sang Dios. 2 Kag nagpahayag sa iya ang ma- nugtunda ni lehoba sa isa ka dabdab sang kalayo sa tunga sang isa ka sapi- nit. Kag sia nagtolok, kag yari karon, nga ang sapinit nagadabdab, kag ang sapinit wala magakaupus. 3 Niyan si Moises nagsiling : " Maga- kadto ako karon kag pagatan-awon ko ining daku nga palanan-awon, kon ano ang kabangdanan nga ang sapinit indi masunog." 4 Kag sang nakita ni lehoba, nga * Gersom, sumalaka diri, kon dumala- pon didto. 71 3.5. EKSODO. 3.22. nagkadto sia sa pagtan-aw, ang Dios nagtawag sa iya sa tunga sang sapinit kag nagsiling sia : " Moises, Moises." Kag sia nagsabat : " Yari ako." 5 Kag nagsiling sia : " Dili ka magpa- lapit diri. Huksa ang imo mga sapin sa imo mga tiii, kaj^ ang duug sa diin yara ka, duta nga balaan sia." 6 Kag nagsiling sia : " Ako amo ang Dios sang imo amay, ang Dios ni Abra- ham, ang Dios ni Isaak kag ang Dios ni lakob." Niyan si Moises nanabon sang iya nawung, kay hinadlukan sia sa pagtulok sa Dios, 7 Kag nagsiling si lehoba : " Nakita ko, nakita ko ang kalisdanan sang akon banwa nga yara sa Egipto, kag nabatian ko ang iya. pagsingit bangud sang ila mga manugpanukot sang buhis, kay na- kilala ko ang ila mga kangitngit-an, 8 Kag nanaug ako sa pagluwas sa ila sa kamiit sang mga Egiptohanon, kag sa pagpagowa sa ila sa sadto nga duta, sa pagdala sa ila sa isa ka duta nga maayo kag malapad, sa duta nga naga- ilig sing gatas kag dugus, sa duug sang Kanaanhon, sang Hefinhon, sang Amo- rinhon, sang Peresinhon, sang Hebin- hon kag sang lebusinhon. 9 Busa, ang pagsingit sang mga ina- nak ni Israel nag-abut sa atubangan nakon, kag nakita ko man ang pagpigos, nga ginapigos sa ila sang mga Egipto- hanon. 10 Ngani, kari-ka karon, kag pagai- padala ko ikaw sa kay Paraon, agud nga pagpagowaon mo ang akon banwa, ang mga inanak ni Israel, sa Egipto." 11 Niyan si Moises nagsabat sa Dios : "^Sino bala ako, agud nga magkadto ako kay Paraon kag magpagowa gikan sa Egipto sa mga inanak ni Israel ? " 12 Kag sia nagsabat sa iya : " Lakat- ka, kay ako magaupud sa imo, kag ini mangintanda : ugaling sa mapagowa mo ini nga banv/a sa Egipto, magaalagad kamo sa Dios sa ibabaw sini nga bukid." 13 Kag nagsiling si Moises sa Dios : "Yari karon, ako magakadto sa mga inanak ni Israel, kag pagaisiling ko sa ila : Ang Dios sang inyo mga ginika- nan nagapadala sa akon sa inyo ; kag kon sila magpamangkot sa akon : i Sin-o bala ang imo ngalan ? i ano bala ang pagaisabat ko sa ila ? " 14 Kag nagsabat ang Dios kay Moises : "Ako amo ang amo ako." Kag nag- siling sia : " Amo ini ang pagaisiling mo sa mga inanak ni Israel : AKO AMO nagpadala sa akon sa inyo." 15 Kag nagsiling pa ang Dios kay Moises: "Amo ini ang pagaisiling mo sa mga inanak ni Israel : Si lehoba, ang Dios sang inyo mga gini- kanan, ang Dios ni Abraham, ang Dios ni Isaak kag ang Dios ni lakob, nag- padala sa akon sa inyo. Ini amo ang akon ngalan nga sa gihapon, ini amo ang akon handumanan sa tanan nga mga katuigan. 16 Kadto-ka, kag tipona ang mga tigulang sa Israel, kag isiling-mo sa ila : Si lehoba, ang Dios sang inyo mga ginikanan, ang Dios ni Abraham, ni isaak kag ni lakob, nagpahayag sa akon, nga nagasiling : Sa pagkamatuud, ginduaw ko kamo, kag nakita ko ang ginahim.o sa inyo sa Egipto ; 17 Kag nagsiling ako : pagapatakla- ron ko kamo gikan sa kalisdanan sa Egipto sa duta sang mga Kanaanhon, sa mga Hetinhon, sa mga Amorinhon, sa mga Peresinhon, sa mga Hebinhon kag sa mga lebusinhon, sa isa ka duta nga nagailig sing gatas kag dugus. 18 Kag magapalamati sila sang imo tingug ; kag magakadto ka, kag ang mga tigulang sa Israel, sa hari sa Egipto, kag pagaisiling ninyo sa iya : Si leho- ba, ang Dios sang mga Hebreinhoni nagsugata sa anion ; ngani tug-uti kam, karon nga magkadto kami sa tatio ka adlaw nga panlakatan sa kahanayakan, agud nga magbalad kami kay lehoba nga amon Dios. 19 Apang ako nakahibalo, nga ang hari sa Egipto indi magatugut nga mag- lakat kamo, bisan tungud sang kamut nga makusug. 20 Apang pagauntayon ko ang akon kamut, kag pagapilason ko ang Egipto upud sang tanan nakon nga mga kati- ngalahan, nga pagahimoon ko sa tunga niya, kag niyan pagapalakton kamo niya. 21 Kag pagahatagan ko ini nga banwa sing bugay sa mga mata sang mga Egip- tohanon ; kag mahanabu nga, kon mag- talaliwan kamo, indi kamo magagulowa nga mga walay sulud ; 22 Kondi nga magapangayo ang tagsa ka babae sa iya kaiping nga babae, kag sa nagapanlagayaw sa iya balay, sing mga huyas nga pilak, mga huyas nga 72 4.1. EKSODO, 4.20. bulawan, kag mga panapton nga pagai- butang ninyo sila sa ibabaw sang inyo mga anak nga lalaki kag mga babae, kag pagahublasan ninyo ang mga Egip- tohanon. 4NIYAN si Moises nagsabat, kag nagsiling: "Yari karon, nga sila indi magpalati sa akon, bisan magapa- lamati b-ila sang akon tingug, kay maga- sililing sila : vVala magpahayag sa imo si lehoba," 2 Kag nagsiling si lehoba sa iya : " I Ano bala ina ang yara sa imo kamut " ? Kag sia nagsabat : " Isa ka sungkod." 3 Kag sia nagsiling sa iya : " Ihabuy sia sa duta," kag ginhabuy nij^a sia sa duta, kag nahimo nga isa ka man-ug ; kag si Moises nagpalagyo sa iya, 4 Niyan si lehoba nagsiling kay Moises : " Untaya ang imo kamut, kag kuhaa sia sa ikog (Kag gin-untay niya ang iya kamut^ kag kinuha niya sia, kag nahimo nga sungkod sa iya kamut), 5 Agud nga magpalati sila nga nag- pahayag sa imo si lehoba, ang Dios sang imo mga ginikanan, ang Dios ni Abraham, ang Dios ni Isaak kag ang Dios ni lakob." 6 Kag nagsiling pa si lehoba : " Isuk- suk karon ang imo kamut sa imo dug- han " : kag ginsuksuk niya ang kamut sa iya dughan ; kag sang pagkuha niya sini, yari karon, nga ang iya kamut tabuka- won na subung sang niebe. 7 Kag a?ig Dios nagsiling: " I suk- suk liwan ang imo kamut sa imo dug- han, kag sang ginkuha niya sia liwan, yari karon, nga naguli ini subung sang isa ka unud. 8 Kag kon mahanabu, nga indi ikaw nila pagpatihon, bisan magpalamati sila sa tingug sang nahauna nga tandaan, mapalati sila sa tingug sang naolehe. 9 Kag kon indi pa sila magpalati sa sinig duha ka tandaan, bisan magpala- mati sila sang imo tingug, magakuha ka sing tubig sang suba kag iula mo sia sa mamala nga duta; kag ang tubig nga pagakuhaon mo sa suba, magama- ngindugo sia sa duta nga mamala." ^10 Nij^an nagsiling si Moises kay le- hoba : i Ay, Ginoo ! Indi ako tawo nga mahapus sing pololongon bisan kutub sa kahapon, bisan kutub sa isa kahapon, bisan kutub pa nga ginaharabal mo ang imo alagad ; kay bikwalon ako sa pag- hambal kag balikawot sa dila. 11 Kag si lehoba nagsabat sa iya: " I Sin-o bala ang naghatag sang baba sa tawo ? kon l sin-o bala ang naghim-O sang apa kag sang bungul, kag sa naga- tulok kag sa bulag ? I Indi bala amo ako si lehoba ? 12 Busa karon, lakat-ka, nga ako 3^ara sa imo baba, kag pagatudloan ko ikaw sang imo pagaiham.bal." 13 Kag sia nagsiling : " j Aj^, Ginoo ! Ipadala, ginaampo ko, ang imo luyag pagipadala." 14 Niyan naakig si lehoba batok kay Moises kag nagsiling : " i ^^di bala si Aaron nga Lebinhon nga imo utud? Nakahibalo ako nga sia sarang maka- hambal sing maaj'^o ; labut pa, yari ka- ron, nga nagagowa sia sa pagbaton sa imo ; kag sa pagkakita niya sa imo, ma- gakalipay sia sa i3'a tagiposoon. 15 Ikaw magahambal sa ij^a, kag pa- gaibutang mo sa iya baba ang mga polong kag ako yara sa imo baba, kag yara sa iya baba, kag pagatudloan ko kamo sang pagahimoon ninyo. 16 Kag sia magahambal timgud sa imo sa banwa ; kag mahanabu, nga manginsa imo sia sa ba5do sang baba, kag ikaw magamanginsa i3'a sa baylo sang Dios. 17 Kag pagakuhaon mo ini nga sung- kod sang imo kamut, nga sa iya maga- himo ka sang m.ga taiandaan. Ang pagbaHk ni Moises sa Eglpto, 18 Kag si Moises naglakat, kag sang nagbalik sia kay letro, nga iya ugaga- ngan, nagsiling sia sa iya : " Tuguti ako sa paglakat karon, kag nga raagbalik ako sa akon mga litud, nga yadto sa Egipto, sa pagtan-aw kon nagakalabuhi pa sila." Kag si letro nagsiling kaj'' Moises; " Lakat-ka sa paghidaet." 19 Kag nagsiling si lehoba kay Moi- ses, sa Madian : " Lakat-ka, kag balik- ka sa Egipto, kay nagkalamatay ang tanan nga naghilimulat sang imo ka- matayon." 20 Ni3''an ginkuha ni Moises ang iya asawa kag ang ij'-a mga anak, kag gin- pasakay niya sila sa ibabaw sang isa ka asno, kag nagbahk sia sa duta sa Egip- to. Kag ginkuha man ni Moises ang sungkod sang Dios sa iya kamut. 21 Kag nagsiling si lehoba kay Moi- 73 4. 22. EKSODO. 5. 10. ses : " Kon makapauli na kamo sa Egip- to, tuluka nga maghimo ka sa atuba- ngan ni Paraon sang tanaii nga mga kajatingakihan nga ginbutang ko sa imo mga kamut ; apang pagapatig-ahon ko ang iya tagiposoon, sa bagay nga indi niya pagtugutan nga magpalakaton ang banwa. 22 Kag magasiling ka kay Paraon: Si lehoba nagasiling sing subung sini : Ang Israel among akon anak, ang akon panganay ; 23 Ginasiling ko sa imo : Tuguti sa paglakat ang akon anak, agucl nga mag- alagad sia sa akon ; apang kon ikaw magdumili sa pagpalakat sa iya, yari karon, pagapatyon ko ang imo anak, ang imo panganay." 24 Kag nahanabu, sa dalanon, nga sa isa ka palahuwayan nagsugata sa iya si lehoba, kag naghimulat sia sa pagyatay sa iya. 25 Niyan si Sepora nagkuha sing isa ka santikan nga matalum, kag ginutud ang naibabaw nga panit sang iya anak nga lalaki, kag ginhaboy nij'^a ini sa iya mga tiil, nga nagasiling : '• Sa pagka- matuud, ikavv among akon isa ka bana sa dugo." 26 Sa sini gintugutan sia ni lehoba sa paglakat. Kag sia nagsiling : " Bana sa dugo, bangud sang pagtuli." 27 Kag si lehoba nagsiling kay Aaron : "Lakat-ka sa pagsugata kay Moises sa kahanayakan." Kag sia naglakat didto, kag guisugata niya sia sa bukid sang Dios ; kag ginhalukan niya sia. 28 Niyan ginsugid ni Moises kay Aaron ang tanan nga mga polong ni lehoba, nga nagpadala sa iya kag ang tanan nga mga talandaan, nga gintugon niya sa iya. 29 Niyan naglalakat si Moises kag si Aaron, kag gintipon nila ang tanan nga mga tigulang sang mga inanak ni Israel. 30 Kag ginhambal ni Aaron ang tanan nga mga polong nga ginsiling ni lehoba kay Moises, kag naghimo sia sang mga talandaan sa atubangan sang mga mata sang banwa. ) 31 Kag ang banwa nagpati. Kag sang nabatian nila nga si lehoba nagduaw sa mga inanak ni Israel, kag nga nakita niya ang ila kalisdanan, naglayaub sila kag naghalapa. Si Moises kag si Aaron sa atubanfan san^ iisri sa Egipto.— Ang banwa ginaamat- amat sang pabug-at pa. 5SA tapus sini, si Moises kag si Aaron nagkadto kay Paraon, kag ginsili- ngan nila sia : " Si lehoba, ang Dios sa Israel, nagasiling sing subung sini : Tuguti paglakat ang akon banwa sa paghiwat sa akon sing kasadyahan sa kahanayakan." 2 Kag si Paraon nagsabat : " i Sin-o bala si lehoba, agud nga ako magpamati sang iya tingug, kag magtugut sa pagpa- lakat sa Israel. Ako wala makakilala kay lehoba, bisan magatugut man ako sa pagpalakat sa Israel." 3 Kag sila nagsililing: "Ang Dios sang mga Hebreinhon nagsugat sa amon : busa itugut nga maglakat kami karon sa tatlo ka adlaw nga panlakatan sa kahanayakan, kag nga maghalalad kanii kay lehoba nga amon Dios, basi pa nga magkari sia sa ibabaw namon nga may kamatay, kon may hinganiban." 4 Niyan ang hari sa Egipto nagsiling sa ila : " Moises kag Aaron, i kay ngaa bala ginapauntat ninyo ang banwa sa ila palangabudlayan ? Kaladto-kamo sa inyo mga lulan." 5 Nagsiling man si Paraon : " Yari karon ang banwa sang duta madamu karon, kag ginapauntat ninyo sila sa ila mga lulan." 6 Kag si Paraon nagsogo sadto gid nga adlaw sa mga manugtatap sang banwa kag sa ila mga mjanuggahum, nga nagasiling : 7 " Kutub karon indi ninyo pag- hatagan sing dagami ang banwa sa paghimo sing tisa, subung kahapon kag sang isa kahapon ; magkaladto sila, kag magtipon sila gid sang dagami. 8 Kag pagatakayan ninyo sila sang tisa nga ginahimo nila kahapon kag sa isa kahapon. Kag indi gid ninyo pag- buhinan sa ila, kay mga matamad sila, kag tungud sini nagasilingit sila, nga na- gasiling : Makadto-kami sa paghalad sa amon Dios. 9 Pabug-ata ang kahiolipnan sa iba- baw nila, agud nga magpalangabudlay sila sa iya, kag indi sila magpalamati sa mga polong nga butig." 10 Kag sang naggulowa ang mga manugtatap sang banwa kag ang ila mga manuggahum, naghalambal sila sa ban- 74 5. 11. EKSODO. 6.8. wa, nga nagasiling : " Ano ini ang gin- siling ni Paraon : Ako indi nagahatag sa inyo sing dagami ; 11 Kaladto-kamo, kag tipon-kamo sing dagami sa diin makita ninyo sia, kay wala gid sing pagabuhinon sang inyo takay." 12 Niyan ang banwa naglapta sa bug- os nga duta sa Egipto sa pagpangita sang ginalaban sa baylo sang dagami. 13 Kag ang mga manugtatap nagasako sa ila, nga nagasiling : ** Tapusa-ninyo ang inyo buluhaton, ang takay sang adlaw sa iya adlaw, subung sang ginata- gaan kamo sing dagami." 14 Kag ang raga manughikot sang mga inanak ni Israel, nga ginbutang sa ibabaw nila sang mga manugtatap ni Paraon, ginpamunal sila : nga ginasilin- gan sila : " I Kay ngaa bala wala ninyo pagtumana ang inyo takay sa tisa, bisan kahapon bisan karon, subung sadto anay ? " 15 Kag ang mga manughikot sang mga inanak ni Israel nagkaladto kay Paraon, kag nagpalanumbung sa iya, nga nagasiling: "l Kay ngaa bala ginahimo mo ang subung sini sa imo mga alagad? 16 Wala pagahatagi sing dagami ang imo mga alagad, kag sinilingan kami : Hilimo-kamo sing tisa. Kag yari karon, ang imo mga alagad ginapamunal, kag ang sala iya sang imo banvv^a." 17 Kag sia nagsabat : " Mga matamad kamo, Iwo, mga matam.ad. Kag tungud sini nagasiling kamo : Makadto-kamo sa paghalad kay lehoba. 18 Eusa, lakat-kamo karon, kag pala- ngabudlay-kam.o. Indi kamo pagahata- gan sing dagami, kag magahatag kamo sang tinakay nga tisa." 19 Niyan ang mga manughikot sang mga inanak ni Israel nagkalalisud sila, nga ginsingan sila niya : " Indi gid ma- gabuhin ang inyo tisa, sa takay sa ad- lawadlaw," 20 Kag sang nasugata nila si Moises kag si Aaron, nga nagahulat sa ila sang paghalin nila sa atubangan ni Paraon, 21 Nagsililing sila sa ila : " Si lehoba magtuluk kunta sa ibabaw ninyo, kag maghukom sia, kay ginbutang ninyo ka- mi sa malain nga baho sa mga mata ni Paraon kag sa mga mata sang iya _ mga alagad, nga ginabutang ninyo ang hinga- niban sa ila mga kamut sa pagpatay sa aton." Ang Dios oagapanaad sang kaluwasan. 22 Niyan si Moises nagbalik kay le- hoba, kag nagsiling: "^Ginoo, kay ngaa bala ginapakalisud mo ini nga banwa ? l Kay ngaa bala nga ginpadala mo ako ? 23 Kay kutub nga ako nag-abut kay Paraon sa paghambal sa iya sa imo nga- lan, ginlain niya ini nga banwa ; kag ikaw wala man magluwas sa imo ban- wa." 6 KAG si lehoba nagsiling kay Moi- ses : " Karon makita mo ang akon pagahimoon kay Paraon ; kay sa kamut nga makusug magatugut sia sa pagpala- kat sa ila ; kag sa kamut nga makusug pagasobolon niya sila sa iya duta." 2 Kag naghambal ang Dios kay Moises j kag nagsiling sa iya : " Ako amo si le- ' hoba : 1 3 Kag ako nagpahayag kay Abraham, kay Isaak, kag kay lakob subung nga Dios nga Makagagahum sa ngatanan, kag ako wala makilala nila tungud sa akon ngalan, nga si lehoba. 4 Kag gintukud ko man ang akon katipan sa ila, sa paghatag sa ila sang duta sa Kanaan, ang duta nga ila ginda- punan, sa diin nagpuluyo sila subung nga mga dumuluong. 5 Kag labut pa, nabatian ko ang mga paianghayhay sang mga inanak ni Israel, nga ginaulipon sila sang mga Egiptohan- on, kag ako nakadumdum sang akon ka- tipan. 6 Ngani, isiling-mo sa mga inanak ni Israel : Ako amo si lehoba, kag paga- pago^vaon ko kamo sa idalum sang mga lulan sang mga Egiptohanon, kag pa- gabawion ko kamo sa kahiolipnan nila, kag pagatubson ko kamo sa butkon nga inuntay kag sa dalagku nga mga pag- hukom. 7 Kag pagabatunon ko kamo nga akon banwa, kag ako mangininyo Dios kag pagakilalahon ninyo nga ako amo si le- hoba, nga inyo Dios, nga ako magapago- wa sa inyo sa idalum sang mga lulaa I san^ mga Egiptohanon. 8 Kag pagadalhon ko man kamo sa duta, nga nahanungud sa iya ginbayaw I ko ang akon kamut sa paghatag sa iya 75 6.9. EKSODO. 7, 1. iay Abraham, kay Isaak kag kay lakob : kag pagaihatag ko sia sa inyo nga panu- buiion. Ako si lehoba." 9 Kag si Moises naghambal sa sini nga bagay sa mga inanak ni Israel ; apang sila wala magdulungug kay Moises, bangud sang kataka sa espiritu kag ba- ngud sang matigdas nga kahiolipnan." 10 Kag naghambal si lehoba kay Moises, nga nagasiling : 11 "Lakat-ka, hambala si Paraon, nga hari sa Egipto, agud nga tiigutan niya nga maglakat ang mga inanak ni Israel sa iuv/as sang iya duta." 12 Apang si Moises nagsabat sa atu- bangan ni lehoba, nga nagasiling : "Yari karon nga ang mga inanak ni Israel wala magpalamati sa akon ; busa tpaano bala nga magapamxati sa akon si Paraon, sa akon nga ditinuli sa mga bibig?" 13 Niyan naghambal si lehoba kay Moises kag kay Aaron, kag ginhatagan niya sila sing sogo nahanungud sa mga inanak ni Israel kag kay Paraon, nga hari sa Egipto, sa pagpagowa sa mga inanak ni Israel sa duta sa Egipto. Kaliwataa ni Moises kag ni Aaron. 14 Yari karon, ang mga pangolo sang mga balay sang ila mga ginikanan : ang mga anak ni Ruben, nga panganay ni Israel : si Enok, si Palu, si Hesron kag si Karmi ; ini sila amo ang mga pani- malay ni Ruben. 15 Kag ang mga anak ni Simeon: si lemuel, si lamin, si Ohad, si lakin, si Sohar kag si Saul, anak sang Kanaanhon nga babae : ini sila amo ang mga pani- malay ni Simeon. 16 Kag ini sila among mga ngalan sang mga anak ni Lebi, sono sang ila mga kaliwatan : si Gerson, si Koat kag si Merari. Kag ang mga tinuig sang kabuhi ni Lebi nanginisa ka gatus katlo- an kag pito ka tuig. 17 Ang mga anak ni Gerson : si Libni kag si Seimei, sono sang ila mga panimalay. 18 Kag ang mga anak ni Koat : Si Amram, si Isar, si Hebron kag si Usiel. Kag ang mga tinuig sang kabuhi ni Koat nanginisa ka gatus katloan kag tatlo ka tuig. 19 Kag ang mga anak ni Merari : Si Mahali kag si Musi. Ini sila among mga panimalay sang mga Lebinhon, sono sang ila mga kaliwatan. 20 Kag si Amram nagpangasawa kay lokabed, nga utud sang iya amay, kag sia nag-anak sa iya kay Aaron kag kay Moises. Kag ang mga tinuig sang ka- buhi ni Amram nanginisa ka gatus katloan kag pito ka tuig. 21 Kag ang mga anak ni Isar : si Kore, si Nepeg kag si Sikri. 22 Kag ang mga anak ni Usiel : si Misael, si Elsapan kag si Sitre. 23 Kag si Aaron nagpangasawa kay Elisabet, anak nga babae ni Aminadab, utud nga babae ni Naason ; kag sia nag-anak sa i5^a kay Nadab, kay Abin, kay Eleasar kag kay Itamar. 24 Kag ang mga anak ni Kore : si Asir, si Elkana kag si Abiasap. Ini sila amo ang mga panimalay sang mga Korinhon. 25 Kag si Eleasar, anak ni Aaron, nagpangasawa sa isa sang mga anak nga babae ni Putiel ; kag sia nag-anak sa iya kay Penees. Ini sila amo ang mga pangolo sang mga ginikanan sang mga Lebinhon, sono sang ila mga panimalay. 26 Busa, ini sila amo yadtong si Aaron kag j'^adtong si Moises, nga sa ila nagsi- ling si lehoba : Paggowaa-ninyo ang mga inanak ni Israel sa duta sa Egipto, sono sa ila mga kasoldadosan. 27 Ini sila among mga naghalambal kay Paraon, nga hari sa Egipto, sa pag- pagowa sa mga inanak ni Israel sa Egipto. Ini amo yadtong si Moises kag yadtong si Aaron. Si Moises liag ang mga mago sa Egiplo. 28 Kag nahanabu, sang adlaw nga si lehoba naghambal kay Moises sa duta sa Egipto, 29 Nga si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : " Ako amo si lehoba ; isiling kay Paraon, nga hari sa Egipto, ang tanan nga ginasiling ko sa imo." 30 Apang si Moises nagsabat sa atu- bangan ni lehoba : " Yari karon, ako ditinuli sa mga bibig ; busa i paano bala nga magpamati sa akon si Paraon ? " 7 KAG si lehoba nagsiling kay Moi- ses : " Tulok-ka, nga ginpaham- tang ko ikav/ nga dios nga sa kay 76 7.2. ESSOBO. 7.21. Paraon, kag si Aaron nga imo utud maRginimo manalagna. 2 Pagaisiling mo sa iya ang tanan nga ginasogo ko sa imo, kag si Aaron, nga imo utud, magasiling sini kay Paraon, agud nga pagtugutan niya nga maggowa sa iya duta ang mga inanak ni Israel. 3 Apang pagapatig-ahon ko ang tagi- posoon ni Paraon, kag pagapadamuon ko ang akon mga talandaan kag ang akon mga kalatingalahan sa dutu sa Egipto. 4 Kag si Paraon indi magadungug sa inyo, kag pagaibutang ko ang akon kamut sa ibabaw sang Egipto, kag pa- gapagowaon ko ang akon mga kasol- dadosan, ang akon banv/a, ang mga inanak ni Israel, gikan sa duta sa Egip- to, sa dalagku nga m.ga paghukom. 5 Kag pagakiialahon sang mga Egip- tohanon, nga ako am.o si lehoba, kon maguntay ako sang akon kam.ut sa iba- baw sang Egipto, kag magpagov/a ako sa m_ga inanak ni Israel sa tunga nila." 6 Kag ginhimo ni Moises kag ni Aaron, sono sang ginsogo ni lehoba ; ginhimo nila ang subung sini. 7 Kag si Moises nagaedad sing kawa- loan ka tuig, kag si Aaron sing kawa- loan kag tatlo ka tuig, sang naghambal sila kay Paraon. 8 Kag si lehoba naghambal kay Moi- ses kag kay Aaron, nga nagasiling : 9 " Kon maghambal sa inyo si Paraon kag magsiling : Plilimo-kamo sing isa ka katingalahan nga sa inyo, niyan ma- gasiling ka kay Aaron : Kuhaa ang imo sungkod, kag ihaboy sia sa atuba- ngan ni Paraon, kag mahimo sia nga man-ug." 10 Busa, si Moises kag si Aaron nag- kaladto kay Paraon, kag ginhimo nila sono sang ginsogo ni lehoba ; kag si Aaron naghaboy sa duta sang iya sung- kod sa atubangan ni Paraon kag sa atu- bangan sang i^^a m.ga alagad, nga nahi- mo sia nga man-ug. 11 Niyan gintawag m.an ni Paraon ang mga maalam kag ang mga babaj^- lan ; kag ang mga mago nga Egiptoha- non, sila man naghilimo sang amo gid nga bagay sa ila mga padugi : 12 Sila naghalaboy ang tagsatagsa sang iya sungkod, kag nangin mga man- ug sila ; apang ang sungkod ni Aaron naghaiunhon sang mga sungkod nila. 13 Kag nagtig-a ang tagiposoon ni Paraon, kag wala sia magpamati sa ila, sono sang ginsiling ni lehoba. Nahauna nga kalalat^an : aag tubig nga nangindugo. 14 Nij'^an si lehoba nagsiling kay Mo- ises: "Ang tagiposoon ni Paraon na- gabug-at : nagpangindi sia sa pagtugut sa pagpalakat sa akon banwa. 15 Kadto-ka sa kaagahon kay Para- on. Yari karon, nga sia magagowa na- yon sa mga tubig, kag ikaw magahulat sa iya sa pangpang sang suba, kag pa- gauyatan mo sa imo kamut ang sungkod nga nanginman-ug. 16 Kag magasiling ka sa iya : Si lehoba, ang Dios sang mga Hebreinhon, nagpadala sa akon sa imo sa pagsiling sa imo : Tuguti paglakat ang akoa banwa, agud nga sila mag-alalagad sa akon sa kahanayakan ; kag yari karon, nga ikaw wala magdungug tubtub ka- ron. 17 Amo ini ang ginasiling ni lenoba : Sa sini pagakiialahon mo, nga ako amo si lehoba : Yari karon, nga sa sungkod nga j/ari sa akon kamut, pagapilason ko ang mga tubig nga yara sa suba, kag miagamangindugo sila. 18 Kag ang mga isda nga j^ara sa suba magakaiamatay, kag magabaho ang suba, sa bagay nga ang m.ga Egipto- hanon magakalangil-ad sa paginum sang m-ga tubig sang suba." 19 Niyan si lehoba nagsiling kay Moises : " Isiling kay Aaron : Kuhaa ang imo sungkod, kag untaya ang imo kamut sa ibabaw sang mga tubig sa Egipto, sa ibabav/ sang ila mga ilig, sa ibabaw sang ila mga suba, kag sa iba- baw sang ila mga danaw, kag sa ibabaw sang tanan nila nga mga suiuptan sang tubig, agud nga magmangindugo sila ; kag may dugo sa bug-os nga duta sa Egipto, bisan pa sa m^ga suludlan nga kahoy kag bato." 20 Kag ginhimo ni Moises kag ni Aaron, sono sang ginsogo sa ila ni le- hoba : ginbayaw niya ang sungkod, kag ginbunal niya ang mga tubig nga yara sa suba, sa mga mata ni Paraon kag sa mga m.ata sang ij^a mga alagad; kag ang tanan nga mga tubig sang suba nagnangindugo. 21 Kag nagkalamatay ang mga isda 77 7.22. EKSODO. 8.17. nga yara sa suba ; kag nagpabaho sang suba, kag indi sarang makainum ang mga Egiptohanon sang mga tubig sang suba, kag may diigo sa bug-os nga duta sa Egipto. 22 Kag ang mga mago sa Egipto naghilimo sang amo gid sa ila mga padugi. Kag nagtig-a ang tagiposoon ni Paraon, kag wala sia nagdangug sa ila, sono sang ginsiling ni lehoba. 23 Kag si Paraon nagtalikod kag nag- pauli sa iya balay ; apang bisan sa sini indi ginsapak sang iya tagiposoon. 24 Kag ang tanan nga mga Egiptoha- non nagkulutkut sa palibot sang suba sa pagpangita sing tubig nga ilimnon, kay indi sila sarang makainum sang mga tu- big sang suba. 25 Kag nagkatuman ang pito ka ad- law, sa tapus nga ginbunal ni lehoba ang suba. Ikaduha ka kaialat^an ; ang rsiga paka. NIYAN si lehoba nagsiling kay Moises : " Kadto-ka kay Paraon, kag isiling-mo sa iya : Amo ining ginasiling ni lehoba : Tuguti sa pagla- kat ang akon banawa, agud nga pag- alalagdon nila ako. 2 Kag kon ikaw magduraili sa pagtu- gut sa pagpalakat sa iya, pagatistisan ko ang bug-os mo nga mga dulunan sang mga paka. 3 Kag ang suba magapasubay sing mga paka, kag magasalaka kag magasululud sila sa imo balay, sa imo hulut nga tu- lulogan, kag sa ibabaw sang imo higda- an, kag sa balay sang imo mga alagad, kag sa tunga sang imo banv/a, kag sa imo mga dabok kag sa imo mga lamasan. 4 Ang mga paka magasalaka sa iba- baw nimo, kag sa ibabaw sang in^o ban- wa, kag sa ibabaw sang imo mga alagad." 5 Kag nagsiling si lehoba kay Moises : " Isiling kay Aaron : Untaya ang imo kamut, upud ang imo sungkod, sa ibabaw sang mga ilig, sa ibabaw sang mga suba, kag sa ibabaw sang mga danaw, sa pagpasaka sing mga paka sa ibabaw sang duta sa Egipto." 6 Kag ginuntay ni Aaron ang kamut sa ibabaw sang mga tubig sa Egipto ; kag nagsalaka ang mga paka kag ginli- kupan nila ang duta sa Egipto. 7 Kag ang mga mago naghilimo sing si: bung gid sa ila mga padugi, kag nag- palasaka sila sing mga paka sa ibabaw sang duta sa Egipto. 8 Niyan gintawag ni Paraon si Moises kag si Aaron, kag nagsiling sia : " Pa- ngayo-kamo kay lehoba, nga ipalayo niya ang mga paka sa akon kag sa akon banwa ; kag ako magapalakat sa banwa, agud nga rnaghalad sia sing halad kay lehoba." 9 Kag si Moises nagsiling kay Para- on : " Ikaw gid ang magtapat sang adlaw kon san-o magaampo ako tungud sa imo, kag tungud sa imo mga alagad, kag tungud sa imo banwa, agud nga ang mga paka pagkuhaon sa imo kag sa imxC? mga balay, kag didto lamang sila sa suba." 10 Kag sia nagsabat. "Sabuas." Sa sini nagsiling si Moises : " Manginsono sa imo polong, agud nga makahibalo ka nga wala na sing liwan subung kay lehoba nga amon Dios. 11 Kag ang mga paka m.agapalalayo sa imo kag sa imo mga balay, kag sa imo mga alagad, kag sa imo banwa, kag didto lamang sila sa suba." 12 Si Moises kag si Aaron naghalalin sa atubangan ni Paraon ; kag nagtuaw si Moises kay lehoba nahanungud sa mga paka, nga ginpadala niya sa ibabaw ni Paraon. 13 Kag ginhimo ni lehoba, sono sang polong ni Moises, kag nagkalamatay ang mga paka sa mga balay, sa mga patyo kag sa mga latagon. 14 Kag gintipon nila sila sa mga tinumpok, kag nagpabaho sang duta. 15 Apang sang nakita ni Paraon nga ginuntatan, ginpabug-at niya ang iya tagiposoon, kag wala niya sila pagdunga, sono sang ginsiling ni lehoba. ikatio ka kalalatan : ang mga kuto. 16 Niyan si lehoba nagsiling kay Moises : " Isiling kay Aaron : luntay ang imo sungkod kag bunala ang yab-ok sa duta, agud nga manginkiito sa bug-os nga duta sa Egipto." 17 Kag ginhimo nila ang subung sini : ginuntay ni Aaron ang kamut, upud ang iya sungkod, kag ginbunal niya ang yab-ok sang duta ; nga nanginkuto sia sa mga tawo kag sa mga kasapatan : ang tanan nga yab-ok sang duta nangin mga kiito sa bug-os nga kadutaan sa Egipto. 78 8. 18. EESODO. 9.5. 18 Kag ginhimo sang mga mago ang subung gid sa ila mga padugi, sa pagpa- gowa sing mga kiito ; apang wala sila makasarang, Kag may mga kiito sa mga tawo kag sa mga kasapatan. 19 Niyan nagsililing ang mga mago kay Paraon : " Tudlo sang Dios ini." Apang nagtig-a ang tagiposon ni Paraon, kag wala sia magdungug sa ila, sono sang ginsiling ni lehoba. lkap°at ka kaialat-an: ang mfa laogaw. 20 Kag si lehoba nagsiling kay Moi- ses : " Tindug-ka sing aga pa gid, kag umatubang-ka kay Paraon ; yari karon nga sia magagowa nayon sa mga tubig, kag ikaw magasiling sa iya : Amo ini ang ginasiling ni lehoba : Tuguti sa paglakat ang akon banwa, agud nga pag-alalagdon nila ako. 21 Kay kon ikaw indi magtugut sa pagpalakat sa akon banwa, j'ari karon nga ako magapadala sa ibabaw nimo kag sa ibabaw sang imo mga alagad, kag sa ibabaw sang imo banwa, kag sa imo mga balay sang mga pinanung nga mga langaw, kag magakalapuno ang mga balay sang mga Egiptohanon sang m-ga langaw, kag ang duta man sa diin didto sila. 22 Kag sa sadto nga adlaw pagapai- non ko ang duta sa Gosen, nga sa iya nagapuyo ang akon banwa, agud nga wala didto sing mga langaw, agud nga m.ahibaloan mo, nga ako amo si lehoba sa tunga sang duta. 23 Kag ako magabutang sing pagpain sa tunga sang akon banwa kag sang sa imo. Buas manginamo ining tanda- an." 24 Kag ginhimo ni lehoba ang subung sini : nag-abut ang pinanong nga mga langaw sa balay ni Paraon, kag sa mga balay sang iya alagad ; kag sa bug-os nga kadutaan sa Egipto ang duta nag- baho ban gad sa ila. 25 Niyan gintawag ni Paraon si Moises kag si Aaron, kag nagsiling sia sa ila : " Lalakat-kamo, halad-kamo sa inyo Dios sa duta." 26 Kag si Moises nagsabat : " Indi anga}'^ nga maghimo kami sing subung sini, kay ang ginahaiad namon kay lehoba, nga am.on Dios, among kalangil- aran sang mga Egiptohanon. Kon pagi- halad namon ang kangil-aran sang mga Egiptohanon sa atubangan nila, I indi bala nila kami pagbatohon ? 27 Magalalakat kami sa tatlo ka adlaw nga panlakatan sa kahanayakan, kag magahalalad kami kay lehoba nga anion Dios, sono sang pagisiling niya sa anion." 28 Kag nagsiling si Paraon : " Paga- tugutan ko kamo sa paglakat, agud nga maghalalad kamo kay lehoba nga inyo Dios sa kahanayakan, lamang nga indi kamo maglalakat sa malayo : palanga- muyo-kamo tungud sa akon." 29 Kag nagsabat si Moises. " Yari karon, nga magahalin ako sa imo atuba- ngan, kag magapangayo ako kay lehoba, nga ang mga langaw maghalalin kay Paraon, kag sa iya mga alagad, kag sa iya banwa buas ; lamang nga indi si Paraon maglimbong na, nga indi niya pagtugutan sa paglakat ang banwa sa paghalad kay lehoba." 30 Niyan si Moises naghalin sa atu- bangan ni Paraon, kag nagpangamuyo sia kay lehoba. 31 Kag ginhimo ni lehoba, sono sang polong ni Moises ; kag ginpapalagyo niya ang mga langaw kay Paraon, kag sa iya mga alagad, kag sa iya banwa, nga wala sing nabilin bisan isa. 32 Apang sa sini si Paraon nagbug- at pa sang iya tagiposoon, kag wala niya pagtuguti sa paglakat ang banwa. Ikalima ka kalaiat-an : kamatay saag kasapatan. 9 NIYAN si lehoba nagsiling kay Moises : " Kadto-ka kay Paraon, kag isiling-mo sa iya : Si lehoba, ang Dios sang mga Hebreinhon, nagasiling sing subung sini : Tuguti sa paglakat ang akon banwa, agud nga pag-alagdon nila ako ; 2 Kay kon indi mo sila pagtugutan sa paglakat, kag pungan pa nimo sila, 3 Yari karon, ang kamut ni lehoba manginsa ibabaw sang imo kahayupan, nga yara sa latagon, sa mga kabayo, sa mga asno, sa mga kamelyo, sa kabaka- han, kag sa mga obeha, nga may daku gid nga kamatay : 4 Kag pagapainon ni lehoba ang mga kahayupan sa Israel kag ang mga kaha- yupan sa Egipto, sa bagay nga wala gid sing mapatay sang iya sang mga inanak ni Israel." 5 Kag gintapat ni lehoba ang tion, 79" 9. 6. EKSODO. 9. 24.? nga nagasiling : "Buas pagahimoon ni lehoba ini nga butang sa duta." 6 Kag sang madason nga adlaw gin- himo ni lehoba yadto, kag namatay ang tanan nga kahayupan sa Egipto ; apang ang kahayupan sang mga inanak ni Israel wala sing namatay, bisan isa. 7 Niyan ginpakadtoan ni Paraon, kag yari karon, nga sa kahayupan sang mga inanak ni Israel wala sing napatay, bisan isa. Apang ang tagiposoon ni Paraon nagbug-at, kag wala niya pagtuguti sa paglakat ang banwa. Ikanun ka kalalat-an : mga hubag. 8 Kag si lehoba nagsiling kay Moises kag kay Aaron : " Kuluha-kamo sing mga tinapnay nga mga abo sang isa ka dabok, kag iwaraag sia ni Moises nayon sa langit sa atubangan ni Paraon. 9 Kag magamanginyab-ok sa ibabaw sang bug-OS nga duta sa Egipto, nga sa iya magakalahuman ang mga hubag nga nagabuluad-ad sa mga tawo subung sa mga kasapatan, sa bug-os nga duta sa Egipto." 10 Kag nagkuluha sila sing abo sa dabok, kag umatubang sila kay Paraon ; kag si Moises nagvvaraag sa ij^a na3^on sa langit, kag nangin mga hubag nga nagabuluad-ad sa mga tawo subung sa mga kasapatan. 11 Kag ang mga mago indi sarang makaatubang kay Moises bangud sang mga hubag ; kay ang mga hubag yara sa mga mago kag sa tanan nga mga Egiptohanon. 12 Apang ginpatig-a ni lehoba ang tagiposoon ni Paraon, kag wala niya sila pagdunga, sono sang ginhambal ni lehoba kay Moises. Ikapito ka kalalat-an : ang ulan nga nagabililog- bilog nga hielo. 13 Niyan nagsiling si lehoba kay Mioses : " Tindug-ka sing aga pa gid, kag umatubang-ka kay Paraon, kag isiling-mo sa iya : Amo ining gina- siling ni lehoba, ang Dios sang mga Hebreinhon : Tuguti sa paglakat ang akon banwa, agud nga pag-alagdon nila ako. 14 Kag sa karon pagaipadala ko ang tanan ko nga mga kalalat-an sa ibabaw sang imo tagiposoon, kag sa ibabaw sang imo mga alagad, kag sa ibabaw sang imo banwa, agud nga makahibalo ka nga wala gid sing iban nga subung sa akon sa bug-os nga duta. 15 Kay karon, kon ginuntay ko kunta ang akon kamut sa pagpilas sa imo, kag sa imo banwa nga may kam.atay, nadula ka na kunta sa duta. 16 Apang ginapapadai'^on ko ikaw nga sa sini gid, sa pagpakita sa imo sang akon gahum, kag agud nga pag- dayawon kunta ang akon ngalan sa bug- os nga duta. 17 I Nagapalabawlabaw ka pa bala batok sa akon banwa nga sa indi pag- tugut sa iya sa paglakat ? 18 Yari karon, nga sa adlaw nga buas, sa sining oras, magapaulan ako sing batobato nga hielo nga labing maka- dalaut nga wala nga mas-a mag-abut sa ibabaw sang Egipto kutub sang adlaw nga gintukud sia tubtub karon. 19 Busa karon, ipadala kag himoa nga maapinan ang imo kahayupan, kag ang tanan nga imo sa latagon. Kay sa ibabaw sang tanan nga mga tawo kag mga kasapatan nga masakpan sa latagon, kag nga wala makapasilong sa idalum sang atup, maholog ang ulan nga batobato nga hielo sa ibabaw nila, kag magakalamatay sila." 20 Yadtong sa sa tunga sang mga alagad ni Paraon nga nagkahadluk sang polong ni lehoba, ginhimo niya nga ang iya mga alagad kag ang iya mga kahayupan magpalasilong sa kaba- layan ; 21 Apang yadto wala magsapak sang polong ni lehoba, ginpabayan niya ang iya mga alagad kag ang iya kahayu- pan sa latagon. 22 Kag nagsiling si lehoba kay Moi- ses : " Untaya ang imo kamut nayon sa langit, agud nga may ulan nga bato- bato nga hielo sa bug-os nga duta sa Egipto, sa ibabaw sang mga taw^o kag sa ibabaw sang mga kasapatan, kag sa ibabaw sang tanan nga hilamon sa duta sa Egipto." 23 Kag ginuntay ni Moises ang iya sungkod nayon sa langit, kag si lehoba nagpadala sing mga daguub kag ulan nga batobato nga hielo, kag ang kalayo nagdalagan sa ibabav/ sang duta ; kag ginpaulan ni lehoba sing batobato nga hielo sa ibabaw sang duta sa Egipto. 24 Kag may ulan nga batobato nga 80 9. 25. EESODO. 10. 7. hielo kag kalayo nga nagasamo sa ulan nga batobato nga hielo, nga makada- laut gid ; sa bagay nga wala gid sing kaangay nga nag-abut sa bug-os nga duta sang Egipto kutub nga nanginka- tawohan sia. , 25 Kag ang ulan nga batobato nga j hielo nagtistis sa bug-os nga duta sa ; Egipto, sa tanantanan nga yara sa ] latagon, kutub sa tawo tubtub sa sa- pat ; ang ulan nga batobato nga hielo nagtistis man sang tanan nga hilamon sang latagon, kag nagbaii sang tanan nga kahoy sang latagon. 26 Lamang sa duta sa Gosen, diin yara angmga inanak ni Israel, wala sing ulan nga batobato nga hielo. 27 Niyan si Paraon nagpakadto kag nagpatawag kay Moises kag kay Aaron, kag nagsiling sia sa ila : " Sa karon na- kasala ako ; si lehoba among matarung, Icag ako kag ang akon banwa mga ma- lauton kami. 28 Ampo-kamo kay lehoba ; kag tu- man na kunta ang mga daguub sang Dios kag ang ulan nga batobato nga hielo ; kag ako magatugut sa inyo sa paglakat, kag indi na ako magapugung ' sa inyo." 29 Kag si Moises nagasiling sa iya : ^' Kon ako maggowa sa banwa, kag magimtay ang akon mga kamut nayon kay lehoba, ang mga daguub magau- luntat, kag wala na sing ulan nga bato- bato nga hielo, agud nga makasaj^ud ka nga ang duta iya ni lehoba. 30 Apang sa nahanungud sa imo kag sa imo mga alagad, nakahibalo na ako, nga indi kamo pa magkalahadluk kay lehoba nga Dios." 31 Kag ang lino kag ang sebada tinistisan, kay ang sebada naguhay kag ang lino nagapamulak. 32 Apang ang trigo kag ang espelta wala sila pagpamilasa, kay mga olehe sila. 33 Niyan si Moises naghalin sa atuba- ngan ni Paraon pa gowa sang banwa, kag nagunta}'' sia sang mga kamut nayon kay lehoba ; kag naguluntat ang mga daguub kag ang ulan nga batobato nga hielo, kag ang ulan v/ala na magtupa sa ibabaw sang duta. 34 Kag nakita ni Paraon nga naguntat ang ulan kag ang ulan nga batobato nga hielo, kag sia nagpadayon sa pag- pakasala, kag ginpabug-at niya ang iya tagiposoon, sia kag ang iya mga alagad. 35 Ang tagiposoon ni Paraon nagtig- a, kag wala niya pagtuguti sa paglakat ang mga inanak ni Israel, sono sang ginsiling ni lehoba tungud kay Moises. Ikawalo ka kalalat-an : ang apan. KAG si lehoba nagsiling kay Moises: "Kadto-ka kay Paraon, kay ginpabug-at ko ang ij^a tagiposoon, kag ang tagiposoon sang iya mga alagad, sa pagbutang sa tunga nila sining akon mga talandaan ; 2 Kag agud nga sarang ka makapa- nugid sa mga idulungug sang im.o anak, kag sang anak sang imo anak, anggin- himo ko sa ibabaw sang m.ga Egipto- hanon, kag ang mga talandaan nga gin- butang ko sa tunga nila, kag agud nga kamo makahibalo, nga ako amo si le- hoba." 3 Si Moises kag si Aaron nagkaladto kay Paraon, kag nagsiiiling sila sa iya *' Arao ining ginasiling ni lehoba, ang Dios sang mga Hebreinhon : l Tubtub pa san-o magadumili ka sa pagpaubus sa imo sa atubangan nakon ? Tuguti sa paglakat ang akon banwa, agud nga sila mag-alalagad sa akon. 4 Kay kon ikaw magdumili pa sa pag-. tugut sa paglakat sa akon banwa, yari karon, nga buas pagapakarionko ang mga apan sa sulud sang imo mga dulu- nan. 5 Pagatabunan nila ang kadaygan sang duta, sa bagay nga indi sarang makita ang duta; kag pagakaonon nila ang nabilin sang naluwas, sang ginbilin nga sa inj'o sang ulan nga batobato nga hielo ; pagakaonon nila ang tanan nga kahoy nga nagatiibo sa inyo mga lata- 6 Kag pagapun-on ang mio mga balay sa ila, kag ang mga balay sang tanan mo nga m.ga alagad, kag ang balay sang tanan nga mga Egiptohanon, nga wala nga mas-a m.akita sang inyo mga ginika- nan, bisan sang mga ginikanan sang inyo mga ginikanan, kutub sang adlaw nga diin sila sa ibabaw sang duta tubtub sang adlaw nga karon." Niyan nag- talikod sia, kag naghalin sa atubangan ni Paraon. 7 Kag ang mga alagad ni Paraon I nagsiiiling sa iya : " i i ubtub pa san-o 81 10.8. EESODO. 10. 25, nga magmanginisa ka siod namon ini sia ? Tuguti sa paglakat inang mga tawo, agud nga mag-alalagad sila kay lehoba nga ila Dios. l Wala ka pa bala makahibalo nga ang Egipto nagkaguba na?" 8 Busa ginpabalik nila si Moises kag si Aaron sa atubangan ni Paraon, kag sia nagsiling sa ila : " Lalakat-kamo, kag alalagad-kamo kay lehoba nga inyo Dios : i Apang sin-o bala kag sanday sin-o ang mga magalalakat ? " 9 Kag nagsabat si Moises : " Magala- lakat kami upud ang amon mga pama- tan-on kag upud ang amon mga tigulang, upud ang amon mga anak nga lalaki kag mga babae, upud sang amon mga kina- bon, kag upud sang amon mga kabaka- han ; kay inagahilhvat kami sing isa ka daku nga kasadyahan kay lehoba." 10 Niyan sia nagsabat sa ila : " j Nga si lehoba magmanginkaupud ninyo, subung nga ako magatugut sa pagpala- kat sa inyo upud sang inyo mga kaba- taan! Tuluka-ninyo, kay ang kalainan yara sa atubangan ninyo. 11 Indi magmanginsubung sini ; lala- kat-kamo, ang mga lalaki, kag alalagad- kamo kay lehoba ; kay ini ginpangayo ninyo." Kag gintabog sila sa atuba- ngan ni Paraon. . 12 Kag si lehoba nagsiling kay Moises: " Untaya ang imo kamut sa ibabaw sang duta sa Egipto nga sa mga apan kag. magsaka sila sa ibabaw sang duta sa Egipto, kag magkaon sila sang tanan nga hilamon, sang tanan nga ginbilin sang ulan nga batobato nga hielo." 13 Kag ginuntay ni Moises ang iya sungkod sa ibabaw sang duta sa Egipto ; kag si lehoba nagdala sing isa ka hangin sa Sidlangan sa ibabaw sang kadutaan, sa sad ton g bug-os nga adlaw, kag sa sadtong bug-os nga gab-i. Kag sang nag-abut ang aga, ang hangin sa Sidlan- gan nagdala sang mga apan. 14 Kag nagsalaka ang mga apan sa iba- baw sang bug-os nga duta sang Egipto, kag naghuiugpa sila sa tanan nga mga kaduiunan sa Egipto, nga makadaut gid : nga una sa iya wala gid sing apan nga subung sina, bisan sa olohe nlya indi nga mas-a magaabut ang kaangay ni5''a. 15 Kag ginlipdan nila ang kadaygan sang bug-os nga duta, sa bagay nga ang duta ginpadulum, kag ginkaon nila ang tanan nga hilamon sang duta, kag ang tanan nga bunga sang kakahoyan, nga ginbilin sang ulan nga batobato nga hielo ; kag wala gid sing nabilin nga hilaw sa kakahoyan, bisan sa hilamon sang mga latagon sa bug-os nga duta sang Egipto. 16 Niyan ginpatawag ni Paraon sing dalidali si Moises kag si Aaron, kag nag- siling sia : " Nakasala ako batok kay lehoba nga inyo Dios, kag batok sa in- yo. 17 Busa karon, patawara-ninyo ang: akon sala sa sini gid lamang, kag pakita- bang-kamo kay lehoba nga inyo Dios, nga ipahilayo sa akon ini nga kamata- yon." 18 Ngani naghalin sia sa atubangan ni: Paraon kag nagpakitabang kay lehoba. 19 Niyan ginpakari ni lehoba ang isa ka hangin gikan sa Katundan nga tumaii ka baskug, nga nagpalid sang mga apan, nga ginlumus niya sila sa dagat nga Mapula ; kag wala sing nabilin bisan isa ka apan sa bug-os nga kaduiunan sa Egipto. 20 Apang ginpatig-a ni lehoba ang; tagiposoon ni Paraon, sa bagay nga wala niya pagtuguti sa paglakat ang mga inanak ni Israel. Ikasiam ka kalalat-an : ang mga kadudulaiaa. 21 Kag si lehoba nagsiling kay Mo- ises : " Untaya ang imo kamut nayon sa langit, agud nga may kadudulman sa ibabaw sang bug-os nga duta sa Egipto,. kag magpalanghikap sila sa kadudul- man." 22 Busa, ginuntay ni Moises ang kamut nayon sa langit ; kag nag-abut ang madamol nga kadudulman sa bug-os nga duta sang Egipto, sa tatlo ka adlaw. 23 Kag wala magkilitaay ang iban sa iban, bisan may nagtindug sa iya naham- tangan sa sulud sang tatlo ka adlaw, apang ang tanan nga mga inanak ni Israel may suga sa ila mga puluy-an. ) 24 Kag si Paraon nagtawag kay Moi- ses, kag nagsiling : *' Lakat-kamo, ala- lagad-kamo kay lehoba ; magkalabilin lamang ang inyo mga pinanung kag ang, inyo mga kabakahan ; ang inyo mga ka- bataan man magaulupud sa inyo." 25 Apang si Moises nagsabat : " Ki- nahanglan nga ikaw man maghatag sa amon mga kamut sing mga halad kag . mga halad nga sinunog, agud nga pagi- 82 10. 26. EKSODO. 12.6. halad namon sila kay lehoba nga amon DIos. 26 Ang amon mga kahayupan ma- gauliipud man sa amon, wala sing mabilin, bisan isa ka koko ; kay sa ila ngit sa bug-OS nga duta sang Egipto, nga wala nga mas-a mahanabu, bisan mahanabu pa. 7 Apang nahanungud sang tanan nga mga anak ni Israel, kutub sa tawo tub- magakuha kami nga sa pag-alagad kay tub sa kahayapan, bisan ang isa ka ido " T^- , 1. , • indimagapabaskugsangiyadilabatoksa Ha, agud nga inyo mahibaloan, nga si lehoba magapahain sa tunga sang mga Egiptohanon kag sa Israel. 8 Kag magapalanaug sa akon ining tanan nga im.o mga alagad, kag maguaygub sila sa atubangan nakon, nga nagasililing : Gowa-ka, kag ang bug-OS nga banwa nga nagasunud sa imo. Kag sa tapus sini ako maga- gowa." Kag naggowa si Moises nga may daku nga kaakig sa kay Paraon. 9 Kag si lehoba nagsiling kay Moises : "Si Paraon indimagapati sa inyo, agud nga ang akon mga kalatingalahan mag- dalamu sa duta sang Egipto." 10 Kag si Moises kag si Aaron nag- hilimo sining tanan nga mga kalatingala- han sa atubangan ni lehoba nga amon Dios ; kag wala kami xnakahibalo kon ano ang pagaialagad namon kay lehoba, tubtub nga mag- sbut kami didto." 2/ Apang ginpatig-a ni lehoba ang tagiposoon ni Paraon, kag wala sia magtugut sa pagpalakat sa ila. 28 Kag nagsiling si Paraon : " Ha- lin-ka sa akon atubangan: andam-ka nga indi na magtan-aw ikaw liwan sang akon nawung ; kay sa adlaw nga makita mo ang akon nawung, mamatay ka." 29 Kag si Moises nagsabat : " Maayo ang ginsiling mo : indi na ako magtan- aw liwan sang imo nawung." An^ ikapu!o ka kalalat-an, nga ginbalita kay Paraon. 1. , o — "^ Paraon; apang -I KAG SI lehoba nagsihng kay Moi- gmpatig-a ni lehoba ang tagiposoon ni i ses: "Isa pa ka kalalat-an paga- Paraon, kag wala niya pagtaguti sa pag- dalhon ko kay Paraon kag sa Egipto, lakat ang mga inanak ni Israel sa gowa Icag sa tapus sini pagatugutan kamo ni ya sa paglakat gikan diri. Kon pagatu- gutan kamo niya sa paglakat, mangina- mo ini sing bug-os ; bisan pa pagaso- Taolon kamo niya, pagasobolon kamo niya diri. 2 Kambala karon sa dulungug sang banwa, kag nga ang tagsatagsa ka lalaki magpanga3'^6 sa iya kasilingan nga lala- ki kag ang tagsatagsa ka babae sa iya kasilingan nga babae sing mga huyas nga pilak kag mga nuyas nga bulawan." sang iya kadutaan. Ang pagtukud sang Paskua. 12 KAG naghambal si lehoba kay Moises kag kay Aaron sa duta sang Egipto, nga nagasiling : 2 " Ini nga bulan manginpamuno sang mga bulan sa inyo ; ini manginnahauna sa inyo sa mga bulan sang tuig. 3 Ihambal-ninyo sa bug-os nga kati- lingban ni Israel, nga nagasiling: sa 3 Kag si lehoba nagbugay sa banwa ikapulo sini nga bulan magakuha ang ^.^^-. r..afa gang uiga taga-Egipto, tagsatagsa sing isa ka kordero sa mga panimalay nga inamaj^, isa ka kordero sa tagsa ka panimalay. 4 Apang kon ang panimalay diyotay, nga indi makaurot sa pagkaon sang isa ka kordero, _ ni5^an sia kag ang iya kasilingan nga labing malapit sa iya sa mga mata subung man si Moises amo ang daku nga lalaki sa duta sang Egipto sa mga mata sang mga alagad ni Paraon kag «a m.ga mata sang katawohan, 4 Kag nagsiling si Moises : " Si lehoba nagsiling sini : Sa tunga sang gab-i ako magagowa sa tunga sang Egipto ; 5 Kag mamatay ang tanan nga pa- nganay sang duta sa Egipto kutub sa panganay ni Paraon, nga nagalingkod sa iya lingkoran nga hari-anon, tubtub sa panganay sang alagad nga babae nga yara sa galingan, kag ang tanan nga panganay sang mga kasapatan. 6 Kag magaabut ang daku nga sini- balay magakuha sa iya sono sang kada- muon sang mga kalag. Pagaisipan ninyo sa kordero, sono sang makaon sang tagsatagsa. 5 Ang kordero manginwalay dagta, lalaki nga isa ka tuig: kuhaon ninyo sia sa mga obeha kon sa mga kanding. 6 Kag pagabantayan ninyo sia tubtub sa adlaw nga ikapulo kag apat sini nga 83 12. 7. EKSODO. 12. 24. bulan, kag pagapugutan sia sang bug-os nga katipunan sang katilingban sa Israel, sa tunga sang duba ka kahaponon. 7 Kag magakuha sila sang dugo, kag ibutang nila ini sa duba ka bakalan sang gawang, kag sa atangan sang mga baiay, nga didto iia pagakaonan. 8 Kag sa sadto nga gab-i magakaon sila sang unud nga sinugba sa kalayo, nga may mga tinapay nga waiay tapay, kag may mga hilamon nga mapait pagakaonon sia nila. 9 Bisan ano nga butang sa iya nga hilaw, indi pagakaonon ninyo, bisan naluto sa tubig, kondi sinugba sa ka- layo ; ang iya olo upud ang iya mga tiii, kag ang iya mga kasudlan. 10 Dili ninyo pagibiiin bisan ano sa iya tubtub sa pagkaaga ; kag ang mabi- lin sa iya tubtub sa pagkaaga, pagasu- nugon ninj'^o sa kalayo. 11 Kag amo ini ang inyo pagkaon sa iya : Nga napangwagkusan ang inyo mga hawak, ang inyo mga sapin sa inyo mga tiil, kag ang inyo sungkod sa inyo kamut. Kag pagakaonon nin3'"o sia sing madasig gid. Amo ini ang Paskua* ni lehoba. 12 Kaymagaagi akosa sadto nga gab-i sa duta sang Egipto, kag pagapilason ko ang tanan nga panganay sa duta sang Egipto, kutub sa mga tawo tubtub sa mga sapat ; kag pagasilotan ko ang tanan nga mga dios sang Egipto. Ako si lehoba. 13 Kag ang dugo magamangintanda sa inyo sa mga balay sa didto kamo ma- gapuyo ; kag kon makit-an ko ang dugo, magaligad ako sa inyo, kag wala sa inyo sing kamatay nga malaglagon, kon akon pagapilason ang dutu sang Egipto. 14 Kag ini nga adlaw mangindulum- dumon ninyo, kag pagabantayan ninyo sia subung nga piesta kay lehoba ; sa suli'id sang inyo mga kaiiwatan paga- bantayan nin5'^o ini nga piesta subung nga dayon nga palatukuran, 15 Pito ka adlaw magakaon kamo sing mga tinapay nga waiay tapay. Sa sini, kutub sa nahauna nga adlaw gid pagaipalayo ninyo ang tapay sa inyo mga balay ; kay bisan sin-o nga magka- on sang tinapay nga may tapay kutub sa nahauna nga adlaw tubtub sa ikapito, yadto nga kalag pagagabuton sa Israel. * Pashia, pagligad. 16 Kag sa nahuuna nga adlaw ma- gahimo kamo sing balaan nga pagka- tipon, kag subung man sa ikapito ka adlaw magahimo kamo sing balaan nga pagkatipon. Bisan ano nga buiuhaton dili pagahimoon sa sining mga adlaw,. luwas lamang nga maghimos sang paga- kaonon sang tagsatagsa. 17 Kag pagabantayan ninyo ang. adlaw sang mga tinapay nga waiay tapay, kay sa sadto man nga adlaw ginpagowa ko ang inyo mga kasolda- dosan sa duta sang Egipto. Bangud sini bantayan-ninj'^o ini nga adlaw sa inyo mga kaiiwatan sa dayon nga palatu- kuran. 18 Sa nahauna nga bulan sa ikapulo- kag apat ka adlaw, sa kahaponon, ma- gakalaon kamo sing mga tinapay nga. waiay tapay, tubtub sa adlaw nga duha ka pulo kag isa sang bulan, sa kaha- ponon. 19 Sa sulud sang pito ka adlaw wala sing makita nga tapay sa inyo mga ba- lay ; kay yadtong tanan nga magkaon sang butang nga may tapay, ang amo nga tawo pagagabuton sa katilingban ni Israel, bisan sia dumuluong, bisan sia tumanduk. 20 Indi kamo magkalaon sing bisan ano nga butang nga may tapaj'^ : sa inyo tanan nga mga puluy-an maga- kalaon kamo sing mga tinapay nga waiay tapay." 21 Niyan gintawag ni Moises ang tanan nga mga tigulang sa Israel, kag nagsiling sa ila : " Guluyud-kamo, kag kuluha-kamo sing mga kardero sono sa inyo mga panimalay, kag puguti-ninyo ang Paskua. 22 Kag magkuluha-kamo sang isa ka bugkos nga isopo, kag pagbas-on ninyo ini sa dugo nga yara sa suludlan, kag ihaplas-ninyo ang dugo, nga yara sa susudlan, sa atangan kag sa duha ka bakalan sang gawang, Kag wala sing maggowa bisan isa sa inyo sa gawang. sang iya balay tubtub sa aga. 23 Kag kon magligad si lehoba, nga nagapilas sa mga Egiptohanon, makita. niya ang dugo sa atangan kag sa duha ka bakalan sang gawang ; kag si lehoba magaligad sa sadto nga gawang, kag indi magtugut nga ang manuglaglag magsulud sa inyo mga balay sa pag- pilas. 24 Kag pagabantayan ninyo ini nga 84 12. 25. EKSODO. 12. 44. palatukuran nga sa inyo kag sa inyo mga anak sa gihapon. 25 Kag mahanabu nga, kon mag- alabut kamo sa duta, nga pagsihatag sa inyo ni lehoba, sono sang ginpanaad niya, pagatumanon ninyo ini nga pag- alagdan. 26 Kag kon mahanabu, nga magpala- mangkot ang inyo mga anak sa inyo : ^Ano bala ang ginakahologan sa inyo sini nga pag-alagdan ? 27 Magsalabat-kamo : Ini amo ang halad sang Paskua* kay lehoba, kay nagligad sia sa kabalayan sang mga inanak ni Israel sa Egipto, sang naga- lakat sia, nga nagapilas sa mga Egipto- hanon, kag ginluwas niya ang amon mga balay." Niyan ang banvva nag- yaub kag naghapa. 28 Kag ang mga inanak ni Israel naglalakat, kag ginhilimo nila sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises kag kay Aaron : ginhilimo nila ang subung sini. Ang pagkamatay sang mga panganay. Ang mga inanak ni Israel ginpanobol sa Egipto. 29 Kag nahanabu nga, sang pagka- tunga sang gab-i, ginpilas ni lehoba ang tanan nga panganay sa duta sa Egipto, kutub sa panganay ni Paraon, nga na- galingkod sa ibabaw sang iya lingkoran nga harianon, tubtub sa panganay sang bihag, nga yara sa bilangoan, kag ang tanan nga panganay sang mga kasapatan. 30 Kag nagtindug si Paraon sadto nga gab-i, sia kag ang tanan niya nga mga alagad, kag ang tanan nga mga Egiptohanon ; kag may isa ka daku nga panghakruy sa Egipto, kay wala sing balay diin nga wala sing patay. 31 Kag ginpatawag niya si Moises kag si Aaron sa kagab-ihon, kag nagsi- ling sia sa ila : " Tilindug-kamo, halalin- kamo sa tunga sang akon banwa, kamo kag ang mga inanak ni Israel ; kag lalakat-kaiTio, kag alalagad-kamo kay lehoba, sono sang ginsiling ninyo. 32 Kuhaa man ninyo ang inyo mga obeha kag ang inyo mga kabakahan, sono sang ginsiling ninyo, kag lalakat- kamo, kag pakamaayoha-ninyo man ako." 33 Kag ginasako gid sang mga Egip- pai Halad jligad. sang Paskua, halad sang tohanon ang banwa, sa pagpadala sa ila sing madali gid sa gowa sang kadu- taan, kag nagsililing sila : " Taiwan kami mga patay." 34 Kag ginhakwat sang banwa ang iya linamas sa wala pa magkumbo, nga ginputus nila ang ila mga linamas sa ila panapton sa ibabaw sang ila mga abaga. 35 Kag ginhilimo sang mga inanak ni Inrael sono sang polong ni Moises ; kag nagpalangayo sila sa mga Egiptohanon sang mga huyas nga pilak kag mga hu- yas nga bulawan, kag mga panapton. 36 Kag ginhatagan ni lehoba ang banwa smg bugay sa mga mata sa mga Egiptohanon, sa bagay nga ginhatagan sila nila sang ila ginapangayo ; kag sa sini ginhublasan nila ang mga Egipto- hanon. 37 Kag ang mga inanak ni Israel nag- talaliwan gikan sa Ramxeses pa Sukot, subung nga mga anum ka gatus ka libo ka tawo nga nagalalakat, walay labut sang mga kabataan : 38 Isa man ka daku nga salamo sang mga tinawo nagtalaklad upad sa ila, kag mga obeha kag kabakahan ; kahay- yupan nga madamu gid. 39 Kag sa linamas nga gindala nila gikan sa Egipto, nagluluto sila sing mga bibinka nga walay tapay, kay walay tapay tungud kay ginsobol silasa Egipto kag wala sila magdugay ; kag wala gid sila sing bisan ano nga naaman. 40 Kag ang panag-on nga ginpanluga- yaw sang m.ga inanak ni Israel sa Egipto nanginapat ka gatus kag katloan ka tuig. 41 Kag sang lumigad ang apat ka gatus kag katloan ka tuig nahanabu nga, sa amo gid nga adlaw, naggulowa ang tanan nga mga kasoldadosan ni lehoba sa duta sa Egipto. 42 Gab-i ini nga hiliwaton gid kay lehoba, tungud kay ginpagowa niya sila sa duta sang Egipto : ini amo yadtong gab-i kay lehoba nga dapat tumanon gid sang tanan nga mga inanak ni Israel sa ila mga kaliwatan.*' Ang tulumanoa sang Paskua. 43 Kag si lehoba nagsiling kay Moises kag kay Aaron : " Ini among tulumanon sang Paskua : wala gid sing dumuluong nga magakaon sa iya. 44 Apang ang tanan nga alagad, nga 85 12. 45. EKSODO. 13. 15. tawo nga binakal sang kuarta, tulion mo sia : ni5'^an magakaon sia sa iya. 45 Ang dumulapon kag alagad nga sinoholan indi magakalaon sa iya. 46 Pagakaonon sia sa amo nga balay ; indi gid kamo magpalagowa sang iya unud sa balay, bisan pagboongon-ninyo ang iya tul-an. 47 Ang bug-OS nga katilingban maga- himo sini. 48 Kag kon magpanlagayaw upud sa imo ang isa ka dumiiluong, nga buut maghimo sang Paskua kay lehoba, pagtulion anay ang tanan niya nga lalaki, kag niyan magapalapit sia sa pag- himo sa iya, kag magamanginsubung sang tumanduk sang duta. Apang wala sing sin-o nga ditinuli nga makakaon sa iya. 49 May isa gid lamang ka kasogoan nga sa tumanduk kagsa dumuluong nga nagapanlugayaw sa tunga ninyo." 50 Kag ang tanan nga mga inanak ni Israel naghilimo, sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises kag kay Aaron ; ginhilimo nila ang subung sini. 51 Kag nahanabu nga, sa sadto gid Rga adlaw, ginpagowa ni lehoba ang mga inanak ni Israel sa duta sang Egipto, sono sa ila mga kasoldadosan. Ang kasogoan nahanungud sa mga panganay. -|0 KAG naghambal si lehoba kay 'O Moises, nga nagasiling : 2 " Pakabalaana ako sa tanan nga panganay, sa tanan nga magulang sang isa ka iloy sa tunga sang mga inanak ni Israel : sa mga tawo subung sa mga sapat, akon sia." 3 Kag si Moises nagsiling sa banwa : " Magpalanumdum-kamo sa sini nga adlaw, nga sa iya naggulowa kamo sa Egipto sa balay sang mga ulipon ; kay ginpagowa kamo ni lehoba, tungud sang gahum sang iya kamut : ngani indi kamo magkalaon sing tinapay nga walay tapay. 4 Ining adlaw nagggowa kamo, sa bulan sa Abib. 5 Kag mahanabu, kon madala ' ikaw ni lehoba sa duta sang mga Kanaanhon, sang mga Hetinhon, sang • mga Amorinhon, sang mga Hebinhon kag sang mga lebusinhon, nga ginsumpa niya sa imo mga ginikanan nga pagai- hatag sia sa imo, duta nga nagailig sing gatas kag dugus, nga pagahiwaton mo ining pag-alagdan sa sini nga bulan. 6 Magakaon-ka sa pito ka adlaw smg mga tinapay nga walay tapay kag sa adlaw nga ikapito may kasadyahan kay lehoba. 7 Kag pagakaonon ang mga tinapay nga walay tapay sa sulud sang pito ka adlaw ; indi makita sa luyo nimo ang tinapay nga walay tapay, bisan makita sa imo ang tapay sa tanan nimo nga mga kadulunan. 8 Kag magapanugid ka sining mga butang sa sadtong adlaw sa imo anak, nga nagasiling : Ini amo bangud sang ginhimo ni lehoba sa akon, sang pag- halin ko sa Egipto. 9 Kag magamangitandaan ini sa imo sa ibabaw sang imo kamut, kag mangin- handumanan sa tunga sang imo mga mata, agud nga ang kasogoan ni lehoba magpuyo sa imo baba ; tungud kay gin- pagowa ka ni lehoba sa Egipto sa makusug nga kamut. 10 Ngani, pagatumanon mo ini nga palatukuran sa iya dag-on sa tuigtuig. 11 Kag kon mapasulud na ikaw ni lehoba sa duta sang mga Kanaanhon, sono sang ginsumpa niya sa imo kag sa imo mga ginikanan, kag kon mahatag na niya sa imo, 12 Pagabahi non-mo kay lehoba ang tanan nga mga panganay ; ang tanan man nga mga magulang nga magkala- taw-o sa imo mga kasapatan : ang mga lalaki magamanginiya ni lehoba sila. 13 Apang ang tanan nga panganay sang asno pagatubson mo sia sang isa ka kordero ; kag kon indi mo sia matu- bus, pagabalion mo ang iya liog. Kag ang tanan nga panganaj'^ sang tawo, sa tunga sang iya mga anak, pagatubson mo. 14 Kag mahanabu nga, kon pagpa- mangkoton ka sang imo anak sa adlaw nga buas, nga nagasiling : l Ano bala ini ? Pagaisiiing mo sa iya : • Sa gahum sang iya kamut ginpagowa kami ni lehoba sa Egipto, sa balay sang mga ulipon. 15 Kag nahanubu nga, sang si Paraon nagpangindi gid sa pagtugut sa amon paglakat, ginpatay ni lehoba ang tanan nga panganay sa duta sa Egipto, kutub sa panganay sang tawo tubtub sa pa- nganay sang sapat ; tungud sini gina- halad ko kay lehoba ang tanan nga 86 13. 16. EKSODO. 14. 13 panganay sa iniloy, kon lalaki sia, apang ang tanan nga panganay sang akon mga anak ginatubus ko. 16 Kag mangintandaan ini sa ibabaw sang imo kamut, kag manginhandu- manan sa tunga sang imo mga mata ; kay sa gamhanan nga kamut ginpagowa kami ni lehoba sa Egipto." Pas-agi sa dagat nga Mapuia. 17 Kag nahanabu nga, sang pagtugut ni Paraon sa paglakat sang banwa, wala ' sia pagidul-ong sang Dios sa dalan sang \ duta sang mga Pilistinhon, bisan ang labing malapit sa ila, kay nagsiling ang Dios : " Basi pa kon maghinulsul ang ' banwa, kon makit-an niya sang inaway, kag magbalik sia sa Egipto." ' 18 Apang ginhimo sang Dios nga ang banwa maglibot sa dalan sang ka- hanayakan sang dagat nga Mapula. Kag nagtalaklad ang mga inanak ni Israel gikan sa Egipto nga mga sang- kap sa hinganiban. | 19 Ginkuha man ni Moises ang mga tul-an ni lose, nga ginpasumpa niya ang mga inanak ni Israel, nga nagasiling : *' Sa pagkaniatLiud gid, ang Dios maga- duaw sa inyo ; kag pagapataklaron ninyo ang akon mga tul-an gikan diri upud sa inyo." 20 Kag nagtalaliwan sila sa Sukot, kag nagdululog sila sa Etam, sa salam- putan sang kahanayakan. 21 Kag si lehoba naguna sa ila, sa ad- lawon sa isa ka haligi nga panganud sa pagmando sa ila sadalanon, kag sa ka- gab-ihon, sa isa ka haligi nga kala3^o sa pagpawa sa ila, agud nga maglalakat sila sa adlaw kag sa gab-i. 22 Wala nga mas-anagpalayo sa atu- bangan sang banwa ang haligi nga pan- nganud sa adlawon, bisan sa kagab-ihon ang haligi nga kalayo. HKAG naghambal si lehoba kay Moises, nga nagasiling : 2 " Rambala ang mga inanak ni Israel, nga m.agbalalik sila, kag mag- palahamtang sang ila dulugan sa atubangan sang Pi-hahirot, sa tunga sang Migdol kag sang dagat nayon sa Baal-Sepon : sa atubangan niya maga- palahamtang kamo sang dulugan sa luyo sang dagat. 3 Kay sa mga inanak ni Israel maga- siling si Paraon : Nalibutan sila sang duta, ang kahanayakan nagatakup sa ila. 4 Kag pagapatig-ahon ko ang tagipo- soon ni Paraon, agud nga maglagas sia sa ila, kag pagahimayaon ako sa kay Pa- raon kag sa bug-OS niya nga kasoldado- san, kag makilala sang mga Egiptoha- non nga ako amo si lehoba." Kag gin- hilimo nila sing subung sini. 5 Kag ginbalitaan ang hari sa Egipto, nga ang banwa nagpalagyo; kag ang tagi- posoon ni Paraon kag sang iya mga ala- gad ginbaylohan nahanungud sa banwa, kag nagsililing sila: *'iAno bala ang aton ginhimo, nga gintugutan naton si Israel sa paglakat sa indi na mag-alagad sa aton ? " 6 Niyan gintakdan ni Paraon ang iya mga kanga kag ginkuha niya upud sa iya ang iya banwa. 7 Nagkuha sia sing anum ka gatus ka kanga nga mga pinili, kag ang tanan nga mga kanga sa Egipto, kag ang mga pangolo sa ibabaw nila nga tanan. 8 Kag ginpatig-a ni lehoba ang tagi- posoon ni Paraon, nga hari sa Egipto, kag ginlagas niya ang mga inanak ni Israel ; kag ang mga inanak ni Israel naggulowa nga may kamut nga binayaw. 9 Kag ginlagas sila sang mga Egipto- hanon ; kag ang tanan nga mga kabayo, ang mga kanga ni Paraon, ang iya mga manugkabayo kag ang iya kasoldado- san, naglambut sa ila nga nagadululug sila sa luyo sang dagat, malapit sa Pi-ha- hirot, sa atubangan sang Baal-Sepon. 10 Kag sang nagapalapit na si Para- on, ginbayaw sang mga anak ni Israel ang ila mga mata, kag yari karon, ang mga Egiptohanon nga nagasulunud sa ila. Niyan ang mga inanak ni Israel nagka- lahadluk sing daku, kag nagsilingit sila kay lehoba. 11 Kag nagsililing sila: " c' Ayhan tungud kay wala bala sing mga Inlub- ngan sa Egipto gindala mo kami diri sa pagpanginmatay sa kahanayakan.? I K-zy ngaa bala ginhimo mo ini sa amon, nga ginpagowa ino kami sa Egipto?- 12 i Indi gid bala ini ang ginhambal namon sa imo sa Egipto, nga nagasiling: Paba^-ai-kami, agud nga mag-alalagad kami sa mga Egiptohanon ? Kay maayo pa sa amon ang mag-alagad sa mga Egiptohanon sang magpangimatay sa kahanayakan." 13 Kag si Moises nagsiling sa banwa : 87 14. 14. EKSODO. 15. 1. ** Dili kamo magkahadluk ; magpakaba- kud-kamo, kag makita ninyo ang kalu- wasan, nga pagahimoon karon ni lehoba sa inj^o ; kay ang raga taga- Egipto nga karon inyo nakita, indi na ninyo ngamas-a sa gihapon makita sila. 14 Si lehoba magpakigaway tungud sa in5^o, kag kamo magpakahimunong." 15 Kag si lehoba nagsiling kay Moises : " i Ngaa bala nga nagapanawag ka sa akon ? Isiling sa mga iiianak ni Israel, nga maglalakat sila. 16 Kag ikaw magbayaw sang imo sungkod kag iuntay ang imo kamiit sa ibabaw sang dagat, kag pihakon-mo sia, agud nga mag-alagi ang mga anak ni Israel sa tunga sang dagat sa ma mala. 17 Kag ako, yari karon, pagapatig- ahon ko ang tagiposoon sang mga Egiptohanon, agud nga pagsondon kamo nila ; kag pagahimayaon ko ako sa kay Paraon, kag sa iya bug-os nga kasolda- dosan, kag sa iya mga kanga, kag sa iya mga manugkabayo. 18 Kag ang mga Egiptohanon maka- hibalo, nga ako amo si lehoba, kon paghimayaon ko ako sa kay Paraon, sa iya mga kanga kag sa iya mga nagaka- labayo." 19 Kag ang manugtunda sang Dios, nga nagaiina sang kadamuan ni Israel, nagpalayo kag nagsunud sa ila ; subung man ang haligi nga panganud, nga na- gaunasa ila, nagpalayo kag nabutang sa ila mga likod. 20 Kag sia nagpatunga sa kadam-an sang mga Egiptohanon kag sang kadam- an ni Israel : c/zV/^^ panganud kag kadulum sia ; kag diri nagapasanag sia sang kagab- ihon, kag sadtong bug-os nga gab-i wala nga mas-a maghiliabutay ang mga isa sa mga isa. 21 Kag inuntay ni Moises ang iya kamut sa ibabaw sang dagat, kag ginhimo ni lehoba, nga ang dagat mabulag tungud sang mabaskug gid nga hangin sa timugan sadtong bug-os nga gab-i, kag ang dagat nagmala, kag ang raga tubig nagbilmahinbahin. 22 Niyan ang mga anak ni Israel nag- sululud sa tunga sang dagat sa mamala ; nga ang mga tubig nanginsubung sang kuta sa iya too kag sa iya wala. 23 Kag sang sumunud sa ila ang mga Egiptohanon, nagsululiid sa olehe nila tubtub sa tungil sang dagat ang tanan nga mga kabayo ni Paraon, ang iya mga kanga, kag ang iya mga manugka- bayo. 24 Kag nahanabu, sang pagpulaw sang kaagahon, nga tinuluk ni lehoba ang kadam-an sang mga Egiptohanon kutub sa haligi sang kalayo kag sang panganud ; kag ginwagwag niya ang dulugan sang mga Egiptohanon. 25 Kag kinuha niya sa ila ang mga aliling sang ila mga kanga, nga gin- sablagan niya sila sa ila paglakat. Niyan ang mga Egiptohanon, nagsililing : " Malagyo-kita sa atubangan ni Israel, kay si lehoba nagaaway tungud sa ila batok sa mga Egiptohanon." 26 Kag si lehoba nagsiling kay Moi- ses : " Untaya ang imo kamut sa iba- baw sang dagat, agud nga ang mga tubig magbalalik sa ibabaw sang mga Egiptohanon, sa ibabaw sang ila mga kanga, kag sa ibabaw sang ila mga manugkabayo." 27 Kag inuntay ni Moises ang iya ka- mut sa ibabaw^ sang dagat kag ang dagat, sang nagakaaga, nagbalik sa iya kahim- tangan; kag ang mga Egiptohanon nagpalalagyo nayon sa iya : kag ginpi- lak ni lehoba ang mga Egiptohanon sa tunga sang dagat. 28 Kag nagbalalik ang mga tubig kag gintabunan nila ang mga kanga kag ang mga manugkabaj'^o pati ang bug-os nga kasoldadosan ni Paraon, nga nagsu- lulud sa olehe nila sa dagat. Kag wala sing nabilin sa ila, bisan isa lamang. 29 Apang ang mga inanak ni Israel naglalakat sa mamala sa tungi sang dagat, nga ang mga tubig nagkalahimo nga kuta sa ila too kag sa ila wala. 30 Kag ginluwas ni lehoba si Israel sa sadtong adlaw sa kamut sang mga Egiptohanon ; kag nakita ni Israel ang mga Egiptohanon nga mga patay sa ibabaw sang baybayon sang dagat. 31 Busa, nakita ni Israel ang makatili- ngala nga buhat, nga ginhimo ni lehoba batok sa mga Egiptohanon ; kag ang banwa nagkahadluk kay lehoba ; kag nagtoloo sila kay lehoba kag kay Moi- ses nga iya alagad. Ainbaiianon sa pajtdaug sang mga inanak ni israel. -ipr NIYAN si Moises kag ang mga Iv-) inanak ni Israel nag-alambahan sini nga ambahanon kay lehoba; kag nagsililing sila sing subung sini : 88 15.2. EKSODO. 15. 21. " Pagaambahanon ko si lehoba, kay nagpakalabaw sia sing tu- man gid ; Gintagbong niya sa dagat ang kabayo kag ang iya manugpa- ngabayo. 2 Ang akon kusug kag ang akon ambahanon amo si lehoba ; Kag nanginkaluwasan ko sia : Sia amo ang akon Dios, kag pagada- yawon ko sia ; Ang Dios sang akon am ay, kag pagapalabawon ko sia. 3 Si lehoba among gamhanan sa pag- avv'^ayan : Si lehoba amo ang iya ngalan. 4 Gintagbong niya sa dagat ang mga kanga ni Paraon, kag ang iya kasoldadosan : Kag ginlumsan sa dagat nga Ma- pula ang iya mga pinili nga pangolo. 5 Nagtabon sa ila ang mga kaida- dalman : Naglulugdang sila sa mga kada- dalman subung sang isa ka bato. 6 Ang imo too, oh lehoba, nagmahi- mayaon sa Icagamhanan ; Ang imo too, oh lehoba, naglaglag sang kaaway. 7 Kag sa pagkadaku sang im.o pagka- harianon, Ginguba mo ang mga nagatilindug batok sa imo ; Ginpadala mo ang imo masingkal nga kaakig ; Ginupud niya sila subung sang laya nga dahon. 8 Kag sa huyup sang imo m^ga ilong nagtulumpok ang mga tubig ; Nagtalaas ang mga ihg subung nga bakolod. Ang kabaluran nagtilig-a sa alibu- tud sang dagat. 9 Nagsiling ang kaaway : Pagalagson ko, pagalambuton ko, Pagabahinbahinon ko ang inagaw ; Pagabusgon ko sa ila ang akon kalag ; Pagagabuton ko sa tagub ang akon hinganiban, pagapapason sila sang akon kamut. 10 Ginhuyup mo sila sang imo hangin, ang dagat nagtabon sa ila ; Nagtulugdan sila subung sang tinga sa mga gamhanan nga tubig. 11 iSin-o bala ang subung sa imo sa tunga sang mga dios, oh lehoba ? i Sin-o bala ang subung sa imo, nga mahimayaon sa pagkaba- laan, Kalahadlukan sa mga pagdayaw, manughimo sing mga kalatinga- lahan ? 12 Ginuntay mo ang imo too : Gintolon sila sang duta. 13 Gindul-ong mo, saimo kalooy, ang banwa nga gintubus mo : Sa imo gahum ginadul-ong mo sia sa puluy-an sang imo pagkaba- laan. 14 Nagpalakabati ang mga banwa ; magakulurug sila : Mga kasakit nagdakup sa mga pumuluyo sa Pilistea. 15 Niyan nagkalalipong ang mga pangolo sa Edom ; Sa mga maisug ni Moab, ang kl- bang nagdakup sa ila : Nagakalatunaw ang tanan nga mga pumuluyo sa Kanaan. 16 Nagakaholog sa ibabaw nila ang kakugmat kag kakulba ; Tungud sang kadaku sang imo butkon nagaalapa sila subung sang isa ka bato, Tubtub nga mag-agi ang ima banwa, oh lehoba, Tubtub nga mag-agi ini nga banwa, nga naangkon mo. 17 Kag pagapasudlon mo sila kag pagaitanum mo sila sa bukid sang imo panublion, Duug nga gin-aman mo nga sa imo gid puluy-an, oh lehoba, Balaan nga puluy-an, Ginoo, nga gintukud sang imo mga kamut. 18 Si lehoba nagahari sa gihapon kag sa gikapon." 19 Kay ang mga kabayo ni Paraon kag ang iya mga kanga, kag ang iya mga manugkabayo nagsululud sa dagat, kag ginpabalik ni lehoba sa ibabaw nila ang mga tubig sang dagat ; apang ang mga inanak ni Israel naglalakat sa mamala sa tunga sang dagat. 20 Kag si Maria, ang manalagna nga babae, utud nga babae ni Aaron, nag- kuha sing isa ka tambor sa iya kamut, kag naggulowa ang tanan nga mga babae sa olehe niya, nga may mga tam- bor kag may mga sinadsad. 21 Kag si Maria nagsabat sa ila : 89 15. 22. EKSODO. 16. 12. " Alambahan-kamo kay lehoba, kay nagpakalabaw sia sing tu- man gid, Ginpilak niya sa dagat ang kabayo kag ang iya manugpangabayo." Ang mga tubig sa Mara. 22 Kag gindul-ong ni Moises ang mga inanak ni Israel gikan sa dagat nga Ma- pula, kag naghalin sila pa kahanayakan sa Sur ; kag naglalakat sila sing tatlo ka adlaw sa kahanayakan, nga wala makakita sing tubig. 23 Kag nag-alabut sila sa Mara*; apang wala sila makasarang paginum sang tubig sa Mara, kay mapait sia ; ngani ginhin^alanan nila sia nga Mara. 24 Kag nagmulay ang banaw batok kay Moises, nga nagasiling : " l Ano bala ang anion pagaimnon ? " 25 Apang sia nagtuaw kay lehoba, kag ginpakitaan sia ni lehoba sing isa ka kahoy, nga ginhaboy niya sa tubig, kag ang tubig nanginmatamis. Didto ginhatagan niya sia sing mga palatuku- ran kag mga tulumanon, kag didto gin- tilawan niya sia. 26 Kag nagasiling sia : " Kon ikaw magpamati sing matalupangdon gid sang tingug ni lehoba nga imo Dios, kag mag- .himo ka sang matadlung sa iya mga mata, kag magdungug ka sang iya mga sogo, kag magbantay ka sang tanan niya nga mga palatukuran, niyan indi ako magpadala sa ibabaw n-imo sang bisan ano nga balatian sang ginpadala ko sa ibabaw sang mga Egiptohanon ; kay ako amo si lehoba nga imo manug- bulong." 27 Kag nag-alabut sila sa Elim, diin inay napulo kag duha ka tuburan sa tubig kag kapitoan ka mga kahoy nga paklang kag nagdululog sila didto sa luyo sang mga tubig. Ang mga pitaw kag ang mana. — Ang Sabado.+ -j^ KAG sang naghalin sila_ sa Elim, •^ ang bug-OS nga katilingban sang mga inanak ni Israel nag-abut sa kahana- .yakan sang Sin, nga yara sa tunga sang Elim kag sang Sinai, sa ikapulo kag lima ka adlaw sang duha ka bulan sa tapus nga nakagowa sila sa duta sang Egipto. * Mara, kapait. t Sabado, paguntat, adlaw nga inugpahuway kag pagsimba sang mga ludio. 2 Kag ang bug-os nga katilingban sang mga inanak ni Israel nagmululay batok kay Moises, kag batok kay Aaron sa kahanayakan. 3 Kag nagsililing sa iya ang mga anak ni Israel : " Kabay pa nga nagka- lamatay kita sa kamut ni lehoba sa duta sang Egipto, sang kita nagalilingkod sa mga kolon sang linaga, sang kita naga- kaon sing tinapay tubtub sa pagkabusug ; kay gindala mo kami sa sini nga kaha- nayakan sa pagpatay sa gutum sa sining bug-os nga katilingban." 4 Niyan si lehoba nagsiling kay Moises : " Yari karon, pagapaulanon ko sa inyo ang tinapay sang langit ; kag ang banwa magagowa kag magakuluha sa adlawadlaw sang bahin sa isa ka adlaw, agud nga akon sia matilawan, kon buut sila maglakat sa akon kasogo- an, kon indi. 5 Kag sa ikan-um ka adlaw pagaa- manan nila ang ila madala, nga mangin- dapli sang ila makuha nga kinabatasan sa tagsa ka adlaw." 6 Kag nagsiling si Moises kag si Aaron sa tanan nga mga inanak ni Israel : " Sa kahaponon makilala ninyo, nga si leho- ba nagkuha sa inyo sa duta sang Egipto. 7 Kag sa pagkaaga makilala ninyo ang himaya ni lehoba, kay sia nakabati sang inyo mga pagmulay batok kay lehoba ; kay i si sin-o bala kamo, agud nga kamo magmululay batok sa anion ? " 8 Kag si Moises nagsiling : " Si leho- ba magahatag sa inyo sa kahaponon sing unud, nga pagkaonon, kag sa kaa- gahon tinapay nga ikabusug, tungud nga si lehoba nakabati sang inyo mga pagmulay, nga ginmululay ninyo batok sa iya. Ka}'^ l si sin-o bala kamo ? Ang inyo mga pagmulay indi sila batok sa anion, kondi batok kay lehoba." 9 Kag si Moises nagsiling kay Aaron : " Isiling-mo sa bug-os nga katilingban sang mga inanak ni Israel : Palapit- kamo sa atubangan ni lehoba, kay sia nakabati sang inyo mga pagmulay." 10 Kag nahanabu nga, sang nakaham- bal si Aaron sa bug-os nga katilingban sa mga anak ni Israel, nagtululuk sila nayon sa kahanayakan, kag yari karon, ang himaya ni lehoba nga nagpakita sa panganud. 11 Kag si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : 12 "Ako nakabati sang mga pag- 90 16. 13. EKSODO. 16. 33. mulay sang mga inanak ni Israel. Ham- bala sila, nga nagasiling : Sa tunga sang duha ka kahaponon magakaon kamo sing unud, kag sa kaagahon pagabusgon kamo sing tinapay, kag mahibaloan ninyo, nga ako amo si lehoba nga inyo Dios." 13 Kag nahanabu, sang pagkahapon, nga nagsalaka ang mga pitaw nga nag- talabon sa dutang dululugan ; kag sa kaagahon naholog sa dutang dululugan ang tun-ug. 14 Kag sang nakasaka ang tun-ug, yari karon, sa ibabaw sang nawung sang kahanayakan isa ka butang nga diotay kag m.atipolon, diyotay subung sang isa ka maputi nga hielo sa ibabaw sang duta. 15 Kag sang pagkakita sa iya sang mga inanak ni Israel, nagsinilingay ang isa sa isa : " i Ano balo ini ? " Kay wala sila makahibalo kon ano. Niyan si Moises nagsiling sa ila: "Amo ang tinapay nga ginhatag sa inyo ni lehoba nga kalan-on. 16 Ini amo ang ginsogo ni lehoba : Pamolot-kamo sa iya ang tagsatagsa sono sang iya sarang makaon : isa ka omer sa tagsa ka tawo, sono sang kada- muon sang inyo mga tinav/o ; magakuha kamo ang tagsatagsa sa mga yadto sa iya layanglayang." 17 Kag ang mga inanak ni Israel naghilimo sing subung sini ; kag nagpa- lamolot sila sa iya, ang iban sing labi, ang iban kulang. 18 Kag, sang ginsukub nila ini sa omer, wala gid sing i3^a nga labaw ang nagpamolot sing madamu ; kag ang nagpamolot sing kulang, wala gid sing nakulang sa iya : ang tagsatagsa nag- pamolot sono sang sarang niya makaon. 19 Nagsiling man sa ila si Moises : "Walay sin-o nga magbilin sa iya tubtub sa aga." 20 Apang wala sila magdulungug kay Moises ; kag ang iban nagbililin sa iya tubtub sa aga, kag nagtuga sia sing mga ulud kag nagbaho. -Cag naakig batok sa ila si Moises. 21 Sa sini nga bagay nagpalamolot sila sini sa tanan nga aga, ang tagsatag- sa sono sang sarang niya magkaon. Apang sa maginit ang adlaw, ang nahi- li?i nagakalatunaw. 22 Kag nahanabu nga, sang adlaw nga ikan-um, nagpalamolot sila sing dapli nga kadamuon sang tinapay, duha ka omer nga sa tagsa ka tawo. Niyan ang tanan nga mga dunganon sang: katilingban nag-alabut kag nagpalahi- balo sini kay Moises. 23 Kag sia nagsabat sa ila : " Ini amo ang ginsiling ni lehoba : Buas amo ang pahuway, ang balaan nga sabado kay lehoba : Isugba-ninyo ang inyo inugsulugba, kag lutoa-ninyo ang inyo lulutoon ; kag ang tanan nga ma- bilin tagoon ini nga sa inyo tubtub buas." 24 Kag ginbilin nila ini tubtub sa aga, sono sang ginsogo ni Moises, kag wala magpan-us, bisan may ulud sa iya. 25 Kag nagsiling si Moises : Kaona- ninyo ini karon, kay karon amo ang sabado kay lehoba ; karon indi kamo makakita sini sa latagon. 26 Sa anum ka adlaw magapalamolot kamo sini, apang sa ikapito ka adlaw amo ang pahuway ; wala sing fnana sa iya. 27 Apang nahanabu, sa adlaw nga ikapito, nga ang iban naggulowa sa pagpamolot sini, kag wala sila sing nakita. 28 Busa, si lehoba nagsiling kay Moises : " l Tubtub bala san-o maga- dulumili kamo sa pagtuman sang akon mga sogo kag sang akon mga tulu- manon ? 29 Tululuk-kamo. Kay si lehoba nag- hatag sa inyo sang sabado, tungud sini nagahatag sia sa inyo sa ikan-um ka ad- law sang tinapay nga sa duha ka adlaw. Magpabilin ang tagsa ka tawo sa iya puluy-an j indi maghalin ang bisan sin-o sa iya duug sa adlaw nga ikapito." 30 Kag nagpahuway ang banwa sa adlaw nga ikapito. 31 Kag ang balay ni Israel naghinga- lan sini nga mana* ; kay subung sia sang binilog sang kolantro, nga maputi, kag ang iya damil subung sang titiapay nga manipis nga may dugus, 32 Nagsiling man si Moises : " Ini amo ang ginsogo ni lehoba : Pun-a-nin- yo ang isa ka omer sa iya, kag tagoa ini nga sa inyo mga kaliwatan tiga pala- abiitoN, agud nga makita nila ang tina- pay nga ginpakaon ko sa inyo sa kaha- nayakan, sang pagpagov/a ko sa inyo sa duta sa Egipto." 33 Kag nagsiling si Moises kay * Mana, I ano bala ini ? 91 16. 34. EKSODO. 17. 15. Aaron : " Kuha-ka sing isa ka suludlan kag ibobo-mo sa iya ang isa ka omer nga puno sang mana, kag ibutang ini sa atubangan ni lehoba, agud nga matago ini nga sa inyo mga kaliwatan 7iga palaabuton. 34 Sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises, ginbutang ini ni Aaron sa atu- bangan sang Pagkamatuud sa pagtago sini. 35 Kag nagkalaon sang mana ang rnga inanak ni Israel sing kap-atan ka tuig, tiibtub nga nag-alabut sila sa duta nga ginapuy-an ; nagkalaon sila sang mana tubtub nga nagsulud sila sa mga kadulunan sang duta sa Kanaan. 36 Ang omer among ikapiilo ka ba- hin sang Epa. Ang bato nga pinilas sa Horeb. if7 KAG nagtali^van sa kahanayakan ' ' sa Sin ang bug-os nga katilingban sang mga inanak ni Israel, sono sang ila panlakatan sa dulugan pa dulugan, siling sang ginsogo ni lehoba, kag pinaham- tang nila ang dulagan sa Repidim ; kag wala sing tubig didto, agud nga ang banwa maginum. 2 Kag ang banwa nagpakigsuay kay Moises, nga nagasiling : " Hatagi-karni sing tubig nga ihmnon." Kag si Moises nagsiling sa ila : " i Kay ngaa bala naga- pakigsuay kamo sa akon ? i Kay ngaa bala ginasulay ninyo si lehoba ? " 3 Kag didto ang banwa nag-antus sing kauhaw sa tubig ; kag nagmulay ang banwa batok kay Ivloises, kag nag- siling : " i Kay ngaa bala ginpataklad mo kami gikan sa Egipto sa pagpatay sa amon sa kauhaw, sa amon, sa amon mga anak kag sa amon nga kahaj^u- pan ? " 4 Niyan nagtuaw si Moises kay lehoba, nga nagsiling ; " i Ano bala ang paga- himoon ko nga sa sini nga banvv^a ? Diyotay na lang ang kulang, agud nga pagbatohon niya ako." 5 Kag si lehoba nagsiling kay Moises : " Una ka sa banwa, kag dalha upud sa imo ang m.ga tigulang sa Israel; kag ang sungkod, nga ginpilas mo ang suba, pagdalhon-mo sia sa imo kamut, kag lakat-ka, 6 Yari karon, ako magatindug sa atu- bangan nimo didto sa ibabaw sang bato sa Horeb ; kag pagapilason mo ang bato. kag magagulowa sa iya ang mga tubig, agud nga maginum ang banwa. " Kag ginhimo ni Moises ang sabung sini sa mga mata sang mga tigulang sa Israel. 7 Kag ginhingalanan yadto nga duug nga Masa* kag nga Meriba, tungud sang pagpakigsuay sang mga inanak ni Israel, kag tungud kay ginsulay nila si lehoba, nga nagasiling : " i Yari bala si lehoba sa tunga naton, kon wala ? " Ang pagdaug ni Israel sa ibabaw ni Amalek. 8 Niyan nag-abut si Am.alek kag nag- away batok kay Israel sa Repidim. 9 Kag si Moises nagsiling kay losile : " Pili-ka sing mga tawo nga sa aton kag gowa-ka sa pag-away batok kay Amalek. Buas magatindug ako sa ibabaw sang putokputokan sang bako- lod, kag ang sungkod sang Dios yari sa akon kamut." 10 Kag ginhimo ni losue sono sang gin- siling sa iya ni Moises, nga sa papakig- away batok kay Amalek. Kag si Moises, kag si Aaron kag si Hur nagtukad sa putokputokan sang bakolod. 11 Kag nahanabu nga, sang si Moises nagabayaw pa sang kamut, nagadaug si Israel ; apang sa gihapon nga nagapa- naug ang i3''a kamut, nagadaug si Ama- lek. 12 Apang ginbudlay ang mga kamut ni Moises ; nga tungud sini nagkuluha sila sing isa ka bato, kag ginbutang nila sia sa idalum niya, kag naglinkod sia sa ibabaw niya ; kag si Aaron kag si Hur nagatukud sang iya mga kamut ang isa sa pihak kag ang isa sa pihak ; sa sini nga bagay namalig-on ang iya mga kamut tubtub nga natunud ang adlaw. 13 Kag ginbungkag ni lose si Amalek kag ang iya banwa sa sulab sang hinga- niban. 14 Kag si lehoba nagsiling kay Moises : " Isulat ini sa isa ka tolon-an nga sa handumanan, kag ipahangup ini kay losue, nga pagapanason ko, sa pagkamatuud gid, ang handumanan ni Amalek sa idalum sang langit." 15 Kag si Moises nagpatindug sing isa ka halaran, kag ginhingalanan niya sia nga si lehoba-Nisi ;t * Masa kag Meriba, panulay kag pakigsuay. t lefioba-Nisi, lehoba nga akon ban- dera. 92 17. 16. EKSODO. 18. 20. i6 Kag nagsiling si a : " Bangud sang j kamut nga binayaiv batok sa lingkoran nga harianon ni lehoba, ; paginaway ni ! lehoba batok kay Anialek sa kaliwatan | kag sa kaliwatan ! " j I Ginadala ni !e!ro kay Moises ang iya asawa kag i ang iya mga anak.— Ang laygay nga ginshatag sa iya. HO SI letro, nga saserdote sa Madian, \ «0 ugangan ni Moises, nakabati sang 1 tanan nga ginhimo sang Dios tungud kay Moises kag tungud sa Israel nga iya banwa, kag kon paano ang pagpagowa ni lehoba kay Israel sa Egipto. 2 Kag si letro, nga ugangan ni Moi- ses, nagkuha kay Sipora, nga asawa ni Moises nga ginpadala sia, 3 Kag ang iya duha ka anak nga lala- ki, nga sa ila ang isa ginahingalanan nga si Gersom, kay nagsiling sia : Dumalapon ako sa duta nga dumuluong ; 4 Kag ang isa ginahingalanan nga si Elieser,* kay nagsiling sia : " Ang Dios sang akon amay nagtabang sa akon, kag nagluwas sa akon sa hinganiban ni Pa- raon." 5 Busa, nag-abut si letro, nga uga- ngan ni Moises, upud sang iya mga anak kag sang asawa niya, kay Moises sa ka- hanayakan, diin nagdulog sia, sa luyo sang bukid sang Dios. 6 Kag nagsiling sia kay Moises : *'Ako, nga imo ugangan nga si letro, nagakari ako sa imo, subung man ang imo asawa kag ang iya duha ka anak upud sa i3'a." 7 Busa si Moises naggowa sa pagbaton sa ij^a ugangan, kag nagyaub sa atuba- ngan niya kag naghaluk sa iya. Kag nagpamangkotanay ang isa sa isa tu- ngud sang ila maayo nga kahimta- ngan ; kag nagsululiid sila sa layangla- yang. 8 Kag ginpanugid ni Moises sa ij'^a ugangan ang tanan nga ginhimo ni lehoba kay Paraon kag sa mga Egipto- hanon tungud sang gugma sa Israel ; kag ang tanan nga mga kabudlayan nga gin-agihan nila sa dalanon, kag kon paano nga ginluwas sila ni lehoba. 9 Kagnagkalipay si letro tungud sang tanan nga kaayohan, nga ginhimo ni * Elieser, ang Dios nga akon Mana- nabang. lehoba sa Israel, nga ginluwas niya sia sa kamut sang mga Egiptohanon. 10 Kag nagsiling si letro : " Pagpa- kamaayohan kunta si lehoba, nga nag- luwas sa inyo sa kamut sang mga E- giptohanon kag sa kamut ni Paraon, nga sia nagluwas sa banwa sa pagpigos sang mga Egiptohanon. 11 Karon ginakilala ko, nga si lehoba among labing daku sang tanan nga mga dios ; ka}'' sa sadto gid, nga ang mga kasumpung nagapalalabilabi, sia na- nginlabaw pa sa ila." 12 Niyan si letro, nga ugangan ni Moises, nagkuha sing mga halad nga sinunog kag mga halad nga sa Dios ; kag si Aaron kag ang tanan nga mga tiguiang sa Israel nag-alabut sa pagkaon sing tinapay upud sang ugangan ni Moises, sa atubangan sang Dios. 13 Kag nahanabu, sa madason nga adlaw, nga naglingkod si Moises sa pag- hukom sa banwa ; kag ang banwa nag- padayon sa palibot ni Moises kutub sa aga tubtub sa hapon. 14 Kag sang nakita sang ugangan ni Moises ang tanan nga ginahimo niya sa banwa, nagsiling sia sa iya : " I Ano bala ini ang ginahimo mo sa banwa? iKay ngaa bala nga nagalingkod ka, nga ikaw lamang, kag ang bug-os nga banwa nagapadayon sa palibot nimo kutub sa aga tubtub sa hapon ? " 15 Kag nagsiling si Moises sa iya ugangan : " Kay ang banwa nagakari sa akon nga sa pagpakisayud sa Dios. 16 Kon may kasaba sila, nagakalari sila sa akon ; kag ako nagahukom sa tunga sang isa kag isa, kag ginapaki- lala ko sila sang mga palatukuran sang Dios kag sang iya mga kasogoan." 17 Niyan ang ugangan ni Moises nagsiling sa iya : " Indi maayo ang ginahimo mo. 18 Sa pagkamatuud gid, magaas-as ka, kag indi lamang ikaw, kondi ini nga banwa nga j^ara upud sa imo ; kay ini tuman gid ka bug-at nga sa imo ; indi ka makasarang sa paghimo sini nga ikaw lamang. 19 Busa karon, pamatii ang akon tingug : ako magalaygay sa imo, kag ang Dios magupud sa imo, magmangi- namo ikaw ang manugpangatubang sang banwa sa Dios, agud nga magdaia ka sang mga kasaba sa Dios. 1 20 Ikaw magatoon sa ila sang mga 93 18. 21. EKSODO. 19. 13. palatiikuran kag mga kasogoan, kag pagapakilalahon mo sila sang dalan nga dapat nila laktan kag sang buluha- ton nga dapat nila himoon. 21 Apang magapangita ka sa tunga sang banwa sing mga tawo nga mga sampaton, mga mahadlukon sa Dios, mga tawo sa kamatooran, nga nagaka- akig sang kakagud, nga pagibutang mo sila sa ibabaw nila, nga mga pangolo sa mga linibo, mga pangolo sa ginatus, mga pangolo sa kinalim-an kag mga pangolo sa tagnapulo. 22 Kag sila magahulukom sa banwa sa bug-OS nga panag-on kag manginamo, nga ang tanan nga kasaba nga dalagku pagadalhon sia nila sa imo, apang ang tanan nga kasaba nga magamay sila gid ang magahukom. Sa sini maga- mag-an ang kahu^-at sa ibabaw nimo, kay sila magadala sini upud sa imo. 23 Kon himoon mo kunta ini, kag ang Dios magsogo sa imo sini, niyan ma- kapadayon ka kag ining bug-os man nga banwa magaabut sa iya duug sa pag- hidaet." 24 Kag gindmigug ni Moises ang tingug sang iya ugangan, kag ginhimo niya ang tanan nga ginsilingniya sa iya ; 25 Kag ginpili ni Moises ang mga lalaki nga mga sampaton, sa tunga sang bug-os nga Israel, kag ginbutang niya sila nga mga pangolo sang banwa, nga mga pangolo sang linibo, mga pangolo sang ginatus, mga pangolo sang kinali- m-an kag mga pangolo sa tagnapulo. 26 Kag ini sila magahulukom sa banwa sa bug-os nga panag-on : ang kasaba nga maiwat ginadala nila kay Moises ; apang ang tanan nga kasaba nga magamay sila gid ang nagahukom sini. 27 Kag ginpapauli ni Moises ang iya ugangan, kag nagpakadto sia sa iya duta. Pas;pakigkatipan sang Dios sa banwa sa Sinai. •IQ SA ikatlo ka bulan sang paggowa 1^ sang mga inanak ni Israel sa duta sa Egipto, sa sadtong adlaw nag-alabut sila sa kahanayakan sa Sinai. 2 Kag nagtalaliwan sila gikan sa Repidim, kag nag-alabut sila sa kaha- nayakan sa Sinai, kag nagdulog sila sa kahanayakan : ang Israel nagdulog didto sa atubangan sang bukid. 3 Kag si Moises nagtukad sa Dios ; kag si lehoba nagtawag sa iya kutub sa bukid, nga nagasiling : " Amo ining pagaisiling mo sa balay ni lakob kag pagaibantala mo sa mga inanak ni Israel : 4 Kamo nagpakakita sang ginhimo ko sa mga Egiptohanon, kag kon paano nga ginpakupo kokamo sa ibabaw sang mga pakpak sang agila, kag gindala ko kamo diri sa akon. 5 Busa karon, kon magdulungug ka- mo sing matalupangdon gid sang akon tingug kag magbalantay kamo sang akon katipan, manginbahandi nga pinasahi kamo nakon sa tunga sang tanan nga mga banwa, kay ang bug-os nga duta akon sia 6 Kag kamo manginakon ginharian sang mga saserdote, kag katawohan nga balaan. Ini sila among mga polong nga pagaisiling mo sa mga inanak ni Israel." 7 Niyan nagkadto si Moises, kag ghitawag niya ang mga tiguiang sang banwa, kag ginpahayag niya sa atuba- ngan nila ining tanan nga mga polong, nga ginsogo sa iya ni lehoba, 8 Kag ang bug-os nga banwa nagsabat sing dulangan, kag nagsiling : " Ang tanan nga ginsiling ni lehoba pagahi- moon namon." Kag ginsugid ni Moises kay lehoba ang mga polong sang banwa. 9 Kag si lehoba nagsiling kay Moises. "Yari karon ako magakari sa imo sa isa ka madamol nga gal-um, agud nga ang banwa magpamati sa nagahambal pa ako sa imo, kag agud nga magtoloo man sila sa imo sa gihapon." Kag ginsugid ni Moises ang mga polong sang banwa kay lehoba. 10 Kag si lehoba nagsiling kay Moi- ses : " Balik-ka sa banwa kag pakaba- laana sila karon kag buas, kag magpa- lamunak sila sang ila mga panapton ; 11 Kag maghalanda sila nga sa ikatlo ka adlaw, kay sa ikatlo ka adlaw si lehoba nagpanaug sa mga mata sang bug-OS nga banwa, sa ibabaw sang bukid sa Sinai. 12 Kag magapat-in ka sing mga du- lunan sa banwa sa palibot, nga naga- siling : Alandam-kamo sa pagtaklad sa bukid, kag sa pagkamlut sa iya mga dulunan : bisan sin-o nga magkamlut sa bukid pagapatyon sia, sa pagkaraatuud. 13 Wala sing kamut nga makakamlut sa iya, nga indi sia, sa pagkamatuud, pagbatohon kon pagbaslayon : bisan sia 94 19. 14. EESODO. 20. 11. sapat, bisan sia tawo, indi mabuhi. Sa tingug nga malawigsang budyong mag- atulukad sila sa bukid." 14 Kag si Moises nagdulhog gikan sa bukid sa banwa, kag ginpakabalaan niya angbanwa, kag nagpalamunak sila sang ila mga panapton. 15 Kag nagsiling sia sa banwa: "Ha- landa-kamo nga sa ikatlo ka adlaw ; indi kamo magpalalapit sa babae. 16 Kag nahanabu nga, sang ikatlo ka adlaw, sa pagpamanagbanag sang kaaga- hon, may mga daguub, kag mga kilat, kag ang isa ka gal-um nga madamol gid sa ibabaw sang bukid, kag isa ka tingug sang budyong nga tuman gid katunug. Kag nagakurug ang bug-os nga banwa nga yara sa dulugan. 17 Niyan ginpagowa ni Moises ang banwa sa dulugan sa pagsugata sa Dies ; kag nagdululog sila sa kunsaran sang bukid. 18 Kag ang bukid sa Sinai nagaaso sia singbug-os, kay si lehoba nagpanaug sa ibabaw niya sa kalayo ; kag ang iya aso nagatub-ok subung sang aso sang isa ka dabok, kag ang bug-os nga bukid nagakurug sing daku gid. 19 Kag ang tingug sang budyong nagadugang kag nagaamat sing tunug sing daku gid ; si Moises nagahambal kag ang Dios nagasabat sa iya sa tingug. 20 Kag si lehoba nagpanaug sa iba- baw sang bukid sa Sinai, sa putokputo- kan sang bukid ; kag gintawag ni lehoba si Moises sa putokputokan sang bukid ; kag si Moises nagtukad. 21 Kag si lehoba nagsiling kay Moi- ses : " Dulhog-ka, tugni ang banwa, basi pa nga maglakbang sila sang mga dulunan sa pagkadto kay lehoba, nga sa pagtan-aw, kag magkalapukan ang niadamu sa ila ; 22 Kag nga ang mga saserdote gid, nga nagapalalapit ka:/ lehoba, magpala- kabalaan sila, basi pa nga si lehoba maghimo sing litik sa tunga nila." 23 Apang si Moises nagsabat kay lehoba : " Ang banwa indi sarang maka- tukad sa bukid sa Sinai ; kay ikaw nagbi- lin sa anion, nga nagasiling : Pat-in ka sing mga dulunan sa bukid kag pakaba- laana ini." 24 Apang si lehobi-i nagsiling sa iya : "Lakat-ka, dulhog-ka ; kag magtukad- ka, ikaw kag si Aaron upud sa imo ; apang ang mga saserdote kag ang- banwa indi maglalakbang sang mga dulunan sa pagtukad kay lehoba, basi pa nga maghimo sia sing litik sa tunga nila." 25 Busa, si Moises nagdulhog sa ban- wa, kag nagsiling sia sa iya sini. Ang mga aapulo ka sogo. Or\ KAG pinamolong sang Dios ining ^^ tanan nga mga polong, nga naga- siling : 2 " Ako amo si lehoba nga imo Dios, nga nagpagowa sa imo sa duta sang Egipto, sa balay sang mga ulipon. 3 Dili ka maghuput sing liwan nga mga dios sa atubangan ko. 4 Dili ka maghimo nga sa imo sing larawan nga tinigban, bisan ano nga butang nga kaangay sang didto sa iba- baw sang langit, kon sang diri sa idalum sang duta, kon sang yara sa tubig sa idalum sang duta : 5 Dili ka magyaub sa ila, bisan mag- simba-ka sa ila ; kay ako amo si lehoba nga imo Dios, Dios nga maimon, nga na- gaduaw sang kalainan sang mga ginika- nan sa mga anak tubtub sa ikatlo kag sa ikap-at nga kaliwatan sang mga naga- dulumut sa akon ; 6 Kag nga nagakalooy sa linibolibo sa mga nagahigugma sa akon ; kag nagabantay sang akon mga sogo. 7 Dili mo paggamiton ang ngalan ni lehoba nga imo Dios sa walay kapus- lanan, kay indi pagkabigon ni lehoba nga wala sing sala ang maggamit sang iya ngalan sa wala sing kapuslanan. 8 Panumduma ang adlaw nga inug- pahuway sa pagpakabalaan sa iya 9 Sa anum ka adlaw magpangabud- lay-ka, kag magahimo ka sang tanan nga imo buluhaton. 10 Apang ang ikapito ka adlaw amo ang isa ka adlaw nga inugpahuway kay lehoba nga imo Dios ; indi ka maghimo sing bisan ano nga buluhaton, ikaw bisan ang imo anak nga lalaki, bisan ang imo anak nga babae, bisan ang imo sologoon nga lalaki, bisan ang imo sologoon nga babae, bisan arg imo kahayupan, bisan ang dumuluong nga yara sa sulud sang imo mga gaw^ang. 11 Kay sa anum ka adlaw gintuga ni lehoba ang langit kag ang duta, ang da- gat kag ang tanan nga yara sa ila, kag nagpahuway sia sa ikapito nga adlaw ; 95 ^0. 12. EKSODO, 21.9. ngani, ginpakamaayo ni lehoba ang ad- law nga ikapito, kag ginpakabalaan niya ini. 12 Tahor-a ang imo amay kag ang imo iloy, agud nga maglawig ikaw sa duta, nga ginahatag sa imo ni lehoba nga imo Dios. 13 Dili ka magpatay. 14 Dili ka magpanglahi. 15 Dili ka magpangawat. 16 Dili ka magsaksi sing butig batok sa imo masigkatawo. 17 Dili mo pagkaibugan ang balay sang imo masigkatawo ; dili mo pagkai- bugan ang asawa sang imo isigkatawo, bisan ang iya sologoon nga lalaki, bisan ang iya sologoon nga babae, bisan ang iya baka, bisan ang iya asno, bisan ano nga butang nga iya sang imo masig- katawo." 18 Kag ang bug-os nga banwa nag- panilag sang mga daguub, kag sang mga dabdab, kag sang tingag sang budyong, kag sang bukid nga nagaaso ; kag sang nakita ini sang banwa, nagi- sol kag nagpalayo sia. 19 Kag nagsililing sila kay Moises : " Hambal-ka sa am.on, nga kami maga- palamati ; apang indi ang Dios magham- bal sa amon, basi pa nga magkalamatav kami." 20 Kag si Moises nagsabat sa banwa : " Indi kamo magkalahadluk ; kay sa pagtilaw sa inyo nagkari ang Dios, kag agud nga ang iya kahadluk yara sa atu- bangan ninyo, agud nga indi kamo magpalakasala ," 21 Apang ang banwa nagpadaj^on sa malayo ; kag si Moises naglambut sa madamol nga kadudulman sa diin yara ang Dios. 22 Kag nagsiling si lehoba kay Moi- ses : " Amo ini ang pagaisiling mo sa mga inanak ni Israel : Kamo nakakita nga ako gid ang naghambal sa inyo kutub sa Ian git. 23 Indi kamo maghilimo sing mga dios nga pilak kon mga dios nga bula- wan sa luyo nakon : kamo indi maghili- mo sa ila. 24 Halaran nga duta pagahimoon mo sa akon, kag pagaihalad mo sa ibabaw niya ang imo mga halad nga sinunog kag ang imo mga halad nga sa paghidaet, ang imo mga obeha, kag ang imo mga baka. Sa tanan nga duug sa diin pagaipapahanumdum ko ang akon nga- lan, magakari ako sa imo kag magapa- kamaayo ako sa imo. 25 Kag kon maghimo ka sing halaran nga bato, indi mo pagpatindugon ini sa bato nga binasbasan ; kay sa pagbasbas mo sang imo inugbalasbas sa ibabaw niya, ginpasipalahan mo na ini. 26 Kag indi ka magsaka sa mga ina- lintaga sa akon halaran, agud nga indi masapwan didto ang imo kahubo." Mga kasogonn nabanungud sa kahilowayan kag sa kabuhi. 04 INI sila amo ang mga kasogoan, ^ I nga pagaibutang mo sa atubangan nila : 2 " Kon magbakal ka sing isa ka ulipon nga Hebreinhon, magaalagad sia sa imo sing anum ka tuig ; apang sa ikapito magahalin sia nga hiloway, kag walay bayad. 3 Kon magsulud sia nga isa lamang, magahalin sia nga isa lamang ; kon bana sia sang isa ka babae, magahalin ang iya asawa upud sa iya. 4 Kon ang iya agalon naghatag sa iya sing asawa, kag sia nag-anak sa iya sing mga anak nga lalaki kon mga babae, ang asawa kag ang iya mga anak manginiya sang ij'^a agalon, kag sia m.agahalin nga isa lamang. 5 Apang kon ang ulipon nagsiling sing maathag gid : Ginahigugma ko ang akon ginoo, ang akon asawa kag ang mga anak, indi ako maghalin nga hiloway ; 6 Niyan ang iya agalon magapapala- pit sa iya sa Dios, kag pagapapalapiton sia niya sa gawang kag sa bakalan, kag ang iya agalon magaboho sa iya dulungan sang isa ka dulat, kag sia manginulipon niya sa gihapon. 7 Kon ang isa ka tawo magbalig3^a sang i5'^a anak nga babae nga ulipon, sia indi magahalin subung sang paghalin sang mga ulipon nga lalaki. 8 Kon indi mahamut-an sia sang ij-a ginoo, sa tapus nga nagtiayon sia sa iya, pagatugutan niya nga paggawaron sia : indi sia sarang makabaligya sa iya sa tawo nga dumuluong, sa nalimbongan na niya sia. 9 Kon gintiayon niya sia sa iya anak nga lalaki, pagahimoon ni3^a sa iya sono sang kinabatasan sa mga anak nga babae. 96 ^21. 10. EKSODO. 21. 35. TO Kon magpangasawa sia sing iban nga sa iya, indi gid sia mabuhinan sang iya pagkaon, bisan sa ij'^a panapton, bisan sa ij'"a katadlungan nga sa pag- asawa. 11 Kag kon indi sia buut maghimo sa iya sitting tatlo ka butang, niyan maga- halin sia sa walay bayad, sa walay pilak. 12 Ang magpilas sa isa ka tawo, sa bagay nga mamatay sia, pagapatyon sia, sa pagkamatuud gid. 13 Apang kon wala sia pagpuhona, kondi nga ang Dios magpaholog sa iya sa imo kamut, sa amo nga bagay ako magatudlo sa iya sang duug sa diin magapalagyo sia. 14 Kag kon ang isa ka tawo mag- tindug nga may pagpalabilabi batok sa iya isigkatawo, nga patyon niya sia nga may limbong, sa akon gid halaran paga- kuhaon mo sia, agud nga mamatay. 15 Ang magbunal sa iya amay kon sa iya iloy, pagapatyon sia, sa pagkamatuud gid. 16 Ang magkawat sa isa katawo kag magbaligya sa iya, kon masapwan pa sia sa iya mga kamut, pagapatyon sia. sa pagkamatuud gid. 17 Ang maghimalaut sa iya amay kag sa iya iloy, pagapatayon sia, sa pagkamatuud gid. 18 Kon mag-alaway ang mga tinawo, kag ang isa magpilas sa isa sang bato, kon sang kamomoo, kag ini indi mapatay, apang maghigda sia ; 19 Kon magtindug kag maglakat sia sa gowa nga may sungkod, manginhilo- way yadtong nagpilas sa iya : apang magabayad sia sa iya sang panag-on nga nausik, kag pagaipabulong niya sia sing himpit gid. -' 20 Kon ang isa m.agpilas sa iya ulipon nga lalaki kon babae sang bakol, sa ba- gay nga mam.atay sia sa idalum sang iya kamut, pagasilotan sia ; 21 Apang kon magdugay sing isa kon duha ma7i ka adlaw, indi sia pagasilo- tan, kay iya pllak sia. 22 Kon ang iban mag-alaway, kag pagpilason nila ang babae nga nagabu- sung, kag ini sia mahologan, apang wala sing kamatayon, pagasilotan sia sono sang pagaisilot sa iya sang bana sang babae, kag pagabayaran niya ini sa atu- bangan sang mga hukom. 23 Apang kon may kamatayon, niyan magabayad ka sing kabuhi tungud sang kabuhi, 24 Sing mata tungud sang m^ata, sing ngipon tungud sang ngipon, sing kamut tungud sang kamut, sing tiil tungud sang tiil, 25 Paso tungud sang paso, pilas tu- ngud sang pilas, sing bakul tungud sang bakul. 26 Kon ang isa magpilas sang mata sang ij'^a ulipon nga lalaki, kon sang mata sang iya ulipon nga babae, kag mabulag ini, pagahatagan sia sing ka- hilwayan tungud sang ij'^a mata. 27 Kag kon mabingaw ang ngipon sang imo alagad nga lalaki, kon ang ngipon sang imo alagad nga babae, pagahatagan sia singkahilwayan tungud sang i5'a ngipon. 28 Kon ang isa ka baka magsungay sa lalaki kon sa babae, sa bagay nga ma- matay sia, ang baka pagabatohon, kag indi pagakaonon ang i3'-a unud ; ang tag- i\'a sang baka pagapasaylohon. 29 Apang kon ang baka manugpanu- ngay na kutub kahapon kag sang isa ka- hapon, kag ginpahibalo ang iya tagiya, kag wala niya pagbantai, kag magpatay sia sing lalaki kon sing babae ; ang baka pagabatohon, kag mamatay man ang iya agalon. 30 Kon pagpabayaran sia sing gawad, niyan magahatag sia sing gawad tungud sang iya kabuhi, sono sa tanan nga pagapabayaran sa iya : 31 Ken magsungay sia sing anak nga lalaki, kon magsungay sia sing anak nga babaj'-e, pagahimoon sa iya, sono sa sining tulumanon. 32 Kon ang baka magsungay sing alagad nga lalaki kon babae, magabayad sia sing katloan ka siklo nga pilak sa iia agalon, kag ang baka pagabatohon, 33 Kag kon ang isa ka tawo magkutkut sing boho, kon magkutkut sing bobon, kag wala niya sia pagtaboni kag m.aho- log didto ang baka kon asno, 34 Ang tagiya sang bobon magabaj^ad sing tum.bas : magahatag sia sing kuarta sa tagiya sang sapat kag ang napatay manginiya. 35 Kon ang baka sang isa ka tawo magpilas sa baka sang isa, sa bagay nga, mapatay ini, pagaibaligya ang baka nga buhi kag pagatung-on nila ang kuarta : kag pagatung-on man nila ang i^aka nga patay. - 97 21. 36. EESODO. 22. 23. 36 Apang kon nangindayag nga ang baka manugpanungay na sadto gid, kag ang iya tagiya wala magbantay sa iya, sa pagkamatuud, magabayad sia sing himpit nga tumbas, sing baka tungud sang baka, kag ang patay ma- nginiya. M£a kasogoaa nahanungud sa kaugalingon. 2Q KON ang isa magkawat sing baka ^ kon obeha, kag pagpatyon kon pagibaligya niya sila, lima ka baka ang pagaiuli niya tungud sang isa ka baka, kag apat ka obeha tungud sang isa ka obeha. 2 Kon ang isa ka makawat mahakit- an nga nagabungkal sang isa ka balay, kag mapilas sia, sa bagay nga mamatay, ang iiagpilas sa iya indi manginmay sala sia sa iya dugo. 3 Apang kon ang adlaw nakasubang na sa ibabaw niya, manginmay sala sia sa iya dugo : ang makawat dapat maga- bayad sing himpit nga tumbas. Kon wala sia sing pagaiba3''ad, pagaibaligya sia tungud sang iya pagpangawat. 4 Kon ang ginkawat niya makita nga buhi sa iya kamut, bisan sia baka, bisan sia asno, bisan sia obeha, magauli sia sing duha. 5 Kon ang isa ka tawo magpahalab sa latagon kon sa kaubasan, nga magbuhi sang iya hayup, sa bagay nga maghalab sa liwan nga latagon, magabayad sia sang tumbas, sang labing maayo sang iya kaugalingon nga latagon, kon sang labing maayo sang iya kaugalingon nga kaubasan. 6 Kon magdabok sing isa ka kalayo, kag magmakot sing mga katunokan, sa bagay nga magsunog sing tumpi, kon sing iilanyon, kon sing latagon, yadtong nag- ilabok sang kalayo, magabayad sing himpit nga tumbas. 7 Kon ang isa ka tawo maghatag sa iya isigkatav/o sing kuarta, kon huyas sa pagpatago, kag kon kawaton sila sa balay sang amo nga tawo, kag kon ma- kita ang makawat, m.agabayad sia sing dapli. 8 Kon ang makawat indi makita, ang tagiya sang baiay pagapaatubangon sa Dios sa pagsiling kon matandug niya sang iya kamut ang mga butang sang iya isigkatawo, kon wala. 9 Sa tanan nga paagi sa sala naha- nungud sa baka, kon sa asno, kon sa obe- ha, kon sa panapton, kon sa bisan ano nga butang nga nadula, nga pagisiling sang isa : " Ini akon," ang kasuayon nila nga duha magaabut sa atubangan sang Dios ; kag yadtong pagahukman sang Dios, magabayad sing dapli sa iya isigkatawo, 10 Kon ang isa maghatag sa iya isig- katawo sing asno, kon baka, kon obeha, kon bisan ano nga sapat sa pagpaban- tay, kag ini mamatay, kon magupak^ kon pag-agawon, nga wala gid sing makakita sini, 11 Ang panumpa ni lehoba maga- patunga sa ila nga duha sa pngsiling kon wala ang iya kamut magkamlut sang pagkabutang sang iya isigkatawo : ang tagiya magabaton sini, kag wala sing pagbayaran. 12 Apang kon ginkawat niya ang sapat, magabayad sia sing tumbas sa tagiya sini. 13 Kon ginkusnit sia, dalhon niya sia nga pagpamatuud ; indi sia magabayad sang ginkusnit. 14 Kag kon ang isa maghulani sa iya isigkatawo sing hayup, kag ini magu- pak, kon mamata}'^, nga wala magatam- bong ang tagiya, magabayad sia sing himpit nga tumbas. 15 Kon nagatambong ang iya tagiya v»rala sia sing pagabayaran ; kon ginhi- nakayan, masulud ini sa iya hinakay. 16 Kon ang isa ka tawo magpahaylo sa isa ka dalaga nga wala mapakasal, kag magdolog sa iya, dapat magpa- kasal sa iya kag magpasaka. 17 Kon ang amay magdumili gid sa paghatag sa iya, sia magabayad sang kuarta nga nahanungud sa pasaka sang, mga ulay. 18 Indi mo pagtugutan nga magka- buhi ang manugpakot nga babae. 19 Yadtong tanan nga magdolog sa. sapat, sa pagkamatuud, pagapatyon sia. 20 Yadtong raaghalad sing halad sa liwan nga mga dios, nga indi si lehoba lamang, pagatagudilian gid sia. 21 Indi mo pagpasipalahan kag indi mo pagpiguson ang dumuluong ; kay nangindumuluong kamo sa duta sa Egipto. 22 Indi ninyo pagpakalisdon ang bi- san sin-o nga balo, bisan sin-o nga ilo. 23 Kon pagpakalisdon ninyo ang ilo kag sia magtuaw sa akon, sa pagkama- tuud, pagapamatian ko ang iya pagtuaw. 98 22. 24. EESODO. 23. 16. 24 Kag magadabdab ang akon kaakig kag pagapatyon ko kamo sa hinganiban, kag ang inyo mga asawa, mangin mga balo, kag mga ilo ang inyo mga anak. 25 Kon magpahulam ka sing kuarta sa akon banwa, sa imol nga yara upud sa imo, sa iya indi ka manginmanugpa- hulam nga manugpasaka : indi mo si a pagpangayoan sing saka. 26 Kon magpangayo ka, nga kalig- unan sa7ig imo kuarta, sang panapton sang imo isigkatawo, pagaiuli mo ini sa wala pa matunud ang adlaw. 27 Kay ini amo ang bugtong nga tabon, among iya panapton nga sa pag- tabon sang iya panit. i Sa ano sia bala magahigda ? Kon mahanabu nga mag- tuaw sia sa akon, pagapamatian ko sia, kay maloloyon ako. 28 Indi mo pagtamayon ang Dios, kag indi mo pagpasipalahan ang dunganon sang imo banwa. 29 Indi mo pagpaduga3^on sa paghalad sang nagapuno sang imo tamboho kag sang nagailig sa imo mga ipitan. Paga- ihatag mo sa akon ang panganay sang imo mga anak. 30 Pagahimoon man nimo ini sa imo kabakahan kag sa imo mga obeha. Pito ka adlaw magapuyo ang tinday sa iya iloy ; sa ikawalo ka adlaw pagaihatag mo sia sa akon. 31 Kag magamangin mga tawo kamo nga mga balaan sa akon, kag indi kamo magkalaon sang unud nga kinusnit sa mga latagon : pagaipilak ninj^o ini sa mga ido. Lainlain nga mga kasogoaa nabanungud sa maayo nga pamatasan kag sa mga buiuh&ton ' sa simbahan. ^O INDI ka magbaton sang butig nga I ^^ siigid, bisan paghihatag mo ang : imo kamut sa malain sa pagkama- nginsaksi nga dimatarung. ' 2 Indi ka magsunud sa kadamuan nga sa paghimo sing malain, kag indi ikaw ; mapaniatuud sa kasaba nga maduyog ka sa kadam-an sa pagpatiko sang kata- Tungan. 3 Bisan magbulig ka sa imol sa iya kasaba. 4 Kon masugata mo ang baka sang imo kaaway, kon ang iya asno nga nagtalang, sa pagkamatuud, pagauli mo ini sa iya. 5 Kon makita mo, nga ginakutoy ang asno sang nagakaakig sa imo, andam-ka nga magbiya sa iya : ikaw indi dapat magbiya sa iya, tubtub nga yara sia sa tagiya. 6 Indi mo pagpatikoon ang katad- lungan sang imol sa iya kasaba. 7 Palagyo-ka sa kabutigan, kag ayaw pagpatya ang walay sala kag ang ma- tarung; kay ako indi magkabig sa ma- lain subung nga matarung. 8 Indi ka magpahamham ; kay ang hamham nagabulag sang m_ga masanag sing mata, kag nagapatiko sang mga polong sang mga matarung. 9 Indi mo pagpiguson ang dumulaong ; kamo gid nakahibalo kon ano ang tagi- posoon sang dumuluong. kay nangin- mga dumuluong kamo sa duta sa Egipto. 10 Sa anum ka tuig pagatamnan mo ang imo duta, kag pagatiponon mo ang pa tubas ; llApang sa ikapito, pagabayaan mo sia nga indi pagtandugon,kag papahuwa- yon sia, agud nga magkalaon ang mga imol sa imo banwa sa iya, kag ang ma- bilin nila pagakaonon ini sang hayup sang latagon. Sa amo man nga bagay pagahimoon mo sa imo kaubasan kag sa imo kaolibahan. 12 Anum ka adlaw magapangabudlay ka sa imo mga buluhaton, apang sa ika- pito, magapahuway ka, agud nga mag- palahuway ang imo baka, kag ang imo asno, kag maggilinhawa ang anak nga lalaki sang imo ulipon nga babae kag ang dumuluong. 13 Kag sa tanan nga ginsiling ko sa inyo, mag-alandarn-kamo ; kag indi ninyo igsambit ang ngalan sang iban nga mga dios, bisan raabatian sia sa inyo baba. 14 Sa makatlo ang tuig pagahiwatan ninyo ako sing isa ka piesta. 15 Pagatumanon-ninyo ang piesta sang mga tinapay nga walay tapay ; sa pito ka adlaw magakaon ka sing mga tinapay nga walay tapay, sono sang ginsogo ko sa imo, sa pinat-in nga pa- nag-on, sa buan sa Abib ; kay sa iya nag- gulowa kamo sa Egipto ; kag v^ala gid sing sin-o nga magaatubang sa akon nga may mga kamut mga waly sulud ; 16 Ang piesta man sang an: sang mga nahaunarig m.ga bunga sang imo pinanga- budla5^an, sa sadtong natanum mo sa la- tagon; kag ang piesta sang patubas, sa katapusan sang tuig, kon magpani- QQ 23. 17. EKSODO. 24. 4. pon kamo sang w/^^ huuga sang imo mga pinangabudlaj^an sa latagon. 1/ Sa makatlo aag tuig, magaalatu- bang ang tanan mo nga mga lalaki ka}'' lehoba, ang Ginoo. 1 8 Indi mo pagihalad ang dugo sang akon halad nga ma}' tinapay nga may tapay, kag ang sapay sang akon halad indi mabilin sa gab-i tubtub sa aga. 19 Ang mga nahaunang mga bunga sang imo duta pagapasiidlon mo sa balay ni lehoba nga imo Dios. Indi mo pag- lutoon ang tinday sang kanding sa gatas sang iya gid nga iloy. 20 Yari karon ginapadald ko ang akon Manugtunda sa atubangan sang imo nawung, sa pagbantay sa imo sa da- Ianon,kag sa pagpasulud sa imo sa dmig nga gin-aman ko sa imo. 21 Magbantay-ka sa iya, kag dunga ang iya tingug ; ayaw ka pagmalalison sa iya, kay indi sia magpahgad sang imo mga paglapas, kay ang akon Ngalan yara sa iya. 22 Apang kon pagpamatian mo sing matalupangdon gid ang iya tingug, kag paghimoon mo ang tanan nga pagaisogo ko sa imo, niyan ako manginkaaway sang imo mga kaawa}^ kag ang kasum- pung sang imo mga kasumpung. 23 Kay magalakat ang akon Manug- tunda sa atubangan sang imo nawung, kag pagadalhon ikaw niya sa mga Amorinhon, sa mga Hetinhon, sa mga Peresinhon, sa mga Kanaanhon, sa mga Hebinhon kag sa mga lebusinhon ; kag kon ako magpanas sa ila, 24 Ikav; indi magayaub sa atubangan sang ila mga dios, bisan magasimba ka sa ila, kag indi ka niaghimo sono sa ila mga binuhatan, kondi pagalaglagon mo singbug-03 gid ang mga dios nila, kag pagadugmukon mo ang ila mga haligi nga larawan. 25 Apang mag-alalagad-kamo kay lehoba, ang inyo Dios, kag sia maga- pakamaayo sang imo tinapay kag sang imo mga tubig, kag pagakuhaon ko man ang mga balatian sa tunga nimo. 26 Kag wala na sing babae nga maho- logan, bisan magbaw-as sa imo duta ; kag pagahimooa ko nga raatuman ang kadamuon sang imo mga kaadlawi^n. 27 Pagaipadala ko ang akon kakugmat sa atubangan nimo kag_ magakagubut ang tanan nga banwa nga batok sa iya magakadto ka ; kag pagahimoon ko, nga ang- tanan mo nga mga kaaway magtala- likod sa imo. 28 Pagaipadala ko man ang alingayo sa atubungan nimo, nga magasobol sa imo atubangan sa mga Pletinhoii, sa mga Kanaanhon, kag sa mga Hebinhom 29 Indi ko sila pagsobolon sa atu- bangan nimo sa isa lamang ka tuig, agud nga ang duta indi mahimo nga kahanayakan kag magdalamu batok sa imo ang mga mapintas nga sapat sang: latagon. 30 Sa amataraat pagasobolon ko sila: sa atubangan nimo, tubtub nga mag- damu ikaw kag sarang ikaw makabaton, sang duta sa pagtagiya sa iya. 31 Kag pagaibutang ko ang imo mga kadulunan kutub sa dagat nga Mapula tubtub sa dagat sang mga Pilistinhon, kag kutub sa kahanayakan tubtub sa suba ; kay pagaitug3^an ko sa imo kamut ang mga pumuluyo sang duta, agud nga pagsobolon mo sila sa atubangan nimo. 32 Indi ka magpakigkatipan sa ila, bisan sa ila mga dios. 33 Sila indi magapuluyo sa imo duta, basi pa nga pagpakasalaon ka nila batok. sa akon, kon mag-alagad ka sa ila mga. dios ; kay ini manginisa ka siod sa imo." Si Moises nagatukad upud sang mga iiguiang sa biikid sa Sinai. KAG nagsiling ang Dios kay Moises : " Tukad-ka nayon kay lehoba, ikaw kag si Aaron, si Nadab, kag si Abiu, kag kan-uman sang mga tigulang sa Israel ; kag magsilimba-kamo kutub sa malayo. 2 Kag si Moises lamang ang maga- lambut kay lehoba : apang indi magla- lambut ang ibau, kag ang banwa indi magtukad upud sa iya." 3 Niyan nag-abut si Moises kag gin- panugid niya sa banwa ang tanan nga mga polong ni lehoba, kag ang tanan niya nga mga kasogoan. Kag nagsabat ang bug-OS nga banwa sa isa ka ti- ngug : " Pagahimoon namon ang tanan- tanan nga ginsiling ni lehoba." 4 Kag ginsulat ni Moises ang tanan nga mga polong ni lehoba. Kag nag- tindug sia sing aga pa gid, kag nagpa- tindug sia sing isa ka halaran sa kunsa- ran sang bukid, kag sing napiilo kag duha ka haligi nga bato, sono sa napul6 kag duha ka kabikahan sa Israel. 100 24.5. EKSODO. 25. 11. 5 Kag nagpadala sia sing mga pama- tanon sang mga inanak ni Israel, nga naghalalad sila sing mga halad nga sinunog kag naghalalad sila sing mga halad sa paghidaet nga mga tinday sang baka kay lehoba. 6 Kag ginkuha ni IMoises ang katunga sang dugo kag ginbutang niya sia sa mga yahong ; kag ang isa ka katunga ginsablig niya sa ibabaw sang halaran. 7 Niyan ginkuha niya ang Tolon-an sang Katipan, kag ginbasa niya ini sa mataas nga tingug sa mga idulungug sang banwa ; kag sila nagsiling : " Pa- gahimoon namon ang tanantanan nga ginsiling ni lehoba, kag magamatinu- manon kami." 8 Kag ginkuha ni Moises ang dugo kag ginsablig niya ini sa ibabaw sang banwa, nga nagasiling : " Yari karon, ang dugo sang katipan nga ginhimo ni lehoba sa inyo, nahanugud sa sining tanan nga mga polong." 9 Niyan nagtukad si Moises, si Aaron, si Nadab, si Abiu kag ang kan-uman sang mga tigulang sa Israel. 10 Kag nakita nila ang Dios ni Israel ; kag sa idalum sang iya raga tiil may isa ka matinaw nga salug nga sapiro, nga putli sia subung sang amo gid nga langit. 11 Apang wala niya paguntaya ang kamut sa ibabav/ sang mga dunganon sa Israel : sila nagtululuk sa Dios, kag nagkalaon kag nagilinum sila. 12 Niyan si lehoba nagsiling kay Moises : " Tukad-ka sa diin yari ako sa ibabaw sang bukid, kag hulat didto, agud nga maghatag ako sa imo sing pila ka tapi nga bato, kag sang kasogoan kag sang sogo nga nasulat ko, agud nga pagitoon mo sila sa banii'a. 13 Kag si Moises nagtindug upud kay losue, nga manugalagad niya, kag nagtu- kad si Moises sa bukid sang Dios. 14 Kag sia nagsiling sa mga tigulang : " Hulata-nin5^o kami diri tubtub nga magbalik kami sa inyo, kag yari karon, upud sa inyo si Aaron kag si Hur ; bisan sin-o nga may kasaba, magdangup sa ila. 15 Kag si Moises nagtukad sa bukid, kag ginputus sang gal-um ang bukid. 16 Kag ang himaya ni lehoba nagtung- tung sa ibabav7 sang bukid sa Sinai, kag ang gal-um nagputus sa iya sa anum ka adlaw. Kag sa ikapito ka adlaw gintawag safig Dios si Moises sa tunga sang gal-um. 17 Kag ang kahalimbawa sang hi- maya ni lehoba subung sang isa ka kalav"^© nga manughalunhon sa ibabaw sang putokputokan sang bukid, sa mga mata sang mga inanak ni Israel. 18 Niyan si Moises nagsulud sa tunga sang gal-um, kag nagtukad sa bukid. Kag didto si Moises sa bukid sing kap- atan ka adlaw kag kapatan ka gab-i. Yiga hatag nga kinabubut-oa nga sa pagpatindug sang Tabernakulo, kon balaaa nga Puluy-an. 2C KAG si lehoba naghambal kay ^ Moises, nga nagasiling : 2 " Hambala ang mga inanak ni Israel, agud nga magdalald sila sa akon sing isa ka halad nga binayaw : sa tanan nga tawo nga ang ij'a tagiposoon naga- pahanda sa iya, pagakuhaon ninyo ang akon halad nga binayaw. 3 Kag yari karon ini anio ang halad nga binayaw nga pagakuhaon ninyo sa ila: bulav/an, pilak, tumbaga, 4 Purpura, eskarlata, karmesi, lino nga manipis kag bulbul sang kanding, 5 Mga panit sang kainero nga na- panlugum sang mapula, mga panit sang tahas, kag kahoy nga akasia, 6 Lana nga sa inugsuluga, mga paha- mut nga sa lana nga ihaiaplas kag nga sa insienso nga mahamut, 7 Mga bato nga oniks, kag mga bato nga inugta^ampok nga sa epod kag nga sa hapin sa dughan. 8 Kag pagahimoan nila ako sing isa ka balaan nga Puluy-an, kag ako maga- puyo sa tunga nila. 9 Sono sa tanan nga ginapahayag ko sa imo, kon sayoron ang huwaran sang Puluy-an kag ang huwaran sang tanan niya nga mga gamit, pagahimoon mo sing subung sini : Ang kaban, ang pakilooyan, aag mga kerubia. 10 Magahilimo sila sang isa ka kaban nga kahoy nga akasia : manginduha ka maniko kag tunga ang iya kalabaon kag isa ka mmiko kag tunga ang iya kasangkaron, kag isa ka maniko kag tunga ang iya kataason. 11 Pagahalupan mo sia sa ulay nga bulawan. Pagahalupan mo sia sa suliid kag sa gowa ; kag magahimo ka sa Id 25. 12. EKSODO. 25. 33. ibabaw niya sing isa ka purungpuriing nga bulawan sa palibot. 12 Kag magatunawka nga sa iya sing apat ka singsing nga bulawan, kag paga- ibutang mo sila sa iya apat ka pamusud, kon sayoron, duha ka singsing sa isa ka kilid niya, kag duha ka singsing sa pihak nga kilid niya. 13 Magahimo ka man sing mga ya- yongan nga kahoy nga akasia, kag paga- halupan mo sila sa bulawan. 14 Kag pagaisuuk mo ang mga ya- yongan sa mga singsing sa duha ka kilid sang kaban, sa pagdala sang kaban tungud sa ila. 15 Sa sulud sang mga singsing sang kaban magapaladayon ang mga ya- yongan ; indi sila pagkuhaon didto. 16 Kagpagaibutang mo sa sulud sang kaban ang mga tapi sang pagpamatuud, nga pagaihatag ko sa imo. 17 Magahimo ka man sing isa ka pakilooyan nga bulawan nga ula}^ ; manginduha ka maniko kag tunga ang iya kalabaon, kag isa ka maniko kag tunga ang iya kasangkaron. 18 Kag magahimo ka sing duha ka kerubin nga bulawan ; pagahimoon mo sia. sa bulatvan nga pina-pa, sa duha ka ukbong sang pakilooyan. 19 Paghimo-ka sing isa ka kerubin sa isa ka ukbung, kag isa ka kerubin sa pihak nga ukbung ; magahilimo-kamo sang mga kerubin nga bilog sa pakiloo- yan, sa iya duha ka ukbung. 20 Kag ang mga kerubin didto maga- hulumlad sang mga pakpak nayon sa ibabaw, nga magalandong ang ila mga pakpak sa pakilooyan, kag ang ila mga nawung nagaatubangay ang isa sa isa : ang nawung sang mga kerubin nagatala- mud sa pakilooyan. 21 Kag pagaipahamtang mo ang pakilooyan sa ibabaw sang kaban sa bahin nga naibabaw, kag sa sulud sang kaban pagaibutang mo ang mga tapi sang pagpamatuud, nga pagaihatag ko sa imo. 22 Didto magapakigkita ako sa imo, kag magapakighambal ako sa imo kutub sa ibabaw sang pakilooyan, sa tunga sang duha ka kerabin, nga didto sila sa ibabaw sang kaban sang pagpamatuud, sa pagsilittg sa imo sang tanan nga pag- aisogo ko sa imo nga sa mga inanak ni Israel. Ang latok. 23 Magahimo ka man sing isa ka latok sa kahoy nga akasia ; manginduha ka maniko ang iya kalabaon, kag isa ka maniko ang iya kasangkaron, kag isa ka maniko kag tunga ang iya kataason. 24 Kagpagahalupan mo sia sang ulay nga bulawan, kag pagahimoon mo sia sing isa ka purungpurung nga bulawan sa palibot. 25 Kag pagahimoan mo man nga sa iya ang isa ka bibig sa kasangkad sang isa ka dapal, sa palibot, kag pagahimoan mo sing isa ka purungpurung nga bula- wan sa palibot sang iya bibig. 26 Pagahimoan mo man sing apat ka singsing nga bulawan, kag pagaibutang mo ang apat ka singsing sa apat ka pamusud nga yara sa iya apat ka tiil. 27 Ang mga singsing didto sila sa malapit sa bibig, nga nagabaton sang mga yayongan sa pagdala sang latok. 28 Kag pagahimoan mo sing mga j'ayongan sa kahoy nga akasia, kag pagahalupan mo sila sing bulawan ; kag tungud sa ila pagadalhon ang latok. 29 Kag pagahimoan mo sang iya mga pingan, sang iya mga luwag, sang iya mga tagaj^an kag sang iya mga yahong, nga sa ila ginaula ang halad nga ilimnon; pagahimoon mo sila sa ulay nga bulaw- an. 30 Kag sa ibabaw sang latok pagai- butang mo a.ng tinapay nga hayag sa atubangan nakon sa ginhapon. Ang sadngan nga bulawan. 31 Magahimo ka man sing isa ka sadngan nga ulay nga bulaw-an : paga- himoon ang sadngan sa pina-pa figa hu- lazvan ; ang iya till, ang iya puno, ang iya mga gopok, ang iya mga bitogbitog kag ang iya mga bukad manginbilog sila. 32 Kag anum ka sanga magagulowa sa iya mga kilid ; talto ka sanga sang sadngan sa isa ka kilid niya, kag tatlo ka sanga sang sadngan sa pihak nga kilid niya : 33 Tatlo ka gopok sa dagway sang almendras, isa ka bitogbitog kag isa ka bukad sa isa ka sanga ; kag tatlo ka gopok sa dagway sang almendras, isa ka bitogbitog, kag isa ka bukad sa pihak nga sanga : sa amo nga bagay sa anum ka sanga, nga nagagulowa sa sadngan. 102 25 34 EKSODO. 26. 15. 34 Sa sadngan gid may apat ka gopok sa dagway sang almendras, ang iya mga bitogbitog kag ang iya mga bukad : 35 May isa ka bitogbitog sa idalum sang duha ka sanga, nga nagagulowa sa iya, kag isa ka bitogbitog sa ida- lum sang iban nga duha ka sanga, nga nagagulowa sa iya, kag isa ka bitog- bitog sa idalum sang iban vga duha ka sanga, nga nagagulowa sa iya, nga sa anum ka sanga nga nagagulowa sa sad- ngan. 36 Ang iya mga bitogbitog kag ang iya mga sanga magagilikan sa iya gid, kag manginbilog sila sa isa ka bilog, buhat nga pina-pa nga bulawan nga ulay. 37 Magahimo ka man sa iya sing pito ka lamprahan, agud nga kon mahanda ang iya mga lamprahan, makapawa sila nayon sa atubangan. 38 Kag ang iya mga inugsugi kag mga alagbunan manginbulawan nga ulay sila. 39 Sa isa ka talanton nga bulawan nga ulaj' pagahimoon sia pati ining tanan nga mga gamit. 40 Tuluk-ka kag himoa sono sang huwaran nila, nga ginpakita sa imo sa bukid. Ang Puluy-an. CyC^ KAG magahimo ka sang Puluy- ^^ an ni lehoba sa napulo ka kum- bung nga lino nga manipis ngabinolong, nga purpura, nga eskarlata kag karmesi: pagahimoon mo sila nga tiapamutakpii- takan sing mga kerubin sa hinabol nga mauti. 2 Ang kalabaon sang isa ka kumbung manginduha ka pulo kag walo ka mani- ko, kag ang kasangkaron sa amo gid nga kumbung manginapat ka maniko : isa gid lamang ka takus ang sa tanan nga mga kumbung. 3 Ang lima sa sini nga mga kumbung pagatalabiron ang isa sa isa, kag ang iban nga lima ka kumbung pagatalabiron ang isa sa isa. 4 Kag pagahimoan mo sing mga du- iungan nga purpura sa sidsid sang isa ka kum.bung sa ukbung, sa diin gina- himo ang pagtalabid, kag sabung sini man pagahimoon mo sa sidsid sa ukbung sang kumbung sang ikaduha ka pagta- bid. 5 Pagahimoan mo sing kalim-an ka dulungan sa nahauna nga kumbung, kag pagahimoan mo sing kalim-an ka du- lungan sa ukbung sang ikaduha ka kum- bung nga ginatalabiran : ang mga du- lungan magakitaay ang isa sa isa. 6 Kag pagahimoan mo sing kaliman ka kaw-it nga bulawan kag pagatabiron ang mga kumbung ang isa sa isa bangud sang mga kaw^-it ; kag manginbilog ang Puluy-an. 7 Pagahimoan mo man sing mga kum- bung nga bulbul sang kanding nga sa Layanglayang sa ibabaw sang Puluy- an : napulo kag isa ka kumbung ang pagahimoon mo. 8 Ang kalabaon sang isa ka kumbung manginkatloan ka maniko, kag ang ka- sangkaron sang amo gid nga kumbung manginapat ka maniko : isa gid lamang ka takus ang napulo kag isa ka kumbung. 9 Pagatalabiron mo ang lima ka kumbung sing pain, kag ang iban nga anum ka kumbung sing lain mail ; kag pagaapiron mo ang ikan-um ka kum- bung sa atubangan sang Layanglayang. 10 Kag pagahimoan mo sing kalim- an ka dulungan sa sidsid sang isa ka kumbung, sa ukbung nga ginatalabiran; kag kalim-an ka dulungan sa sidsid sang kumbung sa ikaduha nga pagtalabid. 11 Kag himoan mo sing kalim-an ka ka-wit nga tumbagakag pagaika-wit mo ang mga ka-wit sa mga dulungan, kag magtabid ang Layanglayang kag magmanginbilog sia. 12 Kag ang bahin nga nagakabit, ang maglabaw sang mga kumbung sang Layalayang, kon sayoron ang katunga sang labaw nga kumbung, pagapakabi- ton mo sa likod sang Puluj^an. 13 Kag isa ka maniko sa sini nga kilid kag ang isa ka maniko sa sadto nga kilid, nga magalabaw sa kalabaon sang mga kumbung sang Layanglayang, magakala- bitsaduha ka kilid sang Puluy-an, sa sini kag sa sadto nga bahin, sa pagtabon sa iya. 14 Pagahimoan mo man sing isa ka tabon nga mga panit sang karnero nga napanlugum sang mapula nga sa La- yangla^^ang, kag isa ka tabon nga panit sang tahas sa ibabaw^ niya sini. Ang mga tapi sang Puluy-an. 15 Kag pagahimoan mo sing mga tapi nga kahoy nga akasia nga sa Puluy-an, nga magatilindug sila ; 103 26. 16. EKSODO. 27. 2. 16 Manginnapulo ka rnaniko ang kala- baonsangisa ka tapi, kag isa ka maniko kag tunga ang kasankaron sang amo gid nga tapi. 17 May duha ka dila ang tagsa ka tapi, nga naangut ang isa sa isa. Sa amo man nga bagay pagahimoon mo sa tanan nga mga tapi sang Puluy-an. 18 Kag pagahimoon mo ang mga tapi sang Puluy-an sing siihimg sini : duha ka pulo ka tapi nga sa kiUd nga bagat- nan, nayon sang Bagatnan. 19 Kag magahimo ka sing kapat-an ka sadsaran nga pilak ?iga pagasuksukaji sa idalum sang duha ka piilo ka tapi, duha ka sadsaran sa idalum sang isa ka tapi nga sa iya duha ka dila, kag duha ka sadsaran sa idalum sang isa pa ka tapi nga sa iya duha ka dila. 20 Kag sa pihak nga kilid sang Puluy- an, sa kilid nga naaminhan, magahimo ka sing duha ka pulo ka tapi, 21 Kag sang ila kap-atan ka sadsaran nga pilak, duha ka sadsaran sa idalum sang isa ka tapi, kag duha ka sadsaran sa idalum sang isa pa ka tapi. . 22 Kag nga sa likod sang Puluy-an nayon sa Katundan pagahimoan mo sing anum ka tapi. 23 Kag pagahimoan mo sing duha ka tapi nga sa mga pamusud sang Puluy- an nayon sa likod. | 24 Magatalalabid sila sa sadsaran kag ; pagakilitaon gid sila tubtub sa ibabaw { tungud sang isa ka singsing ; mangina- I mo ini nga sa duha : sila manginsaduha | ka pamusud. 25 Ngani may walo ka tapi kag ang I ila mga sadsaran nga pilak : napiilo kag anum ka sadsaran, duha ka sadsaran sa idalum sang isa ka tapi, kag duha ka sadsaran sa idalum sang isa pa ka tapi. 26 Pagahimoan mo man sing lima ka balabag sa kahoy nga akasia, nga sa mga tapi sang isa kilid sang Puluy-an : 27 Kag lima ka balabag nga sa mga tapi sang pihak nga kilid sang Puluy-an ; kag lima ka balabag nga sa mga tapi sa kilid nayon sa likod sang Puluy-an, na- yon sa Katundan ; 28 Kag ang balabag sa tunga, magaagi sa ginkatungan sang mga tapi sa isa ka ukbung tubtub sa isa. 29 Kag paghalupan mo ang mga tapi sang bulawan ; kag pagahimoan mo sang iya mga singsing nga bulawan, sa diin magatuhog ang mga balabag ; kag pagahalupan mo ang mga balabag sang bulawan. 30 Kag pagapatindugon mo ang Puluy- an, sono sang huwaran niya nga gin- pakita ko sa imo sa bukid. An£ taboo kag ang kiunbung. 31 Kag magahimo ka sing isa ka kumbung nga purpura, nga eskarlata, nga karmesi kag lino nga manipis nga binolong : pagahimoon ini sa hinabol nga mauti nga napamutakpuiakan sing mga kerubin. 32 Kag pagaibutang mo ini sa ibabaw sang apat ka haligi nga akasia, nga nahalupan sang bulaw^an, pati ang iya mga ka-wit nga bulawan, sa ibabaw sang apat ka sadsaran nga pilak. 33 Kag pagaipahamtang mo ang kum- bung sa idalum sang mga ka-wit ; kag pagadalhon mo didto sa suiiid sang kumbung ang kaban sang pagpamatuud ; kag ang kumbung magapain nga sa inyo sa tunga sang duug nga balaan kag sang duug nga labing balaan. 34 Kag pagaibutang mo ang paki- looyan sa ibabaw sang kaban sang pagpamatuud, sa duug nga labing balaan. 35 Kag pagaipahamtang mo ang latok sa gowa sang kumbung, kag ang sadngan sa atubangan sang latok, sa kilid nga bagati.aa sang Puluy-an; kag paga- ibutang mo ang latok sa kilid nga na- aminhan. 36 Kag magahimo ka sing isa ka ta- bon, nga sa gawang sang Layanglayang, nga purpura, nga eskarlata, iiga karmesi, kag lino nga manipis nga binolong, buhat sang manugborda. 37 Kag magahimo ka nga sa tabon sing lima ka haligi nga akasia, kag pa- gahalupan mo sila sang bulawan ; kag ang iya mga ka-wit manginbulawan ; kag magatunaw ka nga sa ila sing lima ka sadsaran nga tumbaga. Ang halaran sang mga haiad nga sinucog. Cyn PAGAHIMOON mo man sa ka- ^ ' hoy nga akasia ang halaran : lima ka maniko ang kalabaon, kag lima ka maniko ang kasangkaron; kag ang halaran manginkasilo, kag tatlo ka ma- niko ang kataason. 2 Kag pagahimoan mo sang iya mga 104 27.3. EESODO. 28.1. sungay sa apat niya ka pamusud : ang iya mga sungay magagilikan sa iya, kag pagahalupan mo sila sang tumbaga. 3 Kag magahimo ka sang iya mga alabohan, sang iya mga pala, sang mga yahong, sang mga tenedor kag sang mga bagahan : ang tanan niya nga mga gamit pagahimoon mo sila sa tumbaga. 4 Kag paganimoan mo sia sing isa ka ginihaan nga tumbaga nga buhat nga sinihod, kag sa ibabaw sang ginihaan magahimo ka sing apat ka singsing nga tumbaga sa iya apat ka ukbong. 5 Kag pagaibutang mo ini sa idalum sang palowis nga nasulud sang halaran nayon sa idalum, sa bagay nga ang gini- haan magtongtong tubtub sa tunganan sang halaran. 6 Kag magahimo ka sing mga yayo- ngan nga sa halaran, mga yayongan nga kahoy nga akasia, kag pagahalupan mo sila sang tumbaga. 7 Kag ang mga yayongan pagapaagi- han sa mga singsing ; kag ang mga ya- yongan didto sila sa duha ka kilid sang halaran, kon pagdalhon sia. 8 Pagahimoon mo ini sa mga tapi nga gawong, sono sang ginpakita sa imo sa bukid ; pagahimoon nila ini sing subung. Ang patyo. 9 Magahimo man ikaw sang patyo sang Puluy-an : sa kilid nga bagatnan, nayon sa Bagatnan, may mga lipon nga lino nga manipis nga binolong nga sa patyo, nga isa ka gatus ka maniko ang kalabaon nga sa isa ka kilid ; 10 Kag ang iya mga haligi mangindu- ha ka pulo kag ang mga sadsaran nila, duha ka pulo, nga mga tumbaga sila ; apang ang mga ka-wit sang mga haligi, kag ang iya mga pandog manginpilak sila. 1 1 Kag sa amo gid nga bagay sa kilid nga naaminhan, sa iya kalabaon, may mga lipon nga isa ka gatus ka maniko ang kalaba, kag ang iya mga haligi duha ka pulo, kag ang mga sadsaran nga sa ila, duha ka pulo, nga mga tumbaga sila ; ang mga ka-wit sang mga haligi kag ang ila mga pandog manginpilak sila. 12 Kag ang kasangkaron sang patyo, sa kilid nga nakatundan may mga lipon nga kalim-an ka maniko, ang ila mga haligi manginnapulo, kag ang mga sad- saran nga sa ila, napiilo. 13 Kag ang kasangkaron sang patyo- sa kilid nga nasidlangan, nayon saBulut- lakan may kalim-an ka maniko. 14 Kag manginnapulo kag lima ka maniko ang mga lipon nga sa isa ka kilid sang gawang ; ang ila mga haligi mangintatlo, kag ang ila mga sadsaran, tatlo man. 15 Kag nga sa pihak nga kilid, napulo kag lima ka maniko nga mga lipon; ang ila mga haligi mangintatlo, kag ang ila mga sadsaran tatlo man. ■' 16 Kag sa gawang sang patyo may isa ka kumbung nga duha ka'pulo ka maniko nga parpura, nga eskarlata, nga karmesi kag lino nga manipis nga binolong, buhat sang manugborda ; ang iya mga haligi manginapat kag ang ila mga sadsaran, apat man. 17 Ang tanan nga mga haligi nga sa patyo sa palibot pagatalabiron sa mga pandog nga pilak ; kag ang ila mga ka-wit manginpilak, kag ang ila mga sadsaran, tumbaga. 18 Ang kalabaon sang patyo mangin- isa ka gatus ka maniko, kag ang kasang- karon, kalim-an sa bisan diin, kag ang kataasonlima ka maniko. Ang mga lipon nianglnWno nga manipis nga binolong ; kag ang mga sadsaran sang ila mga haligi, tumbaga. 19 Ang tanan nga mga gamit sang Puluy-an sa tanan niya nga pag-alagdan kag ang tanan niya nga mga palpal pati ang tanan nga mga palpal sang patyo, - mangintumbaga sila. 20 Subung man magasogo ka sa mga inanak ni Israel, nga pagdalhan ka nila sang lana sa oliba nga lunsay, bag-o, nga sa suga, agud nga magdalabdab ang mga . lampra han sa gihapon. 21 Sa Layanglayang sang pakigkitaan, sa gowa sang kumbung, nga yara sa atubangan sang pagpamatuud, pagahi- moson ini ni Aaron kag sang iya mga anak, agud nga magdahdab sa atubangan ni lehoba kutub sa hapon tubtub sa aga ; Ini manginpalatukuran nga dayon sa ila mga kaliwatan nga sa mga inanak ni- Israei. Ang mga panapton aga siaasaserdote. 20 KAG pagapalapiton mo sa imo si O Aaron, nga imo litud, kag ang iya mga anak upud sa iya, sa tunga sang,, mga inanak ni- Israel, agud nga sia- 105 ^8.2. EKSODO. 28. 24. magliikot sang pagkasaserdote sa atu- bangan nakon, kon sayoron, si Aaron, si Nadab, si Abihu, si Eleasar kag si Ita- mar, mga anak ni Aaron. 2 Kag pagahimoan mo sing mga pa- napton nga balaan si Aaron nga imo TJtud, nga sa himaya kag kagayonan. 3 Magahambal ka sa tanan nga mga nianginalamon sa tagiposoon, nga ginpuno ko sila sang Espiritu sa kaalam, agud nga maghimo sila sang mga pa- napton ni Aaron, nga sa pagpakabalaan sa iya, agud nga sia maghikot sang pagkasaserdote, sa atubangan nakon. 4 Kag yari karon ang mga panapton nga pagahimoan nila sa iya : Sing isa ka hapin sa dughan, sing isa ka epod, sing isa ka malabalaba nga ba3^6, sing isa ka bayo nga pinona, sing isa ka turbante kag sing isa ka wagkus. Ma- gahimo sila sing mga panapton nga balaan nga kay Aaron, nga imo litud, kag nga sa iya mga anak, agud nga maghilikot sila sang pagkasaserdote sa atubangan nakon. 5 Kag magakuluha sila sing bulawan, sing purpura, sing eskarlata, sing karme- si kag lino nga manipis nga binolong ; 6 Kag magahimo sila sang epod nga bulawan, nga purpura, nga eskarlata, nga karmesi kag lino nga manipis nga binolong, buhat nga mauti. 7 May duha ka hombrera nga naga- tambuyanay sa mga ukbong niya, agud mga magbilog sia. 8 Kag ang lubid nga linubid sing mauti gid, nga yara sa ibabaw niya, nga paga- tabiran niya, manginsa amo gid nga bu- hat, nga nagagikan sa iya, nga bulawan, nga purpura, nga eskarlata, nga karm^esi kag lino nga manipis nga binolong. 9 Kag magakuha ka sing duha ka bato nga oniks, kag pagaitigib mo sa ibabaw nila ang mga ngalan sang mga anak ni Israel : 10 Ang anum sang ila mga ngalan didto sa isa ka bato, kag ang anum ka ngalan nga nabilin sa isa pa ka bato, sono sa ila pagkatawo. 11 Sa buhat sang manugtigib sa bato, sa kaangay sang mga tinigib sa tum.bok, pagapatigban mo yadtong duha ka bato, sono sa mga ngalan sang mga anak ni Israel : pagaipatampok mo sila sa mga kamoy nga bulawan. 12 Kag pagabutang mo yadtong duha lea bato sa ibabaw sang mga hombrera sang epod, subung nga mga bato sa handumanan sa mga anak ni Israel, agud nga pagdalhon ni Aaron ang mga ngalan nila sa atubangan ni lehoba, sa ibabaw sang iya duha ka abaga nga handumanan. 13 Busa, magahimo ka sing mga ka- moy nga bulawan. 14 Kag magahimo ka sing duha ka tinalikala nga ulay nga bulawan ; paga- himoon mo sila nga mga linubid, sa bu- hat nga tinolo, kag pagailubung mo ang mga tinalikala nga linubid sa mga ka- moy. 15 Kag magahimo ka sang hapin sa dughan sa paghukom sa buhat nga mauti gid ; pagahimoon mo ini sa amo gid nga buhat sang epod: pagahimoon mo ini sa bulawan, sa purpura, sa eskarlata, sa karmesi kag lino nga manipis nga tinolo. 16 Manginkasilo sia, kag pinilo, ma- nginisa ka dangaw ang iya kalabaon, kag manginisa ka dangaw ang iya kasang- karon. 17 Kag pagatampokan mo ini sa mga kamoy sing mga bato, sa apat ka obay nga mga bato : ang isa ka obay : ang rubi, ang topasio, kag ang karbunklo ; ini manginnahauna nga obay ; 18 Ang obay nga ikaduha : isa ka esmeralda, isa ka sapiro kag isa ka sardonika ; 19 Ang obaj'- nga ikatlo : isa ka hasin- to, isa ka agata kag isa ka ametista; 20 Ang obay nga ikapat : isa ka berilo isa ka oniks kag isa ka haspe. Paga- itampok sila sa bulawan sa ila mga ka- moy. 21 Kag ang mga bato mangisono sa mga ngalan sang mga anak ni Israel ; napulo kag duha, sono sang mga ngalan nila ; nga may mga tinigban subung sang tumbok, ang tagsatagsa sono sa iya ngalan, nga nahanungud sa napulo kag duha ka kabikahan. 22 Magahimo man ikaw sa hapin sa dughan sing mga tinalikala nga mga li- nubid sa buhat nga tinolo sa bulawan nga ulay. 23 Kag magahimo ka sa ibabaw sang hapin sa dughan sing duha ka singsing nga bulawan, kag pagaibutang mo ang duha ka singsing sa duha ka ukbong sang hapin sa dughan ; 24 Kag pagaisulud mo ang duha ka tinalikala nga bulawan nga tinolo sa 105 28. 25. EESODO. 28. 43, duha ka singsing, sa mga ukbong sang faapin sa dughan. 25 Kag pagaisulud mo ang duha pa ka ukbong sang duha ka tinolo sa iba- baw sang duha ka mga kamoy, kag pa- gaibutang mo sila sa mga hombrera sang epod, nay on sa atubangan. 26 Kag magahimo ka sing duha pa ka singsing nga bulawan, kag pagaibutang mo sila sa duha ka ukbong sang hapin sa dughan, sa sidsid nga yara sa atu- bang sang epod nayon sa sulud. 27 Kag magahimo ka man sing duha ka singsing nga bulawan, kag pagaibu- tang mo sila sa ibabaw sang duha ka hombrera sang epod, nayon sa idalum sa bahin nga sa atubangan nila, malapit sa ila alangtan, sa ibabaw sang lubid nga linubid sing mauti gid sang epod. 28 Kag a; g hapin sa dughan pagai- higot tungud sa iya mga singsing, sa mga singsing sang epod, sa isa ka lubid nga purpura, agud nga didto sia sa ibabaw sang lubid nga linubid sing mauti gid sang epod, kag nga indi m.agbulag ang hapin sa dughan sa epod. 29 Sa sini pagadalhon ni Aaron ang mga ngalan sang mga anak ni Israel sa hapin sa dughan sa paghukom, sa ibabaw sang iya tagiposoon, sa gihapon nga magasulud sia sa balaan nga Puluyan, subung nga handumanan sa atubangan ni lehoba sa gihapon. 30 Kag pagaibutang mo sa sulud sang hapin sa dughan sa paghukom ang Urim kag ang Tumim,* kag didto sila sa iba- baw sang tagiposoon ni Aaron, kon magasulud sia sa atubangan ni lehoba ; kag pagadalhon ni Aaron ang hapin sa dughan sa paghukom sa mga inanak ni Israel sa ibabaw sang iya tagiposoon sa atubangan ni lehoba sa gihapon. 31 Kag magahimo ka sang malaba laba nga bay 6 sang epod nga bug-os purpura. 32 Kag may isa ka liong nga sa olo sa tunga niya, kag ang liong may isa ka bi- big sa palibot niya nga buhat sang manughabol, kaangay sang liong sang limbutong nga hinimbis, agud nga indi magisi. 33 Kag magahimo ka sa sidsid sing mga granada nga purpura, nga eskarlata kag nga karmesi sa iya mga sidsid sa * Urun kag Tumhn, mga kapawa kag mga kahimpitan. j palibot, kag sa tunga nila sing mga kampanilya nga bulawan, sa palibot : 34 Isa ka kampanilya nga bulawan kag isa ka granada, isa pa kampanilya nga bulawan kag isa pa ka granda sa sidsid nga naidalum sang bayo nga ma- labalaba, sa palibot. ^ 35 Kag pagasukluban sini si Aaron sa pagpanghikot, kag mabatian ang halung- kagay, kon magsulud sia sa sulud sang balaan nga Puluy-an sa atubangan ni lehoba, kag kon maggawa sia, agud nga indi sia mamatay. 36 Kag magahimo ka sing isa ka. diadema nga bulawan nga ulay, kag pagaisulat mo sa iya, subung sang mga tinigban sang itulumbok : Pagkabalaan kay lehoba. 37 Kag pagaibutang mo sia sa isa ka haloghog nga purpura, kag didto sia sa ibabaw sang turbante ; didto sia sa. atubangan sang turbante. 38 Didto sia sa ibabaw sang agtang ni Aaron, kag si Aaron magadala sang kalautan sang mga butang nga balaan, nga pagpakabalaanon sang mga inanak ni Israel, sa tanan nila nga mga halad nga balaan ; kag didto sia sa ibabaw sang iya agtang sa gihapon, agud mangin- kalahamut-an sila sa atubangan ni lehoba. 39 Kag magapuna ka sang bayo nga pinuna nga malaba gid nga kinasilo nga lino nga manipis ; magahimo ka man sang turbante rga lino nga manipis, kag pagahimoon mo ang wagkus sa buhat sang manugborda. 40 Kag nga sa mga anak ni Aaron magahimo ka sing mga bayo nga pinuna ; pagahimoan mo man sila sing mga wagkus ; kag magahimo ka nga sa ila sing mga goro, nga sa himaya kag nga sa puni. 41 Kag pagaipasukiub mo ining tanan nga mga butang kay Aaron nga imo utud kag sa iya mga anak; kag paga- hidhiran mo sila, kag pagapun-on mo ang ila mga kaniut, kag pagapakaba- laanon mo sila, agud nga maghilikot sila sang pagkasaserdote sa atubangan nakon. 42 Kag magahimo ka man nga sa ila sing mga sarowal nga lino sa pagtabon sang ila kahubo ; kag magalalambut sila kutub sa mga hawak tubtub sa mga balikawang. 43 Kag pagadalhon sila ni Aaron kag. 107 19. 1. EKSODO. 29. 20; sang iya mga anak sa gihapon nga magasulud sila sa Layanglayang sang pakigkitaan, kag kon magkadto sila sa halaran nga sa paghikot sa balaan nga Puhi3^-an, agud nga indi nila pagdalhon ang kalautan kag indi sila magkala- matay : manginpalatukuran nga dayon ini nga sa iya kag nga sa iya kaliwa- tan sa olehe niya. Ang pagpakabaiaan sa mga saserdofe. 2Q KAG ini among pagahimoon mo ^ sa ila sa pagpakabaiaan sa ila, agud nga maghilikot sila sang pakasa- serdote sa atubangan nakon : Magkuha- ka sing isa ka tinday sang kabakahan kag duha ka karnero nga mga himpit, 2 Kag mga tinapay nga walay tapay kag mga torta nga walay tapay, nga na- samoan sing lana, kag mga manipis nga tinapay nga v/alay tapay, nga napang- hibo sing lana ; sa malum-ok nga harina sang trigo pagahimoon mo sila. 3 Kag pagaibutang mo sila sa isa ka tabigtabig, kag sa tabigtabig pagaihalad mo sila iipud sang tinday sang baka Icag sang duha ka karnero. 4 Kag pagapapalapiton mo si Aaron Icag ang iya mga anak sa salamputan sang Layanglayang sang pakigkitaan, kag pagahunawan mo sila sang tubig. 5 Kag magakuha ka sang mga panap- ton, kag pagapapanaputan mo si Aaron sang bayo nga malaba, sang bayo nga malabalaba sang epod, kag sang epod, kag sang hapin sa dughan, kag paga- wagkusan mo sia sang lubid nga linubid sing mauti gid sang epod. 6 Kag pagaibutang mo ang turbante sa ibabaw sang iya olo, kag pagaipaham- tang mo ang purungpurung nga balaan sa ibabaw sang turbante. 7 Niyan magakuha ka sang lana nga ihalaplas kag pagaibo-bo mo ini sa iba- baw sang iya olo, kag pagahisoan mo sia. 8 Sa gilayon pagapapalapiton mo ang iya mga anak nga lalaki, kag pagaipapa- naput mo sa ila ang mga malaba nga mga bayo. 9 Kag pagawagkusan mo sila sang mga wagkus, si Aaron kag ang iya mga anak, kag pagaipanghigot mo ang mga goro sa olo ; kag ang pagkasaserdote ma- nginila tulumanon sa gihapon, kag pa- gaipapahanungud mo si Aaron kag ang iya mga anak. 10 Niyan pagapalapiton mo ang tinday sang baka sa Layanglayang sang pakig- kitaan, kag si Aaron kag ang iya mga anak magabulutang sang mga kamut sa ibabaw sang olo sang tinday sang baka. 11 Kag pagapugutan ang tinday sang baka sa atubangan ni lehoba, sa gawang sang Layanglayang sang pakigkitaan. 12 Kag magakuha ka sa dugo sang tinday sang baka kag pagaihamlit mo sia sang imo tudlo sa ibabaw sang mga sungay sang halaran, kag ang iban nga tanan nga dugo pagaiula mo sa talapa- kan sang halaran. 13 Kag pagakuhaon mo ang tanan nga sapay nga nagaputus sang mga ka- sudlan, ang labutlabut sa atay, ang duha ka tagimuslion kag ang sapay, nga yara sa ibabaw nila, kag pagasunugon mo sila sa ibabaw sang halaran ; 14 Apang ang unud sang tinday sang baka, ang iya panit kag ang iya ipot, pagasunugon mo sila sa kalayo sa gowa sang dulugan : halad sia tungud sang saia. 15 Pagakuhaon mo man ang isa sang mga karnero, kag si Aaron kag ang iya mga anak magabulutang sang mga ka- mut sa ibabaw sang olo sang karnero. 16 Kag pagapugutan mo ang karnero, kag magakuha ka sa iya dugo kag paga- isablig mo sia sa ibabaw sang halaran, sa palibot. 17 Kag ang karnero pagahiwahiwaon mo, kag sa m.ahugasan ang iya mga ka- sudlan kag ang iya mga paa, pagaibu- tang mo sila sa ibabaw sang iya mga hiniwa kag sa ibabaw sang iya olo. 18 Kag pagasunugon mo ang bug-os nga karnero sa ibabav/ sang halaran: halad nga sinunog sia kay lehoba, baho nga makapahamuut, halad sia nga pina- dabdab kay lehoba, 19 Kag pagakuhaon mo ang ikaduha ka karnero, kag si Aaron kag ang iya mga anak magabulutang sang ila mga kamut sa ibabaw sang olo sang karnero. 20 Kag pagapugutan mo ang karnero, kag magakuha ka sa iya dugo, kag paga- ibutang mo ini sa labit sang dulungan nga too ni Aaron, sa labit sang dulungan nga too sang mga anak ni Aaron, kag sa tudlo nga kumalagko sang ila kamut nga too, kag sa tudlo nga kumalagko sang ila tiil nga too ; kag pagaisabiig mo ang dugo nga mahilin sa ibabaw sang halaran sa palibot. 108 29. 21. EKSODO. 29. 39. 21 Kag magaiiulia Ita saiig dugo nga yara sa ibabaw sang halaran, kag sang lana nga ihalaplas, kag pagaisablig mo ini sa ibabaw ni Aaron, kag sa ibabaw sang iya mga panapton, kag sa ibabaw sang iya mga anak, kag sa ibabaw sang mga panapton sang iya mga anak kaiipud niya, kag pagapakabalaanon sia kag ang iya mga panapton, kag ang iya mga anak kag ang mga panapton sang iya mga anak kaupud niya. 22 Kag pagakuhaon mo sa karnero ang sapay, kag ang ikog nga sapayon, kag ang sapay nga nagaputus sang mga kasudlan, ang labutlabut sa atay, ang duha ka tagimuslion, kag ang sapay nga yara sa ibabav/ nila, kag ang balikawang nga too, kay karnero sia sang mga pag- pahanungud, 23 Kag ang isa ka tinapay, kag ang isa ka torta nga tinapay nga lanahon, kag ang isa ka manipis nga tinapay, sang tabigtabig sang mga tinapay nga walay tapay, nga didto sa atubangan ni lehoba. 24 Kag pagaibutang mo ang tanan sa ibabaw sang palad sang mga kamut ni Aaron, kag sa ibabaw sang palad sang mga kamut sang iya mga anak ; kag pagahabugon mo sila sa halad nga hi- nabug sa atubangan ni lehoba. 25 Kag pagakuhaon mo ini sa ila mga kamut kag pagasunugon mo ini sa hala- ran, sa ibabaw sang halad nga sinunog, subung nga baho nga kalahamut-an sa atubangan ni lehoba : halad sia nga pi- nadabdab kay lehoba. 26 Kag pagakuhaon mo ang dughan sang karnero sang mga pagpahanungud nga nahanungud ka\^ Aaron, kag paga- habugon mo ini sa halad nga hinabug sa atubangan ni lehoba ; kag manginba- hin mo sia. 27 Kag pagapakabalaanon mo ang dughan sang halad nga hinabug, kag ang balikawang sang halad nga binayaw, ang hinabug kag ang binayaw sang kar- nero sang mga pagpahanungud, nga iya ni Aaron kag iya sang iya mga anak. 28 Kag manginiya sila ni Aaron kag sang iya mga anak nga palatukuran nga dayon gikan sa mga inanak ni Israel ; kay among halad nga binayaw : kag ini raanginhalad nga binayaw gikan sa mga inanak ni Israel nga kbmha sa ila mga | halad sa paghidaet. Ang ila halad nga | binayaw nahanungud kay lehoba. i 29 Kag ang mga panapton nga balaan i nga iya ni Aaron m.agamangimya sang iya mga anak sa olehe niya, agud nga paghidhiran sila sa ila, kag agud nga pagpahanungdon sila sa ila. 30 Sa pito ka adlaw pagaipanaput sila sang isa sang iya mga anak, nga manginsaserdote sa sahli niya, nga magasulud sa Layanglayang sang pa- kigkitaan sa pag-alagad sa balaan nga Puluy-an. 31 Pagakuhaon mo ang karnero sang mga pagpahanungud, kag pagalutoon mo ang iya unud sa isa ka duug nga balaan ; 32 Kag si Aaron kag ang iya mga anak magakalaon sang unud sang kar- nero kag sang tinapay nga didto sa tabig, sa salamputan sang Layanglayang sang pakigkitaan. 33 Magakalaon sila sadtong mga bu- tang, nga tungud sa ila ginhimo ang katurabasan sa pagpahanugud sa ila, sa pagpakabalaan sa ila. Apang walay sin-o nga dumuluong nga makakaon sa ila, kay butang sila nga balaan. 34 Kag kon may mabilin sang unud sang pagpahanungud, kag sang tinapay, tubtub sa aga, pagasunugon mo sa kala- yo ang mabilin ; indi pagakaonon ini, kay balaan sia. 35 Busa, sa sini nga bagay pagahimo- on mo kay Aaron kag sa i5'^a mga anak, sono sang tanan nga ginsogo ko sa imo : sa pito ka adlaw pagaipapahanungud mo sila. 36 Kag magahalad ka sa adlawadlaw sing isa ka tinday sang baka subung nga halad tungud sang sala, nga sa mga katumbasan : pagatinloan mo sang sala ang halaran sa paghimo sang katumba- san tungud sa iya, kag pagahidhiran mo ini nga sa pagpakabalaan sa i5'^a. 37 Sa pito ka adlaw magahimo ka sang katumbasan tungud sang halaran, kag pagapakabalaanon mo ini, kag ma- nginisa ka halaran sia nga labing bala- an : bisan ano nga butang nga makasa- gaid sa halaran, manginbalaan sia. Aag sa gihapon nga halad nga sinunog. 38 Yari karon ini am.ong pagaihalad mo sa ibabaw sang halaran : duha ka kordero sa isa ka tuig, sa adlawadlaw, sa walay langan. 39 Pagaihalad mo ang isa k-a kordero sa aga, kag ang isa ka kordero pagaiha- 109 29. 40. EKSODO. 30. 13. lad mo sa tunga sang duha ka kahapo- non. 40 Kag upud sang isa ka kordero ang ikapulo ka bahin sa?ig isa ka epa nga malum-ok nga harina, nga nasamo sa ikap-at ka bahin sang isaka hin nga lana nga linabugay ; kag nga sa halad nga ilimnon, ang ikap-at ka bahin sang isa ka hin nga alak. 41 Kag pagaihalad mo ang isa ka kordero sa tunga sang duha ka kahapo- non, kag pagahimoon mo sa iya sono sa halad nga kalan-on sang aga kag sono sa iya halad nga ilimnon, subung nga baho nga kalahamut-an, halad nga pina- dabdab kay lehoba. 42 Ini manginhalad nga sinunog sa gihapon sa inyo mga kaliwatan sa sa- lamputan sang Layanglayang satig pa- kigkitaan sa atubangan ni lehoba, nga didto magapakigkita ako sa inyo, sa paghambal sa imo. 43 Kag didto magapakigkita ako sa mga inanak ni Israel, kag pagapakabala- anon sia sang akon himaya. 44 Kag pagapakabalaanon ko ang La- yanglayang sang pakigkitaan kag ang halaran, kag pagapakabalaanon ko man si Aaron kag ang iya mga anak, agud nga maghiiikot sila sang pagkasaserdote sa atubangan nakon. 45 Kag magapuyo ako sa tunga sang mga inanak ni lerael, kag manginila ako Dios. 46 Kag pagakilalahon nila, nga ako amo si lehoba nga ila Dios, nga nagpa- gowa sa ila sa duta sa Eigpto, sa pag- puyo sa tunga nila : ako si lehoba nga ila Dios. Ang balaran sang mga pahamut. Or^ MAGAHIMO ka man sing isa ka ^\J halaran nga sa pagsunog sang insienso ; sa kahoy nga akasia pagahimo- on mo ini. 2 Ang iya kalabaon, isa ka maniko kag manginisa ka maniko ang iya kasang- karon : manginkasilo sia ; kag duha ka mainko ang iya kataason. Ang iya mga sungay manginbilog sa iya. 3 Kag pagahalupan mo ini sang bula- wan nga ulay, ang iya kadaygan sabung man ang iya mga kilid, sa palibot, kag ang iya mga sungay ; kag pagahimoan mo sia sing isa ka purungpurung nga bulawan sa palibot. 4 Kag pagahimoan mo sia sing duha ka singsing nga bulawan sa idalum sang iya purungpurung ; pagahimoon mo sila sa iya duha ka pamusud, sa iya du- ha ka kilid, nga pagaisuuk sa ila ang mga yayongan sa pagdala sini upud sa ila. 5 Kag pagahimoon mo ang mga ya- yongan nga kahoy nga akasia, kag paga- halupan mo sila sing bulawan. 6 Kag pagaipahamtang mo sia sa atu- bangan sang kumbung, nga yara sa atu- bangan sang kaban sang pagpamatuud, sa atubangan sang pakilooyan nga yara sa ibabaw sang kaban sang pagpamatuud, nga didto magapakigkita ako sa imo. 7 Kag si Aaron magasunog sa ibabaw niya sing insiesio nga mahamut, sa tanan nga aga ; kon mahanda niya ang mga lamprahan, pagasunugon niya ini. 8 Kag sa pagpadabdab ni Aaron sang mga lamprahan sa tunga sang duha ka kahaponon, pagasunogon niya ini ; insi- enso' ini sa gihapon sa atubangan ni leho- ba sa inyo mga kaliwatan. 9 Indi kamo maghalalad sa ibabaw niya sing insienso nga dumuluong, bisan halad nga sinunog, bisan halad nga ka- lan-on ; bisan magula kamo sang halad nga ilimnon sa ibabaw niya. 10 Kag si Aaron magahimo sang katumbsan sa ibabaw sang mga sungay sini nga halaran sa makaisa ang tuig ; pagahimoan niya ang katumbasan sa ibabaw niya sa makaisa ang tuig, sa inyo mga kaliwatan upud sang dugo sang halad tungud sang sala nga sa katumbasan. Among butang nga balaan gid kay lehoba," Ang tunga sa siklo nga gawad. 11 Naghambal si lehoba kay Moises, nga nagasiling : 12 " Kon maghimo ka sing isipan sang kadamuon sang mga inanak ni Israel, sono sa naisipan nila, ang tagsatagsa ma- gabayad sang gawad sang iya kabuhi kay lehoba, kon pagisipon mo sila, agud nga wala sa ila sing kamatay, sa pagisip sa ila. 13 Kag yari karon ang pagabayaran sang bisan sin-o nga masakup sa pagisip : ang katunga sang siklo (sono sa siklo sang balaan nga Puluy-an, sa duha ka pulo ka geras ang siklo), ang katunga sang siklo subung nga halad kay lehoba. IIO 30. 14. EKSODO. 30. 37. 14 Bisan sin-o nga masakup sa pagisip, sa duha ka pulo ka tuig pa ibabaw, magahatag sang halad kay lehoba. 15 Ang mangaran indi magdugang, bisan ang imol magabuhin sa tunga sa siklo, kon maghatag sila sang halad kay lehoba, sa paghimo sang katumbasan tungiid sang ila mga kabulii. 16 Kag pagabatunon mo ang kuarta sang mga gawad sa mga inanak ni Israel, kag pagaihatag mo ini nga sa pag-alag- dan sang Layanglayang sang pakig- kitaan, kag manginhandumanan ini sa mga inanak ni Israel sa atubangan ni lehoba, nga sa paghimo sang katamba- san tungud sang inyo m.ga kabiihi." Ang batiya nga tiinbaga. 17 Kag naghambal si lehoba kay Moises, nga nagasiling : 18 " Magahimo ka man sing isa ka batiya nga tumbaga, nga ang iya tulungtungan mangintumbaga, nga pa- langhunavv^an ; kag pagaibutang mo sia, sa tunga sang Layanglayang sang pa- kigkitaan kag sang halaran ; kag maga- butang ka sa iya sing tubig, 19 Agud nga sa iya magpalanghunaw si Aaron kag ang iya mga anak, sang ila mga kamut kag sang ila mga tiil. 20 Sa gihapon nga magsululud sila sa Layangalayang sang pakigkitaan, maga- palanghunavvT sila sang tubig, agud nga indi sila magkalamatay : kag sa gihapon nga magpalalapit sila sa halaran nga sa ' pagpanghikot, sa pagsunog sing halad nga pinadabdab kay lehoba. 21 Magapalanghunaw sila sang mga kamut kag sang mga tiil, agud indi sila magkalamatay ; kag manginpalatukuran nila ini nga dayon sa kay Aaron kag sa iya kaliwat sa ila mga kaliwatan." Ang balaan nga lana kag ang pahanidf. 22 Kag naghambal si lehoba kay Mo- ises, nga nagasiling : 23 " Kag magakuha ka sang mga pana- kut nga labing pinalabi : sang mira nga tinagok, lima ka gatus ka siklo, kag sang kanela nga mahamut, ang katunga sini, duha ka gatus kag kalim-an, kag sang kalamo nga mahamut, duha ka gatus kag kalim-an, 24 Kag sang kasia, lima ka gatus, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an, kag sang lana sang mga oliba, isa ka hin : 25 Kag pagahimoon mo sa sining mga butang ang lana sang balaan nga inug- hilidhid, ihalaplas nga mahamut nga gintugi sang manugpahamut : manginla- na sia sang balaan nga ihilidhid. 26 Kag pagahidhiran mo sa iya ang Layanglayang sang pakigkitaan, kag ang kaban sang pagpamatund, 27 Kag ang latok pati ang tanan niya nga mga gamit, kag ang sadngan pati ang tanan niya nga m-ga gamit, kag ang halaran sang insienso, 28 Kag ang halaran sang halad nga sinunog pati sang tanan ni3''a nga mga gamit, kag ang batiya pati ang iya tulungtungan. 29 Pagapakabalaanon mo sila, kag mxangin mga butang sila nga labing ba- laan : ang tanan nga makasag-id sa ila, manginbalaan sia. 30 Pagahidhiran mo man si Aaron kag ang iya mga anak, kag pagapakaba- laanon mo sila, agud nga maghilikot sila sang pagkasaserdote sa atubangan nakon. 31 Kag magahambal ka sa mga ina- nak ni Israel, nga nagasiling : Ini ma- gamanginakon lana sang balaan nga ihilidhid, sa inyo mga kaliwatan. 32 Sa ibabaw sang unud sang tawo indi sia pagaibo-bo, bisan maghilimo ka- mo sing isa nga kaangay, sono sang mga ti7nl\njg sang iya panakot : balaan sia, pagakabigon ninyo nga balaan ini. 33 Bisan sino nga magpadugi sang ihalaplas nga kaangay sini, kag nga m.agbutang sini sa ibabaw sang isa ka dumuluong, pagautdon sia sa tunga sang iya mga banwa." 34 Nagsiling pa si lehoba kay Moi- ses : " Kuha-ka sang mga panakot nga mahamut : ang stakte, onike kag gal- bano, mga panakot nga m.ahamut, nga may insienso nga ulay : sa tanan sa alangay nga timbang ; 35 Kag magahimo ka sa sini sang insienso nga mahamut, sono sangpadugi sang manugpahamut, nga maasin, ulay kag balaan, 36 Kag pagagalingon mo ang isa ka hahiti niya sing bukbuk gid kag paga- ibutang mo sia sa atubangan sang pag- pamatund, sa sulud sang Layangalayang sang pakigkitaan, nga didto magapakig- kita ako sa imo : maginbutang sia nga labingbalaan sa inyo. 37 Kag nahanungud sang insienso nga III 30. 38, EKSODO. 32.2. pagahimoon mo, indi kamo maghilimo sing iban sa amo man nga mga timbang nga sa imo : manginbutang nga balaan ini nga sa imo kay lehoba. 38 Bisan sin-o nga maghimo sang isa nga kaangay, sa pagsinghot sa iya, paga- utdon sia sa tunga sang iya mga banwa." Tiuudlo nga mga buluhaton. Q-i KAG naghambal si lehoba kay ^ » Moises, nga nagasiling : 2 "Tuluka, nga gintawag ko sa iya ngalan si Besalel, anak ni Uri, anak ni Hur sa kabikahan ni luda ; 3 Kag ginpuno ko sia sang Espiritu sang Dios, sa kaalam, sa ihibalo, sa ki- naadman kag sa tanan nga buluhaton sa pudugi ; 4 Nga sa pagtugi sing mga huwaran, sa pagbuhat sa bulawan, sa pilak kag sa tumbaga ; 5 Kag nga sa pagtigib sing mga bato nga talampukan, kag nga sa pagtigib sing mga kahoy, kag nga sa pagbuhat sang bisan ano nga mga buluhaton. 6 Kag yari karon, ginbutang ko upud sa iya si Oholiab, anak ni Ahisamak, sa kaliwatan ni Dan : kag ginbutangan ko sing kaalam sa tagiposoon sang tanan nga manginalamon sa tagiposoon, agud nga maghimo sila sang tanan nga ginso- go ko sa imo, 7 Nga amo : ang Layanglayang sang pakigkitaan, ang kaban sang pagpama- tuud, ang pakilooyan nga didto sa iba- baw niya, kag ang tanan nga mga gamit sang Layanglayang : 8 Ang latok pati ang iya mga gamit, kag ang sadngan nga bus-ug kag ang tanan niya nga mga gamit, kag ang halaran sang insienso, 9 Kag ang halaran sang halad nga sinunog pati ang tanan niya nga mga gamit, kag ang batiya kag ang iya tulungtungan, 10 Kag ang mga panapton sang pag-alagdan, kag ang mga balaan nga panapton nga kay Aaron nga saserdote, kag ang mga panapton sang iya mga anak, agud nga magpanghikot sila sang pagkasaserdote, 11 Kag ang lana nga ihilidhid, ang insienso nga mahamut nga sa balaan nga Puluy-an; pagahimoon nila sono sang ginsogo ko sa imo." Ang baodumaaaa sang Sabado. 12 Naghambal man si lehoba kay Moises, nga nagasiling : 13 "Kag ikaw magahambal sa mga inanak ni Israel, nga nagasiling : Sa walay balibad pagabantayan ninyo ang akon mga sabado : kay tandaan ini sa tunga naton sa inyo mga kali- watan, agud nga mahibaloan ninyo, nga ako amo si lehoba nga nagpakabalaan sa inyo. 14 Busa, pagabantayan ninyo ang sa- bado, kay balaan sia sa inyo : ang mag- pasipala sini, sa pagkamatuud, pagapat- yon sia ; kay bisan sin-o nga magpadiba- laan sa iya, yadto nga kalag pagautdon sa tunga sang iya mga banwa. 15 Sa anumka adlaw pagahimoon ang buluhaton, apang ang adlaw nga ikapito among sabado, nga balaan nga pagpa- huway kay lehoba; bisan sin-o nga magpangabudlay sa adlaw sang sabado, mamatay, sa pagkamatuud. 16 Ngani pagabantayan sang mga inanak ni Israel ang sabado, nga paga- tumanon ini, sa ila mga kaliwatan sa katipan nga dayon : 17 Mangintandaan ini sa gihapon sa tunga nakon kag sang mga inanak ni Israel ; kay sa anum ka adlaw ginhimo ni lehoba ang kalangitan kag ang duta, kag sa ikapito ka adlaw naguntat kag nagpahuway sia." 18 Kag sa pagkatapus sa pagharabal sa iya sa bukid sa Sinai, ginhatag niya kay Moises ang duha ka tapi sang pag- pamatuud, mga tapi nga bato nga napa- nulatan sang tudlo sang Dios. Ang pagsimba sa bulawan nga tinday sang baka. OQ APANG sang nakita sang banwa ^^ nga si Moises nagadugay sa pag- dulhog sa bukid, nagtipon ang banwa sa palibot ni Aaron kag nagsiling sa iya : " Tindug-ka, buhati kami sing isa ka dios, nga maguna sa amon, kay sa sini nga si Moises, yadtong lalaki nga nagki±a sa amon sa duta sang Egipto, wala kami makahibalo kon ano ang nahanabu sa iya." 2 Kag si Aaron nagsiling sa ila: " Palusa-ninyo ang mga aritos, nga yara sa mga dulungan sang inyo mga asawa, kag sa inyo mga anak nga lalaki, kag sa inyo mga anak nga babae, kag dalha- ninyo sila sa akon. iI2 32.3. ESSODO. 32. 23. 3 Busa, ang bug-os nga banwa nag- palus sang mga aritos nga bulawan, nga yara sa ila mga dulungan, kag gindala nila sila kay Aaron. 4 Kag sang binaton niya sila sa mga kamut nila, ginhuman sila niya sa isa ka sinsil, kag ginhimo niya sa ila ang isa ka tinday sang baka nga tinunaw. Niyan nagsililing sila : " j Israel, ini sia amo ang irao dios, nga nagpagowa sa imo sa duta sang Egipto ! " 5 Kag sang nakita ini ni Aaron, nag- patindug sia sing isa ka halaran sa atubangan sang tinday sang baka ; kag nagsingit si Aaron kag nagsiling : " Buas manginpiesta ni lehoba." 6 Kag sang madason nga adlaw nag- bulugtaw, kag naghalalad sila sing mga halad nga sinunog, kag nagdala sila sing mga halad nga sa paghidaet ; kag nag- lingkod ang banwa sa pagkaon kag sa paginum, kag nagtilindug sila sa paghi- linampang. 7 Niyan si lehoba nagsiling kay Moises : " Lakat-ka ; panaug-ka, kay ang imo banwa nga ginpataklad mo sa duta sang Egipto, nadunut. 8 Sa madali nagpalayo sila sa dalan, nga akon ginsogo sa ila, kag nagbuluhat sila sing isa ka tinday sang baka nga tinunaw, kag ginsilimba nila sia, kag naghalalad sila sa iya, kag nagsililing: Israel, ; ini siya amo ang imo dios, nga nagpagowa sa imo sa duta sang Egipto ! " 9 Si lehoba nagsiling man kay Mo- ises : " Napanilagan ko ini nga banwa, nga sa pagkamatuud, amo ang banwa nga matig-a sing tingkoy. 10 Ngani karon, pabaya-i ako, nga magdabdab ang akon kasingkal sa ila, kag pagaupuron ko sila ; kag sa imo pagaliimoon ko ang isa ka daku nga katawohan." 1 1 Niyan si Moises nangayo kay leho- ba nga iya Dios, nga nagasiling : " Oh, lehoba, ikay ngaa bala magadabdab ang imo kasingkal sa imo banwa, nga ginpa- gowa mo sa duta sang Egipto sa daku nga kabakud kag sa m.akusug nga ka- mut? 12 iKay ngaa bala magahilinambal ang mga Egiptohanon, nga nagasili- ling : Sa kalainan kinuha mo sila sa pagpatay sa ila sa mga kabukiran, kag sa pagpanas sa ila sa ibabaw sang nawung sang duta? Balik-ka sang kasingkal sang imo kaakig, kag patngalisud-ka ba- ngud sang kalainan sang imo banwa. 13 Panumduma si Abraham, si Isaak kag si Israel, nga imo mga alagad, nga sa ila nagsumpa ka sa imo gid, kag nagsi- ling ka sa ila : Pagapadamuon ko ang inyo kaliwatan subung sang mga bitoon sang langit ; kag pagaihatag ko sa inyo kaliwatan ining bug-os nga duta, nga akon ginsiling, kag pagapanublion nila sia sa gihapon." 14 Kag si lehoba nagpangalisud sa kalainan nga iya ginsiling, nga iya paga- himoon sa iya banwa. 15 Kag si Moises nagbalik, kag nag- dulhog sa bukid, nga nagadala sa iya kamut sang duha ka tapi sang pagpa- matuud ; ang mga tapi nga napanulatan sa iya duha ka kilid ; sa isa ka kilid kag sa isa napanulatan sila. 16 Kag ang mga tapi amo ang binu- hatan sang Dios, kag ang sinulat amo ang sinulat sang Dios, nga natigib sa ibabaw sang mga tapi. 17 Kag sang pagkabati ni losue sang kinagahud sang banwa, nga nagasingit, nagsiling sia kay Moises : " Kinagahud sa paginaway yara sa dulugan." 18 Kagsianagsabat : "Indiamoang kinagahud sang mga mandadaug, bisan kinagahud sang mga daug: kinagahud sang mga nagaalambahan ginapamatian ko." 19 Kag sang pag-abut niya sa dulugan, nakita niya ang tinday sang baka kag ang mga sinaut, kag nagdabdab ang kaakig ni Moises, kag pinilak niya ang mga tapi sa iya mga kamut kag binoong niya sila sa kunsaran sang bukid. 20 Kag kinuha niya ang tinday sang baka, nga ila ginbuhat, kag ginsunog ni- ya sia sa kalayo, kag ginaling niya sia tubtub nga nagyab-ok gid ; kag sinab- wag niya sia sa ibabaw sang mga tubig, kag ginpainum niya ini sa mga inanak ni Israel. 21 Kag nagsiling si Moises kay A- aron : " l Ano bala ang ginhimo sa imo sini nga banwa, nga ginpaholog mo sa ibabaw niya ang tama ka duku nga sala ? "  ig halad indi manginkalaha- iiiut-an. 8 Ang magkaon sa iya^ magadald sang iya kalautan, kay ginpaka.dibalaan niya ang butang nga balaan ni lehoba ; ang amo nga tawo pagautdon sa tunga sang iya mga banwa. 9 Kon, mag-ani kamo sang mga alan^'^on sa inyo duta, indi ninyo pagu- ruton sa pag-ani ang mga higad sang imo latagon, bisan pagpamolotan mo sing uhay ang imo inanihan. 10 Indi mo pagsiputan ang imo kau- basan, bisan pagpamoloton mo ang bunga nga naholog sang imo kaubasan ; pagibilin mo ini, nga sa imol kag nga sa dumuluong : ako si lehoba nga inyo Dios. 11 Indi kamo magpalangawat ; indi kamo magiinimbonganay, bisan magbi- nutigay ang isa sa isa. 12 Indi kamo magsulumpa sa butig tungud sa akon ngalan, kay ikaw maga- pakadibalaan sang ngalan sang imo Dios : ako si lehoba. 13 Indi mo pagpig:::son ang imo isigkatawo, kag indi mo pagkawaton sia ; ang sohol sang mamumugon indi mabilin sa imo sa gab-i tubtub sa aga. 14 Indi mo paghimalauton ang bungul, kag indi mo pagbutangan sing siilandaran ang naatubajigan sang bulag, kag magkahadluk-ka sa imo Dios : ako si lehoba. 15 Indi ka maghimo sang dikataru- ngan sa paghukom ; indi ka magpadu- yog sa imol, bisan magpalabi ka sa lutav/ : sa katarungan pagahukman mo ang imo isigkatawo. 16 Indi ka magpamalaybalay nga nagapanglibak sa tunga sang imo mga banwa ; indi ka magpuhon batok sang kabuhi sang imo isigkatawo : ako si le- hoba. 17 Indi mo pagdumtan ang imo litud sa imo tagiposoon ; sa pagkamatuud, pagasabdongon mo ang imo isigkatawo, kag ikaw indi magadala sang sala. ba- ngud sa iya. 18 Indi ka magpanim-alus, bisan magtago ka sing dumut batok sang mga anak sang imo banwa ; pagahigugmaon mo ang imo isigkatavv'o, subung sang imo kaugalingon : ako si lehoba. 19 Bantayan-ninyo ang akon mga pa- 153 19. 20. LEBITIKO. 20.4. latukuran. Indi mo pagpahiusahon ang duha ka sapat nga nagakalain : indi mo pagtamnan ang imo latagon sing naga- kalain nga binhi ; kag indi ka magsuklub sang panapton nga hinabol sa lainlain nga mga binolong. 20 Kon ang isa ka lalaki nagapakighi- lawas saisaka babae, nga iilipon kon pinatigaj'on sa isa ka tawo, apang wala pa sia maggawad bisan nakatimalus na, pagasilotan sila ; apang si!a indi maga- kalamatay, kay ang ulipon indi pa hilo- way. 21 Ang lalaki magadala kay lehoba sang iya halad sa kasal-anan sa salam- putan sang Layanglayang sang pakigki- taan, sing isa ka karnero subung nga halad sa kasal-anan. 22 Kag ang saserdote magahimo sang katumbasan tungu.d sa iya sa atubangan ni lehoba, timgud sang karnero sang ha- lad sa kasal-anan, sa atubangan ni leho- ba, bangud sang sala nga ginbuhat niya ; kag pagapatawaron sa iya ang sala, nga ginbuhat niya. 23 Kag kon magsululiid kamo sa da- ta, kag makatanum kamo sang taiian nga bagay sang kakahoyan nga mabu- ngahon, pagakabigon ninyo ang iya bu- nga subung nga wala matuli. Sa tatlo ka tuig magamanginwala matuli sia sa inyo : indi pagakaonon sia. 24 Kag sa tuig nga ikapat ang tanan nila nga bunga manginbalaan, nga sa mga pagpasalamat kay lehoba. 25 Apang sa tuig nga ikalima maga- kalaon kamo sang iya bunga, agud nga pagapadamuon niya ang iya patubas : ako si lehoba nga inyo Dios. 26 Indi gid kamo magkalaon sang dugo. Indi kamo m.agbuluhat sing mga lilihion, bisan sing pagpamakot. 27 Indi ninyo paguluban ang inyo bu- hok sa pagpanipuion sa iya, kag hidi paglaglagon mo ang mga kilid sang inyo bun gut. 28 Indi ninyo pagpilason ang inyo unud bangud sang patay, kag indi ninyo pagtublukon ang inyo unud, nga naga- himo sing mga tanda : ako si lehoba. 29 Indi mo pagpakahuj^-an ang imo anak nga babae, nga himoon sia nga bigaon, basi pa ang duta magpamiga kag mapuno ang duta sang kalangil- aran. 30 Bantayi-ninyo ang akon mga sa- bado kag tahoron-ninyo ang akon balaan nga Puluy-an : ako si lehoba, 31 Indi kamo magliliso nayon sa mga manugpagowa sang mga espiritu, bisan sa mga manugpakot ; indi kamo magpa- lamangkot sa ila sa pagpahigko sa inyo upud sa ila : ako si lehoba nga inyo Dios. 32 Sa atubangan sang mga uban ma- gatindug ka, pagapadungan mo ang nawung sang tigulang, kag sa imo Dios magakahadluk ka : ako si lehoba. 33 Kag kon magpanlugayaw ang isa ka dumuluong upud sa inyo, sa inyo du- ta, indi ninyo sia pagpiguson. 34 Ang dumuluong nga magpuyo upud sainyo,manginsubungsiasangtumanduk nga 3'ara sa tunga ninyo. Pagahiguma- on mo sia subung sang imo kaugalingon ; kay nangindumuluong kamo sa duta sa Egipto : ako si lehoba nga inyo Dios. 35 Indi kamo maghilimo sang dika- tarungan sa paghukom, bisan sa takus, bisan sa kalabaon, bisan sa itilimbang, bisan sa sulukban. 36 Maghuluput-kamo sing mga tim- bangan nga v/alay kanahay, mga itilim- bang nga matarung, hin nga matarung, kag epa nga matarung : ako si lehoba nga inyo Dios, nga nagpagowa sa inyo sa duta sa Egipto. 37 Pagbantayan-ninyo ang tanan ko nga mga palatukuran kag ang tanan ko nga mga tulumanon sa pagtuman sa ila : ako si lehoba." Mga silot sang lalalain nga mga kasaUanan. KAG si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : 2 " Pagaisiling mo sa mga in.anak ni Israel : Bisan sin-o nga tawo sang mga inanak ni Israel, kon sang mga dumu- luong nga nagapanlugayaw sa tunga ni Israel, nga maghatag sang iya kaliwatan kay Molok, pagapatyon sia, sa pagkama- tuud : ang banwa sang duta magapatay sa iya sa haboy sang bato. 3 Pagaibutang ko man ang akon na- wung batok sa am.o nga tawo sa pagutud sa iya sa tunga sang iya banwa, tungud kay ginhatag niya ang iya kahwatan kay Molok, sa. bagay nga gindagtaan niya ang akon balaan nga Puluy-an kag ginpakadibalaan niya ang akon balaan nga ngalan. 4 Kag kon ang banwa sang kadutaan magpiong sang iya mga mata sa sadtong 154 20. 5. LEBITIKO. 20. 24. tawo, kon maghatag sia sang iya kaliwa- tan kay ?vIolck, sa indi pagpatay sa iya, 5 Ako gid magabutang sang akon nawung batok sadtong tawo kag batok sa iya panimakiy, kag pagautdon ko sia sa tunga sang iya banwa, pati ang tanan nga nagpakighilawas sa olehe niya, nga nagpamiga sa olehe ni Molok. 6 Kag bisan sin-o nga magliso na? yon sa mga manugpagowa sang mga espiritu kag sa mga manugpakot sa pagpakighilawas sa olehe nila, pagaibu- tang ko ang akon nawung batok sa amo nga tawo, kag pagautdon ko sia sa tunga sang iya banwa. 7 Busa, magpalakabalaan-kamo, kag magmanginbalaan-kamo ; kay ako amo si lehoba nga inyo Dios. 8 Pagbantayan-ninyo ang akon mga palatukuran kag pagibutang-ninyo sila sa buhat : ako si lehoba nga nagapaka- balaan sa inyo. 9 Bisan sin-o nga tawo, nga maghima- laut sa iya amay, kon sa iya ilo}', paga° pat3-on sia, sa pagkamatuud ; na^^hima- laut sia sa iya amay kag sa iya ilo}-^ : ma- Jwlog ang iya dugo sa ibabaw niya. 10 Kon ang isa ka tawo magpakighi- lawas sa asawa sang isa, yadtong mag- pakighilawas sa asawa sang iya isigka- tawo ; pagapatyon, sa pagkamatuud, ang makihilawason nga lalaki kag ang makihilawason nga babae. 11 Kon ang isa ka tawo magdalog sa asawa sang iya amay, ginbuksan niya ang kahubo sang iya amay ; pagapatyon, sa pagkamatuud, sila nga duha : maholog ang ila dugo sa ibabaw nila. 12 Kon ang isa ka tawo magdulog sa iya umagad nga babae, sila nga duha pagapat^^on ; nagbuhat sila sang paggu- mon : ma/wlog ang ila dugo sa ibabaw nila. 13 Kon ang isa ka tawo magdulog sa lalaki, subung sang pagdulog sa babae, sila nga duha nagbuhat sing kalangil- aran ; pagapatyon sila, sa pagkamatuud : maholog ang ila dugo sa ibabaw nila. 14 Kon ang isaka tawo magpangasawa sa isa ka babae kag sa iloy niya, kasai- anan nga kalangil-aran ini ; sa kalayo pagasunugon sia kag sila nga duha, agud nga wala na sing kasal-anan nga kalangil-aran sa tunga ninyo. 15 Kon ang isa ka taw^o magpakighi- lawas sa aapat, pagapatyon sia, sa pagkamatuud ; pagapatyon man ninyo ang sapat. 16 Kon ang isa ka babae magpalapi-t sa bisan ano nga sapat sa pagpakighi- lawas sa iya, pagapatyon mo ang babae kag ang sapat : pagapatyon sila, sa pagkamatuud : maholog ang ila dugo sa ibabaw nila. 17 Kon ang isa katawo magpangasawa sa iya litud nga babae, anak nga babae sang iya amay, kon anak nga babae sang iya iloy, kag makita nij'^a ang kabuho m'ya, kag a)ig hahae makakita sang kabuho sang lalaki y butang ini nga makahuluya ; pagautdon sila sa mga inata sang mga inanak sang ila banwa. Ang kahubo sang iya litud nga babae ginbuksan niya : pagadalhon niya ang iya kalautan. 18 Kon ang isa ka tawo magdulog sa babae, nga nagabalatian sa iya kitia- halasan, kag pagbuksan niya ang iya kahubo, ginbuksan niya ang tuburan niya, kag sia man nagbukas sang tubman sang iya dugo : sila nga duha pagautdon sa tunga sang ila banwa. 19 Indi mo pagbuksan ang kahubo sang utud nga babae sang imo iloy, bisan sang litud nga babae sang imo amay ; kay ang nagahimo sitii, nagabukas sa iya himata nga m-alapit : sila nga duha magadald sang ila kalaut?n. 20 Kon ang isa ka tawo magdulog sa asawa sang utud sang iya amay, ginbuk- san niya ang kahubo sang utud sang iya amay ; sila nga duha magadala sang ila sala : magakalamatay sila nga wala sing mga anak. 21 Kon ang isa ka tawo magpanga- sawa sang asawa sang iya utud, kahlg- koan ini ; ginbuksan niya ang kahubo sang iya utud : manginwala sila sing mga anak. 22 Bantayi-ninyo ang tanan nakon nga mga palatukuran kag ang tanan nakon nga mga tulumanon, kag ibutang ninyo sila sa buhat, agud nga indi kamo pagisuka sang duta, sa diin ginadala ko kamo sa pagpuyo sa iya. 23 Indi kamo maglalakat sa m.ga pa- latukuran sang mga katawohan, nga pagasobolon ko sa atubangan ninyo ; kay ining tanan nga mga kalainan ginbu- hat nila, nga tungud sini giiiakangil-aran ko sila. 24 Kag ginsiling ko sa inyo : Maga- talagiyakamo sang duta nila, kay pagai- 155 20. 25. LEBITIKO. 21. 18. hatag ko sa inyo sia sa pagtagiya sa iya ; duta ini nga nagailig ang gatas kag dugus : ako si lehoba, nga inyo Dios, nga nagpain sa inyo sa iban nga mga banwa. 25 Busa, kamo magapain sang mga sapat nga matinlo kag sang mga mahig- ko, kag sang mga pispis nga maiiigko kag sang mga matinlo : kag indi ninyo paghimoon nga mga kalangil-aran ang inyo mga kalag, nga magpahigko kamo, , bisan sa mga sapat, bisan sa mga pispis, kag sa bisan ano nga butang nga nagasagnoy sa ibabaw sang duta, nga sila ginpain ko sa inyo subung nga mga mahigko. 26 Kamo magbalalaan sa akon, kay ako balaan, ako si lehoba ; kag ginpain ko kamo sa mga katawohan, agud nga magmanginakon kamo. 27 Ang lalaki kon babae nga sa iya makita ang pagkamanugpagowa sang mga espiritu kon sang pagkamanngpa- kot, pagapatyon sila, sa pagkamatuud : pagapatyon sila sa haboy sang mga bato : maJwlog ang ila dugo sa ibabaw nila. Mga kasogoan nahanungud sang pagkatinlo sang inga sascrdote. 2^ KAG si lehoba nagsiling kay I Moises : " Ihambal sa mga saser- dote, nga mga anak ni Aaron, kag isiling sa ila : Walay sin-o sa inyo nga magpa- dagta bangud sang patay sa tunga sang ila banwa, 2 Luwas lamang sang isa ka himata nga malapit : sang iya i}6y,_kon sang iya amay, kon sang iya anak nga lalaki, kon sang iya anak nga babae, kon sang iya iitud nga lalaki ; 3 Kag sang iya man utud nga babae nga ulay, nga malapit gid sa iya, nga wala makabana, sarang makadagta sia tungud sa iya. 4 Ang pimoan sa iya banwa indi ma- gadagta sa iya nga magpakakubus sa iya kaugalingon. 5 A}ig mga sascrdoic indi maghilimo sing pal~it sa ila olo, bisan pagkiskisan nila ang mga kilid sang ila bungut, bisan magpililas sila sang ila unud. 6 Magmanginbalaan sila sa ila Dios, kag indi nila pagpakadibalaanon ang ngalan sang ila Dios ;_kay sila among mga nagahalalad sang mga halad nga pina- dabdab kay leboba, sang tinapay sang ila Dios : sila magmanginbalaan. 7 Indi sila magpalangasawa sang bigaon kon sang linugos ; bisan mag- palangasawa sila sang binulagan sang iya bana ; kay ang saserdote balaan sia sa iya Dios. 8 Pakabalaanon mo sia, kay sia among nagahalad sang tinapay sang imo Dios ; sia manginbalaan sa imo, kay ako balaan, ako si lehoba, nga nagapaka- balaan sa inyo. 9 Kon ang anak nga babae sang isa ka saserdote magpakawalay dungug nga m.agpakighilav/as sia, nagapaka- walay dungug sia sa iya amay : sa kalayo pagasunugon sia. 10 Nahanungud sa pinapakam.ataas nga saserdote sa tunga sang iya mga utud, nga sa ibabaw sang iya olo gin- bo-bo ang lana nga ihalaplas, kag nga ginpahanungud sia sa pagpanaput sang mga panapton nga balaan, indi sia mag- bukas sang iya olo, bisan maggisi sang iya mga panapton. 11 Sia indi magasulud sa diifi may lawas nga patay sang bisan sin-o ; sia indi magpadagta, bisan tungud sa \y^. ama3^ bisan tungud sa iya iloy. 12 Sia indi maggowa sa balaan nga Puluy-an, bisan pagkuhaan niya sing dungug ang balaan nga Puiuy-an sang i3^a Dios; tungud kay ang purung- purung sang lana nga ihalaplas sang iya Dios yara sa ibabaw niya : ako si lehoba. 13 Magpangasawa sia sang babae nga ulay. 14 Indi sia magpangasawa, bisan sa balo kon sa binulagan, bisan sa linugos kon bigaon ; kondi magapangasawa sia sa isa ka ulay sa tunga sang iya banwa. 15 Indi niya pagkuhaan sing dungug ang iya kaliwatan sa tunga sang iya mga banwa, kay ako amo si leboba, nga nagapakabalaan sa iya." 16 Kag si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : 17 *' Ihambal kay Aaron kag isiling sa iya : Bisan sin-o nga tawo sa imo kaliwat, sa sulud sang imo mga kali- watan, nga may kulang sa lawas, indi sia magpalapit sa paghalad sang tinapay sang iya Dios. 18 Kay walay sin-o nga tawo nga may kulang sa lawas, nga magpalapit sa akon \ halaran : bisan ang tawo nga bulag, kon I piang, kon may ilong nga bungad, kon 156 21, 19. LEBITIKO, 22. 16. may bahin nga lakas ka laba kon lakas ka lip-ot ; 19 Bisan ang tawo nga may till kag kamiit nga ball ; 20 Bisan bugtot, kon piitot, kon may biti sa mata, kon katolon, kon kuganon, kon kinapon. 21 Walay sin-o nga tawo sa kaliwat ni Aaron, nga saserdote, nga may ku- lang sia sa lawas, magpalapit sa pagha- laci sang mga halad nga pinadabdabkay lehoba ; may kulang sia sa la was : indi sia magpalapit sa paghalad sang tinapay sang iya Dios. 22 Magakaon sia sang tinapay sang iya Dios, sang mga butang nga labing balaan, kag sang mga balaan ; 23 Lamang nga indi sia magkadto nayon sa kumbung, bisan magpalapit sia sa halaran, kay may kulang sia sa lawas ; sia indi magapakadibalaan sang akon mga balaan nga butang ; kay amo si lehoba nga nagabalaan sa ila." 24 Kag ginsiling ini ni Moises kay Aaron kag sa iya mga anak, kag sa ta- nan nga mga inanak ni Israel. Ang mga inakakaon sang mga butang nga balaan. KAG si lehoba nagham.bal kay Moises, nga nagasiling : 2 " Isiling kay Aaron kag sa iya mga anak nga magpain sila sang mga butang nga balaan sang m.ga inanak ni lerael, kag indi sila magpakadibalaan sang akon balaan nga ngalan sa mga butang nga ginapakabalaan nila sa akon : ako si lehoba. 3 Isiling-mo sa ila : Sa suliid sang ila mga kaliv^^atan, ang bisan sin-o nga tawo sa bug-OS ninyo nga kaliwatan, nga sa miahigko sia, magpalapit sa mga butang nga balaan, nga ginapakabalaan sang mga inanak ni Israel kay lehoba, ang amo nga tawo pagautdon sa atu- bangan nakon : ako si lehoba. 4 Bisan sin-o nga tawo sa kaliwat ni Aaron nga tabukawon sia, kon ginapan- gowaan, indi m^agkaon sang mga bu- tang nga balaan, tutub nga magtinlo sia. Subung man ang magkamlut sang bisan ano nga butang nga mahigko bangud sang pa' ay, kon tawo nga ginaawasan sang binhi ; 5 Kon ang tawo, nga magkamlut sang isa ka magamay nga sapat nga naghig- ko sa iya, kon tawo nga sa iya naghig- ko ang bisan ano nga kahigkoan ; 6 Ang tawo nga magkamlut sini, ma- gamahigko sia tubtub sa hapon, kag indi sia magkaon sa mga butang nga balaan tubtub nga mahugasan niya ang iya unud sang tubig. 7 Kag kon natunud na ang adlaw, magamatinlo sia ; kag sa olehe sarang sia makakaon sang mga butang nga ba- laan, kay iya kalan-on ini. 8 Indi sia magkaon sang butang nga patay, bisan sang kinusnit satig mga mapintas nga sapat nga nagapadagta sa iya : ako si lehoba. 9 Pagabantayan nila ang akon tugon, basi pa nga magdalala sila sang sala sa sini nga kabangdanan kag magkalama- tay sila, tungad kay ginpakadibalaan nila ini : ako si lehoba, nga nagapaka- balaan sa ila. 10 V/alay sin-o nga dumuluong nga makakaon sang butang nga balaan ; ang manugdapon sang saserdote kag ang iya sinoholan indi makakaon sang butang nga balaan. 11 Kon ang saserdote magbakal sing isa ka tawo sang iya pilak, ini sia sarang m-akakaon sa iya, sa amo man nga ba- gay ang nagkalata^vo sa iya balay ma- gakalaon sang iya tinapay. 12 Kon ang isa ka anak nga babae sang saserdote magbana sang dumulu- ong, indi sarang sia makakaon sang mga halad nga binayaw sang mga butang nga balaan. 13 Kon ang anak nga babae sang sa- serdote nanginbalo kon binayaan sia, nga waia sing anak, kagnagbalik sia sa balay sang iya amay, subung sa iya pagkapamatan-on, sarang sia makakaon sang tinapay sang ij^a amay ; kag wa- lay sin-o nga dumuluong nga sarang makakaon sa iya. 14 Kon ang isa ka tawo magkaon sang butang nga balaan sa sayup, ma- gadugang sia sang ij^a ikalima ka bahin sa ibabaw niya, kag pagaihatag niya sia sa saserdote, upud sang butang nga balaan. 15 Ang mga saserdote indi magpa- kadibalaan sang mga butang nga balaan sang mga inanak ni Israel, nga ginahalad nila kay lehoba ; 16 Basi pa nga, sa pagkaon sang ila mga butang nga balaan, pagaipapas-an nila sa ibabaw nila ang kalautan sang 15; 22. 17, LEBITIKO, 23.5. ila kasal-anan ; kay ako a mo si lehoba, nga nagapakabalaan sa ila." Ang uiga inugliaiad dapat nga maiiginwalay kulang. 1/ Kag si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : 18 " I iiambal kay Aaron- kag sa iya mga anak, kag sa tanan nga mga ina- nak ni Israel, kag isiling sa ila : Bisan sin-o nga tawo sa balay ni Israel, kon sa mga dumuluong sa Israel, nga buut maghalad sang iya halad tungud sang bisan ano nga iya panaad, kon sa bisan ano nga halad nga kinabubut-on niya, nga sa masunsun ginahalad nila kay lehoba siibung nga halad nga sinu- niig ; 19 Agud nga manginkalahamut-an na- yon sa inyo, kinafianglan nga lalaki iiii nga walay dagta, bisan gikan sa kaba- kahan, bisan gikan sa mga obeha, kon sa mga kanding. 20 Indi kamo magahalalad sing bisan ano nga may kulang ; kay indi ini ma- nginkalahamut-an panayon sa inyo. 21 Bisan sin-o nga tawo, nga maluyag maghalad sing halad sa paghidaet kay lehoba, sa pagtuman sing isa ka panaad kon sing halad nga kinabubut-on, bisan ini gikan sa kabakahan, bisan sia gikan sa mga obeha, magmanginhimpit sia, agud nga manginkalahamut-an sia ; wala gid sing nakulang sa iya sa lawas. 22 Indi kamo maga haialad kay lehoba sang bulag kon sang gupak, bisan sang inutdan kon pinilasan, kon katolon, kon kuganon ; sa ila indi kamo magahalalad sing mga halad nga pinadabdab sa iba- baw sang halaran ni lehoba. 23 Sarang ikaw makahalad sang halad nga kinabubut-on gikan sa baka kon gikan sa obeha nga may bahin nga lakas ka laba kon lakas ka lip-ot ; apang sa halad nga sa panaad indi kalahamut-an ini. 24 Indi kamo magahalalad kay lehoba sang kinapon nga sa pigsa, sa palpag, sa pinalasik kon sa ginutlab ; kag indi nin- yo paghimoon ini sa inyo duta. 25 Kag indi kamo magakulnha bisan ano sining mga butang sa kamut sang dumuluong sa paghalad sang tinapay sa inyo Dios ; kay ang inutdan sining mga sapat among kulang nila sa lawas : indi sila manginkalamut-an pahanayon sa inyo." 26 Kag si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : 2/ Kon matawo ang tinday sang baka, kon sang kordero, kon sang kanding, didto sia upud sa iya iloy sing pito ka adlaw ; apang kutub sa adlaw nga ika- walo pa ibabaw, manginkalahamut-an sia nga sa halad sang halad nga pinadab- dab kay lehoba. 28 Apang kon ini baka, kon obeha, indi kanio sarang makapugut sa iya kag sa iya tinday sa isa lamang ka adlaw. 29 Kag kon kamo maluyag magha- lad sang halad sa pagpasalamat kay lehoba, pagaihalad ninyo ini sa isa ka bagay nga manginkahalamut-an sia pa- hana.Yon sa inyo. 30 Sa sina gid nga adlaw pagakaonon sia ; indi kamo magbilin sa iya tubtub sa aga : ako si lehoba. 31 Busa, magbalantay-kamo sang akon mga sogo, kag ibutang-ninyo sila sa buhat : ako si lehoba. 32 Indi ninyo pagpakadibalaanon ang ngalan sang akon pagkabalaan, kag pagapakabalaanon ako sa tunga sang mga inanak ni Israel : ako si lehoba, nga nagapakabalaan sa inyo ; 33 Kag nga nagpagowa sa inyo sa duta sa Egipto, agud nga mangininyo ako Dios : ako si lehoba." Mga so nafaanuagud sa sarisari nga mga piesta. KAG si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : 2 " Ihambal sa mga inanak ni Israel kag isiling sa ila : Ini amo ang mga pinat-inan nga panag-on ni lehoba, nga pagaibantala ninyo subung nga mga pagtililipon nga balaan, ini sila mangin- akon tinandaan nga panag-on. 3 Sa anum ka adlaw magapangabud- lay kamo ; kag sa ikapito ka adlaw may isa ka sabado, nga inugpahuway, pag- katipon nga balaan : indi kamo raaghi- limo sing bisan ano nga pangabudlay; ini manginisa ka sabado kay lehoba sa tanan ninyo nga mga puluy-an, 4 Ini sila amo ang mga pinat-in nga panag-on ni lehoba, ang mga pagkati- pon nga balaan, nga pagaibantala ninyo sa ila panag-on nga tinapat : 5 Sa nahauna nga bulan, sa adlaw nga ikapulo kag apat sang bulan, sa tunga sang duha ka kahaponon, pagahi- waton ang paskua ni lehoba. 158 23.6. LEBITIKO. 23. 26. 6 Kag sa adlaw nga ikapulo kag lima sa sini nga bulan, may piesta sang mga tinapay nga walay tapay kay lehoba : sa pito ka adlaw magakalaon kamo sang mga tinapay nga walay tapay. 7 Sa nahauna nga adlaw may balaan kamo nga pagkatipon : indi kamo maga- hiiimo sing bisan ano nga pagpanga- biidlay nga inalagad. 8 Kag magahalad kamo sing mga halad nga pinadabdab kay lehoba sa pito ka adlaw. Sa ikapito ka adlaw may isa ka balaan nga pagtilipon ; indi kamo maghilimo sing bisan ano nga pagpangabudlay nga inalagad." 9 Kag si lehoba naghambal kay Moi- ses, nga nagasiling : 10 ''' Ihambal sa mga inanak ni Israel kag isiling sa ila : Kon makasuliid na kamo sa duta, nga pagaihatag ko sa inyo, kag magaalani kamo sang alanyon niya, magadalala kamo sa saserdote sang inupong sang mga nahauna tiga iniipong sang inj'-o alanyon. 11 Kag pagahabugon niya ang inu- pong sa atubangan ni lehoba, agud nga manginkalahamut-an sia sa pahanayon sa inyo; sa madason nga adlaw sang saba- do sang paskua pagahabugon sia sang saserdote. 12 Kag sa adlaw nga mahabog ninyo ang inupong, magahalalad kamo sing isa ka kordero nga walay dagta, nga isa ka tuig, sa halad nga sinunog kay lehoba. 13 Kag ang nahanungud sang mga halad r.ga kalan-on, manginduha sang ikapulo sang isa ka epa nga harina nga malum-ok. nga nasamoan sang lana, nga sa halad nga pinadabdab kay lehoba sa baho nga kalahamut-an, kag ang iya ha- lad nga ilimnou manginsa alak, ang ikapat ka bahin sang isa ka hin. 14 Indi kamo magkalaon sing tina- pay, bisan uyas nga sinanlag, bisan hilaw nga mga uhay tubtub sini gid nga adlaw, tubtub nga makadald kamo sang halad sa inyo Dios. Ini manginpalatukuran sa gihapon sa inyo mga kaiiwatan, sa tanan ninyo nga mga puiuy-an. 15 Kag magailisip-kamo kutub sa nia- sunud nga adlaw sang sabado, kutub sa adlaw nga nagdalala kamo sang inupong sang halad nga hinabug ; manginpito ka sabado nga bug-os si la. 16 Magailisip-kamo sing kalim-an ka adlaw tubtub sa adlaw nga madason sang ikapito ka sabado ; niyan magaha- lalad kamo sing halad nga kalan-on sa mga bag-ong bunga kay lehoba. 17 Sa inyo mga puluy-an magadalala- kamo sing duha ka tinapay nga sa halad nga hinabog ; duha ka tinapay sa duha ka ikapulo sang isa ka epa nga harina nga malum-ok ; pagalutoon sila nga may ta- pay : ini sila among nahauna nga mga bunga kay lehoba. 18 Upud sang tinapay magahalalad kamo sing pito ka kordero nga walay dagta, nga isa ka tuig, kag sing isa ka tin- day sang baka, kag duha ka karnero ; manginhalad sila nga sinunog kay lehoba upud sang nahanungrad nga mga halad nga kalan-on kag mga halad nga ilim- non ; halad ini nga pinadabdab sa baho nga kalahamut-an kay lehoba. 19 Magahalalad man kamo sing isa ka kanding nga laiaki subung nga halad tungud sang sala, kag duha ka kordero nga isa ka tuig nga sa halad sa paghi- daet. 20 Kag ang saserdote magahabog sa ila pati sang tinapay sang mga naha- unang bunga, nga halad nga hinabog, sa atubangan ni lehoba, pati sang duha ka kordero. Manginbalaan sila kay leho- ba, nga nahaiiungud sila sa saserdote. 21 Pagatiponon ninyo sa sini gid nga adlaw ang katilingbati ; may balaan kamo nga pagkatipon : indi kamo maghilimo sang bisan ano nga pagpangabudlay nga inalagad. Manginpalatukuran ini sa gi- hapon sa tanan ninyo nga mga puluy-an sa inyo mga kaiiwatan. 22 Kon mag-alani kamo sang mga alanyon sang inyo duta, indi ninyo pag- uruton sa pag-ani ang mga higad sang imo latagon, bisan pamolotan mo sing uhay ang imo inanihan : pagaibilin mo ini nga sa imol kag nga sa dumuluong : ako si lehoba, nga inyo Dios." 23 Kag si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling: 24 " Ihambal sa mga inanak ni Israel kag isiling sa ila : Sa bulan nga ikapito, sa nahauna sang bulan, may inugpahu- way nga sa inyo, isa ka ha;idumanan nga ginahantala sa tingug sang mga budyong, isa ka pagtilipon nga balaan. 25 Indi kam.o 'maghilimo sr.g bisan ano nga pagpangabudlay nga inalagad ; kag magaha alad-kam.o sai-g vnga halad nga pinadabdab kay lehoba." 26 Kag si lehoba naghivaibal kay Moises, nga nagasiling : 159 23. 27. LEBITIKO. 24. 3. 27 " Sa pagkamatuud, ang adlaw nga ikapulo sining ikapito nga bulaii mangin- adlaw sang katumbasan : may balaan kamo nga pagtilipon, pagapapaubuson ninyo ang inyo mga kalag, kag magaha- lalad kamo sing mga halad nga pina- dabdab kay lehoba. 28 Indi kamo maghilimo sang bisan ano nga pagpangabudlay sa sini gid nga adlaw, kay adlaw sia sang mga katumba- san sa paghimo sang katumbasan tungud sa in3''o sa atubangan ni lehoba nga inyo Dios. 29 Ngani, ang tanan nga tawo nga indi magpapaubus sa sini gid nga adlaw, pagautdon sia sa tunga sang iya banwa. 30 Kag ang bisan sin-o nga tawo nga maghimo sang bisan ano nga panga- budlay sa sini gid nga adlaw, pagaut- don ko ang amo nga tawo sa tunga sang iya banwa. . 31 Indi kamo magahiiimo sang bisan ano nga pagpangabudlay, ini manginpa- latukuran sa gihapon sa inyo mga kali- watan sa tanan ninyo nga mga puluy- an. 32 Ini manginisa ka sabado nga inugpahuway nga sa inyo ; pagapa- paubuson ninyo ang inyo mga kalag sa ikasiam ka adlaw sang bulan, kutub sa hapon. Sa isa ka hapon pa isa ka hapon hiwaton ninyo ang inyo sabado." 33 Kag si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : 34 " Ihambal sa mga inanak ni Israel, kag isiling sa ila : Sa adlaw nga ikapulo kag lima sa sining ikapito ka bulan may piesta sang mga payagpayag kay le- hoba, sa pito ka adlaw. 35 Sa nahauna nga adlaw may ba- laan nga pagtilipon ; indi kamo maghi- limo sang bisan ano nga pagpangabud- lay nga inalagad. 36 Sa pito ka adlaw magahalalad kamo sing mga halad nga pinadabdab kay lehoba ; kag sa ikaw^alo ka adlaw may pagtilipon kamo nga balaan kay le- hoba, kag mag halalad kamo sing mga halad nga pinadabdab kay lehoba : ini among pagtilipon nga maligdong ; indi kamo maghilimo sang bisan ano nga pagpangabudlay nga inalagad. 37 Ini sila among mga panag-on nga pinat-inan ni lehoba, nga pagaibantala ninyo subuug nga mga balaan nga pag- tilipon, sa paghalad kay lehoba sang mga halad nga pinadabdab, sang halad nga sinunog kag sang halad nga kalan- on, sang halad kag sang mga halad nga ilimnon, ang tagsa ka butang sa iya kaugalingon nga adlaw ; 38 Walay labut sang mga sabado ni lehoba, kag walay labut sang inyo mga dolot, kag walay labut sang tanan ninyo nga mga halad nga pinanaad, kag walay labut sang tanan ninyo nga mga halad nga kinabubut-on, nga pagaihatag ninyo kay lehoba, 39 Lamang sa adlaw nga ikapulo kag lima sining bulan nga ikapito, kon ma- tipon na ninyo ang patubas sang duta, pagahiwaton ninyo kay lehoba ang pi- esta, sa pito ka adlaw. Sa nahauna nga adlaw may isa ka inugpahuway, kay sa adlaw nga ikuwalo, isa pa adlaw nga inugpahuway. 40 Magakuluha kamo nga sa inyo, sa adlaw nga nahauna, sang mga bunga sang mga kahoy nga mga magayon, mga paklang, kag mga sanga sang mga kahoy nga madabung, sang mga sauses sang mga kasapaan ; kag magakalalipay kamo sa atubangan ni lehoba nga inyo Dios sa sulud sang pito ka adlaw. 41 Pagahiwaton ninyo ang piesta su- bung nga piesta ni lehoba sing pito ka adlaw ta tagsa ka tuig; ini manginpala- tukuran sa gihapon sa inyo mga kali- watan : sa bulan nga ikapito pagahiv^'a- ton ninyo ini nga piesta. 42 Sa pito ka adlaw magapuluyo kamo sa mga payagpayag ; ang tanan nga tu- manduk sa Israel magapuyo sa mga payagpayag, 43 Agud nga ang inyo mga kaliwatan makahibalo, nga ginpapuyo ko sa mga payagpayag ang mga inanak ni Israel, sang ginpagowa ko sila sa duta sang Egipto : ako si lehoba nga inyo Dios." 44 Kag ginpahayag ni Moises sa mga inanak ni Israel itimg mga panag-on nga pinat-in ni lehoba. Mga (ulutnaoon nahanungud sa sadngan kag sa latok. fyA KAG si lehoba naghambal kay ^^ Moises, nga nagasiling : 2 " Sogo-ka sa mga inanak ni Israel nga pagdalhan ka nila sing lana sang oliba nga lunsay, nga linabugay, nga sa suga ; agud nga mapadabdab sing dayon ang mga lamprahan. 3 Pagatatapon sila ni Aaron sa gowa 160 ^4. 4. LEBITIKO. 25. 3. •sang kumbung sang kahan sang pag- pamatuud sa Layanglayang sang pa- kigkitaan, agud nga magdalabdab sila kutub sa hapon tiibtub sa aga, sing dayon, sa atubangan ni lelioba : ini manginpalatukuran sa gihapon sa in3'^o mga kaliwatan. 4 Sa ibabaw sang sadngan nga bus-ug pagatatapon niya gihapon ang mga lamprahan sa atubangan ni lehoba. 5 Kag magakuha ka sing harina nga malum-ok, kag magaluto ka sa iya sing napulo kag duha ka torta : sa tagduha ka ikapiilo sang isa ka epa ang tagsa ka torta ; 6 Kag pagaipahamtang mo sila sa duha ka obay, anum sa tagsa ka obay, sa ibabaw sang latok nga putli sa atubangan ni lehoba. 7 Kag pagabutangan mo sa ibabaw -sang tagsa ka obay sang insienso nga matinlo, agud nga ini raagmanginhan- dumanan nga sa tinapay subung nga halad nga pinadabdab kay lehoba. 8 Sa sabadosabado pagakubayon ang tinapay sa atubangan ni lehoba sa giha- pon: ini among katipan nga dayon gikan sa mga inanak ni Israel. 9 Kag ini nahanungud kay Aaron kag sa ij'^a mga anak nga pagakaonon niia ini sa isa ka duug nga balaan ; ka}'" butang sia nga balaan gid nga sa iya gikan sa mga halad nga pinadabdab kay lehoba : ini among palatukuran nga dayon. Mga silot sa m^a snapasiiisiahon kag mga nagapatay sa isigkatawo. 10 Kag ang anak sang isa ka babae nga Israelinhon, nga anak sang isa ka Egiptohanon, naggowa sa tunga sang mga inanak ni Israel ; kag ang anak sang Israelinhon nga babae nag-away, sa tunga sang dulugan, sa isa ka tawo nga Israelinhon. 11 Kag ang anak sang Israelinhon nga babae nagpasipala sa Ngalan, kag nagpanghimalaut sa iya ; kag gindala nila sia kay Moises, (ang ngalan sang iya iloy amo si Selomit, anak nga babae ni Debri, sa kabikahan ni Dan), 12 Kag ginbutang nila sia sabilango- an tubtub nga ang paghukom mapa- hayag sa ila sa baba ni lehoba. 13 Niyan si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : 14 " Pagowaa sa dulugan ang raa- himalauton, kag ang tanan nga nag- palakabati sa iya magbulutang sang mga kamut sa ibabav/ sang iya olo, kag pagbatohon sia sang bug-os nga kati- lingban. 15 Kag pagaihambal mo sa mga ina- nak ni Israel, nga nagasiling : Bisan sin-o nga tawo nga maghimalaut sa iya Dios, magadala sang iya sala. 16 Kag yadtong magpasipala sa nga- lan ni lehoba, sa pagkamatuud, paga- patyon sia : sa walay kalooy pagabato- hon sia sang bug-os nga katilingban, bisan sia dumuluong, bisan sia tuman- duk ; kon magpasipala sia sa Ngalan, pagapatyon sia. 17 Bisan sin-o nga magpatay sa isa ka tawo, sa pagkam.atuud, pagapatyon sia. 18 Kag ang magpatay sing isa ka sa- pat, m.agauli sia tungad sa iya, kabuhi tungud sang kabuhi. 19 Bisan sin-o nga magdaut sa iya isigkatawo, sono sang ginhimo niya, pa- gahimoon ang amo man sa iya : 20 Balbag tungud sa balbag, mata tu- ngud sa mata, ngipon tungud sa ngipon : sa daut nga nahimo sa isa, pagahimoon ang amo man sa iya gid. 21 Ang magpatay sing isa ka sapat, magauli sia sa iya ; apang ang magpatay sa isa ka tawo, pagapatyon sia. 22 May isa gid kamo ka katadlungan nga sa tanan : manginangay sa dumulu- ong kag sa tumandok ; kay ako amo si lehoba, nga inyo Dios." 23 Kag si Moises naghambal sa mga inanak ni Israel ; kag ginpagowa nila sa dulugan ang mahimalauton kag ginpa- tay nila sia sa haboy sang mga bato. Kag ginhimo sang m.ga inanak ni Israel, sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises. Ang tu]g nga sinabado kag ang iu\g sang kafaiiowayan. QC KAG si lehoba naghambal kay ^^ Moises sa bukid sa Sinai, nga na- gasiling : 2 " Ihambal sa mga inanak ni Israel kag isiling sa ila : Kon magsululud ka- mo sa duta, nga pagaihatag ko sa inyo, ang duta magapalahuway : may isa ka sabado kay lehoba. 3 Pagatamnan mo sa anum ka tuig ang imo latagon, kag pagatapson mo ang mga sanga sang imo kaubasan sa anum I6l 25.4. LEBITIKO. 25. 26, ka tuig, kag pagapamopoon ang iya ruga bunga ; 4 Kag sa ikapito nga tuig ang duta may isa ka sabado, isa ka pahuway, isa sabado kay lehoba : indi mo pagtamnan ang imo latagon, bisan panapson mo ang ntga sanga sang imo kaubasan. 5 Ang dagakan sa imo inanihan, indi mo pag-anihon, kag ang mga ubas sa imo kaubasan nga wala matapas, indi mo pagpamopoan ; mangintuig ini sa pahuway nga sa duta. 6 Ang bunga sang sabado sang duta manginkalan-on nga sa inyo, sa imo, sa imo alagad nga lalaki kag babae, sa imo mamumugon kag sa dumuluong nga nagapanlugayav/ upud sa imo. 7 Kag manginkalan-on yadtong tanan nga bunga niya sa imo mga sapat Icag sa mga kahayupan, nga yara sa imo duta. 8 Kag ikaw magaisip nga sa imo sing pito ka semana sang mga tuig, maka- pito sa pito ka tuig, kag ang mga adlaw sining pito ka sabado sang mga tuig, manginkap-atan kag si am ka tuig sa imo. 9 Niyan ipalibot-mo ang budyong nga matunug, sa bulan nga ikapito, sa ikapulo sang bulan : pagahimoon ninj^o nga ang budyong maglibot sa bug-os ninyo nga duta sa adlaw sang katum- basan. 10 Kag pagapakabalaanon ninyo ang tuig nga ika lim-an, kag pagaibantala ninyo sa duta ang kahilowayan sa tanan niya nga mgapumuluyo: manginpaghili- nugyaw sa inyo : magapalauli kamo ang tagsatagsa ^a iya kaugalingon, kag ang tagsatagsa magabalik sa iya panimalay. 11 Manginpaghilinugyaw sa inyo ang tuig nga ikakalim-an : ini nga tuig indi kamo magatalanum, bisan magapalanga- ni sang dagakan, bisan magapamopo ka sang imo kaubasan nga wala matapas ang mga sanga ; 12 Kay ini amo ang tuig sang Paghi- linugyaw: manginbalaan sia sa inyo; pagakaonon ninyo ang patubas sang mga latagon. 13 Sa sini nga tuig sang Paghilinug- yaw magapalauli kamo ang tagsatagsa sa iya kaugalingon. 14 Kon magbaligya ka sing bisan ano nga butang sa imo isigkatawo, konmag- bakal ka sing bisan ano nga butang sa kamut sang imo isigkatawo, wala sing magdaut bisan sin-o sa iya utud. 15 Sono sang kadamuon sang mga tuig, sa tapus sang Paghilinugyaw, paga- tabaon mo sa imo isigkatawo ; kag sono sa kadamuon sang mga tuig sa patubas, sia magabaligya sa imo. 16 Sono sa kadamuon sang mga tuig pagadugangan mo ang iya bill, kag sono sa buhin sang mga tuig pagabu- hinan mo ang iya bill ; kay amo ang kadamuon sang mga patubas nga pagai- baligya niya sa imo. 17 Kag indi magadaut ang bisan sin-o sa iya isigkatawo ; apang magakahad- luk ka sa imo Dios ; kay ako si lehoba, nga inyo Dios, 18 Ibutang-ninyo sa buhat ang akon mga palatukuran, kag bantayi-ninyo ang n^ga tulumanon, kag buhata-ninyo sila, kag sa sini magapuluyo kamo sa duta nga mga malig-on. 19 Kag ang duta magapamunga, kag magakalaon kamo tubtub nga mabusug^ kag magapuluyo kamo sa iya nga may kalig-unan. 20 Kag kon magsililing kamo : ; Ano bala ang pagakaonon namon sa ikapito ka tuig, kon indi kami dapat magtanum, bisan magtipon sang amon mga patu- bas? 21 Ako magapadala sa inyo sang akon pagpakamaayo sa ikan-um ka tuig, kag sia magapatubas sing tuman nga bunga nga sa tatlo ka tuig ; 22 Kag magatalanum-kamo sa ika walo ka tuig, kag magkalaon kamo sang mga bunga nga laon tubtub sa tuig nga ika- siam ; tubtub nga mag-abut ang patubas sang ikaivalo, magakalaon kamo sang laon. Sa paggawad sang mga kaugaliogan nga duta kag sang mga uiipon. 23 Kag ang duta indi mabaligya sa dayon gid, kay ang duta akon sia, nga kamo mga dumuluong kag mga manug- dapon nga sa akon. 24 Sa tanan nga duta sa inyo kauga- lingon, magatulugot kamo sang gawad sa duta. 25 Kon magimol ang imo utud, kag magbaligya sing diyot sang iya kaugali- ngon, magaabut ang iya manuggawad, nga amo ang iya iiimata nga labing malapit, kag magagawad sia sang ginba- ligya sang iya utud. 26 Kag kon ang tavvo wala sing ma- 162 25. 27. LEBITIKO, 25. 47. nuggawad kag ang iya kamut makati- gayon sing tuman nga sa paggawad sa iya, 2^ Niyan magaisip sia sang mga tuig sang ij^a pagbaligya, kag pagabayaran niya sang mabilin sa tawo nga ginbalig- yaan niya, kag magabalik sia sa iya j kaugalingon. j 28 Apang kon indi makakita ang iya kamut sang tuman nga sa paguli sa iya, ang butang nga binaligya maga- I pabilin sa kamut sang nagtaba, tubtub sa tuig sang Paghilinugyaw ; kag paga- luwason ini sang Paghilinugyaw, kag ang manxigbaUgya magabalik sa iya kau- galingon. 29 Apang kon ang isa ka tawo mag- baligya sang balay nga puluy-an, nga tmhamtang sa banwa nga nalibutan sang kuta, ang iya katadlungan sa paggawad niagadugay tubtub nga matapus ang isa ka tuig sang pagbaligya sa iya : ang katadiufigan sa paggawad magadugay sing isa ka tuig. 30 Kag kon indi magawad ini sa sulud sang isa ka tuig nga bug-os, ang balay nga nahamtang sa isa ka banwa nga na- libutan sang kuta, mabilin nga indi ma- gawad sa hamut sang nagbakal, kag sa iya kaliwatan : indi sia maluwas sang Paghilinugyaw. 31 Apang ang mga balay sa mga mi- Txoro nga wala sing mga kuta sa palibot, pagakabigon sila subung sang mga lata- gon sang kadutaan : ang ila katadliDigan sa paggawad mangindayon kag pagalu- wason sila sang Paghilinugj^aw. 32 Apang nahanungad sang mga ban- wa sang mga Lebinhon kag sang mga balay sa mga banwa nga ila kaugali- ngon, ang katadlungan sa paggawad ma- gapadayon sa gihapon nga sa mga Lebinhon. 33 Kon ang isa sang mga Lebinhon may galawaron, nga balay nga binaligya, sa banwa nga iya kaugalingon, pagalu- wason ini sang Paghilmugyaw : tungiid kay ang mga balay sa mga banwa sang mga Lebinhon amo ang kaugal.ngon nila sa tunga sang mga inanak ni Israel. 34 Apang ang mga latagon nga naga- lilibot sa ila mga banwa, indi pagibalig- ya, kay kaugalingon sila nila sa gihapon. 35 Kag kon ang imo utud, nga yara malapit sa nno, magimol kag magku- ]angkulang, pagasapopohon mo sia : su- bung nga dumuluong kon manugdapon, magapuyo sia upud sa imo. 36 Indi ka magapasaka sa ij'^a, bisan magpasagahay, kondi magakahadluk ka sa imo Dios, kag nga ang imo utud mag- kabuhi upud sa imo. 37 Lidi mo pagapasakaon sa iya ang imo kuarta, bisan ang imo kalan-on pagapasagahayan mo : 38 Ako si lehoba, nga inyo Dios, nga nagpagowa sa inyo sa duta sa Egipto sa paghatag sa inyo sang duta sa Kanaan, agud magmangininyo ako Dios. 39 Kag kon ang imo utud nga yara malapit sa imo, magimol kag magba- ligya saimo, indi mo sia pagapaalagaron subung sang ulipon ; 40 Magapuyo sia upud sa imo subung nga mamumugon kon manugdapon, kag magaalagad sia sa imo tubtub sa tuig sang Paghilinugyaw. 41 Niyan manginluwas sia sa imo, sia kag ang iya mga anak upud sa iya ; kag magabalik sia sa iya panimalaj^ kag ma- gabalik man sia sa kaugalingon sang iya mga ginikanan. 42 Kay mga ulipon ko sila, nga ginpa- gowa ko sila sa duta sa Egipro ; indi sila sarang mabaligya subung nga mga ulipon. 43 Indi ka magagahum sa iya nga may kapintas, kondi magkahadluk ka sa imo Dios, 44 Apang ang mga ulipon nga lalaki kag mga babae nga mahanungud sa imo, magagilikan sa mga katav.'ohan nga yara sa palibot ninyo ; sa ila sarang kamo makabakal sing mga ulipon nga lalaki kag mga babae. 45 Sarang man kamo makabakal sa ila sang mga anak sang mga umalagi, nga nagapanlugayaw sa tunga ninyo, kag sa ila m,ga panimalay nga yara sa tunga ninyo, sang mga nagkalatawo sa ila sa inyo duta : sila manginkaugalingon ninyo. 46 Pagaipapanubli ninyo sila sa inyo mga anak sa olehe ninj^o sa pagtagiya sa ila : pagapaalagdon ninyo sila sing" da3^on. Apang sa inyo mga utud, ang mga inanak ni Israel, bisan sin-o sa inyo I indi maggahum nga may kapintas sa iba- baw sang iya litud. 47 Kag kon ang isa ka dumuluong, kon ang isa ka tawo nga manugdapon upud sa imo, magmangaranon, kag ang I imo utud upud sa iya magimol kag 163 25.48. LEBITIKO. 26. 15. magbaligya sia sa dumuluong, nga ma- | nugdapon upud sa imo, kon sa isa ka ka- liwat sang panimalay sang dumuluong ; 48 5a tapus na nakabaligya sia, may . katadlungan sia gihapon sang gawad : j isa sang iya mga litud sarang maka- | gawad sa iya, I 49 Kon ang iya bata, kon ang anak j sang iya bata sarang makagawad sa iya. kon bisan sin-o sang iya malapit nga himata sa iya panimalay sarang makagawad sa iya ; kag kon ang iya kaugalingon nga kamut nakakita sing mga kalalangan, magagawad sia sa iya kaugalingon. 50 Kag magaisip sia sang panag-on sa sadtong nagbakal sa i3'^a, kutub sang tuig nga nagbaligya sia sa iya tubtub sa tuig sang Paghilinugyaw, kag ang kuarta sang iya pagbaligya manginsono sang kadamuon sang mga tuig: kag pagahimoon sa iya sono sa panag-on sang isa ka sinoholan. 51 Kon may mabilin pa sa iya nga madamu nga mga tuig, sa nagakaigo sa ila pagaiuli niya ang bill sang iya gawad, ang kuarta nga ginbakal sa iya. 52 Kag kon mabilin ang pila ka tuig lamang tubtub sa tuig sang Paghilinug- yaw, niyan pagaisipon upud sa iya kag pagaiuli niya ang bili_ sang iya gawad sa nagakaigo sa iya mga tinuig. 53 Subung sang mamumugon sa ti- nuigtuig dira upud sa iya ; kag ang iya agalon indi magagahum sa iya nga may kapintas sa atubangan sang imo mga mata. 54 Apang kon indi sia magawad sa bisan isa sining mga bagay, niyan malu- was sia sa tuig sang Paghilinugyaw, sia kag ang iya mga anak upud sa iya. 55 Kay akon mga ulipon ang mga inanak ni Israel ; mga ulipon nakon sila, nga ginpagowa ko sila sa duta sa Egipto : ako si lehoba, nga inyo Dios. Mga panaad kag mga pinat-in na nga mga silot. CyC\ DILI kamo maghilimo nga sa ^O inyo sing mga diosdios, bisan magpalatindug kamo sing mga larawan nga tinigban, bisan mga haligi nga larawan: kag dili kamo magpalaham- tang sa inyo duta sing bato nga napa- nigban nga larawan sa pagyaub sa atubangan nila ; kay ako amo si lehoba nga inyo Dios. 2 Pagabantayan ninyo ang akon mga sabado, kag magatalahud kamo sang a- kon balaan nga Puluy-an : ako si lehoba. 3 Kon maglalakat kamo sa akon mga palatukuran kag magbalantay kamo- sang akon mga sogo sa pagbutang sa ila, sa buhat, 4 Pagaihatag ko sa inyo ang mga ulan sa ila mga panag-on, agud nga ang duta maghatag sang iya patubas, kag ang kahoy sa latagon maghatag sang iya bunga. 5 Kag ang lininas sang inyo mga uyas magalambut sa ani, kag ang ani maga- lambut sa tanum ; kag magakalaon kamo- sang iya tinapay sa kabuganaan, kag magapuluyo kamo nga mga malig-on sa inyc duta. 6 Kay pagaipahamtang ko ang pag- hidaet sa duta ; kag magatololog kamo- nga walay sin-o nga magapakurug sa inyo : pagakuhaon ko man sa inyo duta ang mga malain nga sapat, kag ang hinangiban indi mag-agi sa inyo duta. 7 Kag pagalagson ninyo ang inyo mga kaaway,.kag magakalapukan sila sa hinganiban sa atubangan ninyo : 8 Lima sa inyo magalagas sa isa ka gatus, kag isa ka gatus sa inyo naga- lagas sa napulo ka libo ; kag ang inya mga kaaway magakalapukan sa hi- nganiban sa atubangan ninyo. 9 Kag magabalikid ako naj'^on sa inya, kag pagapakaniaayohon ko kamo, kag pagapadamuon ko kamo, kag pagatuku- ron ko ang akon katipan upud sa inyo. 10 Kag magakalaon kamo sang mga bunga nga laon nga dugay na, kag pagapagowaon ninyo ang mga laon, agud nga mabutang ang mga bag-o. 11 Kag pagaipahamtang ko ang akon Pulu3^-an sa tunga ninyo, kag indi kama pagakangil-aran sang akon kalag. 12 Magalakat man ako sa tunga ninyo kag magamangininyo ako Dios, kag kamo magamanginakon banwa. 13 Ako amo si lehoba nga inyo Dios, nga nagpagowa sa inyo sa duta sang Egipto, agud nga indi na kamo mag- manginalagad nila. Ginbugto ko ang mga gikus sang inyo singkaw, kag ginpalakat ko kamo nga mga naga- talanga. 14 Apang kon indi kamo buut mag- pamati sa akon, bisan magtuman sining tanan ko nga mga sogo ; 15 Kag kon pagtamayon ninyo ang 164 26, J6. LEBITIKO. 26. 36. akon mga palatukuran, kag kon ang inyo kalag mag'-angil-ad sang akon mga tukimanon, sa iudi pagbutang sa buhat sang tanan nakon nga mga sogo, sa paglalis sang akon katipan ; l6 Ako man, yari karon, ang pagahi- moon ko sa inyo : Pagaitugyan ko kamo sa kakugmat, sa anus, kag sa hilanat, nga magapahagas sang mga mata kag ma- gapalapyo sang kalag : magatalanum kamo sa walay pulus sang inyo binhi, kay pagakaonon ini sang inyo mga kaaway ; ij Kag pagaibutang ko ang akon nawung batok sa inyo, sa bagay nga pagapilason kamo sa atubangan sang inyo mga kaaway, kag pagagahumau kamo sa mga nagakalaakig sa inyo, kag magapalalagyo kamo nga walay sin-o nga nagalagas sa inyo. 1 8 Kag kon sa sini pa nga mga butang indi ninyo ako pagpamatian, maga- balik ako sa pagsilot sa inyo sing labi pa sa makapito tungud sang inyo mga sala. 19 Kag pagaboongon ko ang palabila- bi sang inyo kabakuran : pagahimoon ko ang inyo kalangitaa subung sang salsal- on kag ang inyo duta subung sang tumbaga. 20 Ang inyo kusug magaluya sa wa- lay pulus ; kag ang inyo duta indi magahatag sang iya patubas, bisan ma- gahatag ang kahoy sa latagon sang iya bunga. 21 Kag kon maglalakat kamo batok sa akon kag indi ninyo ako pagtumanon, pagapilason ko kamo sing labi pa sa makapito, sono sang inyo mga sala. 22 Pagaipadala ko sa ibabaw ninyo ang mga mapintas nga sapat sang lata- gon, nga magaagaw sang inyo mga anak nga lalaki, kag nga magalaglag sang inyo mga kahayupan kag nga magapadiyotay sa inyo, sa bagay nga magamuluhaymu- hay ang in\^o mga dalan. 23 Kag kon sa sining mga butang magsalawayon pa kamo kag maglalakat kamo batok sa akon, 24 Ako man magalakat batok sa inj'o, kag pagapilason ko kamo, hoo, ako, sing makapito pa tungud sang inyo mga sala. 25 Kag pagadalhon ko sa ibabaw nit>- yo ang hinganiban nga manugtimalus sang katipan nga gintamay : kag kon magtiiilipon kamo sa inyo mga banwa, ako magapadala sang kamaty sa tunga ninyo, kag pagaipanugyan kamo sa mga kamut sang kaaway. . 26 Kon maboong ko na ang sungkod \ sang tinapay, magaluto ang napiilo ka I babae sang inyo tinapay sa isa lamang j ka horno, kag pagaiuli nila sa inyo ang j inyo tinapay sa timbang ; kag magaka- laon kamo, apang indi kamo magkala- busug. 27 Kag kon bisan pa sini indi kamo i magpalamati sa akon, kondi nga magla- I lakat kamo batok sa akon, I 28 Niyan ako magalakat batok sa inyo sa akon kasingkal, kag pagasilotari ko man kamo sing makapito pa bangud sang inyo mga sala. 29 Kag magakalaon kan-'o sang mga unud sang inyo mga anak nga lalaki, ' magakaloon kamo sang mga unud man I sang inyo mga anak nga babae ; 30 Kag pagalaglagon ko ang inyo mga mataas nga duug, pagagapason ko 1 ang inyo mga larawan sang adlaw, pagaihaboy ko ang in3'^o mga lawas nga ; patay sa ibabaw sang mga la was nga : patay sang inyo mga diosdios, kag ang j akon kalag magakangil-ad sa inyo. i 31 Kag pagapakahanayakon ko ang inyo mga kabanwaanan, kag pagahapa- yon ko ang in.vo mga balaan nga Puluy- an, kag indi manginkalahamut-an ko ang baho sing inyo mga pahamut. 32 Pagahapayon ko man ang duta, sa bagay nga magakalatingala sa iya ang inyo mga kaaway, nga nagapuluyo sa iya. 33 Kag pagaiwaraag ko kamo sa tunga sang mga katawohan, kag pagaiha- lahad ko ang hinganiban sa olehe ninyo^ kag ang inyo duta manginisa ka kaha- payan, kag ang mga kabanwaanan ma- nginisa ka kahanayakan. 34 Niyan ang duta magaagum sang iya mga sabado sa bug-os nga panag-on sang iya kahapayan, sa didto pa kamo sa duta sang inyo mga kaaway ; niyan ang duta magapahuway kag magaagum sang iya mga sabado. 35 Sa bug-OS nga panag-on sang iya kahapayan magapahuway sia, kay wala sia magpahuway sa inyo mga sabado, sang nagapuluyo kamo sa iya. 3t) Sa nahanungud sa mga magkala- bilin sa inyo, pagaipatuduk ko ang ka- luyahon sa ila mga tagiposoon sa duta sang ila mga kaaway, sa bagay nga magpapalagyo sa ila ang kagahud sang T6; 26. H7. LEBITIKO. 27. 11. isa ka dahon nga magkulas ; kag maga- palalagyo sila subung sang nagapalagyo sa hinganiban, kag magakalapukan sila nga walay sin-o nga nagalagas sa ila. ^y Magasinunguanay ang ibari sa iban, subung nga nagapalagyo sila sa atubangan sang hinganiban, bisan pa walay bisan sin-o nga nagalagas sa ila ; kag indi kam3 sarang makabatok sa atubangan sang inyo mga kaaway. 38 Magakaladula kamo sa tunga sang mga katawohan, kag pagahalunhunon kanio sang duta sang inyo mga kaaway. 39 Nahanungud sa mga magkalabilin sa inyo, magahalagas sila sa mga kadutaan sang inyo mga kaaway bangud sang ila kalautan ; kag magahalagas man sila sa mga kalautan saiig ila mga ginikanan sa tingub sa ila. 40 Kag kon sila magtuluad sang ila kalautan kag sang kalautan sang ila mga ginikanan, kag sang mga paglapas nga ginlapas niia batok sa akon, kag kon sila fuagkilala nga naglalakat sila sa sumpung nakon, 41 Ako naglakat man sa sumpung nila, kag gindala ko sila sa duta san.g ila mga kaaway ; kon niyan magpaubus ang ila tagiposoon nga ditinuli, kag kon niyan magbalaton sila sang silot sang ila kalautan, 42 Ako magapanumdum sang akon katipaii kay lakob, kag magapanumdum man ako sang akon katipan ka}?^ Isaak, kag subung man magapanumdum ako sang akon katipan kay Abraham, kag magapanumdum ako sang duta ; 43 Kay ang duta pagabayaan nila, kag magaagum sia sang iya mga sabado, sang nahapay sia, nga wala sila ; kag pagabatonon nila ang silot sang ila kalautan, bangud, hoo, bangud kay ginsikway nila ang akon mga tuluma- non kag ang ila kalag nagkangil-ad sang akon mga palatukuran. 44 Apang walay sapayan, sang sila didto sa duta sang ila mga kaaway, wala ako magasikway sa ila, kag wala ko sila pagkangil-ari, sa pagpapas sa ila sing bug-OS kag sa pagpaka walay pulus sang akon katipan sa ila ; kay ako si lehoba nga ila Dios. 45 Kag magapanumdum ako pahana- yon sa ila sang katipan nga daan, nga tungud sa iya ginpagowa ko sila sa duta sa Egipto, sa mga mata sang mga kata- wohan, agud nga magmanginila ako Dios : ako si lehoba." 46 Ini sila amo ang mga palatukuran, ang mga tulumanon kag ang mga kaso- goan nga gintukud ni lehoba sa tunga niya kag sa mga inanak ni Israel, sa bu- kid sa Sinai, sa kamut ni Moises. Nahanungud sa tn|a saad kag sa mga ikapulo. KAG naghambal si lehoba kay 27 Moises, nga nagasiling mga manaic ni Israel Kon ang isa nagpa- 2 "Ihambal sa kag isiling sa ila in sing bisan ano tungud sang isa ka sa- ad, ang mga tawo niahanungud kay le- hoba, sono sang imo pagpabili. 3 Ang imo pagpabili manginsono sang masunud : Kon ang isa ka tawo yara sa tunga sang duha ka pulo kag kan-uman ka tuig, ang imo pagpabili manginkalim- an ka siklo nga pilak, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an ; 4 Kon isa ka babae, ang imo pagpabili manginkatloan ka siklo. 5 Kon ang edad yara sa tunga sang lima kag duha ka pulo ka tuig, ang imo pagpabili sa lalaki manginduha ka pulo ka siklo, kag sa babae, napiilo ka siklo. 6 Kon ang edad yara sa tunga sang isa ka bulan kag lima ka tuig, ang imo pag- pabili sa lalaki manginlima ka siklo nga pilak, kag sa babae, ang imo pagpabili, mangintatlo ka siklo nga pilak. 7 Kag kon ang edad kan-uman ka tuig pa ibabaw, ang imo pagpabili magman- ginnapiilo kag lima ka siklo, kon lalaki, kag napulo ka siklo, kon babae. 8 Apang kon ang nagpanaad tuman gid ka imol S3, pagbayad sang imo pag- pabili, pagapapaatubangon sia sa saser- dote,kag ang saserdote magapabili sa iya. Ang saserdote magabakibaki sa nagsaad sa nagakaigo sa iya masarangan. 9 Kon fiahanuf?gud sa isa ka hayup, nga sa iya sarang makahalad kay lehoba, ang tanan nga sa ila pagihatag kay leho- ba, manginbalaan. 10 Indi sia pagtlisan, bisan pagbay- lohan ang maayo sang malain, bisan ang maiain sang maayo. Kag kon sa bisan ano nga bagay pagbaylohan ang isa ka hayup sang isa, niyan sia subung man ang iya baylo, magabalalaan sila. 11 Apang kon bisan ano nga sapat- nga mahigko, nga indi sarang ma- halad kay lehoba, pagapaatabangon ang sapat sa atubangan sang saserdote ; 166 27. 12. LEBITIKO. 27. 34. 12 Kag pagapabilihan sia sang saser- dote, kon sia maayo kon malain, kag mabilin ang hili sono sang imo pagpabili, saserdote. 13 Kag kon buut maggawad sa iya. pagadugangan ang ikalima ka bahin sa imo pagpabili. 14 Kon ang isa ka tawo magpakaba- laan sang iya balay, agud nga mangin- balaan kay lehoba, ang saserdote maga- pabili sa iya, subung nga maayo kon malain sia ; ang iya bili manginsono sang pagpabili sang saserdote. 15 Kag kon ang nagpabaiaan sang iya balay, maluyag maggawad sa iya, maga- dugang sia sang ikalima ka bahin sang kuarta sang imo pagpabili, kag ang haldy manginiya. 16 Kon ang isa magpakabalaan sang isa ka bahin sang latagon, nga iya kaii- galingon, kay lehoba, ang imo pagpabili manginsono sang natanum sa iya ; ang natanum nga isa ka homer nga sebada pagapabilihan sing kaliman ka siklo nga pilak. 17 Kon sia magpakabalaan sang iya latagon tubtub sang tuig sang Paghili- nugyaw, magabili sia sono sa imo pag- pabili, 18 Kay kon sia magpakabalaan sang iya latagon sa tapus sang Paghilingyaw, ang saserdote magaisip sang kuarta so- no sang mga tuig nga mabilin tubtub sa tuig sang Paghilinugyaw, kag pagaipa- kubus sa imo pagpabili. 19 Kag kon ang nagpakabalaan sang latagon, maluyag maggawad sini, maga- dugang sia sang ikalima ka bahin sang kuarta sa imo pagpabili sa iya, kag magamangin iya aug latagon. 20 Apang kon indi sia maggaw^ad sang latagon, kag kon mabaligya ang latagon sa isa ka tawo, sia indi na sa- rang makagawad sini. 21 Kag ang latagon, kon maluwas sang Paghilinugyaw, manginbalaan sia kay lehoba, subung nga latagon nga pinaha- nungud gid kay lelioba : ang pagkatagiya sa iya manginiya sang saserdote. 22 Kon ang isa ka tawo magpakaba- laan sing latagon, nga ginbakal niya, kay lehoba, nga indi bahin sang iya kau- galingon, 23 Ang saserdote magaisip sa iya sang bili sang i3^a pagpabili tubtub sa tuig sang Paghilinugyaw, kag ini tiga tawo magabayad sang imo pagpabili sa sin a gid nga adlaw, subung nga butang nga balaan kay lehoba. 24 Kag sa tuig sang paghilinugyaw ang latagon magabalik sa sadtong nag- bakal sini, kag sa amo gid nga natung- dan sang pagkatagiya sang duta. 25 Ang tanan mo nga mga pagpabili rnanginsa mga siklo sang balaan nga Puluy-an : ang isa ka siklo amo ang duha ka pulo ka geras. 26 Lamang, w^aiay bisan siu-o nga sarang makapakabalaan sang mga pa- nganay sang mga kahayupan, nga si la nahanungud na kay lehoba tungud sang pagkapanganay : bisan sia hayup nga baka, bisan sia obeha, iya na sia ni lehoba. 27 Kon hayup sia nga mahigko, paga- gawaronsia sono sang imo pagpabili nga maggabaw sia sang ikalima ka bahin ; kag kon indi sia maggawad, pagaibaligya ini, sono sa imo pagpabili. 28 Lamang, bisan ano nga butang nga pinahanungud gid, nga napahanungud gid sang isa ka tawo kay lehoba, sa tanan nga iya kaugalingon, bisan sia tawo, bisan sia hayup, kon bahin sang latagon nga iya kaugalingon, indi sarang mabaligya, bisan magawad : ang tanan nga butang nga pinahanungud gid, balaan gid ini sia kay lehoba. 29 Bisan sin-o sang mga taw:> nga gin- pahanungud sa katagudilian indi sarang s a magawad : sa pagkamatuud, paga- patyon sia. 30 Ang tanan nga ikapulo sang duta, bisan sia sa duta nga tinanum, bisan sia sa bunga sang mga kakahoyan, naha- nungud na ini kay lehoba : balaan na sia kay lehoba. 31 Kon ang isa maluyag maggawad sang bisan ano nga bahin sang iya ika- pulo, magagabaw^ sia sang ij^a ikalima nga bahin. 32 Kag nahanungud sa tanan nga ikapulo sang kabakahan kon sang mga obeha, sa tanan nga mag-agi sa idalum sang sungkod, ang tagsa ka ikapulo nga hayup, manginbalaan kay lehoba. 33 Indi pagpilion kon sia maayo kon malain, kag indi pagbaylohan sia ; kag kon mahanabu nga mabaylohan, ang baylo kag ang binaylohan manginbalaan sila : Indi sila sarang magawad." 34 Ini sila among mga sogo,_ nga ginsogo ni lehoba, kay Moises nga sa mga inanak ni Israel, sa bukid sa Sinai. 167 ANG IKAP-AT NGA TOLON-AN NI MOISES NGA GINAHINGALANAN Ang pagisip sang mga IsraeHnhcn sa kahauayakan sa Sinai. 1KAG naghambal si lehoba kay Moises sa kahanayakan sang Sinai sa Layanlayang sang pakigkitaan, sa na- hauna sang bulan nga ikaduha sang ika- duha ka tuig sang ila paghalin sa duta sang Egipto, rga nagasiling : 2 " Isipa-ninyo, singbinilogbilog, ang bug-OS nga katiiingban sang mga inanak ni Israel, sono sang ila mga panimalay, sono sang ila mga panimalay nga ina- may, siling sang isip sang mga ngalan sang tanan nga mga lalaki, 3 Kutub sa duha ka pi'ilo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan sa Israel nga sarang makakadto sa pag-av/ayan : pag- aisipon-ninyo sila, ikaw kag si Aaron, sono sang ila pinanong nga mga kasolda- dosan. 4 Kag manginupud ninyo ang isa ka lalaki sang tagsa ka kabikahan, ang tagsatagsa pangolo sang iya panimalay nga inamay. 5 Kag yari karon ang mga ngalan sang mga lalaki nga mangikaupud ninyo : Sa kahikahan ni Ruben : si Elisur, anak ni Sedeur ; 6 Sa kay Simeon : si Leiumiel, anak ni Surisadai ; 7 Sa kay luda : si Naason, anak ni Aminadab ; 8 Sa kay Isakar : si Natanael, anak ni Suar ; 9 Sa kay Sabulon : si Eliab, anak ni Helon ; 10 Sa mga anak ni lose : sa kay Epraim : si Elisama, anak ni Amiud ; sa kay Manases : si Gamaliel, anak ni Pedasur. 11 Sa kay Benyamin : si Abedan, anak ni Gedeoni ; 12 Sa kay Dan : si Aiiieser, anak ni Amisadai ; 13 Sa kay Aser : si Pegiel, anak ni Okran ; 14 Sa kay Gad : si Eliasap, anak ni Dehuel ; 15 Sa kay Neptali : si Ahira, anak ni Enan. 16 Ini sila amo ang mga gintawag sang katiiingban, ang mga dunganon sang mga kabilcahan sang ila mga ginika- nan : ini sila amo ang mga pangolo sang mga linibolibo sa Israel. 17 Busa, ginbaton ni Moises kag ni Aaron ini nga mga lalaki nga ginpamat- inan tungud sa ngalan, 18 Kag gintipon nila ang bug-os nga katiiingban sa nahauna sang bulan nga ikaduha ; kag ang tagsatagsa nagpaha- yag sang gingikanan, sono sarg ila mga kaliwatan kag sono sang ila mga pani- malay nga inamay, sa pagisip sang mga ngalan kutub sa duiia ka pulo ka tuig ang edad pa ibabaw, sing binilog- bilog. 19 Subung sang ginsogo ni lehoba kay Moises, ginisip niya sila sa kalia- nayakan sa Sinai. 20 Kag ang mga anak ni Ruben, ang panganay ni Israel : ang ila mga kali- watan, sono sang ila mga pamimalay, sono sang ila mga panimalay nga ina- may, sa isip sang mga ngalan, sing binilogbilog, ang tanan nga mga lalaki kutub sa duha ka piilo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang maka- kadto sa pag-awayan : 21 Ang mga naisipan sa kabikahan ni Ruben, nanginkap-atan kag anum ka libo kag lima ka gatus. 22 Sa mga anak ni Simeon : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila mga pani- malay, sono sang ila mga panimalay nga inamay, ang mga naisipan sono sa isip sang mga ngalan, sng binilogbilog, ang tanan nga mga lalaki kutub sa duha ha piilo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang 168 1.23. NUMEROS. 1. 45. tanan nga sarang makakadto sa pag- awayan : '• 23 Ang mga naisipan sa kabikahan ni Simeon, nanginkalim-an kag siam ka libo kag tatlo ka gatus. 24 Sa mga anak ni Gad : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila mga panimalay, sono sang ila mga panimalay nga ina- may, sono sa isip sang mga ngalan kutub sa duha ka pulo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang maka- kadto sa pag-awayan : 25 Ang mga naisipan sa kabikahan ni Gad, nanginkap-atan kag lima ka libo anum ka gatus kag kalim-an. 26 Sa mga anak ni luda : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila m.ga pani- malay, sono sang ila mga panimalay nga inamay, sono sa isip sang mga ngalan kutub sa duha ka pulo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang makakadto sa pag-awayan : 27 Ang mga naisipan sa kabikahan ni luda, nanginkapitoan kag apat ka libo kag anum ka gatus. 28 Sa mga anak ni Isakar : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila mga pani- malay, sono sang ila mga panimalay nga inamay, sono sa isip sang mga ngalan kutub sa duha ka pulo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang maka- kadto sa pag-awayan : 29 Ang mga naisipan sa kabikahan ni Isakar, nanginkalim-an kag apat ka libo kag apat ka gatus, 30 Sa mga anak ni Sabulon : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila mga pani- malay nga inamay, sono sa isip sang mga ngalan kutub sa duha ka pulo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang makakadto sa pag-awayan : 31 Ang mga naisipan sa kabikahan ni Sabulon, nanginkalim-an kag pito ka li- bo kag apat ka gatus, 32 Sa mga anak ni lose : sa mga anak ni Epraim : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila mga panimalay, sono sang ila mga panimalay nga inamay, sono sa isip sang mga ngalan kutub sa duha ka pulo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang makakadto sa pag- awayan : 33 Ang mga naisipan sa kabikahan ni Epraim, nanginkap-atan ka libo kag lima ka gatus. 34 Sa mga anak ni Manases : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila mga pani- malay, sono sang ila panimalay nga inamay, sono sa isip sang mga ngalan kutub sa duha ka pulo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang ma- kakadto sa pag-awayan : 35 Ang mga naisipan sa kabikahan ni Manases, nanginkatloan kag duha ka libo kag duha ka gatus. 36 Sa mga anak ni Benyamin : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila mga panimalay, sono sang ila mga pani- malay nga inamay, sono sa isip sang mga ngalan kutub sa duha ka pulo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang makakadto sa pag-awayan : 37 Ang mga nisipan, sa kabikahan ni Benyamin, nanginkatloan kag lima ka libo kag apat ka gatus. 38 Sa mga anak ni Dan : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila mga panimalay, sono sang ila mga panimalay nga ina- may, sono sa isip sang mga ngalan kutub sa duha ka pulo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang maka- kadto sa pag-awayan : 39 Ang mga naisipan sa kabikahan ni Dan, nanginkan-uman kag duha ka li- bo kag pito ka gatus, 40 Sa mga anak ni Aser : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila mga panimalay,. sono sang ila mga panimalay nga ina- may, sono sa isip sang mga ngalan kutub sa duha ka piilo ka luig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang maka- kadto sa pag-awayan : 41 Ang mga naisipan sa kabikahan ni Aser, nanginkap-atan kag isa ka libo kag lima ka gatus, 42 Sa mga anak ni Neptali : ang ila mga kaliwatan, sono sang ila mga pani- malay, sono sang ila mga panimalay nga inamay, sono sa isip sang mga ngalan kutub sa duha ka pulo ka tuig ang edad pa ibabaw, ang tanan nga sarang maka- kadto sa pag-awayan : 43 Ang mga naisipan sa kabikahan ni Neptali, nanginkalim-an kag tatlo ka libo kag apat ka gatus. :, 44 Ini sila among mga naisipan, nga inisip ni Moises kag ni Aaron, kag sang mga napiilo kag duha ka tawo, nga mga dunganon sa Israel : may isa ka tawo sa tagsa ka panimalay nga inamay. 45 Amo ini ang tanan nga mga naisi- pan sang mga inanak ni Israel, sono sang ila mga panimalay nga inamay,^ kutub sa duha ka piilo ka tuig ang edad 169 1.46. NUMEROS. 2. 15. pa ibabaw, ang tana a sa Israel nga sa- rang makakadto sa pag-awayan : 46 Ang tanan nga mga naisipan na- nginanum ka gatus kag tatlo ka libo ]ima ka gatus kag kalim-an. 47 Apang ang mga Lebinhon, sono sang kabikahan sang ila mga ginikanan, wala pagisipa nga tingub sa ila. 48 Kay naghambal si lehoba kay Moises, nga nagasiling : 49 " Lamang dili mo pagisipon ang kabikahan ni Lebi, kag dili ka magisip sa ila nga tingub sa mga inanak ni Israel. 50 Apang pagaitulin mo sa mga Le- binhon ang Puluy-an sang pagpamatuud kag ang tanan niya nga mga gamit, kag ang tanan nga nahanungud sa iya. Sila amo ang magadala sang Puluy-an kag sang tanan niya nga mga gamit, kag magaalalagad sila sa iya, kag magapa- hamtiing sila sang ila dulugan sa pali- bot sang Puluy-an. 51 Kag kon magtaliwan ang Puluy- an, pagabungkagon sia sang mga Le- binhon, kag kon magdulog ang Puluy- an, pagapahaumon sia sang mga Le- binhon ; kag angdumuluong nga magpa- lapit, pagapatyon sia. 52 Kag magapalahamtang ang mga inanak ni Israel sing dulugan, sono sa ila pinanong nga kasoldadosan, ang tagsa- tagsa sa iya dulugan kag malapit sa iya band era. 53 Apang ang mga Lebinhon maga- palahamtang sing dulugan sa palibot sang Puluy-an sang pagpamatuud, agud nga walay kaakig batok sa katilingban sang mga inanak ni Israel ; kag ang mga Lebinhon amo ang magabantay sang tinulin nahanungud sang Puluy-an sang pagpamatuud," 54 Kag ginhimo ini sang mga inanak ni Israel, sono sa tanan nga ginsogo ni lehoba kay Moises : subung sini ang ginhimo nila. Ang pagkabamtang sang mga duluiugan. 2 KAG naghambal si lehoba kay Moises kag kay Aaron, nga nagasi- ling: 2 " Ang mga inanak ni Israel magapa- lahamtang sing dulugan sa idalum sang talandaan sang ila mga panimalay nga inamay, ang tagsatagsa nga malapit sa iya bandera. Magapalahamtang sila sing dulugan sa atubangan, sa palibot sang Layanglayang sang pakigkitaan. 3 Axig mga magapalahamtang sing dulugan sa luyo sa Sidlangan, nayon sa bulutlakan, manginamo : Ang bandera sang dulugan ni luda, sono sang ila mga pinoong nga kasoldadosan: nga ang dunganon sang mga anak ni luda, si Nahason, anak ni Aminadab ; 4 Kag ang iya pinoong nga kasolda- dosan kag ang mga naisipan sa ila: kapitoan kag apat ka libo kag anum ka gatus. 5 Ang mga magapalahamtang sing dulugan sa luyo niya amo : ang kabikahan ni Isakar, nga ang dunganon sang mga anak ni Isakar, si Natanael, anak ni Suar ; 6 Kag ang iya pinoong nga kasol- dadosan kag ang mga naisipan sa ila : kalim-an kag apat ka libo kag apat ka gatus : 7 Ang kabikahan ni Sabulon, nga ang dunganon sang mga anak ni Sabulon, si Eliab, anak ni Kelon ; 8 Kag ang iya pinoong nga kasolda- dosan kag ang mga naisipan sa ila : kalim-an kag pito ka libo kag apat ka gatus. 9 Ang tanan nga naisipan sa dulugan ni luda : isa ka gatus kawaloan kag anum ka libo kag apat ka gatus, sono sa ila mga pinoong nga kasoldadosan. Ini sila magatalaliwan sing una. 10 Sa Bagatnan didto ang bandera sang dulugan ni Ruben, sono sa ila mga pinoong nga kasoldadosan : nga ang dunganon sang mga anak ni Ruben, si Elisur, anak ni Sedeur ; 1 1 Kag ang iya pinoong ngakasoldado- san kag ang mga naisipan sa ila : kap- atan kag anum ka libo kag lirnaka gatus. 12 Magapalahamtang sing dulugan sa luyo niya : ang anak ni Simeon, nga ang dunganon sang mga anak ni Simeon si Seluniel, anak ni Surisadai, 13 Kag ang iya pinoong nga kasol- dadosan kag ang mga naisipan sa ila : kali man kag siam ka libo kag tatlo ka gatus. 14 Kag ang kabikahan ni Gad, nga ang dunganon sang mga anak ni Gad, si Eli- asap, anak ni Dehuel, 15 Kag ang iya pinoong nga kasol- dadosan kag ang mga naisipan sa ila : kap-atan kag lima ka libo anum ka gatus kag kalim-an. 170 2.16. NUMEROS. 3.4. 16 Ang tanan nga mga naisipan sa dulugan ni Ruben : isa ka gatus kalim- an kag isa ka libo apat ka gatus kag kalim-an, sono sa ila mga pinoong nga kasoldadosan. Ini sila magatalaliwan nga ikaduha. 17 Niyan magataliwan ang Layang- layang sang pakigkitaan, ang dulugan sang mga Lebinhon yara sa tunga sang mga dululugan: sono sang pagpaham- tang nila sing dulugan, sa sini magatali- wan sila : ang tagsatagsa sa iya kauga- lingon nga duug, sono sang ila mga bandera. 18 Sa Katundan, ang bandera sang dulugan ni Epraim, sono sa ila mga pinoong nga kasoldadosan ; nga ang dunganon sang mga anak ni Epraim, si Elisama, anak ni Amiud, 19 Kag ang iya pinoong nga kasolda- dosan kag ang mga naisipan sa ila : kap-atan ka libo kag lima ka gatus. 20 Sa luyo niya: ang kabikahan ni Manases, nga ang dunganon sang mga anak ni Manases, si Gamaliel, anak ni Pedasur, 21 Kag ang iya pinoong sang ka- soldadosan kag ang mga naisipan sa ila : katloan kag duha ka libo kag duiia ka gatus. 22 Kag ang kabikahan ni Benyamin, nga ang dunganon sang mga anak ni Benyamin, si Abidan, anak ni Gedeoni, 23 Kag ang iya pinoong nga kasolda- dosan kag ang mga naisipan sa ila : katloan kag lima ka libo kag apat ka gatus. 24 Ang tanan nga mga naisipan sa dulugan ni Epraim, among isa ka gatus kag waio ka libo kag isa ka gatus, sono sa ila mga pinoong nga kasoldadosan. Ini sila magatalaliwan sa ikatlo. 25 Sa Aminhan : ang bandera sang du- lugan ni Dan, sono sang ila mga pinoong nga kasoldadosan, nga ang dunganon sang mga anak ni Dan, si Ahieser, anak ni Amisadai, 26 Kag ang iya pinoong nga ka- soldadosan kag ang mga naisipan sa ila : kan-uman kag duha ka libo kag pito ka gatus. 27 Ang mga magapalahamtang sing dulugan sa luyo niya, amo : ang kabika- han ni Aser, nga ang dunganon sang mga anak ni Aser, si Pegiel, anak ni Okran, 28 Kag ang iya pinoong nga kasolda- dosan kag ang mga naisipan sa ila: kap-atan kag isa ka libo kag lima ka gatus : , 29 Kag ang kabikahan ni Neptali, nga ang dunganon sang mga anak ni Neptali, si Ahira, anak ni Enan, 30 Kag ang iya pinoong nga ka- soldadosan kag ang mga naisipan sa ila : kalim-an kag tatlo ka libo kag apat ka gatus. 31 Ang tanan nga mga naisipan sa dulugan ni Dan : isa ka gatus kalim-an kag pito ka libo kag anum ka gatus. Ini sila magataliwan nga mga naolehe, sono sa ila mga bandera. 32 Ini sila among mga naisipan sang mga anak ni Israel, sono sang ila mga panimalay nga inamay. Ang tanan nga mga naisipan sa mga dululugan sono sang ila mga pinoong nga kasoldado- san : anum ka gatus kag tatlo ka libo lima ka gatus kag kalim-an. 33 Apang ang mga Lebinhon wala sila maisipi nga tingub sa mga inanak ni Israel, sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises. 34 Kag ginhimo sang mga inanak ni Israel, sono sa tanan nga ginsogo ni lehoba kay Moises. Sa sini nagpala- hamtang sila sing dulugan, sono sang ila mga bandera, kag sa sini nagtalali- wan sila, ang tagsatagsa sono sang ya panimalay, sono sang iya panimalay nga inamay. Ang pagisip sa mga Lebinboa. 3YARI karon ang mga kaliwatan ni Aaron kag ni Moises sang adlaw nga si lehoba naghambal kay Moises sa bukid sa Sinai. 2 Ini sila among mga ngalan sang mga anak ni Aaron : Si Nadab, ang pa- nganay, ugaling si Abiu, si Eleasar kag si Itamar. 3 Ini sila among mga ngalan sang mga anak ni Aaron, nga mga asaserdote, nga pinanhidhiran, nga ginpapahanu- ngud niya, agud nga magpanghikot sila sang pagkasaserdote. 4 Apang si Nadab kag si Abiu nag- kalamatay sa atubangan ni lehoba, sang paghalad nila sing kalayo nga incli na- gakaigo sa atubangan ni lehoba, sa kahanayakan sa Sinai. Wala silay mga anak, kag si Eleasar kag si Itamar nag- j palanghikot sang pagkasaserdote sa atu- i bangan ni Aaron nga ila amay. 171 3. 5. NUMEROS. 3. SV 5 Kag si lehoba naghambal kay Moi- ses. riga nagasiling : 6 " Papalapita ang kabikahan ni Lebi, kag paatiibanga sia kay Aaron, nga saserdotc, agud nga mag-alalagad sila j sa iya. 7 Magabalantay sila sang tiniilin sa i iya. kag sang tinulin sang bug-os nga ' katilingban sa atiibangan sang Layang- layang sang pakigkitaan, nga nagahili- j mo sang pag-alagdan sang Puluy-an. 8 Pagabantayan nila ang tanan nga mga gamit sang Layanglayang sang pakigkitaan kag ang tinulin sang mga inanak ni Israel, agud nga maghilimo sila sang pag-alagdan sang Puluy-an. 9 Pagaihatag mo ang mga Lebinhon kay Aaron kag sa iya mga anak : kina- hatag sila sa iya sing bug-os gid sa tunga sang mga inanak ni Israel. 10 Kag pagaisipon mo si Aaron kag ang iya mga anak, agud nga magbalan- Tay sila sang ila pagkasaserdote ; kag ang dumuluong nga magpalapit, paga- patyon sia." 1 1 Kag naghambal si lehoba kay Moi- ses, nga nagasiling : 12 " Yari karon, ginkuha ko ang mga Lebinhon sa tunga sang mga inanak ni Israel sa baylo sang tanan nga mga panganay sang isa ka iloy sa tunga sang mga inanak ni Israel; kagsa sini mangin- akon ang mga Lebinhon ; 13 Kay akon ang tanan nga panganay. Sa adlaw nga akon ginpilas ang tanan nga mga panganay sa duta sang Egipto, ginpabalaan ko nga sa akon ang tanan nga mga panganay sa Israel kutub sa tawo tubtub sa sapat : manginakon sila : ako si lehoba." 14 Kay si lehoba naghambal kay Moises sa kahanayakan sa Sinai, nga nagasiling : 1 5 '* Isipa ang mga anak ni Lebi, sono sang ila mga panimalay nga inamay, sono sang ila mga panimalay. Pagaisi- pon mo ang tanan nga mga lalaki kutub sa isa ka bulan ang edad pa ibabaw." 16 Kag inisip sila ni Moises, sono sa polong ni lehoba, sono sang ginsogo sa iya. 17 Kag ini sila amo ang mga anak ni Lebi, sono sang ila mga ngalan : si Ger- son, si Koat kag si Merari. 18 Kag ini sila amo ang mga ngalan sang mga anak ni Gerson, sono sang ila mga panimalay : si Libni kag si Sinei. 19 Kag ang mga anak ni Koat, sono' sang ila mga panimalay : si Amram, si Ishar, si Hebron kag si Usiel. 20 Kag ang mga anak ni Merari, sono sang ila mga panimalay : si Mahali kag si Musi. In sila among mga panimalay sang mga Lebinhon, sono sang ila mga panimalay nga inamay. 21 Gikan kay Gerson : ang panimalay sang mga Lebinhon kag ang panimalay sang mga Simeinhon : ini sila among mga panimalay sang mga Gersoninhon. 22 Ang mga na.isipan nila, sono sa isip sang tanan nga mga lalaki kutub sa isa ka bulan ang edad pa ibabaw, ang mga naisipan sa ila, nanginpito ka libo kag lima ka gatus. 23 Ang mga panimalay sang mga Gersoninhon magapalahamtang sing du- lugan sa likod sang Puluy-an, sa bahin sang Katundan. 24 Kag ang dunganon sang panima- lay nga inamay sang mga Gersoninhon amo si Eliasap, anak ni Lael. 25 Kag ang tinulin sa mga anak ni Gerson nahanungud sa Layanglayang sang pakigkitaan amo ang Puluy-an kag ang Layanglayang, ang iya tabon, kag ang iya kumbung sa salamputan sang I Layanglayang sang pakigkitaan ; i 26 Kag ang mga kumbumg sang pat- yo, kag ang kumbung sa salamputan sang patyo, nga malapit sa Puluy-an kag malapit sa halaran, sa palibot, kag ang iya mga lubid nga sa bug-os niya nga pag-alagadan. 27 Gikan kay Koat : ang panimalay sang mga Amraminhon, ang panimalay sang mga Isharinhon, ang panimalay sang mga Hebroninhon kag ang pani- malay sang mga Usielinhon ; ini sila mga panimalay sang mga Koatinhon. 28 Sono sa isip sang tanan nga mga lalaki kutub sa isa ka bulan ang edad pa ibabaw among walo ka libo kag anum ka gatus, nga mga tululinan sang pagbantay sang balaan nga Puluy-an. 29 Ang mga panimalay sang mga anak ni Koat magapalahamtang sing dulugan sa kilid sang Puluy-an, sa bahin sang Bagatman. 30 Kag ang dunganaon sang pani- malay nga inamay sang mga panimalay sang mga Koatinhon amo si Elisapan, anak ni Usiel. 31 Ang gintulin sa ila amo ang ka- ban, ang latok, ang sadngan, ang mga 172 3.32. NUMEKOS. 4. 1. halaran, kag ang mga gamit sang ba- laan nga Puluy-an, nga ginagamit nila sa pag-alagdan kag ang kumbung, kag ang tanan niya nga pag-alagdan. 32 Kag ang dunganon sang mga dunganon sang mga Lebinhon amo si Eieasar, aiiak ni Aaron, nga saserdote. Sia amo ang manugtatap sang mga nagabalantay sang tinulin nahanungud sa balaan nga Puluy-an. 33 Gikan kay Merari : ang paniraalay sang mga Mahalinhon, kag ang pani- malay sang mga Musinhon ; ini sila among mga panimalay ni Merari. 34 Ang mga naisipan sa ila, sono sa isip sang tanan nga mga lalaki kutub sa isa ka bulan ang edad pa ibabaw, nangin- anum ka libo kag duha ka gatus. 35 Kay ang dunganon sang panima- lay nga inamay sang mga panimalay ni Merari amo si Suriel, anak ni Abihail. Magapalahamtang sila sing dulugan sa kilid sang Puluy-an, sa bahin sang Aminhan. 36 Kag ang tinulin nga balantayan sang mga anak ni Merari amo ang mga tapi sang Puluy-an, ang iya mga iialug- hog, ang iya mga haligi, ang iya mga sadsaran, ang tanan niya nga mga gamit kag ang bug-os niya nga pag-alagdan : 37 Ang mga haligi sa palibot sang patyo, ang iya mga sadsaran, ang iya mga palpal kag ang iya mga banting. 38 Kag ang mga nagpalahamtang sing dulugan sa atubangan sang Puluy-an sa bahin sang Sidlangan, sa atubangan sang Layanglayang sang pakigkitaan, nayon sa Bulutlakan, amo si ]\Ioises kag si Aaron kag ang ila mga anak, nga nagabalantay sang tinulin nahanangud sa balaan nga Puluy-an tungud sang tinulin sa mga inanak ni Israel ; kag ang dumuloong nga magpalapit, paga- patj'^on sia. 39 Ang kabilogan sang mga naisipan sang mga Lebinhon, nga inisip ni Moises kag ni Aaron, sono sang sogo ni lehoba, sono sang ila mga panimalay : ang ta- nan nga mga lalaki kutub sa isa ka bulan ang edad pa ibabaw : duha ka piilo kag d-uha ka libo. 40 Kag si lehoba nagsiling kay Moises : " Isipa ang tanan nga mga panganay nga lalaki sa mga inanak ni Israel, kutub sa isa ka bulan ang edad pa ibabaw, kag humaria ang isip sang ila mga ngalan. 41 Kag pagakuhaon mo ang mga Le- binhon nga sa akon Tako si lehoba) sa baylo sang tanan nga mga panganay sang mga inanak ni Israel. Kag maga- kuha ka sang mga kahayupan sang mga Lebinhon sa baylo sang tanan nga mga panganay sang mga kahayupan sang mga inanak ni Israel." 42 Kag ginisip ni Moises, sono sang ginsogo ni lehoba sa iya, ang tanan nga mga panganay sang mga inanak ni Israel. 43 Kag ang tanan nga mga panganay nga lalaki, sono sa isip sang mga ngalan, kutub sa isa ka bulan ang edad pa iba- baw, ang mga naisipan sa ila, nangin- duha ka pulo kag duha ka libo duha ka gatus kapitoan kag tatlo. 44 Kag si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : 45 " Kuhaa ang mga Lebinhon sa baylo sang tanan nga mga panganay sang mga inanak ni Israel, kag ang mga kahayupan sang mga Lebinhon sa baylo sang ila mga sapat ; kag ang mga Le- binhon m.anginakon sila : ako si lehoba. 46 Nahanungud sang gawad sang duha ka gatus kag kapitoan kag tatlo sang mga panganay sang mga inanak ni Israel, nga nagalabaw sa mga Lebinhon, 47 Magakuha ka sing lima ka siklo tungud sa tagsa ka olo sa ila ; sono sa siklo sang balaan nga Puluy-an maga- kuha ka : ang siklo duha ka piilo ka geras. 48 Kag pagaihatag mo kay Aaron kag sa iya mga anak ang kuarta sang gawad sang mga nagalabav/ sa ila. 49 Kag ginkuha ni Moises ang kuarta sang gawad sang mga nanginlabaw sa mga ginawad bangud sang mga Le- binhon. 50 Ginbaton niya ang kuarta gikan sa mga panganay sang mga inanak ni Israel : isa ka libo tatlo ka gatus kan- urnan kag lima ka siklo, sono sa siklo sang balaan. nga Puluy-an. 51 Kag ginhatag ni Moises ang kuarta sang gawad kay Aaron kag sa iya mga anak, sono sa sogo ni lehoba, sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises. Ang nfa tinulin sa mga Lebinboc. y\ KAG naghambal si lehoba kay siling Moises kag kay Aaron, nga naga- 173 4. 2. NUMEROS. 4.20. 2 " Isipa ang mga anak ni Koat, sa tunga sang mga anak ni Lebi, sono sang ila mga panimalay, sono sang ila mga panimalay nga inamay : 3 Kutub sa katloan ka tuig ang edad pa ibabaw tubtub sa kalim-an ka tuig ang edad, ang tanan nga mga nagasulu- liid sa paghiliiipud sa paghimo sang bulu- haton sa Layanglayang sang pakigki- taan. 4 Ini amo ang pag-alagdan sang mga anak ni Koat sa Layanglayang sang pakigkitaan, sa duug nga balaan gid. 5 Kon pagapataliwanon ang dulugan, magakalari si Aaron kag ang iya mga anak, kag magapapanaug sila sang kumbiing sang Layanglayang, kag paga- tabunan nila sa iya ang kaban sang pagpamatuud. 6 Gilayon pagaibutang nila sa ibabaw niya ang isa ka tabon nga mga panit sang tahas, kag pagaihumlad nila sa ibabaw niya ang isa ka panapton nga bus-ug nga purpura kag pagaipaham- tang nila sa iya ang iya mga yayongan ; 7 Sa ibabaw sang latok sang mga tinapay nga hayag pagaihumlad nila ang isa ka panapton nga purpura, kag pagaibutang nila sa ibabaw niya ang mga lahang, ang mga tagayan, ang mga yahong, kag ang mga saro nga sa mga halad nga ilimnon : ang tinapay nga dayon dira sa ibabaw niya. 8 Kag pagaihumlad nila sa ibabaw sining m.ga butang ang isa ka panapton nga karmesi, kag pagatabonan ini sang isa ka tabon nga mga panit sang tahas, kag pagaipahamtang nila sa iya ang mga yayongan. 9 Magakuha sila sing isa ka panapton nga purpura, kag pagatabonan nila ang sadngan sang suga, ang iya mga 1am- prahan, ang iya mga isulugi, ang iya mga alagbunan kag ang tanan niya nga mga suludlan nga sa lana, nga sa ila ginagamit nga sa pag-alagdan niya. 10 Niyan pagaibutang nUa ini pati sang tanan nila nga mga gamit sa isa ka tabon nga mga panit sang tahas, kag pagaibutang nila ini sa ibabaw sang lialia. 11 Sa ibabaw sang halaran nga bula- wan pagaihumlad nila ang isa ka panapton nga purpura, kag pagatabonan nila ini sing isa ka tabon nga mga panit sang tahas, kag pagaipahamtang nila sa iya aiig mga yayongan. 12 Kag pagakuhaon nila ang tanan nga mga gamit sang pag-alagdan, nga sa ila ginahimo ang pag-alagdan sa balaan nga Puluy-an, kag pagaibutang sila nila sa isa ka panapton nga purpura, kag pagatabonan nila sila sing isa ka tabon nga mga panit sang tahas, kag pagaibutang nila sila sa ibabaw sang lialia. 13 Pagakuhaon nila ang mga abo sang halaran kag pagaihumlad nila sa ibabaw niya ang isa ka panapton nga purpura. 14 Pagaibutang nila sa ibabaw niya ang tanan nga mga gamit, nga sa ila gi- nagamit nila nga sa iya pag-alagdan : ang mga bagahan, ang mga tenedor, ang mga pala, ang mga yahong, ang tanan nga mga gamit sang halaran ; kag pa- gaihumlad nila sa ibabaw ang isa ka tabon nga mga panit sang tahas, kag pagaipamutang nila sa iya ang iya mga yayongan. 15 Kag pagatapuson ni Aaron kag sang iya mga anak ang pagtabon sang balaan nga puluy-an kag ang tanan nga mga gamit sang balaan nga Puluy-an, kon ang dulugan pagapataliwanon ; kag niyan sa tapus sini magapalalapit ang mga anak ni Koat sa pagdala sa ila. Apang indi sila makatandug sing mga batang nga balaan, kay magakalamatay sila. Ini among lulan sang mga anak ni Koat nahanungud sa Layanglayang sang pa- kigkitaan. 16 Kag ang talatapon ni Eleasar, anak ni Aaron nga saserdote amo ang lana nga sa suga, ang maamyon nga in- sienso, ang dayon nga halad nga kalan- on, kag ang lana nga ihilidhid : ang talatapon sang bug-os nga Puluy-an kag sang tanan nga yara sa iya, nahanungud sa balaan nga Puluy-an kag sa iya mga gamit.'* 17 Kag naghambai si lehoba kay Moises kag kay Aaron, nga nagasiling : 18 " Dili ninyo pagpabulagon ang kabikahan sang mga panimalay sang mga Koatinhon sa tunga sang mga Lebinhon ; 19 Kondi ini himoon-ninyo sa ila, agud nga magkalabuhi sila kag indi magkalamatay, kon magpalapit sila sa duug nga balaan gid : nga si Aaron kag ang iya mga anak mag-alabut kag mag- pahamtang sa ila, ang tagsatagsa sa iya buluhaton kag sa iya lulan. 20 Kag indi sila magasululud sa pag- 174 4. 21 NUMEROS. 4. 41. tan-aw, bisan sa isa ka tion, sang mga butang nga balaan ; kay magakalamatay sila." 21 Kag naghambal si lehoba kay Moises, nga nagasiling : 22 Isipa man ang ang mga anak ni GersoR, sono sang ila mga panimalay nga inamay, sono sang ila mga pani- malay ; 23 Kutub sa katloan ka tuig ang edad pa ibabaw tubtub sa kalim-an ka tuig ang edad, pagaisipon mo sila : ang tanan nga mga nagasululud sa paghiliupud sa paghimo sing pag-alagdan sa Layang- layang sang pakigkitaan. 24 Ini amo ang pag-alagdan sang mga panimalay sang mga Gersoninhon, bisan sa pag-alagad, bisan sa pagdala sang mga lulan. 25 Magadala sila sang mga kumbung sang Puluy-an kag sang Layanglayang sang pakigkitaan, sang iya tabon kag sang tabon nga mga panit sang tahas, nga yara sa ibabaw niya, kag sang kum- bung nga sa saiamputan sang Layang- layang sang pakigkitaan. 26 Kag sang mga kumbung sang patyo, kag sang kumbung nga sa sa- iamputan sang gawang sangpatyo, nga yara malapit sa Puluy-an kag malapit sa halaran, sa palibot ; kag sang ila mga bantmg, kag sang tanan nga mga gamit sa ila pag-alagdan ; kag sang tanan nga ginahimo tungud sa ila : kag sa sini magaalalagad sila. 27 Sono sa sogo ni Aaron kag sang iya mga anak manginamo ang tanan nga pag-alagdan sang mga anak sang mga Gersoninhon, nahanungud sa tanan nila nga lulan kag sa tanan nila nga pag-alagadan : pagaitulin ninyo sa ila ang tanan nga ila pagadalhon. 28 Ini amo ang pag-alagdan sang mga panim.alay sang mga anak sang mga Gersoninhon nahanungud sa Layanglayang sang pakigkitaan kag sang tinulin sa ila yara sa idalum sang kamut ni Ithamar, anak ni Aaron, nga saserdote. 29 Pagaisipon mo ang mga anak ni Merari, sono sang ila panimalay, sono sang ila mga panimalay nga inamay ; 30 Kutub sa katloan ka tuig ang edad pa ibabaw tubtub sa kalim-an ka tuig ang edad pagaisipon mo sila : ang tanan nga mga nagasulud sa paghili- upud nga sa pag-alagdan sa Layangla- yang sang pakigkitaan. 31 Kag yari karon ang tinulin sa ila, nga dapat nila dalhon nga sa tanan nila nga pag-alagdan nahanungud sa La- yanlayang sang pakigkitaan: ang mga tapi sang Puluy-an, ang iya m.ga ha- lughog, ang iya mga haligi kag ang iya mga sadsaran ; 32 Ang mga haligi sang- patyo sa palibot, ang ila mga sadsaran, ang ila mga palpal, ang ila mga banting, ang tanan nila nga mga gamit kag ang bng- os nila nga pag-alagdan: kag pagai- tugyan mo sila, tungud sa ila ngalan, ang mga gamit nga tinulin sa ila kag nga sa pagdaia. 33 Ini amo ang pag-alagdan sang mga panimalay sang mga anak ni Me- rari : ang bug-os nila nga pag-alagdan nahanungud sa Layanglayang sang pakigkitaan, sa idalum sang kamut ni Ithamar, anak ni Aaron, nga saserdote. 34 Kag ginisip ni Moises kag ni Aa- ron, kag sang mga dunganon sang kati- lingban, ang mga anak sang mga Koa- tinhon, sono sang ila mga panimalay, sono sang ila mga panimalay nga ina- may; 35 Kutub sa katloan ka tuig ang edad pa ibabaw tubtub sa kalim-an ka tuig ang edad : ang tanan nga mga nagasu- lulud sa paghiliupud sa pag-alagdan sa Layanglayang sang pakigkitaan : 36 Ang mga naisipan sa ila, sono sang ila mga panimalay, nanginduha ka libo pito ka gatus kag kalim-an. 37 Ini sila amo ang mga naisipan sa mga panimalay sang mga Koatinhon, ang tanan nga mga nagaalalagad sa La- yanglayang sang pakigkitaan, nga inisip sila ni Moises kag ni Aaron, sono sang ginsogo ni lehoba sa kamut ni Moises. 38 Ang mga naisipan sang mga anak ni Gerson, sono sa ila mga panimalay, sono sang ila mga panimalay nga inamay, 39 Kutub sa katloan ka tuig ang edad pa ibabaw tubtub sa kalim-an ka tuig ang edad : ang tanan nga mga nagasu- lulud sa paghiliupud sa pag-alagdan sa Layanglayang sang pakigkitaan : 40 Ang mga naisipan sa ila, sono sang ila mga panimalay, sono sang ila mga panimalay nga inamay, nanginduha ka libo anum ka gatus kag katloan. 41 Ini sila amo ang rnga naisipan 175 4. 42. NUMEROS. 5. 14. sang mga panimaldy sang mga anak ni Gerson, ang tanan nga mga naga- alalagad sa La^-anglayang sang pakig- kitaan, nga inisip sila ni Moises kag ni Aaron, sa sogo ni lehoba. 42 Ang mga naisipan sang mga pani- makiy sang mga anak ni Merari, sono sang ila mga pa;nmalay, sono sang ila mga panimalay nga inamay, 43 Kutvrb sa katioan ka tuig ang edad pa ibabaw lubtub sa kalim-an ka tuig ang edad, ang tanan nga mga nagasu- lulud sa paghiliupud sa pag-alagdan sa Layanglayang sang pakigkitaan : 44 Ang mga naisipan sa ila, sono sang ila mga panimalay, nangintatlo ka libo kag duha ka gatus. 45 Ini sila amo ang mga naisipan sa mga panimalay sang mga anak ni Merari, nga inisip sila ni Moises kag ni Aaron, sa sogo ni lehoba, sa kamut ni Moises. 46 Ang tanan nga mga naisipan sa mga Lebinhon, nga inisip ni Moises kag ni Aaron kag sang mga dunganon sa Israel, sono sang ila mga panimalay, sono sang ila mga panimalay nga ina- may, 47 Kutub sa katioan ka tuig ang edad pa ibabaw tubtub sa kalim-an ka tuig ang edad : ang tanan nga mga nagasu- lulud sa pagpanghikot sing buluhaton sang pag-alagdan kag sing bulubaton sa pagkamanugdala nahanungud sa Layanglayang sang pakigkitaan : 48 Ang mga naisipan sa ila, nangin- vvalo ka libo lima ka gatus kag kawa- loan. 49 Sono sa sogo ni lehoba, sa kamut ni Moises, napangisip sila, ang tagsa- tagsa sono sa iya pag-alagdan, kag ang tagsatagsa sono sang iya lulan : ginisip sila niya, sono sang ginsogo ni lehoba sa iya. Ang mga tawo nga mga mahigko nga jeinpainutang sa gowa sang Layanglayang 5 KAG naghambal si lehoba kay Moises, nga nagasiling : 2 " Sogoa ang mga anak ni Israel, nga pagowaon nila sa dulugan ang tanan nga tabukawon, ang tanan nga nagata- gas kag ang tanan nga tawo nga nadag- taan sang patay. 3 Pagowaa-ninyo sila : bisan sia ba- bae, bisan sia lalaki pagapagowaon ninyo sila sa gowa sang dulugan, agud nga indi maghigko sila sang ila mga du- lugan, nga sa tunga nila nagapuyo ako." 4 Kag amo ini ang ginhimo sang mga inanak ni Israel, nga ginpagov,?a sila sa gowa sang dulugan : sono sang ginsi- ling ni lehoba kay Moises, amo ini ang ginhim.o sang mga inanak ni Israel. :ji:l AiDg paguli sang mga butang sa maiain r- T ■: nga pinangitaan. 5 Kag naghambal si lehoba kay Moi- ses, nga nagasiling : 6 " Ihambal sa mga inanak ni Israel : Kon ang bisan sin-o nga lalaki kon ba- bae nga maghimo sing bisan ano sang mga rala, nga tungud sa ila nagalapas ang tawo batok kay lehoba, kag mangin- makasasala ang amo nga tawo, 7 Pagaituad nila ang sala nga ginbu- hat nila kag pagaulian nila sing bugos yadtong ginpakasal-an nila, kag pagadu- gangan nila sang ikalima ka bahin sa ibabaw niya ; kag pagaihatag nila ini sa sadtong batok sa iya ginpakasal-an nila. 8 Apang kon yadtong tawo wala sing himata nga malapit nga pagaulian sang butang nga ginpakasal-an, ini pagaiuli kay lehoba, sa saserdote, walay labut sang karnero sa katumbasan, nga sa iya pagahimoon ang katumbasan tungud sang nakasala. 9 Kag ang tanan nga halad nga bina- yaw sang tanan nga mga butang nga pinapakabalaan, nga madala sang mga inanak ni Israel sa saserdote, mangin- iya. 10 Ang mga butang nga pinapaka- balaan sang tagsatagsa, manginiya : Su- bung man ang ikahatag sang bisan sin-o sa saserdote, mangini3'^a." Ang kasogoan nahaniingud sang mga kaimon. 11 Kag naghambal si lehoba kay Moi- ses, nga nagasiling : 12 " Ihambal sa mga inanak ni Israel kag isiling sa ila : Kon ang asawa sang isa ka tawo magtalikod kag magluib sa iya; 13 Kag ang isa ka tawo magdulog sa pagpakighilawas sa iya, kag malikman ini sa mga mata sang iya bana, nga nagpadagta sa tago gid, kag wala sing saksi batok sa iya, bisan sia nahadakpan ; 14 Kon mag-abut sa ibabaw niya ang 176 6. 15. NUMEROS. 6. 2. espiritu sang kaimon, nga may kaimon sia sa iya asawa, nga nadagtaah sia ; kon mag-abut sa ibabavv niya ang espir- tu sang kaimon kag m_ay kaimon sia sa iya asawa, nga wala sia madagtai, 15 Ni3'"an ang bana magadala sang iya asawa sa saserdote kag magadala sang iya halad kaupud sa iya : ang isa ka pulo sang isa ka epa nga harina sang sebada. indi niya pagbo-boan sa ibabaw sing la- na, kag indi niya pagbutangan sa ibabaw sing insienso, kay halad sia nga kalan- on sa kaimon, halad sia nga kalan-on sa pagpahanum.dum, nga nagapapaha- numdum sang sala. 16 Kag pagapapalapiton sang saser- dote ang asava, kag pagaipapahamtang sia niya sa atubangan ni lehoba. 17 Ugaling magakiiha ang saserdote sang tiibig nga balaan sa isa ka sukidlan nga lunang ; kag ang saserdote maga- kuha man sang yab-ok nga yara sa salug sang Puliiy-an kag pagaibutang niya ini sa tubig. 18 Kag pagapatindugon sang saser- dote ang babae sa atubangan ni lehoba, kag pagabuksan niya ang olo sang babae, kag pagaibutang riiya sa iya mga kamut ang halad nga kalan-on nga sa pagpahanumdura, nga amo ang halad nga kalan-on sa kaimon : kag dira sa kamut sang saserdote ang mga tubig nga mapait nga nagahakut sing pagpa- kam^alaut. 19 Kag ang saserdote magapasumpa sa babae kag magasiling sa iya : Kon wala sing bisan sino nga nakadolog sa imo, kag kon wala ka maglipas sa imo bana nga sa kahigkoan, magpahayag nga walay sala ka sa sining mga tubig nga mapait, nga nagahakut sang pagpaka- malaut ; 20 Apang kon naglipas ka sa imo bana, kag nagpadagta ka kag nagpa- kighilawas sa imo ang isa ka tawo nga indi imo bana ; 21 Niyan ang saserdote magapasum- pa sa babae sa panumpa sa pagpaka- m^alaut, kag ang saserdote magasiling sa babae : Himoon ka kunta ni lehoba nga paghimalaut kag nga panumpa sa tunga sang imo banwa, himoon ni le- hoba nga maitus ang imo balikawang kag nga magbanog ang imo tian. 22 Kag ini nga mga tubig nga naga- hakut sing pagpakamalaut magsulud :sa imo mga kasudlan, agud nga mag- banog ang imo tian kag maitus ang imo balikawang. Kag ang babae ma- gasiling : i Kabay pa, kabay pa 1 23 Pagaisulat sang saserdote ini nga mga pagpakamalaut sa tolon-an, kag pagapanason niya sila sa mga tubig nga mapait. 24 Kag pagaipainum niya sa babae ang mga tubig nga mapait, nga naga- hakut sang pagpakamalaut, kag ang mga tubig nga nagahakut sang pagpa- kamalaut, magasululud sa iya sa pag- patubas sing kapaitan. 25 Kag pagakuhaon sang saserdote sa kamut sang babae ang halad nga ka- lan-on sa kaimon, kag pagahabugon niya ang halad nga kalan-on sa atu- bangan ni lehoba, kag pagaihalad niya sia sa atubangan sang halaran. 26 Kag ang saserdote magakuha sing isa ka hakup sang halad nga kalan-on nga halandumanan sa iya, kag pagasu- nugon niya ini sa halaran, kag niyan pa- gaipainum niya sa babae ang mga tubig. 27 Sa mapainum niya sa iya ang mga tubig, mahanabu nga, kon sia nadagtaan kag nagluib sa ij^a bana, ang mga tubig nga nagahakut sang pagpakamalaut, magasululud sa ij^a, sa pagpatubas sing kapaitan, kag magabanog ang iya tian kag maitus ang iya balikawang, kag ining babae manginisa ka pagpakama- laut sa tunga sang iya banwa. 28 Apang kon ang babae wala madag- tai, kondi nga putli sia, pagakilalahon sia nga walay sala kag magapanganak sia. 29 Ini among kasogoan sang mga kaimon, kon ang isa ka asawa magluib sa iya bana, kag madagtaan sia. 30 Kag kon mag-abut sa ibabaw sang isa ka tawo ang espiritu sa kaimon, kag may kaimon sia sa iya asawa : niyan pagapatindugon niya ang babae sa atu- bangan ni lehoba, kag pagaidapat sa iya sang saserdote ining bug-os nga kasogo- an. 31 Kag ang lalaki manginnaluwas sia sa kalautan, apang ang babae magadala sang iya kalautan." Ang kasogoan nahaniingud sang pagkanasir kon pinahain nga sa Dios. 6 KAG naghambal si lehoba kay Moises, nga nagasiling : 2 " Ihambal sa mga inanak ni Israel i;7 6.3. NUMEROS. 6.21. kag isiling sa ila : Kon ang isa ka lalaki kon isa ka babae magpahain sa paghimo sing panaad niya sa pagkanasir, sa pag- pahanungud sa iya kay lehoba, 3 Magapugung sia sang alak kag sang ilimnon nga makahulubug : indi sia magainom sing langaw sang alak, bisan langaw sang ilimnon nga makahulubug ; kag indi sia magainum sing bisan ano nga ilimnon sang ubas ; bisan magakaon sia sing mga ubas, bisan niga lab-as, bisan mga mamala. 4 Sa bug-OS nga dag-on sang iya pag- kanasir indi sia magakaon sing bisan ano nga nagagikan sa ulubasan kutub sa liso tubtub sa panit. 5 Sa bug-OS nga dag-on sang pagka- nasir indi sia magpakiskis sang iya olo : tubtub nga matuman ang mga adlaw, nga sa ila sia nagapahanungud sa iya nga kay lehoba, manginbalaan sia ; pagaba- yaan niya nga magtiibo ang mga bohok sang iya olo. 6 Sa bug-OS nga dag-on sang iya pag- kanasir kay lehoba indi sia magapalapit sa bisan ano nga tawo nga pata}A. 7 Indi sia magpadagta bisan tungud sa iya amay, bisan tungud sa iya iloy, bisan tungud sa iya iitud nga lalaki, bisan tungud sa iya litud nga babae, kon magkalamatay sila ; kay ang pagka- hanungud niya sa iya Dios yara sa ibabaw sang iya olo. 8 Sa bug-OS nga dag-on sang iya pag- kanasir manginbalaan sia kay lehoba. 9 Kon may isa nga mapatay sa hinali gid malapit sa iya, pagadagtaan ang olo sang iya pagkanasir, kag sa adlaw sang iya pagpaninlo magakiskis sia sang iya olo ; sa ikapito ka adlaw pagakiskisan niya sia. 10 Kag sa ikawalo ka adlaw magada- la sia sing duha ka tokmo, kon duha ka kayubog sa saserdote, sa salamputan sa«g Layanglayang sang pakigkitaan. 1 1 Kag pagaihaiad sang saserdote, ang isa subung nga halad tungud sang sala, kag ang isa subung nga halad nga si- nunog : kag magahimo sia sang ka- tumbasan tungud sa iya tungud sang ginpakasala niya bangud sang patay, kag sia magapakabalaan sang iya olo sa sadto gid nga adlaw. 12 Kag pagaipahanungud niya liwan kay lehoba ang mga adlaw sang iya pag- kanasir, kag magadala sia sing isa ka -korderonga.isa ;ka tuig nga sa halad tungud sang sala ; kag ang mga nahauna nga adlaw manginwalaypulus, tungud kay gindagtaan ang iya pagkanasir. 13 Kag ini among kasogoan sang pagkanasir : Kon magkalatuman ang adlaw sang iya pagkanasir, pagapakad- toan sia sa salamputan sang Layangla- yang sang pakigkitaan. 14 Kag magahalad sia sang iya halad kay lehoba : isa ka kordero nga isa ka tuig nga walay dagta nga sa halad nga sinunog, kag isa ka kordero nga babae nga isa ka tuig, nga walay dagta, nga sa halad tungud sang sala, kag isa ka karnero nga walay dagta nga sa halad sa paghidaet : 15 Kag isa ka tagakan sang mga tina- pay sa v/alay tapay, nga nahimo sa harina nga malum-ok, mga torta nga nalamas sa lana, kag mga ohalde nga walay tapay, nga napanghibo sang lana, pati sang ila mga halad nga kalan-on, kag sang ila mga halad nga ilimnon. 16 Kag pagaihaiad sila sang saserdote sa atubangan ni lehoba, kag sia maga- himo sang iya halad tungud sang sala, kag sang iya halad nga sinunog. 17 Magahalad sia sang karnero nga halad sa paghidaet kay lehoba pati ang tagakan sang mga tinapay nga walay tapay : subung man magahalad ang sa- serdote sang iya halad nga kalan-on kag sang iya halad nga ilimnon. 18 Kag ang nasir magakiskis sang iya olo sang iya pagkanasir sa salamputan sang Layanglayang sang pakigkitaan, kag pagakuhaon niya ang mga bo- hok sang olo sang iya pagkanasir, kag pagaibutang niya ini sa kalayo, nga yara sa idalum sang halad sa paghidaet. 19 Kag ang saserdote magakuha sang luto nga balikawang nga panguna sang karnero, kag sing isa ka torta nga walay tapay sa tagakan, kag sing isa ka ohalde nga walay tapay, kag pagaibutang niya sila sa mga kamut sang nasir, sa tapus nga makiskisan niya ang olo sang iya pagkanasir. 20 Kag pagahabugon sila sang sa- serdote nga halad nga hinabog sa atu- bangan ni lehoba : butang ini nga balaan nga sa saserdote, kaiipud sang dughan nga hinabog kag sang balika- wang nga panguna nga binayaw : kag sa tapus sini ang nasir sarapo- makai- num sing alak. 21 Ini among kasogoan sang nagna* , 178 6.22. NUMEROS. 7. 19. sir tungud sa panaad ; anio ini ang iya halaci kay lehoba tungud sang iya pagkanasir, labut pa sang malambutan sang iya masarangan : sono sang panaad nga iya ginhimo, amo ini ang pagahi- moon niya, sono sa kasogoan sang iya pagkanasir.'' Paagi sang pagpakatnaayo. 22 Kag si lehoba Moises, nga nagasiling - 23 " Ihambal kay naghambal kay i^iaron sa Sa I kag iya mga anak kag isiling sa ila : subung sini pagpakamaayoiion ninyo ang mga inanak ni Israel, sa pagsiling sa ila : 24 Fagpakamaayohon ka ni lehoba kag bantayan ka niya : 25 Pagpasidlakon ni lehoba ang iya nawung sa ibabaw nimo, kag maghika- looy sa imo : 26 Bayawon ni lehoba sa ibabaw nimo ang iya nawung, kag maghatag sa imo sing paghidaet. 27 Kag sa sini pagaibutang nila ang akon ngalan sa ibabaw sang mga ina- nak ni Israel, kag pagapakamaaoyohon ko sila." Atga baiad sang ni^a dunganon sang tnga kabika'-'an sa pagpabsntmgud sang Layanglayang. 5°^ KAG sang adlaw nga nakatapus si * Moises sa pagpatindug sang Puluy- an ni /6'/?^&^, nahanabu nga ginhidhiran niya ini, kag ginpakabalaan niya ini pati ang tanan niya nga mga gamit, kag su- bung mxan nga ginhidhiran niya kag ginpakabalaan ang halaran pati ang tanan niya nga mga gamit. 2 Kagangraga dunganon sa Israel, ang mga pangolo sang ila mga panima- lay nga inamay, nga among mga dunga- non sang mga kabikahan, nga ginpala- baw sila sa nga naisipan, naghalalad sila. 3 Gindala nxla ang ila mga halad sa atubangan ni lehoba : anum ka kanga nga napanabunan kag napulo kag duha ka baka ; isa ka kanga tungud sang duha ka dunganon, kag isa ka baka tungud sa tagsatagsa sa ila, kag ginhalad sila niia sa atubangan sang Puluy-an. 4 Kag si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : 5 '"' Batona sila sa ila, kag gamiton sila nga sa paghimo sang pag-alagdan sang Layanglayang sang pakigkitaan : pagai- hatag mo sila sa m.ga Lebinhon, sa tag- satagsa sono sa iya pag-alagdan." 6 Niyan ginbaton ni Moises ang mga kanga kag ang mga baka, kag ginhatag niya sila sa mga Lebinhon. 7 Ang duha ka kanga kag apat ka baka ginhatag niya sa mga anak ni Gerson, sono sa ila pag-alagdan. 8 Ang apat ka kanga kag walo ka baka ginhatag nij-a sa mga anak ni Me- rari, sono sa ila pag-alagdan, sa idalum sang kamut ni Ithamar, anak ni Aaron, nga saserdote. 9 Sa mga anak ni Koat wala sia mag- hatag sa ila, kay natulin sa ila ang pag- alagdan sa mga butang nga balaan: ginapas-an nila sila. 10 Kag naghalalad ang mga dunganon nga sa pagpahanungud sang halaran, sang adlaw nga ginhidhiran sia : nagha- lalad ang mga dunganon sang ila halad sa atubangan sang halaran. 11 Kag si lehoba nagsiling kay Moi- ses : "Maghalad sila sang ila halad, ang isa ka dunganon, sa isa ka adlaw, kag ang isa ka dunganon sa isa ka adlaw, sa pagpahanungud sang halaran. 12 Ang naghalad sang iya halad sang nahauna;nga adlaw amo si Naason, anak ni Aminadab, sa kabikahan ni luda. 13 Ang iya halad sadto isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo diVig iya timbang, kag isa ka ya- hong nga pilak nga kapitoan ka siklo, sono sa siklo sang balaan nga Puluy-an, mga puno sila sang harina nga malu- mok nga nalamas sa lana, nga sa halad nga kalan-on ; 14 Isa ka luwag nga bulawan nga napulo ka iiklo, nga puno sang insienso ; 15 Isa ka tinday nga baka, isa ka kar- nero, isa ka kordero nga isa ka tuig, nga sa halad nga sinunog ; 16 Isa ka lalaki nga kanding, nga sat^ halad tungud sang sala ; ' "•:' 17 Kag nga sa halad sa paghidaet duha ka tinday nga baka,lima ka karnero,lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero nga isa ka tuig. Ini among halad ni Na- ason, anak ni Aminadab. 18 Ang ikaduha ka adlaw ginhalad ni Natanael, anak ni Suar, dunganon ni isakar. 19 Naghalad sia subung nga halad niya, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang iya tim- 179 7.20. NUMEROS. 7.4^. bang, isa ka yahong nga pilak nga kapi- toan ka siklo, sono sa siklo sang balaan nga Puluy-an, mga puno sila sang hari- na nga malum-ok nga nalamas sa lana, nga sa halad nga kalan-on ; 20 Isa ka luwag nga bulawan, nga napulo ka siklo, nga puno sang insienso ; 21 Isa ka tinday nga baka, isa ka ka- nero, isa ka kordero nga isa ka tuig, nga sa halad nga sinunog ; 22 Isa ka lalaki nga kanding, nga sa halad tungud sang sala ; 23 Kag nga sa halad sa paghidaet, duha ka tinday nga baka, lima ka karne- ro, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero nga isa ka tuig. Ini among halad ni Natanael, anak ni Suar. 24 Sang ikatlo ka adlaw, si Eliab, anak ni Helon, dunganon sang mga anak ni Sabulon. 25 Ang iya halad, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang iya timbang, isa ka yahong nga pflak nga kapitoan ka siklo, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an, nga puno sila sang harina nga malum-ok nga na- lamas sa lana, nga sa halad nga kalan-on ; 26 Isa ka luwag nga bulawan nga na- pulo ka siklo, nga puno sang insienso ; 27 Isa ka tinday nga baka, isa ka karne- ro, isa ka kordero nga isa ka tuig, nga sa halad nga sinunog ; 28 Isa ka lalaki nga kanding, nga sa halad tungud sang sala ; 29 Kag nga sa halad sa paghidaet, duha ka tinday nga baka, lima ka kar- nero, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero nga isa ka tuig. Ini among halad ni Eliab, anak ni Halon. 30 Sang ikap-at ka adlaw, si Elisur, anak ni Sedeur, dunganon sang mga anak ni Ruben. 31 Ang iya halad, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang iya timbang, isa ka yahong nga pilak nga kapitoan ka siklo, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an, mga puno sila sang harina nga malum- ok nga nalamas sa lana, nga sa halad nga kalan-on ; 32 Isa ka luwag nga bulawan nga na- pulo ka siklo, nga puno sang insienso ; 33 Isa ka tinday nga baka, isa ka kar- nero, isa ka kordero nga isa ka tuig, nga sa halad nga sinunog ; 34 Isa ka kanding nga lalaki, nga sa halad tungud sang sala ; 3.S Kag nga sa halad sa paghidaet, duha ka tinday nga baka, lima ka kar- nero, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero nga isa ka tuig. Ini amo ang halad ni Elisur, anak iii Sedeur. 36 Sang ikalima ka adlaw, si Selu- miel, anak ni Surisadai, dunganon sang mga anak ni Simeon. 37 Ang iya halad, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang iya timbang, isa ka yahong nga pilak nga kapitioan ka siklo, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an, mga puno sila sang harina nga malum-ok nga nalamas sa lana, nga sa halad nga kalan-oni, 38 Isa ka luwag nga bulawan nga na- pulo ka siklo, nga puno sang insienso ; 39 Isa ka tinday nga baka, isa ka kar- nero, isa ka kordero nga isa ka tuig, nga sa halad nga sinunog ; 40 Isa ka kanding nga lalaki, nga sa halad tungud sang sala ; 41 Kag nga sa halad nga sa paghidaet, duha ka tinday nga baka, lima ka ka- nero, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero nga isa ka tuig. Ini amo ang halad ni Selumiel, anak ni Surisadai. 42 Sang ikan-um ka adlaw, si Eliasap, anak ni Dehuel, dunganon sang mga anak ni Gad. 43 Ang iya halad, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang iya timbang, isa ka yahong nga pilak nga kapitoan ka siklo, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an, nga puno sila sang harina nga malum-ok nga nala- mas sa lana nga sa halad nga kalanon ; 44 Isa ka luwag nga bulawan nga na- pulo ka siklo, nga puno sang insienso j 45 Isa ka tinday nga baka, isa ka kar- nero, isa ka kordero nga isa ka tuig, nga sa halad nga sinunog ; 46 Isa ka kanding nga lalaki, nga sa halad tungud sang sala ; 47 Kag nga sa halad sa paghidaet, du- ha ka tinday nga baka, lima ka karnero, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kor- dero nga isa ka tuig. Ini amo ang ha- lad ni Eliasap, anak ni Dehuel. 48 Sang ikapito ka adlaw, ang dunga- non sang mga anak ni Epraim, si Elisama, anak ni Amiud. 49 Ang iya halad, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang iya tim^bang, isa kay yahong nga pilak nga kapitoan ka siklo, sono 180 7. 50. NUMEROS. 7.77. sang siklo sang balaan nga Puluy- an, mga puno sang harina nga malum-ok nga nalamas sa lana, nga sa halad nga kalan-on : 50 Isa ka luwag nga bulawan nga na- pulo ka siklo, nga puno sang insienso ; 51 Isa ka tinday nga baka, isa ka kar- nero, isa ka kordero nga isa ka tuig nga sa halad nga sinunog ; 52 Isa ka kanding nga lalaki, nga sa halad tungud sang sala ; 53 Kag nga sa halad sa paghidaet, duha ka tinday nga baka, lima ka karnero, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero nga isa ka tuig. Ini amo ang halad ni Elisama, anak ni Amiud. 54 Sang ikawalo ka adlaw, ang dun- ganon sang mga anak ni Manases, si Gamaliel, anak ni Pedasur. 55 Ang iya halad, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang ij'^a timbang, isa ka yahong nga pilak nga kapitoan ka siklo, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an, mga puno sila sang harina nga malum- ok nga nalamas sa lana, nga sa halad nga kalan-on ; 56 Isa ka luwag nga bulawan nga napulo ka siklo, nga pun6 sang in- sienso ; . 57 Isa ka tinday sang baka, isa ka karnero, isa ka kordero nga isa ka tuig, nga sa halad nga sinunog ; 58 Isa ka kanding nga lalaki, nga sa halad tungud sang sala ; 59 Kag nga sa halad sa paghidaet, duha ka tinday nga baka, lima ka karnero, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero nga isa ka tuig. Ini amo ang halad ni Gamaliel, anak ni Pedasur. 60 Sang ikasiam ka adlaw, ang dun- ganon sang mga anak ni Benyamin, si Abedan, anak ni Gedeoni. 61 Ang iya halad, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang iya timbang, isa ka yahong nga pilak nga kapitoan ka ^iklo, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an, mga puno sila sang harina nga malum- ok nga nalamas sa lana, nga sa halad nga kalan-on ; 62 Isa ka luwag nga bulawan nga napulo ka siklo, nga puno sang in- sienso : 63 Isa ka tinday nga baka, isa ka karnero, isa ka kordero nga isa ka tuig, nga sa halad nga sinunog ; 64 Isa ka kanding nga lalaki, nga sa halad tungud sang sala ; 65 Kag sa halad sa paghidaet, duha ka tinday nga baka, lima ka karnero, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero nga isa ka tuig. Ini amo ang halad ni Abidan, anak ni Gedeoni. 66 Sang ikapulo ka adlaw, ang dun- ganon sang mga anak ni Dan, si Ahieser, anak ni Amisadai. 67 Ang iya halad, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang ij'^a timbang, isa ka yahong nga pilak nga kapitoan ka siklo, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an, mga puno sila sang harina nga malum- ok nga nalamas sa lana, nga sa halad nga kalan-on : 68 Isa ka luwag nga bulawan nga napiilo ka siklo, nga puno sang in- sienso ; 69 Isa ka tinday nga baka, isa ka karnero, isa ka kordero nga isa ka tuig, nga sa halad nga sinonog ; 70 Isa ka kanding nga lalaki, nga sa halad tungud sang sala ; 71 Kag nga sa halad sa paghidaet, duha ka tinday nga baka, lima ka karnero, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero amo ang halad Amisadai. 72 Sang ikapulo kag isa ka adlaw, ang dunganon sang mga anak ni Aser, si Pagiel, anak ni Okran. 73 Ang iya halad, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang iya tim^bang, isa ka yahong nga pilak nga kapitoan ka siklo, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an, mga puno sila sang harina nga malum- ok nga nalamas sa lana, nga sa halad nga kalan-on ; 74 Isa ka luwag nga bulawan nga napulo ka siklo, nga puno sang insienso ; 75 Isa ka tinday nga baka, isa ka karnero, isa ka kordero nga isa ka tuig, nga sa halad nga sinunog : 76 Isa ka kanding nga lalaki, nga sa halad tungud sang sala ; ]'] Kag nga sa haiad sa paghidaet, duha ka tinday nga baka, lima ka karnero, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero nga isa ka tuig. Ini nga isa ka ni Ahieser, tuig. anak Ini ni 181 7. 78. NUMEROS. 8. 9. amo ang halad ni Pagiei, anak ni Okran. 78 Sang ikapulo kag duha ka adlaw, ang dunganon sang mga anak ni Nep- tali, si Ahira, anak ni Enan. 79 Ang iya halad, isa ka lahang nga pilak nga isa ka gatus kag katloan ka siklo ang iya timbang, isa ka yahong nga pi'lak nga kapitoan ka siklo, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an, mga puno sila sang harina nga malum- ok, nga nalamas sa lana, nga sa halad nga kalan-on : 80 Isa ka luvvag nga bulawan nga { napulo ka siklo, nga puno sang insienso ; | 81 Isa ka tinday nga baka, isa ka i karnero, isa ka kordero nga isa ka tuig, j nga sa halad nga sinunog ; 82 Isa ka kanding nga lalaki, nga sa i halad tungud sang sala ; 83 Kag nga sa halad sa paghidaet, duha ka tinday nga baka, lima ka kar- nero, lima ka kanding nga lalaki, lima ka kordero nga isa ka tuig. Ini amo ; ang haiad ni Ahira, anak ni Enan. 84 Ini amo ang halad nga sa pagpa- hanungiid sang halaran, sang adlaw nga ghihidhiran sia, gikan sa mga dunganon sa Israel : napulo kag duha ka lahang \ nga pilak, napulo kag duha ka yahpng nga pilak, napulo kag duha ka luwag nga bulawan. 85 Ang tagsa ka lahang tagisa ka gatus kag katloaa ka siklo nga pilak, \ kag ang tagsa ka yahong, tagkapitoan : ang tanan nga pilak sang mga suludlan, nanginduha ka libo kag apat ka gatus , ka siklo, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an. 86 Ang napulo kag duha ka luwag nga bulawan mga puno sang insienso, sa tagnapiiio ka siklo ang tagsa ka luwag, sono sang siklo sang balaan nga Puluy-an : ang tanan nga bulawan sang mga luwag, nanginisa ka gatus kag duha ka piilo ka siklo. 87 Ang tanan nga mga tinday nga baka nga sa halad nga sinunog, nangin- napulo kag duha ka tinday nga baka ; napiilo kag duha ka karnero ; napulo kag duha ka kordero nga tagisa ka tuig, pati ang ila mga halad nga kalan-on ; kag napulo kag duha ka kanding nga lalaki nga sa halad tungud sang sala. 88 Kag ang tanan nga mga tinday nga baka sang halad sa paghidaet, nangin- duha ka pulo kag apat ka tinday nga baka: kan-uman ang karnero, kan-uman ang la- laki nga kanding. kan-uman ang kordero nga isa ka tuig. Ini amo ang halad nga sa pagpahanungud sa halaran sa tapus nga ginhidhiran sia. 89 Kag sang nagsuliid si Moises sa Layanglayang sang pakigkitaan sa pag- pakighambal sa Iya, nabatian niya ang tingug nga nagahambal sa iya, sa ibabaw sang pakilooyan, nga vara sa ibabaw sang kaban sang pagpamatuud sa tunga sang duha ka kerubin ; kag si Moises jiagpakighambal sa Iya. Ang bagay sa pagpadabdab sang mga lamprahan. KAG naghambal si lehoba kay Moises, nga nagasiling : 2 " Ihambal kay Aaron kag isiling sa iya : Kon magpahamtang ka sang mga lamprahan, ang pito ka lamprahan magabanaag nayon sa atubangan sang sadngan." 3 Kag ginhimo ni Aaron ang subung sini : ginpahamtang niya ang mga lamprahan nayon sa atubangan sang sadngan, sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises. 4 Kag sa sini nahuman ang sadngan : bulawan nga pina-pa : kutub sa iya pun6 tubtub sa iya mga bulak, pina-pa sia- Sono sa huwaran nga ginpakita ni lehoba ka}^ Moises, sa subung sini nahu- man ang sadngan. Pagpahanungud sa tnga Lebinhon. 5 Kag si lehoba naghambal kay Moises, nga nagasiling : , 6 " Kuhaa ang mga Lebinhon sa tunga j sang mga anak ni Israel kag tinloan-mo ; sila. I 7 Kag ini amo ang pagahimoon mo sa pagtinlo sa ila : Isablig-mo sa ibabaw nila ang tubig sang sala, kag magpakiskis sila sang bug-os nila nga unud, kag mag- pamunak sila sang ila mga panapton kag magpaninlo sila. 8 Niyan magakuluha sila sang isa ka tinday nga "baka, pati ang iya halad nga \ kalan-on nga harina nga malum-ok nga nalamas sa lana kag magakuhaka sing isa pa ka tinday nga baka nga sa halad I tungud sang sala. ' 9 Kag pagapapalapiton mo ang mga Lebinhon sa atubangan sang Layang- layang sang pakigkitaan, kag pagati- 182 8. 10. NUMEROS. 9. 3. ponon mo ang bug-os nga katilingban ! sang mga inanak ni Israel. I 10 Kag pagapapalapiton mo ang mga ' Lebinhon sa atubangan ni lehoba, kag pagapandongan sang mga anak ni Is- rael sang ila mga kamut ang mga Lebinhon. 11 Kag si Aaron magapaatubang sa mga Lebinhon kay lehoba, subung nga halad nga hinabog, gikan sa mga inanak ni Israel ; kag manginila ang pag-alag- dan ni lehoba. 12 Kag ang mga Lebinhon magabu- tang sang ila mga kamut sa ibabav/ sang mga olo sang mga tinday nga baka, kag pagaihalad mo ang isa subung nga halad tungud sang sala, kag ang isa subung nga halad nga sinunog kay lehoba, nga sa katumbasan tungud sang mga Le- binhon. 13 Kag pagapatindugon mo ang mga Lebinhon sa atubangan ni Aaron, kag sa atubangan sang iya mga anak, kag pagaihalad mo sila, subung nga halad nga hinabog kay lehoba. 14 Sa sini pagapainon mo ang mga Lebinhon sa mga inanak ni Israel, kag manginakon ang mga Lebinhon. 15 Sa tapus sini magakalari ang mga Lebinhon sa paghimo sang pag-alagdan sa Layanglayang sang pakigkitaan. Pa- gapaninloan mo sila, kag pagaihalad mo sila sa akon subung nga halad nga hinabog. 16 Kay sila kinahatag sa akon sing bug-OS gid gikan sa mga inanak ni Is- • rael ; ginkuha ko sila nga sa akon sa baylo sang tanan nga mga panganay sang isa ka iloy, sa tanan nga mga pa- nganay sang mga inanak ni Israel. 17 Kay nahanungud sa akon ang ta- nan nga panganay sang mga inanak ni ^ Israel, bisan sia tawo, bisan sia sapat : kutub sang adlaw nga ginpilas ko ang tanan nga panganay sa duta sang Egi- pto, ginpakabalaan ko sila nga sa akon. 18 Kag ginkuha ko ang mga Lebin- hon sa baylo sang tanan nga panganay sang mga inanak ni Israel. 19 Kag ginhatag ko subung nga ha- tag ang mga Lebinhon kay Aaron kag sa iya mga anak, gikan sa mga inanak ni Israel, sa paghimo sang pag-alagdan sang mga inanalc ni Israel sa Layangla- yang sang pakigkitaan, kag sa paghimo sang katumbasan sang mga inanak ni Israel, sa Layanglalayang sang pakigki- taan, agud nga wala sing bisan ano nga kalalat-an sa tunga sang mga inanak ni Israel kon magpalapit ang mga inanak ni Israel sa baiaan nga Puluy-an." 20 Si Moises kag si Aaron, kag ang bug-OS nga katilingban sang mga ii^anak ni Israel, ginhilimo nila sa m.ga Lebin- hDU ang tanan nga ginsogo ni lehoba kay ?vIoises nahanungud sa mga Lebin- hon : amo ining ginhimo sa ila sang mga anak ni Israel. 21 Kag ang mga Lebinhon nagpala- ninlo sang ila sala kag nagpalamunak sang ila mga panapton; kag ginhalad sila ni Aaron nga halad nga hinabog sa atubangan ni lehoba; kag si Aaron naghimo sing katumbasan tungud sa ila nga sa pagtinlo sa ila. 22 Sa tapus sini nagkalari ang mga Lebinhon sa paghimo sang ila pag-alag- dan sa Laj^anglayang sang pakigkitaan sa atubangan ni Aaron kag sa atubangan sang iya mga anak : sono sa ginsogo ni lehoba kay Moises nahanungud sang mga Lebinhon, amo ining ginhimo nila sa ila,_ 23 Kag naghambal si lehoba kay Moises, nga nagasiling: 24 *' Ini nahanungud sa mga Le- binhon : kutub sa duha ka pulo kag lima ka tuig ang edad pa ibabaw maga- sulud ang Lebinhon sa paghiliupud sa paghimo sing pag-alagdan sa Layangla- yang sang pakigkitaan : 25 Kag sa edad nga kalim-an ka tuig magauntat sia sa paghiliupud sang pag-alagdan kag indi na gid magaalagad sia ; 26 Apang magaalagad sia kaupud sang ila mga utud sa Layanglayang sang pakigkitaan, nga nagabantay sang tinulin, apang indi na sia maghimo sang pag-alagdan riga mabug-at. _Amo ini ang pagahimoon mo sa mga Lebinhon nahanungud sang tinulin sa ila." Pajhiwal sang Paskua sa kahanayakan sa Sinai. 9 SI lehoba naghambal kay Moises sa kahanayakan sa Sinai sa nahauna nga bulan sang ikaduha ka tuig sang ila paggowa sa duta sa Egipto, nga nagasiling : 2 " Ang mga anak ni Israel maghi- limo sing paskua sa iya dag-on nga pi- nat-inan. 3 Pagahimoon niyo sia sa dag-on nga 183 9 4. MUMEHOS, 9. 22. pinat-inan, sa ikapulo kag apat ka adlaw sini nga bulan, sa tunga sang duha ka kahaponon : sono sang tanan nga mga paiatukuran kag sono sang tanan niya nga mga tulumanon pagahimoon ninyo sia." 4 Kag naghamhal si Moises sa mga inanak ni Israel, agud nga maghiliwat sila sang paskua. 5 Kag ginhimo nila ang paskua sa na- hauna nga bulan sa napiilo kag apat ka adlaw sang bulan sa tunga sang duha ka kahaponon, sa kahanayakan sang Sinai : sono sang tanan nga ginsogo ni lehoba kay Moises, amo ini ang ginhimo sang mga anak ni Israel. 6 Kag didto may pila ka tawo nga mga mahigko bangud sang isa ka patay, kag indi sila sarang makahimo sang paskua sadto nga adlaw ; kag nagpalalapit sila sa atubangan ni Moises kag sa atubangan ni Aaron sa sadto nga adlaw. 7 Kag yadto nga mga tawo nagsili- ling : " Kami mga mahigko bangud sang isa ka patay, l kay ngaa bala ginasabla- gan kami sa paghalad sang halad kay lehoba sa dag-on nga pinat-inan sa tunga sang mga inanak ni Israel ? " 8 Kag si Moises nagsiling sa ila : " Hulat-kamo, kag magapamati ako sang pagaisogo ni lehoba nahanungud sa inyo." 9 Kag si lehoba naghambal kay Moi- ses, nga nagasiling: 10 " Ihambai sa mga inanak ni Israel, nga nagasiling : Bisan kon sin-o sa inyo, kon sa inyo mga kaliwatan, nga magmahigko bangud sang isa ka patay, kon yadto sia sa paaiugayawan nga ma- layo, walay sapayan magahimo sia sing paskua kay lehoba. 11 Sa bulan nga ikaduha, su napulo kag apat ka adlaw sang bulan, sa tunga sang duha ka kahaponon, pagahimoon nila ini ; nga may mga tinapay nga walay tapay kag nga may mga hilamon nga mapait pagakaonon nila ini : 12 Wala gid sila singpagaibilinsa iya tubtub sa aga, kag indi nila pagboongon ang tul-an niya : sono sa tanan nga mga paiatukuran sang paskua pagahi- moon nila sia. 13 Apang ang tawo nga matinlo kag wala sia sa panlugayawan, nga indi maghimo sang paskua, ang amo nga ka- lag pagautdon sa tunga sang iya banaw ; kay wala sia maghalad sa iya dag-on nga pinat-in sang halad ni lehoba, ang amo nga tawo magadala sang iya sala. 14 Kag kon magpanlugayaw sa tunga ninyo ang isa ka dumuluong nga buut maghimo sang paskua kay lehoba, nga paghimoon niya sia sono sa paiatukuran sang paskua kag sono sa iya tuluma- non : may isa iam.ang kamo ka paiatu- kuran nga sa inyo nga sa dumuluong kag nga sa tumandok ?ang duta. " Ang panfanud sa ihabaw sang Layaitgiayang. 15 Kag sang adlaw nga pinatindug ang Puluy-an, ginlikupan sang panganud ang Puluy-an sa ibababmv sang J^a.yang\a.- yang sang pagpamatund : kag sa hapon jRva. sa ibabaw sang Puluy-an subung sang palanan-awon nga kalayo, tubtub sa aga. 16 Amo ini sa gihapon: ang punganud nagaiikup sa iya sa adlaiv kag sa gabi ang palanan-awon nga kalayo. 17 Kag sa gihapon nga nagabayaw ang panganud sa ibabaw sang Layang- layang, sa gilayon ang mga inanak ni Israel nagtalaliwan : kag kon diin naga- dulog ang panganud, didto ang mga inanak ni Israel nagpalahamtang sing dulugan. 18 Sa sogo ni lehoba ang mga inanak ni Israel nagtalaliwan; kag sa sogo ni lehoba nagpalahamtang sila sing dulu- gan. Sa tanan nga mga adlaw nga ang panganud yara sa ibabaw sang Puluy- an, nagpaladayon sila sa dulugan. 19 Kag kon ang panganud nagdulog sa ibabaw sang Puluy-an sing madamu nga mga adlaw, niyan ang mga inanak ni Israel nagabalantay sang tinuiin ni lehoba kag wala sila magtalaliwan. 20 Kag kon sang kaisa ang panganud yara sa ibabav/ sang Puluy-an sing pila ka adlaw, nagpaladayon sila sa dulugan, sono sa sogo ni lehoba ; kag sono sa sogo ni lehoba, nagtalaliwan sila. 21 Kag kon sang kaisa ang panganud yara kutub sa hapon tubtub sa aga, kag kon magbayaw ang panganud sa aga, nagtalaliwan s'ila : bisan sia sa adlaw, bisan sia sa gab-i nga magbayaw ang panganud, nagtalaliwan sila. 22 Bisan sia duha ka adlaw, bisan sia isa ka bulan, bisan sia isa ka tuig, giha- pon nga ang panganud nagdugay sa iba- baw sang Puluy-an nga didto sa ibabaw 184 9.23. NUMEROS. 10. 22. niya, ang mga inanak ni Israel nagpa- ladayon sa dulugan, kag v/ala silay pag- talaliwan ; kag kon magbayaw sia, naga- talaliwan sila. 23 Sono sa sogo ni lehoba nagpa- hamtang sila sing dulugan, kag sono sa sogo ni lehoba nagtalaliwan sila : gin- bantayan nila ang tinulin ni lehoba, sono sang ginsogo ni lehoba sa kamut ni Moises. orn And duba ka budyong nga pilak. if\ ICAG si lehoba naghambal kay \\J Moises nga nagasiling : 2 "Buhat-ka sing duha ka budyong nga pilak. Sa pina-pa tiga pilak pagabu- haton mo sila : pagaganiiton mo sila sa pagtawag sang katilingban kag nga sa pagpataliwan sang dulugan, 3 Kag kon pagpatungon nila sila, ang bug-OS nga katilingban magatilipon sa imo sa salamputan sang Layangiayang sang pakigkitaan. 4 Apang kon pagpatungon nila ang isa lamang, niyan magatilipon sa imo ang mga dunganon, ang mga pangoio sang mga linibo sa Israel. 5 Kag kon magpatunog kamo sang pa- aman, niyan ang mga dulugan sang mga yara sa Sidlangan magatalaliwan. 6 Kag kon magpatunog kamo sang paaman sa makaduha, niyan ang m.ga dulugan nga nagaduliilog sa Bagatnan, magatalaliwan : pagapatungon nila ang paaman nga sa ila mga pagtalaliwan. 7 Apang kon magpatipon kamo sang katilingban, pagapatungon ninyo, apang indi kamo magpatung sing paam^an. 8 Kag ang mga anak ni Aaron, nga mga saserdote, magapaiatunog sang mga budyong; kag sila magamanginpalatu- kuran nga dayon sa inyo mga kaliwatan. 9 Kag kon sa inyo duta, m.agkaladto kamo sa pag-awayan batok sa kaaway, nga nagapigos sa inyo, niyan magapa- iatunog kamo sing paaman sang mga budyong ; kag madumduman kamo sa atubangan ni lehoba nga inyo Dios, kag manginlinuvras kamo sa inyo mga ka- away. ' 10 Kag sa adlaw sang inyo kalipay, kag sa inyo mga adlaw nga pinat-inan kag sa pamiino sang inyo mga bukm, magapatunog kamo sang mga budyong sa ibabaw sang inyo mga halad nga sinunog kag sa ibabaw sang inyo mga halad sa paghidaet, kag manginhandu- manan ninyo sila sa atubangan sang inyo Dios : ako si lehoba nga inya Dios." Pagtaltwan sa Sinai. 1 1 Kag nahanabu, sa tuig nga ikaduha, sa bulan nga ikaduha, sa ikaduha ka pulo sang bulan, nga ang, panganud nagbayaw sa ibabaw sang Layangiayang sang pagpamatuud. 12 Kag nagtalaliwan ang mga inanak ni Israel sa ila mga pagpanlakatan gikaii sa kahanayakan sang Sinai ; kag nagdu- log ang panganud sa kahanayakan sang Paran. 13 Kag sa makaisa pa lamang nagta- laliwan sila sa sogo ni lehoba sa kamut ni Moises. 14 Kag ang bandera sang dulugan sang mga anak ni luda nagtaliwan sing una, sono sa ila mga pinoong nga kasol- dadosan : ang pinoong nga kasoldadonan ni luda, yara sa idalum ni Naason,. anak ni Aminadab ; 15 Ang pinoong nga kasoldadosan sang kabikahan sang mga anak ni Isakar, yara sa idalum ni Natanael, anak ni Suar ; 16 Ang pinoong nga kasoldadosan sang kabikahan sang mga anak ni Sabu- lon, yara sa idalum ni Eliab, anak ni Helon. 17 Kag ginbungkag ang Puluy-an, kag ang mga anak ni Gerson, kag ang mga anak ni Ivlerari nagtalaliwan, nga nagapas-an sang Puluy-an. 18 Kag ang bandera sang dulugan ni Ruben nagtaliv/an, sono sang ila mga pinoong nga kasoldadosan : ang pinoong nga kasoldadosan ni Ruben, yara sa idalum ni Eiisur, anak hi Sedeur ; 19 Ang pinoong nga kasoldadosan sang kabikahan sang mga anak ni Sime- on, yara sa idalum ni Selumiel, anak ni Surisadai ; 20 Ang pinoong nga kasoldadosan sang kabikahan sang mga anak ni Gad, yara sa idalum ni Eliasap, anak ni De- uel. 21 Kag ang mga Koatinhon, nga na- gapalas-an sang mga butang nga balaan, nagtalaliwan sila, kag ginpatindug nila. ang Puluy-an, nga nagahulat -.sang pag- abut nila. 22 Ang bandera sang dulugan sang. 185 10. 23. NUMEROS. 11.8. mga anak ni Epraim nagtaliwan, sono sa ila mga pinoong nga kasdldadosan : ang pinoong nga kasoldadosan ni Ep- raim vara sa idalum ni Elisama, anak ni Amiud ; 23 Ang pinoong nga kasoldadosan sangkabikahan sang mga anak ni Mana- ges, 3^ara sa idalum ni Gamaliel, anak ni Pedasur ; 24 Ang pinoong nga kasoldad :>san sang kabikahan sang mga anak ni Ben- yamin, yara sa idalum ni Abidan, anak ni Gedeoni. 25 Ang bandera sang dulugan sang mga anak ni Dan, nagtaliwan, nga naolehe sang tanan nga mga dulugan, sono sa ila mga pinoong nga kasolda- dosan : ang pinoong nga kasoldadosan ni Dan, yara sa idalum ni Ahieser, anak ni Amisadai ; 26 Ang pinoong nga kasoldadosan sang kabikahan sang mga anak ni Aser, yara sa idalum ni Pagiel, anak ni Okran ; 27 Ang pinoong nga kasoldadosan sang kabikahan sang mga anak ni Nep- tali, yara sa idalum ni Ahira, anak ni Enan. 28 Amo ini ang pagpasunud sang pag- taialiwan sang mga inanak ni Israel, sono sang ila mga pinoong nga ka- soldadosan ; kag nagtalaliwan sila. 29 Niyan nagsiling si Moises kay Hobab, anak ni Rehuel, nga Madianin- hon, ugangan ni Moises: "Kami naga- talaliwan pa duug, nga ginsiling ni le- hoba : Pagaihatag ko ini sa inyo. Upud-ka sa amon, kag pagahimoan ka namon sing maayo : kay si lehoba nag- mitlang sing maayo sa Israel." 50 Kag sia nagsabat sa iya : " Ako indi magaupud, kondi nga magakadto ako sa akon duta, kag sa akon natawo- han nga duta." 31 Kag si Moises nagsiling : Gina- ampo ko sa imo, nga indi mo kami pagbayaan, kay ikaw nakakilala sang mga duug sa diin dapat kami magdulog sa karhanayakan, kag ikaw, magama- uginmata ikaw namon. 32 Kag mahanabu nga, kon magupud ikaw sa amon kag kon mag-abut ang kaayohan, nga pagahimoon sa amon ni lehoba, pagahimoon man namon ini sa imo. 33 Kag nagtalalaliwan sila gikan sa bukid ni lehoba, sa tatio ka adlaw nga Jakat; kag ang kaban sang katipan ni lehoba nagiina sa ila sa dalanon nga tatlo ka adlaw nga lakat, sa pagpangita sa ila sang duug nga palahuwayan. 34 Kag ang panganud ni lehoba yara sa ibabaw nila sa adlaw, gihapon nga nagtalaliwan sila sa dulugan. 35 Kag nahanabu, sang pagtaliwan sang kaban, nga nagsiling si Moises: " Tindug-ka, lehoba, kag pagpaalap- laagon kunta ang imo mga kaaway; kag magpalalagyo sa atubangan nimo ang mga nagadulumut sa imo." 36 Kag kon naghamtang sia, naga- siling sia : " Balik-ka, lehoba, sa mga linibolibo ni Israel." Mga pamasoi sa Tabera. ni lehoba. -Ang kalayo KAG nahanabu, nga ang banwa nag- pamasol kag ini nanginmalain sa mga idulungug ni lehoba. Kag sang nabatian ini ni lehoba, nagsiga ang iya kasingkal : nagdabdab ang kalayo ni le- hoba sa tunga nila, kag nagupus sa ukbung sang dulugan. 2 Niyan ang banwa nagtuaw kay Mo- ises, kag si Moises nangamuyo kay le- hoba, kag ang kalayo napalong. 3 Kag ginhingandlan yadtong dung nga Tabera,* kay ang kalayo ni lehoba nagdabdad sa tunga nila. Mga paouasoi sa Kibrot-Hataaba. — Aog mga pitaw. 4 Kag ang kadam-an sang mga dumii- liiong, nga didto sa tunga nila, nagdabdab sa kahakug, kag ang amo gid nga mga anak ni Israel naghilibi kag nagsililing : " I Sin-o bala ang magapakaon sa amon sing unud ? 5 Nadumduman namon ang isda nga ginkaon namon, sa walay bayad, sa Egipto, ang mga patula, ang mga atimon, ang mga bawang, ang mga sebuyas kag mga ahos. 6 Kag karon ang amon kalag gina- sum-an nga wala gid sing iban sa amon' itululuk, kondi ining mana." '' 7 Kag ang mana nagakaangay sang binhi sang silantro, kag ang iya duag subung sang duag sang bdelio. 8 Ang banwa naglapta sa pagpamo- lot sini kag gingaling nila sia sa mga galingan kon ginbokbok nila sia sa mga losong, kag ginluto nila ini sa mga * Tabera, tulutdan. 1 86 11.9. NUMEROS. 11. 26. kolon ; kag ginhimo nila sia nga torta, kag ang iya lalim daw subung sang lalim sang torta nga may lana. 9 Kon nagapanaug ang tun-og sa iba- baw sang dulugan sa kagabihon, ang mana nagapanaug sa ibabaw niya. 10 Kag nakabati si Moises sa banwa, nga nagahibi sa tanan nila nga mga panimalay, ang tagsatagsa sa saiamput- an sang iya layangiayang ; kag ang ka- singkal ni lehoba nagdabdab sing daku [ gid ; kag ini nanginmalain sa mga mata [ ni Moises. 11 Kag nagsiling si T-Ioises kay le- hoba : " i Kay ngaa baia ginhimo mo ining kalainan sa imo alagad? Kag ^kay ngaa wala bala ako makakila | sing bugay sa imo mga mata, nga gin- i butang mo ang kabug-atan sining bug- , OS nga banwa sa ibabaw nakon ? 12 I Ginpanamkon ko bala ining bug- j OS nga banwa ? l Ginpanganak ko bala sia, agud nga magsiling ka sa akon : ; Dalha sia sa imo hawak, subung sang pagdala sang manuglibang sa bata nga nagasoso tubtub sa duta nga ginsumpa mo sa ila mga ginikanan ? | 13 I Sa diin bala magakuha ako sing ' unud nga igahatag sa sining bug-os nga I banwa? Kay nagahilibi sila sa olehe \ nakon, nga nagasililing : Tagai kama 1 sing unud nga pagakaonon namon. 1 14 Ako indi sarang, nga ako lamang, sa pagdala sining bug-os nga banwa, ka}'' tuman ka bug-at sa akon. 15 Kag kon amo ining ginahimo mo sa akon, nagaam.po ako sa imo, nga pat- yon mo na lamang ako, kon nakakita ako sing bugay sa imo mga mata ; patya ako, agud nga indi ako magtan-aw sang akon pagkawalay palad." 16 Niyan si lehoba nagsiling kay Moises : " Tipuni ako sing kapitoan ka lalaki sa mga tigulang sa Israel, nga imo nahibaioan nga mga tigulang sila sa banwa, kag mga manugpatuman niya : dalha sila sa Layangiayang sang pa- kigkitaan, kag patindugon mo sila didto upud sa imo. 17 Kag magapanaug ako kag maga- pakighambal ako didto sa imo ; kag magakuha ako sang Espiritu nga yara sa ibabaw nimo, kag pagaibutang ko ini sa ibabaw nila, kag magadala sila kaupud nimo sang kabug-atan sang banwa, kag ikaw indi magadala sa iya, nga ikaw lamang. 18 Apang sa banwa magasiling ka : Magpakabaiaan-kamo nga sa buas, kag magakalaon kamo sing unud, tungud kay naghilibi kamo sa mga idulungug ni lehoba, nga nagasiling : i Sin-o baia ang magapakaon sa amon sing unud? kay didto sa Egipto maayo kami. Busa, si lehoba magahatag sa inyo sing unud kag magakalaon kamo sa iya. 19 Indi kamo magakalaon sa iya sa isa ka adlaw, bisan sa duha ka adlaw, kon sa lima ka adlaw, kon sa napulo ka adlaw, kon sa duha ka pulo ka adlaw, 20 Kojidi sa bug-os nga isa ka bulan tubtub nga magguiowa ini sa inyo mga ilong kag sum-uran kamo, kay ginsikway nin3^o si lehoba nga yara sa tunga ninyo, kag naghilibi kamo sa atubangan niya, nga nagasiling: i Kay ngaa bala naggowa kami sa Egipto ? " 21 Niyan nagsiling si Moises : "Anum ka gatus ka libo ka tawo nga nagalaia- ka't amo ang banwa, nga sa tunga niya yara ako, kag ikaw nagasiling : Ako magahatag sa ila sing unud kag magka- laon sila sa bug-os nga isa ka bulan ; 22 i Pagapamugutan bala sa tungud sa ila ang mga obeha kag mga baka nga makapaigo sa ila? Kon, ipagati- ponon bala sa tungud sa ila ang tanan nga mga isda sang dagat, agud nga makapaayaw sa ila ? " 23 Kag si lehoba nagsiling kay Moises : " i Naglip-ot bala ang kamut ni lehoba ? Karon makit-an mo, kon ang akon kinasiling mahanabu, kon indi." 24 Kag naggowa si Moises kag nag- mitlang sa banwa sang mga polong ni lehoba : kag gintipon niya ang kapito- an ka lalaki sang mga tigulang sang banwa, kag giupahamtang niya sila sa palibot sang Layangiayang. 25 Nij^an si lehoba nanaug sa panga- nud kag naghambai kay Moises ; kag nagkuha sia sa Espiritu nga yara sa ibabaw niya, kag ginbutang niya ini sa ibabaw sang kapitoan ka tigulang. Kag nahanabu nga, sang tumungtung sa ibabaw nila ang Espiritu, nagpalanagna sila, kag wala sila magpaladayon. 26 Apang nagk labilin sa dulugan ang duha ka lalaki ; nga ginangalanan ang isa nga si Eldad, kag ang isa nga si Medad, kag sa ibabaw nila nagtungtung, ang Espiritu : ini sila sa mga nasulat apang wala sila maggowa sa Layang- iayang ; kag nanagna sila sa dulugan. 85§7 11. 27. NUMEROS. 12. 13. 27 Kag nagdalagan ang isa ka pama- tanon kag nagpahibalo kay Moises, kag nagsiling sia : " Si Eldad kag si Medad nagapanagna sa dulugan." 28 Kag si losue, anak ni Nun, manug- alagad ni Moises, isa sang iya mga pa- matan-on, nagsabat kag nagsiling : " Gi- noo ko, nga si Moises, dumilii sila." 29 Kag si Moises nagsiling sa iya : " iMaimon ka bala bangud sa akon? Hinonoo, kabay pa nga ang bug-os nga banwa ni lehoba magmanginmana- lagna; kabay pa igbutang ni lehoba ang iya Espiritu sa ibabaw nila." 30 Kag nagpauli si Moises sa dulugan, sia kag ang mga tigulang sa Israel. 31 Kag naghuyup ang isa ka ban gin gikan kay lehoba, kag nagdala sing mga pitaw gikan sa dagat, kag ginpa- hugpa niya sila sa ibabaw sang dulugan, nga daw isa ka adiaw nga lakton sa pihak kag daw isa ka adlaw nga lakton sa isa man ka pihak sa palibot sang ' dulugan. Sa ila may duha ka maniko sa ibabaw sang duta. 32 Kag ang banwa nagtindug sadtong bug-os nga adlaw kag sadtong bug-os nga gab-i, kag sa bug-os nga adlaw nga madason, kag nagtipon sila sing mga pitaw : ang nagtipon sing labing diyo- tay, nagtipon sing napiilo ka homer ; kag gintipon nila sila, nga sa ila, sa palibot sang dulugan. 33 Kag yara pa ang unud sa ila mga ngipon, nga wala pa nila matapus sa pagusang, nagsiga ang kasingkal ni lehoba sa banwa, kag pinilas ni lehoba ang banwa sing isa ka daku nga kaia- lalat-an. 34 Kag ginhingalanan nila yadtong duug nga Kibrot-hataaba,* kay didto ginlubung nila ang banwa nga mahakug. 35 Gikan sa Kibrot-hataaba nagtali- ■wan ang banwa pa Haserot, kag nag- dululog sila sa Haserot. SJ Maria kag si Aaron nagamulay batok kay Moises- Si Maria ginpilas sang tabukaw. -jQ KAG naghambal si Maria kag si *  10 Amo ini ang halad nga sinunog sang sabado, sang tagsa ka sabado, walay labut sang halad nga sinunog nga dayon pati sang iya halad nga ilimnon. 11 Kag sa pamuno sang inyo mga bu- lan magahalalad kamo sing isa ka halad nga sinunog kay lehoba : duha ka tinday nga baka sang kabakahan, isa ka karne- ro, pito ka kordero nga walay dagta nga isa ka tuig ang edad ; 12 Kag tatlo ka ikapulo sang harina nga malum-ok nga nalamas sa lana, sa halad nga kalan-on nga sa tagsa ka tinday sang baka ; duha ka ikapulo sang harina nga malum-ok nga nala- n^as sa lana, sa halad nga kalan-on nga sa tagsa ka karnero ; 13 Kag isa ka ikapulo sang harina nga malum-ok, nga nalamas sa lana, sa halad nga kalan-on, nga sa tagsa ka kordero : halad nga sinunog ini sa baho nga kalahamut-an, nga halad nga pina- dabdab kay lehoba. 14 Kag ang ila mga halad nga ilimnon mangiatunga sa hin nga alak sa tagsa ka tinday nga baka, kag ang ikatlo sang isa ka hin nga sa tagsa ka karnero, kag ang ikap-at sang isa ka hin nga sa tagsa ka kordero. Ini among halad nga sinunog nga binulan sa tanan nga mga bulan sang tuig. 15 Kag isa ka lalaki nga kanding nga sa halad tungud sang sala pagaiha- lad ninyo kay lehoba, walay labut sang halad nga sinunog nga dayon pati sang iya halad nga ilimnon. Mga halad nga sinunog sang mga dalagku nga piesta. 16 Kag sa buian nga nahauna, sa ikapiilo kag apat sang bulan, among paskua kay lehoba. 17 Kag sa ikapulo kag lima ka adlaw sini nga bulan may piesta. Sa pito ka adlaw magakalaon kamo sang mga tinapay nga walay tapay. 18 Sa nahauna nga adlaw may isa kamo ka balaan nga pagtilipon : indi k^mo magahilimo sing bisan ano nga pagpangabudlay nga inalagad. 19 Kag magahalalad kamo sa halad nga pinadabdab, sa halad nga sinunog kay lehoba, sing duha ka tinday nga baka, kag sing isa ka karnero kag sing pito ka karnero nga isa ka tuig ang edad : manginwalaj'^ dagta si'a. 20 Kag ang ila mga halad nga kalan- on, manginharina nga malum-ok sila nga nalamas sa lana : ang pagaihalad ninyo tatlo ka ikapulo sa tagsa ka tinday nga baka, kag duha ka ikapulo sa tagsa ka karnero. 21 Magahalad ka sing isa ka ikapulo sa tagsa ka kordero nga sa pito ka kordero ; 22 Kag sing isa ka lalaki nga kanding sa halad tungud sang sala sa paghimo sang katumbasan tungud sa inyo. 23 Ini sila pagaihalad ninyo, walay labut sang halad nga sinunog sa aga, nga among halad nga sinunog nga dayon. 24 Magahalalad kamo sang amo man nga mga butang sa adlawadlaw gid sa suliid sang pito ka adlaw, sang kalanon sang halad nga pinadabdab sa baho nga kalahamut-an kay lehoba : pagaihalad ini, walay labut sang halad nga sinunog nga dayon pati ang iya halad nga ilimnon. 25 Kag sa ikapito ka adlaw may baiaan kamo nga pagtilipon : indi 213 28. 26. NUMEROS. 29. 16. kamo maghilimo sang bisan ano nga pagpngabiidlay nga inalagad. 26 Sa adlaw man sa mga nahauna nga bunga, kon maghalalad kamo sang bag-o nga halad nga kalan-on kay lehoba sa inyo picsta sang mga semana, may isa kamo ka balaan nga pagtili- pon : indi kamo maghilimo sang bisan ano nga pagpangabudla}^ nga inalagad 2/ Kag magahalalad kamo sa halad nga sinunog sa baho nga kalahamut-an kay lehoba sing duha ka tinday nga baka, isa ka karnero kag pito ka kordero nga isa ka tuig ang edad. 28 Kag ang ila mga halad nga kalan- on manginharina nga malum-ok nga nalamas sa lana : tatlo ka ikapulo sa tagsa ka tinday nga baka, duha ka ikapulo sa tagsa ka karnero ; 29 Kag isa ka ikapulo sa tagsa ka kordero, nga sa pito ka kordero. 30 Magahalalad kamo sing isa ka la- laki nga kanding sa paghimo sang ka- tumbasan tungud sa inyo. 31 Pagaihalad ninyo sila, wala}'^ labut sang halad nga sinunog nga dayon pati sang iya halad nga kalan-on, upud sang ila mga ilimnon : manginwalay dagta sila. 2Q KAG sa ikapito ka bulan, sa na- ^ hauna sang bulan, may isa kamo ka balaan nga pagtilipon: indi kamo magahilimo sang bisan ano nga pagpa- ngabudlay nga inalagad : manginadlaw sa inyo sa pagpatunog sang mga budyong. 2 Kag magahalalad kamo sa halad nga sinunog, sa baho nga kalahamut-an ni lehoba, sing isa ka tinday nga baka, isa ka karnero, pito ka kordero nga walay dagta nga isa ka tuig ang edad ; 3 Kag ang ila mga halad nga kalan-on manginharina nga malum-ok nga na- lamas sa lana, tatlo ka ikapulo nga sa tinday nga baka, duha ka ikapulo nga sa karnero ; 4 Kag isa ka ikapulo sa tagsa ka kordero, nga sa pito ka kordero ; 5 Kag Jtiagahalalad kamo sing isa ka lalaki nga kanding sa halad tungud sang sala sa paghimo sang katumbasan tungud sa inyo. 6 Magahalalad kamo sini, walay labut sang halad nga sinunog nga binulan pati ang iya halad nga sinunog nga dayon kag ang iya halad nga kalan-on, kag ang ila mga halad nga ilimnon, sono sa ila tulumanon, sa baho nga kalahamut- an, nga halad nga pinadabdab kay lehoba. 7 Kag sa ikapulo sining ikapito nga bulan msLy isa kamo ka balaan nga pag- tilipon, kag pagapapaubson ninyo ang inyo mga kalag : indi kamo maghilimo sang bisan ano nga buluhaton. 8 Kag magahalalad kamo sa halad nga sinunog kay lehoba sa baho nga kalahamut-an, sing isa ka tinday nga baka, isa ka karnero, pito ka kordero nga isa ka tuig ang edad : manginwalay dagta sila ; 9 Kag ang ila mga halad nga kalan-on manginharina nga malum-ok nga nala- mas sa lana: tatlo ka ikapulo nga sa tinday nga baka, duha ka ikapulo nga sa karnero ; 10 Kag isa ka ikapulo nga sa tagsa ka kordero, nga sa pito ka kordero. 1 1 Magahalalad kamo sing isa ka lalaki nga kanding nga halad tungud sang sala, walay labut sang halad tungud sang sala sa adlaiv sang katumbasan, kag sang halad nga sinunog nga dayon pati ang iya halad nga kalan-on kag ang ila mga halad nga ilimnon. 12 Kag sa ikapulo kag lima ka adlaw sang ikapito nga bulan may isa kamo ka balaan nga pagtilipon: indi kamo magliilimo sing bisan ano nga pagpanga- budlay nga inalagad ; kag magahiliwat kamo sing isa ka piesta kay lehoba, sa pito ka adlaw. 13 Kag magahalalad kamo sa halad nga sinunog, sa halad nga pinadabdab, sa baho nga kalahamut-an kay lehoba, sing napulo kag tatlo ka tinday nga baka, duha ka karnero, kag napulo kag apat ka kordero nga isa ka tuig ang edad : manginwalay dagta sila ; 14 Kag ang ila mga halad nga kalan- on manginharina nga malum-ok nga nalamas sa lana : tatlo ka ikapulo nga sa tagsa ka tinday nga baka, nga sa napulo kag tatlo ka tinday nga baka, duha ka ikapulo nga sa tagsa ka karnero, nga sa duha ka karnero, 15 Kag isa ka ikapulo nga sa tagsa ka kordero, nga sa napulo kag apat ka kordero. 16 Kag magahalalad A'^ wo sing isa ka lalaki nga kanding sa halad tungud sang sala, walay labut sang halad nga sinunog nga dayon, pati ang iya halad nga kalan- on kag ang iya halad nga ilimnon. 214 29. 17. NUMEROS. 29. 38. 17 Kag sa ikaduha ka adlaw magaha- laladkamo sing napulo kag duha ka tin- day sang baka, duha ka karnero, napulo kag apat ka kordero nga walay dagta, nga isaka tuig ang edad ; 18 Kag ang ila mga halad nga kalan- on kag ang ila mga halad nga ilimnon nga sa mga tinday nga baka, nga sa mga karnero, kag nga sa mga kordero, siling sang kadamuon nila, sono sa tulu- manon ; 19 Kag isa ka lalaki nga kanding sa halad tungud sang sala, walay labut sang halad nga sinunog nga dayon, pati ang iya halad nga kalan-on kag ang iya halad nga ilimnon. 20 Kag sa adlaw nga ikatlo maghala lad kamo sing napulo kag isa ka tinday nga baka, duha ka karnero, napulo kag apat ka kordero nga walay dagta nga isa ka tuig ang edad ; 21 Kag ang ila mga halad nga kalan- on kag ang ila mga halad nga ilimnon, nga sa mga tinday sang baka, nga sa mga karnero, kag nga sa mga kordero, siling sang kadamuon nila, sono sa tulumanon ; 22 Kag isa ka lalaki nga kanding sa halad tungud sang sala, walay labut sang halad nga sinunog nga da3^on, pati ang iya halad nga kalan-on kag ang iya halad nga ilimnon. 23 Kag sa ikap-at ka adlaw magaha- laJad kaiuo sing napulo ka tinday nga baka, duha ka karnero, napulo kag apat ka kordero nga walay dagta, nga isa ka tuig ang edad ; 24 Ang ila mga halad nga kalan-on kag ang ila mga halad nga ilimnon nga sa mga tinday sang baka, nga sa mga karnero kag nga sa m.ga kordero, siling sang kadamuon nila, sono sa tulumanon ; 25 Kag isa ka lalaki nga kanding sa halad tungud sang sala, walay la- but sang halad nga sinunog nga dayon. pati ang iya halad nga kalan-on kag ang iya halad nga ilimnon. 26 Kag sa ikalima ka adlaw, magaha- lalad kamo sing siam ka tinday nga ba- ka, duha ka karnero kag napulo kag apat ka kordero nga walay dagta, nga isa ka tuig ang edad ; 27 Kag ang ila rnga halad nga kalan- on kag ang ila mga halad nga ilimnon, nga sa mga tinday nga baka, nga sa mga karnero kag nga sa mga kordero, siling sang kadamuon nila, sono sa tulu- manon ; 28 Kag isa ka lalaki nga kanding sa halad tungud sang sala, walay labut sang halad nga sinunog nga dayon, pati ang iya halad nga kalan-on kag ang iya halad nga ilimnon. 29 Kag sa ikan-um ka adlaw, magaha- lalad kamo sing walo ka tinday nga baka, duha ka karnero kag napulo kag apat ka kordero nga walay dagta, nga isa ka tuig ang edad ; 30 Kag ang ila mga halad nga kalan- on kag ang ila mga halad nga ilimnon, nga sa mga tinday sang baka, nga sa mga karnero kag nga sa mga kordero, siling sang kadamuon nila, sono sang tulumanon : 31 Kag isa ka lalaki nga kanding sa halad tungud sang sala, walay labut sang halad nga sinunog nga dayon, pati ang iya halad nga kalan-on kag ang iya halad nga ilimnon. 32 Kag sa ikapito ka adlaw magahala- lad kamo sing pito ka tinday nga baka, duha ka karnero kag napulo kag apat ka kordero nga walay dagta, nga isa ka tuig ang edad ; 33 Kag ang ila mga halad nga kalan- on kag ang ila mga halad nga ilimnon, nga sa mga tinday nga baka, nga sa mga karnero kag nga sa mga kordero, siling sang kadamuon nila, sono sa tulumanon ; 34 Kag isa ka lalaki nga kanding sa halad tungud sang sala, walay labut sang halad nga sinunog nga dayon, pati ang iya halad nga kalan-on kag ang iya halad nga ilimnon. 35 Kag sa ikawalo ka adlaw may isa kamo ka pagtiiipon nga maligdong: indi kamo maghilimo sang bisan ano nga pagpangabudlay nga inalagad. 36 Kag magahalalad kamo sa halad nga sinunog, sa halad nga pinadabdab, sa baho nga kalahamut-an kay lehoba, sing isa ka tinday nga baka, isa ka kar- nero kag pito ka kordero nga walay dagta, nga isa ka tuig ang edad ; 37 Ang ila halad nga kalan-on kag ang ila mga halad nga ilimnon, nga sa tinday nga baka, nga sa karnero kag nga sa mga kordero, siling sang kada- muon nila, sono sa tulumanon ; 38 Kag isa ka lalaki nga kanding sa halad tungud sang sala, walay labut sang halad nga sinunog nga dayon, pati 215 29. 39. NUMEROS. 30. 17. ang iya halad nga kalan-on kag ang iya halad nga ilimnon. 39 Ini nga mga butang pagaihalad ninyo kay lehoba sa inyo mga pinat-in nga dag-on, walay labut sang inyo mga halad nga sinaad, kag sang inyo mga halad nga kinabubut-on, sang inyo mga halad nga sinunog, sang inyo mga halad nga kalan-on, sang inyo mga halad nga ilimnon kag sang inyo mga halad sa paghidaet." !■ Kasogoan nahanungud sang ni|a pauaad nga ginhimo sang mga babae. O/^ KAG si Moises naghambal sa A^vy mga inanak ni Israel, sono sa tanan nga ginsogo ni lehoba sa iya. 2 Kag naghambal si Moises sa mga pangolo sang mga kabikahan sang mga inanak ni Israel, nga nagasiling : " Ini amo ang ginsogo ni lehoba. 3 Bisan sin-o nga raaghimo sing panaad kay lehoba, kon maghimo sia sing panumpa nga magpahigot sing katung- danan nahanungud sa iya kalag, indi niya paglalison ang iya polong : paga- himoon niya sono sa tanan nga nag- gowa sa iya baba. 4 Kon ang isa ka babae maghimo sing panaad kay lehoba kSg magpahigot sing katungdanan sa iya pagkapamatan- on sa balay sang iya amay, 5 Kag kon ang iya amay nakabati sang iya panaad kag sang katungdanan nga ginhigot niya sa iya kalag, kag kon ang iya amay maghipus nahanungud sa iya, ang tanan nga iya mga panaad manginmalig-on, kag ang tanan nga katungdanan nga ginhigot niya sa iya kalag, magamalig-on. _ 6 Apang kon pagdili-an ini sang iya amay, sa adlaw nga mabati-an niya sia, manginwalaypulus ang bisan ano sang iya mga panaad kag mga katungdanan, nga ginhigot niya sa iya kalag, kag pagapatawaron sia ni lehoba, tungud kay gindumili ini sang iya a.'aia.y. 7 Apang kon sia minj^o na, kag mag- him.o sia sing mga panaad, kag kon magmitlang ang iya mga bibig sing polong nga hinali nga naghigot sang iya kalag, 8 Kag kon ang iya bana makabati sini, kag kon sia maghipus sa iya sa adlaw nga sia makabati sini, ang mga panaad niya manginmalig-on kag ang mga katungdanan nga ginhigot niya sa iya kalag, manginmalig-on. 9 Apang kon magdumili sini ang iya bana, sa adlaw nga mabatian niya ini, niyan manginwalaypulus ang panaad nga ginhimo niya kag ang polong nga hinali, nga ginmitlang sang iya mga bibig, nga tungud sa iya ginhigot niya sa iya kalag ; kag pagapatawaron sia ni lehoba. TO Apang ang panaad sang balo kon sang binulagan, ang tanan nga ginhigot niya sa iya kalag, manginmalig-on ba- tok sa iya. 11 Kag kon m.ahimo niya ang panaad sa balay sang iya bana, kag kon ginhig- tan niya ang iya kalag sang katungdanan sa panumpa, 12 Kag kon ang iya bana nakabati sini, kag naghipus sa iya kag wala niya pagdumilii ini, niyan ang tanan niya nga mga saad manginmalig-on, kag ang ta- nan nga katungdanan nga ginhigot niya sa iya kalag, manginmalig-on ; 13 Apang kon ginpakawalai^'pulus ini sang iya bana sa adlaw nga nabati-an niya ini, manginwalaypulus ang bisan ano nga naggowa sa iya mga bibig naha- nungud sa iya mga panaad kag naha- nungud sa katungdanan sang iya kalag ; ginpakawalaypulus sila sang iya bana, kag pagapatawaron ini ni lehoba. 14 Ang tanan nga panaad kag ang tanan nga panumpa, nga tungud sa iya ginpilit sa pagpasubu sang iya kalag, mapamatud-an ini sang iya bana, kon mapawala3'^pulus ini sang iya bana. 15 Apang kon ang iya bana maghipus sing bug-OS sa iya sa adlawadlaw, niyan ginapamatud-an niya ang tanan niya nga mga panaad kag ang tanan niya nga mga katungdanan nga yara sa ibabaw niya : ginapamatud-an niya sila tungud kay naghipus sia sa adlaw nga nabati-an niya sila. 16 Apang kon ginpakavvalaypulus ni- ya sila, sa tapus nga mabatian niya sila, niyan sia magadala sang sala sang asawa." 17 Ini among mga palatukuran nga ginsogo ni lehoba kay Moises, sa tunga sang lalaki kag sang iya asaw, sa tunga sang amay kag sang iya anak nga babae sa iya pagkapamatan-on sa balay sang iya ama}"". 216 31.1. NUMEROS, 31. 23. Aflg pagdaug sang Israel sa mfa Madianinhon. 0"1 KAG naghambal si lehoba kay ^ 3 Moises, nga nagasiling : 2 " Ibutang sa buhat ang pagpapa- i nimalus sang mga inanak ni Israel sa ' ibabavv sang mga Madianinhon, kag sa tapus sini, pagaisimpon ka sa imo mga | banwa." ' 3 Kag si Moises naghambal sa banwa, ' nga nagasiling: " Magsalangkap-kamo sa tunga ninyo sang mga tawo nga sa ( pag-a waj'^an, kag magkaladto sila batok sa Madian sa pagbutang sa buhat sang pag- panimalus ni lehoba batok sa Madian. 4 Magapadala kamo sa pag-awayan sing isa ka libo ka tawo sa tagsa ka ka- | bikahan, sa tanan nga mga kabikahan ' sa Israel. 5 Busa, ginpinig sa tunga sang mga linibo ni Israel ang isa ka libo sa tagsa j ka kabikahan, napulo kag duha ka libo | nga nasangkap sing hinganiban nga sa pag-awayan. 6 Kag ginpadala sila ni Moises, ang isa ka libo sa tagsa ka kabikahan, sa pag-awayan upud si Pineas, anak ni Eleasar nga saserdote, pati ang mga balaan nga suludlan kag ang mga bud- yong sa iya kamut nga sa pagpatunog." 7 Kag nag-alaway sila batok sa Madi- an, sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises ; kag ginpatay nila ang tanan nga mga laiaki. 8 Kag ginpatay man nila ang mga hari sa Madian, labut pa sang ila mga ginpamatay : si Ebi, si Rekem, si Sur, si Hur kag si Reba, lima ka hari sa Madian ; ginpatay man nila sa hingani- ban si Balaam, anak ni Beor. 9 Kag gindala nga mga bihag sang mga inanak ni Israel ang mga babae sang mga Madianinhon kag ang ila mga kabataan nga magamay, kag gin-ati man nila ang tanan nila nga mga sapat, ang tanan nila nga mga kahayupan kag ang tanan nila nga mga pagkabutang. 10 Kag tinutdan nila ang tanan nga mga banwa, nga ila ginapuy-an kag ang tanan nila nga mga minoro. 11 Kag kinuha nila ang tanan nga inagaw kag ang tanan nga nadakpan sa mga tawo kag sa mga sapat. 12 Kag gindala niia kay Moises kag kay Eleasar nga saserdote kag sa, kati- lingban sang mga inanak ni Israel, ang mga bihag, ang nadakpan kag ang inagaw, sa dulugan sa mga kapatagan sa Moab, nga yara malapit sa lordan sa leriko. 13 Kag naggolowa si Moises kag si Eleasar nga saserdote, kag ang tanan nga mga dunganon sang katilingban sa pagbaton sa ila sa gowa sang dulugan. 14 Kag naakig si Moises batok sa mga pangolo sang kasoldadosan, nga mga pangolo sang mga linibo kag mga pangolo sang mga ginatus, nga nagpa- lauli gikan sa ginkadtoan nga pag- awayan. 15 Kag nagsiling sa ila si Moises : " i Ginbuhi ninyo bala ang tanan nga mga babae ? 16 Yari karon, ini sila, sa laygay ni Balaan, nanginkabangdanan sang paglalis sang mga inanak ni Israel batok kay lehoba sa butang sa Peor, kag sa sini nag-abut ang kamatay sa tunga sang katilingban ni lehoba. 17 Busa karon, pamatya-ninyo ang tanan nga mga laiaki sa tunga sang mga kabataan ; kag pamatya ?nan ninyo ang tanan nga mga babae, nga nakakilala sing laiaki. 18 Apang buhia-ninyo nga sa inyo ang tanan nga mga bata nga babae, nga waia makakiiala sing laiaki. 19 Kag kam.o, magpalabilin-kamo sa gowa sang dulugan sa pito ka adla'.v : tanan kamo nga nakapatay sing tawo kag tanan kamo nga nakakarnlut sing mina- tay, magapalaninlo kamo sang sala sa ikatlo kag sa ikapito ka adla\v, kamo kag ang inyo mga bihag. 20 Kag pagatinloan man ninyo sang sala ang tanan nga mga panapton, ang tanan nga butang nga panit, ang tanan nga nahimo sa bulbul sang kanding kag ang tanan nga gamit nga kahoy." 21 Kag si Eleasar nga saserdote nag- siling sa mga tawo sang kasoldadosan, nga nagkaladto sa pag-awayan : " Ini among palatukuran sang kasogoan, nga ginsogo ni lehoba kay Moises : 22 Ang tanan nga bulawan, ang pilak, ang saway, ang salsalon, ang estanyo kag ang tinga ; 23 A^ng tanan nga butang nga naga- bato sa kalayo, pagapaagihon ninyo si a sa kalayo, kag manginmatinlo sia ; walay sapayan, pagaulayon man sia sa mga tubig sa kahigkoan kag ang tanan nga mga indi nagabato sa kalayo, pagapa- agihon ninyo ini sa tubig, 217 31. 24. NUMEROS. 31. 51. 24 Kag pagabiinakan ninyo ang inyo mga panapton sa ikapito ka adlaw, kag sa sini manginmatinlo kamo ; kag sa tapus sini magasululud kamo sa diilu- gan." 25 Kag si lehoba naghambal kay Moises nga nagsiling : 26 " Isipa ang mga nadakpan nga bihag sa mga tawo kag sa mga sapat, ikaw kag ang saserdote nga si Eleasar, kag ang mga pangolo sang mga ginikanan sang katilingban ; 27 Kag pagatungon mo ang nadakpan sa mga nagpakigawaj'', nga naghalalin sa pag-awayan, kag sa bug-os nga kati- lingban. 28 Kag pagapainon mo nga kay lehoba ang buhis sang mga tawo sa pag-awayan, nga naghalalin sa pag- awayan, sa tagsa ka lima ka gatus, isa, sang mga tawo kag sang mga baka, sang mga asno kag sang mga obeha. 29 Sa katunga nila pagakuhaon ninyo ini, kag pagaihatag mo ini kay Eleasar nga saserdote subung nga halad nga binayaw kay lehoba. 30 Kag sa katunga, nga nahanungud sa mga inanak ni Israel, magakiiha ka sang buhis, isa sa tagsa ka ikalim-an, sang mga tawo, sang mga baka, sang mga asno kag sang mga obeha, sa tanan nga kahayupan ; kag pagaihatag mo sila sa mga Lebin- hon nga mga manugbantay sang tinulin sa Puluy-an ni lehoha." 31 Kag ginhimo ni Moises kag ni Elesar nga saserdote, sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises. 32 Kag ang nadakpan, ang nabilin sang hinublas, nga ginkuha sang mga tawo sang kasoldadosan, anum ka gatus kag kapitoan kag lima ka libo ka obeha, 33 Kag kapitoan kag duha ka libo ka baka, 34 Kag kapitoan kag isa ka libo ka asno ; 35 Kag ang kabilogan: katloan kag duha ka libo ka kalag nga tawohanon, sa mga babae nga wala makakila sing lalaki. 36 Kag ang katunga sang bahin sang mga naghalalin sa pag-awayan, ang kadamuon nila nangintatlo ka gatus katloan kag pito ka libo kag lima ka gatus ka mga obeha. 37 Kag ang buhis nga sa kay lehoba sa mga obeha, nanginanum ka gatus kapitoan kag lima ; 38 Kag sa mga baka, katloan kag anum ka libo : kag sa ila, ang buhis nga sa kay lehoba, nanginkapitoan kag duha. 39 Kag sa mga asno, katloan ka libo kag lima ka gatus : kag sa ila ang buhis nga kay lehoba, nanginkan-uman kag isa. 40 Kag sa mga kalag nga tawohanon, napulo kag anum ka libo : kag sa ila ang buhis nga kay lehoba, nangin- katloan kag duha ka kalag. 41 Kag ginhatag ni Moises ang buhis kay Eleasar nga saserdote sa halad nga binayaw kay lehoba, sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises. 42 Kag sa katunga sang mga inanak ni Israel, nga ginpain ni Moises sa mga tawo sang kasoldadosan, 43 Kon sayoron ang katunga sang katilingban, nangintatlo ka gatus katlo- an kag pito ka libo kag lima ka gatus ka obeha, 44 Katloan kag anum ka libo ka baka, 45 Katloan kag libo kag lima ka gatus ka asno, 46 Napulo kag anum ka libo ka kalag nga tawohanon. 47 Sa sining katunga sang mga inanak ni Israel, nagkuha si Moises sing buhis, isa sa tagsa ka kalim-an sang mga tawo kag sang mga sapat ; kag ginpanghatag niya sila sa mga Lebinhon, nga mga manugbantay sang tinulin sang Puluy- an ni lehoba, sono sang ginsogo ni lehoba kay Moises. 48 Kag ang mga pangolo sang mga lini- bo sang kasoldadosan, nga mga pangolo sang linibo, kag ang mga pangolo sang ginatus, nagpalalapit kay Moises. 49 Kag nagsililing sila kay Moises : "Ang imo mga ulipon nagisip sang mga tawo sa pag-awayan, nga yari sa amon kagamhanan, kag wala sing naku- lang bisan isa sa amon. 50 Kag nagadala kami, subung nga halad kay lehoha, ang tagsatagsa sang iya nakuha, sa mga huyas nga bulawan, mga magamay nga talikala, mga pulsera, mga singsing, mga aritos kag mga ku- lintas, sa paghimo sing katumbasan tungud sang amon mga kalag sa atu- bangan ni lehoba." 51 Kag si Moises kag si Eleasar nga saserdote nagbalaton sa ila sang bula- 218 31. 52. NUMEROS. 32. 19. wan, sang tanan nga mga huyas nga nahuman. 52 Kag ang tanan nga bulawan sang halad nga binayaw, nga ginhalad nila kay lehoba, nanginnapulo kag anum ka libo pito ka gatus kag kalim-an ka siklo gikan sa mga pangolo sang linibo kag gikan sang mga pangolo sang ginatus. 53 Ang mga tawo sang kasoldadosan nag-ati ang tagsatagsa nga sa iya. 54 Kag ginbaton ni Moises kag ni Eleasar nga saserdote ang bulawan sang mga pangolo sang linibo kag sang gina- tus, kag ginsulud nila ini sa Layangla- 5'^ang sang pakigkitaan, nga sa halandu- manan sang mga inanak ni Israel sa atu- bangan ni lehoba. Ang kaduiaan sa Galaad nga ginhatag sa mga kabikaiian ni Cad kag ni Riiueu. OQ KAG ang mga anak ni Ruben kag O^ ang mga anak ni Gad may isa ka daku gid nga kaciam-an sang kahayu- pan ; kag nakita nila ang duta ni laser kag ni Galaad, kag j^ari karon, nga ang amo nga duta angay nga sa kahayupan. 2 Kag nag-alabut ang mga anak ni Gad kag ang mga anak ni Ruben, kag naghalambal sila kay Moises kag kay Eleasar, nga saserdote, kag sa mga dunganon sang katilingban, nga nagasi- liling : 3 " Ang Atarot, Dibon^ laser, Nimra, Hesbon, Eleale, Sebam, Nebo kag ang Beon, 4 Ang duta nga ginpilas ni lehoba sa atubangan sang katilingban ni Israel, among angay nga duta nga sa kahayu- pan, kag ang imo rnga ulipon may kahayupan." 5 Kag nagsiiiling sila : " Kon naka- kita knmi sing bugay sa imo mga mata, ihatag ini nga duta sa imo mga ulipon nga kaugalingon nila; indi kami pagpa- tabuka sang lordan." 6 Kag nagsiling si Moises sa mga anak ni Gad kag sa mga anak ni Ru- ben : " I Magakaladto bala ang inyo mga utud sa pag-awayan kag kamo ma- gapalabiliii diri ? 7 Kag I kay ngaa bala ginpalas-ay nin- yo ang tagiposoon sang mga inar.ak ni Israel, agud nga indi sila mag-agi sa duta, nga ginhatag ni lehoba sa ila ? 8 Amo ini ang ginhimo sang inyo mga ginikanan, sang pagpadala kosa ila kutub sa Kades-Barnea, sa pagtan-aw sang duta. 9 Nagtalaklad sila tubtub sa nalupya- kan sa Eskol, kag gintan-aw nila ang duta, kag ginpalas-ay nila ang tagiposoon sang mga inanak ni Israel, agud nga indi magkaladto sila sa duta, nga ginhatag sa ila ni lehoba. 10 Kag ang kaakig ni lehoba nagsiga sadtong adlaw, kag nagsumpa sia, nga nagasiling : 11 Wala sing bisan sin-o sang mga tawo, nga nagtalaklad gikan sa Egip- to, sa duha ka piilo ka tuig ang edad pa ibabaw, nga makakita sang duta nga ginsumpa ko kay Abraham, kay Isaak kag kay lakob ; tungud kay wala sila magsunud sa akon sing himpit gid, 12 Luwas si Kaleb, anak ni lepune nga Kenisinhon, kag si losue, anak ni Nun, kay nagsulunud sila sing himpit gid kay lehoba. 13 Kag ang kaakig ni lehoba nagsiga batok sa Israel, kag pinalakat niya sila nga mga talangtalang sa kap-atan ka tuig sa kahanayakan, tubtub nga napa- pas yadtong bug-os nga kalivvatan, nga naghimo sing kalainan sa mga mata ni lehoba. 14 Kag yari karon, kamo nagailis sa inyo mga ginikanan, nga isa ka kaliwat sang mga makasasala, sa pagdugang pa gid sang kaakig ni lehoba batok sa Israel. 15 Kay kon kamo magtalalikod sa olehe ni lehoba, sia magabiya liwan sa ila sa kahanayakan, kag sa suii kamo magalaglag sining bug-os nga banwa." 16 Kag sila nagpalalapit sa iya kag nagsiiiling : " Magapalatindug kami diri sing mga palasudlan nga sa amon mga kahayupan kag mga kabanwaanan nga sa amon mga kabataan. 17 Apang kami magasangkap sing hinganiban sa madali, sa paglakat sa una sang mga inanak ni Israel, tubtub nga mapasulud namon sila sa ila duug ; kag ang amon mga kabataan magapuluyo sa mga kabanwaanan nga pinabakud, bangud sang mga pumuiuyo sining ka- dutaan. 18 Indi kami magpalaiili sa amon mga balay, tubtub nga ang tagsatagsa sang mga inanak ni Israel magiagiya sang iya panublion, 19 YL3.Y kami wala sing panublion upud sa ila sa tabok sang lordan, bisan 219 32. 20. NUMEROS. 82. 42. sa unhan pa ; tungud kay ang amon panublion naigo na sa sini nga bahin sang lordan, nayon sa Sidlangan." 20 Kag si Moises nagsiling sa ila : " Kon himoon ninyo ini, kon magsang- kap kamo sing hinangiban sa paglakat sa atiibangan ni lehoba sa pag-awayan, 21 Kag kon ang tanan sa inyo nga mga nasangkap sing hinangiban mag- tabok sa lordan sa atubangan ni leiioba, tubtub nga masobol niya ang iya mga kaaway sa atubangan ni3'^a, 22 Kag manginsakup ang kadutaan sa atubangan ni lehoba, kag sa gilayon magpalauli kamo, manginluwas kamo sa kasal-anan nga kay lehoba kag nga kay Israel kag mangintagiya kamo sini nga data sa atubangan ni lehoba. 23 Apang kon indi ninyo paghimoon ang subung sini, yari karon, nga naka- sala kamo batok kay lehoba ; kag masa- yoran-ninyo nga pagalambuton kamo sang inyo sala. 24 Palatindug-kamo sing mga kaban- waanan sa inyo mga kabataan, kag mga palasudlan nga sa inyo mga obeha ; kag himoa-ninyo ang ginmitlang sang invo baba." 25 Kag naghambal ang mga anak ni Gad kag ang mga anak ni Ruben kay Moises, nga nagasililing- "Ang inyo mga ulipon magahi'iimo, sono sang ginsogo sa amon sang akon ginoo. 26 Ang amon mga kabataan, ang amon mga kababaynan, ang amon mga kahayupan kag ang tanan namon nga mga sapat rnagapuluyo didto sa mga kabanwaanan sa Galaad. 27 Kag ang imo mga ulipon, ang ta- nan nga mga tawo nga mga sangkap sing hinganiban sang kasoldadosan, ma- gakaladto sa pag-awayan sa atubangan ni lehoba, sono sang ginasiling sang akon ginoo." 28 Niyan si Moises nagbilin nahanu- ngud sa ila kay Eleasar, nga saserdote, kag kay losue, anak ni Nun, kag sa mga pangolo sang mga ginikanan sang mga kabikahan sang mga inanak ni Is- rael. 29 Kag nagsiling sa ila si Moises : "Kon ang mga anak ni Gad kag ang mga anak ni Ruben magtalabok upud sa inyo sang lordan, ang tanan nga na- panangkap sing hinganiban nga sa pag- awayan sa atubangan ni lehoba, kag kon ang duta nasakup na sa atubangan ninyo, niyan pagaihatag ninyo sa ila ang duta sang Galaad nga sa kaugalingon nil a. 30 Apang kon indi sila magtalabok nga mga sangkap sing hinganiban upud sa inyo, niyan magabaton sila sang pag- kakaugalingon sa tunga ninyo sa duta sa Kanaan." 31 Kag ang mga anak ni Gad kag ang mga anak ni Ruben nagsalabat, nga naga- sililing : " Pagahimoon namon sono sang ginsiling ni lehoba sa imo mga ulipon : 32 Magatalabok kami nga mga sang- kap sing hinganiban sa atubangan ni lehoba, sa duta sang Kanaan, kag ang pagkakaugalingon sang amon panublion manginsasini nga luyo sang lordan." 33 Kag ginhatag ni Moises sa ila, sa mga anak ni Gad, sa mga anak ni Ruben kag sa katunga sang kabikahan ni Ma- nases, anak ni lose, ang ginharian ni Sihon, hari sang mga Amorinhon, kag ang ginharian ni Og, hari sang Basan : ang duta, sono sa iya mga kabanwaanan, sa sulud sang ila mga kadulunan, ang mga kabanwaanan sang kadutaan sa palibot. 34 Kag ginpatindug sang mga anak ni Gad ang Dibon, ang Atarot kag ang Aroer ; 35 Ang Atrot-Sopan, laser kag log- baha, 36 Bet-Nimra kag ang Bet-Haran: mga banwa nga pinabakud, kag mga palasudlan nga sa mga obeha. 37 Kag ginpatindug sang mga anak ni Ruben ang Hesbon, Eleale kag Kiri- athaim, 38 Nebo, Baal-Meon (nga pinangi- lisan ang mga ngalan) kag ang Sibma ; kag ginbutangan nila sing bag-o nga mga ngalan ang mga banwa nga ila ginpatindug. 39 Kag ang mga anak ni Makir, anak ni Manases, nagkaladto sa Galaad, kag ginkuha nila ini, kag ginsobol nila ang mga Amorinhon nga yadto didto. 40 Kag ginhatag ni Moises ang Galaad kay Makir, anak ni Manases, nga sia nagpuyo sa iya. 41 Kag si lair, anak ni Manases, nagkadto kag nagkuha sang ila mga mi- noro, kag ginhingalanan niya sila nga kaminoroan ni lair. 42 Kag si Noba nagkadto kag nagku- ha sang Kenat kag sang iya mga mino- 220 33.1. NUMEROS. 33. 28. ro, kag ginhingalanan niya sia nga Noba, sono gid sang iya ngalan. Ang mia pagtallwan kag ang mga pagdu]og sang mga Israelinhca, kutub sang ila paggowa sa Egipto ttibtub nga nakafabok siia sang lordan. OO YARI karon ang mga pagpanla- ^^-^ katan sang mga inanak ni Israel, sang paggulowa nila sa duta sang Egipto, sono sang ila mga pinanungpa- nong sa idalum sang kagamhanan ni Moises kag ni Aaron. 2 Kag ginsulat ni Moises ang ila mga pagtalali wan, sono sa ila mga dululugan, sa sogo ni lehoba ; kag yari karon ang ila mga dululugan, sono sang ila mga pagtalaliwan. 3 Gikan sa Rameses nagtalaliwan sila sa bulan nga nahauna. Sa napulo kag lima ka adlaw sang bulan nga nahauna, sang adlav/ nga ikaduha sang paskua, nagtalaliwan ang mga inanak ni Israel nga may kamut nga binayaw sa mga mata sang tanan nga mga Egiptohanon, 4 Sang nagapanlubung ang mga Egiptohanon, sang mga ginpamatay ni lehoba sa ila, kon saycron ang tanan nga mga panganay, sang ginhukman man ni lehoba ang ila gid mga dios. 5 Busa, nagtalaliwan ang mga inanak ni Israel gikan sa Rameses, kag pina- hamtang nila ang dulugan sa Sukot. 6 Kag nagtalaliwan sila sa Sukot, kag pinahamtang nila ang dulugan sa Etam, rga yara sa ukbung sang kahanayakan. 7 Kag sang pagtalaliwan nila gikan sa Etara, nagbalalik sila sa Pi-hahirot, nga yara sa atubangan sang Baai-Sepon, kag pinahamtang nila ang dulugan sa atubangan sang Ivligdol. 8 Kag sang pagtalaliwan nila gikan sa atubangan sang Hahirot, nag-alagi sila sa tunga sang dagat pa kahanayakan ; kag naglalakat sila sing tatlo ka adlaw nga lalakton sa kahanayakan sang Etam, kag pirahamtang nila ang dulugan sa Mara. 9 Kag nagtalaliwan sila gikan sa Mara kag nag-alabut sila sa Elim, kag sa Elim may napulo kag duha ka tubu- ran sang tubig kag kapitoan ka mga kahoy nga paklang ; kag pinahamtang nila didto ang dulugan. 10 Kag nagtalaliwan sila gikan sa Elim kag pinahamtang nila ang dulugan malapit sa dagat nga Mapula. 11 Nagtalaliwan sila gikan sa dagat nga Mapula kag pinahamtang nila ang dulugan sa kahanayakan sang Sin. 12 Nagtalaliwan sila gikan sa kaha- nayakan sang Sin kag pinahamtang nila ang dulugan sa Dopka. 13 Nagtalaliwan sila gikan sa Dopka kag pinahamtang nila ang dulugan sa Alus. 14 Nagtalaliwan sila gikan sa Alus kag pinahamtang nila ang dulugan sa Repidim, nga didto wala sing tubig, agud nga ang banv.-a ma^inum. 15 Nagtalaliwan sila gikan sa Repidim kag pinahamtang nila ang dulugan sa kahanayakan sa Sinai. 16 Nagtalaliwan sila gikan sa kaha- nayakan sa Sinai kag pinahamtang nila ang dulugan sa Kibrot-Hataab. 17 Nagtalaliwan sila gikan sa Kibrot- Hataab kag pinahamtang nila ang dulugan sa Haserot. 18 Nagtalaliwan sila gikan sa Haserot kag pinahamtang nila ang dulugan sa Ritma. 19 Nagtalaliwan sila gikan sa Ritma kag pinahamitang nila ang dulugan sa Rimon-Peres. 20 Nagtalaliwan sila gikan sa Rimon- Peres kag pinahamtang nila ang dulugan ' sa Libna. 21 Nagtalaliwan sila gikan sa Libna kag pinahamtang nila ang dulugan sa Risa. 22 Nagtalaliwan sila gikan sa Risa , kag pinahamtang nila ang dulugan sa Kelata. ! 23 Nagtalaliwan sila gikan sa Kelata kag pinahamtang nila ang dulugan sa bukid sang Seper. \ 24 Nagtalaliwan sila gikan sa bukid I sang Seper kag pinahamtang nila ang dulugan sa Harada. 25 Nagtalaliwan sila gikan sa Harada i kag pinahamtang nila ang dulugan sa ■ Makelot. j 26 Nagtalaliwan sila gikan sa Makelot kag pinahamtang nila ang dulugan sa 1 Tahat. i 27 Nagtalaliwan sila gikan sa lahat kag pinahamtang nila ang dulugan sa Tera. 28 Nagtalaliwan sila gikan sa Tera , kag pinahamtang nila ang dulugan sa 1 Mitka. 221 33. 29. NUMEROS, 33. 66. 29 Nagtalaliwan sila gikan sa Mitka kag piiiahamtang niki ang dulugan sa Hasmona. 30 Nagtalaliwan sila gikan sa Has- mona kag pinahamtang nila ang dulugan sa Moserot. 31 Nagtalaliwan sila gikan sa Moserot kag pinahamtang nila ang dulugan sa Bene-Iaakan. 32 Nagtalaliwan sila gikan sa Bene- Iaakan kag pinahamtang nila ang dulu- gan sa Hor-Gidgad. 33 Nagtalaliwan sila gikan sa Hor- Gidgad kag pinahamtang nila ang dulugan sa lotbat. 34 Nagtalaliwan sila gikan sa lotbat kag pinahamtang nila ang dulugan sa Abrona. 35 Nagtalaliwan sila gikan sa Abrona kag pinahamtang nila ang dulugan sa Esion-Geber. 36 Nagtalaliwan sila gikan sa Esion- Geber kag pinahamtang nila ang du- lugan sa kahanayakan sang Sin (nga among Kades). 37 Nagtalaliwan sila gikan sa Kades kag pinahamtang nila ang dulugan sa bukid sang Hor, sa ukbung sang duta sang Edoni. 38 Kag si Aaron nga saserdote, nag- tukad sa bukid sang Hor, sa sogo ni lehoba, kag napatay sia didto sa kap- atan ka tuig kutub sang paggowa sang mga inanak ni Israel sa duta sangEgipto, sa bulan nga ikalima, sa nahauna sang bulan. 39 Kag si Aaron nagaedad sing isa ka gatus kag duha ka piilo kag tatlo ka tuig sang pagkamatay niya, sa bukid sang Hor. 40 Kag ang Kanaanhon, hari sang Arad, nga nagapuyo sa Bagatnan sa duta sang Kanaan nabati-an niya ang pag-abut sang mga inanak ni Israel. 41 Kag nagtalaliwan sila gikan sa bukid sang Hor kag pinahamtang nila ang dulugan sa Salmona. 42 Nagtalaliwan sila gikan sa Salmo- na kag pinahamtang nila ang dulugan sa Punon. 43 Nagtalaliwan sila gikan sa Punon kag pinahamtang nila ang dulugan sa Obot. 44 Nagtalaliwan sila gikan sa Obot kag pinahamtang nila ang dulugan sa lye-Abarim, sa kadulunan sa Moab. 45 Nagtalaliwan sila gikan sa lye- Abarim kag pinahamtang nila ang dulu- gan sa Dibon-Gad. 46 Nagtalaliwan sila gikan sa Dibon- Gad kag pinahamtang nila ang dulugan sa Almon-Diblathaim. 47 Nagtalaliwan sila gikan sa Almon- Diblathaim kag pinahamtang nila ang dulugan sa mga bukid sang Abarim, sa atubangan sang Nebo. 48 Nagtalaliwan sila gikan sa mga bukid sang Abarim kag pinahamtang nila ang dulugan sa mga kapatagan sang Moab malapit sa lordan sa leriko. 49 Pinahamtang nila ang dulugan ma- lapit sa lordan kutub sa Bet-Iesimot tubtub sa Abel-Sitim, sa mga kapatagan sang Moab. 50 Kag naghambal si lehoba kay Moi- ses sa mga kapatagan sang Moab mala- pit sa lordan sa leriko, nga nagasiling : 51 Ihambal sa mga inanak ni Israel kag isiling sa ila : " Kon mikatabok na kamo sa lordan pa duta sa Kanaan, 52 Pagasjbolon-ninyo ang tanan nga mga pumuluyo sang kadutaan sa atuba- ngan ninyo : pagalaglagon ninyo ang tanan nila nga mga larawan nga tinigib pagapanlagiagon ninyo ang tanan nila nga mga larawan nga tinunaw, kag pagapangub-on ninyo ang tanan nila nga mga mataas nga duug ; 53 Kag magatalagiya kamo sang duta kag magpuluyo kamo sa iya ; kay gin- hatag ko sa inyo ang duta sa pagtagiya sa iya. 54 Kag pagapanublion nin3^o ang duta sa papalad, s ono sa inyo mga panima- lay : sa mga labing madamu pagaihatag ninyo ang labing daku nga panublion ; kag sa mga diyotay pagaihatag ninyo ang diyotay man nga panublion : kon diin maholog ang kapalaran sang tagsa- tagsa, didto gid ang i3''a : sono sa mga kabikahan sang inyo mga glnikanan magapalanubli kamo. 55 Kag kon indi ninyo pagsobolon ang mga pumuluyo sang kadutaan sa atu- banagan ninyo, mahanabu nga yadtong mga igabilin ninyo sa ila, mangin mga tunok sa inyo mga mata, kag manginsu- yak sa inyo mga kilid, kag magapigos sila sa inyo sa duta sa diin kamo maga- puluyo. 56 Kag m.agakahanabu nga, sono sang gintapat ko nga pagahimoon ko sa ila, amo man ang pagahimoon ko sa inyo." ^2^ 34.1. NUMEROS. 34. 29. Alga duluaao saa^ duta nga sinaad. Qy^ KAG si lehoba naghambal kay ^ ' Moises, nga nagasiling : 2 " Sogoa ang mga inanak ni Israel kag isiling sa ila : kon nakasulud na karuo sa duta sang Kanaan, yari karon ang duta nga sa papalad maigo sa inyo nga panublion : ang duta sang Kanaan, sono sa ila mga kadulunan : 3 Mangininyo dulunan sa Bagatnan kutub sa kahanaj^akan sa Sin, sa obay sang Edom ; sa bagay nga ang inyo dulunan nga nabagtnan manginkutub sa ukbung sang dagat nga Maasin, nayon sa Sidlangan. 4 Kag ang inyo dulunan magaliko sa Bagatnan sa tulukaran sang Akrabim, kag magaagi nayon sa Sin, kag maga- gowa sa bagatnan sang Kades-Bar- nea ; kag magahalin sia sa Hasar-Adar kag magaagi tubtub sa Asmon. 5 Kag ang dulunan magaliko kutub sa Asmon nayon sa kasulgan sang Egipto kag magagowa sia sa kadagatan, 6 Kag ang inyo dulunan sa Katundan mangin ang daku nga dagat : ini ma- ngin inyo dulunan sa Katundan. 7 Kag yari karon, ang inyo dulunan sa Aminhan : Kutub sa duku nga dagat pagapat-inan ninyo nga sa inyo ang bukid sang Hor ; 8 Kutub sa bukid sang Hor pagapat- inan ninyo tubtub sa salamputan sa Ha- mat, kag ang dulunan magagowa na- yon sa Sedad ; 9 Kag ini nga dulunan magahalin nayon sa Sipron kag magagowa sa Hasar-Enan : ini mangininyo dulunan sa Aminhan. 10 Kag pagapat-inan ninyo subung nga inyo dulunan sa Sidlangan kutub sa Hasar- Enan tubtub sa Sepham ; 11 Kag magadulhog ini nga dulunan kutub sa Sepham nayon sa Rebla sa sidlangan sang Ain : magadulhog sia kag magalanibut sa binit sang dagat sa Kineret sa Sidlangan : 12 Kag ini nga dulunan magadulhog nayon sa lordan, kag magagowa sa dagat nga Maasin. Ini mangininyo duta, sono sa ila mga kadulunan, palibot." 13 Kag si Moises nagsogo sa mga inanak ni Israel, nga nagasiling : " Ini amo ang duta nga pagapanublion ninyo sa papalad, nga ginpahatag ni lehoba nga sa siam ka kabikahan, kag sa isa ka tunga ka kabikahan ; agalaygay sa niga Israelinhon nga oiagr'aladayon sila nga mga matutum kay lehoba. A BUSA karon, Israel, pamatii ang i mga palatukuran kag ang mga tulu- manon, nga ginatudlo ko sa inyo, sa pagbutang sa ila sa buhat, agud nga magkalabuhi kamo kag magsululud ka- mo, sa pagtagiya sang duta, nga gina- hatag sa inyo ni lehoba, nga Dios sang inyo mga ginikanan. 2 Di'i kamo magdugang sing bisan ano sa polong, nga ginasogo ko sa inj^o, kag dili kamo magbuhin sing bisan ano sa iya, agud nga matuman ninyo ang mga sogo ni lehoba, nga inyo Dios, nga ginasogo ko sa inyo, 3 Ang inyo gid mga mata nakakita sang ginhimo ni lehoba bangud sang Baal-Peor ; kay ang tanan nga mga tawo nga iiagsulunud kay Baal-Peor, ginlaglag sila ni lehoba, nga imo Dios, sa tunga ninyo. 4 Apang kamo, nga nagtalapik kay lehoba, nga inyo Dios, tanan kamo mga buhi karon. 5 Tan-awa-ninyo, ako nagtudlo sa inyo sing mga palatukuran kag mga tulumanon, sono sang ginsogo ni lehoba, nga akon Dios, sa akon, agud nga pagi- butang ninyo sila sa buhat sa duta, diin magasululiid kamo sa pagtagiya sa iya. 6 Busa, bantayi-ninyo sila kag ibutang ninyo sila sa buhat ; kay ini among inyo kaalam kag ang inyo ihibalo, sa mga mata sang mga katawohan, nga sila magapalamati sining tanan nga mga palatukuran, kag magasililing sila : Sa pagkamatuud ining daku nga katawohan among banwa nga maalam kag mahi- baloanon. 7 Kag I ano bala ang daku nga kata- v/ohan nga may mga dios nga malapit sa iya, subung kay lehoba, nga inyo Dios, sa gihapon nga pagtawgon naton sia ? 8 Kag ,; ano bala ang daku nga kata- wohan nga may mga palatukuran kag mga tulumanon nga matarung, subung sining tanan nga kasogoan, nga gina- butang ko karon sa atubangan ninyo ? 9 Lamang, mag-andam-ka sa imo kag bantayi sing maayo ang imo kalag, basi pa hikalimtan mo ang mga butang nga nakita sang imo gid mga mata, kag basi pa magpalayo sila sa imo tagiposoon, 232 4. 10. DEUTEEONOMIO, 4. 27. sa tanan nga mga adlaw sang imo ka- buhi ; kondi ipakilala sila sa imo mga anak kag sa mga anak sang imo mga anak. 10 Sang adlaw nga nag-atubang ka kay lehoba, nga imo Dies, sa Horeb, sang si lehoba nagsiling sa akon : I- tipon ako sang banwa, kag pagapapa- mation ko sila sang akon mga polong, agud nga magtoon sila sa pagkahadluk sa akon sa tanan nga mga adlaw, nga magakalabuhi sila sa ibabaw sang duta, kag agud nga pagitudlo nila sila sa ila mga anak ; 11 Niyan nagpalalapit kamo, kag didto kamo sa kunsaran sang bukid ; kag ang bukid nagdabdab sing kalayo tubtub sa alibutud sang mga langit ; kag may mga ksdulum, mga gal-um kag mga kadudulraan nga pitipit. 12 Kag naghambal si lehoba sa inyo sa tunga sang kalayo : nabatian ninyo ang tingug sang mga polong, apang wala kamo sing nakita nga bisan ano nga dagway, lamang ginpamatian ang isa ka tingug. 13 Kag ginbantala niya sa inyo ang iya katipan, ang napulo ka polong, nga ginsogo niya sa inyo, nga ibutang ninyo sa buhat , kag ginsulat niya sila sa iba- baw sang duha ka tapi nga bato. 14 Sa sadto nga dag-on nagsogo man si lehoba sa akon nga pagtudloan ko kamo sang mga palatukuran kag sang mga tulumanop, agud nga pagibutang ninyo sila sa buhat, sa duta diin maga- sululud kamo sa pagtagiya sa iya. 15 Busa, pagaandaman ninyo sing maayo ang inyo mga kalag ; kay wala sing bisan ano nga dagway nga nakita ninyo, sang adlaw nga si lehoba nag- hambal sa inyo sa Horeb sa tunga sang kalayo ; 16 Easi pa nga magkaladuuut kamo kag maghilimo kamo nga sa inyo sing mga larawan nga tinigban sa kaangay sang bisang ano nga dagway, dagway sang lalaki kon sang babae ; 17 Bisan dagway sang bisan ano nga sapat nga yara sa duta, bisan dagway sang bisan ano nga pispis nga pakpa- kan, nga nagalupad sa langit ; 18 Bisan dagway sang bisan ano nga sapat nga nagaguyud sa duta, bisan dag- way sang bisan ano nga isda, nga yara sa mga tubig sa idalum sang duta ; 19 Kag basi pa nga, sa pagbayaw mo sang mga mata sa kalangitan kag maka- kita mo ang adlaw kag ang bulan, kag ang mga bitoon kag ang bug-os nga kasoldadosan sang langit, mabuyok ka sa pagyaub sa atubangan nila kag sa pag- alagad sa ila ; butang nga ginhatag ni lehoba, nga imo Dios, subung nga bahin sang tanan nga mga katawohan sa idalum sang tanan nga kalangitan, 20 Apang sa inyo, si lehoba nagkuha sa inyo kag ginkuha niya kamo sa da- pug nga salsalon, sa Egipto, agud nga magmanginbanwa ni3a kamo nga pa- nublion, subung nga ginaian-aw ninyo karon. 21 Kag si lehoba naakig batok sa akon bangud sa inyo, kag nagsumpa sia, nga indi ako makatabok sang lordan kag indi ako makasulud sa maayo nga duta, nga ginabatag nga panublion sa imo ni lehoba, nga imo Dios. 22 Apang ako dapat nga mapatay sa sini nga duta, kag indi ako sarang ma- katabok sang lordan ; apang kamo ma- gatalabok kag magatalagiya sadtong maayo nga duta. 23 Mag-alandam-kamo, basi pa nga malipatan ninyo ang katipan ni lehoba, nga inyo Dios, nga ginhimo niya sa inyo, kag basi pa maghilimo kamo sing bisan ano nga larawan nga tinigban, sa kaangay sang bisan ano nga butang nga gindumili ni lehoba, nga imo Dios, sa imo ; 24 Kay si lehoba, nga imo Dios, among isa ka kalayo nga manughalun- hon, isa ka Dios nga maimon. 25 Kon makapanganak na kamo sing mga anak kag mga apo, kag magtiligulang na kamo sa duta, kag kon rnagkaladunut kamo, kag maghilimo kamo sing mga larawan nga tinigban sa kaangay sang bisan ano nga butang, kag maghilimo kamo sing malain sa mga mata ni lehoba, nga inyo Dios, sa pagpaakig sa iya ; 26 Ginabutang ko karon nga saksi batok sa inyo ang langit kag ang duta, nga magakalamatay kamo, magakala- matay kamo sing madali gid sa ibabaw sang duta, nga sa pagtabok sang lordan, nagalalakat kamo sa pagtagiya sa iya : indi maglalawig kamo sang inyo mga adlaw sa iya, kondi nga pagapanlagia- gon kamo sing bug-os gid. 27 Kag si lehoba magapaalaplaag sa inyo sa tunga sang mga katawohan, kag 233 ^ 4.28. DEUTERONOMIO, 4. 45. magakalabilin kamo nga pila ka bilog lamang sa kadamuon sa tunga sang mga katawoban, nga pagadalhan sa inyo ni lehoba. 28 Kag magaalaJagad kamo didto sa mga dios, nga binuhatan sang mga kamut sang mga tawo, mga dios nga kahoy kag nga bato, nga indi makakita, bisan makabati, bisan makakaon, bisan makapaninghot ; 29 Apang tubtub didto, pagapangi- laon mo si lehoba, nga imo Dios ; kag makit-an mo sia, kon pagpangitaon mo sia sa bug-os mo nga tagiposoon kag sa bug-os mo nga kalag. 30 Kon yara ka sa kasakitan gid, kag mag-alabut sa imo ining tanan nga mga butang sa olehe nga mga adlaw, maga- balik ka kay lehoba, nga imo Dios, kag magapamati ka sang iya tingug. 31 Kay si lehoba, nga imo Dios, among Dios nga maloloyon: indi magabiyasiasa imo, kag indi magalaglagsa imo, kag indi magakalimot sia sang katipan sang imo mga ginikanan,nga ginsumpaniyasa ila. 32 Busa, magpamangkot-ka sang mga nagliligad nga panag-on, nga naguluna sa imo, kutub sang adiaw nga gintuga sang Dios ang tawo sa ibabaw sang duta, kag kutub sa isa ka ukbung sang langit tubtub sa isa ka ukbung : i naha- nabu bala ang kaangay nga butang sa siningdaku nga butang, kag nabatian mo ang daw nagaangayangay sini ? 33 I Nabatian bala sang isa ka banwa ang tingug sang Dios, nga naghambal gikan sa tunga sang kalayo, subung sang nabatian mo, kag nagkabuhi ka ? 34 Kon, i'nagtilaw bala ang isa ka Dios sa pagkari sa pagkuha nga sa iya sing isa ka katawohan gikan sa tunga sang isa ka katawohan, nga may m.ga pag- tilaw, may mga talandaan kag may mga kalatingalahan, kag tungud sang pagi- linaway, kag tungud sang makusug nga kamut, kag tungud sang inuntay nga butkon, kag nga may dalagku nga mga kakugmat, sono sa tanan nga ginhi- mo ni lehoba, nga imo Dios, nga sainyo sa Egipto sa atubangan sang imo gid mga mata ? 35 Sa imo ginpakita ina, agud nga ma- kasayud ka, nga si lehoba amo lamang ang Dios kag wala na sing iban luwas sa iya. 36 Gikan sa langit ginpabati niya ikaw sang iya tingug sa pagtudlo sa imo ; kag sa ibabaw sang duta ginpakita niya sa imo ang iya daku nga kalayo, kag nabatian mo ang iya mga polong gikan sa tunga sang kalayo. 37 Kag tungud kay ginhigugma man niya ang imo mga ginikanan, ginpili ni- ya ang imo kaliwatan sa olehe nila, kag ginpagowa niya ikaw sa Egipto, sa atu- bangan niya, tungud sang iya daku nga gahum, 38 Sa pagsobol sa atubangan nimo sing mga katawohan nga labing dalagku kag labing mga makusug pa sa imo, sa pagpasulud sa im.o sa ila duta, kag pag- hatag sini sa imo nga panublion, subung sang ginatan-aw mo karon. 39 Busa, magsayud-ka karon nga adlaw kag panumduma sa imo tagiposoon, nga si lehoba lamang amo ang Dios sa kala- ngitan pa ibabaw kag sa ibabaw sang duta pa idalum : wala na gid sing iban. 40 Bantayi ang iya mga palatukuran kag ang iya mga sogo, nga glnasogo ko karon sa inyo, agud nga sa imo may kaayohan kag sa imo mga anak sa ole- he nimo, kag nga pagpalawigon mo ang imo mga adlaw sa ibabaw sang du- ta, nga ginahatag sa imo ni lehoba nga imo Dios, sa gihapon." JVJga banwa nfa daiangpan sa Sidlangao sans lordan. 41 Niyan ginpain ni Moises ang tatlo ka banv/a sa isa ka luyo sang lordan nayon sa sulubangan sang adlaw, 42 Agud nga magpalagyo didto ang nakapatay sing tawo, nga makapatay sa iya masigkatawo sing indi hungud, nga wala niya pagdumti sia, bisan kahapon, bisan sa isa kahapon, kag nga sa maka- palagyo sia sa sining mga banwa, mag- kabuhi sia ; 43 Kon sayoron : ang Beser sa kahana- yakan, sa duta sang kapatagan, nga sa mga Rubeninhon ; ang Ramot, sa Ga- laad, nga sa mga Gadinhon ; kag ang Golam, sa Basan, nga sa mga Manasin- hon. Ang Pagsiilit sang Napulo ka Sogo. 44 Busa, ini among kasogoan nga gin- pahamtang ni Moises sa atubangan sang mga inanak ni Israel. 45 Ini among mga pagkamatuud, mga palatukuran kag mga tulumanon, nga 234 4. 46. DEUTERONOMIO. 5.21. ginmitlang ni Moises sa mga inanak ni Israel, sang naggulowa sila sa Egipto, 46 Sa isa ka luyo sang Jordan, sa na- lupyakan, sa atubangan sang Bet-Peor, sa duta ni Sihon, hari sang mga Amo- rinhon, nga nagpuluyo sa Hesbon, nga ginpilas ni Moises kag sang mga inanak ni Israel, sang nakagowa na sila sa E- gipto. 47 Kag nagtalagiya sila sang lya duta kag sang duta ni Og, hari sa Basan, duha ka hari sang mga Amorinhon, nga yara sa isa ka luyo sang lordan, nayon sa sulubangan sang adlaw : 48 Kubtub sa Aroer, nga ara sa pangpang sang kasulgan sang Arnon, tubtub sa bukid sang Sion (nga among Hermon) : 49 Kag ang bug-os nga kapatagan sa isa ka luyo sang lordan, nayon sa Sid- iangan, tubtub sa dagat sang kapatagan, sa kunsaran sang Pisga. 5 KAG ginpatipon ni Moises ang bug- os nga Israel, kag nagsiling sa ila : " Pamatii, Israel, ang mga palatukuran kag ang mga tulumanon, nga ginamit- lang ko karon sa inyo mga idulungug. Pagaton-an ninyo sila kag pagaandaman ninyo ang pagbutang sa ila sa buhat. 2 Si lehoba, nga aton Dios, naghimo sing isa ka katipan sa aton sa Horeb. 3 Indi sa aton mga ginikanan ginhimo ni lehoba ini nga katipan ; kondi sa aton, sa aton tanan nga yari diri gid nga mga buhi karon. 4 Sa atubangay nagpakighambal sa aton si lehoba sa bukid gikan sa tunga sang kalayo. 5 Kag ako sadto didto sa tunga ninyo kag ni lehoba, sa pagpatpat sa inyo sang polong ni lehoba ; kay nagkalahad- luk kamo sa atubangan sang kalayo, kag wala kamo magtulukad sa bukid. Nag- hambal sia, nga nagasiling : 6 Ako amo si lehoba, nga imo Dios, nga nagpagowa sa imo sa duta sang Egipto, sa balay sang mga ulipon. 7 Dili ka raaghuput sing liwan nga mga dios sa atubangan nakon. 8 Dili ka maghimo nga sa imo sing la- rawan nga tinigban, bisan ano nga butang nga kaangay sang didto sa iba- baw sang langit, bisan sang didto sa idalum sang duta, bisan sang didto sa mga tubig sa idalum sang duta. 9 Dili ka magyaub sa ila, kag dili ka raagtahud sa ila ; kay ako si lehoba, nga imo Dios, Dios nga maimon, nga naga- duaw sang kalautan sang mga ginikanan sa ibabaw sang mga anak tubtub sa ikatlo kag sa ikap-at ka kaliwatan sang mga nagadulumut sa akon ; 10 Kag nga nagakalooy sa iinibo sa mga nagahigugma sa akon kag naga- bantay sang akon mga sogo. 11 Dili mo paggamiton ang ngalan ni lehoba, nga imo Dios, sa walay kapusla- nan, kay indi pagkabigon ni lehoba nga wala sing sala ang maggamit sang iya ngalan sa wala sing kapuslanan. 12 Bantayan-mo ang adlaw nga inug- pahuway sa pagpakabalaan sa iya, sono sang ginsogo ni lehoba, nga imo Dios, sa imo. 13 Sa anum ka adlaw magapangabud- lay ka kag magahimo ka sang tanan nga imo buluhaton. 14 Apang ang ikapito ka adlaw amo ang isa ka adlaw nga inugpahuway kay lehoba, nga imo Dios : dili ka maghimo sing bisan ano nga buluhaton, ikaw, bisan ang imo anak nga lalaki, bisan ang imo anak nga babae, bisan ang imo ulipon nga lalaki, bisan ang imo ulipon nga babae, bisan ang imo baka, bisan ang imo asno, bisan ano sang imo mga sapat, bisan ang dumuluong nga yara sa sulud sang imo mga gawang ; agud nga magpahuway ang imo ulipon nga lalaki kag ang imo ulipon nga babae subung sa imo. 15 Kag panumduma, nga ikaw nangin- ulipon 7nan sa duta sang Egipto, kag nga si lehoba, nga imo Dios, nagpagowa sa imo didto sa makusug nga kamut kag inuntay nga butkon : tungud sini si lehoba, nga imo Dios, nagsogo sa imo, nga magbantay ka sang adlaw nga inugpahuway. 16 Tahoron-mo ang imo amay kag ang imo iloy, sono sang ginsogo sa imo ni lehoba, nga imo Dios, agud nga mag- lawig ang imo mga adlaw kag agud nga sa imo may kaayohan sa ibabaw sang duta, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios. 17 Dili ka magpatay. 18 Dili ka magpanglahi. 19 Dili ka magpangawat. 20 Dili ka magsaksi sing butig batok sa imo masigkatawo. 21 Dili mo pagkaibugan ang asawa sang imo isigkatawo ; dili m.o pagkai- 235 6.22. DEUTERONOMIO. 6,6. bugan ang balay sang imo isigkatawo, bisaii ang iya duta, bisan ang iya ulipon nga lalaki, bisan ang iya ulipon nga babae, bisan ang iya baka, bisan ang iya asno, bisan ano nga butang nga iya sang imo masigkatawo. 22 Ini nga mga polong ginhambal ni lehoba sa bug-os ninyo nga katilingban sa bukid, gikan sa tunga sang kalayo, sang panganud kag sang pitipit nga ka- dudulman, sa daku nga tingug, kag wala na niya pagdugangi. Kag ginsulat niya sila sa ibabaw sang duha ka tapi nga bato, kag ginhatag niya sila sa akon. 23 Kag sang nakabati kamo sang tingug gikan sa tunga sang kadudulman kag nakita ninyo ang bukid nga naga- dabdab sang kalayo, nahanabu nga nagpalalapit kamo sa akon, ang tanan ninyo nga mga pangolo sang kabikahan kag ang inyo mga tigulang. 24 Kag nagsililing kamo : Yari karon, si Ichoba, nga aton Dios, nagpakita sa atoii sang iya himaya kag sang iya pagkadaku, kag nabatian naton ang iya tingug gikan sa tunga sang kalayo : karon nakita naton, nga si lehoba naga- hambal sa tawo kag nga ang tawo nagakabuhi. 25 Busa karon, l Kay ngaa bala maga- kalamatay kita ? Kay ining daku nga kalayo magaupud sa aton : kon makabati kita liwan sang tingug ni lehoba, nga aton Dios, magakalamatay kita. 26 Kay ,i sin-o bala sa tanan nga unud nga nakapamati subung sa aton sang tingug sang Dios nga buhi, nga naga- hambal gikan sa tunga sang kalayo, kag nagkabuhi sia ? 27 Palapit-ka kag pamatii ang tanan nga mga butang, nga pagaisiling ni le- hoba, nga aton Dios ; kag ikaw, ikaw magahambal sa anion sang tanan nga pagaisiling sa imo ni lehoba, nga aton DioSjkag kami magapalamati kag pa- gahimoon namon ini. 28 Kag nabatian si lehoba ang tingug sang inyo mga polong, sang nagha- lambal kamo sa akon ; kag nagsiling sa akon si lehoba : Nabatian ko ang tingug sang mga polong sini nga banwa, nga sila nagsililing sa imo : ginsililing nila sing maayo ang tanan nga gin- hambal nila. 29 i Kabay pa nga gihapon may ila sila sini nga tagiposoon, agud nga magkahadluk sila sa akon kag rnag- bantay sila sang tanan nakon nga mga sogo, agud nga sa ila kag sa ila mga anak may kaayohan sa gihapon ! 30 Kadto-ka, isiling sa ila : Palauli- kamo sa inyo mga layanglayang ; 31 Apang ikaw, magpabilin-ka diri sa akon, kag pagaisiling ko sa imo ang tanan nga mga sogo, kag mga palatu- kuran kag mga tulumanon, nga pagai- tudlo mo sa ila, agud nga pagaibutang nila sila sa buhat, sa duta nga ginahatag ko so ila sa pagtagiya sa iya. 32 Busa, alandami-ninyo sa paghimo sono sang ginsogo ni lehoba, nga inyo Dios, sa inyo : dili kamo maglilipas bi- san sa too, bisan sa wala. 33 Magalalakat kamo sa tanan nga dalan, nga ginsogo sa inyo ni lehoba, nga inyo Dios, agud nga magkalabuhi kamo kag kamo may kaayohan kag pagapalawigon ninyo ang inyo mga adiaw sa duta, nga pagatagiyahon ninyo» Mga laygay sa pagkaniatinumanon. 6 KAG, yari karon, ang sogo, ang mga palatukuran kag ang mga tu- lumanon, nga ginsogo ni lehoba, nga inyo Dios, nga pagitudlo ko sa inyo, agud nga pagi butang ninyo sila sa buhat sa duta, nga inyo ginakadtoan sa pagtagiya sa iya : 2 Agud nga magkahadluk ka kay lehoba, nga imo Dios, nga magbantay ka sa bug-os nga mga adlaw sang imo kabuhi sang tanan niya nga mga palatu- kuran kag sang iya mga sogo, nga gina- sogo ko sa imo, ikaw ang imo anak, kag ang anak sang imo anak, kag agud nga maglalawig ang imo mga adlaw. 3 Magapamati ka, Israel, kag maga- andam ka sa pagbutang sa ila sa buhat, agud nga may kaayohan ka, kag agud nga magdamu ka gid, sa duta nga naga- ilig sing gatas kag dugos, sono sang ginsiling sa inyo ni lehoba, ang Dios sang imo mga ginikanan. 4 Pamati-ka, Isreal r Si lehoba amo ang aton Dios, si lehoba lamang. 5 Kag magahigugma ka kay lehoba, nga imo Dios, sa bug-os mo nga tagipo- soon, kag sa bug-os mo nga kalag kag sa bug-os mo nga kusug. 6 Kag ini nga mga polong nga gina- sogo ko karon sa imo, manginsaibabaw •^ang imo tagiposoon. 236 6.7. DEUTERONOMIO. 7. 2. 7 Kag pagapadutlon mo sila sa imo mga anak, kag pagaihambal mo sila sa nagalingkod ka sa imo balay, kag sa na- galakat ka sa dalan, kag sa paghigda mo kag kon magbangon ka. 8 Kag pagaisabud mo sila nga tanda- an sa imo kamut, kag mangintandaan sila sa agtang sa tunga sang imo mga mata. 9 Kag pagaisulat mo sila sa mga bakalan sang imo balay kag sa imo mga gawang. 10 Kag sang napasulud ka na ni le- hoba, nga imo Dios, sa duta, nga gin- sumpa niya sa imo mga ginikanan, kay Abraham, kay Isaak kag kay lakob, nga pagaihatag sia niya sa imo : kon sayoron, m,ga kabanwaanan ngadalagku kag mga maayo, nga wala ka magpatindugj 11 Kag mga balay nga puno sang tanan nga kaayohan, nga wala mo pag- pun-a ; kag mga bobon nga pinakutkut, nga wala mo pagkutkuta ; mga ulubasan kag mga kaolibahan, nga wala mo pag- tamni ; kag magakaon ka kag mabusug ka ; 12 Niyan mag-andam-ka, basi pa nga magkalipat ka kay lehoba, nga nagpa- gowa sa imo sa duta sang Egipto sa balay sang mga ulipon. 13 Kay lehoba, nga imo Dios, maga- kahadluk ka, kag sa iya magaalagad ka, kag tungud sang iya ngalan magasumpa ka. 14 Dili kamo magalalakat sa olehe sang liwan nga mga dios, sang mga dios sang mga katawohan, nga yara sa pali- bot ninyo. 15 Kay si lehoba, nga imo Dios, nga yara sa tunga nimo, among Dios nga maimon ; basi pa nga magsiga ang ka- akig ni lehoba, nga imo Dios, batok sa imo, kag paglaglagon ka niya sa ibabaw sang kadaygan sang duta. 16 Kag dili ninyo pagsulayon si leho- ba, nga inj^o Dios, subung sang pagsulay ninyo sa iya sa Masa. 17 Pagabantayan ninj'^o sing mainan- damon gid ang mga sogo ni lehoba, nga inyo Dios, kag ang iya mga pagpama- tuud, kag ang iya mga palatukuran, nga ginsogo niya sa imo. 18 Kag pagahimoon mo ang matad- lung kag maayo sa mga mata ni lehoba, agud nga may kaayohon ka, kag nga magsulud ka kag magvagiya sadtong ma- ayo nga duta, nga ginsumpa ni lehoba sa imo mga ginikanan, 19 Nga nagasobol sang tanan mo nga mga kaaway sa atubangan nimo, sono sang ginsiling ni lehoba. 20 Kon sa buas nga adlaw magpa- mangkot sa . imo ang imo anak, nga nagasiling : i Ano bala ang kahologan sang mga pagpamatuud, sang mga pala- tukuran kag sang mga tulumanon, nga ginsogo sa inyo ni lehoba, nga aton Dios ? 21 Magasiling ka sa imo anak : Kami mga ulipon sadto ni Paraon sa Egipto kag si lehoba nagpagowa sa amon gikan sa Egipto, tungud sa makusug nga kamut ; 22 Kag si lehoba naghimo sing mga talandaan kag mga kalatingalahan nga dalagku kag makalaglag batok sa Egipto, batok kay Paraon kag batok sa bug-os niya nga balay, sa atubangan sang amon mga mata. 23 Kag glnpagowa niya kami didto, sa pagdala sa amon diri kag sa paghatag sa amon sini nga data, nga ginsumpa niya sa amon mga ginikanan ; 24 Kag nagsogo sa amon si lehoba, nga pagibutang namon sa buhat ining tanan nga mga palatukuran, kag nga magkahadluk kami kay lehoba, nga amon Dios, agud nga may kaayohan kami sa gihapon, kag agud nga pag- buhion niya kami, subung sang ginatan- aw karon. 25 Kag ini manginkatarungan nga sa aton, nga mag-andam kita sa pagbutang sa buhat sining tanan nga sogo sa atu- bangan ni lehoba, nga aton Dios, sono sang ginsogo niya sa aton. Sogo sa paglagiag sang mga Kaaaanhon kag sang ila mga diosdios . 7 KON napasulud ka na ni lehoba, nga imo Dios, sa duta sa diin naga- lakat ka sa pagtagiya sa iya, kag napa- nobol na niya sa atubangan nimo ang madamu nga mga katawohan, ang mga Hetinhon, ang mga Gergesinhon, ang mga Amorinhon, ang mga Kanaanhon, ang mga Peresinhon, ang mga Hebin- hon kag ang mga lebusinhon, pito ka katawohan nga labi paka dalagku kag labing mga makusug pa sa imo, 2 Kag kon natugyan na sila ni lehoba, nga imo Dios, sa atubangan nimo, kag 237 7. 3. DEUTERONOMIO. 7. 20. napilas mo na sila, pagatagudilian mo gid sila : dili ka magpakigkatipan sa ila, kag dili ka magkalooy sa ila. 3 Dili ka magpangasawa sa ila : dili ka maghatag sang imo anak nga babae sa iya anak nga lalaki, kag dili ka magku- ha sang i3'a anak nga babae nga sa imo anak nga lalaki. 4 Kay pagapatalikdon fiila ang imo anak sa olehe nakon, kag magaalagad sila sa liwan nga mga dios, kag ang kasingkal ni lehoba magasiga batok sa inyo, kag pagalaglagon ka niya sa ma- dali. 5 Busa, amo ini ang pagahimoon ninyo sa ila : pagalaglagon ninyo ang ila mga halaran, pagapangdugmukon ninyo ang ila mga larawan, pagapa- raudlon ninyo ang ila mga Asherim, kag panunugon ninyo sa kalayo ang ila mga larawan nga tinigban ; 6 Kay amo ikaw angbanwanga bala- an nga kay lehoba, nga imo Dios : si le- hoba, nga imo Dios, nagpili sa imo, agud nga manginbanwa ikaw niya nga pina- sahi gikan sa tunga sang tanan nga mga katawohan nga yara sa ibabaw sang ka- daygan sang duta. 7 Indi tungud kay kamo labing ma- damu sang tanan nga mga banwa gin- higugma kamo ni lehoba kag ginpili kamo niya, kay kamo among labing di- yotay sang tanan nga mga banwa ; 8 Kondi tungud kay si lehoba naga- higugma sa inyo, kag tungud kay naga- bantay sia sang panumpa, nga ginsumpa niya sa inyo mga ginikanan, tungud sini ginpagowa kamo ni lehoba sa makusug nga kamut, kag gintubus niya kamo sa balay sang mga ulipon, sa kam.ut ni Paraon, nga hari sa Egipto. 9 Kag makilala mo, nga si lehoba, nga imo Dios, among Dios, ang Dios nga matutum, nga nagabantay sang katipan kag sang kalooy sa mga nagahigugma sa iya kag nga nagabantay sang iya mga sogo tubtub sa linibo nga kaliwatan ; 10 Kag sa mga nagadulumut sa iya, ginabayaran niya sa ila nawung nga sa paglaglag sa ila : wala sia magapadugay sa nagadumut sa iya : sa iya gid nawung pagaihatag niya sa iya ang bayad. IT Kag pagabantayan mo ang sogo, ang mga palatukuran kag ang mga tulumanon, nga ghiasogo ko karon sa imo, nga pagibutang mo sila sa buhat. 12 Kag mahanabu nga, tungud kay nagpamati kamo sining mga tulumanon kag kay ginbantayan nimo sila, kag ginbutang ninyo sa buhat sila, si lehoba nga imo Dios magabantay, nga sa imo, sang katipan kag sang kalooy, nga ginsumpa niya sa imo mga ginikanan : 13 Kag pagahigugmaon, kag paga- pakamaayohon ka niya, kag paga- padamuon ka niya ; kag pagapakamaa- yohon niya ang bunga sang imo tian, kag ang bunga sang imo duta, ang imo trigo, imo duga sang ubas kag ang imo lana, ang binata sang imo mga baka kag ang mga magamay sang imo mga obeha, sia ibabaw sang duta nga ginsumpa niya sa imo mga ginikanan, nga pagaihatag niya sia sa imo. 14 Manginpinapakamaayo ka labi pa sang tanan nga mga banwa ; wala sa tunga nimo sing ba-was, bisan lalaki, bi- san babae, bisan sa tunga sang imo mga sapat. 15 Pagaipalayo sa imo ni lehoba ang tanan nga balatian kag ang tanan nga mga kalalat-an sang Egipto, nga nakila- la mo ; indi niya pagaibutang sila sa ibabaw nimo, kondi nga pagaibutang niya sila sa ibabaw sang tanan nga ma- gadulumut sa imo. 16 Kag pagahalunhonon mo ang ta- nan nga mga katawohan, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios ; ang imo mga mata manginwalay kalooy sa ila ; kag indi ka magaalagad sa ila mga dios, kay ini manginsiod sa imo. 17 Kon nagasiling ka sa imo tagipo- soon : Ining mga katawohan labi pa ka damn sa akon, i paano bala ang pag- kasarang ko sa pagsobol sa ila ? 18 Dili ka mahadluk sa ila. Panum- duma sing maayo ang ginhimo ni leho- ba, nga imo Dios, kay Paraon kag sa bug-OS nga Egipto. 19 Dumdtwia ang mga dalagku nga mga pagtilaw nga nakita sang imo mga mata, ang mga talandaan kag ang mga kalatingalahan, kag ang mabaskug nga kamut kag ang butkon nga inuntay, nga ginpagowa sa imo ni lehoha, nga imo Dios. Amo man ini ang pagahimoon ni lehoba, nga imo Dios, sa tanan nga mga banwa nga imo ginakahadlukan. 20 Labut pa sini, si lehoba, nga imo Dios magapadala batok sa ila sing mga alingayo tubtub nga magkalamatay ang mga nagakalabilin kag ang mga naga- palanago sa atubangan nimo. 238 7.21. DEUTERONOMIO. 8. 1.5. 21 Dili ka magkakugmat sa atubangan nila, kay si lehoba, nga imo Dios, yara sa tunga nimo, Dios nga daku kag niaka- haladluk. 22 Kag si lehoba, nga imo DioS; ma- gasobol sini nga mga katawohan sa atubangan nimo sa inanay : indi ka sa- rang makaubus sa ila sa gilayon, basi pa nga ang kasapatan sang latagon mag- dalamu batok sa imo. 23 Apang si lehoba, nga imo Dios, magatugyan sa ila sa atubangan nimo, kag sia magapilas sa ila sa daku nga pagpilas, tubtub nga magkalalaglag sija. 24 Kag pagaitugyan man niya ang ila mga hari sa imo kamut, kag pagalagla- gon mo ang ila ngalan sa idalum sang langit. V/ala sing bisan sin-o nga ma- kagatubang sa imo, tubtub nga malaglag mo na sila. 25 Pagasunugon mo sa kalayo ang mga larawan nga tinigban sang ila mga dios : dili mo pagkaibugan ang pilak kag ang bulawan nga yara sa ibabaw nila, bisan magkuha ka sini nga sa imo, basi pa nga m.agmanginsiod mo sia ; kay isa ka kangil-aran ini nga kay lehoba, nga imo Dios. 26 Kag dili mo pagpasudlon ang ka- ngil-aran sa imo balay, agud nga indi ka magmangintinaagudilian subung sa iya: pagadumtan mo sia sing bug-os, kag pagakangil-aran mo sia sing bug-os, kay tinagudilian sia. Ang mga kaayohan sang Dios among ksbang* danan sang pagkamatagubaluson. 8ANDAMI-ninyo sa pagbutangsa bu- hat ang tanaa nga mga sogo, nga ginasogo ko sa in3'o karon, agud nga magkalabuhi kamo kag magdalamu kamo, kag magsululud kamo sa pagtagiya sang duta, nga ginsumpa ni lehoba sa in3'^o mga ginikanan. 2 Panumduma ang tanan nga dala- non nga ginpalaktan sa imo ni lehoba, nga imo Dios, sining kap-atan ka tuig sa kahanayakan, sa pagpapaubus sa imo, sa pagtilaw sa imo, sa pagkilala sang yara sa imo tagiposoon : kon pagabancayan mo, kon dili, ang iya mga sogo. 5 Ginpapaubus ka niya, ginpagutuman ka niya, kag ginpakaon ka niya sang mana, nga wala mo makilal-i, bisan na- kilala ini sang imo m.ga ginikanan, sa pagpahibalo sa imo, nga indi lamang sa tinapay nagakabuhi ang tawo, kondinga sa tanan nga nagagowa sa bab^ ni leho- ba, nagakabuhi ang tawo. 4 Sa sining kap-atan ka tuig, ang imo panapton wala gid maglapat sa ibabaw nimo, bisan nagbanug ang imo till. 5 Kilaiaha sa imo tagiposoon, nga su- bung sang isa ka tawo nagasilot sa iya anak, amo man si lehoba, nga imo Dios, nagasilot sa imo. 6 Busa, pagabantayan mo ang mga sogo ni lehoba, nga imo Dios, agud nga maglakat ka sa iya mga dalanon kag magkahadluk ka sa ya. 7 Kay si lehoba, nga imo Dios, maga- pasulud sa imo sa isa ka maayo nga du- ta : duta sang mga kasulgan sang mga tubig, sang mga tuburan kag sang mga danaw, diin nagailig ang mga iuhig sa mga nalupyakan kagsa mga kabukiran ; 8 Duta sang trigo kag sang sebada, kag sang mga ulubasan, kag sang mga kaigosan kag sang mga granada ; duta sang mga kaolibahan sa lana, kag sa du- gos ; 9 Duta, nga sa iya indi ka makakaon sing tinapay nga may kaiwat, nga didto wala gid sing makulang sa imo, duta nga ang iya mga bato among salsalon, kag sa iya mga bukid magakali ka sing tumbaga. 10 Magakaon kakagmabusugka, kag magapakamaayo ka kay lehoba, nga imo Dios, tungud sang maa3^o nga duta, nga ginhatag niya sa imo. 11 Andam-ka, basipanga magkalimot ka kay lehoba, nga imo Dios, sa indi pagtuman sang iya mga sogo, sang iya mga lulumanon kag sang iya mga paia- tukuran, nga ginasogo ko karonsa imo ; 12 Basi nga, kon makakaon ka na kag mabusug ka na, kag kon makapa- tindug ka na sing mga maayo nga balay kag nga nakapuyo ka na sa ila ; 13 Kon magdalamu na ang imo mga kabakahan kag ang imo mga ob:-ha, kag magbugana na ang pilak kag ang bu- lawan sa imiO, kag magdamu na ang ta- nan nga yara sa imo, 14 Ang imo tagiposoon magtaas kag rnagkaiipat ka kay lehoba, nga imo Dios, nga nagpagowa sa imo sa duta sang Egipto, sa balay sang mga ulipon ; 15 Nga nagpalakat sa imo sa sining daku kag makakulugmat nga kahanaya- kan sang mga rnasingkal nga mga man- ug kag sang mga iwiiwi, kag sa mga 239 8. 16. DEUTERONOMIO. 9.11. duLig nga mamala nga didto wala gid sing tubig; nga sia nagpatubud sing tubig sa bato nga santikan ; I6 Nga sa kahanayakan nagsagud sa imo sang niana, nga ang imo ginikanan wala makakilala sa iya, sa pagpapaubus sa imo kag sa pagtilaw sa imo, agud nga sa katapusan sa paghimo sa imo sing kaayohan. 1/ Busa ntag-andam-ka, basi nga masi- ling ka sa imo tagiposoon : Ang akon gahum kag ang kusug sang akon kamiit nagdala sa akon sining mangad. 1 8 Apang magpanumdum-ka kay lehoba, nga imo Dios; kay amo sia nga nagahatag sa imo sing gahum sa paghi- mo sang mga mangad, agud nga malig- on ang iya katipan, nga ginsumpa niya sa imo mga ginikanan, subung sang ginatan-aiv sa karon nga adlaw. 19 Kag mahanabu nga, kon pagka- limtan mo si lehoba, nga imo Dios, kag maglakat ka sa olehe sang liwan nga mga dios, kag mag-alagad ka sa ila, kag sa atubangan nila magyaub ka, ginapa- matud-an ko ini karon nga adlaw batok sa inyo, nga sa pagkamatuud, ma- gakalamatay kamo. 20 Magakalamatay kamo subung sang mga kataw^ohan, nga pagalaglagon ni lehoba sa atubangan ninyo, tungud kay wala ninyo pagpamatii ang tingug ni lehoba, nga inyo Dios. Nagapapanumdum si Aloises sa mga Israeliahon sang ila mga pagkamalaiison. PAMATI-KA, Israel : Ikaw maga- tabok karon sang Jordan kag m.agsu- lud ka sa pagtagiya sang mga katawo- han nga labing dalagku kag labing makusug pa sa imo ; mga kabanwaanan nga dalagku kag napanlig-on tubtub sa langit ; 2 Isa ka banwa nga daku kag mataas, mga anak sang mga Anakinhon, nga nakilal-an mo, kag nabatian mo nga ginasiling : l Sin-o bala ang makaatu- bang sa mga anak ni Anak ? 3 Busa, mahibaloan karon nga adlaw, nga si lehoba, nga imo Dios, among ma- gauna sa imo nga subung sang kalayo nga manughalunhon : sia magalaglag sa ila, sia ang magapapaubus sa ila sa atubangan nimo ; kag pagatabugon mo §il^, kag pagapapason mo sila sa madali gid, sono sang ginsiling ni lehoba sa imo. 4 Sang nasobol na sila ni lehoba, nga imo Dios, sa atubangan mo, dili ka m.aghambal sa imo tagiposoon, nga na- gasiling : tungud sang akon katarungan ginpasuliid ako ni lehoba sa pagtagiya sining duta ; kay tungud sang kalautan sini nga mga katawohan pagasobolon sila ni lehoba sa atubangan mo. 5 Indi tungud sang imo katarungan kag indi tungud sang katadlungan sang imo tagiposoon magasulud ka sa pag- tagiya sang ila duta ; kondi tungud sang kalautan sining mga katawohan paga- sobolon sila ni lehoba, nga imo Dios, sa atubangan mo, kag agud nga maglig-on ang polong nga ginsumpa ni lehoba sa imo mga ginikanan, kay Abraham, kay Isaak kag kay lakob. 6 Busa ngani mahibaloan mo, nga indi tungud sang imo katarungan ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, ining maayo nga duta sa pagtagiya sa iya, kay amo ikaw ang isa ka banwa nga matig-a sing tangkogo. 7 Panumduma, dili ka magkalipat, kon paano nga ginpaakig mo si lehoba, nga imo Dios, sa kahanayakan : kutub sang adlaw nga naggowa ka sa duta sang Egipto tubtub sang inyo pag-abut sa sini nga duug, nagnanginmalaHson kamo batok kay lehoba. 8 Kag bisan pa sa Horeb ginpaakig ninyo si lehoba, kag nagsingkal si leho- ba batok sa inyo sa paglaglag sa inyo. 9 Sang nagtukad ako sa bukid, sa pagbaton sang mga tapi nga bato, sang mga tapi sang katipan nga ginhimo ni lehoba sa inyo, niyan nagpuyo ako didto sa bukid sing kap-atan ka adlaw kag kap-atan ka gab-i ; wala ako mag- kaon sing tinapay kag wala ako mag- inum sing tubig: 10 Kag ginhatag sa akon ni lehoba ang duha ka tapi nga bato, nga r.apanu- latan sang tudlo sang Dios ; kag sa ibabaw nila 7iapa7mlat, sono sa tanan nga mga polong, nga ginhambal ni lehaba sa inyo sa bukid, gikan sa tunga sang kalayo, sang adlaw sang pagtili- pon. 11 Kag sa katapusan sang kap-atan ka adlaw kag kap-atan ka gab-i, nahanabu nga ginahatag sa akon ni lehoba ang duha ka tapi nga bato, ang mga tapi sang katipan. 240 9. 12. DEUTERONOMIO. 10.3. 12 Kag nagsiling sa akon si lehoba : Tindug-ka, panaug-ka sing madali diri, kay ang imo banwa nadunut, ang hanwa nga ginpagowa mo sa Egipto. Naglilipas sila sing madali sa dalan nga ginsogo ko sa ila : nagbuhat sila nga sa ila sing isa ka larawan nga tinunaw. 13 Kag naghambal man si lehoba sa akon, nga nagasiling : Nakit-an ko ining banwa, kag yari karon, nga sia among banwa nga matig-a sing tang- kogo: 14 Pabayai ako, agud nga paglag- lagon ko sila, kag panason ko ang ila ngalan sa idalura sang langit, kag ma- gahimo ako sa imo sing isa ka katawo- han nga labing gamhanan kag labing madamu pa sa ila. 15 Kag nagpauli ako, kag nagdulhog ako sa bukid, kag nagdabdab ang bukid sang kalayo, kag ang duha ka tapi sang katipan yari sa akon duha ka kamut. 16 Kag nakita ko, kag yari karon, nga nagpalakasala kamo batok kay lehoba, nga inyo Dios; naghilimo kamo nga sa inyo sing isa ka tinday nga baka nga tinunaw ; naglilipas kamo sing ma- dali sa dalan, nga ginsogo ni lehoba sa inyo. 17 Niyan ginkaptan ko ang duha ka tapi, kag ginpus-ang ko sila sang akon duha ka kamut, kag ginboong ko sila sa atubangan sang inyo mga mata. 18 Kag naghapa ako sa atubangan ni lehoba, sabung sang sadto anay, sa sulud sang kap-atan ka adlaw kag kap-atan ka gab-i ; wala ako magkaon sing tinapay kag w-ala ako maginum sing tubig, bangud sangtanan ninyo nga sala, nga inyo ginhimo, nga nagahimo kamo sang malain sa mga mata ni lehoba sa pagpaakig sa iya. 19 Kay ginkugmat ako sa atubangan sang kaakig kag kasingkal, nga ginka- akig ni lehoba batok sa inyo sa paglag- lag sa inyo. Kag si lehoba nagpamati pa sa akon sa sini nga oras. 20 Batok kay Aaron man naakig sing daku si lehoba sa paglaglag sa iya ; kag nangamuyo man ako tungud kay Aaron sadtong oras. 21 Kag ang inyo sala, ang tinday nga baka, nga inyo ginbuhat ginkuha ko, kag ginsuPxOg ko ini sa kalayo, kag ginbuk- buk ko ini kag ginligisko ini sing maayo tubtub nga nangins jbung sang yab-ok ; kag ginsabwag ko ang iya yab-ok sa kasulgan, nga nagadulhoggikansa bukid. 22 Kag sa Tabera 7}ian kag sa Masa, kag sa Kibrot-hataaba ginpaakig ninyo si lehoba. 23 Kag sang ginpadala kamo ni le- hoba kutub sa Kades-Barnea, nga nagasiling : Talaklad-kamo kag talagiya- kamo sang duta, nga ginhatag ko sa inyo, nagmalalison kam.o batok sang sogo ni lehoba, nga inyo Dios, kag w^ala ninyo pagpatiha sia kag wala ninyo pagpa- matii ang iya tingug. 24 Nanginmalalison kamo kay lehoba kutub sang adlaw nga nakilala ko kamo. 25 Busa, naghapa ako sa atubangan ni lehoba sa sulud sang kap-atan ka adlaw kag kap-atan ka gab-i, nga didto naga- hapa ako ; kay si lehoba nagsiling, nga pagalaglagon kamo niya. 26 Kag nangamuyo ako kay lehoba, nga nagasiling : Ginoo nga si lehoba, ayaw paglaglaga ang imo banwa kag ang imo panublion, nga imo gintubus tungud sang imo pagkadaku, nga ginpagowa mo sia gikan sa Egipto sa imo makusug nga kamut. 27 Panumduma ang imo mga ulipon nga si Abraham, si Isaak, kag si lakob : ayaw pagtuluka ang katig-ahon sini nga banwa kag ang iya kalautan, kag ang iya sala ; 28 Agud nga indi magsiling ang duta, nga ginkuhaan mo sa amon : Tungud kay wala makasarang si lehoba sa pag- pasulud sa ila sa duta, nga ginsiling sa ila, kag tungud kay nagdumut sa ila, ginpagowa sila niya sa pagpatay sa ila sa kahanayakan. 29 IValay sapalaya7i, sila among imo banwa kag ang imo panublion, nga gin- pagowa mo sa imo daku nga gahum kag sa imo inuntay nga butkon. •\r\ SADTO nga dag-on nagsiling sa s^ akon si lehoba : Basbas-ka sing duha ka tapi nga bato subung sang mga nahauna, kag tukad-ka sa akon sa bukid ; kag humimo-ka man sing isa ka kaban rga kahoy, 2 Kag pagaisulat ko sa mga tapi ang mga polong nga didto anay sa ibabaw sang mga rahauna nga tapi, nga imo ginboong", kag pagaibutang mo sila sa kaban. 3 Kag naghimo ako sing isa ka ka- ban nga kahoy nga akasia, kag nagbas- 241 10.4. DEUTEEONOMIO. 11.1. has ako sing duha ka tapi nga bato nga subung sang mga nahauna, kag nagtukad ako sa bukid nga may duha ka tapi sa akon kamut. 4 Kag ginsulat niya sa mga tapi, sono sa nahauna nga sinulat, ang napulo ka mga polong, nga ginhambal ni lehoba sa inyo sa bukid gikan sa tunga sang kalayo, sang adlaw sang pagtilipon ; kag ginhatag sila ni lehoba sa akon. 5 Kag nagpauli ako, kag nagdulhog ako sa bukid, kag ginbutang ko ang mga tapi sa kaban nga akon ginhimo ; kag yadto didto sila, sono sang girsogo sa akon ni lehoba. 6 Kag ang mga inanak ni Israel nagta- laliwan kutub sang mga bobon sa Bene- laakan pa Mosera. Didto napatay si Aaron kag didto ginlubung sia ; kag sa tal-us niya si Eleasar, nga anak niya, nagpanghikot sang pagkasaserdote. 7 Kag gikan didto nagtalaliwan sila pa Gudgod, kag gikan sa Gudgod pa lotbat, duta sa mga kasulgan sang mga tubig. 8 Sadto nga dag-on pinain ni le- hoba ang kabikahan ni Lebi sa pigdala sang kaban sang katipan ni lehoba, agud nga dira sia sa atubangan ni leho- ba sa pag-alagad sa iya, kag sa pagpa- kamaayo saiig hamva sa iya ngalan tub- tub karon. 9 Tungud sini, si Lebi wala sing ba- hin, bisan panublion upud sang iya mga utud : si lehoba gid among iya panub- lion, subung nga ginsiling sa iya ni lehoba, nga imo Dios. Bag-ong laygay sa pagkamatinumanoa. 10 Kag didto ako sa bukid, subung sang mga nahauna nga adlaw, sing kap- atan ka adlaw kag kap-atan ka gab-i ; kag si lehoba nagpamati mansa akon sa sini nga oras, kag si lehoba wala mag- buut sa paglaglag sa imo. 11 Kag nagsiling si lehoba sa akon : Tindug-ka, lakat kag taliwan-ka sing una sa banwa, agud nga magsulud sila kag magtalagiya sang duta, nga ginsumpa ko sa ila mga ginikanan, nga pagaihatag ko sa ila. 12 Busa karon, Israel, ^ano bala ang ginapangayo sa imo ni lehoba, nga imo Dios, kondi lamang nga magkahadluk ka kay lehoba, nga imo Dios, agud nga maglakat ka sa tanan niya nga mga dalanon, kag nga maghigugma ka sa iya, kag mag-alagad ka kay lehoba, nga imo Dios, sa bug-os mo nga tagiposoon kag sa bug-OS mo nga kalag, 13 Nga magbantay ka sang mga sogo ni lehoba, kag sang iya mga palatu- kuran, nga ginasogo ko karon sa imo, nga imo kaayohan ? 14 Yari karon, ang mga langit kag ang mga langit sang mga langit, ang duta kag ang tanan nga mga butang nga yara sa iya, nahanungud kay lehoba, nga imo Dios. 15 Apang lamang sa imo mga gini- kanan nagpilit si lehoba sa paghigugma sa ila, kag sa olehe nila, nagpili sia sang ila kaliwatan, sa inyo gid, sa tunga sang tanan nga katav/ohan, su- bung sang ginaUui-ww ninyo karon. 16 Busa, tulia-ninyo ang inyo mga tagiposoon, kag indi na ninyo pagpa- tig-ahon ang inyo tangkogo. 17 Kay si lehoba, nga inyo Dios, among Dios sang mga dios, ang Ginoo sang mga ginoo, ang Dios ngadaku,gam- hanan kag makahaladluk ; nga wala sia sing ginapilian sa mga tawo, kag wala sia magabaton sang mga hiphip ; 18 Nga nagahimo sing katarungan sa ilo kag sa balo nga babae, kag naga- higugma sa dumuluong, nga nagahatag sa iya sing tinapay kag panapton. 19 Ngani magahigugma kamo sa du- muluong, kay nangindumuluong kamo man sa duta sang Egipto. 20 Magakahadluk-ka kay lehoba, nga imo Dios ; sa iya magaalagad ka, sa iya magapilit ka, kag tungud sang iya nga- lan magasumpa ka. 21 Sia amo ang imo pagdayaw, kag sia amo ang imo Dios, nga naghimo tungud sa imo sining mga dalagku kag makahaladluk nga mga binuhatan, nga nakita sang imo mga mata. 22 Ang imo mga ginikanan nagdu- lulhog pa Egipto kaupud sang kapitoan ka kalag, kag karon si lehoba, nga imo Dios, naghimo sa imo nga ang kada- muon mo subung sang mga bitoon sang langit. A A BUSA, pagahigugmaon mo si le- " » hoba, nga imo Dios, kag paga- banta3^an mo ang iya thmlin, ang iya mga palatukuran, ang- iya mga tulu- manon kag ang iya mga sogo, sa tanan nga mga adlaw. 242 11.2. DEUTERONOMIO. 11. 22. 2 Kag kilalaha-ninyo karon (kay wa- la ako magahamhal sa inyo mga anak, nga wala makasayud kag wala maka- kita sang panabdong ni lehoba, nga inyo Dios), kilalaha-ninyo ang iya kadaku, ang iya makusug nga kamut, kag ang iya inunta}'" nga butkon, 3 Kag ang iya mga talandaan, kag ang iya mga binuhatan, nga ginhimo niya sa tunga sang Egipto kay Paraon, nga hari sa Egipto, kag sa biig-os niya nga duta; 4 Kag ang ginhimo niya sa kasolda- dosan sang Egipto, sa iya mga kabayo, kag sa iya mga kanga ; kon paano ang iya pagpabalud sang mga tubig sang da- gat nga Mapula sa ibabaw nila, sang sila naglalagas sa inyo, kag si lehoba naglaglag sa ila tubtub karon, 5 Kag ang ginhimo niya sa inyo sa ka- hanayakan, tubtub nga nag-abutkamo sa sini nga duug ; 6 Kag ang ginhimo niya kay Datan kag kay Abiram, nga mga anak ni Eliab, anak ni Ruben, sang pagbuka sang duta sang iya baba kag naglamon sa ila kag sang ila mga panimalay, kag sang ila mga layanglayang, kag sang tanan nga butang nga buhi nga nahanungud sa ila, sa tunga sang bug-os nga Israel. 7 Kay ang inyo mga mata nakakita sang tanan nga mga dalagku nga binu- hatan, nga ginhimo ni lehoba. 8 Busa, pagabantayan ninyo ang tanan nga sogo, nga ginasogo ko karon sa in- yo, agud nga magmangam.akusug kamo kag magasululud kamo kag magataiagiya kamo sang duta, sa diin magaliton kamo sa pagtagiya sa iya ; 9 Kag agud nga maglalawig ang inyo mga adlaw sa ibabaw sang duta, nga ginsumpa ni lehoba sa inyo mga ginikanan, nga pagaihatag ninyo sia sa ila kag sa iia mga kaliv/atan, duta nga nagailig ang gatas kag dugos. 10 Kay ang duta nga imo ginasudlan sa pagtagiya sa iya, indi subung sang duta sa Egipto, nga inyo ginhalinan, nga didto nagasabwag ka sang imo binhi; kag ginabunyagan mo sia sang imo tiil, subung sang isa ka katamnan sang mga ulutanon. 11 Ang duta nga inyo pagakadtoan sa pagtagi3'^a sa iya, among duta sang mga kabukiran kag sang mga nalupyakan : nagainum sia sing tubig sa ulan sang langit. 12 Among duta nga ginaalila ni le- hoba, nga imo Dios, nga yara gihapon sa ibabaw niya ang mga mata ni lehoba, nga imo Dios, kutub pa sa pamuno sang tuig tubtub sa katapusan sang tuig. 13 Kag kon pamatian ninyo sing ma- talupangdon gid ang akon mga sogo, nga ginasDgo ko karou sa in3'-o, nga higug- rnaon ninyo si lehoba, nga inyo Dios, kag alagdon ninyo sia sa bug-os ninyo nga tagiposoon kag s.i bug-os ninyo nga kalag, 14 Mahanabu nga pagaihatag ko ang ulan sa inyo duta sa iya dag-on, mga nahauna nga ulan kag mga naolehe nga ulan ; kag magatipon ka sang imo trigo, sang imo duga sang ubas kag sang imo lana, 15 Kag magahatag ako sing hilamon sa imo latagon nga sa imo kahayapan, kag magakaon ka kag mabusug ka. 16 Andami-ninyo, basi pa nga mada- yaan ang inyo tagiposoon kag nga maglilipas kamo, kag nga mag-alagad kamo sa liwan nga mga dios kag nga maglayaub kamo sa atubangan mla. 17 Kay magasiga ang kasingkal ni lehoba batok sa inyo, kag pagatakpan niya ang mga langit, kag wala na sing ulan, kag ang duta indi na magapamu- nga, kag sa madali magakalamatay kamo sa ibabaw sang maayo nga duta, nga ginahatag ni lehoba sa inyo. 18 Busa, ipahamtang-ninyo ining akon mga polong sa inyo tagiposoon kag sa inyo kalag, kag isabud ninyo sila nga tandaan sa inyo mga kamut kag mangin- tandaan sa agtang sa tunga sang inyo mga mata. 19 Kag pagaitoon mo sila sa imo mga anak, nga nagahambal sa ila, kon magapungko ka sa imo balay kag kon magalakat ka sa dalanon, kon maghigda ka kag kon magbangon ka. 20 Kag pagaisulat mo sila sa mga bakalan sang imo balay kag sa imo mga gawang, 21 Agud nga magdalamu ang inyo mga adlaw kag ang mga adlaw sang inyo mga anak sa ibabaw sang duta, nga gin- sumpa ni lehoba sa inyo mga ginikanan, nga pagaihatag niya sa ila, subung sang mga adlaw sang mga langit sa ibabaw sang duta. 22 Kay kon pagbantayan ninyo sing mainandamon gid ining tanan nga sogo, nga ginasogo ko karon sa inyo sa pag- 243 11.23. DEUTERONOMIO. 12. 9. butang sa iya sa buhat kag sa paghigugma kay lehoba, nga inyo Dios, kag sa pag- lakat sa tanaii niya nga mga dalanon kag sa pagpilit sa iya, 23 Pagasobolon man ni lehoba sa atubangan ninyo ining tanan nga mga katawohan, kag magatalagiya kamo sang mga katawvohan nga labing da- lagka kag labing mga makiisug pa sa in3^o. 24 Ang tanan nga duug nga pagtapa- kansang inyo tiil, mangininyo ; m.angin- inyo dulunan kutub sa kahanayakan tubtub sa Libano, kutub sa suba, ang suba nga Euprates, tubtub sa dagat nga sa Katundan. 25 Wala bisan sin-o nga makaatubang sa in3^o; pagaibutang ni lehoba ang kulba kag kahadluk gikan sa inyo sa ibabaw sang nawung sang bug-os nga duta nga pagatapakan ninyo, sono sang ginsiling niya sa inyo. 26 Yari karon, ginabutang ko sa atubungan ninyo karon ang pagpaka- maayo kag ang pagpakamalaut : 27 Ang pagpakamaayo, kon pagpa- matian ninyo ang mga sogo ni lehoba, nga inyo Dios, nga ginasogo ko karon sa inyo : 28 Kag ang pagpakamalaut, kon indi ninyo pagpamatian ang mga sogo ni lehoba, nga inyo Dios, kag kon maglili- pas kamo sang dalan, nga ginasogo ko karon sa inyo, sa pagsunud sa liwan nga mga dios, nga wala ninyo makilali. 29 Kag mahanabu nga, kon napasulud ka na ni lehoba, nga imo Dios, sa duta, diin nagakadto ka sa pagtagiya sa iya, pagaibutang mo ang pagpakamaayo sa ibabaw sang bukid nga Gerisim kag ang pagpakamalaut sa ibabaw sang bukid nga Ebal. 30 Ini nga mga bukid I wala bala ini sila didto sa pihak sang lordan, sa likod sang dalan nga nakatundan, sa duta sang Kanaanhon nga nagapuyo sa kapa- tagan sa atubangan sang Gilgal, sa luyo sang katerebintohan sang More? 31 Kay magatalabok na kamo sang lordan sa pagsulud kag sa pagtagiya sang duta, nga ginahatag sa inyo ni lehoba, nga inyo Dies ; kag magatagiya kamo sa iya kag magapuluyo kam.o sa iya. 32 Kag magaandam kamo sa pagbu- tang sa buhat sang tanan nga mga pala- tukuran kag sang tanan nga mga tulu- manon, nga ginabutang ko karon sa atubangan ninyo. Ang bugtong nga bafaan nga puluyan. Ify INI among mga palatukuran kag I ^ mga tulunianon nga pagaandaman 1 ninyo sa pagbutang sa iia sa buhat, sa duta nga ginahatag sa inyo ni lehoba, ang Dios sang inyo mga g'nikanan, agud nga magtaiya kamo sa iya, sa tanan nga mga adlaw nga magkabuhi kamo sa ibabaw rang duta. 2 Pagalaglagon ninyo sing bug-os ang tanan nga mga duug, nga didto ang mga katawohan, nga inyo pagasDbolon, na- gaalalagad sa ila mga dios, sa ibabaw sang mga mataas nga bukid, kag sa ibabaw sang mga kabakoloran kag sa idalum sang tanan nga madabung nga mga kahoy. 3 Pagalaglagon man ninyo ang ila mga halaran kag pagapamoongon ninyo ang ila mga larawan, kag pagasunugon nin3'^o sa kalayo ang ila mga Asherim, kag pagapudlon ninyo ang mga larawan nga tinigban sang ila mga dios. kag pagapanason ninyo ang ila ngalan sa sadtong duug. 4 Dili kamo magbuluhat sing subimg sini kay lehoba, nga inyo Dios ; 5 Kondi nga pagapangitaon ninyo ang iya Puluy-an sa duug nga pagapili- on ni lehoba, nga inj'^o Dios, sa tunga sang tanan ninyo nga mga kabikahan sa pagbutang didto sang iya ngalan, kag magakaladto kamo didto. 6 Didto pagadalhon ninyo ang inyo mga halad nga sinunog, kag ang inyo mga halad, kag ang inyo mga ikapulo, kag ang halad nga binaj'-aw sang inyo mga kamut, kag ang inyo mga panaad, kag ang in3'^o mga halad nga kinabubut- on, kag ang mga panganay sang inyo mga baka kag sang inj-o mga obeha. 7 Kag didto pagakaonon ninyo sila sa atubangan ni lehoba, nga inyo Dios, kag magakalalipay kamo, kamo kag ang inyo mga panimalay, sa tanan nga mga buluhaton sang inyo mga kamut, kag nga sa ila ginpakamaayo sa imo ni le- hoba, nga imo Dios, 8 Dili ninyo pagahimoon, sono sang tanan nga ginahimo naton karon diri, ang tagsatagsa sang tanan nga ginapaka- tadlung niya sa iya gid mga mata ; 9 Kay tubtub karon wala pa kamo 244 12. 10. BEUTERONOMIO, 12 27. makasulud sa kapahuwaj^an kag sa pa- nubliori; nga ginahatag sa in3'o ni lehoba, nga inyo Dios. 10 Kag magatalabok kamo sang Jor- dan, kag niagapuluyo kamo sa duta, nga ginapapanubii sa inyo ni lehoba, nga inyo Dios, kag sia magapapahuway sa inyo sa tanan ninyo rga mga kaaway sa palibot, kag magapuluyo kamo nga mga malig-on. 11 Kag may duug nga pagapilion ni lehoba, nga inyo Dios, sa pagpapuyo sa iya sang iya ngalan. Pagadal-on ninyo didto ang tanan rga ginasogo ko sa inyo : ang inyo mga halad rga sinunog, ang inyo mga halad, ang inyo mga ika- piilo kag ang mga halad nga binayaw sang inyo mga kamut, kag ang tanan nga mga pinasahi nga halad sang pana- ad, nga ginpanaad nin3^o kay lehoba. 12 Kag magakalalipay kamo sa atu- bangan ni lehoba, nga inyo Dios, kamo, ang inyo mga anak nga ialaki kag ang inyo mga anak nga babae, ang inyo mga uiipon nga ialaki kag ang mga ulipon nga babae, kag ang Lebinhon nga yara sa suliid sang inj'o mga gav/ang, kay sia wala sing bahin, bisan panublion upud sa inyc. 13 Andam-ka, sa paghalad sang imo mga halad nga sinunog sa bisan ano nga duug nga makita mo ; 14 Kondi sa duug nga pagapilion ni lehoba sa isa sang imo mga kabikahan, didto magahalad ka sang imo mga halad nga sinunog kag didto magahimo ka sang tanan nga ginasogo ko sa imo. 15 Walay sapayan, sono sa kaila sang imo kalag sarang ka makaihaw kag ma- kakaon sing unud, sa sulud sang tanan mo nga mga gawang, sono sang pagpa- kamaayo nga kinahatag sa imo ni leho- ba, nga imo Dios : ang mahigko kag ang matinlo magakaon sa iya, subung sang pagkaon sang gasela kag sang usa. 16 Lamang nga dili kamo magkaon sing dugo : pagaulaon ninj^o sia sa iba- baw sang duta subung sang tubig. 17 Dili ka sarang makakaon, sa sulud sang imo gawang, sang ikapulo sang imo trigo, sang imo duga sang ubas, kag sang imo lana, bisan sang mga panga- nay sang imo mga baka kag sang imo mga obeha, bisan sang tanan mo nga mga halad nga pinanaad nga ginpanaad mo, bisan sang imo mga halad sa kina- bubut-on, bisan sang mga halad nga binayaw sang imo mga karaut. 18 Apang sa atubangan ni lehoba, nga imo Dios, pagakaonon mo sila sa duug nga pagapilion ni lehoba, nga imo Dios : ikaw, ang imo anak nga Ialaki kag ang imo anak nga babae, ang imo ulipon nga Ialaki kag ang imo ulipon nga babae, kag ang Lebinhon nga yara sa sulud sang imo mga gawang ; kag magakalipay ka sa atubangan ni lehoba, nga imo Dios, sa tanan nga buluhaton sang imo kamut. 19 Andam-ka, basi pa nga malipatan mo ang Lebinhon, sa tanan nga mga adlaw sang imo pagkabuhi sa ibabaw sang duta. 20 Kon mapalapad na ni lehoba, nga imo Dios, ang imo rnga dulunan, sono sang ginsiling niya sa imo, kag magsiling ka : Magakaon ako sing unud, kay nagakaila ang imo kalag sa pagkaon sing unud ; sono sa tanan nga kaila sang imo kalag sarang ka maka- kaon sing unud. 21 Kon malayo sa imo ang duug nga ginpili ni lehoba, nga imo Dios, sa pagbutang didio sang iya ngalan, ma- gaihaw ka sa imo mga baka kag sa imo mga obeha, nga kinahatag sa imo ni lehoba, s^jbung sang ginsogo ko sa imo, kag magakaon ka sa iya sa sulud sang imo mga gawang. sono sang tanan nga kaila sang imo kalag. 22 Nagakaon ka sa iya subung sang pagkaon sa gasela kag sa usa : ang mahigko kag ang matinlo magakalaon sa ila sing tingub, 23 Lamang nga magmalig-on ka sa pagpugung sa pagkaon sing dugo : kay ang dugo among kabuhi ; kag dili ka magakaon sang kabuhi tingub sang unud. 24 Dili mo sia pagkaonon ; pagaiula mo sia sa ibabaw sang duta subung sang tubig. 25 Dili mo sia pagkaonon, agud nga m.ay kaayohan ka, ikav/ kag ang imo mga anak sa olehe nimo, kon maghimo ka sang matadlung sa mga mata ni lehoba. 26 Apang ang mga butang nga gin^ pakabalaan, nga nahanungudsa imo, kag ang mga ginpanaad mo, pagakuhaon mo sila kag magakadto ka sa duug nga pagapilion ni lehoba. 27 Kag pagaihalad mo ang imo mg;^ 245 12. 28. DEUTERONOMIO. 13. 11. halad nga sinunog, ang unud kag ang dugo, sa ibabaw sang halaran ni lehoba, nga imo Dios ; apang sa nahanungud sang ibaTi mo nga mga halad, pagaiula ang dugo sa ibabaw sang halaran ni lehoba, nga imo Dios, kag pagakaonon mo ang unud. 28 Bantayi kag pamatii ining tanan nga mga butang, nga ginasogo ko sa imo, agud nga may kaayohan ka, ikavv kag ang imo mga anak sa oleho nimo sa gihapon, kon maghimo ka sang maayo kag sang matadlung sa mga mata ni lehoba, ngg. imo Dios. 29 Kon nalaglag na, sa imo atuba- ngan, ni lehoba, nga irao Dios, ang mga katawohan, nga didto nagakadto ka sa pagtagiya sa ila, kag sang masobol mo na sila kag magpuyo ka sa ila duta, 30 Adam-ka, basi pa nga masiod ka sa pagsunud mo sa olehe nila, sa tapus nga napanlaglag sila sa imo atubangan, kag basi pa nga magpamangkot ka na- hanungud sa ila mga dios, nga nagasi- ling : I Paano bala ang pag-alagad sining mga katawohan sa ila mga dios ? Amo man ini ang pagahimoon ko. 31 Dili ka magahimo sing subungsini kay lehoba, nga imo Dios; kay ang tanan nga kangil-aran nga ginadumtan ni lehoba, ginhimo nila sa ila mga dios ; kay ang ila gid nga mga anak nga lalaki kag ang ila mga anak nga babae ginpa- nunog nila sa kalayo nga sa ila mga dios. 32 Ivlag-andam-kamo sa pagbutang sa buhat sang tanan nga mga butang nga ginsogo ko sa inyo, dili ka magdu- gang sing bisan ano sa iya, kag diii ka magbuhin sing bisan ano sa iya. Si!ot sang mga butig nga mga manalagna kag sang uiga diwatahan, nga niagabalaogoa sa Israel. 40 KON magbangon sa tunga nimo 1*^ ang isa ka manalagna, kon manug- damgo sang mga damgo, nga maghatag sa imo sing isa ka talandaan kon kati- ngalahan, 2 Kag mahanabu ang talandaan kon ang katingalahan, nga ginhambal niya sa imo, nga nagasiling : masunud-kita sang liwan nga mga dios, mga dios nga wala mo makilal-i, kag mag-alalagad-kita sa iia; 3 Diii ka magpamati sang mga polong sining manalagna kon sining manug- damgo sang mga damgo, kay si lehoba, nga inyo Dios, nagatilaw sa inyo sa paghibalo kon ghiahigugma ninyo si lehoba, nga inyo Dios, sa bug-os ninyo nga tagiposoon kag sa bug-os ninyo nga kalag. 4 Sa olehe ni lehoba, nga inyo Dios, m.agalalakat kamo, kag sa iya maga- kalahadluk kamo, kag pagabantayan ninyo ang iya mga sogo, kag pagapama- tian ninyo ang iya tingug, kag pagaalag- don ninyo sia, kag sa iya magapililit kamo. 5 Kag ini nga manalagna kon ini nga manugdamgo sang mga damgo pagapat- yon sia ; kay naghambal sia sing pag- kamalalison batok kay lehoba nga inyo Dios (nga nagpagowa sa inyo sa duta sang Egipto kag nga nagtubus sa inyo sa balay sang mga ulipon), agud nga maglipas ka sa dalan, nga ginsogo sa imo ni lehoba. nga imo Dios, nga imo pagalaktan. Kag pagapanason mo ang malauton sa tunga nimo. 6 Kon ang imo utud nga lalaki, anak nga lalaki sang imo iloy, kon ang imo anak nga lalaki, kon ang imo anak nga babae, kon ang imo asa- v/a, kon ang imo abyan nga daw subung sang imo kalag, magpabuyok sa imo sa hikim gid, nga nagasiling : Ka- ladto-kita kag mag-alalagad-kitasa liwan nga mga dios, mga dios nga wala maki- lal-i, bisan ikaw, bisan ang imo mga ginikanan, 7 Sa mga dios sang mga kataowhan, nga nagalilibot sa inyo, bisan sia mala- pit sa imo, bisan sia mala}'© sa imo, ku- tub sa isa ka ukbung sang duta tubtub sa isa ka ukbung sang duta ; 8 Dili ka magpahanugut sa iya, kag diii ka magpamati sa iya, ang imo mata dlli magpatawad sa iya, kag dili ka mag- kalooy sa iya, kag dili mo pagtagoan sia; 9 Kondi nga pagapatyon mo sia, sa pagkamatuud ; ang imo kamut mangin- nahauna sa ibabaw niya sa pagpatay sa iya, kag ugaling ang kamut sang bug-os nga banwa. 10 Kag pagabatohon mo sia, kag ma- matay sia ; kay naghimulat sia sa pag- palayo sa imo kay lehoba nga imo Dios, nga nagpagowa sa imo sa duta sang Egipto, sa balay sang mga ulipon. 11 Kag ang bug-os nga Israel maga» 246 13. 12. DEUTERONOMIO. 14. 16. I pamati sini kag magakahadluk, kag indi na magbalik sa paghimo sing subung nga kalainan sa tunga nimo. 12 Kon mabatian mo ang hambal sa isa sang mga kabanwaanan, nga ginaha- tag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, sa pagpuyo didto, nga nagasiling : 13 Mga tav/o nga mga anak ni Belial, naglutaw sa tunga nimo, nga nagguyud sila sa mga pumuluyo sang imo kaban- waanan, rga nagasiling: Kaladto-kita kag mag-alalagad kita sa liwan nga mga dios, nga wala ninyo makilal-i, 14 Pagausisaon mo kag pagapangita- on m.o, kag pagapamangkoton mo sing matul-id gid, kag yari kai on, ang kama- tooran, ang butang nga matuud, nga i- ning kangil-aran nahimo sa tunga nimo ; 15 Niyan, sa wala sing pangduhadu- ha, pagapilason mo sa sulab sang hinga- niban ang mga pumuluyo sadto nga banwa, nga pagalaglagon mo sia sing bug-OS gid, pati ang tanan nga yara sa iya, kag ang iya mga kahayupan, sa su- lab sang hinganiban. 16 Kag pagatiponon mo ang tanan niya nga inagaw sa tunga sang iya da- lan, kag pagasunugon mo sa kalayo sing bug-os gid ang banwa kag ang tanan niya nga inagaw, nga kay lehoba nga imo Dios : kag manginisa sia ka tinum- pok sa gihapon, kag indi na gid sia pa- gapatindugon liwan. 17 Kag wala gid sing magpilit sa bisan ano nga imo I amut sang tinagudiiian, agud nga si lehoba magbalik sa kasing- kal sang iya kaakig, kag maghatag sa imo sang iya mga pagkalolo, kag mag- hikalooy sa imo kag magpadamu sa imo, sono sang ginsumpa niya sa imo mga ginikanan ; 18 Kon magpamati ka sang tingug ni lehoba, nga imo Dios, sa pagbantay sang tanan niya nga mga sogo, nga gi- nasogo ko karon sa imo kag sa pag- himo sang matadlung sa mga mata ni lehoba, nga imo Dios. Ang mga sapat n£a mga matinSo kag mga mahigko. iA KAMO among mga anak ni lehoba, **" nga inyo Dios : dili kamo magpa- ngudlis, kag dili kamo magpaupaw sa tunga sang inyo mga m.ata, tungud sang isa ka minatay. 2 Kay ikaw among banwa nga balaan kay lehoba, nga imo Dios, kag si lehoba nagpiii sa imo, agud nga manginisa ka banwa ka nga pinasahi sa iya sa tunga sang tanan nga mga banwa, nga yara sa kadaygan sang duta. 3 Dili ka magkaon sing bisan ano nga kalangil-aran. 4 Yari karon, ang mga sapat nga pa- gakaonon ninyo : ang baka, ang obeha kag ang kanding, 5 Ang usa, ang gasela kag ang lala- king usa, ang kanding nga talonon kag ang akko, kag ang dison, kag ang teo kag ang Semer.* 6 Kag ang tanan nga sapat nga may koko nga napihak, kag nga may tiil nga napihak sing bug-os gid sa duha ka ko- ko kag nagapangusang, sa tunga sang mga sapat, ina pagakaonon ninyo. 7 Apang ini sila dili ninyo pagaka- onon, sa mga nagapalangusang, kon sa mga may koko nga pinihak gid : ang ka- melyo, ang liebre kag ang daman, kay nagapalangusang sila, apang wala sing koko nga pinihak gid : manginmahigko sila sa inyo. 8 Kag ang babuy, kay sia may koko nga panihak gid, apang wala miagapa- ngusang : m.anginmahigko sia sa inyo. Dili kamo m.agkalaon sa ila unud^ bisan magkalarnlut kamo sang ila mga lawas nga patay. 9 Yari karon ang pagakaonon ninyo sa tanan nga yara sa mga tubig : ang ta- nan nga may mga kapay kag mga him- bis pagakaonon ninyo ; 10 Apang ang tanan nga wala sing mga kapay kag mga himbis, dili ninyo pagakaonon : manginmahigko sila sa inyo. 11 Ang tanan nga pispis nga matinlo pagakaonon ninyo. 12 Apang ini sila amo ang indi ninyo magakaon: ang agila, ang manugboong sing tul-an kag ang agila sa dagat ; 13 Kag ang asor, kag ang halkon, kag ang milano, siiing sang ila naigoan. 14 Kag ang tanan nga uwak, sono sang iya naigoan. 15 Kag ang avestrus, ang tahemas, kag ang gabiota, kag ang dapay, sono sang ila naigoan, 16 Kag ang bukaw nga magamay, ang bukaw nga dalagku, kag ang tansemet. *Akko, disou, tea, seiner, ayhaa mga nagakalainlain nga mga gaseia. 247 14. 17. DEUTERONOMIO. 15. 6. 17 Kag ang pelikano, ang buitre kag ang somormoho, 18 Kag ang siguenya kag ang gai\-a, sono sang ila naigoan, kag ang abubil- ya kag ang kabug. 19 Ang tanan man nga sapat nga magamay nga pakpakan manginmahig- ko sa inyo : dili kamo magkalaon sa ila. 20 Ang tanaii nga pispis nga matinlo pagakaonon ninyo. 21 Wala sing bisan ano nga bu.tang nga napatay nga pagakaonon ninyo : pagaihatag mo ini sa dumuluong, nga yara sa suliid sang imo mga gawang, agud nga sia magkaon sa iya : kon iba- ligya mo sia sa isa ka dumuluong ; kay ikaw among isa ka banwa nga balaaa kay lehoba nga imo Dios. Dili mo pagalutoon ang tinday nga kanding sa gatas sang iya gid iloy. Ang ikapulo. 22 Pagapainon mo sing matul-id gid ang ikapiilo sang tanan nga patubas sang imo b'nh', rga nagagikan sa imo latagon sa tuigtuig. 23 Kag magakaon ka' sa atubangan ni lehoba, nga imo Dios, sa duug nga pagapilion niya sa pagpapuyo didto sang iya ngalan, sang ikapulo sang imo uyas, sang imo duga sang ubas, kag sang imo lana, kag sang mga pangana}'- sang imo mga kabakahan kag sang imo mga obeha, agud magtoon ka sa pagka- hadluk kay lehoba, nga imo Dios, sa gihapon. 24 Kag kon tama ka lawig sa imo ang dalanon, sa bagay nga indi mo sarang madala ang ikapiilo, tungud kay malayo sa imo ang duug nga pinili ni lehoba, nga imo Dios, sa pagbutang didto sang iya ngalan, sang si lehoba, nga imo Dios, nagpakamaayo sa imo, 25 Niyan pagapilakon mo ini kag ihigot mo ang piiak sa imo kamut, kag magakadto ka sa duug nga pagapilion ni lehoba, nga imo Dios. 26 Kag pagaihatag mo ang pilak tungud sang tanan nga mailaan sang imo kalag, sa mga baka kon sa mga obeha, kon sa duga sang ubas, kon sa ilimnon nga maisug, kon sa bisan ano nga butang nga pagapanga3"Oon sang imo kalag : kag pagakaonon mo didto sa atubangan ni lehoba, nga imo Dios, kag magakasadya ka, ikaw kag ang imo panimala5^ 27 Kagdili mo pagabayaan ang Le- binhon, nga 3^ara sa suludsang imo mga gawang, kay wala sia sing bahin, bisan panublion kaupud nimo. 28 Sa katapusan sang tagsa k:i tatlo ka tuig, magakuha ka sang tanan nga ikapulo sang im.o mga patubas sadto nga tuip, kag pagatagoon mo ini sa sulud sang imo mga gawang. 29 Kag magaabut ang Lebinhon (nga wala sing bahin, bisan panublion kaupud nimo), kag ang dumuluong, kag ang ilo, kag ang balo nga babae, nga yara sa suiiid sang imo mga gawang, kag maga- kalaoii sila kag magkalabusugsila, agud nga si lehoba, nga imo Dios, magpaka- maa3^o sa imo sa tanan nga buluhaton, nga pagahimoon sang imo kamut. Ang tu!g sang pagpasaylo. i K SA katapusan sang ikapito ka tu'g • ^ magahimo ka sing pagpasaylo. 2 Kag ini amo ang solondan sang pag- pasaylo : Ang tanan rga nautangan magapasaylo sang iya napahulam sa iya masigkatawo : indi na niya pagapiliton ang iya masigkatawo kon ang iya litud, kay ginbantala na ang pagpasaylo ni lehoba. 3 Sa dumuluong sarang ka makapilit ; apang ang imol, nga yara sa imo litud, pagapasaylohon ini sang imo kamut, 4 Agud nga wala na sing imol sa tunga nimo, kay si lehoba magapa- kamaayo sa imo sing bugana gid sa duta, nga ginahatag sa imo nga panublion ni lehoba, nga imo Dios, agud nga magtag- iya ka sa iya. 5 Lamang nga magpamati ka sing matalupangdon gid sang tingugni leho- ba, nga imo Dios, nga mag-andam ka sa pagbutang sa buhat sining tanan nga sogo, nga ginasogo ko sa imo karon. 6 Kay pagapakamaayohon ka ni leho- ba, nga imo Dios, sono sang ginsiling niya sa imo : magapahulam ka sa mada- mu nga mga katawohan, apang ikaw indi magapanghulam ; kag magaginoo ka sa ibabaw sang madamu nga mga katawohan, apang sila indi magagilinoo sa ibabaw nimo. 248 15. 7. DEUTERONOMIO. 16.2. Ang tnga imol kag ang mga iilipoji. 7 Kon may yara na sa imo nga imol, nga isa sang imo mga utud sa isa sang imo mga banwa, saduta, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, dili mo pagpatig-ahon ang imo tagiposoon kag dili mo pagkuomon ang imo kamut sa imo utud nga imol ; 8 Kondi humlaron mo ang imo kamut sing maalwan gid sa iya, kag pagapahn- lamon mo sia sing tuman nga sa kina- hanglan nga ginaantus niya. 9 Mag-andam-ka nga wala sa imo ta- giposoon sang malauton nga panghuna- huna sa pagsiling : Ang ikapito ka tuig, ang tuig sa pagpasaylo malapit na ; kag nga indi magmalauton ang imo mata batok sa imo utud nga imol, kag nga indi ka maghatag sa iya ; kay magata- waw sia kay lehoba batok sa imo, kag may sala sa imo. 10 Pagaihatag mo sa iya sing maal- wan gid, kag indi magkasakit ang imo tagiposoon kon maghatag ka sifii sa iya ; kay bangud sini pagapakamaayohon ka ni lehoba, nga imo Dios, sa tanan mo nga mga buluhaton kag sa sadtong tanan nga pagabutangan mo sang imo kamut. 11 Kay ang imol indi madula sa tunga sang kadutaan. Tungud sini na- gasogo ako sa imo, nga nagasiling : Pagahumlaron mo ang imo kamut sing maalwan gid sa imo utud, sa imo maka- lolooy, sa imo imol sa imo data. 12 Kon ang imo utud nga lalaki kon babae, sa (iingd sang mga Hebreinhon, magbaligya sa iya sa imo, magaalagad sia sa imo sing anum ka tuig, kag sa ikapito ka tuig, pahalinon mo sia nga luwas sa imo. 13 Kag kon magpahalin ka sa iya nga luwas sa imo, dili mo sia pagpahalinon nga wala sing dala. 14 Pagapapas-anon mo sia sang imo mga obeha, sang imo linasan, kag sang imo ipitan : pagahatagan mo sia sadtong ginpakamaayo sa imo ni le- hoba, nga imo Dios. 15 Kag magapanumdum ka nga ikaw nanginulipon sa duta sang Egipto, kag nga si lehoba, nga imo Dios, nagtubus sa imo ; ngani ginasogo ko ini sa imo karon. 16 Apang kon mahanabu, nga sia magsiling sa imo : Indi ako magahalin sa imo, tungud kay ginahigugmako ikaw kag ang imo panimalay, kag tungud kay raaayo sia upud sa imo ; 17 Niyan magakuha ka sing isa kadu- lat,kagpagabohoan mo ang iyadalungan batok sa gawang, kag manginulipon mo sia sa gihapon: sa amo man nga ba- gay pagahimoon mo sa imo ulipon nga babae. 18 Indi mo pagpakatig-ahon sa imo mga mata, kon magpahalin ka sa iya nga luwas sa imo, kay nag-alagad sia sa imo sing anum ka tuig, figa takiis sing dapli nga sohol sang isa ka mamumu- gon ; kag si lehoba, nga imo Dios, ma- gapakamaayo sa imo sa tanan nga paga- buhaton mo. Ang mia panganay sang kahayupan. 19 Pagapakabalaanon mo kay lehoba, nga imo Dios, ang tanan nga panganay nga lalaki, nga matawo sa imo mga baka kag sa imo nga obeha. Dili mo pagpapangabudlayon ang panganay sang imo mga baka, kag dili mo pagbulogon ang panganay sang imo mga obeha. 20 Pagakaonon mo sila sa tuigtuig, ikaw kag ang imo panimalay, sa atuba- ngan ni lehoba^ nga imo Dios, sa dnug nga pagapilion ni lehoba. 21 Apang kon ang sapat may kulang sa lawas, kon bulag sia, kon piang, kon may iban nga nakulang nga malain, dili mo sia pagpakabalaanon kay lehoba, nga imo Dios. 22 Pagakaonon mo sia sa suliid sang imo mga gawang ; ang mahigko kag ang matinlo sing tingub gid tnagakaJaon sa iya, subung sang pagkaon sang gasela kag sang usa. 23 Lamang, nga dili mo pagkaonon ang iya dugo : pagaulaon mo sia sa iba- baw sang duta, subung sang tubig. Ang dafagku nga mga piesta nga tfauig. -If^ PAGABANTAYAN mo ang bu- «>-' Ian sa Abib, kag magahiwat ka sang paskua kay lehoba, nga imo Dios ; kay sa bulan sa Abib ginpagowa ka ni lehoba, nga imo Dios, sa Egipto, sa ka- gab-ihon. 2 Kag pagaiha^ad mo ang Paskua kay lehoba, nga imo Dios, nga mga obe- ha kag nga mga baka, sa duug nga pa- gapilion ni lehoba sa pagpapuyo didlo sang iya ngalan. 249 16.3. DEUTERONOMIO. 16. 20. 3 Dili mo sia pagkaonon upud sang tinapay nga may tapay ; sa pito ka ad- law pagakaonoii mo sia upud sang tina- pay nga walay tapay (tinapay nga sa pagpaubus; kay sa madali gid naggowa ka sa duta sang Egipto), agud nga mag- panumdum ka sang adlaw nga naggowa ka sa duta sang Egipto sa tanan nga mga adlaw sang imo kabuhi. 4 Kag wala sing tapay nga makakit- an sa imo sa bug-os mo nga mga kadu- lunan sa pito ka adlaw ; kag sa unud nga pagaihalad mo sa kahaponon sang nahauna nga adlaw, wala gid sing ma- bilin tubtub sa aga. 5 Dili ka sarang makaghalad sang paskua sa bisan diin sang imo mga ban- wa, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios : 6 Kondi lama fig sa duug nga pagapi- lion ni lehoba, nga imo Dios, sa pagpa- puyo didto sang iya ngalan : didto pa- gaihalad mo ang paskua, sa kahaponon sa pagsalup sang adlaw, sa sadtong dag- on gid nga naghalin ka sa Egipto : 7 Kag pagalutoon mo sia kag paga- kaonon mo sia sa duug, nga pagapilion ni lehoba, nga imo Dios ; kag sa pag- kaaga magapauli ka kag magasuliid ka sa imo mga layanglayang. 8 Sa anum ka adlaw magakaon ka sing tinapay nga walay tapay : kag sa ikapito ka adlaw may pagtilipon nga maligdong kay lehoba, nga imo Dios : dili ka maghimo sing bisan ano mga buluhaton sa iya. 9 Magaisip ka ngasa imo sing pito ka semana : kutub nga magsugud ka sa paggalab sang mga uhay, magasugud ka sa pagisip sang pito ka semana ; 10 Kag magahiwat ka sang piesta sang mga Semana kay lehoba nga imo Dios ; ang pagaihalad mo manginsono sa kaal- wan nga kabubut-on sang inio kamut, sono sang ginpakamaayo sa imo ni lehoba, nga imo Dios. 11 Kag magakalipay ka sa atubangan ni lehoba, nga imo Dios, ikaw kag ang imoanakngalalaki,kagangimoanaknga babae, kag ang imo uliponnga lalaki kag ang imo ulipon nga babae, kag ang Lebin- hon nga yara sa sulud sang imo mga ga- wang, kag arg dumuluong kag ang ilo, kag ang balo nga babae, nga yara sa tunga nimo, sa duug nga pagapilion ni lehoba, nga imo Dios, sa pagpapuyo didto sang iya ngalan. 12 Kag pagapanumdumon mo nga nanginulipon ka sa Egipto, kag maga- bantay ka kag pagaibutang mo sa buhat ini nga mga palatukuran. 13 Pagahiwaton mo ang piesta sang mga payagpayag sa pito ka adlaw, sang nakahimos ka na sa.i\g patubas sang imo linasan kag sang im.o ipitan. 14 Kag magakalipay ka sa imo piesta, ikaw kag ang imo nga lalaki, kag ang imo anak nga babae, kag ang imo ulipon nga lalaki kag ang imo ulipon nga babae, kag ang Lebinhon, kag ang dumuluong, kag ang ilo, kag ang balo nga babae, nga yara sa sulud sang imo mga gawang. 15 Sa sulud sang pito ka adlaw paga- hiwaton mo ang piesta kay lehoba, nga imo Dios, sa duug nga pagapilion ni lehoba ; kay pagapakamaayohon ka ni lehoba, nga imo Dios, sa tanan mo nga mga patubas kag sa tanan nga mga buluhaton sang imo mga kamut, kag manginmalipayon ka sing bug-os gid. 16 Sa makakatlo sa tagsa ka tuig magaatubang ang tanan mo nga lalaki kay lehoba, nga imo Dios, sa duug nga pagapilion niya : sa piesta sang mga Tinapay nga walay tapay, sa piesta sang mga Semana, kag sa piesta sang mga Payagpayag. Kag dili sila magaalatu- bang nga mga walay dala kay lehoba : 17 Ang tagsatagsa 7nagadald, sono sang iya masarangan sang iya kamut, so!io sa pagpakamaayo nga ginhatag ni lehoba, nga imo Dios, sa imo. Ang mga manugtatap sang kaiarmigsn — Mga katung- danan sang niga maniijhiikom kag sang iKga hari. 18 Magabutang ka nga sa imo sing mga hukom kag sing mga punoan sa tanan mo nga mga kabanwaanan, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, sono sa imo mga kabikahan ; kag pagahukman nila ang banv/a sa pag- hukom nga matarung. 19 Dili mo pagpatikoon ang katad- lungan ; dili ka magpasulabi sing mga tawo, dili ka magbaton sing mga ham- ham ; kay ang hamham nagabulag sang mga mata sang mga maalam, kag naga- patiko sang mga polong sang mga matanmg. 20 Ang katarungan, ang katarungan, pagasundon mo, agud nga magkabuhi ka kag magtagiya ka sang duta, nga 250 16. 21. DEUTERONOMIO. 17. 18. ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios. 21 Dili ka magtanuin nga sa imo sing mgo Asherim sang bisan ano ngaka- hoy sa luyo sang halaran ni lehoba, nga imo Dios, nga pagahimoon mo nga sa imo. 22 Kag ciili ka magpatindug sing haligi nga larawan, hntang nga ginadum- tan ni lehoba, nga imo Dios. 117 DILI ka maghalad kay lehoba, / nga imo Dios, sing baka kon obeha, nga sa iya may dagta kon bisan ano ngakulang; kay kaJangil-aran ini kay lehoba, nga imo Dios. 2 Kon makit-an sa tunga nimo, sa isa sang mga kabanwanan nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, ang lalaki kon babae, nga nakahimo sang malain sa mga mata ni lehoba, nga imo Dios, nga naglapas sang iya katipan, 3 Nga nagkadto kag nag-alagad sa liwan nga mga dios, kag nga nagj^aub sa atubangan nila, kon sa atubangan sang adlaw, kon sa atubangan sang bulan, kon sa atubangan sang bug-os nga kasoidadosan sang mga langit, hutmig nga wala ko ginsogo ; 4 Sang ginpahibalo ini sa imo, kag nga nabatian mo ini, niyan pagausisaon mo sing maayo, kag yaii karon, kon matuud kag butang nga malig-on, nga ini nga kalangil-aran ginhimo sa Israel: 5 Niyan pagapagowaon mo sa imo mga gawang ang amo nga tawo kon ang amo nga babae, nga naghimxO sining malain nga butang (bisan sia lalaki, bisan sia babae), kag pagabatohon mo sila sing mga bato, kag magakalamatay sila. 6 Sa baba sang duha ka saksi, kon tatlo ka saksi, mapatay ang takus sa kamatayon : indi sia mapatay sa baba sang isa lamajig ka saksi. 7 Ang kamut sang mga saksi man gin ang nahauna sa ibaba'?/ nij^a sa pagpa- tay sa iya, kag ugaling ang kamut sang bug-os nga banwa ; sa shii pagapapason mo ang malain sa tunga nimo. 8 Kon ang kasaba tuman ka maiwat sa imo sa paghukom, sa tunga sang dugo kag dugo, sa tunga sang kasuayon kag kasuayon, sa tunga sang pilas kag piias, nga among kabangdanan sang kasaba sa sulud sang imo mga gawang, magatindug ka kag magataklad ka sa duug, nga pagapilion ni lehoba, nga imo Dios ; 9 Kag raagakadto ka sa mga saser- dote, nga mga Lebinhon, kag sa hukom sa sadtong mga adlaw ; kag pagapaman- koton mo sila, kag sila magatudlo sa imo sang polong sang katarungan ; 10 Kag pagahimoon mo, sono sa polong nga gintudio nila sa imo kutub sadtong duug, nga pagapilion ni lehoba, kag pagaandaman mo sing maayo sa paghimo sono sang tanan nga pagaitud- lo nila sa imo. 11 Pagahimoon mo, sono sang kaso- goan nga pagaitudlo nila sa imo kag sono sang katarungan nga pagaisiling nila sa imo : dili ka maglipas sang polong, nga pagaitudlo nila sa imo, bisan sa too, bisan sa wala. 12 Kag ang tawo nga maghimo nga m.ay palabilabi, nga indi magpamati sa saserdote, nga yara sa paghikot didto sang pag-alagdan kay lehoba, nga imo Dios, bisan sa hukom, ang amo nga tawo miapatay : kag pagapapason mo ang ma- lain sa timgd sang Israel. 13 Kag ang bug-os nga banwa maga- pamati sini, kag magakahadluk kag indi na sia magpalabilabi. 14 Kon nakasulud ka na sa duta, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Di- os, kag magtagiya ka na sa iya kag mag- puyo ka na sa iya, kon magsiling ka : Buut ako magabutang sing isa ka hari sa ibabaw nakon, subung sang tanan nga mga katawohan nga yari sa palibut na- kon ; 15 Sa pagkamatuud, pagaibutang mo nga hari sa ibabaw nimo yadtong paga- pilion ni lehoba, nga imo Dios. Pagai- butang mo nga hari sa ibabaw nimo ang isa sa tunga sang imo mga utud : indi ka sarang makabutang sa ibabaw nimo sa isa ka dumuluong, nga isa ka tawo nga indi ang imo utud. 16 Lamang nga indi magpadam.u sia nga sa iya sing mga kabaj'o, kag nga indi niya pagpabalikon ang banwa sa Egipto sa pagpadamu sang mga kabayo : kay si lehoba nagsilmg sa imo : Dili na kamo magbalalik sa sini nga dalan. 17 Kag nga indi magpadamu sia nga sa iya sing mga babae, agud nga indi magtalikod ang iya tagiposoon sa akon ; bisan magpadam.u gid sia nga sa ij^a sing bulawan kag sing pilak. 18 Kag mahanabu nga, kon magling- 251 17. 19. DEUTERONOMIO, 18. 18. kod sia sa lingkoran nga harianon sang iya ginharian, pagaisulat nij'^a nga sa iya sa isa ka tolon-an ang isa ka huwad sini nga kasogoan, nga yara sa atubangan sang mga saserdole nga mga Lebinhon ; 19 Kag ini diia sa malapit sa iya, kag magabasa sia sa iya sa tanan nga mga adlaw sang iya kabuhi, agud nga magtoon sia sa pagkahadluk kay leho- ba, nga iya Dios, kag sa pagbantay sang tanan nga mga polong sini nga kasogo- an kag sining mga palatukuran, sa pag- butang sa ila sa buhat ; 20 Agud nga indi maglabaw ang iya tagiposoon sa ibabaw sang iya mga litud, bisan maglipas sia sa sogo sa too, kon sa wala, agud nga maglawig sia sang mga adlaw sang iya ginharian, sia kag ang iya mga anak, sa tunga sang Israel. Ang mga baiayran sa mga saserdote kag sa mga Lebinhon. HO ANG mga saserdote, nga mga Le- lO binhon, angbug-os nga kabikahan ni Lebi, wala sila sing bahin, bisan pa- nublion upud sa Israel : magakalaon sila sa mga halad nga pinadabdab kay le- hoba kag sa iya panublion. 2 Tiingud sini, wala sila sing panub- lion sa tunga sang ila mga utud : si le- hoba amo ang ila panublion, sono sang ginsiling niya sa ila. 3 Kag maginamo ini ang baiayran sa mga saserdote gikan sa banv/a, gikan sa mga nagahalalad sang isa ka halad, bi- san sia baka, bisan sia obeha : pagai- hatag nila sa saserdote ang likod, kag ang duha ka sulang, kag ang binagwang. 4 Pagaihatag mo sa iya ang mga pa- nganay sang imo trigo, sang imo duga sang ubas kag sang imo lana, kag ang mga panganay sang bulbul sang imo mga obeha. 5 Kay ginpili sia ni lehoba, nga imo Dios sa tunga sang tanan nga mga kabi- kahan, agud nga didto sia sa atuhangan niya sa pag-alagad sa ngalan ni lehoba, sia kag ang iya mga anak, sa gihapon. 6 Kag kon ang Lebinhon nagaabut gi- kan sa isa sang imo mga kabanw^aanan sa bugos nga Israel, nga didto nagapanla- gayaw sia kag mag-abut sia nga may bug-OS nga handum sang iya kalag sa duug nga pagapilion ni lehoba, 7 Niyan magapanghikot sia sa ngalan ni lehoba, nga iya Dios, subung sang tanan niya nga mga utud, nga mga Le- binhon nga nagatindug sila didto sa atubangan ni lehoba. 8 Pagapakaonon sia sing kaangay nga bahin satig iban, labut pa sang mga ma- baligya sang mga pagkabutang sang iya mga ginikanan. Sllot sang mga manugpakot. 9 Kon mag-abut ka na sa duta, nga ginahatag si imo ni lehoba, nga imo Dios, dili ka magtoon sa paghimo, sono sang mga kalangil-aran sadto nga mga katawohan. 10 Dili makit-an sa imo ang bisan sin- o nga magpaagi sa kalayo sa iya anak nga lalaki kon sa iya anak nga babae : bisan sin-o nga maggarnit sang pagpa- m.akot, bisan manuglagpat, bisan ma- nugwili, bisan babaylan, 11 Bisan manughimalad, bisan ma- nugpapamangkot sa mga espiritu, bisan manugpakot sang kapalaran, bisan ma- nugp3.mangkot sa mga minatay. 12 Kay ang bisan sin-o nga maghimo sini nga mga butang, kalangil-aran s"a kay lehoba, kag tungud sini nga mga kalangil-aran ginasobol sila ni lehoba, ' nga imo Dios, sa imo atubangan. 13 Magamanginhimpit ka kay lehoba nga imo Dios. 14 Kay ini nga mga katawohan, nga pagasobolon mo nagapalamati sang mga manuglagpat kag sang mga manugpa- kot ; apang nahanungud sa imo, indi gintugut ni lehoba sa imo ang paghimo sini. Panaad sang isa ka daku aga Manalagna 15 Pagabangonon ni lehoba, nga imo Dios, sa imo ang isa ka manalagna, su- bung sa akon, gikan sa tunga nimo, sa tunga sang imo mga utud : sa iya maga- palamati kamo. 16 Sono sa tanan nga ginpangayo mo kay lehoba, nga imo Dios, sa Horeb, sa adlaw sang pagtilipon, nga nagasiling : Indi na ako kunta magpamati liwaa sang tingug ni lehoba, nga akon Dios, bisan magtan-aw pa ako sining daku nga kalayo, agud nga indi ako mamatay ; 17 Kag si lehoba nagsiiing sa akon: ginsiling nila sing maayo ang ila gin- hambal. 18 Manalagna pagapabangonon ko sa 252 18. 19. DEUTERONOMIO. 19. 14. ila sa tunga sang imo mga utud, subung sa imo ; kag pagaibutang ko ang akon mga polong sa iya baba, kag sia maga- hambal sa ila sang tanan nga pagaisogo ko sa iya. 19 Apang mahanabu, nga bisan sin-o nga indi magpamati sang mga polong, nga pagaihambal niya sa akon ngalan, ako gid magapangayo sa iya sing husay. 20 Apang ang manalagna nga magpa- ngahas sa paghambal sing polong sa akon ngalan, nga wala ko igsogo nga pagihambal niya, kon nga maghambal sa ngalan sang liwan nga mga dios, ang amo nga manalagna mamatay. 21 Kag kon magsiling ka sa imo tagi- posoon : i Paano ang pagkilala namon sang polong, nga wala pagihambal ni lehoba ? 22 Kon ang manalagna maghambal sa ngalan ni lehoba, kag indi m.ahanabu ang amo nga butang bisan mag-abut, ini among polong nga wala ighambal ni lehoba : sa kakahas ginhambal ini sang amo nga manalagna ; dili ka magkahad- luk sa iya. Ang mga banwa n£g dalangpan. iQ KON napapas na ni lehoba, nga 1^ imo Dios, ang mga katawohan, nga ang ila duta ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, kag ikaw magcag- iya na sa iya kag magpuyo ka sa ila mga kabanwaanan kag sa ila mga balay, 2 Magapain ka nga sa imo sing tatlo ka banwa sa timga sang duta, nga gina- hatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, sa pagtagiya sa iya. 3 Magaaman ka sa imo sang dalan kag pagabahinon mo so tatlo ka bahin ang dulunan sang imo duta, nga ginapa- panubli sa imo ni lehoba, nga imo Dios : manginamo ini, agud nga ang tanan nga makapatay sing tawo magpalagyo didto. 4 Kag yari karon ang solondan sang nakapatay sing tawo, nga magapalagyo didto, agiid nga mabuhi sia. Yadtong magpilas sa iya masigkatawo sing indi hungud, kag nga sa iya wala sing dumut kutub kahapon, bisan sang isa ka- hapon : 5 Subung pananglitf kon ang isa ka tawo, magkadto sa bukid kaupud sang iya masigkatawo sa pagpulud sing ka- hoy, kag sang paglabo niya sang wasay sa pagpulud sang kahoy, nagalasik sa patok ang salsalon, kag nagaigo sa iya masigkatawo, kag nga sia mapatay : ini sia magapalagyo sa isa sining mga ban- wa, agud nga mabuhi sia ; 6 Basi pa nga ang manugtimalus sang dugo, kon magsiga ang iya tagiposoon, maglagas sa nakapatay kag malambut niya sia tungud kay malawig ang dala- non, kag pagpilason niya sia sa kamata- yon ; bisan indi takus sia sang kamata- yon, tungud kay wala sia niya pag- dumti kutub kahapon, bisan sa isa ka- hapon. 7 Tungud sini nagasogo ako sa imo, nga nagasiling: Magapain ka nga sa imo sing tatlo ka banwa. 8 Kag kon pagpasangkaron ni lehoba, nga imo Dios, ang imo dulunan, sono sang ginsumpa niya sa imo mga gini- kanan, kag pagaihatag niya sa imo ang bug-OS nga duta, nga ginpanaad niya nga ihatag sa imo mga ginikanan. 9 Kon pagbantayan mo ining tanan nga sogo, nga ginasogo ko karon sa imo, sa pagbutang sa iya sa buhat, nga higugmaon mo si lehoba, nga imo Dios, kag nga maglakat ka sa iya m.ga dala- non sa gihapon, niyan magadugang ka nga sa imo sing tatlo pa ka banwa, labut pa sining tatlo ; 10 Agud nga indi magula sing dugo nga w-alay sala sa tunga sang duta, nga ginahatag sa imo nga panublion ni lehoba, nga imo Dios, kag nga w'ala na sing dugo sa ibabaw nimo. 11 Apang, kon may tawo nga mag- dumut sa iya masigkatawo kag mag- bangan sa iya, kag magtindug batok sa iya, kag magpilas sa iya sa kamatayon, kag mapatay sia, kag magpalagyo sa isa sini nga kabanwaanan ; 12 Niyan ang mga tigulang sang iya banwa magapadala kag magakuha sa i5'-a didto, kag pagaitugyan sia mla sa kamut sang manugtimalus sang dugo, kag mapatay sia. 13 Ang imo mata manginwalay ka- looy sa iya, kag pagapanasoa mo sa Israel ang dugo nga walay sala, kag may kaayohan ka. Silof sang mga nagalaksam saug mga dulunan, kag sang mga butfg nga mga saksi. 14 Dili mo paglaksamon ang dulunan sang imo masigkatawo, nga ginbutang sang mga katigulangan sa panublion, 253 19. 15. DEUTERONOMIO. 20. 14. nga pagapaniiblion mo sa duta, nga glnahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, sa pagtagiya sa iya. 15 Indi tumati ang isa lamang ka saksi batok sa bisan kay sin-o, sa bisan ano nga kasal-anan, kon sa bisan ano nga sala, sa bisan ano nga sala nga mahimo niya : sa baba sang duha ka saksi, kon sa baba sang tatlo ka saksi, pagapalig-onon ang butang. 16 Kon may magtindug nga isa ka dimatariing nga saksi batok sa iban sa pagsumbung batok sa iya sing isa ka sala, 17 Niyan ang duha ka tawo, nga nagakasaba, magaalatubangkay lehoba, sa atubangan sang mga saserdote kag sang mga hukom nga didto sa sadtong mga adlaw. 18 Kag pagausisaon sing maayo sang mga hukom ; kag yari karon, kon ang saksi among saksi nga butigon kag nga nagsaksi sing butig batok sa iya utiid, 19 Pagahimoon ninyo sa iya, sono sang ginahunahuna niya batok sa iya litud, kag pagapapason mo ang malain gikan sa tunga nimo. 20 Kag ang mga mabilin, magapala- mati kag magakalahadluk, kag indi na magliliwan sa paghimo sing subung nga kalautan sa tunga nimo. 21 Ang imo mata manginwalay ka- looy: kabuhi tungud sa kabuhi, mata tungud sa mata, ngipon tungud sa ngi- pon, kamut tungud sa kamut, tiil tungud sa tiil. Mga kasogoan sang pag-awayan. (yr\ KON maggowa ka sa pag-awayan ^^ batok sa imo kaaway, kag makit- an mo ang mga kabayo kag mga kanga, isa ka banwa nga labi pa ka daku sa imo, dili ka magakahadluk sa ila ; kay si lehoba, nga imo Dios, yara kaupud ni- mo, sia gid nga nagpagowa sa imo gi- kan sa duta sa Egipto. 2 Kag kon magpalalapit kamo sa pag- pakigaway, magaima ang saserdote kag magahambal sia sa banwa, 3 Kag magasiling sia sa ila : Pamati- ka, Israel : magapalalapit kamo karon sa pagpakigaway batok sang inyo mga ka- away : indi magmaluya ang inyo tagipo- soon, indi kamo magkalahadluk, indi kamo magkahangawa, kag indi man ka- mo magmatalaw sa atubangan nila ; 4 Kay si lehoba, nga imo Dios, naga- upud sa inyo sa pagpakigaway tungud sa inyo batok sa inyo mga kaaway, sa pagliiwas sa inyo. 5 Kag ang mga puno-an magahalam- bal sa banwa, nga nagasiling : i Sin-o bala ang tawo nga magpatindug sing bag-o nga balay kag wala niya pagga- mita ? Maglakat sia, kag magpauli sa iya balay, basi pa nga mapatay sia sa pag-awayan, kag iban nga lain nga tawo ang maggamit sa iya. 6 Kag i sin-o bala ang tawo nga nag- tanum sing ulubasan kag wala pa sia m.akaagum sang iya bunga ? Maglakat sia kag magpauli sa iya balay, basi pa nga mapatay sia sa pag-awayan, kag iban nga tawo ang magpulus sa iya. 7 Kag i sin-o bala ang tawo nga na- kapanug-an sa babae kag wala sia ni5^a mapangasawa ? Maglakat sia kag mag- pauli sa iya balay, basi pa nga mapatay s'a sa pag-awayan, kag iban nga tawo ang makapangasawa sa iya. 8 Kag ang mga punoan magapalada- yon sa paghambal sa banwa, kag magasiling sila : i Sin-o bala ang ta- wo nga mahadlukon kag mapigaw sa tagiposoon .•'Maglakat sia, kag ma- pauli sa iya balay, agud nga ang mga ta- giposoon sang iya mga utud indi matu- naw subung sang iya tagiposoon. 9 Kag kon ang mga punoan makag- tapus na sa paghambal sa banwa, niyan pagapangolohan nila ang kasoldadasan sa una sang banwa. 10 Kon magpalapit ka sa isa ka banwa sa pagpakigway batok sa iya, pagaag- dahon mo sia sa paghidaet ; 11 Kag kon magsabat sia sa imo: Paghidaet, kag magbukas siasa imo satig mga gawatig, ang bug-os nga banwa nga makit-an mo nga yara sa iya, manginimo- manugbuhis kag magaalagad sia sa imo. 12 Apang kon indi sia magpakig- hidaet sS^imo, kag magsumpung sa imo sa pagpakigaway kag malikupan mo sia, 13 Kag sa pagtugyan saiya ni lehoba, nga imo Dios, sa imo kamut, pagapila- son mo ang tanan niya nga lalaki sa SLilab sang hinganiban. 14 Apang ang mga babae, ang mga kabataan, ang mga kahayupan kag ang tanan nga yara sa banwa, ang tanan ni3-a nga inagaw, pagaatihon mo nga ^a imo ; kag magakaon ka sang inagaw 254 20. 15. DEUTERONOMIO. 21. 13. sang imo kaaway, nga ginhatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios. 15 Amo ini ang pagahimoon mo sa tanan nga mga kabanwaanan, nga yadto sa malayo gid sa imo kag nga indi iya sang mga kabanwaanan sini nga mga katawohan. 16 Apang sa mga kabanwanan sini nga mga banwa, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, nga panublion, wala ka sing pagaibiliu sang bisan ano nga nagaginhavv^a ; 17 Kondi nga pagalaglagon mo sila sing bug-OS gid : ang Hetinhon kag ang Amorinhon, ang Kanaanhoii kag ang Peresinhon, ang Hebinhon kag ang lebusinhon, sono sang ginsogo sa imo ni lehoba, nga imo Dios ; 18 Agud nga indi kamo nila pag- tudloan sa paghimo sono sang tanan nga mga kalangil-aran, nga ginahimo nila sa ila mga dios, kag nga magpa- kasala kam.o batok hay lehoba, nga imo Dios ; 19 Kon paglibutan mo ang isa ka banwa sa madamu nga mga adlaw, nga nagapakigaway ka batok sa iya sa pag- kuha sa iya, dili mo pagpamudlon ang iya mga kakahoyan, nga nagabayav/ sang wasay batok sa ila, kay sa ila bunga magakaon ka, kag dili mo pagpamudlon sila sa paggamit sa z/asabuluhatonsang paglibot sa atubangan mo ; kay ang kahoj'" sang latagon ajuong kabuhia?! sang tawo. 20 Walay sapayan, ang kahoy nga masayoran mo nga indi kahoy nga sa pagkaon, pagapamudlon mo, kag paga- pamukanon mo sila, kag magatukud ka sing mga kabakuran nga sa paglibot batok sa banwa, nga nagapakigaway batok sa imo, tubtub nga mapukan mo sia. Katuttibasan sa tago nga pagpatay sing tawo. Q-j KON may makit-an sa duta, nga ^ » ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios sa pagtagiya sa iya, sing minatay nga nahamyang sa mga lata- gon, kag indi masayoran nga kon sin-o ang nagpilas sa iya, 2 Niyan ang imo mga tigulang kag ang imo mga hukom magagulowa, kag magatakus sila sang kalayoon tubtub sa mga banwa nga yara sa palibot sang minatay. 3 Kag mahanabu, nga ang banwa nga labing malapit sa minatay, kon sayoron ang mga tigulan sadto nga banwa ma- gakuha sa kabakahan sang isa ka tinday nga^ babae, nga wala pa maggamit kag wala mabutangi sing singkaw. 4 Kag ang tinday nga babae sang ba- ka pagadalhon sang mga tigulang sadto nga banwa sa isa ka kasulgan, nga nagailig sing dayon gid, nga diin wala mapa- nguma kag wala matamni, kag didto pa- gagolgolon nila ang liog sang tinday nga baka sa sulgan. 5 Kag magapalapit ang mga saser- dote, nga mga anak ni Lebi ; kay sila among pinili ni lehoba, jiga imo Dios, agud ngamag-alagad sa iya sila kag mag- pakamaayo sang ngalan ni lehoba ; kag ang ila baba magatapat sang tanan nga kasaba kag sang tanan nga pilas. 6 Kag ang tanan nga mga tigulang sadto nga banwa nga labing malapit sa minatay, magapalanghunaw sang ila mga kamut sa ibabaw sang tinday nga babae sang baka, nga gingolgolan nila sing liog sa kasulgan. 7 Kag magahalambal sila kag magasi- liling: Ang amon mga kamut wala magula sini nga dugo, bisan ang amon mga mata wala mxakakita sa iya ; 8 Tumbasi ang imo banv/a nga Israel, nga gintubus mo, oh lehoba ; kag ayaw igbutang ang dugo nga walay sala sa tunga sang imo banw^a nga Israel. Kag pagatumbasan yadtong dugo nga sa ila. 9 Kag ikaw magapanas sang dugo nga walay sala sa tunga nimo, kay paga- himoon mo ang matadlung sa mga ma- ta ni lehoba. NafaanuDgud sang mga babae nga nadakpan sa pag-awayan. 10 Kon maggowa ka sa pag-awayan batok sa imo mga kaawaj'- kag pagitug- yan sila sa imo kamut ni lehoba, nga imo Dios, kag pagdalhon mo sila nga mga bihag ; 11 Kag kon m.akit-an mo sa tunga sang mga bihag ang isa ka babae nga maayoayo, kag maluyagan rao sia kag pagkuhaon mo sia sa pagpangasawa sa iya, 12 Pagadalhon mo sia sa imo balay, kag sia magabulog sang iya olo, kag magapanghingoko sia. 13 Kag pagaubahon niya ang panap- 255 21. 14. DEUTERONOMIO. 22. 6. ton sang iya pagkabihag ; kag magapa- bilin sia sa imo balay, kag magahibi sia sa iya amay kag sa iya iloy sa bug-os nga isa ka bulan ; kag sa tapus sini, magasulud ka sa iya, kag ikaw mangin- bana niya kag sia manginasawa nimo. 14 Kag konindi sia makalipay sa imo. pagapabayaan mo sia, sono sang iya kaugalingon nga kabubut-on, kag indi mo sia sarang mabaligya sa pilak, kag indi mo sia paguliponon, kay ginpapau- bus mo sia. Ang katadluogan sa pagkapanganay. 15 Kon ang isa ka tawo m.ay duha ka asawa, ang isa nahagngmaan kag ang isa naakigan, kag ang nahagngmaan kag ang naakigan mag-alanak sing mga lala- ki sa iya, kag ang panganay anak sang naakigan, 16 Niyan, sa adlaw nga magpapanubii sia sa iya mga anak sang iya pagkabu- tang, indi sia sarang makahatag sang pagkapanganay sa anak sang nahagug- maan sa pagpasulabi sa anak sang na- akigan, nga among matiind nga panga- nay ; 17 Kondi pagakilalahon niya nga pa- nganay ang anak sang naakigan, nga pagihatag sa iya ang dapli nga bahin sang tanan nga makita nga iya; kay yadto amo ang pamiino sang iya kusug : ang katadhmgan sang pagkapanganay nahanungud sa iya. Nahanungcd sang mga anak nga malali^on. 18 Kon ang isa ka tawo may anak nga masinumpungon kag malalison, nga indi magpamati sa tingug sang iya amay, bisan sa tingug sang iya iloy ; kag nga bisan pa pagsilotan sia, indi magpamati sa ila, 19 Niyan pagadakpon sia sang iya amay kag sang iya iloy, kag pagapa- gowaon sia nila sa mga tigulang sang iya banwa kag sa gawang sang iya duug, 20 Kag magasiling sila sa mga tigu- lang sang ila banwa : Ini nga amon anak masinumpungon kag malalison, wala sia magapamati sa amon tingug : among mabakog kag palainum sia. 21 Niyan ang tanan nga mga tawo sa iya banv/a magabalato sa iya kag mapa- tay sia : panason mo ang malain sa tunga nimo, kag ang bug-os nga Israel maga- pamati kag magakahadluk. Lulubngan sang mga binitay. 22 Kon sa isa ka tawo may sala nga takus sa kamatayon kag pagapatyon sia, kag nga g'nbitay mo sia sa isa ka kahoy, 23 Indi magapabilin ang iya bangkay sa kahoy sa bug-os nga gab-i, kondi sa walay balibad pagailubung mo ang iya bangkay sa sina gid nga adlaw : ka> pinapakamalaut sang Dios ang binitay sa kahoy ; kag indi mo pagdagtaan ang duta, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, nga panublion. Nahanungud sang mga sapat nga nadula. 2Q KON makita mo, nga nadula ang ^ baka sang imo utud kon ang iya obeha, dili ka magtago sa ila : paga- pabalikon mo sila, sa walay balibad sa imo utud. 2 Kag kon ang imo utud indi mo kai- ngod kag kon wala mo sia makilal-i, pagadalhon mo sia sa imo balay; kag didto sia sa imo, tubtub nga pagpangi- taon sia sang imo utud, kag pagaiuli mo sia sa iya. 3 Amo man ini ang pagahimoon mo man sa iya asno ; amo man ini ang pa- gahimoon mo sa iya panapton ; kag amo man ini ang pagahimoon mo sa tanan nga mga butang nga nadula sa imo litud, nga gindula niya kag makita mo. Indi ka sarang makatago. 4 Kon makita mo ang asno sang imo utud, kon ang iya baka, nga napukan sa dalan, dili ka magtago sa ila: sa walay balibad pagabuligan mo sia sa pagbangon sa ila. Ginadumih'an ang iban nga mga pamatasan. 5 Dili magpanaput ang babae sang panapton sang lalaki, kag dili magpa- naput ang lalaki sang panapton sang babae, kay bisan sin-o nga maghimo sini kalangil-aran sia kay lehoba, nga imo Dios. 6 Kon masalapuan mo sa atubangan mo sa dalanon ang isa ka pugad sang pispis sa bisan ano nga kahoy, kon sa ibabaw sang duta, nga may mga buto kon mga itlog, kag ang iloy nagaluub sa ibabaw sang mga buto, kon sa ibabaw 256 22.7. DEUTERONOMIO. 22. 26. sang mga itlog, dili mo pagkuhaon ang iloy upud sang iya mga buto. 7 Sa walay balibad pagabuhian mo ang iloy, kag pagakuhaon mo lamang ang mga buto nga sa imo, agud nga may kaayohau ka kag pagpalawigon mo ang imo mga adlaw. 8 Kon magbangon ka sing bag-o nga balay, maghimo ka sing alubaybay sa imo alibubungan, agud nga indi ka magbutang sing dugo sa imo balay, basi pa kon sa iya may maholog. 9 Indi mo pagsab-ugan ang kaubasan sang sarisari nga binhi, basi pa nga pagkuhaon sa imo ang kabug-osan sang binhi nga ginsab-ug mo kag ang patubas sang kaubasan. 10 Dili ka mag-arado nga tingub ang baka kag ang asno. 11 Dili ka magpanaput sang panapton nga sinamayan sang bulbul sang karne- ro kag lino nga hinahol sing tingub. 12 Magahimo ka nga sa imo sing mga pakawilkawil sa ibabaw sang apat ka sidsid sang imo inugtabon, nga ginata- bon mo sa imo. NahanuDgud sa mga sinumbiing nga babae. 13 Konangisaka tawo magpangasa- wa, kag sa nakasulud na sia sa iya, kon mahatiabu nga maakigan niya sia, 14 Kag pahanungdan niya sing mga buhat nga makahuluya kag ipalapnag niya batok sa iya ang malain ngakaban- tugan, kag nagsiling : Nagpangasawa ako sa sini nga babae, apang sa pagpala- pit ko sa iya, wala ako sing nakit-an sa iya nga pagkaulay, 15 Ang amay kag ang iloy sang pa- matan-on nga babae, magakuha sang mga tandaan sang pagkaulay sang pa- matan-on nga babae, kag pagadalhon nila sila sa mga tigulang sang banv/a, sa ga- wang. 16 Kag ang amay sang pamatan-on nga babae magasiling sa mga tigulang : Ginpaasawa ko ang akon anak nga babae sa sini nga tawo, kag ginakaa- kigan niya sia ; 17 Kag yari karon, nga ginpahanung- dan niya sia sing mga buhat nga maka- huluya, nga nagasiling : Wala ako sing nakita sa imo anak nga babae sang mga tandaan sa pagkaulay; kag j^ari karon ang mga tandaan sang pagkaulay sang akon anak nga babae. Kag pagaihum- lad nila ang panapton sa atubangan sang mga tigulang sang banwa. 18 Kag pagadakpon sang mga tigu- lang sadto nga banwa ang amo nga tawo, kag pagasiloton nila sia ; 19 Kag pagapabayaron nila sia sing isa ka gatus ka siklo nga pilak, nga pagaihatag nila sila sa amay sang pama- tan-on nga babae, tungud kay nagpalap- nag sia sing malain nga kabantugan batok sa isa ka ulay sa Israel ; kag sia manginiya asawa, nga indi niya sia sarang matabog sa tanan niya nga mga adlav/. 20 Kag kon ini manginmatuud, nga wala sing makita nga pagkaulay sa pamatanon nga babae, 21 Pagapagowaon nila ang pamatan- on nga babae sa gawang sang balay sang iya amay, kag ang mga tawo sa iya banwa magabato sa iya, kag sia mapatay, kay naghimo sia sing pagpa- sipala sa Israel, nga nagpanghilahi sia sa balay sang iya amay ; kag pagapapa- son mo ang malain sa tunga nimo. Ang paghilimata nga indi igo sa kasogoan. 22 Kon makit-an ang isa ka taw, nga nagaduiog sa isa ka babae, nga minyo sila nga duha, pagapatyon ang tawo nga nagdulog sa babae kag ang amo gid nga babae ; kag pagapapason mo ang malain sa tungd sang Israel. 23 Kon ang isa ka pamatan-on nga babae nga ulay, nga natug-an sa isa ka lalaki, kag sang nakita sia sang isa sa sulud sang banwa kag magdulog sa iya, 24 Pagapagowaon nins'^o sila nga duha sa gawang sadto nga banwa, kag paga- batohon ninyo sila, kag magkalamatay sila: ang pamatan-on nga babae, kay wala magsingit sang yara sia sa banwa ; kag ang lalaki tungud kay ginpapaubus niya ang ginapangasawa sang iya isig- katawo, kag pagapapason mo ang ma- lain sa tunga nimo. 25 Kag kon makit-an sang lalaki ang pamatan-on nga babae nga tinug-an, sa latagon, kag pagluguson sia sadtong lalaki kag mxagdulog sa iya, niyan ma- matay ang lalaki lamang, nga nagdulog sa iya. 26 Kag ang pamamatan-on nga babae indi mo gid sia pag-anhon ; walay sal^ sa pamatan-on nga babae nga takus sa kamatayon, kay amo gid ini ang naga- 257 22. 27. DEUTERONOMIO. 23. 18. kahanabu kon ang isa ka tawo naga- tindug batok sa iya isigkatawo kag ginapilas niya sia sa kamatayon. 27 Kay sa latagon nakita niya sia, kai;- nagsingit ang tinug-an nga pama- tan-on nga babae, apang wala sing sin-o nga magluwas sa iya. 28 Kon makit-an sang isa ka lalaki ang isa ka babae nga pamatan-on nga ulay, nga wala magtug-an, kag dakpon niya sia kag magdulog sa iya, kag masapwan sila, 29 Ang lalaki nga nagdulog sa iya ma- gahatag sa amay sang pamatan-on sing kalim-an ka siklo nga pilak, kag sia ma- nginiya asawa : tungud kay ginpapaubus niya sia, sia indi sarang makatabog sa iya sa tanan niya nga mga adlaw. 30 Walay bisan sin-o nga makakuha sang asawa sang iya amay, bisan magtu- kib sang sidsid sang tabon sang iya amay, Nafaanunfud sang mga tawo nga siuikway sa mga katipunan nga balaan. QO ANG kapon, bisan sia pinalpag, ^^ bisan sia pinilas, indi sia makasu- lud sa katilingban ni lehoba. 2 Ang unon indi makasulud sa kati- lingban ni lehoba : bisan tubtub sa ika- piilo kaklivvatan niya, indi makasulud sia sa katilingban ni lehoba. 3 Ang Amorinhon kag ang Moabin- hon indi makasulud sa katilingban ni le- hoba : bisan tubtub sa ikapulo nila nga kaliwatan, indi sila makasulud sa kati- lingban ni lehoba, sa gihapon ; 4 Tungud kay wala sila maggulowa sa atubangan ninyo nga may tinapay kag may tubig sa dalan, sang nagguiowa ka- mo sa Egipto ; kag kay ginhinakayan nila batok sa imo si Balaam, anak ni Beor, sa Petor, sa Mesopotamia, sa pagpaka- malaut sa imo, 5 Apang si lehoba, nga imo Dios, wala maluyag magpamati kay Balaam ; kondi si lehoba, nga imo Dios, nagbaylo nga sa imo sang pagpakamlaut sa pag- kamaayo ; kay ginahigagma ka ni le- hoba, nga imo Dios. 6 Indi ka maghimulat sang ila kali- nong, bisan sang ila kaayohan sa tanan mo nga mga adlaw sa gihapon. 7 Dili mo pagkangil-aran ang Edom- inhon, kay sia utud mo ; dili mo pag- kangil-aran ang Egiptohanon, kay na- ngindumuluong ka sa iya duta ; 8 Ang mga anak nga magkalatawo sa ila sa ikatlo ka kaliwatan, sarang sila makasulud sa katilingban ni lehoba. Nabanungud sang pagkaput!i sa dulugan. 9 Kon maggowa ka sa dulugan batok sa imo mga kaaway, mag-andam-ka sa tanan nga butang nga malain. 10 Kon sa tunga nimo may isa ka ta- wo nga mahigko sia, bangud sang isa ka butang nga nahanabu sa gab-i, magago- wa sia sa dulugan, indi sia magasuliid sa dulugan. 11 Kag kon mag-abut na ang gab-i» magapanghugas sia sang tubig, kag kon matunud na ang adlaw, magasuliid sia sa dulugan. 12 Kag ikaw may isa ka suuk, sa gowa sang dulugan, kag ikaw maga- gowa didto sa gowa. 13 Kag ikaw may isa ka pala sa tunga sang imo galamiton, kag kon magkatin- katin ka sa gowa, pagakatkutan mo sia kag pagatabunan mo ang naggowa sa imo. 14 Kay si lehoba, nga imo Dios, naga- lakat sa tunga sang imo dulugan sa pagluwas sa imo kag sa pagtugyan sang imo mga kaaway sa atubangan nimo : ngani ang imo dulugan magmangin- balaan, basi pa nga makit-an ni lehoha sa tunga nimo ang mga butang nga makahuluya kag magtalikod sia sa imo. Nahanungud sa mga ulipon nga palalagyo.— Naha- faanuungud sang mga bigaon. — Nahanungud sang pagpasaka sang pilak.— Nabanungud sang mga psnaad. 15 Dili mo pagitugyan sa iya agalon ang ulipon, nga nagdangup sa imo gikan sa iya agalon. 16 Upud sa imo magapu3'6 sia, sa tunga nimo, sa bisan diin nga duug nga pagapilion niya, sa isa sang imo mga kabanwaanan, nga didto ginapakama- ayo niya ; dili mo sia pagpiguson. 17 Wala sing bisan sin-o sang mga anak nga babae sa Israel nga magbigaon,. bisan sin-o sang mga anak nga lalaki sa Israel nga magbigaon. 18 Dili ka magadala sang sohoi sang bigaon, bisan sang bili sang ido, nga sa bisan ano nga halad nga sinaad sa balay ni lehoba, nga imo Dios ; kay sila nga duha mga kaiangil-ai an kay lehoba. 258 23. 19. DEUTERONOMIO. 24. 13. 19 Indi ka magpangayo sa imo utud sing saka : bisan saka sa pilak, bisan saka sa mga kalan-on, bisan saka sa bisan ano nga butang nga sa masunsun ginapangayoan sing saka. 20 Sa dumuluong magapasaka ka, apang indi mo pagpasakaan ang imo utud, agud nga pagpakamaayohon ka ni lehoba, nga imo Dios, sa tanan nga buluhaton sang imo kamut, sa duta nga pagasudlan mo sa pagtagiya sa iya. 21 Kon maghimo ka sing isa ka pa- naad kay lehoba, nga imo Dios, ayaw pagpadugaya ang pagtuman sa iya ; kay sa walay balibad pagapanga5'oon ini sa imo ni lehoba, nga imo Dios, kag may sala sa imo. 22 Kag kon magpugung ka sa pag- himo sing panaad, wala sing sala sa imo. 23 Ang ■ magagowa sa imo bibig, pagabantayan kag pagibutang mo sa buhat, sono sang ginpanaad mo kay lehoba, nga imo Dios, ang halad nga kinabubut-on nga ginmitlang sang imo baba. 24 Kon magsuliid ka sa kaubasan sang imo isigkatawo, sarang ka maka- kaon sing ubas sa imo luyag kag ma- busug ka sa ila, apang indi mo sila masuiud sa im^o tabig. 25 Kon magsulud ka sa alanyon sang im.o isigkatav/o, sarang ka makapangu- tol sang mga uhay ; apang indi ka mag- gamit sang kayug sa alanyon sang imo isigkatatawo. Kasogoan nahanungud sa pagbulag sa asawa. Q/1 KON ang isa ka tawo magpanga- ^ •" sav»'a sa isa ka babae kag mag- pakasal sa iya, kon mahanabu nga sia dili makapahamuut sa iya mga mata, tungud kay nakit-an niya sa iya ang butang nga makahuluya, sarang sia ma- kasulat sang sulat sa pagbulagay, kag ibutang niya ini sa kamut sang babae, kag tabugon sia sa i3^a balay. 2 Kag sa makahalm sia sa balay sang iya bana, sia sarang makalakat kag makabana liwan. % 3 Apang kon pagkaakigan sia sang iya ikaduha nga bana, kag magsulat sia sang sulat sa pagbulagay kag ibutang niya ini sa iya kamut, kag tabugon niya sia sa i3^a balay, kag kon patay na ang ikaduha ka bana nga nagpangasawa sa iya ; 4 Ang iya nahauna nga bana, nga nagtabog sa iya, indi sarang makakuha sa iya liwan, agud nga magmanginasawa niya sia sa tapus nga sia nakapadagta ; kay ini among kalangil-aran kay lehoba ; kag indi pagpapas-ani sang sala ang duta, nga ginahatag sa imo nga panu- blion ni lehoba, nga imo Dios. 5 Kon ang isa ka tawo magpangasawa sing bag-o lamang, dili maggowa sia sa pag-awayan, bisan rnagpangalima sang bisan ano nga buluhaton : manginhilway sia nga sa iya balay sa isa ka tuig, kag maglipay sia sa babae nga iya ginpanga- sawa. Nalianungud sang mga inugpa!ig-on— Nahanungud sa pagkawat sa mga tawo.— Nahauungud sang tabukaw. 6 Dili ka magkuha sang galingan, bisan sang bato saibabaw subung nga inugpalig-on ; kay ini amo ang pagbaton sang kabuhi nga inugpalig-on. 7 Kon makit-an ang isa ka tawo, nga nakapangawat sa isa sa tunga sang iya mga utud, sa tunga sang mga inanak ni j Israel, kag ginulipon sia niya kag gin- '■ baligya sia niya, ang am.o nga makawat I mapatay ; kag pagapanason mo ang kalainan sa tunga nimo. i 8 Sa nahanungud sang kalalat-an sang tabukaw, mag-adam-ka sa pagbantay sing matul-id gid sang tanan nga paga- itudlo sa imo sang mga saserdote, nga mga Lebinhon : pagaandaman ninyo sa paghimo, sono sang ginsogo ko sa ila. 9 Panumduma ang ginhimo ni lehoha, nga imo Dios, kay Maria, sa dalan, sang naggulowa kamo sa Egipto. 10 Kon magpahulam ka sa im.o isig- kata\vo sang bisan ano nga butang nga may saka, indi ka magsulud sa iya balay sa pagkuha sang iya inugpalig-on. 11 Magapabilin ka sa gowa, kag ang tawo nga ginpahulam mo magadala sa imo sa gowa sang inugpalig-on ; 12 Kag kon ang tawo imol, indi ka maghigda upud sang iya inugpalig-on. 13 Sa walay balibad pagaiuli mo ang inugpalig-on sa pagsalup sang adlaw, kag magahigda sia sa iya panapton kag magapakam.aayo sia sa imo ; kag ini manginkatarungan mo sa atabangan ni lehoba, nga imo Dios. 259 24. 14. DEUTERONOMIO. 25. 9, 14 Dili mo pagpiguson ang mamumu- gon nga imol kag makalolooy, bisan sia sa tunga sang imo mga utud, bisan sia sa tunga sang mga dumuluong nga yara sa imo duta, sa sulud sang imo mga gawang. 15 Pagahatagan mo sia sang iya sohol tungud sang iya adlaw, kag sa wala pa matunud ang adlaw sa ibabaw niya, kay sia imol kag ginahandum niya ang iya sohol ; basi pa nga magtuaw sia batok sa imo kay lehoba kag manginsala ini sa imo. 16 Ang mga amay indi mapatay tungud sang ila mga anak, kag ang mga anak indi mapatay tungud sang ila mga amay : ang tagsatagsa mapatay tungud sa iya kaugalingoti nga sala. Nahanungud sang pagkalooy sa mga ba!o aga babae, sa mga ilo kag sa mga dumuluong. 17 Dili mo pagpatikoon ang katad- lungan sang dumuluong kag sang ilo, kag indi ka magbaton sang panap- ton sang balo nga babae nga inugpalig- on. 18 Magapanumdum ka, nga ikaw nanginulipon sa Egipto, kag nga gintu- bus ka kutub didto ni lehoba, nga imo Dios; ngani ginsogo ko sa imo, nga maghimo ka sini. 19 Kon mag-ani ka sang imo alanyon sa imo latagon, kag malipatan mo ang isa ka upung sa latagon, indi ka mag- balik sa pagkuha sa iya : manginiya ini sang dumuluong, sang ilo kag sang balo nga babae, agud nga pagpakamaa- yohon ka ni lehoba, nga imo Dios, sa tanan nga buluhaton sang imo mga kamut. 20 Kon magpalaspas ka sang imo ka- hoy nga oliba, dili mo pagipausisa ang mga sanga liwan : ini manginiya sang dumuluong, sang ilo kag sang balo nga babae. 21 Kon magpamupo ka sang imo kaubasan, dili mo pagipausoy liwan: ini manginiya sang dumuluong, sang ilo kag sang balo nga babae. 22 Pagapanamdumon mo, nga nangin- ulipon ka sa duta sang Egipto ; ngani ginasogo ko ikaw, nga maghimo ka sini. Ang pagbunaJ nga indi maglabi sa kap-atan ka lapdus. 5 kon may kasaba sa tunga sang duha ka tawo, kag magpalapit sila sa hulukmanan, agud nga paghukman sila sang tnga hukoin, ini sila ma- gapamatarung sa maturung, kag maga- tagudili sa malain. 2 Kag kon ang malain takus sia nga paghampakon, ang hukom magapahapa sa iya sa duta, kag sa iya atubangan pa- gaipahampak niya sia sa Imdamuon sang linapdus nga nagakaigo sa iya kasal- anan. 3 Kon hampakon sia niya sing kap- atan ka lapdus, indi maglabaw sia sa ila ; basi pa nga, kon mxaglabaw sia sini, nga bunalon sia niya sing madamu nga linapdus kapin sini sa ila, ang imo utud magmanginbanyaga sa imo mga mata. 4 Dili mo pagsukimahan ang baka nga nagalinas. Nabanuagud sa pagba a sa bayaw nga iaiaki. 5 Kon ang mga magutud magpuluyo sing tingub, kag mapatay ang isa sa ila nga wala}'- anak nga lalaki, ang asawa sang patay indi magbana sa luwas sa isa ka dumuluong ; ang iya bayaw nga lala- ki magapaiapit sa iya kag magapa- ngasawa sa iya, kag magatuman sa iya sang katungdanan sang ba^/aw. 6 Kag magamanginamo, nga ang pa- nganay nga pagaianak niya, magailis sa ngalan sang iya iitud nga patay, agud nga indi m.apanas sa Israel ang iya ngalan. 7 Kag kon ang lalaki indi maluyag magpangasawa sa iya bayaw nga babae, ang iya bayaw nga babae magataklad sa gawang 5^//^ banwa sa mga tigulang kag magasiling: Nagapangindi ang akon bayaw nga lalaki sa pagpatindug sang ngalan sang iya litud sa Israel : indi sia maluyag magtuman upud sa akon sang katungdanan sang bayaw. 8 Niyan pagatawgon sia sang mga ti- gulang sang iya banwa, kag pagahamba- lon sia nila ; kag kon magmatig-a sia, nga nagasiling : Indi ako buut mag- pangasawa sa iya ; 9 Ang iya bayaw nga babae magapa- iapit sa iya sa atubangan sang mga ti- galang kag pagakuhaan sia niya sing sapin sa tiil, kag pagaduplaan sia niya sa iya nawung, kag magasabat sia, nga 260 25. 10. DEUTERONOMIO. 26. 10. nagasiling: Amo ini kag amo ini ang pagahimoon sa tawo, nga indi maluyag magpatindug sang panimalay sang iya utud." 10 Kag pagaihatag sa iya ini nga nga- lan sa Israel : Ang balay sang inubahan sing sapin. 11 Kon ang mga tawo magaalalaway sing tingub, ang isa sa isa, kag mag-abut ang asawa sang isa sa ila sa pagluwas sa iya bana sa kamut sadtong nagapilas sa iya, kag sa paguntaj^ niya sang kamut, madakup sia niya sa mga bahin nga ka- iahuluyan ; 12 Pagautdan mo sia sang kamut : ang imo mata indi magkalooy sa iya. Nabanunfud sang mga itilimbang kag mga sulukban nga matarung. 13 Dili ka maghuput sa imo puyo sing itilimbang nga daku kag itilimbang nga diyotay. 14 Dili ka maghuput sa imo balay sing epa nga daku kag epa nga diyotay. 15 Magahuput ka sing itilim.bang nga nngakaigo kag matarung : magahuput ka sing epa nga nagakaigo kag matarung, agud nga m^aglalawig ang imo mga adlaw sa data, nga ginahatag sa imo ni lelioba nga imo Dios. 16 Kay kalangil-aran ni lehoba, nga imo Dios, yadtong tanan nga nagahimo sang amo nga mga butang kag yadtong tanan nga nagahimo sing dimatarung. Si Amaiek pagalaglagon. 17 Panumduma ang ginhimo sa imo ni Amaiek sa dalanon, sang naggowa kamo gikan sa Egipto, 18 Kon paano nga nagsugata sia sa imo sa dalanon kag ginpilas niya ang mga labing naolehe sa imo, kag ang tanan nga mga malu3^a sa olehe nimo, sang ikaw ginabugatan kag ginabud- laj'^an, kag wala gid sia sing kahadluk sa Dios. 19 Kag mahanabu, nga kon si lehoba, nga imo Dios, maghatag sa imo sing pagpahuway sa tanan mo nga mga ka- avv-ay sa palibot, sa duta nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, nga panublion, agud nga niagtagiya ka sa iya, pagapanason mo ang handumanan ni Amelek sa idalum sang langit : dili pagkalipati ini. An^ mga panganay — Ang mga ikapulo sa ikatlo ka tuig. Q^ KON mag-abut ka na sa duta, ^^ nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, nga panublion, kag mag- tagiya ka sa iya kag magpuyo ka sa iya, 2 Niyan magakuha ka sang mga panganay sang tanan nga mga bunga sang duta, nga matipon mo sa duta, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, kag pagaibutang mo sila sa isa ka tabig, kag magakadto ka sa duug, nga pagapilion ni lehoba, nga imo Dios, sa pagpapuyo didto sang iya ngalan. 3 Kag m.agakadto ka sa saserdote, nga yara sa sadtong mga adlaw, kag maga- siling ka sa iya : Ginapahayag ko karon kay lehoba, nga imo Dios, nga nag-abut ako sa duta, nga ginsumpa ni lehoba sa amon mga ginikanan, nga pagaihatag niya sa amon ; 4 Kag pagakuhaon sang saserdote ang tabig sa iya kamut, kag pagaibu- tang niya ini sa atubangan sang haiaran ni lehoba, nga imo Dios. 5 Kag magahambal ka kag magasiling ka sa atubangan ni lehoba, nga imo Dios : Ang isa ka Araminhon nga libudlibud nanginakon amay, nga nagdulhog sia sa Egipto kag nag-abut didto subung sang dumuluong upud sang piia ka tawo, kag didto nanginisa sia ka katawohan nga daku, gamhanan kag madamu. 6 Kag ginpasipalahan kami sang mga Egiptohanon kag ginpapaubus nila ka- mi, kag ginbutangan nila kami sing mabug-at nga kahiolipnan ; 7 Kag nagtuaw kami kay lehoba, ang Dios sang amon mga ginikanan, kag ginpamatian ni lehoba ang amon tingug, kag gintulok niya ang amon ka- lisdanan, kag ang amon pangabudlay, kag ang pagpigos sa amon ; 8 Kag ginpagowa kami ni lehoba gi- kan sa Egipto sa kamut nga gamhanan kag sa butkon nga inuntay, kag may daku nga kahadlukan, kag may mga talandaan kag may mga kalatingaiahan ; 9 Kag ginpasulud niya kami sa sini nga duug, kag ginhatag niya sa amon ini nga duta, duta nga nagailig ang ga- tas kag dugos. 10 Kag yari karon, ginadala ko ang mga panganay sang mga bunga sang duta, nga ginahatag mo sa akon, oh le- 261 26. 11. DEUTERONOMIO. 27.8. hoba. Kag pagaibutang mo sila sa atu- bangan ni lehoba, nga imo Dios, kag magasimba ka sa atubangan ni lehoba, nga imo Dios. 11 Kag magakalipay ka sa tanan nga kaayohan, nga ginhatag sa imo ni leho- ba, nga imo Dios, sa imo kag sa imo panimalay ; magakalipay ka, ikaw kag ang Lebinhon, kag ang dumuluong nga yara sa tunga nimo. 12 Kon nakatapus ka na sa pagpain sang ikapiilo sang imo mga patubas, sa ikatlo ka tuig, ang tuig sang ikapiilo, pagaihatag mo ini sa Lebinhon, sa dumuluong, sa ilo kag sa balo nga ba- bae, agud nga magkalaon sila sa sulud sang imo mga gawang, kag magkalabu- sug sila. 13 Kag magasiling ka sa atubangan ni lehoba, nga imo Dios : Ginkuha ko sa akon balay ang mga butang nga ba- laan, kag ginhatag ko man sila sa Le- binhon, sa dumuluong, sa ilo kag sa balo nga babae, sono sa tanan nga sogo nga ginsogo mo sa akon; wala ako magla- pas sang imo mga sogo, bisan ginkalipa- tan ko sila. 14 Wala gid ako sing ginkaon sa ila sa akon paglalaw, bisan naguyang ako sa ila sa mga kahigkoan, bisan naghatag ako sa ila nga sa mga minatay : ginpa- matian ko ang tingug ni lehoba, nga akon Dios : ginhimo ko, sono sa tanan nga ginsogo mo sa akon. 15 Tamda kutub sa kalangitan, kutub sa puluy-an sang imo pagkabalaan, kag pakamaayoha ang imo banwa nga Israel kag ang duta, nga ginhatag mo sa amon, sono sang ginsumpa mo sa amon mga ginikanan, duta nga nagailig ang gatas kag dugos. 16 Karon si lehoba, nga imo Dios, nagasogo sa imo, nga pagibutang mo sa buhat ining mga palatukuran kag mga tulumanon : pagabantayan mo sila, kag pagatumanon mo sila sa bug-os mo nga tagiposoon, kag sa bug-os mo nga kalag. 17 Ginpapahayag mo karonsi lehoba, nga sia am.o ang imo Dios, kag nga ma- galakat ka sa iya mga dalanon, kag ma- gabantay ka sang iya mga palatukuran, sang iya mga sogo kag sang iya m^ga tulumanon, kag nga magapamati ka sang iya tingug ; 18 Kag si lehoba nagpahayag karon, nga ikaw among iya banwa nga pinasa- hi, sono sang ginsiling niya sa imo, agud nga magbantay ka sang tanan niya nga mga sogo, 19 Kag nga pagpakataason ka gid niya sa ibabaw sang tanan nga mga katawo- han, nga ginhimo niya, sa kadayawan, kag sa kabantugan kag sa himaya, kag nga ikaw manginisa ka banwa nga balaan kay lehoba, nga imo Dios, sono sang ginsiling niya. Aug halaran nga pagapatindugon sa tabok sang lordan sa pagtigib sang kasogoan sa iya— Mga ginmitlang nga pagpakamaayo sa ibabaw sang bukid nga Geristm kag nga pagpakamalaut sa ibabaw sang bukid nga Ebal. QI7 KAG si Moises upud sang mga ^ ' tigulang sa Israel nagsogo sa banwa, nga nagasiling : " Bantayi-nin- yo ang tanan nga sogo nga ginasogo ko karon sa inyo. 2 Kag mahanabu, nga sa adlaw nga makatabok kamo sang lordan pa duta, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, m.agapatindug ka sing dalagku nga mga bato, kag pagahapulason mo sila sang apog. 3 Kag pagaisulat mo sa ibabaw nila ang tanan nga mga polong sining kaso- goan, kon makatabok ka na sa pagsuliid sa duta, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios, nga nagailig ang gatas kag dugos, sono sang ginsaad sa imo ni lehoba, ang Dios sang imo mga gini- kanan. 4 Kag kon makatabok na kamo sang lordan, pagapatindugon ninyo ining mga bato, sono sang ginasogo ko sa inyo karon, sa bukid nga Ebal, kag pagaha- pulason mo sila sang apog. 5 Kag magapatindug ka didto sing isa ka halaran kay lehoba, nga imo Dios, halaran nga mga bato, nga sa iba- baw nila indi ka magbayaw sing gala- miton ?iga salsalon. 6 Sa mga bato nga bilog pagapatin- dugon mo yadtong halaran kay lehoba, nga imo Dios, kag pagaihalad mo sa iba- baw niya ang mga halad nga sinunog kay lehoba, nga imo Dios ; 7 Kag magahalad ka sang mga halad sa paghidaet kag magakaon ka didto, kag magakalipay ka sa atubangan ni lehoba, nga imo Dios. 8 Kag pagaisulat mo sa ibabaw sad- tong mga bato ang tanan nga mga po- 262 27.9. DEUTERONOMIO. 28. 8. long sa sini nga kasogoan, nga pagitigib mo sila sing maayo." 9 Kag si Moises, upud sang mga sa- serdote nga Lebinhon, naghambal sa bug-OS nga Israel, nga nagasiling : " Hipus-ka kag pamati-ka, oh Israel. Karon manginbanwa ka ni lehoba, nga imo Dies : 10 Pamatii ang tingug ni lehoba, nga imo Dios, kag ibutang sa buhat ining mga sogo kag ining mga palatukuran, nga ginascgo ko karon sa imo." T I Kag si Moises nagsogo sa banwa sa sadtong adlaw, nga nagasiling : 12 " Kon nakatabok na kamo sang lordan, ini sila didto sa ibabaw sang bu- kid nga Gerisim sa pagpakamaayo sa banwa : si Simeon, si Lebi, si luda, si Isakar, si Jose, kag si Benyamin ; 13 Kag ini sila didto sa ibabaw sang bukid nga Ebal sa pagpakamalaut : si Ruben, si Gad, si Aser, si Sabulon, si Dan kag si Neptali. 14 Niyan ang mga Lebinhon magasa- labat kag magasiiiling sa tanan nga mga tawo sa Israel, sa mataas nga tingug : 15 Pinapakmalaut ang tawo, nga na- gahimo sing larawan nga tinigban kon ti- nunaw, butang ini nga kalangil-aran kay lehoba, buhat sang kamut sang panday, kag nga nagabutang si iya sa tago nga duug. Kag magasabat kag magasiling ang bug-OS nga banwa : Kabay pa. 16 Pinapakamalaut ang nagatamay sa iya amay kag sa iya iloy. Kag magasi- ling ang bug-OS nga banwa : Kabay pa. 17 Pinapakamalaut ang nagalaksam sang mga dulunan sang iya isigkatawo. Kag magasiling ang bug-os nga banv/a : Kabay pa. 18 Pinapakamalaut ang nagapatalang sa bidag sa dalanon. Kag magasiling ang bug-os nga banwa : Kabay pa. 19 Pinapakamalaut ang. nagapatiko sang katadlungan sang dumuluong, sang ilo kag sang balo nga babae. Kag ma- gasiling ang bug-os nga banwa : Kabay pa. 20 Pinapakamalaut ang nagadulog sa asawa sang iya amay, kay ginsukib niya ang sidsid sang iahon sang iya amay. Kag magasiling ang bug-os nga banwa : Kabay pa. 21 Pinakamalaut ang nagadulog sa bisan ano nga sapat. Kag magasiling ang bug-os nga banwa : Kabay pa. 22 Pinapakamalaut ang nagadulog sa iya utud nga babae, anak nga babae sang iya amay, kon anak nga babae sang iya iloy. Kag magasiling ang bug-os nga banwa : Kabay pa. 23 Pinapakamalaut ang nagadulog sa iya ugangan nga babae. Kag magasi- ling ang bug-OS nga banwa : Kabay pa. 24 Pinapakamalaut ang nagapatay sa tago gid sa iya isigkatawo. Kag maga- siling ang bug-OS nga banwa : Kabay pa. 25 Pinapakamalaut ang nagapaham- ham sa pagpilas sa kamatayon sang ta- wo nga walay sala. Kag magasiling ang bug-OS nga banwa : Kabay pa. 26 Pinapakamalaut ang wala magata- man sa mga polong sining kasogoan sa pagbutang sa ila sa buhat. Kag magasi- ling ang bug-OS nga banwa : Kabay pa. Mga pagpakamaayo kag mga pagpakamalaut. KAG mahanabu nga, kon magpa- mati ka sing matalupangdon gid sang tingug ni lehoba, nga imo Dios, sa pag-andam sa pagbutang sa buhat sining tanan nga mga sogo, nga ginasogo ko karon sa imo, si lehoba, nga im.o Dios, magapakataas sa imo sa ibabaw sang tanan nga katawohan sang duta. 2 Kag magaalabut sa ibabaw nimo ining tanan nga mga pagpakamaayo ; kag pagalambuton ka nila, kon magpa- mati ka sang tingug ni lehoba, nga imo Dios : 3 Pinapakamaayo ka sa banwa kag pinapakamaa3^o ka sa m.ga latagon ; 4 Pinapakamaayo ang bunga sang imo tian kag ang bunga sang im.o duta, kag ang bunga sang imo hayup kag ang timibo sang imo kabakahan, kag ang mga magamay sang imo mga obeha ; 5 Pinapakamaayo ang imo tabig kag ang imo lusong. 6 Pinapakamaayo ang imo pagsuliid kag pinapakamaayo ang imo paggowa. 7 Pagahimoon ni lehoba, nga ang imo m.ga kaaway, nga nagatilindug batok sa imo, pagpamilason ^ila sa atubangan nimo ; sa isa lamang ka dalan magagulowa sila batok sa imo, apang sa pito ka dalan magapalalagyo sila sa atubangan nimo. 8 Pagaipadala ni lehoba ang iya pag- pakamaayo sa ibabaw nimo, sa imo mga tambobo kag sa tanan nga buluhaton sang imo kamut, kag sia magapakaraa- 263 28. 9. DEUTERONOMIO. 28. 30. ayo sa imo sa duta, nga ginahatag sa imo ni lehoba, nga imo Dios. 9 Si lehoba nagapatindug sa imo nga banwa niya nga balaan, sono sang gin- sumpa niya sa imo, kon magbantay ka sang mga sogo ni lehoba, nga imo Dios, kag kon maglakat ka sa iya mga dalanon. 10 Kag ang tanan nga mga banwa sang duta makakita, nga ikaw ginhinga- lanan sang ngalan ni lehoba, kag paga- kahadlukan ka nila. 11 Kag si lehoba magapadagaya sa imo, nga sa kaayohan mo, sa pagpadamu sang bunga sang imo tian, sang bunga sang imo mga kahayupan kag sang bunga sang imo duta, sa ibabaw sang duta nga ginsumpa ni lehoba sa imo mga ginikanan, nga pagaihatag niya sa imo. 12 Pagabuksan ni lehoba nga sa imo ang langit, ang iya maayo nga bahandi, sa paghatag sang ulan sa imo duta sa iya panag-on kag sa pagpakamaayo sang tanan nga baluhaton sang imo mga kamut. Ikaw magapahulam sa madamu nga mga katawohan, apang ikaw indi magpanghulam. 13 Kag si lehoba magabutang sa imo nga olo kag indi ikog; kag didto ka lamang sa ibabaw, kag indi ka didto sa idalum, kon magpamati ka sang mga sogo ni lehoba, nga imo Dios, nga ginasogo ko karon sa imo, sa pagbantay sa ila kag pagbutang sa ila sa buhat, 14 Kag indi ka maglipas sa too, bisan sa wa'la, sang ginasogo ko karon sa imo, sa paglakat sa olehe sang liwan nga mga dios nga sa pag-alagad sa ila. 15 Apang mahanabu nga, kon indi ka magpamati sang tingug ni lehoba, nga imo Dios, sa pag-andam sa paghimo sang tanan niya nga mga sogo kag mga palatukuran, nga ginasogo ko karon sa imo, magakalari sa ibabaw nimo kag pagalambuton ka sining tanan nga mga pagpakamalaut : 16 Pinapakamalaut ka sa banwa kag pinapakamalaut ka sa mga latagon ; 17 Pinapakamalaut ang imo tabig kag ang imo lusong ; 18 Pinapakamalaut ang bunga sang imo tian kag ang bunga sang imo duta, ang pagtubo sang imo mga kabakahan kag ang m.ga magamay sang imo mga obeha ; 19 Pinapakamalaut ka sa imo pag- sulud kag pinapakamalaut ka sa imo paggowa. 20 Si lehoba magapadala sa ibabaw nimo sing pagpakamalaut, kag kalisang, kag pagsabdong sa tanan nga buiuhaton sang imo kamut, tubtub nga maiaglag ka, kag tubtub nga madula ka sa ma- dali, bangud sang kalainan sang imo mga binuhatan, nga tungud sa ila gin- bay aan mo ako. 21 Pagahimoon ni lehoba nga mag- pilit sa imo ang kamatay, tubtub nga mapapas ka sa ibabaw sang duta, nga didto magasulud ka sa pagtagiya sa iya. 22 Pagapilason ka ni lehoba sang anus, kag sang hilanat, kag sang pala- manug, kag sang kasingkal, kag sang hinganiban, kag sang panlaya, kag sang gusim, kag bii sila magalagas sa imo tubtub nga madula ka. 23 Kag ang langit, ngayarasa ibabaw sang imo olo, mangintumbaga, kag ang duta nga yara sa idalum nimo, mangin- salsalon. 24 Sa haylo sang ulan sa imo duta, si lehoba magahatag sa imo sing yab- ok kag abo ; kutub sa kalangitan maga- palanaug sila tubtub nga maiaglag ka. 25 Pagahimoon ni lehoba nga pagpi- lason ka sa atubangan sang imo mga kaaway. Sa isa lamang ka dalan ma- gagowa ka batok sa ila, apang sa pito ka dalan magapalagyo ka sa atubangan nila, kag manginhampanganan ka sa tanan nga mga ginharian sang duta ; 26 Kag ang imo mga bangkay mangin- tuluk-on sang tanan nga mga pispis sang langit kag kalan-on sang mga sapat sang duta, kag walay sin-o nga magakahadluk sa ila. 27 Kag si lehoba magapilas sa imo sang hubag nga nagabuadad sa Egipto, kag sang mga hubag sa kagalan, kag sang katol, kag kagidkid, nga indi sarang mabolong. 28 Si lehoba magapilas sa imo sang paglasang, kag sang kabulag, kag sang kabuang. 29 Kag magapanghikap ka sa kasanag sang kaudtohon, subung sang'pagpanghi- kap sang bulag sa kadudulman, kag indi ka pagpauswagon sa imo mga dalanon. Lamang pagapiguson kag pagakawatan ka sa tanan nga mga adlaw. kag walay sin-o nga magaluwas sa imo. 30 Ikaw magapangasawa kag iban 264 28. 31. DEUTERONOMIO. 28. 52. nga tawo ang magaduiog sa iya ; maga- patindug ka sing balay kag indi ka makapuyo sa iya ; magatanum ka sing kaubasan kag indi ka makapamupo sa iya. 31 Ang imo baka pagapugutan sa atubangan sang imo mga mata, kag indi ka makakaon sa iya ; ang imo asno pagaagawon sa imo gid atubangan, kag indi ini magbalik sa imo ; ang imo mga obeha pagaipanugyan sa imo mga ka- away kag walay sin-o nga magaluwas sa ila. 32 Pagaipanugyan sa liwan nga ban- wa ang imo mga anak nga lalaki kag mga babae, kag pagatan-awon sila sang im-o mga mata, kag magalapyo ka tungud sa ila sa biig-os nga adlaw, kag ang imo kamut wala gid sing kusug, 33 Ang bunga sang imo duta kag ang tanan mo nga mga pinangumahan, pa- gakaonon sila sang isa ka banwa nga wala mo makilala, kag lamang pagapi- guson ka kag pagapasipalahan ka sa tanan nga mga adlaw. 34 Kag magalasang ka, bangud sang makita sang imo gid nga mga mata. 35 Pagapilason ka ni lehoba sang hubag nga makapatay sa mga tuhod kag sa mga paa, nga sa iya indi ka sarang makabulong, pagapilason ka pa niya kutub sa dapadapa sang imo tiil tiibtub sa imo alimpulos. 36 Pagapalakton ka ni lehoba, ikaw kag ang hari nga ginbutang mo sa iba- baw nimo, pa katawohan nga wala mo makilal-i, bisan ikaw, bisan ang imo mga ginikanan ; kag didto magaalagad ka sa liwan nga mga dios nga kahoy kag nga bato. 37 Kag ikaw manginisa ka kaiialanga- wan, kag isa ka iiulobaton, kag isa ka kaladlaw^an sa tunga sang tanan nga mga banwa sa diin pagadalhon ka ni lehoba. 38 Magasab-ug ka sing madamu nga binhi sa latagon kag magapatubas ka sing diyotay, kay pagahalunhonon ini sang apan. 39 Magatanum ka kag magapanguma ka sing m.ga kaubasan, kag indi ka makainum sing alak, bisan makapamupo ka sing ubas ; kay pagakaonon ini sila sang ulod. 40 May mga kaolibahan ka sa tanan mo nga mga dulunan, kag indi ka ma- kapanghaplas sang lana, kay magaka- pulak ang imo mga olibo. 41 Magpanganak ka sing mga anak nga lalaki kag mga babae, kag indi sila manginimo, kay pagabihagon sila. 42 Ang tanan mo nga kakahoyan kag ang bunga sang imo duta pagatagij^ahon sang apan. 43 Ang dumuluong nga yara sa tunga nimo magaamatamat sing taas sa iba- baw nimo, kag ikaw magaamatamat sing ubus : 44 Sia magahulam sa imo, kag ikaw indi makahulam sa iya ; sia m.anginolo kag ikaw mianginikog. 45 Ining tanan nga mga pagpakama- laut magaalabut sa ibabaw nimo, kag pa- galagson ka nila kag pagalambuton ka nila tubtub nga maiaglag ka ; tungud kay wala ka magpamati sang tingug ni lehoba, nga imo Dios, sa pagbantay sang iya mga sogo kag sang iya mga pala- tukuran, nga ginsogo niya sa imo