text:
KAPITULO ONSE
Nagbantay Sia kag Naghulat
1, 2. Ano ang gin-atubang ni Elias nga indi mahapos himuon, kag paano sila magkatuhay ni Ahab?
LUYAG ni Elias nga mangamuyo sa iya Amay sa langit sing isahanon. Apang, madamo nga tawo ang luyag mangayo sing pabor sa iya bangod bag-o gid lang nila nasaksihan ang milagruso nga pagtawag sining matuod nga manalagna sang kalayo gikan sa langit. Antes pa sia magtaklad sa putukputukan sang Bukid Carmel agod magpangamuyo kay Jehova nga Dios, kinahanglan anay sia makigsugilanon kay Hari Ahab, kag indi ini mahapos himuon.
2 Magkatuhay gid ining duha ka tawo. Si Ahab, nga nagasuksok sing malahalon nga bayo, isa ka makagod kag wala sing disposisyon nga apostata. Si Elias naman nagasuksok sing simple kag bulbulon nga panapton nga posible nga human sa panit sang sapat ukon sang kamelyo ukon kanding. Maisog sia, may disposisyon, kag may pagtuo. Samtang nagahilapit ang kagab-ihon, mahibaluan na kon ano ang mga kinaiya sang kada isa.
3, 4. (a) Ngaa indi ini maayo nga adlaw para kay Ahab kag sa iban pa nga sumilimba ni Baal? (b) Ano nga mga pamangkot ang binagbinagon naton?
3 Indi ini maayo nga adlaw para kay Ahab kag sa iban pa nga sumilimba ni Baal. Napamatud-an nga butig ang pagano nga relihion sa napulo ka tribo nga ginharian sang Israel nga ginsuportahan nanday Ahab kag sang iya asawa nga si Rayna Jezebel. Nabuyagyag nga butig nga dios si Baal. Napaslawan yadtong wala kabuhi nga dios sa pagpaigrab sing kalayo bisan pa sang mabaskog nga mga pagpanawag, pagsinaot kag ritwal nga pagpilas sang mga manalagna ni Baal sa ila kaugalingon. Wala man naamligan ni Baal ang 450 ka manalagna sang ginpamatay sila. Apang sa indi madugay, may mabuyagyag pa nga kapaslawan ining butig nga dios. Kapin sa tatlo ka tuig nga ginapangabay sang mga manalagna ni Baal nga pauntaton niya ang tigpalamangag, apang wala gid ini matabo. Sa indi madugay, pauntaton ni Jehova ang tigpalamangag agod ipakita ang iya pagkagamhanan.—1 Hari 16:30–17:1; 18:1-40.
4 Kon amo, san-o ini himuon ni Jehova? Ano nga panimuot ang ginpakita ni Elias samtang wala pa ini matabo? Kag ano ang matun-an naton sa sining matutom nga tawo? Tan-awon naton samtang ginabinagbinag naton ang sugilanon.—Basaha ang 1 Hari 18:41-46.
Mapinangamuyuon nga Panimuot
5. Ano ang ginsiling ni Elias kay Ahab nga himuon, kag may natun-an bala si Ahab gikan sa mga hitabo sa sina nga adlaw?
5 Ginpalapitan ni Elias si Ahab kag nagsiling: “Taklad ka, magkaon kag mag-inum; kay may huganas sang bugana nga ulan.” May natun-an bala ining malauton nga hari gikan sa mga hitabo sa sina nga adlaw? Ang Biblia wala nagsugid sa aton sing espesipiko, apang wala man ini nagsambit nga naghinulsol sia, ukon nangayo man lang sing bulig sa manalagna nga pangabayon si Jehova nga patawaron sia. Sa baylo, “si [Ahab] nagtaklad sa pagkaon kag sa pag-inum.” (1 Hari 18:41, 42) Kamusta naman si Elias?
6, 7. Ano ang ginpangamuyo ni Elias, kag ngaa?
6 “Kag si Elias nagtaklad sa putokputokan sang [Carmel]; kag nagdunguk sia iya sa duta, kag ginbutang ang iya nawung sa ulut sang iya mga tuhod.” Sang naglakat si Ahab agod magkaon, nakahigayon si Elias sa pagpangamuyo sa iya Amay sa langit. Talupangda ang posisyon nga ginlaragway diri—nagaluhod sia nga halos nagasubsob ang iya ulo sa duta kag ang iya nawong malapit sa iya mga tuhod. Ano ang ginahimo niya? Ginasugiran kita sang Biblia sa Santiago 5:18 nga nangamuyo sia nga tapuson na ang tigpalamangag. Mahimo nga ginhimo niya ini sa putukputukan sang Carmel.
7 Antes sini nagsiling si Jehova: “Ako magapaulan sa duta.” (1 Hari 18:1) Kon amo, ginpangamuyo ni Elias nga matuman ang kabubut-on ni Jehova, subong sang gintudlo ni Jesus nga ipangamuyo sang iya mga sumulunod mga isa ka libo ka tuig sang ulihi.—Mat. 6:9, 10.
8. Ano ang ginatudlo sa aton sang halimbawa ni Elias parte sa pangamuyo?
8 Daku gid ang aton matun-an sa halimbawa ni Elias tuhoy sa pagpangamuyo. Importante gid sa iya nga matuman ang kabubut-on sang Dios. Kon nagapangamuyo kita, maayo nga dumdumon naton ini: ‘Bisan ano ang pangayuon naton suno sa kabubut-on sang Dios, nagapamati sia sa aton.’ (1 Juan 5:14) Kon amo, maathag nga kinahanglan naton hibaluon ang kabubut-on sang Dios agod pamatian Niya ang aton pangamuyo. Mahibaluan naton ini kon himuon naton nga bahin sang aton matag-adlaw nga pagkabuhi ang pagtuon sing Biblia. Pat-od nga luyag man ni Elias nga mauntat ang tigpalamangag bangod nagapaantos ini sa iya mga kasimanwa. Nagpasalamat gid sia sang nasaksihan niya ang milagro nga ginhimo ni Jehova sadto nga adlaw. Ang kabalaka para sa kaayuhan sang iban kag ang tinagipusuon nga pagpasalamat dapat man ilakip sa aton mga pangamuyo.—Basaha ang 2 Corinto 1:11; Filipos 4:6.
Masinaligon kag Mabinantayon
9. Ano ang ginsiling ni Elias sa iya alagad nga himuon, kag ano ang duha ka kinaiya niya nga binagbinagon naton?
9 Napat-od gid ni Elias nga pauntaton ni Jehova ang tigpalamangag, apang wala niya mahibaluan kon san-o ini matabo. Gani, ano ang ginhimo sang manalagna samtang wala pa ini matabo? Talupangda ang ginsiling sang sugilanon: “Nagsiling sia sa iya alagad, ‘Taklad na karon, tolok nayon sa lawud.’ Kag sia nagtaklad kag nagtolok, kag nagsiling, ‘Wala sing ano.’ Kag nagsiling sia, ‘Lakat liwat sing makapito.’” (1 Hari 18:43) Duha ka leksion ang aton matun-an sa halimbawa ni Elias. Una, talupangda ang pagsalig sang manalagna. Dayon, binagbinaga ang iya pagkamabinantayon.
Malangkagon nga nangita si Elias sing bisan ano nga palatandaan kon bala magapaulan si Jehova
10, 11. (a) Sa ano nga paagi nagpakita si Elias sing pagsalig sa saad ni Jehova? (b) Ngaa makasalig man kita kay Jehova?
10 Malangkagon nga nangita si Elias sing bisan ano nga palatandaan kon bala magapaulan si Jehova. Gani ginsugo niya ang iya alagad nga magtaklad sa isa ka mataas nga duog agod lantawon ang kahawaan sa unhan. Sa iya pagbalik, dala sang alagad ining makapaluya nga balita: “Wala sing ano.” Maayo gid ang tiempo kag wala sing gal-um sa kalangitan. Karon, natalupangdan mo bala nga daw may problema sa sini nga kahimtangan? Dumduma, wala lang dugay nga ginsilingan ni Elias si Hari Ahab: “May huganas sang bugana nga ulan.” Ti, ngaa nakasiling sing subong sina ang manalagna kay wala gani bisan gal-um nga makita?
11 Kumbinsido si Elias sa saad ni Jehova. Subong manalagna kag tiglawas ni Jehova, napat-od niya nga tumanon sang Dios ang Iya ginsaad. Daku gid ang pagsalig ni Elias nga daw subong bala nga nabatian na niya ang paghuganas sang ulan. Mahimo madumduman naton ang paglaragway sang Biblia kay Moises: “Nagpabilin sia nga mapag-on subong nga nakakita sa Isa nga di-makita.” Amo man bala sina ka matuod ang Dios sa imo? Nagahatag sia sing madamo nga rason agod magpakita kita sing kaanggid nga pagtuo sa iya kag sa iya mga saad.—Heb. 11:1, 27.
12. Paano ginpakita ni Elias nga mabinantayon sia, kag ano ang iya reaksion sang nahibaluan niya nga may diutay nga gal-um?
12 Masunod, talupangda ang pagkamabinantayon ni Elias. Ginpataklad niya ang iya alagad indi lang sing makaisa ukon makaduha kundi sing makapito! Mahimo naton handurawon ang ginakapoy nga alagad samtang nagapakadto-pakari, apang malangkagon gihapon nga ginapaabot ni Elias ang palatandaan kag wala gid sia mangampo. Sang ulihi, pagkatapos sang ikapito nga pagtaklad, nagbalik ang alagad kag nagsiling: “Yari karon, may nagapaibabaw nga gal-um gikan sa lawud subong kadiotay sang kamut sang tawo.” Mahanduraw mo bala ang alagad samtang ginauntay niya ang iya kamot agod ipakita nga daw palad lang ka diutay ang gal-um sa ibabaw sang Daku nga Dagat? Mahimo nga daw sa wala lang ini sa iya. Apang, para kay Elias may buot silingon ini nga gal-um. Sa gilayon, ginsugo niya ang iya alagad: “Taklad ka, isiling kay [Ahab], ‘Takdi ang imo kangga kag dulhog ka, agud indi ka pag-upangan sang ulan.’”—1 Hari 18:44.
13, 14. (a) Paano naton mailog ang pagkamabinantayon ni Elias? (b) Ngaa dapat kita maghulag gilayon?
13 Sa liwat, nagpahamtang si Elias sing talalupangdon nga halimbawa para sa aton. Nagakabuhi man kita karon sa tion nga sa indi madugay magahulag na ang Dios agod tumanon ang iya katuyuan. Naghulat si Elias tubtob natapos ang tigpalamangag; ang mga alagad sang Dios karon nagahulat man sa kalaglagan sining garuk nga sistema sa kalibutan. (1 Juan 2:17) Kaangay ni Elias, dapat nga magpabilin man kita nga nagabantay tubtob manghikot si Jehova nga Dios. Ang Anak mismo sang Dios nga si Jesus naglaygay sa iya mga sumulunod: “Busa, magpadayon kamo sa pagbantay, bangod wala kamo makahibalo kon ano nga adlaw magakari ang inyo Ginuo.” (Mat. 24:42) Buot bala silingon ni Jesus nga wala gid sing hinalung-ong ang iya mga sumulunod kon san-o maabot ang katapusan? Indi, kay ginsugid niya kon ano ang mangin kahimtangan sa kalibutan antes ini mag-abot. Mahimo naton matun-an ang detalyado nga tanda “sang katapusan sang sistema sang mga butang.”—Basaha ang Mateo 24:3-7.
Kumbinsido gid si Elias nga manghikot si Jehova bangod may diutay nga gal-um. Ang mga tanda sa katapusan nga mga adlaw dapat magapahulag sa aton nga manghikot gilayon
14 Ang tagsa ka bahin sinang tanda nagahatag sa aton sing mabakod kag makapakumbinsi nga ebidensia. Ini bala nga ebidensia bastante na agod magpalig-on sa aton nga maghulag gilayon sa aton pag-alagad kay Jehova? Kumbinsido gid si Elias nga manghikot si Jehova bangod may diutay nga gal-um. Napaslawan bala ining matutom nga manalagna?
Si Jehova Nagapaumpaw kag Nagapakamaayo
15, 16. Ano nga mga kahimtangan ang kadasig lang natabo, kag ano ang mahimo nga ginalauman ni Elias kay Ahab?
15 Ang rekord nagasugid sa aton: “Sa wala madugay nga tion ang mga langit nagdulum sa mga gal-um kag hangin, kag may daku nga ulan. Kag si [Ahab] nagsakay kag nagkadto sa Jezreel.” (1 Hari 18:45) Kadasig lang sang mga hitabo. Samtang nagapakadto pa lang ang alagad sa pagsugid sang mensahe sang manalagna kay Ahab, nagdamol yadtong diutay nga gal-um kag nagdulom ang kalangitan. Naghuyop ang mabaskog nga hangin. Sa katapusan, pagligad sang tatlo ka tuig kag tunga, nag-ulan gid man sa pungsod sang Israel. Nanalupsop ang tubig sa kigas nga duta. Samtang nagahuganas ang mabunok nga ulan, nag-awas ang suba sang Kison kag gin-anod ang dugo sang ginpamatay nga mga manalagna ni Baal. Nangin kahigayunan man ini para sa batinggilan nga mga Israelinhon nga matinluan ang ila pungsod gikan sa butig nga pagsimba kay Baal.
16 Pat-od nga ginalauman gid ini ni Elias! Mahimo nagapalibog sia kon ano ang mangin reaksion ni Ahab sa tumalagsahon nga mga hitabo. Magahinulsol ayhan si Ahab kag isikway ang mahigko nga pagsimba kay Baal? Ang mga hitabo sina nga adlaw naghatag na sa iya sing bastante nga rason para maghinulsol. Matuod, wala kita makahibalo kon ano gid ang ginahunahuna ni Ahab sa sina nga tion. Ang rekord nagasugid lang sa aton nga ang hari “nagsakay kag nagkadto sa Jezreel.” May natun-an bala sia sa sini nga hitabo? Namat-od bala sia nga magbag-o? Wala gid, subong sang ginpakita sang kasaysayan sang ulihi. Apang, wala pa matapos ang adlaw para kay Ahab ukon kay Elias.
17, 18. (a) Ano ang natabo kay Elias sa dalan pakadto sa Jezreel? (b) Ano ang talalupangdon sa pagdalagan ni Elias halin sa Carmel pakadto sa Jezreel? (Tan-awa man ang footnote.)
17 Ginsubay man sang manalagna ang dalan nga gin-agyan ni Ahab. Isa ini ka malawig nga pagpanglakaton sa madulom kag lutakon nga dalan. Apang, may di-kinaandan nga natabo sang ulihi.
18 “Ang kamut sang GINOO yara kay Elias; kag nagpanampion sia kag nagdalagan nga nakauna kay [Ahab] sa salamputan sang Jezreel.” (1 Hari 18:46) Maathag nga “ang kamut sang GINOO” nagpanghikot kay Elias sa di-kinaandan nga paagi. Ang Jezreel may kalayuon nga 30 kilometros, kag tigulang na si Elias. * Handurawa nga ginabatak sang manalagna ang iya malaba nga panapton kag ginwagkus ini sa iya balikawang agod mangin madasig ang iya pagdalagan sa lutakon nga dalan. Tuman gid kadasig sang iya pagdalagan amo nga naunahan pa niya ang kangga nga ginasakyan sang hari!
19. (a) Ano nga mga tagna ang mahimo madumduman naton sa ginhatag sang Dios kay Elias nga kusog kag resistensia? (b) Samtang nagadalagan si Elias pakadto sa Jezreel, ano ang pat-od gid nga nahibaluan niya?
19 Daku gid ini nga pagpakamaayo para kay Elias! Ang pagtigayon sini nga kabaskog, kapagsik kag resistensia, nga labaw pa sa iya nabatyagan sang pamatan-on pa sia, nangin makakulunyag gid nga eksperiensia. Mahimo madumduman naton ang mga saad para sa mga matutom tuhoy sa himpit nga panglawas kag kapagros sa palaabuton nga Paraiso sa duta. (Basaha ang Isaias 35:6; Luc. 23:43) Samtang nagadalagan si Elias sa lutakon nga dalan, pat-od gid nga nahibaluan niya nga ginakahamut-an sia sang iya Amay, ang lamang matuod nga Dios, nga si Jehova!
20. Paano naton matigayon ang mga pagpakamaayo ni Jehova?
20 Nalangkag gid si Jehova nga pakamaayuhon kita. Ang pagtinguha nga matigayon ang pagpakamaayo sang Dios nagakabagay gid panikasugan. Kaangay ni Elias, kinahanglan nga mangin mabinantayon kita, nga ginabinagbinag sing maayo ang mabakod nga ebidensia nga nagapakita nga sa indi madugay magapanghikot na si Jehova sa sining makatalagam kag hilingagawon nga tion. Kaangay ni Elias, may rason gid kita nga magsalig sing bug-os sa mga saad ni Jehova, ang “Dios sang kamatooran.”—Sal. 31:5.
^ par. 18 Pagkatapos sini nga hitabo, ginsugo ni Jehova si Elias nga hanason si Eliseo, nga nakilal-an nga amo ang “nagbobo sing tubig sa mga kamut ni Elias.” (2 Hari 3:11) Si Eliseo nangin alagad kag kabulig sang tigulang na nga si Elias.


c: text/html

text:
Aloguinsan, Sugbo
Ang Aloguinsan usa sa mga lungsod sa lalawigan sa Sugbo.
Mga sulod
Nahimutangan[usba | edit source]
Ang lungsod sa Aloguinsan nahimutang sa habagatang-kasapdang bahin sa lalawigan sa Sugbo ug nag-atubang sa Tañon Strait. Sa amihanan sa lungsod makaplagan ang lungsod sa Pinamungahan; sa sidlakan ang mga lungsod sa San Fernando ug Carcar; sa habagatan ang Barili; ug sa kasadpan ang Tañon Strait.
Ang Aloguinsan ?? ka kilometro gikan sa Dakbayan sa Sugbo.
Populasyon[usba | edit source]
Sumala sa 2000 nga senso, ang Aloguinsan may 24,180 ka tawo sa 4,821 ka bubong.
Mga barangay[usba | edit source]
Ang Aloguinsan may 15 ka barangay.
- Angilan
- Bojo
- Bonbon
- Esperanza
- Kandingan
- Kantabogon
- Kawasan
- Olango
- Poblacion
- Punay
- Rosario
- Saksak
- Tampa-an
- Toyokon
- Zaragosa
Kasaysayan[usba | edit source]
Turismo[usba | edit source]
Mga iladong tawo nga lumadnon sa Aloguinsan[usba | edit source]
Si Major Domingo Babao Cuizon usa ka sundalo sa USAFI ug lumad nga aloguinsanon... Si Domingo usa ka tenyente sa USAFI ug inila sa iyang pagbatok kuntra sa mga Hapon sa panahon sa ikaduhang gubat sa kalibotan... Si Domingo maoy usa sa ni sulong sa garison sa mga hapon sa Car Car sa mando Ni Colonel Causing nga usa ka Americanong Sundalo...

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2 Samuel 10Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
Ginpierdi ni David ang mga Ammonhon kag mga Arameanhon
(1 Cro. 19:1-19)
10 Sang ulihi, napatay si Nahash nga hari sang mga Ammonhon. Kag ang iya anak nga si Hanun amo ang nagbulos sa iya bilang hari. 2 Nagsiling si David, “Pakitaan ko sang kaayo si Hanun tungod nga maayo ang iya amay sa akon.” Gani nagpadala si David sang mga opisyal sa pagpakita sang iya pag-unong sa kalisod ni Hanun tungod sa pagkapatay sang iya amay.
Pero sang pag-abot sang mga opisyal ni David sa duta sang mga Ammonhon, 3 nagsiling ang mga opisyal sang mga Ammonhon kay Hanun nga ila agalon, “Nagahunahuna ka bala nga ginadumdom ni David ang imo amay paagi sa pagpadala sang mga tawo sa pag-unong sa imo kalisod? Indi ayhan ginpadala niya sila agod magpang-espiya sa aton banwa kag laglagon ini?” 4 Gani ginpadakop ni Hanun ang mga tinawo ni David kag ginpabalbasan niya ang pihak nga bahin sang ila burangos. Ginpagutrab man niya ang ila mga bayo halin sa balikawang paidalom kag dayon ginpapauli sila. 5 Nahuya gid sila nga magpauli. Sang mabalitaan ni David ang natabo, nagpadala siya sang mga mensahero sa paghambal sa iya mga tinawo nga magpabilin lang anay sila sa Jerico hasta nga magtubo ang ila mga burangos, kag dayon makapauli na sila.
6 Nareyalisar sang mga Ammonhon nga ginpaakig gid nila si David. Gani nagsuhol sila sang 20,000 ka Arameanhon nga mga soldado nga taga-Bet Rehob kag taga-Zoba, 1,000 ka soldado halin sa hari sang Maaca, kag 12,000 ka soldado halin sa Tob. 7 Pagkabati sini ni David, ginpadala niya si Joab kag ang tanan nga maisog nga mga soldado sa pagpakig-away. 8 Nagplastar ang mga Ammonhon sa pagpakig-away sa may puwertahan sang ila banwa, samtang ang mga Arameanhon nga taga-Zoba kag taga-Rehob kag ang mga soldado nga taga-Tob kag taga-Maaca nagplastar sa kapatagan.
9 Sang makita ni Joab nga may mga kaaway sa iya atubang kag likod, nagpili siya sang pinakamaayo nga mga soldado sang Israel, kag ginpanguluhan niya sila sa pagpakig-away sa mga Arameanhon. 10 Ang nabilin nga mga soldado ginpapanguluhan niya kay Abishai nga iya utod sa pagpakig-away sa mga Ammonhon. 11 Nagsiling si Joab kay Abishai, “Kon makita mo nga daw mapierdi na kami sang mga Arameanhon, buligan ninyo kami, kag kon kamo man ang daw mapierdi sang mga Ammonhon buligan namon kamo. 12 Magpakabaskog kita! Magpakig-away kita nga may kaisog para sa aton katawhan kag sa mga banwa sang aton Dios. Himuon sang Ginoo kon ano ang maayo para sa iya.” 13 Dayon nagsalakay si Joab upod sang iya mga tinawo, kag nagpalalagyo ang mga Arameanhon sa ila. 14 Pagkakita sang mga Ammonhon nga nagapalalagyo ang mga Arameanhon, nagpalagyo man sila kay Abishai kag nagsulod sa ila banwa. Gani nagpauli sila ni Joab sa Jerusalem halin sa pagpakig-away sa mga Ammonhon.
15 Sang mareyalisar sang mga Arameanhon nga napierdi sila sang mga Israelinhon, nagtipon sila liwat. 16 Ginbuligan sila sang iban nga mga Arameanhon nga ginpatawag ni Hadadezer halin sa tabok sang Suba sang Eufrates. Nagkadto sila sa Helam sa pagpangulo ni Shobac nga kumander sang mga soldado ni Hadadezer.
17 Sang mahibaluan ini ni David, ginpatipon niya ang tanan nga soldado sang Israel sa pagpakig-away. Dayon nagtabok sila sa Suba sang Jordan kag nagkadto sa Helam. Nagplastar ang mga Arameanhon sa pagpakig-away sa ila ni David, kag dayon nag-inaway sila. 18 Pero nagpalalagyo ang mga Arameanhon sa mga Israelinhon. Nakapatay sila ni David sang 700 ka manugkarwahe kag 40,000 ka manugkabayo. Napatay man nila si Shobac, ang kumander sang mga soldado. 19 Sang makita sang mga hari sang mga Arameanhon, nga mga sakop ni Hadadezer, nga napierdi na sila sang mga Israelinhon, nagpakig-abyan sila sa mga Israelinhon kag nagpasakop sa ila. Gani halin sadto nahadlok na ang mga Arameanhon nga magbulig sa mga Ammonhon.


text:
ANG LALANTAWAN NUM. 1 2016
Ngaa Dapat Mangin Bunayag?
Kalabanan nga tawo nagabutig sing makaisa ukon sobra pa sa sulod lang sang napulo ka minuto nga pag-istoryahanay. Ngaa tinguhaan mo pa nga mangin tuhay?
Praktikal Pa Bala nga Mangin Bunayag?
Ginapakita sang eksperiensia ni Hitoshi nga daw indi na ini praktikal.
Ang Epekto sa Imo sang Pagkadibunayag
Hibalua ang kamatuoran parte sa pagbutig.
Kon Ngaa Importante nga Mangin Bunayag
Ginapakita sang personal nga mga eksperiensia nga importante ang pagkabunayag.
Hatagi Ako sing Isa Lang ka Tuig nga Kalinong kag Kalipay
Si Alain Broggio natandog gid sa ginsiling sang Biblia sa 1 Juan 1:9.
Nahibaluan Mo Bala?
Sang panahon sang Biblia, paano ginahimo kag ginagamit ang mga linukot? Sin-o ang “puno nga mga saserdote” nga ginsambit sa Cristianong Griegong Kasulatan?
Kon Paano Malandas ang Pagbatyag nga Wala sing Kalig-unan
Tatlo ka paagi nga makabulig sa imo nga makabatyag sing kalig-unan.
Indi Magkabalaka
Wala lamang nagsiling si Jesus nga untatan ang pagkabalaka, ginpaathag man niya kon paano ini himuon.
Ano ang Ginasiling sang Biblia Parte sa Kamatayon?
Mabuhi pa bala ang mga patay?
Dugang pa nga Online nga mga Artikulo
Makabulig Bala sa Akon ang Biblia Kon Gina-depress Ako?
May tatlo ka butang nga ginaaman ang Dios para buligan ang mga gina-depress.


text:
Isyu – Isyu Lang!
Arang na sab na mga Surigaonons an nangutana kun-o paman ini masugdan. ‘Tawon kita raman na karaan na nasyudad sa Pilipinas an ya pay sinehan. Uy, ya kunoy sesyon kahapon sa syudad kay way kurom. Nauno na, hain naman baja inin ato mga konsehal kuman? hehe.
xxx
Kutob rakan kuman biyernes, Feb. 29 an mga habal-habal na magbiyahe sa Surigao. Amo ini an laong nan taga LTO ug City Traffic kay ila namatikdan na medyo nutaas an disgrasya sa habal-habal.
Inday lage kun kun-o maghamok an disgrasya sa mga motor amo paman sila mandakop. Pastilan sab.
xxx
Adton pagselebrar nato nan People Power last Monday, February 25, mihatag ug pamahayag si Gob. Ace Barbers bahin kining giatubang karon nga krisis pulitika sa atong nasod. Sa iyang pamahayag, hugot pa gihapon siya nga misuporta sa liderato ni Pres. Arroyo, giawhag kuman ni Gov. Ace na hunongon anay jaon pamulitika. Ipakilid lage anay kuman an pamulitika kay dili kuno kana makatabang sa atong ekonomiya.
Hala mga Surigaonon, umay ijo ikasulti?


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for May 8, 2012
Wa nay matago
Si Ramon Tulfo niangkon nga dunay hulagway. Si Claudine Barreto duna say hulagway. Si Tulfo niingon nga gamiton niyang hulagway sa umaabot niyang lindog sa pagpangasaba ni Claudine sa kahilakon nga kawani sa Cebu Pacific. Si Barreto ni-tweet na sa hulagway sa garas sa iyang paa nga giingong naigo sa patid ni Tulfo.
Silang Raymart Santiago ug Barreto nihagit sa kadagkoan sa NAIA pagpagawas sa footage sa CCTV nga, nila pa, momatuod nga si Tulfo ang unang nanukmag. Si Tulfo sa iyang bahin nipakita sa bun-og sa iyang nawong aron pagmatuod nga siya ang biktima kay gitabangan pagkulata nilang Santiago ug kaubanan.
-o0o-
Way makapugos ni Tulfo sa pagpagawas sa hulagway nga iyang nakuha. Wa say makalalis sa katungod ni Barreto pagpaggawas sa iyang kaugalingong hulagway. Apan ang duha ka hulagway di makapatin-aw sa kontrobersiya kinsay nibuhi sa unang kumo nga nakapaulbo sa sinumbagay tali nilang Tulfo ug Santiago.
Ang footage sa CCTV sa NAIA, kon duna man, mahimong mopakita sa tinuod nga panghitabo, atubangan sa nagkasungi nga mga pangangkon sa duha ka kampo. Apan sa wa pang kalihok ang NAIA, nalumos nang publiko sa nagbaha nga mga pamahayag nilang Tulfo, Barreto, Santiago ug sa ilang mga dumadapig. Nga naribalan na gani hinuon ang pagpadayon sa impeachment trial ni Chief Justice Renato Corona.
-o0o-Naaghat ko pagsuwat ini tungod sa nagkadakong papel nga gihuptan sa publiko sa pagbutyag sa kamatuoran sa kontrobersiyal nga mga panghitabo. Pipila ka takna human nabisto ang sumbagay, na-upload dayon sa YouTube ang video sa kabahin sa insidente.
Ang video nga gituohang nakuha sa usa sa mga nakakita sa sumbagay, pasahero man o kawani, wa hinuon maglakip sa pagsugod sa aksiyon. Kay kinsa man tuod ang nagdahom nga mao toy mahitabo? Apan ang video laing pahinumdom sa tanang hingtungdan nga, salamat sa bag-ong mga teknolohiya ug sa nag-usbaw nga pagpakabana sa katawhan, mahimong wa nay mga panghitabo nga matago. Ni matabonan.
-o0o-Nga maoy nahitabo sa nagpadayong impeachment trial ni Corona. Puno sa mga ebidensiya nga nahipos sa prosekusyon ug nasupinahan sa Senado, ang nagpakabana nga katawhan mao ang niboluntaryo sa kasayuran ug mga dokumento sa mga deposito sa bangko ug ubang kabtangan nga wa angkona ni Corona.
Di nang katug nga maghayang ang mga kawatan sa panudlanan sa katawhan, ang mga mapahimuslanon sa gahom, ang mga nangyatak sa katungod sa uban ug ubang mga nagpahimus sa ilang influencia ug katigayonan.
Hinaot nga makamatngon na ang kinabag-an sa katawhan nga di sila inutil sa pagbadlong sa kahiwian. Hinunoa nga sila ang labing gamhanan. Ug kon magkahiusa pagbarug alang sa katarung, maoy angay nga labing kahadlokan sa mga nagtungkawo ug nahubog sa gahom. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Likes... bsan knsa bsta if kita me magkasinabot me.. mao rmn na ako criteria.. madawat na nako imo mga flaws.. dili mn ko lisod na tao... if naa ka gina hide.. ako na e respect.. u have ur own reason.. bsta. if u knw how to get along with me and with others. fyts na!
ang dislikes?? kana sosyalera.mangatkatay. i mean magpaka naa bsan wala. bahala mo ligis ug uban bsta sya.. sosyal lng ghap.. i dunno if sosyal ba ang term ana... correct me na lng if im wrong.. bsta.. mao jd na di nako ka ganahan... magpaka naa bsan wala..
neway, sila na na.. mao na ila lifestyle..di nako ma change.. so la ko mahims.. ahehe.. smile lng ghap ko..
nasabtan ba ko??? o wala..?? kay hasta k galibog nahh.. ahehehe


text:
ello master majidemo!....balik ko duwa onlinegames kai gikapoi nako og chat sa tambayan...hehehehehe sauna duwa ko ran usa ko sa 1st to reach lvl 100 mp akong campus,shaman n saakura akong charactersname....babae kuno haron dunay mga pisot magka gus2.wahahahahaha...unya nagchaters ko kai lagot ko hinay na kau exp..negosyo na..unya karon balik ko duwa kai ganahan man ko sa game nga cabal...actually sa utube nako nakita ang cabal...den search daun ko na ba sa pinas...timing pod..tae sa miming kai dunai domination II ang egames...daun mao to naka interest ko duwa balik ol games
hope daku mo makatabang sa akoa...hehehehe usa pa diay unsaon pagcombo?..ty ninyo sa tanan dre sa guild..hop to see u all!more power sa guild and God bless us all!!
YM:escapeunderscore@yahoo.com
sn:escapect7
friendsters account:ct_now7@yahoo.com
cebutambayan room:ct7
cbt name:escapect7
obt name: basin mao lang dyapon escC7 or saakura(my ran charactersname)
character:naghunahuna pa...wiz siguro pero ingon sila weak?toink....unsa kaha..force shielder?
kai gusto man nako kanang role player bah,maka tabang sa party or sa guild,dli star player
gender:Male...pero inigduwa kai female haron mangatik
home address:azienda firenze, maghaway, talisay city,cebu
#of hrs gamit sa pc:8hrs from 8am-8pm(pwede magduwa/pwede pod magchat)


text:
PAGKABUHI BILANG CRISTIANO
Pagpauswag sang Aton Ikasarang sa Ministeryo—Paggamit sang mga Video sa Pagtudlo
KON NGAA IMPORTANTE:
Ang mga video makagalanyat sa mata kag palamatin-an amo nga matandog sini ang tagipusuon sang mga tawo. Mahuptan sini ang ila atension kag magapabilin ini sa ila hunahuna. Si Jehova nagpahamtang sing pinakamaayo nga halimbawa sa paggamit sang mga visual aid sa pagtudlo.—Bin 10:9-16; Bug 1:1.
Ang mga video nga May Ngalan Bala ang Dios?, Sin-o ang Awtor sang Biblia?, kag Ngaa Makasiguro Kita nga Husto ang Ginasiling sang Biblia? mahimo ipatan-aw kon nagabinagbinag sang leksion 2 kag 3 sang Maayong Balita nga brosyur. Ang mga video nga Ngaa Dapat Tun-an ang Biblia?, Paano Ginahimo ang Pagtuon sa Biblia?, kag Ano ang Ginahimo sa Kingdom Hall? nagapalig-on sa mga tawo nga tun-an ang Biblia upod sa aton ukon magtambong sa mga miting sang kongregasyon. Ang pila sang aton mga video mahimo man ipatan-aw sa aton mga ginatun-an sa Biblia.
KON PAANO INI HIMUON:
I-download ang video nga gusto mo ipatan-aw sa tagbalay
Maghanda sing isa ukon duha ka pamangkot nga sabton sang video
Tan-awa ninyo ang video
Binagbinaga ang panguna nga mga punto
TILAWI INI:
Gamita ang isa sa aton mga tract, kag ipakita ang code sa likod nga may link sa video nga Ngaa Dapat Tun-an ang Biblia?
Ipatan-aw ang video nga Ngaa Makasiguro Kita nga Husto ang Ginasiling sang Biblia? kag itanyag ang Maayong Balita nga brosyur, dayon buksi sa leksion 3


text:
Galacia 5
I Pagpalibri-na si Kristo si A'a
1Agpalibri-na kita kam si Kristo basi' ma'in na kinahanglan nga i pangiwa-kiwa-ta kam angirog pa si adda uripon. Sanglit talinguha'u-bi nga agpabilin i kalibrihan-bi ngan dakam agpatugot nga agpakasal'ungan kam gihapon si yugo si pagka'uripon si bala'od.
2Tuninungi-bi gayod allingun-koy to! Ako si Pablo magsumat to si ka'am nga kon angalagad kam nga tinuri' kam, ga'i gayod saprubitsaran-bi i nagbuhat-na si Kristo para si ka'am. 3Utru-ko gihapon pagpada'an si ka'am. Bisan say aha'a nga angalagad pagpaturi', kinahanglan liwat iya agtuman si kada adda si mga bala'od. 4Ka'am nga magkabararaw nan pagtuman si bala'od para kam kunta' akwinta matadong si pangulawan-na si Diyos, si kamatu'uran, pabulag kam dina si Kristo ngan pamatalikot kam si mapinalangga'on pagpanginanu-na. 5Kundi' tungod kay aniya' pagtapud-ta ngan pina'agi si pag'aghat-na si Espirito, awili kita kam pag'antahak si nag'anduy-ta pagkamatadong. 6Kay para si mga a'a nga dati na ag'adda si Kristo Jesus, gana' kwinta-na si pagpaturi' o si ga'i pagpaturi'. I impurtanti hamok, iya i pagtapod nga aniya' paluwa' gugma' para si igkasi a'a-ta.
7Si kamatu'uran, sigi na kunta' kukusog i pagtapud-bi si Kristo. Pero say i makasalakot si ka'am anan nga mag'ulang si padayon pagsunud-bi si kamatu'uran? 8I da'inan klasi pag'aghat ma'in nan tikang si Diyos nga mag'agda si ka'am. 9Agmatuha kam kay “Bisan diki'it hamok i pammatubo', saramahan-na sito i adda bug'os hinurna.” 10Pero tungod si pagpaki'adda-ta kam si Paragdalom, akasiguro ako nga ga'i kam abawa si isip nga la'in kuntra si tawa'-ko. I a'a nga magparasamok si mga pamurubu'ut-bi, sigurado iya ag'antos si kastigo bisan kon say pa iya. 11Mga kabugtu'an si pagtu'o, kon agparapasamwak ako nga i pagturi' kinahanglanon pa, apa'i may kay hasta ina'anto nagparapasakitan pa ako? Kon da'inan i buhat-ko, kunta' gana' na ma'insulto si pagpasamwak-ko hi'unong si kamatayun-na si Kristo. Kunta' mismo i kudus-na ga'i na akapa'amban si pagtu'o.+ 12Pero para si mga magparapansamok nan si ka'am, i karuyag-ko kunta' nga yaynan mga a'a biyu'-na na hamok pag'ala' hasta i mga kinatawu-na!+
13Mga kabugtu'an si pagtu'o, ka'am gayod i mga nagpangagda-na si Diyos nga magin libri. Pero dakam to aggamitu-bi kalibrihan pagtuman si karuyag-na si makasasala' kina'iya-bi. Lugod agsisurusirbihaya kam kada addangan pina'agi si gugma'. 14I dimu'an bala'od abiyo' si adday to hamok mando': “Higugma'u-bi i igkasi a'a-bi pariho si paghigugma'-bi si kalugaringun-bi.”+ 15Kon padayon kam si pagpapurupasakitay, agbantaya kam kay sigurado mismo ka'am i magbungkag si pag'aradda-bi si Kristo.
I Kinabuhi' nga Agsunod
si Pagdalum-na si Espirito
Juan 16:5-15; Roma 8:1-27; 2Ped 1:3-11
16Kundi', tuninungi-bi tugun-koy to: Kinahanglan nga agdaluman-na si Espirito i mga kinabuhi'-bi, basi' ga'i kam abawa pagbuhat si mga kasindak-na si makasasala' kina'iya-bi. 17I mga kasindak-na si makasasala' kina'iya supak pirmi si katuyu'an-na si Espirito, ngan i katuyu'an-na may si Espirito supak si kasindak-na si makasasala' kina'iya. Agkuntray to gayod duway to hasta nga a'ipit kaw ngan ma'in na kaw libri pagbuhat si karuyag-mo. 18Pero, kon i Espirito i magdalom si ka'aw, gana' na labut-na si bala'od.
19Bali kaklarado si mga buhat-na si makasasala' kina'iya pariho si pag'ubay si bisan say hamok sasindakan-na, mga marigsok buhat pati' i pagpalagtok si karat'an, 20i kabaraw si bisan ay nga day agdiyus-na pati' i pagtambal, pagti'aw hasta i pagtigo si titakka. Tamba pa sinan i pagkasina, paghiriran, pagkasindak si tawa'-na si la'in, pagka'iritado, pagpapaniguro para anlanga i katungdanan, i ga'i pag'arabuyon, i pagtindog pala'in-la'in grupo, 21i pagka'awa', i pagpalangu-lango, i subra pagkalipay hasta pa i la'in mga buhat nga akapariho si mga nagsabi-koy to. Pariho si nagsumat-ko na si ka'am siray, pada'anan-ta kam gihapon nga i mga a'a magparapanbuhat bisan ay sito ga'i akasakop si ginhadi'an-na si Diyos si damuri allaw.
22Kundi', ari si nagbag'u-na kina'iya si Espirito, kina'anda'an i gugma', i ungod kalipayan, i kamurayaw, i malanga pagpaturos, i kadaluman, i pagkamatadong, i pagkatangkod, 23i mahalap pagtratar si la'in pati' i kata'o pagdalom si mga mara'at kina'iya. Gana' bala'od nga agdiri' sito. 24Bisan say nga tawa'-na si Kristo Jesus, mismo na mga iya i magpapako' ari si kudos si makasasala' kina'iya-na mga iya. Ngan huwang sito i mga sasindakan-na pati' i mga saruyagan-na gayod pagbuhat. 25Sanglit tungod kay i Espirito na i magdalom si kinabuhi'-ta, kunta' maki'angay kita pirmi si Espirito. 26Kunta' ma'in mahaya i dalum-ta, nga ga'i kita kam ag'uru'aragiyatay ngan ga'i ag'arawa'-awa'ay si balang addangan.


text:
1Busa tungod niini ako, si Pablo, ang binilanggo ni Cristo Jesus tungod kaninyong mga dili Judio, nag-ampo sa Dios. 2Sa walay duhaduha nakadungog kamo nga ang Dios naghatag kanako niining buluhaton sa pagwali sa iyang grasya nga alang kaninyo. 3Gibutyag ug gipadayag sa Dios kanako ang iyang tinago sumala sa gisulat ko na kaninyo sa daklit. 4Kon basahon ninyo ang akong nasulat masayran ninyo ang akong pagsabot sa tinago ni Cristo. 5Kaniadto wala kini ibutyag ngadto sa mga tawo apan karon gipadayag na kini sa Dios pinaagi sa Espiritu ngadto sa iyang balaang mga apostoles ug mga propeta. 6Ang tinago mao nga pinaagi sa ebanghelyo ang mga dili Judio, sama sa mga Judio, makadawat usab sa mga panalangin sa Dios. Mga bahin sila sa usa lamang ka lawas ug makaambit sa saad sa Dios diha kang Cristo Jesus. 7Gihimo ako nga sulugoon alang sa ebanghelyo tungod sa linain nga gasa sa Dios nga gihatag niya kanako pinaagi sa iyang gahom. 8Ako nga labing ubos sa tanang katawhan sa Dios, gihatagan sa Dios niining pribilihiyo sa pagsangyaw sa Maayong Balita mahitungod sa dili masukod nga bahandi ni Cristo ngadto sa mga dili Judio 9ug sa pagpakita sa tanang tawo sa tinagong laraw sa Dios. Sa nangaging panahon gililong kini sa Dios nga maoy nagbuhat sa tanang butang, 10aron pinaagi sa iglesia masayran karon sa mga pangulo ug kagamhanan sa kalangitan ang kaalam sa Dios nga may nagkalainlaing pamaagi. 11Gihimo kini sa Dios subay sa iyang katuyoan sa tanang panahon nga gituman niya pinaagi kang Cristo Jesus nga atong Ginoo. 12Diha kaniya makabaton kitag kaisog ug makaatubang na kita sa Dios pinaagi sa atong pagtuo kaniya. 13Busa hangyoon ko kamo: ayaw wad-a ang inyong paglaom gumikan sa akong mga pag-antos tungod kaninyo kay kining tanan alang man sa inyong kaayohan. 14Busa tungod niini nag-ampo ako sa Amahan 15nga maoy naghatag sa matuod nga ngalan sa tanang kabanayan sa langit ug sa yuta. 16Naghangyo ako sa Dios nga tungod sa kadagaya sa iyang himaya, lig-onon niya ang inyong espirituhanong kinabuhi pinaagi sa iyang Espiritu. 17Magpuyo unta si Cristo sa inyong kasingkasing pinaagi sa inyong pagtuo aron mogamot ug malig-on ang inyong gugma 18ug uban sa tanang katawhan sa Dios, makabaton kamog gahom sa pagsabot sa kalapad ug kataas, sa kahabog ug kalalom sa gugma ni Cristo. 19Hinaot pa unta nga masayod kamo sa dili matugkad nga gugma ni Cristo ug sa ingon niana makinabuhi ninyo ang kinaiya sa Dios. 20Daygon ta ang Dios kansang gahom ania kanato ug maoy makahatag ug labaw pa kay sa atong pangayoon o hunahunaon; 21daygon ta siya diha sa iglesia ug diha kang Cristo Jesus ngadto sa tanang kaliwatan hangtod sa kahangtoran! Amen.
Copyright
Learn More


text:
Sugilanon 38: Ang 12 ka Espiya
TAN-AWA ang prutas nga ginadala sining mga tao. Kadalagku sang mga pungpong sang ubas! Diin naghalin ining matahom nga prutas? Sa duta sang Canaan. Dumdoma nga ang Canaan amo ang ginpuy-an anay ni Abraham, Isaac kag Jacob. Ginadumalahan ni Moises ang mga Israelinhon pabalik didto. Nag-abot sila sa isa ka duog sa kahanayakan nga gintawag Kades.
Malain nga mga tao ang nagapuyo sa duta sang Canaan. Gani nagpadala si Moises sing 12 ka espiya agod tan-awon kon daw ano kabaskog ang mga tao kag daw ano kaayo tamnan ang duta.
Sang magbalik ang mga espiya, nagsiling sila kay Moises: ‘Maayo gid nga pungsod.’ Kag sa pagpamatuod ginpakita nila kay Moises ang iban sang prutas. Apang ang 10 ka espiya nagsiling: ‘Ang mga tao didto kadalagku kag makusog. Mapatay kita kon kuhaon naton ang duta.’
Hinadlokan ang mga Israelinhon. ‘Mapatay kita sa inaway,’ siling nila. ‘Ang amon asawa kag kabataan mabihag. Magpili kita sing bag-ong lider nga tal-us kay Moises, kag magbalik sa Egipto.
Apang ang duha ka espiya nagsalig kay Jehova. Sila amo si Josue kag Caleb. Sila nagsiling: ‘Dili mahadlok. Si Jehova upod naton. Mahapos lang maagaw ang duta.’ Apang indi mamati ang mga tao. Luyag pa gani nila patyon si Josue kag si Caleb.
Naakig gid si Jehova sa sini. Nagsiling sia kay Moises: ‘Wala sing tao kutob sa 20 ka tuig kapin ang makasulod sa duta sang Canaan. Nakita nila ang mga milagro nga akon ginhimu sa Egipto kag sa kahanayakan kag sa gihapon wala sila nagasalig sa akon. Gani magalibotlibot sila sa kahanayakan sa 40 ka tuig tubtob mapatay ang katapusan nga tao. Si Josue kag si Caleb lamang ang makasulod sa duta sang Canaan.
Numeros 13:1-33; 14:1-38.
Mga Pamangkot:
- Ano ang matalupangdan mo sa mga pungpong sang ubas sa laragway, kag diin ini naghalin?
- Ngaa nagpadala si Moises sing 12 ka espiya sa duta sang Canaan?
- Ano ang ginsiling sang napulo ka espiya sang nagbalik sila kay Moises?
- Paano nagpakita sing pagsalig kay Jehova ang duha ka espiya, kag sin-o sila?
- Ngaa naakig si Jehova, kag ano ang ginsiling niya kay Moises?
Dugang pa nga mga pamangkot
- Basaha ang Numeros 13:1-33.
Sin-o ang ginpili nga mag-espiya sa duta sang Canaan, kag ano ang ila dungganon nga kahigayunan? (Num. 13:2, 3, 18-20)
Ngaa tuhay ang pagtamod ni Josue kag ni Caleb sa pagtamod sang iban nga mga espiya, kag ano ang ginatudlo sini sa aton? (Num. 13:28-30; Mat. 17:20; 2 Cor. 5:7)
- Basaha ang Numeros 14:1-38.
Ano nga paandam tuhoy sa pagkumod batok sa dutan-on nga mga tiglawas ni Jehova ang dapat naton pamatian? (Num. 14:2, 3, 27; Mat. 25:40, 45; 1 Cor. 10:10)
Paano ginapakita sang Numeros 14:24 nga si Jehova personal nga interesado sa tagsatagsa sang iya mga alagad? (1 Hari 19:18; Hulu. 15:3)
Magtuon sing Dugang Pa
Bible Card: Josue
Paano ginrumpag ni Josue kag sang iya mga soldado ang mga pader sang Jerico? I-print ini nga Bible card, kag kilalaha pa gid ining maisog nga karakter sa Biblia.


text:
ANG BANTAYANANG TORRE (TUN-ANANG EDISYON) SEPTIYEMBRE 2013
Hisgotan niini nga gula kon sa unsang paagi makahimog maalamong mga desisyon, mapalig-on ang atong relasyon kang Jehova nga Diyos, ug makabenepisyo sa mga pahinumdom ni Jehova.
Ang mga Pagtandi Makatabang Kanimo
Si Jesus kanunayng migamit ug mga pagtandi. Sayra kon unsaon paggamit ang mga pagtandi sa pagtabang sa uban nga mahibalo sa kamatuoran sa Bibliya.
Kasaligan ang mga Pahinumdom ni Jehova
Si Jehova kanunayng naggamit ug mga pahinumdom sa paggiya sa iyang katawhan. Nganong makasalig kita sa mga pahinumdom sa Diyos?
Ikalipay ang mga Pahinumdom ni Jehova
Nalipay ba kita sa pagsunod sa mga sugo ni Jehova, o naghunahuna usahay nga lisod kanang sundon? Sa unsang paagi nato mapalig-on ang atong pagsalig sa iyang mga pahinumdom?
Nausab Ka Na Ba?
Nganong ang tanang Kristohanon angayng “mag-usab”? Unsay nalangkit sa pag-usab, ug sa unsang paagi kita molampos sa paghimo niana?
Paghimog Maalamong mga Desisyon
Sa unsang paagi nato maseguro nga ang atong mga desisyon nahiuyon sa kabubut-on sa Diyos? Unsay makatabang nato sa pagtuman sa atong mga desisyon?
Ang Pagpayunir Makapalig-on sa Atong Relasyon sa Diyos
Tagda ang walo ka paagi nga mapalig-on ang atong relasyon kang Jehova pinaagi sa pagpayunir. Unsay makatabang nimo nga makapadayon niining makapalipay nga natad sa pag-alagad?
Mga Pangutana Gikan sa mga Magbabasa
Nganong mihilak si Jesus sa wala pa niya banhawa si Lazaro, sumala sa gihubit sa Juan 11:35?


text:
Leksiyon sa tsunami
Usa ko sa gikuyawan nga nagpaabot sa tsunami. Labi na nga alerto ang tibuok Asya ug Pasipiko. Ug human ang tagduha ka metro nga mga bawod nihapak sa Chile ug kasilinganang mga isla ug nakakalas ug nakaanod og kapin sa 20. Human sa makalilisang nga linog nga nakapatay og kapin sa 300.
Ang unang pasidaan sa tsunami sa Pilipinas giluwatan sa Phivolcs (Philippine Institute of Volcanology and Seismology) dayong tungang gabii niadtong Sabado. Bisan ang mga lalawigan nga nag-atubang sa Pacific Ocean ray gipasidan-an, mga molupyo sa Sugbo ug Kabisay-an nabalaka sab. Maong wa ko makugang nga ang taga Leyte, Southern Leyte, Northern Samar ug Eastern Samar nangreklamo nga way tarung kinatulgan.
-o0o-
Kalma ug klaro ang pasidaan ni Phivolcs Director Renato Solidum sa iyang Tsunami Alert Level 1: Gipaabot nga moigo ang dagkong bawod sa atong kabaybayonan gikan sa ala-una hangtod sa alas-2:30 sa hapon sa Dominggo. Ang mga bawod mahimong may gidak-on nga hangtod sa usa ka metro. Apan ang mas peligro di ang gidak-on kon dili ang gidaghanon sa dagat nga mobanlas sa kabaybayonan.
Gawas sa upat ka lalawigan nga gilista sa ibabaw, ang Phivolcs nihingan sa laing 15 nga pulos nahimutang sa silangang kabaybayonan. Gipaandam ang mga molupyo sa posibleng pagbakwet, labi na ang mga nahimutang duol sa dagat. Nisamot ang kuba sa dughan sa mga molupyo dihang giisa sa Phivolcs ang tsunami alert ngadto sa level 2 pila ka takna sa wa ang gitakda nga pag-abot.
-o0o-
Apan sayop ang Phivolcs. Way tsunami nga niabot. Gilibkas sa Phivolcs sa tsumani alert gahapon sa hapon. Di hinuon sila angayng mauwaw. Naapil gyod ang Pilipinas sa lumbay sa mga nasud sa gikahadlokang maagian sa tsunami.
May mga timaan na hinuon nga ang tsunami di sama kabangis sa linog nga iyang gisundan. Nidagko ang bawod apan way tsunami sa Hawaii, Australia ug New Zealand. Mas dagko ang mga bawod nga nihapak sa Japan, nga gikinahanglan ang pagpabakwet sa dul-an sa 100,000 ka mga molupyo, apan way dagkong kadaot nga gikataho.
-o0o-
May mga leksiyon hinuon nga angayng tun-an sa Phivolcs ug ubang buhatan sa kagamhanan sa sunod nga mga pasidaan sa tsunami. Dihang giluwatan ang tsunami alert, gibahaan ang among sibyaanan sa mga pangutana kon gakotan ba sab ang mga barko sa mga pantalan. Nitubag ang Philippine Coast Guard nga weather bulletins ra sa Pagasa ang makapugong sa mga biyahe. Kon simbako nahinayon pang tsunami, unsa man intawoy dangatan sa mga pasahero ug mga kargamento sa mga barko nga wa kapugngi?Obligado bang lokal nga mga opisyal nga mopatuman sa tsunami alert? Gipabakwet ang mga molupyo sa Aurora. Apan way nakabadlong sa mga nangaligo sa kadagatan sa Digos. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Kasinatian sa mga Tawong Nag-ungaw sa Kamatayon—Unsay Wala Ipasabot Niini?
Tubag sa Bibliya
Daghang tawo nga nag-ungaw sa kamatayon ang miingon nga sila daw nabulag sa ilang lawas o nakakitag sanag nga kahayag o nindot kaayong dapit. ‘Ang maong kasinatian giisip sa uban ingong daklit nga pribilehiyo sa pagkakita sa laing kalibotan,’ miingon ang librong Recollections of Death. Ang Bibliya wala maghisgot ug kasinatian sa mga tawo nga nag-ungaw sa kamatayon, apan naundan kinig paninugdang kamatuoran nga nagpakita nga dili kana mga panan-awon sa sunod nga kinabuhi.
Ang mga patay walay nahibaloan.
Ang Bibliya nag-ingon nga ang mga patay “walay nahibaloan nga bisan unsa.” (Ecclesiastes 9:5) Sa kamatayon, kita dili mahiadto sa laing ang-ang sa paglungtad o panghunahuna kondili kita dili na maglungtad. Ang pagtulon-an nga kita dunay imortal nga kalag nga magpadayong buhi human mamatay ang lawas dili pinasukad sa Bibliya. (Ezequiel 18:4) Busa, ang bisan unsang asoy gikan sa mga tawong nag-ungaw sa kamatayon dili maoy daklit nga pagkakita sa langit, impiyerno, o pagkinabuhi human sa kamatayon.
Unsay giingon ni Lazaro bahin sa kinabuhi human sa kamatayon?
Ang asoy sa Bibliya bahin kang Lazaro naghubit sa aktuwal nga kasinatian sa pagkamatay: Siya gibanhaw ni Jesus sa dihang upat ka adlaw na siyang patay. (Juan 11:38-44) Kon nakasinati pa si Lazaro ug laing kinabuhi human sa kamatayon, mahulog ug walay kaluoy si Jesus kay iya mang gibalik si Lazaro dinhi sa yuta. Apan sa Bibliya, si Lazaro walay gisulti bahin sa kinabuhi human sa kamatayon. Seguradong maghisgot unta si Lazaro niana kon iya pa kanang nasinatian. Makapainteres, si Jesus naghulagway sa kamatayon ni Lazaro ingong pagkatulog lamang, nga nagpakitang samtang namatay si Lazaro, siya walay nahibaloan nga bisan unsa.—Juan 11:11-14.
Pagkat-og Dugang
Unsay Mahitabo Inigkamatay sa Tawo?
Mabasa sa Bibliya ang asoy sa walo ka tawo nga nabuhi pag-usab. May giingon ba sila bahin sa kinabuhi human sa kamatayon?


text: 1 Ug nahitabo niadtong mga adlawa sa dihang ang mga maghuhukom+ nagpatuman sa hustisya nga dihay miabot nga gutom+ sa yuta, ug may usa ka tawo gikan sa Betlehem+ sa Juda nga miadto sa yuta sa Moab+ aron sa pagpuyo didto ingong langyaw, siya uban sa iyang asawa ug sa iyang duha ka anak nga lalaki.2 Ug ang ngalan sa maong tawo mao si Elimelek, ug ang ngalan sa iyang asawa mao si Noemi, ug ang ngalan sa iyang duha ka anak nga lalaki mao si Malon ug si Kilion, mga Epratahanon+ gikan sa Betlehem sa Juda. Ug nangadto sila sa kayutaan sa Moab ug nagpabilin didto.3 Sa paglabay sa panahon si Elimelek nga bana ni Noemi namatay, mao nga siya nahibilin uban sa duha niya ka anak nga lalaki.4 Sa ulahi ang mga lalaki nagminyog mga babayeng Moabihanon.+ Ang ngalan sa usa mao si Orpa, ug ang ngalan sa lain mao si Ruth.+ Ug sila mipuyo didto sulod sa mga napulo ka tuig.5 Sa paglabay sa panahon kining duha, si Malon ug si Kilion, nangamatay usab, mao nga ang babaye nahibilin nga nawad-an sa iyang duha ka anak ug sa iyang bana.6 Ug siya mitindog uban sa iyang duha ka umagad nga babaye ug mipauli gikan sa kapatagan sa Moab, kay siya nakadungog didto sa yuta sa Moab nga si Jehova nagliso sa iyang pagtagad ngadto sa iyang katawhan+ pinaagi sa paghatag kanila ug tinapay.+7 Ug siya mibiya sa dapit nga iyang gipuy-an,+ ug kuyog kaniya ang iyang duha ka umagad nga babaye, ug nagpadayon sila sa paglakaw diha sa dalan aron sa pagpauli ngadto sa yuta sa Juda.8 Sa kataposan si Noemi miingon sa duha niya ka umagad nga babaye: “Lakaw kamo, pauli, ang tagsatagsa kaninyo ngadto sa balay sa iyang inahan. Hinaot si Jehova magpakitag mahigugmaong-kalulot kaninyo,+ ingon nga kamo nagpakita niana sa mga lalaki nga karon patay na ug nganhi kanako.+9 Hinaot si Jehova maghatag kaninyog gasa,+ ug ang matag usa kaninyo makakaplag ug kapahulayan+ diha sa balay sa iyang bana.” Unya iyang gihagkan+ sila, ug ilang gipatugbaw ang ilang tingog ug nanghilak.10 Ug sila nagpadayon sa pag-ingon kaniya: “Dili, apan kami mopauli uban kanimo ngadto sa imong katawhan.”+11 Apan si Noemi miingon: “Pauli kamo, akong mga anak. Nganong mouban man kamo kanako? May mga anak pa ba ako sa akong kahiladmang mga bahin, ug sila mahimong inyong mga bana?+12 Pauli kamo, akong mga anak, lakaw, kay ako tigulang na kaayo aron makabaton ug bana. Kon moingon ako nga ako may paglaom nga makabaton ug bana karong gabhiona ug manganak usab ug mga anak nga lalaki,+13 mohulat ba kamo kanila hangtod nga sila managko? Ilain ba ninyo ang inyong kaugalingon alang kanila aron dili mahimong asawa sa usa ka bana? Ayaw, mga anak ko, kay mapait kaayo kini alang kanako tungod kaninyo, nga ang kamot ni Jehova gibakyaw batok kanako.”+14 Niana gipatugbaw nila ang ilang tingog ug nanghilak pa gayod, dayon gihagkan ni Orpa ang iyang ugangang babaye. Kon bahin kang Ruth, siya mipabilin kaniya.+15 Busa siya miingon: “Tan-awa! Ang nabalo mong bilas mipauli na sa iyang katawhan ug sa iyang mga diyos.+ Pauli uban sa imong nabalo nga bilas.”+16 Ug si Ruth miingon: “Ayaw ako paghangyoa nga motalikod kanimo, nga mobiya sa pag-uban kanimo; kay kon asa ikaw moadto, ako moadto, ug kon asa ikaw magpalabay sa kagabhion ako magpalabay sa kagabhion.+ Ang imong katawhan mahimong akong katawhan,+ ug ang imong Diyos akong Diyos.+17 Kon asa ikaw mamatay, adto ako mamatay,+ ug didto ako igalubong. Hinaot si Jehova magbuhat niana kanako ug magdugang+ pa niana kon may bisan unsa man gawas sa kamatayon nga magbulag kanako ug kanimo.”18 Sa dihang nakita niya nga siya mapugsanon gayod sa pagkuyog kaniya,+ siya mihunong na sa pagsulti kaniya.19 Ug silang duha nagpadayon sa paglakaw hangtod nga sila nakaabot sa Betlehem.+ Ug nahitabo nga sa pag-abot gayod nila sa Betlehem, ang tibuok siyudad naukay tungod kanila,+ ug ang kababayen-an nag-ingon: “Si Noemi ba kini?”+20 Ug siya miingon sa kababayen-an: “Ayaw ako tawga ug Noemi. Tawga ako ug Mara, kay ang Labing Gamhanan+ naghimong mapait kaayo alang kanako.+21 Tugob ako sa akong paggikan,+ ug walay dala sa dihang gipapauli ako ni Jehova.+ Nganong tawgon ninyo ako ug Noemi, nga si Jehova man ang nagpaubos kanako+ ug ang Labing Gamhanan ang nagpahinabo ug katalagman kanako?”+22 Busa mipauli si Noemi, ug si Ruth nga Moabihanon, ang iyang umagad nga babaye, uban kaniya sa dihang mipauli gikan sa kayutaan sa Moab;+ ug nahiabot sila sa Betlehem+ sa pagsugod sa pagpangani sa sebada.+


text:
1Karon may usa ka tawo sa mga Fariseo nga ginganlan si Nicodemo, punoan sa mga Judio. 2Kini miduol kaniya sa gabii, ug miingon kaniya: Rabbi, nahibalo kami nga ikaw magtutudlo nga nagagikan sa Dios, kay walay tawo nga makabuhat niini nga mga katingalahan nga imong gibuhat, gawas kong ang Dios anaa kaniya. 3Si Jesus mitubag ug miingon kaniya: Sa pagkamatuod, sa pagkamatuod, naga-ingon ako kanimo, gawas kong ang tawo magapakatawo pag-usab, dili siya makakita sa gingharian sa Dios. 4Si Nicodemo miingon kaniya: Unsaon sa tawo ang pagpakatawo kong siya tigulang na? Makasulod ba siya pag-usab sa tiyan sa iyang inahan, ug magpakatawo? 5Mitubag si Jesus: Sa pagkamatuod, sa pagkamatuod, nagaingon ako kanimo: Gawas kong ang tawo magpakatawo sa tubig ug sa Espiritu, dili siya makasulod sa gingharian sa Dios. 6Ang gianak sa unod, unod man; ang gianak sa Espiritu, espiritu man. 7Dili ka mahibulong nga ako nagsulti kanimo: Kinahanglan magpakatawo kamo pag-usab. 8Ang hangin nagahuros ngadto sa buot niyang padulngan, ug hingbatian mo ang iyang kinanaas, apan dili mo mahibaloan kong diin gikan, ug asa siya padulong, ingon niana ang tanan nga gianak sa Espiritu. 9Si Nicodemo mitubag ug miingon kaniya: Unsaon pagkahimo niining mga butanga? 10Si Jesus mitubag ug miingon kaniya: Ikaw ba ang magtutudlo sa Israel, ug dili mahibalo niining mga butanga? 11Sa pagkamatuod, sa pagkamatuod, nagaingon ako kanimo: Kami nagasulti sa among hingbaloan, ug nagapamatuod sa among hingkit-an; ug kamo wala modawat sa among pagpamatuod. 12Kong nagsulti ako kaninyo sa mga butang nga yutan-on, ug wala kamo motoo, unsaon ninyo pagtoo kong ako magsulti kaninyo sa mga butang nga langitnon? 13Ug walay tawo nga nakasaka sa langit, kondili ang nanaug gikan sa langit, ang Anak sa tawo nga anaa sa langit. 14Ug maingon nga si Moises nagpatindog sa halas sa kamingawan, mao usab, kinahanglan nga pagapatindugon ang Anak sa tawo, 15Aron ang tanan nga motoo kaniya dili mawala, kondili may kinabuhi nga walay katapusan. 16Kay gihigugma sa Dios ang kalibutan, sa pagkaagi nga gihatag niya ang iyang Anak nga ugtong, aron ang tanan nga motoo kaniya dili mawala, kondili may kinabuhi nga walay katapusan. 17Kay ang Dios wala magpaanhi sa iyang Anak sa kalibutan aron sa paghukom sa silot sa kalibutan, kondili aron ang kalibutan maluwas tungod kaniya. 18Ang motoo kaniya dili hinukman sa silot; apan ang dili motoo kaniya ginahukman na sa silot, kay siya wala motoo sa ngalan sa bugtong nga Anak sa Dios. 19Ug kini mao ang paghukom sa silot; nga ang kahayag mianhi sa kalibutan, ug ang mga tawo nahigugma sa kangitngit labi kay sa kahayag; kay ang ilang mga buhat mga dautan. 20Kay ang tanan nga nagabuhat sa dautan nagadumot sa kahayag, ug dili moduol sa kahayag aron dili pagbadlongon ang ilang mga buhat. 21Apan ang nagabuhat sa kamatuoran moduol sa kahayag, aron ang iyang mga buhat ikapadayag, nga sila nangahimo sa Dios. 22Sa human kining mga butanga, si Jesus ug ang iyang mga tinon-an miadto sa yuta sa Judea, ug didto mipuyo siya uban kanila ug nagabautismo. 23Ug si Juan usab nagabautismo didto sa Enon, haduol sa Salem, kay didto may daghang tubig; ug sila nanagpangabut ug nanagpabautismo. 24Kay si Juan wala pa ikasulod sa bilanggoan. 25Busa miabut ang paglalisay sa mga tinon-an ni Juan ug usa ka Judio mahitungod sa pagkahinlo; 26Ug nangadto sila kang Juan ug miingon kaniya: Rabbi, ang kauban nimo didto sa unahan sa Jordan, ang imong ginapamatud-an, ania karon, hingkaplagan nga nagabautismo, ug ang tanang mga tawo mingdugok kaniya. 27Si Juan mitubag ug miingon: Ang tawo dili makadawat bisan unsa gawas kong kini ginahatag kaniya gikan sa langit. 28Kamo sa inyong kaugalingon nagapamatuod kanako, nga ako miingon: Ako dili mao ang Cristo, kondili ako gisugo pag-una kaniya. 29Ang nagabaton sa pangasaw-onon mao ang pamanhonon, apan ang abyan sa pamanhonon nagatindog ug nagapatalinghug kaniya, nalipay ug daku gayud tungod sa tingog sa pamanhonon. Tungod niana kining akong kalipay natuman. 30Siya kinahanglan motubo, apan ako kinahanglan magakubos. 31Ang nagagikan sa ibabaw, labing hataas sa tanan; ang nagagikan sa yuta, iya sa yuta, ug nagasulti mahitungod sa yuta. Ang nagagikan sa langit labing hataas sa tanan. 32Ang iyang hingkit-an ug hing-dunggan, kana mao ang iyang gipamatud-an, ug walay tawo nga magadawat sa iyang pagpamatuod. 33Ang midawat sa iyang pagpamatuod, mibutang sa iyang timaan niini, nga ang Dios matuod. 34Kay ang gisugo sa Dios nagasulti sa mga pulong sa Dios, kay ang Dios wala magahatag kaniya sa Espiritu pinaagi sa tinaksanay. 35Ang Amahan nahagugma sa Anak ug nagatugyan sa tanang mga butang ngadto sa iyang mga kamot. 36Ang motoo sa Anak may kinabuhi nga walay katapusan, apan ang dili magatuman sa Anak dili makakaplag sa kinabuhi, kondili ang kaligutgut sa Dios pabilin sa ibabaw niya.
Copyright
Learn More


text:
Brazilians sa pagpakig-away sa ‘sa gobyerno nga nangagun-ob
Samtang nanagdayeg sa kadaghanan malinawon nga protesta, Rousseff miingon nga ang iyang gihulagway nga “hilit nga mga buhat ug mga menor de edad sa linugsanay nga” kinahanglan nga-atubang “uban sa kalagsik.”
Opisyal sa gobyerno-ingon sila sa pag-ila sa mga protester sa kagawasan sa pagpadayag, apan nga adunay usa ka sa kakulang sa usa ka hiniusa nga mensahe gikan sa mga demonstrador.
Ang nasud investment alang sa World Cup ug sa Olympics naglakip sa salapi alang sa health ug sa publikong transportasyon nga mga proyekto pagtubag sa pipila sa mga nagprotesta ‘kabalaka, Deputy Sports Minister Luis Fernandes miingon.
“Adunay hingpit nga walay bisan unsa nga nagkasumpaki tali sa pag-organisa sa usa ka World Cup ug og sa maayong panglawas ug sa edukasyon,” miingon siya.
Ikaw ba didto? Share litrato o video, apan magpabilin nga luwas
Ang mga protesta nga-organisar kadaghanan sa mga estudyante sa unibersidad ug sa usa ka grupo nga gitawag sa Free pamasahe Movement, nga gusto nga publiko nga transportasyon nga mahimong bayad.
Ang mga protesta sa pagsunod sa usa ka semana sa mas gamay nga demonstrasyon nga nagsugod isip tubag sa mga plano sa pagpalambo sa pletehan alang sa Brazil sa publikong transportasyon nga sistema, gikan sa 3 ngadto sa 3,20 reais ($ 1.38 sa $ 1.47), apan broadened ngadto sa mas lapad protesta sa sa ekonomiya ug sosyal nga mga isyu plaguing sa nasud.
Nagprotesta-ingon sila nangasuko mahitungod sa, sa taliwala sa lain nga mga butang, sa gobyerno nga mga desisyon nga mogahin og salapi sa World Cup ug sa ubang mga proyekto sa baylo nga sa pagpalambo sa pag-atiman sa panglawas, edukasyon ug uban pang katilingbanong mga programa.
Brazil mao ang pagtukod og stadiums ug revamping sa iyang infrastructure unahan sa World Cup ug sa 2016 Olympic Games, mga hitabo nga magbutang sa kalibotan focus sa Latin American nga nasud sa 201 milyones nga mga tawo.
Police alang sa labing bahin mitindog, apan repelled sa mga tawo nga misulay sa pagsulod sa gobyerno nga building pinaagi sa bashing sa iyang mga tamboanan sa mga pulis nga mga babag.
Brazilians-ingon sila nangasuko mahitungod sa hatag-as nga mga buhis, korapsyon, ug ang lavish nga paggasto sa umaabot nga World Cup saker tournament, gawas sa uban pang mga reklamo. Mga protesta sa Lunes ang mga kinadak-ang sa nasud diha sa labing menos 20 ka tuig.
Presidente Dilma Rousseff miingon nga Martes sa ilang mga mensahe nga nadungog.
“Ang direkta nga mensahe gikan sa mga kadalanan mao ang para sa dugang nga lungsoranon, mas maayo nga mga eskwelahan, mas maayo nga mga ospital, mas maayo nga panglawas, alang sa mga direkta nga pag-apil,” miingon siya sa usa ka nasud televised address. “Ang akong gobyerno naningkamot ug gitugyan ngadto sa sosyal nga kausaban.”
Ang pagbati sa taliwala sa mga nagprotesta mao nga sila mga pagbayad ngadto sa usa ka sistema nga dili sa paghatag kanila og balik igo sa pagbalik.
“Kini sa tanan nga mga bahin sa mga nasudnong mga prayoridad,” miingon si Fernando Jones, usa ka CNN iReporter nga misalmot sa mga protesta sa Rio de Janeiro. “Gusto namo nga sa panglawas, kita gusto nga edukasyon.”
Brazilians sama sa iyang kaugalingon sa pagpangita sa ilang mga kaugalingon sa pagpangutana kon sa unsang paagi nga ang gobyerno sa paggamit sa ilang mga buhis alang sa iyang mga citizens, samtang nagtan-aw sa minilyon nga sama sa mga migahin sa pagpangandam alang sa World Cup ug sa 2016 Olympic Games.
São Paulo mao ang talan-awon sa gabii sa usa sa mga protesta sa Brazil, uban sa mga demonstrador nga nanawagan alang sa usa ka gobyerno nga mas motubag sa mga Brazilians, nga mga panginahanglan.
Protesta sa nga nagpahigayon sa mayor nga mga lungsod sa tibuok nasud, apan São Paulo mao ang sentro sa Martes sa martsa.
Ang linibo-libo nga nagtigum sa kadaghanan kanila mga malinawon, ug sa palibut hapit festive. Apan sa labing menos usa ka gamay nga grupo unsuccessfully misulay sa pagpugos sa ilang mga dalan ngadto sa usa ka municipal building.


text:
Wednesday, May 6, 2009
The IFI History (vernacular)
Pasiuna
Kung atong hisgutanan kasaysayan sa pagkatukod sa Iglesia Filipina Independiente, kinahanglan nga ato usab hisgutan ang kasaysayan sa atong nasod. Kini tungod kay ang Iglesia Filipina Independiente nahimugso man tunga sa sugilanon sa dugoong pakigbisog sa katawhang Pilipino alang sa kalingkawasan. Nahimo siyang sangputanan sa rebulosyon nga gisugdan niadtong 1896 ug gani kini usab ang dakung hinungdan ngano nga ang atong mga bantugang bayani nahimong tipik o kabahin niining bantugang simbahan sa mga Pilipino.
Si Prof. Teodoro Agoncillo, usa ka bantugan nga manunulat, nationalist historian ug kanhi Dean of History sa University of the Philippines sa iyang libro nga the The History of the Filipino People kusganong mipahayag sa kamatooran mahitungod sa Iglesia Filipina Independiente. Siya miiingon “Iglesia Filipina Independiete is the only living and tangible result of the revolution in 1896.” Midugang usab siya sa pag ingon “ The revolution that started in a political upheaval, ended into a religious triumph” Ang gipadayag ni Agoncillo usa ka dakung hinungdan ngano nga mapasigarbunon kaayo kita sa atong pagkahimong sakop sa IFI. Ang IFI mao ang Katumanan sa simbahan nga gipangandoy sa mga bayani. Kini ang tinood nga simbahang Pilipinhon ug gani, si kanhi Diocesano Obispo Camilo C. Diel sa iyang kaugalingong han-ay sa Misa miingon man “O Ginoong maloloy-on, buligi kining nasod nga tabunon apil ang simbahang Pilipinhon nga maoy bunga sa kagubot nga mahimayaaon”.
Ang sinugdanan sa Rebulosyon
Ang dili makatarunganon nga pagpatay kanila ni Padre Mariano Gomez, Jose Burgos ug Jacinto Zamora mipasilaob sa kasuko sa mga Pilipino. Sobra sa 200 ka mga pag-alsa ang nahitabo sa nagkalain-laing bahin sa Pilipinas.
Napakyas ang kalihokan sa mga illustrado alang sa reporma pinasikad sa “La Liga Filipina” nga gipangulohan ni Dr. Jose Rizal sa dihang gidakop siya sa mga katsila ug gipadala ngadto sa Dapitan. Ang pagdakop kang Rizal nakapahingawa sa katawhan tungod kay alang kanila si Rizal man ang simbolo sa kagawasan.
Niadtong gabii sa Hulyo 7, 1892 gitukod ni Andres Bonifacio kauban nila ni Valentin Diaz, Teodora Plata, Ladislao Diwa, Deodata Arellano, Emilio Jacinto ug uban pa ang usa ka sekretong kapunungan nga gitawag og Kataas-taasan, Kagalang-galang na Katipunan ng mga anak ng bayan (KKK). Tinguha niini ang pagpakigbisog aron nga mabatunan na sa mga Pilipino ang matuod nga kagawasan ug kaugalingnan.
Sa wala damha nga panghitabo, na diskobrehan sa otoridad nga Katsila ang Katipunan niadtong Agosto 19, 1896. Didto nagsugod ang dugoong rebolusyon. Sa Agosto 23, 1896 nagtigum ang mga katipunero didto sa balay Ni Juan Ramos nga anak ni Melchora Aquino ug didto ilang gigisi ang ilang mga cedula timaan sa ilang pagsalikway sa kagamhangn Espanya ug sa pagbatok niini hangtud sa katapusang gutlo sa ilang mga kinabuhi.
Gikan sa tuig 1892 hantug sa tuig 1898, puno sa determinasyon ug kaisog nga nakig-away ang mga rebulosyonaryo alang sa nasudnong kagawasan ug kaugalingnan. Nakasinati sila og daghang mga kalisdanan ug gani miagi sila ug pagka bahin-bahin apan mipadayon sila sa pagpakigbisog.
Sa Hulyo 12, 1989 gi proklamar ni Heneral Emilio Aguinaldo ang nasudnong kaugalingnan kon “Independence Day” didto sa Kawit, Cavite. Didto iya usab gilayon nga giproklamar ang usa ka Rebulosyonaryong Gobyerno ug gitudlo si Apolinario Mabini nga maoy mangulo sa iyang gabinete.
Human sa iyang katudloan, gimantala gilayon ni Apolinario Mabini ang “Constitutional Program of the Republic” ug kabahin niini ang tinguha sa pagtukod sa usa ka “Filipino National Church”.
Sa Agosto 13, 1898 ang mga Amerikano mipakita na sa ilang matuod nga bulok ng katuyoan nga mao ang pagsakop sa Pilipinas. Human sa sikreto nga panagsabot tali sa mga Kastila ug sa mga Amerikano pinaagi ni Hen. Arthur Mc Arthur, gihimo gilayon nila ang usa ka tiaw-tiaw nga gubat (Mock Battle of Manila Bay). Gimandoan gilayon ni George Dewey si Aguinaldo nga ipasibog ang iyang pwersa gikan sa kabay-bayonan. Ug sa dihang nahulog na unta ngadto sa kamot sa mga Pilipino ang kadaugan batok sa mga Katsila giilog kini sa mga Amerikano.
Sa Dec. 10, 1898 gipirmahan ang Treaty of Paris, usa ka kasabutan nga ang Pilipinas gibaligya na sa Espanya ngadto sa Amerika sa kantidad nga 20 milyones dolyares lamang. Didto nagsugod ang pormal nga pagsakop kanato sa mga Amerikano.
Sa Feb. 4, 1899 miulbo ang Philippine-American War. Nagsugod kini sa dihang ang usa ka sundalong Pilipino gipusil sa sundalong Amerikano didto sa San Juan Del Monte Bridge. Ang pinusilay tali sa pundok Amerikano ug sa pundok Pilipino miabot hangtud ngadto sa Paco ug Sta. Ana. Ang unang Republika sa Asya giulaan og kinabuhi sa mga rebolusyonaryong Pilipino sa walay kuka hadlok.
Samtang nagapadayon ang gubat, gitudlo si Padre Gregorio Aglipay ni Emelio Aguinaldo isip Vicar General sa Rebolusyonaryong Gobyerno. Gipaningkamotan ni Aglipay ang pagkuha sa suporta sa mga paring Pilipino alang sa rebolusyon.
Niadtong Octobre 23, 1899, iyang gipatawag ang usa la Ecclesiastical Assembly aron hisgutan ang kainaiya ug ministriya sa pagatukuron nga Filipino National Church. Apan ang plano sa pagtukod sa Filipino National Church wala matuman tungod kay naatol man sa nagapadayon nga gubat-Pilipino-batok-Amerikano. Si Padre Gregorio Aglipay misul-ob hinoon sa iyang uniporme isip Tenyente General sa rebolusyonaryong kasundaluhang Pilipino ug nakig-away pinaagi sa usa ka armadong pakigbisog batok sa mga kasundaluhang Amerikano.
Ang Opisyal nga pagkatukod sa IFI
Kaniadtong Marso 23, 1901 nadakpan si Presidente Emilio Aguinaldo didto sa Palanan, Isabela ug tungod niini nahugno ang Malolos Republic. Miampo usab dayon si Fr. Gregorio Aglipay ug ang ubang mga lider sa rebolusyon. Nadakpan usab sila si Apolinario Mabini, Melchora Aquino ug Artemio Ricarte apan wala sila mohatag sa ilang Pledge of Allegiance ngadto sa Amerikano busa gi exile sila didto sa Guam.
Samtang, sa laing balhin, usa ka prominente nga tawo ang mipauli dinhi sa Pilipinas human sa iyang pagka bilanggo didto sa Monjuich Castle sa Europa kaniadtong 1901. Usa siya ka abogado ug manunulat ug ang iyang ngalan mao si Don Isabelo de los Reyes, Sr. o “Don Belong”.
Sa iyang pagbalik dinhi sa Pilipinas, iyang gidala ang daghanan niyang nahikat-onan gikan sa tinamod nga mga tawo didto sa Europa nga iya usab nakauban sa bilangggoan. Iyang gilayong gitukod ug gipanguluhan ang labing unang confederacion sa mga Union sa kasaysayan sa Pilipinas kaniadtong February 2, 1902 ug gitawag kini nga “Union Obrera Democratica” Siya usab mismo ang nagsulat niining Constitution and By-laws. Sa mismong adlaw sa proklamastyon si Don Belong miingon. “Mga igsoon, tangtangon na nato ang tanikala nga gigapus kanato sa mga langyaw nga kapitalista! Niining adlawa, atong tukoron ang usa ka kapunongan nga maoy mohiusa sa mga kabus nga sector sa katilingban ilabi na gayod sa mga mamumuo! Atong iproklamar ang pagtukod sa Union Obrera Democratica! Mabuhi ang mga mamumuo! Mabuhi ang Union Obrera Democratica!”
Ang una ug pina kadako nga welga nga ilang gihimo nahitabo kaniadtong Agosto 2, 1902, adlaw nga Sabado. Isisp mga mamumuo, ilang giprotestahan niadtong higayona ang pagkamakuli sa paghatag sa ilang gipangayo nga usbaw sa suhulan.’
Sa pagkasunod nga adlaw, adlawng Domingo, Agosto 3, 1902 giproklamar sa Union Obrera Democratica (UOD) ang pagkatukod sa Iglesia Filipina Independiente. Sa iyang proklamasyon si Don Belong miingon “Husto na sa Roma! Ato nang tukuron sa walay pagduha-duha ang usa ka Pilipino nga Simbahan! Atong sagupon ang mga maayong panudlong Kristohanon apan atong isalikway ang mga dautang panudlo ug mga panglingla sa mga langyawng kapariang Romanhon nga maoy miguba sa kaputli ug kabalaan sa mga Doktrina ni Kristo! Niining adlawa, atong ibaniog sa tibook kalibutan ang atong pagsalikaway sa otoridad sa “Santo Papa” sa Roma! Ato karong iproklamar ang pagkatukod sa Iglesia Filipina Independiente!
Panapus
Natukod and Iglesia Filipina Independiente o Simbahang Pilipinhon sa panahon nga ang katawhang Pilipino uhaw sa hustisya ug kaangayan tungod sa iyang pagka ulipon sa mga langyaw dinhi sa iyang kaugalingon yuta. Gisinggit niya ang kagawasan ug kaugalingnan! Gidasig ug gipalig-on siya sa mga pulong diha sa Balaang kasulatan ilabina sa Galatia Kapitulo 5, Bersikulo 1 nga naga ingon: “ May kagawasan na kita tungod kay gihatagan man kita’g kagawasan ni Kristo. Busa pabilin kamo nga dili ulipon ug ayaw na kamo paulipon pag usab.”
Ang Iglesia Filipina Independiente mao ang bugtong Dayag nga bunga sa rebolusyon kaniadtong 1986 alang sa kagawasan ug kaugalingnan nga hangtud karon wala pa nato naangkon. End.
by: HERMILOU ADLAON
1 comment:
Pahinumdom lang: 1902 August 3, ang proklamasyon sa IFI. Pero, 1901 ang Camp John Hay sa Baguio City natukod na sa mga Amerikanong sundalo kinsa mideklara sa Baguio City nga Summer Capital sa Pilipinas. Dili sila makaantos sa kainit sa patag sama sa Manila maong galumlom sila didto. 1902 pormal na nga nadeklara nga ang bag-ong mananakop sa Pilipinas ay ang atong mga "amigong Kano". Sa laing pag-sulti, panahon sa pananakop o American Occupation sa dihang gi-proklama ang IFI ug human na ibaligya sa Espanya ang Pilipinas sa kantidad nga $20,000. Mao nang hangtod karon dili gyod mahuptan ang kalingkawasan kay hangtod karon migo man sa Pilipinas ang US... mao na nga gisaulog nato kada tuig ang FIL-AM Friendship Day! Mao nga dapat sa mga IFI mas palalom pa sa repleksyon.ReplyDelete


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for August 29, 2011
Napapas ang bisan unsang nahibilin nga pagduda kinsay tinuod nga hawod sa Regional Tripartite Wages and Productivity Board (RTWPB) sa Central Visayas atol sa public hearing nga ilang gipatawag sa niaging semana pagpaminaw sa mga uyon ug supak sa uminto sa suholan. Dihang gisugdan na ni Atty. Ernesto Carreon, usa sa labor sector representatives, pagsaway si DTI Regional Director Asteria Caberte, usa sa mga representante sa gobyerno, tungod sa hugtanong pagsupak sa usbaw, gihunghongan dayon ni Caberte si Labor Regional Director Exequiel Sarcauga, tsirman sa RTWPB 7. Kinsa nisuwat sab dayon og note ug gitunol nganong Carreon. Pagkabasa ni Carreon sa mubo nga mensahe, gitapos dayon ang iyang pakigpung. -o0o- -o0o- -o0o-
Kon hangtod karon nagtuo pa si Sarcauga nga ang iyang gimbuhaton mao ra ang pagbuak kon magtabla ang botasyon mas maayong mamutos siya sa labing daling panahon. Kon nagpaabot gihapon nga magkauyon ang labor ug management, angayng magsugod og pangaliya alang sa milagro. Hinaot nakaamgo na si Sarcauga nga ang iyang kataphaw ug katalawan maoy nakahikaw sa mga anak sa singot sa Central Visayas sa makiangayon nilang bahin sa produksiyon.
Napapas ang bisan unsang nahibilin nga pagduda kinsay tinuod nga hawod sa Regional Tripartite Wages and Productivity Board (RTWPB) sa Central Visayas atol sa public hearing nga ilang gipatawag sa niaging semana pagpaminaw sa mga uyon ug supak sa uminto sa suholan.
Dihang gisugdan na ni Atty. Ernesto Carreon, usa sa labor sector representatives, pagsaway si DTI Regional Director Asteria Caberte, usa sa mga representante sa gobyerno, tungod sa hugtanong pagsupak sa usbaw, gihunghongan dayon ni Caberte si Labor Regional Director Exequiel Sarcauga, tsirman sa RTWPB 7. Kinsa nisuwat sab dayon og note ug gitunol nganong Carreon. Pagkabasa ni Carreon sa mubo nga mensahe, gitapos dayon ang iyang pakigpung.
-o0o-Hangtod kanus-a man silang Sarcauga, Carreon ug kaubanan nga magpa-ituy-itoy ni Caberte? O, ang mas maayong pangutana, kanus-a man sila magsugod pagbarug alang sa ilang gituohan nga matarung, bisan unsa pay sulti ug bisan unsaon pa sila og baraw nilang Caberte ug sa iyang mga kakonsabo?
-o0o-Ang kaluod sa katawhan sa nangalisbong eskandalo nga gipasundayag sa mga sakop sa RTWPB 7 gipadayag nila sa mosunod nga mga sugyot pinaagi sa text messages nga nadawat sa "Arangkada" sa DYAB Abante Pa, Bisaya!:
-o0o-May mas mapuslanon hinuong mga sugyot mahitungod sa nalangay na pag-ayong trabaho sa mga sakop sa RTWPB 7 sa ilang duha ka sunudsunod nga tigom karong Agosto 31 ug Septiyembre 1:


text:
ANINO NI CORY
Nilampos ang mga anak ni kanhi presidente Cory Aquino sa pagpatigbabaw sa kaligdong sa haya hangtod sa paglubong sa iyang patayng lawas. Daghang salamat sa kabilin sa maayong pamatasan nga gibilin sa bantogan nilang inahan. Nga ang ambisyusong mga politiko—sa oposisyon ug sa administrasyon—way laing kapilian gawas sa pagtahud sa ka-solemne sa kinatibuk-ang kalihokan.
May pipila nga nisuway paghimo sa lima ka adlaw nga kalihokan nga protesta batok sa pamunoan nga giawhag ni Cory nga pakanaugon. Apan wa magpada ang kinabag-an sa katawhan. Nga nagpauwan ug nagpainit sud sa daghang mga takna aron lang makalili sa iyang lungon sa La Salle, sa Manila Cathedral ug sa kadalanan sa Metro Manila.
-o0o-
Apan dunay wa mobilib sa katakos sa katawhan pagsalikway sa pamolitika aron pagbangotan sa kamatayon sa bantogang haligi sa pagkabanhaw sa demokratikanhong mga institusyon sa nasud. Si Pres. Arroyo nanagana pagpakita sa iyang dagway sa haya ug wa gyod gani pakita sa paglubong bisan sa pasalig sa pamilyang Aquino nga hatagan siya sa tukmang pagtahud isip pangu sa republika.
Giputol tuod niyang pagduaw sa Estados Unidos, apan si Arroyo maglisod pagpanalipod sa iyang paglangay pagpauli nga mahimo man untang mobalik og mas sayo pagtambong sa haya sa mas tukmang takna, inay nga mangadlawon pagbutho sa kataposang adlaw sa haya. Ang iyang pagboykot sa misa requiem sa Manila Cathedral ug pagpahigayon hinuon og buwag nga misa sa Malakanyang di lang dakong insulto batok ni Cory kon dili sa Simbahang Katoliko usab.
-o0o-
May sukaranan hinuon si Arroyo nga managana. Kay lab-as pa alang niya ang kauwawan nga nahiagoman dihang nisuway siya pagpahasubo sa kamatayon sa lain niyang politikanhong kaatbang pila ka tuig nang nilabay: Gikunis-kunis sa mga dumadapig ni Fernando Poe Jr. ang korona sa buwak nga iyang gipada sa haya.
Mahimong makasalig siya ni Senador Benigno "Noynoy" Aquino III ug sa ubang mga sakop sa Pamilya Aquino. Apan di siyang kakontrolar sa mamahimong reaksiyon sa katawhan. Kansang pagpasidungog ni Cory mahimong iyang giisip nga pagsalikway sa iyang pamunoan.
-o0o-
Mao ni labing dakong kalainan nilang Arroyo ug Aquino—gawas nga wa malambigit si Aquino sa bisan unsang kahiwian atol sa iyang pamunoan. Si Aquino hugot nga mobarug ug mopatuman sa iyang gituohan nga sakto ug makiangayon bisan unsa pay sangpotanan. Apan si Arroyo labihan ka-segurista nga kadudahan na hinuon bisan ang labing lunsay niyang katuyoan.Alang ni Arroyo di paigo ang iyang pagdeklarar og holiday ug napu ka adlaw nga nasudnong pagbangotan aron paghapuhap sa mga dumadapig ni Cory nga sa buhi pa gipakauwawan pag-ayo sa Malakanyang. Nabalaka siya nga ang katawhan di kapasaylo niya bisan sa pila lang ka gutlo sa ilang pagbangotan. Nahadlok si Arroyo sa iyang kaugalingong anino. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
PASIUNA
Sa nagpurol pa ko, gimatuto kos akong mga ginikanan sa pagpangayog katahoran kang bisan kinsa nga akong ikahibalag sa dalan. Busa sugo sa maayong pamatasan, Maayong palis kanatong tanan.
Sa matag tapok-tapok, anaa gayod ang hudyaka. Ug mas lanog ang dahunog sa hudyaka kon mga alagad na sa arte ang magkatapok. Bililhon ang matag gutlo sa kalibotan sa mga alagad sa arte. Panagsa ra ang bakante. Kanunay silang nagpulaw sa pagsulat og balak, sugilanon, nobela. Busa kon sila na ang magkatapok, wa gyoy pugong-pugong. Ug salamat sa komite nga gitahasan niini nga panagtapok sa ilang pagdapit kanako isip delegado ning maong Taboan.
Karong hapona, akong ipaambit kaninyo ang akong kasinatian samtang nagsubay sa dalan sa akong dagang.
SA DILI PA KO MOPADAYON
Diha pa kos high school dihang miturok sa akong kasingkasing ang kagaw sa panuwat. Ug nagsuwat kos pinulongan nga maoy akong gilitok—Binisayang Binol-anon. Nagdako kos baryo Lungsodaan, lungsod sa Padre Burgos, lalawigan sa Southern Leyte. Layo sa sibilisasyon ang maong dapit, busa wa mi laing kalingawan gawas sa pagpaminaw og drama sa radyo.
Sa elementarya pa ko, maoy akong kinaham ang Brando Bandido. Sa high school na ko, ang akong paborito mao ang Handomanan sa Usa ka Awit.
Sa among dapit, duha ka estasyonan sa radyo ang adunay sipa kaayo nga signal—ang dyHP sa Sugbo ug dxSN sa Surigao City. Usa sa mga programa sa dxSN ang naka-agni kanako sa pagsuwat-suwat og mga pulong, gibalay ug gipormang balak. Giulohan og Halamang Pilipinhon ang maong programa gisibya kada gabii, Lunes paingon sa Biernes, gikan sa alas 7:00 ngadto sa alas 8:00 SG. Ang host sa maong programa mao si Joy Monteros. Kon adunay taga-Surigao dinhi, seguro nakapaminaw pod sila sa maong programa.
Ang Halamang Pilipinhon usa ka kulturanhong tulumanon sa kahanginan. Nagdawat kinig mga tampong balak gikan sa mga tigpaminaw. Ug dayon hatagan og kinabuhi ni Joy Monteros ang mga tampong balak. Gikan sa lain-laing dapit nga maabot sa sibya sa dxSN ang mga magtatampo. Samtang magtuon kos ahong mga leksyon, maminaw sab kos maong programa. Ug sa sige nahong kadungog sa lain-laing balak, nakasukot kos ahong kaugalingon, “Mosuway kaha kog suwat og balak?”
Mao kadtoy dakong impluwensya nganong nahimo kong magsusulat. Apan sa dihang milangyaw ko sa yuta sa mga saad—actually, mibalik, maoy tukmang termino kay dinhi man ko matawo sa Mindanao, sa dakbayan sa Iligan—ang lengwahe na ni Ingko Samuel ang akong gigamit. Sa laing pagkasulti, gikalawat ko ang pinulongang langyaw, ug naapektohan ang akong pagkamagsusulat. Misulat kog balak nga Inenglis ug daghan niini ang nangapatik sa mga nasodnong mantalaan ug magasin sama sa Philippines Free Press, HomeLife, Sunday Times Magazine, Ani Literary Journal ug Panorama. Sa laktod, nabihag kos colonial mentality.
Ang akong pagka-fellow sa Iligan National Writers Workshop (INWW) maoy nakapalingkawas kanako gikan sa taas-taas nga pagkabihag sa colonial mentality. Atol sa 1997 INWW, nahagit kos panawagan sa mga panelista nga kinahanglan usab nga ipalambo sa mga batan-ong magsusulat ang regional literature. Human sa 1997 INWW, nagpasakop kos Bathalan-ong Halad sa Dagang, usa ka pundok sa mga magsusulat sa dilang Bisaya ug nakighugoy sa mga tadhang magsusulat. Sa akong pagpakighugoy kanila, akong nasuta nga isip batan-ong magsusulat, aduna koy dakong kaakohan pagpalambo sa dagang Bisaya.
KALINGKAWASAN, KATITIKAN, KATILINGBAN
Gina-ingon nga walay balak o’ sugilanon nga maka-usab sa tuyok ug dagan sa katilingban. Katuohan. Apan ang mga obra sa mga alagad sa arte makatabang paghulma sa public opinion nga usahay makapausab sa panud-ong sa katawhan diha sa mga ordinaryong isyu sa katilingban.
Niining puntoha, tugoti ako sa pagkutlo sa mga pulong ni magsusulat Cirilo F. Bautista. Siya nagkanayon, “TO write is to liberate one’s psyche from regular realities without completely being alienated from them. It is a never-ending attempt to escape. For art is a paradox, an illusion, a magical performance by which human experience, of whatever kind is transformed into an aesthetic product. But art is also culturally determined, that is, shaped by the artist’s environment. A poem, for instance, is a manifestation of social dynamics as interpreted by the poet. It is always an artifact of social relationship, a code reflecting human behavior. Its essence is narrative, its purpose commentary. It does not intend to change society—no work of literature can do that—but to change people’s attitude towards society, to make them conscious of the need to improve it. This purpose is embedded in the very nature of poetry because it works through the agency of language, which is a social tool.” [1]
Busa, dili na kinahanglan nga maghimo pa kag lawom nga panguykoy o, kaha, ipalupad ang imong imahinasyon ngadto sa kapunawpunawan alang sa pagpangita og dugokan sa imong suwaton nga balak. Lingi lang sa imong wala. Sa imong tuo. May itom ba nga aso nga mihungaw gikan sa panghaw sa mga pabrika? Nganong mi-awas man ang Cagayan River dihang mibuhagay ang uwan nidtong Enero 2009? Nganong kolor tsokolate man ang tubig sa Iponan River? Nganong adunay climate change? Unsay hinungdan sa global warming?
Dili malalis, apektado ang tibuok kalibotan sa nasangpit nga environmental problems. Isip magsusulat, kini nga isyu maoy nakapa-aghat kanako sa pagsulat sa balak nga nag-ulohan, “MGA BANGAW SA BAG-ONG PANAHON”. [2]
Mubo lamang ang maong balak, apan hisok kini sa images nga nagsentro sa pagpasagad sa mga tawo sa kinaiyahan nga maoy hinungdan nga nasinati karon ang daghang suliran sa katilingban. Ania ang balak—
MGA BANGAW SA BAG-ONG PANAHON
Nga ayha ra ka makaaninaw og bangaw
human sa dakong lunop, ayawg tuo.
Hinuon, kaniadtong lunhaw pa
ang kalibotan, ang maong tinuohan
naghambin og kamatuoran. Kahinumdom
ka sa sugilanon ni Noah? Apan karon
nga ang mga gaway sa globalisasyon
nagkawaykaway, uyon sa ritmo
sa presyong gidikta sa OPEC, GATT
ug WTO, makakitag kag bangaw
bisan unsang taknaa. Motuo ka?
Unsaon man? Sayon ra. Pagpalit
og gasolina maski usa ka kutsara,
apan ayaw imna basin mokirig ka.
Pagkuhag planggana, sudlig tubig
ayaw pun-a. Ihuwad ang gasolina.
Tan-awa unsay molakra? Tutoki
sa imong kalimutaw. Di ba bangaw?
Ug kini ang di matuis nga kamatuoran:
Ang mga buslot sa oil depots wa gipilot.
Busa may nakalusot, midagayday. Karon,
ang kasubaan ug kadagatan sa mga bangaw
gikuninitan. Way duda, ang kinaiyahan
napanamastamasan. Hahay Pastilan!
Si Stanley Kunitz, usa ka Amerkanong magbabalak ug usa sa akong gi-idolo, nagkanayon, “You cannot know completely what your obligation is in writing the poem. The primary responsibility is to speak the true word and to distill the complexity of sensitivity that enters into any human experience.” [3]
Kon atong palawman ang mga pulong ni Kunitz, atong matuhog nga ang kaakohan sa magsusulat mao ang pagsulat mahitungod sa mga hitabo sa iyang katilingban. Sabton nga sa imong pagsulat sa mga hitabo sa katilingban, wala ka nagsangyaw og kausaban kun dili nagmantala kag hagit sa matag usa sa paghimo sa balanse nga panud-ong. Ug sa maong paagi, ang katawhan makabalay sa iyang kaugalingong panahom nga maoy iyang himoong sukaranan kon moabot ang panahon nga pangayoan sila sa ilang hukom mahitungod sa maong isyu.
Gawas sa balak, nagsulat usab akog mga sugilanon nga nagtukbil sa mga hitabo sa katilingban—mga hitabo nga lisod kalawaton diha-diha dayon. Sa dihang miulbo ang balita nga ang kanhi Obispo Maximo sa usa ka sekta sa Kristiyanismo dinhi sa Pilipinas ang gipatay diha mismo sa iyang kombento, nakapanakla ko. Akong nasayran nga ang maong Obispo usa lamang sa mga alagad sa simbahan nga mi-embrace sa Theology of Struggle. Ang Theology of Struggle, nga maoy Pinoy version sa nabantog nga Liberation Theology didto sa Latin America, nagsangyaw sa tinguha alang sa kalingkawasan sa mga dinaogdaog ug linupigan, pagpakaon sa mga gigutom, pagpainom sa mga giuhaw. Sa laktod, usa ka (w)holistic ministry ang gisangyaw sa Theology of Struggle.
Ang akong sugilanon nga nag-ulohan “UG MINGIOB ANG KALIBOTAN” [4] akong gibase sa nahitabo sa maong Obispo. Ug gitapos ko ang maong sugilanon, binilin ang dakong panganti sa sinaligan sa Obispo alang sa pagkab-ot sa hustisya. Sa laktod, nagbitay ang panawagan alang sa hustisya sa kamatayon sa maong Obispo. Ug alang kanako, igo na kining makahagit sa katawhan nga adunay pagpakabana sa katilingban nga moduyog sa panawagan alang sa hustisya.
Aniay pipila ka linya sa hinapos nga bahin sa maong sugilanon:
“Wala ko kapugngi ang pagkuba sa akong dughan samtang nag-andam sa mga dad-onon alang sa misa ni Monsinyor Sarmiento.
“Sukad masukad, karon pa ako mibati niini nga matang sa kakulba. Daw dawugdog ang pinitik sa akong kasingkasing nga midahunog sa akong dughan…misubay kini sa akong kaugatan ug mipakurog sa akong kaunoran. Nalisang ako. Ug nabatyagan ko ang mga tunok sa kabalaka nga nanuyhakaw sa akong panit.
“Gitan-aw ko ang wall clock nga nagbitay kilid sa confession room. Alas dos na ang takna sa kahaponon. Oras na.
“Binitbit ang mga elemento alang sa misa ni Monsinyor Sarmiento, nagdali kong mipaingon sa sakyanan. Sagol dagan ang akong paglakaw gikan sa altar. Sa paghidangat ko sa ganghaan sa simbahan, tataw nga nasikpaw sa akong panan-aw ang tiyam sa itom nga dag-om nga nagyatyat didto sa kasadpan. Kahilakon na usab ang langit. Sa akong banabana, mobuhagay ang ulan sa dili madugay.
“Milahos ko sa garahe. Ug usa ka mangil-ad nga talan-awon ang nasugat sa akong mga mata. Nakita ko ang usa ka tawo nga nagbuy-od. Sinati ko ang iyang pagkasiya. Nabulit sa dugo ang gisul-ob niyang puting dentro.
“Dili ko makatuo sa akong nakita. Dili ug dili gayod. Busa gidapuwas ko ang gabon sa katahap ug tagimtim sa pagduhaduha nga nangapyot sa akong mga mata.
“Ug nasuta kong wala gayod ako magdamgo. Tinuod ang tanan kong nasaksihan. Gidugkal sa kahingawa ang akong kahiladman. Midagan ako paingon kaniya… Nagtaroy pa gihapon ang kutsilyo sa iyang walang dughan… Ug nakita ko ang iyang panan-aw nga milapos sa naglugitom nga dag-om, ang lapoy niyang mga mata daw nagsud-ong sa usa ka halayong esena.
“Nabuhian ko ang akong mga dala. Nagpasad sa salog ang mga ostiya ug naboak ang botelya nga gisudlan sa bino.
“Gisapwang ko siya. Ug sa hinurot kong tingog, ako misinggit. “Tabanngggg!…Si Monsinyor gidunggab.” Wala ko masayod kon may nakadungog ba kanako…
“Ug bisan sa kangutngot nga gibati sa akong kasingkasing ug sa makusog nga bunok sa ulan, tin-aw kong nakita ang natina nga mga ostiya ug ang nagsagol nga bino ug dugo nga midagayday paingon sa gawas…mitipon sa nagbanaw nga tubig-ulan.
“Hugot kong nakumo ang akong mga kamot… Midangoyngoy ang akong dughan… Nakahangad ako sa langit… Milugmaw sa akong mga mata ang mga luha nga gitukmod sa nag-ul-ol kong kasingkasing… Ug nabatyagan kong mingitngit ang akong panan-aw samtang inanay nga mingiob ang kalibotan…”
ANG DAKONG HAGIT
Ang dakong hagit sa mga magsusulat mao ang pagsulat sa mga hitabo sa iyang palibot. Mga hitabo nga naka-apekto sa iyang pagka siya. Aniay mga sugyot nga angayan tamdan ug mahimong i-develop alang sa usa ka dugokan sa mamugnaong mga obra:
1. Mga problema nga resulta sa pag-abusar sa kinaiyahan. Tipik niini mao ang pasagad nga pagpamutol sa kahoy, pagpasad sa mga basura nga nakaapekto sa agos sa tubig dinha sa mga kanal, mga illegal nga paagi sa pangisda, mga itom nga aso sa pabrika, oil spillage, ug uban pa nga nakadaot sa atong natural resources.
2. Mga linuog nga pagpatay sa mga magsisibya, peryodista ug labor leader. Kini nga mga hitabo angay suwaton sa paagi nga makatabang kita sa pag-umol sa public opinion.
3. Mga dunot nga sistema ug palisiya sa gobyerno. Adunay mga lider sa kagamhanan nga ang personal nila nga interes maoy gi-atiman, ug napasagdan ang katawhan nga maoy nagpalingkod kanila sa katungdanan.
4. Ang dili patas nga pagpatuman sa balaod sa agraryong reporma. Ang maong balaod wala gayod napatuman sa hingpit. Busa nindot kining himoon nga dugokan sa mga mamugnaong obra, labi na sa sugilanon.
Mga sugyot lamang kini. Ingon nga alagad sa arte, nakaseguro ko nga aduna pay mga butang nga inyong namatikdan sa inyong tagsa-tagsa ka katilingan nga angayan himoong dugokan sa sugilanon, balak o’ nobela. Kini ang akong hagit kaninyo.
PANAPOS
Ang pagsulat sa mga hitabo sa iyang katilingban maoy nag-unang kaakohan sa usa ka alagad sa arte. Tungod kay ang panud-ong sa usa ka alagad sa arte nahulma man gumikan sa mga panghitabo sa iyang katilingban, adunay siyay dakong tahas nga mopaambit niini ngadto sa uban pinaagi sa iyang mga mamugnaong obra, uban ang pangaliya, nga sa ginagmay lamang, makatabang kini paghulma sa public opinion.
Sa laing pagkasulti, ang elemento sa social realism diha sa mga balak ug sugilanon usa ka bug-at nga sambog nga dili basta-basta itutho sa mga magbabasa nga adunay kasingkasing nga nahigugma sa kalingkawasan, sa katitikan ug sa katilingban.
Salamat sa pagpaminaw.
Notes:
[1] Gikan sa Poetry and the Human Experience nga maoy Introduction ni Cirilo F. Baustista sa poetry collection sa tagsulat nga A Day in a Poet’s Life and Other Poems (NCCA, 2005)
[2] Gikan sa The Wild Braid: A Poet Reflects on a Century in the Garden by Stanley Kunitz with Genine Lentine (W.W. Norton, 2005)
[3] Kini nga balak maoy mananaog sa Unang Ganti sa tigi sa sinulatay og balak nga gipasiugdahan sa Bathalad-Mindanao niadtong 2006
[4] Kini nga sugilanon maoy mananaog sa Unang Ganti sa tigi sa sinulatay og sugilanon nga gipasiugdahan sa Davao Writers Guild niadtong 2009.


text:
Roma 9Ang Pulong Sa Dios (APSD-CEB)
Ang Dios ug ang mga Taga-Israel
9 Karon may isugilon pa ako kaninyo, ug tinuod kini kay anaa ako kang Cristo ug dili ako mamakak. Ang akong konsensya nga ginagamhan sa Espiritu Santo nagapamatuod usab nga tinuod ang akong isugilon, 2 nga hilabihan gayod ang kasubo ug kasakit sa akong kasingkasing 3 tungod sa akong mga katagilungsod ug kadugo. Kon mahimo pa lang unta palabihon ko nga ako ang tunglohon sa Dios ug ipahimulag kang Cristo aron lang nga maluwas sila sa silot. 4 Daghan silag mga kaayohan nga nadawat isip mga Israelinhon. Giisip sila sa Dios nga iyang mga anak; gipakitaan sila sa Dios sa iyang masulaw nga presensya; naghimo ang Dios ug mga kasabotan ngadto kanila; gihatag kanila ang Kasugoan; gitudloan sila sa husto nga pagsimba kaniya; daghan ang iyang mga saad kanila; 5 kaliwat sila sa mga pinili sa Dios niadtong unang panahon; ug sa ilang kaliwat naggikan si Cristo sa iyang pagkatawhanon, ang Dios nga makagagahom sa tanan ug dalaygon sa walay kataposan! Amen.
6 Apan bisan dili tanan kanila ang nagpulos niining mga pribilihiyo, wala kini magkahulogan nga wala tumana sa Dios ang iyang saad, kay dili tanan nga kaliwat ni Israel pinili sa Dios. 7 Dili tanan nga mga kaliwat ni Abraham maisip nga iya gayod nga mga kaliwat. Kay nag-ingon ang Dios kang Abraham nga ang mga anak lang ni Isaac ang ilhon nga iyang mga kaliwat. 8 Kini nagakahulogan nga dili tanan nga mga kaliwat ni Abraham maisip nga mga anak sa Dios, kondili ang gipanganak lang sumala sa gisaad kang Abraham. 9 Kay mao kini ang saad sa Dios kang Abraham: “Mobalik ako dinhi sa sunod nga tuig ug si Sara manganak ug lalaki.”
10 Ug pinaagi sa duha ka anak sa atong katigulangan nga si Isaac ug ni Rebeka gipakita usab sa Dios nga dili tanang kaliwat ni Abraham maisip nga iya gayod nga mga kaliwat. 11-12 Sa wala pa ipanganak ni Rebeka ang kaluha miingon ang Dios kaniya, “Ang magulang mag-alagad sa iyang manghod.” Gisulti niya kini sa dihang wala pa makahimo ang kaluha ug maayo o daotan, kay gusto niyang itudlo nga kon magpili siya ug tawo, dili tungod sa ilang maayo nga mga binuhatan kondili sumala sa iyang kabubut-on. 13 Ang Kasulatan nagaingon,
“Gihigugma ko si Jacob,
Apan wala ko higugmaa si Esau.”
14 Karon, unsa man ang atong ikasulti? Makaingon ba kita nga dili matarong ang Dios? Dili kana tinuod! 15 Kay nag-ingon ang Dios kang Moises, “Kaloy-an ko kadtong gusto ko nga kaloy-an.” 16 Busa ang pagpanalangin sa Dios dili tungod sa gusto o binuhatan sa tawo, kondili tungod lang gayod sa kalooy sa Dios. 17 Kay diha sa Kasulatan nag-ingon ang Dios ngadto sa Faraon, “Gibuhat ko ikaw nga hari, aron pinaagi sa akong himuon batok kanimo, ikapakita ko ang akong gahom, ug ang akong ngalan maila sa tanang tawo sa tibuok nga kalibotan.” 18 Busa ginakaloy-an sa Dios ang buot niyang kaloy-an, ug ginapagahi niya ang ulo sa mga tawo nga buot niya nga pagahion.
Ang Kasuko ug Kalooy sa Dios
19 Karon, basin kon adunay moingon kanako, “Kon mao kana, ngano bang pakasad-on man sa Dios ang tawo? Ug kinsa ba ang makabatok sa kabubut-on sa Dios?” 20 Apan kinsa ka ba nga molalis sa Dios? Kita mga binuhat lang sa Dios, busa dili kita makareklamo kaniya kon nganong gihimo niya kita nga sama niini. 21 Sama ba sa tigbuhat ug kolon. Magbuot siya kon unsa ang iyang buhaton sa lapok nga iyang ginakuptan. Kon buot niya, mahimo niya ang duha ka matang sa kolon pinaagi niadtong lapok: ang usa alang sa espesyal nga mga okasyon ug ang usa alang sa pang-ordinaryo.
22 Ingon niana ang gibuhat sa Dios. Buot niyang ipakita ang iyang gahom ug ang iyang kasuko sa mga tawo nga angayan nang silotan. Apan magbuot siya kon magpailob una siya niining mga tawhana nga iya unyang laglagon. 23 Ginabuhat niya kini aron nga ang iyang hilabihang kaayo ikapakita niya sa mga tawo nga iyang ginakaloy-an, nga giandam na niyang daan aron pasidunggan. 24 Ug kita mao ang iyang mga tinawag, dili lang gikan sa mga Judio kondili gikan usab sa mga dili Judio. 25 Mao kini ang giingon sa Dios sa libro ni Oseas,
“Ang dili akong katawhan,
tawgon ko nga ‘akong katawhan.’
Ug sila nga wala ko higugmaa kaniadto,
higugmaon ko na.
26 Ug ang mga tawo nga kanhi giingnan ko, ‘Kamo dili akong katawhan,’
tawgon nga ‘mga anak sa buhi nga Dios.’”
27 Mao usab kini ang giingon ni Isaias mahitungod sa mga Israelinhon: “Bisan sama sa balas sa baybayon ang kadaghanon sa kaliwat ni Israel, gamay ra kanila ang maluwas. 28 Kay sa labing madali silotan sa Dios ang mga tawo sa kalibotan ug kini mahitabo gayod.” 29 Nag-ingon usab si Isaias,
“Kon kita nga mga Israelinhon wala kaloy-i sa Dios nga Makagagahom,
wala gayoy mahibilin kanato,
kondili nangawala na unta kita sama sa mga tawo sa Sodoma ug Gomora.”
Ang Israel ug ang Maayong Balita
30 Ang buot kong ipasabot mao kini: ang mga dili Judio nga wala magtinguha nga pakamatarungon mao ang gipakamatarong sa Dios tungod kay nagtuo sila. 31 Apan ang mga Judio nga nagtinguha sa pagtuman sa Kasugoan aron pakamatarungon sila sa Dios wala makaangkon niini. 32 Ngano man? Kay imbis nga motuo ang mga Judio kang Jesu-Cristo, nagsalig hinuon sila sa ilang maayong mga binuhatan. Napandol sila sa “bato nga kapandolan.” 33 Sama sa giingon sa Dios sa Kasulatan,
“Nagbutang ako sa Zion ug bato nga kapandolan sa mga tawo.
Kadtong bato makapadam-ag kanila.
Apan ang mga tawo nga motuo niadto nga bato dili gayod maulawan.”