text:
COVER SUBJECT: ANG PAGKABANHAW NI JESUS—ANG KAHULUGAN SINI PARA SA IMO
Ang Pagkabanhaw ni Jesus—Natabo Gid Bala Ini?
ANG Griegong historian nga si Herodotus nga nagkabuhi 2,500 ka tuig ang nagligad, nag-istorya parte sa mga Egiptohanon sang iya adlaw. “Sa sinalusalo sang mga manggaranon,” sulat niya, “gindala sang isa ka lalaki pagkatapos sang panyapon ang kahoy nga imahen sang isa ka bangkay nga ara sa lungon, nga isa ukon duha ka maniko ang kalabaon. Ginpakita niya ini sa tanan, kag nagsiling ‘Mag-inom kag magkinalipay kay kon mapatay kamo, pareho lang kamo sa sining wala kabuhi nga butang.’”
Indi lang mga Egiptohanon ang may amo sina nga panimuot parte sa kabuhi kag kamatayon. Subong, pirme naton mabatian ang ekspresyon nga “Magkaon, mag-inom, kag magkinalipay.” Kon ang kabuhi matapos sa kamatayon, ngaa indi ka magpangalipay samtang buhi pa? Ngaa mangabudlay ka gid sa paghimo sing husto? Kon ang kamatayon amo ang katapusan, himua ang tanan nga gusto mo subong. May ginsiling man si apostol Pablo parte sa sini. Ginlaragway niya ang panimuot sang mga tawo nga wala nagapati sa pagkabanhaw: “Kon ang mga patay indi pagbanhawon, ‘magkaon kita kag mag-inom, kay buas mapatay kita.’”—1 Corinto 15:32.
Siempre, si Pablo wala nagapati nga ang mga patay kalimtan na lang sing bug-os. Kumbinsido sia nga ang mga patay mabuhi liwat kag may paglaum nga indi na gid mapatay. Ini nga pagtuo nabase sa importante gid nga hitabo, nga ang kamatuoran sini ginakabig niya nga indi mabali—ang pagkabanhaw * ni Jesucristo. Ang matuod, ina nga pagkabanhaw amo ang nagpabakod gid sa pagtuo sang mga disipulo sadto.
Pero ano ang kahulugan sang pagkabanhaw ni Jesus para sa aton? Paano naton masigurado nga natabo gid ini? Binagbinagon naton ang paathag ni Pablo parte sa sini sang nagsulat sia sa mga Cristiano sa Corinto.
ANO ABI KON WALA NABANHAW ANG CRISTO?
Ang pila ka Cristiano sa Corinto sadto naligban parte sa pagkabanhaw, kag ang iban gani wala gid nagapati sa sini. Sa iya nahauna nga sulat sa mga Cristiano didto, ginlista sang apostol ang mga resulta kon ang pagkabanhaw indi matuod. Nagsulat sia: “Sa pagkamatuod, kon wala sing pagkabanhaw sang mga patay, wala man mabanhaw si Cristo. Apang kon si Cristo wala mabanhaw, ang amon pagbantala wala gid sing pulos, kag ang amon pagtuo wala sing pulos. Dugang pa, masapwan man kami nga butig nga mga saksi sang Dios . . . Ang inyo pagtuo wala sing pulos; yara pa kamo sa inyo mga sala. . . . Sila man nga nagakatulog sa kamatayon nga nahiusa kay Cristo nadula sing bug-os.”—1 Corinto 15:13-18.
“Nagpakita sia sa kapin sa lima ka gatos ka kauturan sa isa ka higayon . . . Pagkatapos sina nagpakita sia kay Santiago, dayon sa tanan nga apostoles; apang sa katapusan nagpakita man sia sa akon.”—1 Corinto 15:6-8
Ang nagabukas nga pinamulong ni Pablo indi mabais: Kon ang mga patay indi pagbanhawon, wala man kuntani nabanhaw ang Cristo. Ano ang mangin resulta kon ang Cristo wala ginbanhaw? Mangin wala sing pulos kag isa ka kabutigan ang pagwali sang maayong balita. Dugang pa, ang pagkabanhaw sang Cristo amo ang panguna nga elemento sang panudlo sang Cristiano nga naangot sa pila ka sadsaran nga panudlo sang Biblia parte sa pagkasoberano sang Dios, sa iya ngalan, sa iya Ginharian, kag sa aton kaluwasan. Kon wala nabanhaw ang Cristo, ang mensahe nga ginpahayag ni Pablo kag sang iban nga apostoles mangin wala sing pulos.
May iban pa nga resulta. Kon ang Cristo wala nabanhaw, ang pagtuo sang mga Cristiano mangin wala sing pulos kag nabase sa kabutigan. Dugang pa, mahimo mangin kabutigan ang ginsiling ni Pablo kag sang iban pa parte sa pagkabanhaw ni Jesus kag sa nagbanhaw sa iya, si Jehova nga Dios. Mangin kabutigan man ang pagpati nga ang Cristo “napatay tungod sa aton mga sala”—kay kon ang Manluluwas mismo wala naluwas sa kamatayon, indi niya maluwas ang iban. (1 Corinto 15:3) Ginapakita sini nga ang mga Cristiano nga napatay, nga ang iban sa ila martir, napatay nga may sala nga paglaum nga pagabanhawon sila.
Naghinakop si Pablo: “Kon sa sini lamang nga kabuhi kita nagalaum kay Cristo, labing makaluluoy kita sa tanan nga tawo.” (1 Corinto 15:19) Pareho sa iban nga Cristiano, si Pablo nakaeksperiensia sing kadulaan, paghingabot, kabudlayan, kag nakaatubang sang kamatayon bangod nagpati sia sa pagkabanhaw kag sa iban pa nga nadalahig sa sini. Wala gid ini sing pulos kon kabutigan lang ang pagkabanhaw!
KON NGAA DAPAT KA MAGPATI
Wala ginhunahuna ni Pablo nga ang ginapatihan sang mga Cristiano nabase sa kabutigan. Nahibaluan niya nga si Jesus ginbanhaw, kag ginsumaryo niya ang mga pamatuod sa mga taga-Corinto, nga “si Cristo napatay tungod sa aton mga sala suno sa Kasulatan; nga ginlubong sia, huo, nga ginbanhaw sia sa ikatlo nga adlaw suno sa Kasulatan; nga nagpakita sia kay Cefas, dayon sa napulog-duha.” * Dayon si Pablo nagdugang: “Pagkatapos sina nagpakita sia sa kapin sa lima ka gatos ka kauturan sa isa ka higayon, nga ang kalabanan sa ila nagakabuhi pa tubtob karon, apang ang iban nagtulog na sa kamatayon. Pagkatapos sina nagpakita sia kay Santiago, dayon sa tanan nga apostoles; apang sa katapusan nagpakita man sia sa akon.”—1 Corinto 15:3-8.
May pagsalig si Pablo sa pagsiling nga ang Cristo napatay para sa aton mga sala, ginlubong, kag ginbanhaw. Ngaa sigurado gid sia sa sini? Ang isa ka rason amo ang pamatuod sang madamo nga nakasaksi. Ang ginbanhaw nga si Jesus nagpakita sa mga indibiduwal (lakip na kay Pablo mismo), sa gamay nga grupo, kag bisan sa 500 ka tawo, nga ang kalabanan nagduhaduha sang nabatian nila ang balita nga ginbanhaw si Jesus! (Lucas 24:1-11) Ang kalabanan nga nakasaksi buhi pa sang panahon ni Pablo kag puede mapamangkot para kompirmahon ang ila nakita. (1 Corinto 15:6) Kon isa ukon duha lang ang nakasaksi mahimo nga indi ini pagpatihan, pero ang testimonya sang 500 ukon sobra pa mabakod gid.
Talupangda man nga ginsambit ni Pablo sing makaduha nga ang kamatayon, paglubong, kag ang pagkabanhaw ni Jesus “suno sa Kasulatan.” Yadtong mga hitabo nagapakita nga ang mga tagna sa Hebreo nga Kasulatan parte sa Mesias natuman, kag nagapamatuod nga si Jesus amo gid ang ginpromisa nga Mesias.
Bisan pa sang mga testimonya sang mga nakasaksi kag sang Kasulatan, may mga nagaduhaduha gihapon sa pagkabanhaw ni Jesus. Ang pila nagasiling nga ang bangkay ni Jesus ginkawat sang iya mga disipulo kag dayon nangangkon sila nga nasaksihan nila ang iya pagkabanhaw. Pero, ang mga disipulo wala sing awtoridad ukon impluwensia batok sa mga soldado sang Roma nga nagabantay sa ganhaan sang lulubngan. Ang iban nagapangangkon nga ang pagpakita ni Jesus sang nabanhaw na sia ilusyon lamang. Pero ini nga pangangkon indi matuod bangod nagpakita sia sa madamo nga tawo sa lainlain nga tion. Dugang pa, rasonable bala nga patihan nga ang isa ka ilusyon magasugba kag magaserbe sang isda, pareho sang ginhimo sang nabanhaw nga si Jesus sa Galilea? (Juan 21:9-14) Ang isa bala ka ilusyon sa dagway sang tawo magaagda sa isa nga tandugon sia?—Lucas 24:36-39.
Nagasiling gihapon ang iban nga ang pagkabanhaw ginhimuhimo lang sang mga disipulo. Pero ano ang mabenepisyo nila kon himuon nila ini? Ang pagpanaksi parte sa pagkabanhaw magaresulta sa paghingabot, pagpaantos, kag kamatayon sang mga disipulo. Ngaa irisgo nila ang ila kabuhi para sakdagon ang kabutigan? Dugang pa, ginsugid nila una ang ila nasaksihan sa Jerusalem, sa mga manugpamatok mismo, nga nagapangita sang kahigayunan nga akusahan sila.
Ang pagkabanhaw amo ang naghatag sing kaisog sa mga disipulo nga magpanaksi parte sa ila Ginuo bisan sang mapintas nga paghingabot. Ang kamatuoran parte sa pagkabanhaw nangin panguna nga bahin sang Cristianong panudlo. Ang mga Cristiano sadto wala nagrisgo sang ila kabuhi para magpanaksi lamang sa isa ka maalam nga manunudlo nga ginpatay. Ginrisgo nila ang ila kabuhi para ipahayag ang pagkabanhaw ni Jesus bangod nagapamatuod ini nga sia ang Cristo, ang Anak sang Dios, isa ka gamhanan kag buhi nga persona nga nagasakdag kag nagagiya sa ila. Ang iya pagkabanhaw nagapahangop nga mabanhaw man sila. Gani, kon wala nabanhaw si Jesus, wala sang Cristianismo kag wala naton nabatian ang parte sa iya.
Gani, ano ang kahulugan sang pagkabanhaw sang Cristo para sa aton subong?
^ par. 5 Sa Biblia, ang Griegong tinaga nga gin-translate nga “pagkabanhaw” literal nga nagakahulugan “pagtindog liwat.” Ginapahangop sini nga ang tawo mabuhi liwat, nga may amo gihapon nga kinaiya, personalidad, kag handumanan.
^ par. 13 Ang “napulog-duha” isa man ka paagi sa pagpatuhoy sa “mga apostoles,” bisan pa nga 11 na lang sila sang napatay si Judas Iscariote. Sang isa ka bes, 10 lang sa ila ang nagrepresentar sa 12 kay indi nila kaupod sadto si Tomas.—Juan 20:24.


c: text/html

text:
Arangkada for October 28, 2007
HANGPON O DUDAHAN?
Ang mga loyalista ni Pres. Arroyo, salamat sa iyang pagpasaylo ni kanhi presidente Joseph Estrada, nakaamgo na nga ang tanang gihimo ni Arroyo sukad sa iyang paglingkod sa Malakanyang niadtong 2001 gitumong ra gyod diay sa pagpabilin niya sa gahom. Nga bentaha na lang ug kasagaran tsamba ra diay nga magkatakdo ang nasudnong interes ug ang iyang naghingapin nga kahigwaos sa pagpalambo sa iyang personal nga mga interes.
Ug di mahubit sa pung ang ilang pagmahay. Gipakaingon man gud nila nga bisan unsa kalig-on ang mga pasangil sa pagpanikas ug pagpangawat batok ni Arroyo ug sa mga tawo nga naglibot niya, mas takos ug mas kasaligan lang gihapon siyang manimon sa nasud ngadto sa hingpit nga kalamboan kay sa higpit ug namantsahan na sab niyang mga kaatbang.
-o0o-
Tungod sa ilang kahimangod, gipaabot nga ang mga dumadapig ni Arroyo mobakwi sa ilang pagpaluyo niya. Nga mahimong maoy gipasikaran ni kanhi presidente Fidel Ramos sa iyang pasidaan nga inihap na lang ang mga adlaw ni Arroyo sa Malakanyang. Gawas lang kon ang gipasabot ni Ramos mao ra nga di nang kalugwayan ang termino ni Arroyo lapas sa 2010.
Apan sa mosunod nga mga adlaw, maamgohan nilang Ramos ug sa mga dumadapig ni Arroyo nga di sila maoy magbuot magpabilin o mapalagpot ba si Arroyo sa gahom. Hagbay rang nasakmit ni Arroyo ang paglaban sa liderato sa militar ug kapolisan gikan ni Ramos. Ug mas hagbay rang nakamatngon si Arroyo nga wa siya magkinahanglan sa gugma sa kinabag-an sa katawhan aron mapadayon ang wa pa matiwas niyang pagtagbaw sa iyang kahakog sa dugang gahom ug katigayonan.
-o0o-
Napamatud-an ni Arroyo sa kusganon niyang pagbaraw sa matag suway sa politikanhong oposisyon pagsakmit sa gahom gikan niya nga ang iyang gikinahanglan mao ra nga di magkahiusa ang iyang mga kaatbang ug mga dumadapig batok niya. Way makalalis sa kamalampuson ni Arroyo pagsabong sa nagkalainlaing mga pundok nga nangahas paghagit niya.
Duha sa labing sinaligan niyang mga alyado, silang Ramos ug House Speaker Jose de Venecia, dakog natabang pagpalig-on sa iyang pagkontrolar sa nasud. Apan karong nihupas nang ilang kapuslanan, wa na managana si Arroyo pagsalindot nila.
-o0o-
Kon mangisog na si de Venecia pag-impeach si Arroyo inigbalik sa sesyon sa House karong Nobyembre 5, kapamatud-an ang iyang kahadlok nga ang mga kongresista nga iyang gibuhong atol sa lima na niya ka termino di managana pagtalikod niya aron pagtila sa tinuorayng tinubdan sa ilang puntil.
Gawas pa, di monopoliya ni Arroyo ang naghitinghiting nga ambisyon. Ang kadaghan sa taga oposisyon nga mag-ilog sa lideratong gisaad nga itahan ni Arroyo sa 2010, pun-an sa ilang kalibog hangpon o dudahan bang gawasnon nang si Erap, makapabuylo sa paghanig ni Arroyo nga way motandog niya inigkanaog na sa palasyo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mga Buhat 10
I Pagpa'ala'-na si Cornelio
si Pedro
1Ari si syudad Cesarea aniya' sinturyon+ nag'arunan Cornelio nga sakop si adda batalyon taga Italia. 2Rilihuso iya ngan matinu'uhon si rilihiyun-na si mga Hebro hasta i pamilya-na. Makibuwan-buwanon iya si mga magpanginahanglan ngan pirmi agparapangadyi'. 3Adda allaw sinan ngan mga alas tris si kuhap akakulaw iya maka'urusa kurulawan. Klarado gayod i pagkakulaw-na si anghel pinabawa-na si Diyos, nga padugok si iya ngan aminugad, “Cornelio!”
4Agbuslung-na pahalap si Cornelio i anghel bisan kon bali i katalaw-na ngan amatilaw, “Sinyor, ay i tuyu'-mo si ako?”
Anaruman i anghel, “I pagparapangadyi'-mo pati' i pagkamabinuwan-buwanun-mo si mga anggana' akapariho si halad nga anakka ari si langit sanglit tungod sinan pirmi kaw sa'intuman-na si Diyos. 5Anlihuga ina'anto pan syudad Jopa pag'ala' si addangan lalla nag'arunan Simon nga kilala liwat si aron Pedro. 6Makisangpot iya si ruma'-na si Simon paragbulad anit nga ag'istar matapit si kalawot.”
7Si pakapara'-na si anghel magbagaw si Cornelio, aman'o iya duwangan si mga rilihugun-na ngan addangan si mga tinapuran-na sundalo nga rilihuso. 8Ag'isturya-na si mga iya i dimu'an nagsumat-na si anghel, ngan aglihug-nay to mga iya pan Jopa.
I Sakulawan-na si Pedro
Maka'urusa Kurulawan
Buhat 11:5-14
9Ka'asumuhan amudto agra'unda'on si syudad i nagpanlihog. Sinan uras, agpanahik may si Pedro si hagdan pada'iray si patag binungbungan pagpangadyi'. 10Alinganto iya pero ga'i akapamangan tungod kay nagpara'andam pa hamok. Sinan uras aniya' sabuslungan-na nga pariho iya si mag'upi bisan kon kallat pa. 11Sakulawan-na nga angabri i langit ngan aniya' inanna' day tampi' nga bali lambo, nagtunton nga day nag'ingkutan si ampat kantu-na. 12Panno' to si dimu'an klasi si hayop, mananap, pati' manuk-manok. 13Mangno aniya' sapakalihan-na busis maminugad, “Pedro, anungguha, anmataya sinan ngan kakanon.”
14Anaruman si Pedro, “Ga'i ahimo, Paragdalum-ko! Ga'i pa ako akakakan bisan ay karniha nga marigsok o ma'in tugot pagkakan.”
15Sapakalihan-na gihapon i busis, “Dakaw agpinugad nga marigsok i naghimu-na na si Diyos limpyado.” 16Sin talloy to ahinabo' mangno nag'isa dayon i day tampi' pan langit.
17Dungan si pagpara'usa-na si Pedro kon ay i tuyu'-na si Diyos pagturo' pina'agi sito maka'urusa kurulawan, satuttutan-na si mga naglihug-na si Cornelio i ruma'-na si Simon. Agparapanunggo mga iya si yungud-na si pwirtahan-na si padir. 18Aman'o mga iya pagpatilaw kon ari ag'istar si Simon nga kilala liwat si aron Pedro.
19Si pagparapinsar-na pa si Pedro mahi'unong si maka'urusa kurulawan, agpakatu'an-na iya si Espirito, “Simon, aniya' tallungan lalla magpara'anda' si ka'aw. 20Sanglit paduwa'iha ngan dugukon dayon. Dakaw agruha-duha pagbaya' si mga iya kay ako gayod sinan i maglihog.”
21Paduwa'i si Pedro ngan agpinugad-na i mga lalla, “Ako i nagpara'anda'-bi. Ay kay pada'ito kam?”
22Anaruman i mga lalla, “Aglihug-na kami' si Cornelio nga sinturyon. Matadong iya a'a, matinu'uhon si rilihiyun-bi mga Hebro, ngan nagtahuran si dimu'an kaparihu-bi ari si Cesarea. Aniya' magbagaw si iya sagrado anghel nga pagpapada'iray kunta' si ka'aw ari si mga ruma'-na basi' akapakali si mga parahallingun-mo.” 23Mangno agpadayun-na si Pedro i mga lalla si ruma' bilang bisita-na.
Agwali si Pedro
ari si Ruma'-na si Cornelio
Ka'asumuhan amaya' si Pedro si mga iya, ngan aniya' mga kabugtu'an si pagtu'o tikang si Jopa magpamaya'. 24Si manunod allaw anakka kas Pedro ari si Cesarea. Agparapanimulat-na mga iya si Cornelio ngan agparapangagda-na i mga kabugtu'an-na pati' i mga matapit gayod kakurumpaniyahan-na. 25Si pag'isasallud-na si Pedro si ruma', agtupu'-na iya si Cornelio ngan pa'akkom si kitiran-na pagbuwan katalahuran. 26Pero agpatunggu-na iya si Pedro si pagpinugad, “Anungguha kay a'a may hamok ako parihu-mo.”
27Si pagparabagaw-na mga iya, pasallod si Pedro si ruma' ngan sakulawan-na i malabbat a'a magtiripon. 28Aminugad to si mga iya, “Sayod kam nga kuntra si bala'od kami' mga Hebro i pagpaki'adda o bisan pagbisita si mga ma'in Hebro. Pero agpakulaw-na si ako si Diyos nga gana' nagpinugad-ko marigsok bisan say aha'a. 29Sanglit si pag'ala' si ako, ga'i ako agbaribad; amaya' dayon ako. Ina'anto tilaw-ta may kam, ay kay agpa'ala'-bi ako?”
30Anaruman si Cornelio, “Ampat allaw na i pa'agi, agparapangadyi' ako si ruma'-ko mga alas tris si kuhap, pariho gihapon sito ka'urason. Aniya' lalla manhintak pakulaw atubang si ako nga masuri'aw i bisti-na 31ngan aminugad, ‘Cornelio, agpakalihan-na si Diyos i mga pangadyi'-mo ngan ag'intum-na i pagkamabinuwan-buwanun-mo si mga anggana'. 32Pa'ala'on si Simon nga kilala liwat si aron Pedro ari si Jopa. Bisita iya ari si ruma'-na si Simon paragbulad anit nga ag'istar matapit si kalawot.’ 33Sanglit agpalihugan-ta kaw dayon, ngan salamat si pagpada'itu-mo. Ina'anto atiya' kami' intiro atubang si Diyos pagpamati' si dimu'an nga nagtugun-na si ka'aw si Paragdalom pagsumat si kami'.”
34Mangno agtikang pagpahalling si Pedro, “Ina'anto pa hamok panabut-ko nga ungod bali' gana' pina'urug-na si Diyos 35kundi' ag'aku'-na i dimu'an a'a tikang si pala'in-la'in nasyon magpa'unra si iya ngan magparabuhat si katadungan. 36Akatu'anan kam si sumat nagpabawa-na si Diyos si mga a'a-na si Israel nga iya i pagpasamwak si mahalap sumat nga aniya' kamurayawan-na si a'a pina'agi si Jesu-Kristo nga Paragdalom si dimu'an. 37Akatu'anan kam si mahinabo' si bug'os prubinsya Judea nga agtikang ari si prubinsya Galilea pakahuman si pagparapasamwak-na si Juan mahi'unong si pagbunyag. 38Sapakalihan-bi kon agpapa'i-na si Diyos pagtu'in si Jesus nga taga Nasaret pina'agi si pagpa'ayup-na si Espirito Santo pati' pagbuwan gahom. Tungod kay aghuwang si iya i Diyos, agparalibot iya nga puro kahalapan i nagbuhat-na ngan agparapapindahan-na si mara'at espirito i dimu'an nagdaluman-na kas Satanas.
39“Tistigos kami' si dimu'an nagbuhat-na ari si Jerusalem hasta pa si bug'os nasyun-na si mga Hebro. Si pagmatay-na sito mga iya, agpabiyat-nay to mga iya si day sanga-na si kayo 40pero si katallo allaw, agbanhaw-na iya si Diyos ngan agpakulaw iya. 41Ga'i iya kinakulawan si dimu'an mga a'a, pero agpakulaw iya si kami' nga mga pinili'-na andang tistigos. Kami' i mga tistigos magtarangka' si pagkakan ngan pag'inom huwang si iya kahuman si pakabanhaw-na. 42Agtugunan-na kami' pagpasamwak si mga a'a ngan pagtistigos nga iya i huwis nagtu'inan-na si Diyos paghusgar si mga allom pati' si mga minatay. 43Agtistigos i dimu'an paragsumat-na si Diyos siray mahi'unong si iya nga bisan say i magtutu'o si iya, apasaylo i mga sala'-na pina'agi si gahum-na si arun-na.”
44Si pagparapahalling-na si Pedro sito mga allingon, pa'ayop i Espirito Santo si dimu'an magpamakali. 45Agpangusa i mga tinuri' magpanutu'o nga iya i mga Hebro magpamaya' si Pedro kay nagpumwan liwat bisan si mga ma'in Hebro i rigalo nga iya i Espirito Santo. 46Kinatu'anan to kay la'in na dina mga linggwahi i kinapakalihan nga nagparapahalling-na sito mga a'a ngan agparapandayaw mga iya si Diyos.
Mangno aminugad si Pedro, 47“Angay nayto kunta' mga a'a nga agpakabunyagan liwat si klasi nga naggamitan buwahi'. Aniya' pa ba' si ka'am mandiri' sito? Sigurado gana' kay ag'ayop na si mga iya i Espirito Santo pariho si pag'ayup-na si kita kam.” 48Sanglit agmando' iya pagbunyag si mga iya nga magpan'ako' si arun-na si Jesu-Kristo. Mangno aghawiran-na mga iya si Pedro bisan pira hamok allaw.


text:
1Unya mingbalik kita ug minggikan kita padulong sa kamingawan sa dalan paingon sa Dagat nga Mapula, sumala sa giingon ni Jehova kanako ug gilibut nato ang bukid sa Seir sa daghang mga adlaw. 2Ug si Jehova misulti kanako, nga nagaingon: 3Igo na ang paglibut ninyo niining bukira, patunong kamo ngadto sa amihanan. 4Ug sugoon mo ang katawohan, sa pag-ingon: Molatas kamo sa utlanan sa inyong mga igsoon ang mga anak ni Esau, nga nagpuyo sa Seir, ug sila mangahadlok kaninyo. Busa magbantay kamo pag-ayo: 5Dili kamo makig-away kanila; kay dili ko ihatag kaninyo ang ilang yuta, dili, bisan pa ang pagtunob sa lapalapa sa tiil; kay gihatag ko na kang Esau ang bukid sa Seir ingon nga panulondon. 6Sa salapi mopalit kamo kanila ug kalan-on, aron kamo makakaon; ug sa salapi mopalit usab kamo kanila ug tubig aron kamo makainum; 7Kay si Jehova nga imong Dios nagpanalangin kanimo sa tanan nga bulohaton sa imong kamot: siya nahibalo niining dakung kamingawan: niining kap-atan ka tuig si Jehova nga imong Dios nag-uban kanimo; walay bisan unsa nga nakulang kanimo. 8Busa giagian nato gikan sa atong mga igsoon, ang mga anak ni Esau, nga nagpuyo sa Seir gikan sa dalan sa Arabah gikan sa Elat ug gikan sa Eslon-geber. Ug mingbalik kita ug ming-agi sa dalan sa kamingawan sa Moab. 9Ug si Jehova miingon kanako: Dili ka magsamok kang Moab, dili ka usab makig-away kanila, kay dili ko ihatag kanimo ang pagpanag-iya sa iyang yuta, kay ako nang gihatag ang Ar nga panulondon sa mga anak ni Lot. 10(Ang mga Emimenhon nagpuyo, niini kaniadto, katawohan nga daku, ug daghan, ug hatag-as ingon sa mga higante; 11Kini sila usab naisip ingon nga mga Refeimhanon sama sa mga Anachanon; apan ang mga Moabhanon nagangalan kanila ug mga Emumehanon. 12Ug sa Seir nagpuyo kaniadto ang mga Horhanon, apan gipulihan sila sa mga anak ni Esau ug ilang gilaglag sila sa atubangan nila, ug nagpuyo sila sa dapit puli kanila, ingon sa gibuhat sa Israel sa yuta nga panulondon nga gihatag kanila ni Jehova). 13Karon, manindog kamo, miingon ako, ug umagi kamo sa sapa sa Sered. Ug ming-agi kita sa sapa sa Sered. 14Ug sa mga adlaw nga nanglakaw kita gikan sa Cades-barnea hangtud sa atong pag-abut sa sapa sa Sered, katloan ug walo ka tuig; hangtud nga nahurot ang tanan nga kaliwatan sa mga tawo sa panggubatan gikan sa taliwala sa campo sumala sa gipanumpa kanila ni Jehova. 15Labut pa ang kamot ni Jehova diha batok kanila aron sa paglaglag kanila gikan sa taliwala sa campo, hangtud nga nahurot sila. 16Busa nahitabo nga, sa pagkahurot ug sa pagkamatay sa tanan nga mga tawo sa panggubatan sa taliwala sa katawohan, 17Si Jehova misulti kanako, nga nagaingon: 18Ikaw moagi niining adlawa sa Ar, ang utlanan sa Moab. 19Ug sa magakahaduol ka sa atubangan sa mga anak sa Ammon; dili mo sila pagsamukon, dili ka usab maghilabut kanila; kay dili ko ihatag kanimo ang pagpanag-iya sa yuta sa mga anak sa Ammon; kay gihatag ko na kini nga panulondon sa mga anak ni Lot. 20(Kini usab naisip nga yuta sa mga Refeimhanon; si Refeim nagpuyo didto sa unang panahon; ug sila gihinganlan sa mga Ammonhon, mga Zomzomehanon. 21Usa ka katawohan nga daku, ug daghan, ug hatag-as ingon sa mga Anachanon, apan si Jehova naglaglag kanila sa atubangan sa mga Ammonhon, ug sila ming-ilis kanila, ug nagpuyo sila sa dapit puli kanila: 22Ingon sa gibuhat niya sa mga anak ni Esau nga nagpuyo sa Seir, sa diha nga gilaglag niya ang mga Horhanon, sa ilang atubangan, ug sila ming-ilis kanila, ug mingpuyo sila sa dapit puli kanila hangtud karon. 23Ug sa mga Avehanon, nga nagpuyo sa Haserim hangtud sa Gaza, ang mga Caftorhanon nga minggula sa Caftor naglaglag kanila, ug mingpuyo sila nga ilis kanila). 24Panindog kamo, panggikan kamo, ug manlabang kamo sa sapa sa Arnon: ania karon, gihatag ko sa imong kamot si Sihon, nga Amorehanon, ang hari sa Hesbon, ug ang iyang yuta; sugdi ninyo ang pagpanag-iya niini, ug magpakig-away kamo batok kaniya sa gubat. 25Niining adlawa magsugod ako sa pagbutang sa imong kahadlok, ug sa imong kalisang sa ibabaw sa mga katawohan nga anaa sa ilalum sa tibook nga langit; nga makadungog sa imong kabantug, ug magakurog ug magaguol tungod kanimo. 26Ug nagsugo ako ug mga maniniid gikan sa kamingawan sa Cedemoth ngadto kang Sihon, ang hari sa Hesbon, uban ang mga pulong sa pakigdait, nga nagaingon: 27Tugoti nga moagi ako sa imong yuta: magalakaw ako sa dalan, dili ako motipas ngadto sa too ni sa wala; 28Magabaligya ikaw kanako ug kalan-on nga baylo sa salapi, aron ako makakaon; ug magahatag ikaw kanako ug tubig nga baylo sa salapi, aron ako makainum; paagia lamang ako nga magalakaw. 29Ingon sa gibuhat kanako sa mga anak ni Esau nga nagpuyo sa Seir; ug sa mga Moabhanon, nga nagpuyo sa Ar; hangtud nga motabok ako sa Jordan ngadto sa yuta nga gihatag kanato ni Jehova nga atong Dios. 30Apan si Sihon nga hari sa Hesbon wala bumuot nga moagi kami sa kayutaan niya; kay si Jehova nga imong Dios nagpatig-a sa iyang espiritu, ug nagpatig-a sa iyang kasingkasing aron sa pagtugyan kaniya sa imong kamot ingon niining adlawa. 31Ug miingon kanako si Jehova: Ania karon, misugod ako sa paghatag sa atubangan mo kang Sihon ug sa iyang yuta: magsugod ka sa pagpanag-iya aron mapanunod mo ang iyang yuta. 32Ug misugat si Sihon kanato, siya ug ang tibook niya nga katawohan aron sa pagpakig-away didto sa Jaas. 33Ug si Jehova nga atong Dios nagtugyan kaniya sa atong atubangan; ug siya gipatay ta ug ang iyang mga anak nga lalake ug ang tibook niya nga katawohan. 34Ug niadtong panahona gikuha ta ang tanan niyang mga kalungsoran, ug gilaglag ta ang tanan nga mga lungsod nga may nagpuyo, lakip ang mga babaye ug mga bata: walay bisan usa nga gibilin ta. 35Kondili ang kahayupan lamang ang atong gikuha alang sa atong kaugalingon, uban ang mga inagaw sa kalungsoran nga atong naagaw. 36Gikan sa Aroer, nga anaa sa duol sa daplin sa sapa sa Arnon, ug sa lungsod nga anaa sa walog hangtud sa Galaad, walay lungsod nga hataas da alang kanato; tanan sila gitugyan ni Jehova nga atong Dios sa atong atubangan. 37Sa yuta lamang sa mga anak sa Ammon nga wala ka makadangat; ang tanan nga anaa sa daplin sa sapa sa Jaboc, ug ang mga lungsod sa kabukiran, ug bisan sa unsang dapita nga kanato gidili ni Jehova nga atong Dios.
Copyright
Learn More


text:
1Ug si Jehova misulti kang Moises, nga nagaingon: 2Isugo mo sa mga anak sa Israel nga papahawaon nila sa campo ang tanan nga sanlahon, ug ang tanang mga gipangagian sa mahugaw, ug ang tanan nga nabuling tungod sa minatay: 3Silang duruha, ang lalake ug ang babaye, papahawaon ninyo sila, sa gawas sa campo ibutang ninyo sila; aron dili mahugawan ang ilang campo diha sa taliwala diin ako nagapuyo. 4Ug kini gibuhat sa mga anak sa Israel, ug ilang gipapahawa sila gikan sa campo: ingon sa gipamulong ni Jehova kang Moises, mao nga gibuhat kini sa mga anak sa Israel. 5Ug si Jehova misulti kang Moises, nga nagaingon: 6Isulti mo sa mga anak sa Israel: Sa diha nga ang lalake kun ang babaye makabuhat ug bisan unsa nga sala nga gibuhat sa mga tawo, aron sa paglapas batok kang Jehova, ug kana nga kalaga sad-an man; 7Nan, magasugid siya sa iyang sala nga iyang nahimo: ug pagaulian niya ang tanan gayud tungod sa iyang sala, ug kini pun-an niya sa ikalima ka bahin, ug igahatag niadtong iyang gipakasad-an. 8Apan kong ang tawo walay kaubanan nga pagahatagan sa inuli tungod sa sala, ang igauli tungod sa sala nga gihimo alang kang Jehova, mamaiya sa sacerdote; labut pa sa carnero nga lake sa pagtabon-sa-sala, nga tungod niana gihimo ang pagtabon-sa-sala alang kaniya. 9Ug ang tagsatagsa ka halad-nga-binayaw sa tanang mga butang nga balaan sa mga anak sa Israel, nga gihatag sa sacerdote, mamaiya kini . 10Ug ang tagsatagsa ka butang nga ginabalaan sa tagsatagsa ka tawo, mamaiya kini: bisan unsa nga igahatag sa tawo sa sacerdote, kini mamaiya sa sacerdote . 11Ug si Jehova misulti kang Moises, nga nagaingon: 12Isulti mo sa mga anak sa Israel, ug ipamulong mo kanila: Kong ang asawa ni bisan kinsa nga tawo mahiligas ug magabuhat ug sala batok kaniya, 13Ug ang usa ka tawo makahigda ipon kaniya sa pagpakighilawas, ug ang iyang bana wala makakita niana, ug natago pa kana, ug siya nahugawan gayud, ug walay saksi batok kaniya, ug siya wala hisakpi sa pagbuhat; 14Ug moabut sa ibabaw niya ang espiritu sa pangabugho, ug siya magapangabugho sa iyang asawa, ug nahugawan siya: o kong moabut sa ibabaw niya ang espiritu sa pagpangabugho, ug magapangabugho siya sa iyang asawa, siya nga wala mahugawi: 15Nan dad-on sa bana ang iyang asawa ngadto sa sacerdote, ug siya magdala sa iyang halad alang kaniya, nga mao ang ikapulo ka bahin sa usa ka epha nga harina sa cebada; siya dili magabubo ug lana sa ibabaw niini, ni magabutang ug incienso sa ibabaw niini: kay kini halad-nga-kalan-on sa pangabugho, halad-nga-kalan-on sa paghinumdum, sa pagpahinumdum sa sala. 16Ug ang sacerdote magadala kaniya sa haduol, ug magapahaluna kaniya sa atubangan ni Jehova. 17Ug ang sacerdote magakuha ug tubig nga balaan sa usa ka saro: ug ang sacerdote magakuha sa abug nga anaa sa salog sa tabernaculo ug igabutang kini sa tubig. 18Ug ang sacerdote magapahamutang sa babaye sa atubangan ni Jehova, ug padunghayon ang buhok sa ulo sa babaye, ug igabutang sa iyang kamot ang halad-nga-kalan-on alang sa handumanan, nga mao ang halad-nga-kalan-on sa pangabugho: ug sa kamot sa sacerdote anaa ang mga tubig nga mapait nga maoy hinungdan sa pagtunglo. 19Ug ang asawa papanumpaon sa sacerdote, ug magaingon sa babaye: Kong walay bisan kinsa nga tawo nga nakakatulog uban kanimo, ug kong wala ka pa mahiligas ngadto sa kahugawan, sanglit anaa sa pagbulot-an sa imong bana, maluwas ka unta gikan niining mga tubig nga mapait nga maoy hinungdan sa pagtunglo. 20Apan kong ikaw mibulag sa imong bana, sanglit anaa ka sa pagbulot-an sa imong bana, ug kong ikaw nahugawan, ug ang usa ka lalake nakahigda uban kanimo, labut pa sa imong bana: 21Unya ang sacerdote magapapanumpa sa babaye uban sa panumpa nga panunglo, ug ang sacerdote magaingon sa babaye: Si Jehova magabuhat kanimo ug panunglo, ug sa panumpa sa taliwala sa imong katawohan, sa diha nga pagahulogon ni Jehova ang imong paa, ug ang imong lawas mohupong: 22Ug kining tubiga nga nagahatag ug panunglo mosulod sa imong kalawasan, ug mopahupong sa imong lawas ug magahulog sa imong paa. Ug ang babaye magaingon: Hinaut unta, hinaut unta. 23Ug ang sacerdote magasulat niining mga panunglo sa usa ka basahon, ug palaon niya kini ngadto sa mga tubig nga mapait. 24Ug igapainum niya sa babaye ang mga tubig nga mapait nga nagadala ug panunglo; ug ang mga tubig nga nagadala ug panunglo mosulod kaniya ug mahimong mapait. 25Ug pagakuhaon sa sacerdote gikan sa kamot sa babaye ang halad-nga-kalan-on sa pangabugho, ug igatabyog niya nga halad-nga-kalan-on sa atubangan ni Jehova, ug pagadad-on kini ngadto sa halaran: 26Ug ang sacerdote magakuha ug usa ka hakup sa halad-nga-kalan-on ingon nga handumanan niana, ug pagasunogon kini sa ibabaw sa halaran, ug sa human niini, ang babaye paimnon sa tubig. 27Ug sa diha nga ikapainum na kaniya ang tubig, unya mahitabo nga kong siya nahugaw, ug nakabuhat siya ug paglapas batok sa iyang bana, nan ang tubig nga nagadala ug panunglo, mosulod kaniya ug mahimong mapait, ug ang iyang lawas mohupong, ug mahulog ang iyang paa, ug ang babaye mahimong usa ka tinunglo sa taliwala sa iyang katawohan. 28Ug kong ang babaye wala mahugawi kondili nga mahinlo, unya siya maluwas, ug manamkon siya. 29Kini mao ang kasugoan sa pangabugho, sa diha nga ang asawa, sanglit anaa sa pagbulot-an sa bana, mahiligas siya, ug mahugawan siya; 30O sa diha nga moabut sa tawo ang espiritu sa pangabugho, ug siya mangabugho sa iyang asawa; nan pagapatindugon niya ang iyang asawa sa atubangan ni Jehova, ug pagabuhaton sa sacerdote kaniya ang tanan nga kasugoan. 31Ug ang lalake mahigawas sa pagkadautan, ug kadtong babayehana magadala sa pagkadautan.
Copyright
Learn More


text:
Numero 31Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
Ang Pagpakig-away sang mga Israelinhon batok sa mga Midianhon
31 Nagsiling ang Ginoo kay Moises, 2 “Balusi ang mga Midianhon tungod sang ila ginhimo sa mga Israelinhon. Pagkatapos mo nga mahimo ina, mapatay ka na.”
3 Gani nagsiling si Moises sa mga tawo, “Magpreparar ang iban sa inyo sa pagpakig-away sa mga Midianhon kay gusto sang Ginoo nga balusan ta ang mga Midianhon. 4 Ang kada tribo magpadala sang 1,000 ka tawo sa inaway.”
5 Gani 12,000 ka tawo nga naghalin sa dose ka tribo sang Israel ang nagpreparar para sa inaway. 6 Ginpadala sila ni Moises sa inaway, 1,000 halin sa kada tribo, nga ginapanguluhan ni Finehas nga anak ni Eleazar nga pari. Nagdala si Finehas sang mga kagamitan halin sa Tolda nga Ginapakigkitaan kag mga trumpeta para sa pagpaandam.
7 Nagpakig-away sila sa mga Midianhon, suno sa ginsugo sang Ginoo kay Moises kag ginpamatay nila ang tanan nga lalaki. 8 Lakip sa ginpamatay nila amo ang lima ka hari sang Midian nga sila ni Evi, Rekem, Zur, Hur, kag Reba. Ginpatay man nila si Balaam nga anak ni Beor paagi sa espada. 9 Ginbihag nila ang mga Midianhon nga mga babayi kag mga bata, kag ginpanguha nila ang ila mga kasapatan kag mga pagkabutang. 10 Ginpangsunog nila ang tanan nga banwa pati ang tanan nga kampo sang mga Midianhon. 11 Ginpangdala nila ang tanan nga ila naagaw, pati mga tawo kag mga sapat, 12 kay Moises, kay Eleazar nga pari, kag sa katilingban sang Israel didto sa ila kampo sa kapatagan sang Moab, sa higad sang Jordan malapit sa Jerico.
13 Ginsugata sila ni Moises, ni Eleazar nga pari, kag sang mga pangulo sang katilingban sang Israel sa guwa sang kampo. 14 Naakig si Moises sa mga opisyal sang mga soldado nga naghalin sa inaway. 15 Nagsiling si Moises sa ila, “Ngaa wala ninyo pagpamatya ang mga babayi? 16 Sila ang mga nagsunod sa laygay ni Balaam sa pagganyat sa mga Israelinhon sa pagsikway sa Ginoo didto sa Peor, kag tungod sini nag-abot ang kalalat-an sa katilingban sang Ginoo. 17 Gani pamatya ninyo ang tanan nga bata nga lalaki, kag ang tanan nga babayi nga nakaagi hulid sa lalaki. 18 Pero ibilin ninyo para sa inyo ang mga babayi nga wala pa nakaagi hulid sa lalaki. 19 Ang tanan sa inyo nga nakapatay ukon nakatandog sang patay kinahanglan nga magpabilin sa guwa sang kampo sa sulod sang pito ka adlaw. Sa ikatatlo kag sa ikapito nga adlaw, kinahanglan nga magpakatinlo kamo kag ang inyo mga bihag. 20 Tinlui ninyo ang tanan ninyo nga mga bayo, pati ang tanan ninyo nga kagamitan nga hinimo halin sa panit ukon sa balahibo sang kanding ukon sa kahoy.”
21 Dayon nagsiling si Eleazar nga pari sa mga soldado nga nagkadto sa inaway, “Amo ini ang mga pagsulundan sang kasuguan nga ginhatag sang Ginoo kay Moises: 22-23 Ang bisan ano nga butang nga indi masunog pareho sang bulawan, pilak, saway, salsalon, lata, ukon tingga kinahanglan nga inyo ibutang sa kalayo, agod mangin matinlo ini. Pagkatapos hugasan ini sang tubig nga ginagamit sa pagpakatinlo. Ang bisan ano nga indi masunog hugasan lang sang sini nga tubig. 24 Sa ikapito nga adlaw, kinahanglan nga labhan ninyo ang inyo mga bayo, kag dayon kabigon na kamo nga matinlo, kag makasulod na kamo sa kampo.”
Ang Pagpartida sang mga Inagaw
25 Nagsiling ang Ginoo kay Moises, 26 “Isipa ninyo ni Eleazar nga pari kag sang mga pangulo sang mga pamilya sang katilingban ang tanan nga tawo kag sapat nga nabihag. 27 Tungaon ninyo ini sa mga soldado nga nagpakig-away kag sa katilingban. 28 Halin sa parte sang mga soldado, magpain ka para sa Ginoo sang isa sa kada 500 nga mga bihag, tawo man ukon baka, asno, karnero, ukon kanding. 29 Ihatag mo ini kay Eleazar nga pari bilang parte sang Ginoo. 30 Halin sa parte sang mga Israelinhon, magpain ka sang isa sa kada 50 ka bihag, tawo man ukon baka, asno, karnero, kanding ukon iban nga mga sapat. Ihatag ini sa mga Levita nga amo ang responsable sa pag-atipan sang Tolda sang Ginoo.” 31 Gani ginhimo ni Moises kag ni Eleazar nga pari ang ginsugo sang Ginoo kay Moises.
32-35 Amo ini ang nakuha sang mga soldado sa inaway: 675,000 ka karnero, 72,000 ka baka, 61,000 ka asno, kag 32,000 ka babayi nga wala nakaagi hulid sa lalaki. 36-40 Amo ini ang katunga nga parte sang mga soldado nga nagpakig-away: 337,500 ka karnero, nga ang 675 sini ginhatag para sa Ginoo, 36,000 ka baka, nga ang 72 sini ginhatag para sa Ginoo, 30,500 ka asno, nga ang 61 sini ginhatag para sa Ginoo, kag 16,000 ka babayi, nga ang 32 sini ginhatag para sa Ginoo.
41 Ginhatag ni Moises kay Eleazar nga pari ang parte sang Ginoo suno sa ginsugo sa iya sang Ginoo. 42-46 Amo ini ang parte sang mga Israelinhon nga ginhatag sa ila ni Moises, nga katunga sang parte sang mga soldado nga nagpakig-away: 337,500 ka karnero, 36,000 ka baka, 30,500 ka asno, kag 16,000 ka babayi. 47 Halin sa sining parte sang mga Israelinhon, nagpain si Moises sang isa sa kada 50 ka tawo ukon sapat suno sa ginsugo sang Ginoo sa iya. Kag ginhatag niya ini sa mga Levita nga amo ang responsable sa pag-atipan sang Tolda sang Ginoo.
48 Dayon nagkadto kay Moises ang mga opisyal sang mga soldado 49 kag nagsiling sa iya, “Sir, gin-isip namon ang mga soldado nga sakop namon kag wala gid sing bisan isa nga kulang. 50 Gani ginahalad namon sa Ginoo ang bulawan nga mga butang nga amon nakuha sa inaway—mga pulseras sa butkon kag sa kamot, mga singsing, mga aritos, kag mga kulintas, agod makalikaw kami sa silot sang Ginoo.”
51 Ginbaton ni Moises kag ni Eleazar ining tanan nga bulawan nga mga alahas. 52 Ang kabug-aton sang sini nga mga bulawan nga gindala sang mga opisyal kag ginhalad ni Moises kag ni Eleazar sa Ginoo mga 200 ka kilo. 53 Halin ini sa mga nakuha sang tagsa ka soldado sa inaway. 54 Pagkabaton ni Moises kag ni Eleazar sang mga bulawan halin sa mga opisyal, gindala nila ini sa Tolda nga Ginapakigkitaan agod dumdumon sang Ginoo ang mga Israelinhon.


text:
KALIBO, AKLAN --- Arestado ro sangka turistang Chinese matapos nga magpanakaw sigon it mga eambong sa sangka boutique sa Brgy. Balabag sa isla it Boracay.
Ro suspek hay ginkilaeang si Chunna Liu, 36, taga-China ag nagabakasyon eamang sa isla.
Base sa report it Boracay Tourist Assistance Center (BTAC), nakit-an sa CCTV it nasambitang boutique ro pagbutang it suspek sa anang bag it baligyang eambong nga nagabalor it P1,900 ag sangka souvenir t-shirt nga may presyong P1,600.
Kat sitahon it saleslady hay ginhampak sigon raya it turista gamit ro anang bag ag nagpakamaeo.
Sa makaron hay nakakulong eon ro nasambitang turista.


text:
2 Timoteo int
Pagbulig Pagsabot Sito Surat
I magsurat sito, iya si apostol Pablo (1:1). Kulawin na hamok ari si pahina 394 pagpasayod si bug'os pagka'a'a-na si Pablo. Agsurat-nay to para si Timoteo, i dadi'-na nga hinigugma'-na (1:2). Ka'urugan i mag'isip nga agsurat-nay to si Pablo ngan 66 AD (mga 36 anyos kahuman abanhaw si Jesus) si kaduwa bisis kaprisu-na ari si Roma (1:16-17) tungod si pagparaturu'-na si mahalap sumat (1:12). Ahinabo' to ngan si Nero i Emperador si Roma. Bali gayod haya i pagkala'inan-na si kaduwa bisis kaprisu-na si Pablo ari si Roma kuntra ngan primiro. Si primiro bisis, nagpa'istar iya si adda ruma' nga gwardyado pero si kaduwa bisis, nagpa'anna' na iya si prisuhan nga bali tugnaw (4:13), nagpapariho iya si adda kriminal nga nagkadinahan (2:9). Agkuri i mga kumpaniya-na pag'anda' kon singnga iya nagtago' (1:17). Si pagsurat-na sito, akatu'anan si Pablo nga ma'in na pira i kamatayun-na (4:6-8).
Ato sito surat, ag'aghat-na si Pablo si Timoteo pagpadayon si katungdanan-na pag'antan si magpanutu'o (1:6-7) ngan i pagpadayon si pag'ilob bilang tangkod sundalo nga agsirbi si Kristo Jesus (2:3). Agtugunan-na si Pablo ato si Timoteo nga ga'i pagpanginano si mga diribati nga ga'i aggamit si kadunong hi'unong si mga tuluhu'an kay samok hamok sinan i tinakkahan-na (2:23). Lugod agmandu'an-na dina iya si Pablo pagpasamwak si allingun-na si Diyos (4:1-2).
Tungod kay akatu'anan may si Pablo nga ma'in na maliyat maratayon na iya, agpakibagawan-na si Timoteo nga pada'iray to dayon si iya (4:9,21).
I Pagtunga'-tunga' Sito Surat
1. I Pagpakilala (1:1-4)
2. I Pag'aghat si Timoteo Pagpadayon (1:3-18)
3. I mga Tamba Tugon si Tangkod Pagsirbi (2:1-13)
4. I Saruyagan-na si Diyos Magsirbi si Iya (2:14-26)
5. I mga Pada'an Hi'unong si Katapusan mga Allaw (3:1–4:8)
6. I Kamutangan-na si Pablo pati' i Makig'alayun-na (4:9-18)
7. I Ultimo mga Pangumusta (4:19-22)


text:
Mabatuan Mo si Satanas—Kag Madaug!
“Magtindog kamo batok [kay Satanas] kag mangin malig-on sa pagtuo.”
1. (a) Ngaa ang aton pagpakig-away kay Satanas importante gid sa karon? (b) Paano naton mahibaluan nga madaug naton si Satanas?
NAGAPAKIG-AWAY si Satanas sa mga hinaplas nga nagkalabilin kag sa “iban nga mga karnero.” (Juan 10:16) Luyag gid sang Yawa nga tukbon ang madamo nga alagad ni Jehova tubtob sa iya masarangan sa nabilin niya nga malip-ot nga tion. (Basaha ang Bugna 12:
2, 3. (a) Paano ang ideya nga wala nagaluntad si Satanas pabor sa Yawa? (b) Paano mo nahibaluan nga matuod si Satanas?
2 Madamo ang naham-ot sa ideya nga nagaluntad si Satanas. Para sa ila, si Satanas kag ang mga demonyo mga karakter lamang sa mga nobela, kalahadlukan nga mga pelikula, kag mga video game. Nagapati sila nga ang maalam nga mga tawo wala nagapati sa malaut nga mga espiritu. Sa banta mo naakig bala si Satanas kay ginapatihan nga mga uluistorya lamang sia kag ang iya indi makita nga mga kaupod? Wala gid! Kay man, mas mahapos bulagon ni Satanas ang mga hunahuna sang mga nagaduhaduha nga nagaluntad sia. (2 Cor. 4:4) Ang pagpasanyog sa ideya nga wala nagaluntad ang mga espiritu amo ang isa sa madamo nga paagi ni Satanas para patalangon ang mga tawo.
3 Bilang mga alagad ni Jehova, wala kita napatalang. Nahibaluan naton nga may Yawa gid, kay si Satanas ang nakig-istorya kay Eva paagi sa man-ug. (Gen. 3:
LIKAWI ANG BUGAL
4. Paano ginpakita ni Satanas nga puno sia sang bugal?
4 Si Satanas indi gid mapainubuson. Ang matuod, ang paghangkat sang isa ka espiritu nga tinuga sa soberanya ni Jehova kag naghimo sang iya kaugalingon nga tupong sa Dios amo ang pinakadaku nga halimbawa sang bugal kag pagkamahamkunon. Gani, ang isa ka paagi nga mabatuan naton si Satanas amo ang paglikaw sa bugal kag pagpalambo sang pagkamapainubuson. (Basaha ang 1 Pedro 5:5.) Pero ano ang bugal? Pirme bala ini malain?
5, 6. (a) Malain bala pirme ang bugal? Ipaathag. (b) Ano nga bugal ang makatalagam, kag ano ang mga halimbawa sa Biblia nga nagapakita sini?
5 Ang isa ka diksionaryo naglaragway sa bugal subong “pagbatyag nga may dignidad kag pagtahod sa kaugalingon” kag “ang kalipay nga nabatyagan bangod ikaw ukon ang mga tawo nga suod sa imo nakahimo ukon nakatigayon sing maayo nga butang.” Wala sing malain sa sini. Si apostol Pablo nagsiling sa mga taga-Tesalonica: “Ginapabugal namon kamo sa mga kongregasyon sang Dios bangod sang inyo pagbatas kag pagtuo bisan pa sang mga paghingabot kag mga kabudlayan nga inyo ginaantos.” (2 Tes. 1:4) Gani indi malain nga malipay sa hinimuan sang iban ukon magbatyag sing bugal sa aton kaugalingon. Wala man ginapaabot nga ikahuya naton ang aton pamilya, kultura, ukon lugar nga aton gindak-an.
6 Sa pihak nga bahin, may bugal nga makaguba sang aton kaangtanan sa iban kag pagpakig-abyan kay Jehova. Ini nga bugal amo ang rason kon ngaa maakig kita kag ginasikway naton ang kinahanglanon nga laygay imbes nga batunon ini sing mapainubuson. (Sal. 141:5) Ini nga sahi sang bugal ginlaragway subong “sobra nga pagpabalor sa kaugalingon” ukon “matinaastaason nga panimuot sang mga tawo nga nagapati, sa masami sing indi makatarunganon, nga mas maayo sila sangsa iban.” Ginakaugtan ni Jehova ang pagpabugal. (Ezeq. 33:28; Amos 6:8) Pero nalipay si Satanas kon mangin bugalon ang mga tawo, kay amo sini mismo ang iya kinaiya. Nanamian gid si Satanas sa pagpabugal ni Nimrod, sang Paraon, kag ni Absalom
7, 8. (a) Ano ang rasismo, kag ngaa isa ini ka sahi sang bugal? (b) Ipaathag kon paano maguba sang bugal ang paghidait sang kongregasyon.
7 Sa karon, ang mga tawo nangin bugalon sa pila ka makatalagam nga paagi. Ang bugal naangot kon kaisa sa rasismo. Ang isa ka diksionaryo naglaragway sa rasismo nga “diskriminasyon ukon kaakig sa mga tawo nga lain ang rasa” kag “ang pagpati nga ang mga tawo sa lainlain nga rasa may lainlain nga kinaiya kag ikasarang, gani may mga rasa nga mas mataas ukon mas manubo.” Ang bugal sa rasa nagresulta sa kinagamo, inaway, kag pagpatay pa gani sa madamo.
8 Siempre, indi ini dapat matabo sa kongregasyon. Pero, ang pagbaisay sang mga masigkatumuluo, nga kon kaisa bangod sa bugal, mahimo maglala. Matuod gid ini sang unang siglo nga mga Cristiano nga ginsulatan ni Santiago kag ginpamangkot: “Ano ang kabangdanan nga nagainaway kag nagabinangig kamo?” (Sant. 4:1) Huo, ang aton kaakig kag pagbatyag nga mas superyor kita makaapektar sa aton panghambal kag buhat, nga makasakit sa iban. (Hulu. 12:18) Maathag nga maguba sang bugal ang paghidait sang kongregasyon.
9. Paano ang Biblia nagabulig sa aton nga mabatuan ang rasismo kag iban pa nga sahi sang indi nagakaigo nga bugal? (Tan-awa ang piktyur sa umpisa sini nga artikulo.)
9 Kon may huyog kita nga magbatyag nga superyor sa iban, kinahanglan dumdumon naton nga “ginakangil-aran ni Jehova ang bisan sin-o nga bugalon sing tagipusuon.” (Hulu. 16:5) Kinahanglan man naton usisaon ang aton pagtamod sa mga tuhay ang rasa, nasyonalidad, ukon kultura. Kon indi naton pagdulaon ang bugal sa aton rasa kag pungsod, ginapanghiwala naton ang kamatuoran nga “ginhimo [sang Dios] halin sa isa ka tawo ang tagsa ka pungsod sang mga tawo.” (Binu. 17:26) Buot silingon, isa lang ang aton rasa kag ang tanan nga katawhan naghalin sa isa lang ka katigulangan, si Adan. Gani, wala gid sing pulos ang pagpati nga ang iban nga rasa mas superyor ukon mas manubo. Ini nga panghunahuna nahisuno gid sa padihot ni Satanas nga gub-on ang gugma kag paghiusa sang mga Cristiano. (Juan 13:35) Para mabatuan naton si Satanas kag madaug, dapat naton likawan ang tanan nga sahi sang indi nagakaigo nga bugal.
LIKAWI ANG MATERYALISMO KAG GUGMA SA KALIBUTAN
10, 11. (a) Ngaa mahapos magtubo ang aton gugma sa kalibutan? (b) Paano mahimo ginhigugma ni Demas ang kalibutan?
10 Si Satanas “ang manuggahom sini nga kalibutan,” kag yara ini sa iya gahom. (Juan 12:31; 1 Juan 5:
11 Maathag nga ang gugma sa kalibutan nakaapektar sa pila ka Cristiano sang unang siglo. Halimbawa, si Pablo nagsulat: “Ginbayaan ako ni Demas bangod ginhigugma niya ini nga sistema sang mga butang.” (2 Tim. 4:
12. Sa ano nga mga paagi mahimo kita mabiktima sang “limbong sang manggad”?
12 Mahimo man ini matabo sa aton. Subong mga Cristiano, normal lamang nga gusto naton iaman ang aton materyal nga kinahanglanon kag sang aton pamilya. (1 Tim. 5:8) Gusto ni Jehova nga komportable ang aton kabuhi
LIKAWI ANG SEKSUWAL NGA IMORALIDAD
13. Paano ginpasanyog sang kalibutan ang tiko nga pagtamod sa kasal kag pagpakigsekso?
13 Ang isa pa ka siod sa kalibutan ni Satanas amo ang seksuwal nga imoralidad. Para sa madamo karon, tama ka estrikto kag dinumaan na ang pagkamainunungon sa tiayon, kag bisan ang kasal mismo. Halimbawa, ang isa ka sikat nga artista nga babayi nagsiling: “Pareho nga imposible ang monogamya sa lalaki kag sa babayi. Wala ako sang kilala nga mainunungon ukon gusto mangin mainunungon.” Ang isa ka artista nga lalaki nagsiling: “Indi ko sigurado kon natural gid man sa aton nga makaupod ang isa ka tawo sa bilog naton nga kabuhi.” Nalipay gid si Satanas kon ginaguba sang sikat nga mga tawo ang regalo sang Dios nga pag-asawahay. Pat-od nga indi gusto sang Yawa nga ipasanyog ini nga kahimusan ukon makita ini nga magmadinalag-on. Para mabatuan naton kag madaug si Satanas, dapat naton tumanon ang kahimusan sang Dios sa pag-asawahay.
14, 15. Paano naton malikawan ang seksuwal nga imoralidad?
14 May tiayon man kita ukon wala, dapat gid naton panikasugan nga likawan ang tanan nga sahi sang seksuwal nga imoralidad. Mahapos bala ini? Indi gid! Halimbawa, kon pamatan-on ka pa mahimo nabatian mo ang imo mga klasmeyt nga nagapabugal nga nakapakigsekso na sila ukon parte sa sexting, nga ginakabig sa iban nga lugar nga pornograpiya. Ang Biblia nagsiling: “Ang padayon nga nagahimo sing seksuwal nga imoralidad nagapakasala batok sa iya kaugalingon nga lawas.” (1 Cor. 6:
15 Kon ginasulay ka nga maghimo sang seksuwal nga imoralidad, ano ang himuon mo? Batuna nga may mga kaluyahon ka. (Roma 7:
16. Paano gin-atubang ni Jesus ang pagsulay ni Satanas, kag ano ang matun-an naton sa iya halimbawa?
16 Si Jesus naghatag sa aton sing maayo nga halimbawa kon paano batuan ang mga pagsulay. Wala sia madaya sang mga promisa ni Satanas, ukon ginpamensaran pa niya kon ano ang maayo kag indi. Sa baylo, gilayon sia nga nagsabat: “Nasulat na.” (Basaha ang Mateo 4:
DAUGA ANG PAGPAKIG-AWAY PAAGI SA PAGBATAS
17, 18. (a) Ano pa ang iban nga ginagamit ni Satanas, kag ngaa indi na kita dapat makibot sa sini? (b) Ano ang matabo kay Satanas, kag paano ini makapalig-on sa imo nga magbatas?
17 PAng bugal, materyalismo, kag seksuwal nga imoralidad tatlo lamang sa mga paagi ni Satanas. Madamo pa sia sing ginagamit. Halimbawa, ang pila ka Cristiano nagaatubang sing pagpamatok sang ila pamilya, pagpakahuya sang ila mga klasmeyt, ukon bisan gani pagdumili sang gobierno sa pagbantala. Wala na kita nakibot sa sini nga mga kabudlayan, kay si Jesus nagpaandam sa iya mga sumulunod: “Dumtan kamo sang tanan nga tawo bangod sa akon ngalan, apang ang nagbatas tubtob sa katapusan maluwas.”
18 Paano naton mabatuan si Satanas kag madaug? Ginsilingan ni Jesus ang iya mga disipulo: “Paagi sa inyo pagbatas, matipigan ninyo ang inyo kabuhi.” (Luc. 21:19) Wala sing mahimo ang tawo nga permanente nga makahalit sa aton. Wala sing makakuha sang aton hamili nga pagpakig-abyan sa Dios luwas lang kon tugutan naton ini. (Roma 8:


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for May 7, 2009
MAS DAKONG HULGA
Kon ang tuyo sa kagamhanan mao lang ang pagpanalipod sa nasud gikan sa makamatay nga kagaw sa hilanat, nga nagsugod sa Mexico ug paspas nga nikatap sa Estados Unidos, Canada ug ubang kanasuran, himuon niya ang mosunod:
· Tanggungon niya ang tanang pasahero sa tanang flights sa ayroplano gikan sa mga nasud nga nasudlan na sa kagaw ug buhian lang sila kon matino na nga di makatakod sa lokal nga mga molupyo; ug
· Did-an sa labing daling panahon ang pagtugpa sa mga ayroplano ug pagdunggo sa mga barko gikan sa mga nasud nga natakdan na sa makamatay nga kagaw.
-o0o-
Apan unsa may kapuslanan kon mapugngan tuod ang sakit apan magkaguliyang sab ang katawhan ug mainutil sab ang nasudnong ekonomiya? Mao nga kinahanglang balansehon sa kagamhanan ang iyang mga lakang. Kinahanglang tak-opan ang tanang lutsanan sa kagaw sa paagi nga di hingpit nga mabalda ang inadlawng kalihokan sa mga molupyo.
Di na hinuon bag-o ang kalibotanong hulga sa kahimsog nga ato karong giatubang. Gawas sa mas dagkong epidemiya nga nahiagoman sa atong katiguwangan, nasinati na sab sa atong panahon ang SARS (severe acute respiratory system) ug ang bird flu. Nakalingkawas ang Pilipinas gikan sa maong mga katalagman. Apan di tungod sa katakos ug kahingpit sa pangandam sa kagamhanan.
-o0o-
Pipila sa buslot sa mga pangandam karon batok sa makamatay nga kagaw sa hilanat nga nabantayan:
· Gitanggong ang mga gidudahan nga natakdan sa kagaw sud lang sa 24 oras, lahi sa gihimo sa Hong Kong ug ubang kanasuran nga pagtanggong sa mga gidudahan sud sa pito ngadto sa napu ka adlaw nga mao ang incubation period sa kagaw; ug
· Way klarong listahan sa kaubang mga pasahero kon simbako makaplagan nga nataptan gyod sa kagaw ang mga gidudahan, nasobrahan ang pagsalig nga tumanon ang tugon nga magpahiling dayon sila kon motaas ang temperatura ug maglain ang ilang paminaw.
-o0o-
Ang makamatay nga kagaw sa hilanat di ingon ana kakahadlokan nga di na ta manggawas sa atong mga pinuy-anan, di na manrabaho ug likayan na nato nga morang mga sanglahon ang atong mga silingan. Ang kagaw kon moabot na man gyod sa atong nataran di masagang pinaagi sa taphaw nga mascara ni mahudlat sa usa ka milyon ka kapsula nga wa pa masuwayi kon magsilbi ba batok sa kagaw nga karon pa nailhi.Makatabang sa tanang hingtungdan kon magpadayon sa atong naandang kalihokan—sa atong naandang pagpanlimpiyo sa atong kaugalingon, naandang pagpanghunaw sa kamot ug naandang pagtabon sa atong baba kon moubo ug moatsi. Mas daghang nangamatay tungod sa kahugaw sa atong palibot ug sa pagkagusbat sa atong kalikopan. Mas daghang nakalas tungod sa katimawa sa kinabag-an ug sa pagpabaya sa kagamhanan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Genesis 48Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
Si Manase Kag si Efraim
48 Sang ulihi may nagsugid kay Jose nga nagamasakit ang iya amay nga si Jacob. Gani gindala niya ang iya duha ka anak nga si Manase kag si Efraim kag nagkadto sa iya. 2 Sang ginsugiran si Jacob nga nag-abot ang iya anak nga si Jose, gintinguhaan niya nga makapungko sa iya hiligdaan. 3 Nagsiling si Jacob kay Jose, “Sang didto pa ako sa Luz, sa duta sang Canaan, nagpakita sa akon ang Makagagahom nga Dios kag ginbendisyunan niya ako. 4 Siling niya, ‘Hatagan ko ikaw sang madamo nga mga kaliwat agod mangin amay ka sang madamo nga mga katawhan. Kag ihatag ko ang ini nga duta sang Canaan sa imo mga kaliwat kag mangin ila ini hasta san-o.”
5 Nagpadayon si Jacob sa pagsiling, “Ang duha mo ka anak nga si Efraim kag si Manase, nga natawo diri sa Egipto antes ako mag-abot, kabigon ko nga akon mga anak. Gani pareho kay Reuben kag kay Simeon, magahalin man sa ila ang mga Israelinhon nga mga tribo. 6 Pero ang masunod mo nga mga anak magapabilin nga imo, kag makabaton sila sang palanublion halin kay Efraim kag kay Manase.”
7 Dayon nagsiling pa gid siya, “Nadumduman ko ang pagkapatay sang imo iloy. Halin kami sadto sa Padan kag nagapanglakaton sa duta sang Canaan. Malapit na kami sa Efrat sang mapatay siya, gani ginlubong ko na lang siya sa higad sang dalan nga pakadto sa Efrat.” (Ang Efrat gintawag subong nga Betlehem.)
8 Sang makita ni Israel ang mga anak ni Jose, nagpamangkot siya, “Sin-o sila?” 9 Nagsabat si Jose, “Sila ang akon mga anak nga ginhatag sa akon sang Dios diri sa Egipto.” Dayon nagsiling si Israel, “Dal-a sila diri sa akon agod mabendisyunan ko sila.” 10 Daw indi na makakita si Israel tungod sa iya katigulangon, gani gindala ni Jose ang iya mga anak palapit kay Israel. Ginhakos sila ni Israel kag ginhalukan. 11 Nagsiling si Israel kay Jose, “Wala na gid ako maglaom nga makita ko pa ikaw, pero karon gintugot sang Dios nga indi lang ikaw ang akon makita kundi pati man ang imo mga anak.”
12 Ginkuha dayon ni Jose ang iya mga anak sa sabak ni Israel kag nagluhod siya bilang pagtahod sa iya amay. 13 Dayon ginpapalapit niya liwat ang iya mga anak sa ila lolo agod bendisyunan sila. Si Efraim sa may tuo ni Jose, bali sa wala ni Israel; kag si Manase sa may wala ni Jose, bali sa tuo ni Israel. 14 Pero gintungtong ni Israel ang iya tuo nga kamot sa ulo ni Efraim nga amo ang manghod, kag gintungtong niya ang iya wala nga kamot sa ulo ni Manase nga amo ang magulang. 15 Dayon ginbendisyunan niya sila nga nagasiling,
“Kabay pa nga bendisyunan ini nga mga bata sang Dios nga gin-alagad sang akon katigulangan nga si Abraham kag si Isaac, nga amo man ang Dios nga nagabantay sa akon halin sang akon pagkatawo hasta subong.
16 Kag kabay pa nga bendisyunan man sila sang anghel nga nagluwas sa akon sa tanan nga katalagman.
Kabay pa nga madumduman ako kag ang akon katigulangan nga si Abraham kag si Isaac paagi sa ila.
Kag kabay pa nga magdamo gid sila sa kalibutan.”
17 Pagkakita ni Jose nga ginatungtong sang iya amay ang iya tuo nga kamot sa ulo ni Efraim, abi niya nagsala siya. Gani gin-uyatan niya ang kamot sang iya amay agod sayluhon kay Manase, 18 kag nagsiling, “Tay, indi ina amo. Ari ang magulang; itungtong ang imo tuo nga kamot sa iya ulo.” 19 Pero nagsabat ang iya amay, “Huo, nahibaluan ko man anak. Ang mga kaliwat ni Manase mangin bantog man nga katawhan. Pero mas mangin bantog ang mga kaliwat ni Efraim kag mangin madamo sila nga mga grupo sang mga katawhan.” 20 Gani ginhimo niya si Efraim nga labaw sang sa kay Manase. Kag sang sadto nga adlaw, ginbendisyunan niya sila nga nagasiling, “Pagagamiton sang mga Israelinhon ang inyo mga ngalan sa pagbendisyon. Magasiling sila, ‘Kabay pa nga pakamaayuhon ka sang Dios pareho kay Efraim kag kay Manase.’”
21 Dayon nagsiling si Israel kay Jose, “Madali na lang ako mapatay, pero indi kamo magkabalaka kay pagaupdan kamo sang Dios kag pabalikon sa duta sang inyo katigulangan. 22 Kag ikaw Jose ang magapanubli sang Shekem kag indi ang imo mga utod. Ina nga lugar naangkon ko sa pagpakig-away sa mga Amornon.”


text:
Iningles
Ang pinulongang Ingles o Iningles/Ininggles usa ka pinulongang Indo-Uropeyo (sa sanga sa Kasadpang Hermaniko), nga orihinal nga gitabi sa Inglatera, sa Hiniusang Gingharian kun UK. Kini ang primerong lenggwahe (ang gitabi sa mayoriya sa populasyon) sa Australya, Canada, Estados Unidos, Hiniusang Gingharian, Irlanda, ug New Zealand. Sa karon, daghang nasod Iningles ang usa sa mga opisyal nga pinulongan, apil na ang Pilipinas (gisakop sa Amerika) ug ang mga miyembrong nasod sa Komonwelt sa Britanya sama sa Indya ug Habagatang Aprika.
Ang Iningles mao ang kasagarang gigamit sa mga internasyonal nga organisasyon ug diplomasya (Prinanses kaniadto), ug sa siyensya ug teknolohiya apil na ang Internet.
Kini nga pinulongan napasikat sa kalibotan sugod lang sa ika-20 siglo tungod sa kolonyalismo ug globalisasyon diin ang Britanya ug Estados Unidos nga parehong maimpluwensyang nasod, mao ang mga nagsabwag niining pinulongan.


text:
Internet
Ang Internet mao ang tawag sa kinalibutan nga paghiusa sa mga computer nga usa ka paagi sa paghatag ug pagkuha sa mga data sa nagkalainlain nga mga computer sa laing bahin sa kalibotan. Gitawag pod kini nga Information Superhighway o labing-dakong agianan sa impormasyon.
Mga sulod
- 1 Terminolohiya
- 2 Kasaysayan
- 3 Internet Karon
- 4 Sagad nga gamit sa Internet
- 5 Internet by region
- 6 Pagsulod sa Internet
- 7 Pagdawat sa Katawhan
Terminolohiya[usba | edit source]
Ang Internet ug ang World Wide Web dili usa, sukwahi sa pagtuo sa kadaghanan. Ang internet ang paghiusa sa mga nagkasumpay-sumpay nga pundok sa mga computer, nga gisumpay pinaagi sa mga copper wires, fiber-optic cables, wireless connections, ug uban pa. Samtang ang Web usa ka tigum sa nagkasumpay sumpay nga mga dokumento ug uban pa nga mga resources, nga nagkasumpay pinaagi sa hyperlink ug URL. Ang World Wide Web usa sa mga serbisyo nga makuha sa Internet, uban sa nagkalainlain pa sama sa e-mail, file sharing, online gaming ug uban pa. Ang "Internet" ug ang "Web" kasagaran nga magkailis sa dili teknikal nga paggamit.
Kasaysayan[usba | edit source]
Pagkamugna[usba | edit source]
Ang paglansad sa USSR sa Sputnik ang nagtukmod sa United States nga maghimo og Advanced Research Projects Agency, giila isip ARPA, sa Pebrero sa 1958 para sa pagkuha balik sa pagpangulo sa teknolohiya. Naghimo ang ARPA og Information Processing Technology Office (IPTO) sa pagdugang pa sa research sa programang Semi Automatic Ground Environment (SAGE), nga naghiusa og sistema sa mga radar sa kadak-on sa usa ka nasod sa unang higayon. Napili si J. C. R. Licklider isip pangulo sa IPTO, ug nakita ang universal networking isip usa ka potensyal sa paghiusa sa human revolution. Mibalhin si Licklider gikan sa Psycho-Acoustic Laboratory sa Harvard University ngadto sa MIT sa tuig 1950, human na interesado sa information technology. Sa MIT, nagserbisyo siya sa kumiti nga naghimo sa Lincoln Laboratory ug nagtrabaho sa SAGE project. Sa tuig 1957, nahimo siyang Vice President sa BBN, diin iyang gipalit ang una nga produksyon nga PDP-1 computer ug nagpasi-ugda sa kinaunhan nga pagpakita sa publiko sa time-sharing.


text:
2 Pedro 2Ang Pulong Sa Dios (APSD-CEB)
Ang Mini nga mga Magtutudlo
2 Apan kaniadto may mini usab nga mga propeta diha sa katawhan sa Israel. Sama usab niini ang mahitabo kaninyo: may mini nga mga magtutudlo nga motungha diha kaninyo. Magdala sila sa pagtulon-an nga maoy makaguba sa inyong pagtuo sa Dios. Isalikway gani nila ang Ginoo nga nagtubos kanila. Busa sa madali silotan sila sa Dios. 2 Daghan ang mosunod sa ilang makauulaw nga binuhatan. Ug tamayon sa mga tawo ang kamatuoran nga atong ginasunod tungod kanila. 3 Kining mini nga mga magtutudlo maghimo ug mga tinumotumo nga sugilanon aron panapian kamo nila. Wala sila masayod nga dugay na sila nga hinukman sa Dios, ug hapit na silang malaglag.
4 Wala gani kaloy-i sa Dios ang mga anghel nga nagpakasala kaniadto. Gipriso hinuon sila sa lawom ug mangiob nga bung-aw, ug atua sila didto hangtod sa Adlaw sa Paghukom. 5 Wala gani niya kaloy-i ang mga tawo kaniadto nga dili diosnon, gipalunopan hinuon niya ang kalibotan ug nangamatay silang tanan. Apan giluwas niya si Noe nga nagsangyaw sa pagkamatarong ug ang pito niya ka kauban. 6 Agig silot gisunog sa Dios ang mga siyudad sa Sodoma ug Gomora aron ipakita kon unsa ang mahitabo sa mga tawo nga dili diosnon. 7-8 Apan giluwas niya si Lot tungod kay matarong kini, ug nasubo gayod sa mga malaw-ay nga binuhatan sa iyang mga katagilungsod nga walay mga baroganan. Adlaw-adlaw nakita ug nadungog ni Lot ang ilang daotan nga mga binuhatan sa dihang nagpuyo siya uban kanila, ug kini nakapasubo kanunay kaniya. 9 Dinhi makita nato nga ang Ginoo makahimo pagluwas sa mga diosnon kon moabot kanila ang mga pagsulay, ug pagsilot sa mga daotan hangtod sa Adlaw sa Paghukom, 10 ilabi na gayod niadtong mga tawo nga dili magpasakop kaniya ug nagsunod lang sa ilang mahugaw nga mga tinguha.
Kining mini nga mga magtutudlo nga akong gihisgotan mga mapangahason ug mapahitas-on, ug wala silay kahadlok nga motamay sa gamhanan nga mga binuhat. 11 Bisan gani ang mga anghel nga mas kusgan ug mas gamhanan pa niining mga mini nga magtutudlo wala magtamay sa gamhanan nga mga binuhat sa dihang ilang gisulti ang gipakanaog nga hukom sa Dios alang kanila. 12 Apan kining mga tawhana nagtamay sa mga butang nga wala gani nila masabti. Sama sila sa mga mananap nga walay paghunahuna kon unsay ilang ginabuhat, ug walay lain nga dangatan kondili dakpon ug patyon. Laglagon gayod kining mga tawhana. 13 Mao kini ang balos sa ilang ginabuhat nga daotan ngadto sa uban. Ang ilang giisip nga kalipay mao ang pagbuhat sa mga makauulaw nga binuhatan nga ilang nagustohan bisan adlawng dako. Mao kining mga tawhana ang nagabuling ug nagahatag ug kaulawan kaninyo kon makita sila uban sa inyong panagtigom, kay ang ilang tinuod nga katuyoan sa ilang pag-uban kaninyo sa pagpangaon mao lang ang paglimbong kaninyo. 14 Kon motan-aw sila sa mga babaye maghunahuna dayon sila sa pagpamaye. Wala sila pul-i sa pagpakasala ug ginatintal pa gayod nila ang mga huyang sa pagtuo aron magpakasala. Nabatasan na nila ang pagkahakog. Tinunglo na sila sa Dios! 15 Gibiyaan nila ang matarong nga mga pagtulon-an, busa nahisalaag sila. Gisunod nila ang gibuhat sa anak ni Beor nga si Balaam nga misugot nga suholan sa pagbuhat ug daotan. 16 Ug tungod kay gilapas niya ang sugo sa Dios, gibadlong siya pinaagi sa asno nga misulti sama sa tawo, busa napugngan siya sa iya untang binuang nga pagabuhaton.
17 Kining mini nga mga magtutudlo nahisama sa mga tuboran nga nahubsan ug sa mga panganod nga ginapalid sa kusog nga hangin. Busa gitagana na sa Dios alang kanila ang lugar nga mangitngit kaayo. 18 Ginagamit nila ang makadani nga mga pulong, apan walay pulos ang ilang ginasulti. Pinaagi sa ilang pagtudlo nga dili kuno daotan ang pagsunod sa lawasnon nga kailibgon, ginatintal nila ang mga tawo nga bag-o pa lang mibulag sa mga tawo nga nagpakasala. 19 Gisaad nila ang kagawasan ngadto sa mga mosunod kanila, apan sila mismo malaglag tungod sa sala nga nag-ulipon kanila. Kay ang tawo ulipon sa bisan unsa nga nagagahom kaniya. 20 Ang mga tawo nga nakaila na kang Ginoong Jesu-Cristo nga atong Manluluwas gawasnon na sa daotan nga mga kinaiya nga nagagahom sa katawhan dinhi sa kalibotan. Apan kon mobalik sila sa ilang daotan nga kinaiya ug mahimo na usab silang ulipon sa ilang mga sala, mas daotan pa gayod unya ang ilang dangatan kaysa ilang kahimtang kaniadto sa wala pa sila motuo kang Cristo. 21 Maayo pa kon wala na lang sila masayod sa pagpakamatarong sa Dios, kaysa nasayod sila apan human niini motalikod sila sa mga sugo sa Dios ngadto kanila. 22 Ang ilang ginabuhat sama gayod sa ginaingon sa panultihon nga, “Ang iro mokaon sa iyang gisuka,” ug “Ang baboy nga bag-o lang gikaligoan molunang pagbalik sa lapok.”


text:
BALAANONG KONSUMIDOR
Sa iyang wali sa Santos nga Misa pagbukas sa Cebu Press Freedom Week, gihulagway ni Arsobispo Ricardo Kardinal Vidal kinsa siya isip konsumidor sa media:
· Di siya ganahan og mga magsisibya nga magsiyagit (mahimong di diay siya ganahan ni Ike Durano sa DYRF ug mahimong mas ganahan diay siyang Talisay City Mayor Soc Fernandez);
· Di siya ganahan og mga pamantalaan nga dagko og headlines (di diay tingali siya ganahan sa Banat News ug klarong mas ganahan siya sa Bag-ong Lungsoranon); ug
· Di siya ganahan og TV shows nga magsiyagit ang hosts (mahimong alingugngogan ra diay siya sa Wowowee ug mahimong mas ganahan siyang magtan-aw sa EWTN).
-o0o-
Taliwa sa tibuok semana nga pagsaulog ug pagpalambo sa kagawasan sa media sa Sugbo, angayng patalinghugan ang kasubo nga gipadayag ni Kardinal Vidal sa pag-us-os inay paglambo sa kalidad sa kasayuran ug kalingawan nga gihatod sa media ngadto sa katawhan. Usa siya ka konsumidor sa media kansang pagpakabana angayng panaminan.
Hinaot nga ang kalinga ni Kardinal Vidal pagpamantay sa mga sakop sa media di maoy hinungdan nganong di siya magsusi sa mga pasangil sa pangurakot ug pagbinastos sa mga monghe sa Lindogon, Sibonga. Hinaot nga di ang iyang kahasol sa kabadlungon sa media ang hinungdan sa iyang pagdupa sa pari nga gipasanginlang nanglugos sa Danao ug sa laing pari nga gipasanginlang nanghikap sa mga tinun-an sa Abellana.
-o0o-
Isip prinsipe sa Simbahang Katoliko, linga na gyod tingali kaayo si Kardinal Vidal nga di niya mahimong panginlabotan ang tanang kontrobersiya. Bisan kon direkta pang naglambigit sa mga kawsa nga iyang gibarugan.
Tungod tingali sa kanihit sa iyang panahon, si Senador Noynoy Aquino ra ang nasaway tungod sa pagpaluyo sa Reproductive Health (RH) Bill. Wa na intawoy higayon si Kardinal Vidal sa pagtikdol sa kandidato pagka presidente sa administrasyon, si Defense Secretary Gilbert Teodoro, nga utro sang pabor sa RH. Labaw nang wa siyay lugar sa pagtawag sa atensiyon ni Deputy National Security Adviser Chavit Singson nga gipasanginlang nilatigo sa iyang kabit ug nimartilyo sa kabit sa iyang kabit.
-o0o-
Sa sunod pili sa Cebu Archdiocesan Mass Media Awards (CAMMA) og mga programa sa radyo ug telebisyon ug mga sinuwat sa pamantalaan nga pasidunggan, hinaot nga ila nang gamiton ang mga lagda ni Kardinal Vidal. Kay bakikaw tan-awon nga ang ilang mga gipasidunggan maoy mga "salawayon" alang sa kardinal.Sa kasamtangan, hinaot ang mga magsisibya makahinumdom nga duna silay mikropono ug busa di na kinahanglang mosiyagit; ug ang mga editors, nga mas mahinungdanon ang mga detalye kay sa gidak-on sa ilang headlines. Sa di pa diay ko malimot, mangahas ko pagpahibawo ni Kardinal Vidal nga ang kinaham nga TV program sa mga monghe sa Lindogon di iya sa EWTN: UFC. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Ang Papa Bala sa Roma “Salili ni San Pedro”?
Ang Papa Bala sa Roma “Salili ni San Pedro”?
SANG 2002, si Pope John Paul II nagsulat sa obispo sang Limburg, Germany, diin ginbag-o niya ang desisyon sang obispo parte sa aborsion. Sa iya sulat, nagsiling sia nga salabton niya ang “kaayuhan kag paghiusa sang tanan nga simbahan suno sa kabubut-on ni Jesucristo.” Suno sa iya, may awtoridad sia nga bag-uhon ang desisyon sang obispo, kay bilang papa, sia ang “salili ni San Pedro.”
Suno sa mga Romano Katoliko, “ginpili ni Cristo si Pedro nga mangin pangulo sang tanan nga apostoles.” Ginpahayag man sang Iglesia Katolika nga “nagsiling si Cristo nga dapat may mga salili si Pedro sa sini nga posisyon; kag ini nga mga salili amo ang Romano nga mga obispo.”—New Catholic Encyclopedia (2003), Tomo 11, pahina 495-496.
Nausisa mo na bala kon matuod ini nga mga pangangkon? Binagbinaga ang mga sabat sa tatlo ka pamangkot: (1) Ano ang ginasiling sang Biblia parte sa pangangkon nga si Pedro ang una nga papa? (2) Ano ginasiling sang kasaysayan parte sa ginhalinan sang posisyon sang mga papa? (3) Ginapakita bala sang ginahimo kag ginatudlo sang mga papa nga sila ang salili ni Pedro?
Si Pedro Bala ang Una nga Papa?
Para pamatud-an nga si Pedro ang pundasyon sang simbahan, madugay na nga ginagamit sang mga Katoliko ang ginsiling ni Jesus sa Mateo 16:18: “Ikaw si Pedro, kag sa sini nga igang tukuron ko ang akon kongregasyon.” Ini nga bersikulo nasulat sa Latin sa atop sang St. Peter’s Basilica sa Roma.
Si Augustine, nga ginarespeto nga Amay sang Simbahan, nagapati anay nga si Pedro ang pundasyon sang kongregasyon. Pero sang ulihi, nagbag-o ang iya pagtamod sa ginsiling ni Jesus. Sa sinulatan nga ginatawag Retractations, nagsiling si Augustine nga ang pundasyon sang simbahan, ukon Cristianong kongregasyon, amo si Jesus, indi si Pedro. *
Matuod, pirme ginasambit si Pedro sa mga Ebanghelyo. Ang tatlo lang ka apostoles nga sanday Juan, Santiago, kag Pedro, ang gin-upod ni Jesus sa pila ka pinasahi nga okasyon. (Marcos 5:37, 38; 9:2; 14:33) Gintugyan ni Jesus kay Pedro “ang mga yabi sang ginharian sang langit,” nga gingamit ni Pedro para buksan ang dalan sang Ginharian, una sa mga Judiyo kag sa mga proselita, dayon sa mga Samaritano, kag sang ulihi sa mga Gentil. (Mateo 16:19; Binuhatan 2:5, 41; 8:14-17; 10:45) Bangod indi mahuluy-on si Pedro, nangin humalambal sia sang mga apostoles. (Binuhatan 1:15; 2:14) Pero ginapakita bala sini nga si Pedro ang ulo sang kongregasyon sang una?
Nagsulat si Pablo nga gintugyan kay Pedro ang “pagkaapostol para sa mga natuli.” (Galacia 2:8) Pero, wala sing mabasa nga nagsiling sia nga ginpangunahan ni Pedro ang kongregasyon. Sa baylo, ginpatuhuyan niya ang papel ni Pedro sa pagwali sa mga Judiyo.
Bisan pa ginhatagan sing daku nga responsibilidad si Pedro, wala kita sing mabasa sa Biblia nga nagsiling sia nga sia ang ulo sang kongregasyon, kag naghimo sing mga desisyon para sa mga disipulo. Sa iya sulat, gintawag lamang niya ang iya kaugalingon nga “apostol” kag ‘isa ka gulang.’—1 Pedro 1:1; 5:1.
Ano ang Ginhalinan sang Posisyon sang mga Papa?
San-o kag paano nagsugod ang ideya parte sa posisyon sang mga papa? Ang ideya nga wala sing malain sa isa ka tawo nga maghandum nga mangin mas mataas sa pareho niya nga sumilimba nagsugod sang panahon sang mga apostoles. Paano ini gintamod sang mga apostoles?
Ginsilingan ni Pedro ang mga lalaki nga nagapanguna sa kongregasyon nga indi ‘magpakaginuo sa mga palanublion gikan sa Dios’; dapat wagkusan nila ang ila kaugalingon sang pagpaubos sang hunahuna sa pagpakig-angot sa isa kag isa. (1 Pedro 5:1-5) Nagpaandam si apostol Pablo nga may mga tawo sa sulod sang kongregasyon nga “magahambal sang tiko nga mga butang agod ipahilayo ang mga disipulo kag pasundon sa ila.” (Binuhatan 20:30) Sang katapusan nga bahin sang unang siglo C.E., ginpakamalaut ni apostol Juan sa iya sulat ang isa ka disipulo nga si Diotrefes. Ngaa? Bangod ‘luyag sini magpulupangulo’ sa kongregasyon. (3 Juan 9) Bangod sini nga laygay sang mga apostoles, napunggan sing makadali ang handum sang mga gusto mangin prominente.—2 Tesalonica 2:3-8.
Wala madugay sa tapos mapatay ang katapusan nga apostol, nangin prominente ang pila ka tawo. Ang The Cambridge History of Christianity nagsiling: “Mahimo nga wala sing obispo nga may mataas nga awtoridad sa Roma sang tungatunga sang ikaduha nga siglo.” Sang mga ikatlo nga siglo, ginhimo sang obispo sang Roma ang iya kaugalingon bilang mataas nga awtoridad sa pila ka simbahan. * Para suportahan ang pangangkon nga ang obispo sang Roma may mataas nga awtoridad, ang pila naghimo sing listahan sang mga salili ni Pedro.
Pero, daw wala man sing nabulig ini nga listahan. Ngaa? Ang pila ka ngalan indi mapat-od. Luwas sini, may diperensia na sa umpisa pa lang sang listahan. Paano? Bisan pa nagwali si Pedro sa Roma, subong sang ginapakita sang pila ka literatura sang nahauna kag ikaduha nga siglo, wala sing ebidensia nga sia ang ulo sang kongregasyon didto.
Ang isa ka pamatuod nga si Pedro indi ang ulo sang kongregasyon sa Roma amo ang sulat ni apostol Pablo sa mga taga-Roma. Ginsambit niya ang madamo nga Cristiano didto, pero wala niya ginsambit si Pedro. (Roma 16:1-23) Kon si Pedro ang ulo sang kongregasyon, malimtan sia ayhan ukon balewalaon ni Pablo?
Talupangda man, nga sang ginhimo ni Pedro ang iya una nga sulat, ginhimo man ni Pablo ang iya ikaduha nga sulat para kay Timoteo. Sa sina nga sulat, ginsambit ni Pablo ang Roma. Ang matuod, sa anom ka sulat nga ginhimo ni Pablo sa Roma, wala gid niya nasambit si Pedro.
Mga 30 ka tuig sa tapos ginhimo ni Pablo ang iya mga sulat, ginhimo man ni apostol Juan ang iya tatlo ka sulat kag ang Bugna. Sa sini nga mga sinulatan, wala nagsiling si Juan nga ang kongregasyon sa Roma amo ang pinakaprominente, ukon may lider sang simbahan nga nakabaton sing pinakamataas nga posisyon subong salili ni Pedro. Wala man sing ebidensia sa Biblia ukon sa kasaysayan nga ginhimo ni Pedro ang iya kaugalingon bilang una nga obispo sang kongregasyon sa Roma.
Ginasuportahan Bala sang Ginahimo kag Ginatudlo sang mga Papa ang ila Pangangkon?
Ginapaabot naton nga ilugon sang mga nagapangangkon nga “salili ni San Pedro” kag “Tiglawas ni Cristo” ang ginhimo kag gintudlo ni Pedro kag ni Jesus. Halimbawa, ginbaton bala ni Pedro ang espesyal nga pagtratar sa iya sang pareho niya nga mga sumilimba? Wala. Indi niya gusto nga simbahon sia. (Binuhatan 10:25, 26) Ano naman ang ginhimo ni Jesus? Nagsiling sia nga nagkari sia para mag-alagad, indi para alagdon. (Mateo 20:28) Pero ano ang ginahimo sang mga papa? Ginalikawan bala nila nga mangin prominente, maggamit sing mga titulo, ukon magpakitakita sang manggad kag gahom?
Sanday Pedro kag Jesus matarong nga mga tawo nga nagasakdag sang paghidait. Pero ang Katoliko nga ensiklopedia nga Lexikon für Theologie und Kirche (Lexicon for Theology and Church) nagsiling parte kay Pope Leo X: “Bangod nadalahig sia sa pulitika, nepotismo, kag sobra nga pagpangalipay, napabay-an ni Leo X ang iya importante nga hilikuton parte sa Dios.” Si Karl Amon, isa ka pari sang Katoliko kag propesor sang kasaysayan sang simbahan, nagsiling nga ang masaligan nga mga report parte kay Pope Alexander VI nagapakita nga nadalahig sia sa “grabe nga korapsion, pag-abuso sa awtoridad, pagbakal ukon pagbaligya sang mga pagkabutang sang simbahan, kag imoralidad.”
Ano naman ang ginatudlo sang mga papa kon ikomparar sa panudlo ni Pedro kag ni Jesus? Wala nagapati si Pedro nga mapalangit ang tanan nga maayo nga tawo. Nagsiling sia parte kay Hari David: “Si David wala magkayab sa langit.” (Binuhatan 2:34) Wala man nagtudlo si Pedro nga bunyagan, ukon bawtismuhan, ang mga lapsag. Sa baylo, gintudlo niya nga ang bawtismo isa ka tikang nga ginahimo sang isa ka tumuluo sa tapos niya ini mapamensaran sing maayo.—1 Pedro 3:21.
Gintudlo ni Jesus sa iya mga disipulo nga indi sila dapat maghandum nga mangin prominente. “Kon luyag sang bisan sin-o nga mangin nahauna,” siling ni Jesus, “dapat sia mangin ulihi sa tanan kag mangin alagad sang tanan.” (Marcos 9:35) Antes mapatay si Jesus, ginhatag niya ini nga sugo sa iya mga sumulunod: “Indi kamo magpatawag nga Rabbi, kay isa lamang ang inyo manunudlo, kag tanan kamo mag-ulutod. Dugang pa, indi kamo magtawag nga amay kay bisan sin-o sa duta, kay isa lamang ang inyo Amay, ang Isa nga langitnon. Indi man kamo magpatawag nga ‘mga lider,’ kay isa lamang ang inyo Lider, ang Cristo.” (Mateo 23:1, 8-10) Sa banta mo ginasunod bala sang mga papa ang mga panudlo nanday Pedro kag Jesus?
Para sa iban, dapat magpabilin ang papa sa iya posisyon bisan pa wala niya ginasunod ang Cristiano nga mga prinsipio. Husto bala ini nga pagtamod? Nagsiling si Jesus: “Ang tagsa ka maayo nga kahoy nagapatubas sang maayo nga bunga, apang ang tagsa ka malain nga kahoy nagapatubas sang wala pulos nga bunga; ang maayo nga kahoy indi makapamunga sang wala pulos nga bunga, ukon ang malain nga kahoy makapamunga sang maayo nga bunga.” Base sa mga ebidensia, magustuhan ayhan nanday Pedro kag Jesus ang mga bunga nga ginapakita sang mga papa?—Mateo 7:17, 18, 21-23.
[Mga Nota]
^ par. 7 Ang gin-istoryahan ni Jesus kag ni Pedro nasentro sa Cristo kag sa papel sini, indi sa papel ni Pedro. (Mateo 16:13-17) Nagsiling sang ulihi si Pedro nga si Jesus amo ang bato diin gintukod ang kongregasyon. (1 Pedro 2:4-8) Nagsiling man si Pablo nga ang “sadsaran nga pamusod nga bato” sang Cristianong kongregasyon amo si Jesus, indi si Pedro.—Efeso 2:20.
^ par. 14 Nagpaandam si Jesus kag ang mga apostoles nga ang Cristianong kongregasyon maimpluwensiahan sang mga tawo nga nagatudlo sang apostasya. (Mateo 13:24-30, 36-43; 2 Timoteo 4:3; 2 Pedro 2:1; 1 Juan 2:18) Natabo ini sang ikaduha nga siglo sang ginbaton sang simbahan, ukon Cristianong kongregasyon, ang pagano nga mga tradisyon kag ginsimpunan nila sang Griego nga mga pilosopiya ang panudlo sang Biblia.
[Mga Retrato sa pahina 25]
Ginapakita bala sang mga ebidensia nga ginailog sang mga papa ang halimbawa ni Pedro?


text:
1Ug sa iyang pag-agi hingkit-an niya ang usa ka tawo nga buta gikan sa pagkatawo. 2Ug ang iyang mga tinon-an nanagpangutana kaniya nga nagaingon: Rabbi, kinsa ang nakasala, kini bang tawohana kun ang iyang mga ginikanan, nga matawo siya nga buta? 3Si Jesus mitubag: Bisan kini siya wala makasala, bisan ang iyang mga ginikanan, kondili aron igapahayag pinaagi kaniya ang mga buhat sa Dios. 4Kinahanglan ako magbuhat sa mga bulohaton sa nagsugo kanako samtang adlaw pa; moabut ang gabii nga walay tawo nga makahimo sa pagbuhat. 5Samtang ania pa ako sa kalibutan, ako mao ang kahayag sa kalibutan. 6Sa nakapamulong siya niini, mingluwa sa yuta naghimo ug lapok sa laway, ug gidihog niya sa lapok ang mga mata sa buta. 7Ug miingon kaniya: Umadto ka, ug manghugas sa danawan sa Siloe, (nga kong hubaron: Sinugo). Busa siya ming-adto ug nanghugas siya, ug mibalik nga nakakita na. 8Unya ang mga silingan, ug ang nakakita kaniya kaniadto, nga makililimos siya, nanag-ingon: Dili ba kini mao ang naglingkod ug nagpakilimos? 9Ang uban nanag-ingon: Mao kini, ug ang uban: Maingon-ingon kaniya. Siya miingon: Mao ako. 10Unya sila nanag-ingon kaniya: Naunsa nga nabuka ang imong mga mata? 11Siya mitubag ug miingon: Ang tawo nga ginganlan si Jesus, naghimo ug lapok, ug gidihog niya ang akong mga mata, ug miingon kanako: Umadto ka sa danawan sa Siloe, ug manghugas ka. Ug miadto ako ug nanghugas ako, ug nakadawat ako sa igtatan-aw. 12Unya sila nanag-ingon kaniya: Hain man siya? Siya miingon: Ako wala masayud. 13Gidala nila ang buta kaniadto, ngadto sa mga Fariseo. 14Ug kadto adlaw nga igpapahulay, sa paghimo ni Jesus sa lapok ug gipabuka ang iyang mga mata. 15Unya nangutana pag-usab kaniya ang mga Fariseo kong giunsa niya pagpakadawat sa igtatan-aw. Ug siya miingon kanila: Gibutangan niya ug lapok ang akong mga mata, ug nanghugas ako, ug nakakita ako. 16Unya miingon ang uban sa mga Fariseo: Kining tawohana dili gikan sa Dios, kay siya walay paglihi sa adlaw nga igpapahulay. Apan ang uban miingon: Unsaon pagkahimo sa usa ka tawo nga makasasala sa pagbuhat sa maong mga ilhanan? Ug sila may pagkabahinbahin. 17Unya miingon sila pag-usab sa buta: Unsay igapamulong mo mahitungod kaniya, sa pagpabuka niya sa imong mga mata? Ug siya miingon: Manalagna siya. 18Busa ang mga Judio wala motoo mahitungod kaniya nga siya kaniadto buta, ug nakadawat sa iyang igtatan-aw, hangtud nga gitawag nila ang mga ginikanan niining nakadawat sa igtatan-aw. 19Ug sila nanagpangutana kanila: Mao ba kini ang inyong anak, nga giingon ninyo, nga natawo nga buta? Busa, naunsa nga makakita man siya karon? 20Ang iyang mga ginikanan nanagpanubag kanila, ug nanag-ingon: Kami nanghibalo nga kini mao ang among anak, ug natawo nga buta. 21Apan ngano nga makakita siya karon, wala kami manghibalo; wala usab kami manghibalo kong kinsa ang nagpabuka sa iyang mga mata: siya may edad na, pangutan-a ninyo siya; siya mosulti mahatungod sa iyang kaugalingon. 22Kini gipamulong sa iyang mga ginikanan, kay sila nangahadlok sa mga Judio; kay kini sila nanagkasabut na, nga kong may motug-an nga siya mao si Cristo, kinahanglan pagulaon siya sa sinagoga. 23Tungod niini, ang iyang mga ginikanan nanag-ingon: May edad na siya; pangutan-a ninyo siya. 24Unya gitawag nila sa ikaduha ang tawo nga buta kaniadto, ug sila miingon kaniya: Maghatag ka ug himaya sa Dios; kami nanghibalo nga kining tawohana makasasala. 25Busa, mitubag siya ug miingon: Kong siya makasasala, ako wala mahibalo; usa ka butang ang akong hingbaloan: nga, ako kaniadto buta, karon makakita na ako. 26Ug sila nanag-ingon pag-usab kaniya: Unsay iyang gibuhat kanimo? Giunsa niya ang pagpabuka sa imong mga mata? 27Siya mitubag kanila: Karon pa ngani giingon ko kamo, ug kamo wala manimati: ngano buot ba kamo magpatalinghug pag-usab? Buot ba usab kamo nga matinon-an niya? 28Ug sila nasuko kaniya, ug gipamulongan: Ikaw iyang tinon-an; apan kami mga tinon-an ni Moises. 29Kami nanghibalo nga ang Dios nakigsulti kang Moises; apan mahitungod niining tawohana kami wala manghibalo kong taga-diin siya. 30Ang tawo mitubag, ug miingon kanila: Busa ang katingalahan mao kini, nga wala ninyo hibaloi kong taga-diin siya: ug siya nagpabuka sa akong mga mata. 31Kita nanghibalo nga ang Dios wala magapatalinghug sa mga makasasala; apan kong kinsa ang nagasimba sa Dios, ug nagabuhat sa iyang kabubut-on, kini ginapatalinghugan niya. 32Sukad sa sinugdan sa kalibutan wala pa gayud dungga nga may nakapabuka sa mga mata sa usa nga natawo nga buta. 33Kong kini wala pa magagikan sa Dios, siya wala untay arang mahimo. 34Sila mingtubag ug miingon kaniya: Ikaw natawo sa bug-os gayud nga sala, ug magatudlo ka hinoon kanamo? Ug gihinginlan siya. 35Hingdunggan ni Jesus nga siya gihinginlan; ug sa hingkit-an siya, gisul-tihan siya: Motoo ba ikaw sa Anak sa Dios? 36Siya mitubag ug miingon: Kinsa siya Ginoo, aron ako motoo kaniya? 37Si Jesus miingon kaniya: Hingkit-an mo siya; ug mao ang nakigsulti kanimo. 38Ug siya miingon: Mitoo ako, Ginoo. Ug misimba kaniya. 39Ug si Jesus miingon: Ako mianhi dinhi niining kalibutana sa paghukom, aron ang dili makakita, makakita; ug ang mga makakita, mangabuta. 40Ug kini hingdunggan sa uban nga mga Fariseo nga didto uban kaniya, ug nanag-ingon kaniya: Kami mga buta ba usab? 41Si Jesus miingon kanila: Kong kamo mga buta pa unta, wala kamo managpakasala; apan karon nanag-ingon kamo: Makakita kami; busa ang inyong sala nagapadayon.
Copyright
Learn More


text:
BUTUAN CITY – Karon pa lang, gipasuspende na ni Erma Suyo, head sa Provincial Disaster Risk Reduction Management Council (PDRRMC) Agusan del Norte sa mga Local Disaster Risk Reduction Management Council (LDRRMCs) ang klase sa tanang ang-ang sa mga tunghaan karong Lunes, Enero 9.
Kini isip pagpangandam og aron malikayan ang dili maayong mahitabo tungod sa Low Pressure Area nga gikatakdang mag-landfall ning rehiyon sa Caraga.
Sigon sa opisyal, gibaha na tungod sa wala'y hunong nga pag-ulan ang mga lungsod sa Jabonga, RTR og Las Nieves nga kagahapon pa lang, gisuspende na ang klase sa lungsod sa Las Nieves.
Anaa na sa Code White alert karon ang probinsyal nga kagamhanan og gi-activate na ang tanang incident management teams og emergency response teams sa nagkada-iyang LGUs og andam na usab ang himuong relief operations sa mga ma-apektuhan sa daut nga panahon.
Samtang sa lalawigan usab sa San Miguel, Surigao del Sur, gi-angkon ni PO2 Morales nga gihikling na kagahapon pa lang ang 71 ka mga pamilya kon 366 ka mga indibidwal sa Brgy. Poblacion og Tina arron makalikay sa posibleng flashfloods tungod sa wala'y hunong nga pag-ulan. (Beth Ruiz)


text:
Kamo Gipahigawas Pinaagi sa Dili Takos nga Kalulot
“Ang sala dili angay nga mahimong agalon ibabaw kaninyo, sanglit kamo . . . ilalom sa dili-takos nga kalulot.”—ROMA 6:14.
AWIT: 2, 61
1, 2. Nganong interesado ang mga Saksi ni Jehova sa Roma 5:12?
IBUTANG ta nga gusto nimong ilista ang mga teksto nga kanunayng gamiton sa mga Saksi ni Jehova. Mag-una ba ang Roma 5:12 sa imong listahan? Hunahunaa kon unsa ka subsob nimong gikutlo ang maong teksto: “Ingon nga ang sala misulod sa kalibotan pinaagi sa usa ka tawo ug ang kamatayon pinaagi sa sala, ug sa ingon ang kamatayon mikaylap sa tanang tawo tungod kay silang tanan nakasala man.”
2 Kanang tekstoha kadaghang gigamit sa librong Unsay Tinuod nga Gitudlo sa Bibliya? Samtang gitun-an nimo ang imong mga anak o ang uban gamit kining libroha, lagmit basahon nimo ang Roma 5:12 dihang maghisgot bahin sa katuyoan sa Diyos alang sa yuta, sa lukat, ug sa kahimtang sa mga patay—kapitulo 3, 5, ug 6. Apan unsa ka subsob nimong mahunahunaan ang Roma 5:12 maylabot sa imong baroganan atubangan ni Jehova, imong mga buhat, ug imong umaabot nga paglaom?
3. Unsang kamatuoran ang angay natong dawaton maylabot sa sala?
3 Siyempre, angay natong dawaton ang kamatuoran nga kitang tanan makasasala. Kita masayop adlaw-adlaw. Bisan pa niana, gipasaligan kita nga ang Diyos nahinumdom nga kita abog, ug andam siyang magpakitag kaluoy kanato. (Sal. 103:13, 14) Giapil ni Jesus diha sa modelong pag-ampo ang hangyo ngadto sa Diyos: “Pasayloa kami sa among mga sala.” (Luc. 11:2-4) Busa, walay rason nga magsige tag hunahuna sa mga sayop nga gipasaylo na sa Diyos. Bisan pa niana, makabenepisyo kita sa pagpamalandong kon sa unsang paagi kita iyang pasayloon ug gipasaylo.
GIPASAYLO PINAAGI SA DILI TAKOS NGA KALULOT
4, 5. (a) Unsay makatabang nato sa pagsabot sa Roma 5:12? (b) Unsa ang “dili-takos nga kalulot” nga gihisgotan sa Roma 3:24?
4 Makaplagan nato ang importanteng impormasyon diha sa palibot nga mga kapitulo sa gisulti ni apostol Pablo sa Roma 5:12, ilabina sa kapitulo 6. Makatabang ni nato sa pagsabot kon sa unsang paagi kita pasayloon ni Jehova. Sa kapitulo 3, atong mabasa: “Ang tanan nakasala . . . , ug ingong walay bayad nga gasa nga sila gipahayag nga matarong pinaagi sa iyang dili-takos nga kalulot tungod sa pagpagawas pinaagi sa lukat nga gibayad ni Kristo Jesus.” (Roma 3:23, 24) Unsay gipasabot ni Pablo sa ekspresyong “dili-takos nga kalulot”? Gigamit niya ang Gregong pulong nga, sumala sa usa ka reperensiya, nagtumong sa “pabor nga kinabubut-ong gibuhat, nga walay gipangayo o gidahom nga balos.” Kini wala hagoi ug dili unta angayng madawat.
5 Ang eskolar nga si John Parkhurst miingon: “Dihang gamiton maylabot sa Diyos o kang Kristo, kini [ang maong Gregong pulong] sagad magtumong sa ilang walay bayad ug dili takos nga pabor o kalulot sa pagtubos ug pagluwas sa tawo.” Busa haom ang hubad nga “dili-takos nga kalulot” diha sa Bag-ong Kalibotang Hubad. Apan sa unsang paagi gipakita sa Diyos kining dili takos nga kalulot? Ug unsay kalabotan niana sa imong paglaom ug sa imong relasyon kaniya? Atong tan-awon.
6. Sa unsang paagi makabenepisyo ang mga tawo sa dili takos nga kalulot sa Diyos?
6 Si Adan ang “usa ka tawo” nga pinaagi kaniya ang sala “misulod sa kalibotan.” Busa pinaagi “sa paglapas sa usa ka tawo ang kamatayon nagmando ingong hari.” Si Pablo midugang nga ang “kadagaya sa dili-takos nga kalulot [sa Diyos]” gipadayag “pinaagi sa usa ka persona, si Jesu-Kristo.” (Roma 5:12, 15, 17) Ug kanang dili takos nga kalulot nakahatag ug kaayohan sa tanang tawo. “Pinaagi sa pagkamasinugtanon sa usa ka persona [si Jesus] daghan ang mahimong matarong.” Sa pagkatinuod, ang dili takos nga kalulot sa Diyos motultol sa “kinabuhing walay kataposan pinaagi kang Jesu-Kristo.”—Roma 5:19, 21.
7. Nganong ang pagtagana sa Diyos sa lukat maoy kalulot nga dili takos?
7 Dili obligado si Jehova nga ipadala ang iyang Anak sa yuta aron mahimong lukat. Dugang pa, ang dili hingpit, makasasalang katawhan dili takos, o angayan, sa gibuhat sa Diyos ug ni Jesus sa pagtagana sa lukat nga pinaagi niana mapasaylo ang mga sala. Busa ang iyang pagpasaylo kanato ug pagtanyag sa paglaom nga mabuhi sa walay kataposan maoy usa gayod ka kalulot nga dili takos. Angay gayod natong pabilhan pag-ayo ang gasa sa Diyos nga dili takos nga kalulot ug tugotan kana nga mogiya sa atong kinabuhi sa adlaw-adlaw.
PAGPABILI SA DILI TAKOS NGA KALULOT SA DIYOS
8. Unsay sayop nga panglantaw sa pipila bahin sa ilang mga sala?
8 Ingong dili hingpit nga mga kaliwat ni Adan, kita masayop, makahimog daotan, ug makasala. Bisan pa niana, dili gayod nato gamiton ang dili takos nga kalulot sa Diyos ingong rason nga mohimog sayop ug maghunahuna: ‘Bisag makahimo kog sayop—usa ka buhat nga isipon sa Diyos ingong sala—dili ko angayng mabalaka. Pasayloon ra ko ni Jehova.’ Ikasubo, ang ubang Kristohanon mibatig ingon niana bisag buhi pa ang pipila sa mga apostoles. (Basaha ang Judas 4.) Tingali dili gyod nato isulti ang maong hunahuna; bisan pa niana, ang mga binhi niining sayop nga panglantaw tingali anaa na kanato o mahimo kining itanom kanato ug motubo.
9, 10. Sa unsang paagi si Pablo ug ang uban nahigawas gikan sa sala ug kamatayon?
9 Gipasiugda ni Pablo nga kinahanglang isalikway nato kini nga panglantaw: ‘Ah, makasabot ra ang Diyos. Palabyon ra niya ang akong kasal-anan.’ Ngano? Tungod kay, sumala kang Pablo, ang mga Kristohanon “namatay labot sa sala.” (Basaha ang Roma 6:1, 2.) Samtang nagkinabuhi pa sa yuta, nganong ikaingon nga sila “namatay labot sa sala”?
10 Gipadapat sa Diyos ang lukat ngadto kang Pablo ug sa ubang Kristohanon sa iyang adlaw. Busa, gipasaylo ni Jehova ang ilang mga sala, gidihogan silag balaang espiritu, ug gitawag sila nga iyang espirituwal nga mga anak. Dayon nabatonan nila ang langitnong paglaom. Kon sila magmatinumanon, sila mabuhi ug magmando uban kang Kristo sa langit. Apan miingon si Pablo nga sila “namatay labot sa sala” samtang buhi pa ug nag-alagad pa sa Diyos dinhi sa yuta. Gigamit niya ang ehemplo ni Jesus, kinsa namatay ingong tawo ug dayon gibanhaw ingong imortal nga espiritu didto sa langit. Ang kamatayon wala nay gahom ibabaw kang Jesus. Mao man usab ang dinihogang mga Kristohanon, kinsa mahimong mag-isip sa ilang kaugalingon ingong “patay labot sa sala apan buhi labot sa Diyos pinaagi kang Kristo Jesus.” (Roma 6:9, 11) Lahi na ang ilang paagi sa pagkinabuhi. Wala na sila magtuman sa mga diktar o panukmod sa ilang makasasalang tinguha. Sila namatay maylabot nianang kanhing paagi sa pagkinabuhi.
11. Sa unsang diwa nga kitang naglaom nga mabuhi sa walay kataposan sa Paraiso “namatay labot sa sala”?
11 Komosta sa atong bahin? Aw, sa wala pa ta mahimong Kristohanon, kita sagad makasala, tingali wala ta makaamgo kon unsa ka sayop o ka daotan ang atong gibuhat diha sa panglantaw sa Diyos. Kita samag “mga ulipon ngadto sa kahugawan ug pagkamalinapason.” Ikaingon nga kita “mga ulipon pa sa sala.” (Roma 6:19, 20) Dayon kita nakakat-on sa kamatuoran, naghimog mga kausaban sa atong kinabuhi, nagpahinungod sa Diyos, ug nabawtismohan. Sukad niadto, ato nang tinguha nga ‘magmasinugtanon gikan sa kasingkasing’ sa mga pagtulon-an ug sukdanan sa Diyos. Kita “gipagawas na gikan sa sala” ug “nahimong mga ulipon sa pagkamatarong.” (Roma 6:17, 18) Busa ikaingon usab nga kita “namatay labot sa sala.”
12. Unsang desisyon ang kinahanglang himoon sa matag usa kanato?
12 Karon, susiha ang imong kaugalingon base sa mga pulong ni Pablo: “Ayaw tugoti nga magpadayon sa pagmando ang sala ingong hari sa inyong may-kamatayong mga lawas nga inyong sugton ang ilang mga tinguha.” (Roma 6:12) Atong ‘gitugotan nga magpadayon pagmando ang sala’ kon magpadaog ta sa atong makasasalang mga hunahuna ug tinguha. Tungod kay mahimong ‘tugotan’ nato o dili nga mandoan ta sa sala, motungha ang pangutana, Unsa man gyoy gitinguha sa atong kasingkasing? Pangutan-a ang imong kaugalingon: ‘May mga higayon ba nga gitugotan nako ang akong dili hingpit nga lawas o hunahuna nga motultol nako sa daotang dalan ug dayon mosubay niana? O ako ba namatay maylabot sa sala? Nagkinabuhi ba ko maylabot sa Diyos pinaagi kang Kristo Jesus?’ Nagdepende gayod kana kon unsa ka dako ang atong pagpabili sa dili takos nga kalulot nga gipakita sa Diyos pinaagi sa pagpasaylo kanato.
POSIBLENG MAGMADAOGON KA
13. Nganong makasalig ta nga posibleng talikdan nato ang sala?
13 Gitalikdan sa katawhan ni Jehova “ang bunga nga [ilang] nabatonan” sa wala pa sila makaila, mahigugma, ug mag-alagad sa Diyos. Ang ilang kanhing pagkinabuhi mahimong naglakip sa “mga butang nga [ila] nang gikaulaw karon” ug takos unta sa kamatayon. (Roma 6:21) Dayon sila nagbag-o. Mao nay gibuhat sa daghan didto sa Corinto kinsa gisulatan ni Pablo. Ang pipila kaniadto mga tigsimbag idolo, mananapaw, homoseksuwal, kawatan, palahubog, ug susama niana. Apan sila “nahugasan na” ug “nabalaan na.” (1 Cor. 6:9-11) Lagmit mao sab nay nahitabo sa pipila diha sa kongregasyon sa Roma. Si Pablo giinspirar sa pagsulat kanila: “[Ayaw pagpadayon] sa pagtugyan sa inyong mga sangkap ngadto sa sala ingon nga mga hinagiban sa pagkadili-matarong, apan itugyan ang inyong kaugalingon sa Diyos ingon nga mga nabuhi gikan sa mga patay, usab ang inyong mga sangkap ngadto sa Diyos ingon nga mga hinagiban sa pagkamatarong.” (Roma 6:13) Segurado si Pablo nga sila makapabiling hinlo sa espirituwal ug sa ingon makapadayon sa pagdawat sa dili takos nga kalulot sa Diyos.
14, 15. Unsay angay natong ipangutana sa kaugalingon maylabot sa pagkahimong ‘masinugtanon gikan sa kasingkasing’?
14 Mao man usab karon. Tingali may pipila ka igsoon nga kaniadto susama sa mga taga-Corinto. Pero sila usab nagbag-o. Gitalikdan nila ang ilang kanhing kasal-anan ug sila “nahugasan na.” Kon tinuod man ugaling kana sa imong kahimtang, unsa may imong baroganan karon atubangan sa Diyos? Karon nga nakabenepisyo ka na sa dili takos nga kalulot sa Diyos nga moresultag kapasayloan, determinado ka ba nga dili na ‘itugyan ang imong mga sangkap ngadto sa sala’? Imo bang ‘itugyan ang imong kaugalingon sa Diyos ingong nabuhi gikan sa patay’?
15 Aron mahimo nato kana, kinahanglang dili nato batasanon ang seryosong mga sala nga gibuhat sa pipila kaniadto sa Corinto. Hinungdanon kana aron kita makaingon nga atong gidawat ang dili takos nga kalulot sa Diyos ug nga ‘ang sala dili na nato agalon.’ Apan, determinado ba sab ta nga ‘magmasinugtanon gikan sa kasingkasing’ pinaagi sa pagpaningkamot nga likayan ang mga sala nga isipon tingali sa pipila nga dili seryoso?—Roma 6:14, 17.
16. Giunsa nato pagkahibalo nga ang pagka-Kristohanon naglangkit ug labaw pa kay sa dili pagbatasan sa seryosong mga sala?
16 Hunahunaa si apostol Pablo. Makaseguro ta nga wala niya buhata ang grabeng mga sala nga gihisgotan sa 1 Corinto 6:9-11. Bisan pa niana, giangkon niya nga siya nakasala. Siya misulat: “Ako unodnon, gibaligya ilalom sa sala. Kay ako wala makasabot sa akong ginabuhat. Kay ang buot nakong buhaton, wala nako buhata; apan ang akong gidumtan mao ang akong ginabuhat.” (Roma 7:14, 15) Nagpakita kini nga dihay ubang butang nga giisip ni Pablo ingong sala, ug siya nakigbisog usab niana. (Basaha ang Roma 7:21-23.) Hinaot buhaton usab nato kana samtang naningkamot kita nga ‘magmasinugtanon gikan sa kasingkasing.’
17. Nganong gusto nimong magmatinud-anon?
17 Pananglitan, tagda ang mahitungod sa pagkamatinud-anon. Kini maoy hinungdanong bahin sa Kristiyanidad. (Basaha ang Proverbio 14:5; Efeso 4:25.) Si Satanas “ang amahan sa bakak.” Si Ananias ug ang iyang asawa namatay tungod sa pagpamakak. Dili nato gustong sundogon sila—likayan nato ang pagpamakak. (Juan 8:44; Buh. 5:1-11) Apan, mao ra ba nay nalangkit sa pagkamatinud-anon? Sa pagkatinuod, ang atong pagkamatinud-anon angayng magpakita sa atong dakong pagpabili sa dili takos nga kalulot sa Diyos.
18, 19. Gawas sa dili pagsultig direktang bakak, unsa pay nalangkit sa pagkamatinud-anon?
18 Ang pagpamakak maoy pagsultig dili tinuod. Pero, gusto ni Jehova nga dili lang ang direktang pagpamakak ang likayan sa iyang katawhan. Giawhag niya ang mga Israelinhon kaniadto: “Kamo magmabalaan, tungod kay ako si Jehova nga inyong Diyos balaan.” Dayon gihatag niya ang mga pananglitan sa pagkahimong balaan. Sa bahin, ang Diyos miingon: “Dili kamo mangawat, ug dili kamo manglimbong, ug ang bisan kinsa kaninyo dili makiglabot nga binakak sa iyang isigkatawo.” (Lev. 19:2, 11) Ikasubo, ang usa nga naningkamot nga dili gayod direktang mamakak mahimong manglimbong gihapon sa uban, nga makiglabot nga binakak kanila.
19 Pananglitan, sultihan tingali sa usa ka tawo ang iyang amo o mga kauban sa trabaho nga dili siya makatrabaho pagkaugma o kaha kinahanglan siyang mobiyag sayo kay duna siyay “medical” appointment. Sa pagkatinuod, ang iyang “medical” appointment nagpasabot nga mohapit lang siya sa botika o kaha moadto sa klinika aron mobayad. Ang iya diayng tinuod nga rason maoy aron makasayo siyag gikan o aron maligog dagat uban ang iyang pamilya. Duna tingali gamayng tinuod sa iyang giingon nga “medical” appointment, apan makaingon ka ba nga siya matinud-anon? O siya nanglimbong? May nahibaloan ka tingaling susamang mga kahimtang sa tinuyong pagpanglimbong. Lagmit gihimo kini aron malikayan ang silot o kaha aron makabentaha. Bisag walay direktang pagpamakak, komosta ang sugo sa Diyos: “Dili kamo manglimbong”? Hunahunaa usab ang Roma 6:19, nga nag-ingon: “Itugyan ang inyong mga sangkap ingong mga ulipon ngadto sa pagkamatarong nga mosangpot sa pagkabalaan.”
20, 21. Kon gipabilhan nato ang dili takos nga kalulot sa Diyos, unsa pay angay natong likayan?
20 Ang punto mao nga ang atong pagpabili sa dili takos nga kalulot sa Diyos naglangkit ug labaw pa kay sa paglikay sa pagpanapaw, paghuboghubog, o ubang sala nga gihimo kaniadto sa pipila sa Corinto. Ang pagdawat sa dili takos nga kalulot sa Diyos wala lamang magpasabot ug paglikay sa seksuwal nga imoralidad kondili sa pagpakigbisog usab sa tendensiya nga motan-awg law-ayng kalingawan. Ang pagtugyan sa atong mga sangkap ingong mga ulipon sa pagkamatarong dili lang magpugong kanato sa paghuboghubog kondili magpalihok usab kanato sa paglikay nga moinom hangtod sa punto nga hapit nang mahubog. Nagkinahanglan tingalig dakong paningkamot ang pagpakigbisog nianang sayop nga mga buhat; bisan pa niana, posibleng magmadaogon ta.
21 Angay nga ang atong tumong mao ang paglikay sa seryosong mga sala maingon man sa mga sayop nga dili ingon niana ka seryoso. Dili nato kana hingpit nga matuman. Bisan pa niana, angay tang maningkamot sa pagbuhat niana, sama sa gihimo ni Pablo. Giawhag niya ang iyang mga igsoon: “Ayaw tugoti nga magpadayon sa pagmando ang sala ingong hari sa inyong may-kamatayong mga lawas nga inyong sugton ang ilang mga tinguha.” (Roma 6:12; 7:18-20) Samtang makigbisog ta sa tanang matang sa sala, gipakita nato nga ato gayong gipabilhan ang dili takos nga kalulot sa Diyos pinaagi kang Kristo.
22. Unsay madawat niadtong nagpabili sa dili takos nga kalulot sa Diyos?
22 Pinaagi sa dili takos nga kalulot sa Diyos, ang atong mga sala gipasaylo ug padayong mapasaylo. Ingong pagpabili, maningkamot kita sa pagbuntog sa bisan unsang tendensiya nga magpadaog sa giisip tingali sa uban nga gagmayng sala. Gipasiugda ni Pablo ang ganti nga atong madawat: “Karon, tungod kay kamo gipagawas na gikan sa sala apan nahimong mga ulipon sa Diyos, kamo nakabaton sa inyong bunga pinaagi sa pagkabalaan, ug ang sangpotanan maoy kinabuhing walay kataposan.”—Roma 6:22.


text:
PAGPANIID SA KALIBOTAN
Bahin sa Africa
Daghang organisasyon ug mga tawo naningkamot sa pagpauswag sa kalidad sa kinabuhi sa Africa. Apan kining nasora gihampak kanunay ug daw dili mabangbang nga mga problema.
Ilegal nga Pagpamatay ug Rhino
Usa ka libog upat ka rhino sa South Africa ilegal nga gipamatay sa tuig 2013, kon itandi niadtong 2007 nga 13 lang. Bisan pa niining pagdaghan sa suplay sa sungay sa rhino, himalitan gihapon kini mao nga ang presyo niini mas mahal pa kay sa usa ka kilong bulawan. Ang usa ka sungay sa rhino mahimong mokantidad ug kinyentos mil dolyares.
PALANDONGA: Masumpo kaha sa mga gobyerno ang ilegal nga mga buhat?—Jeremias 10:23.
Sekretong Pagpanghiphip
Ang pipila ka nasod sa East Africa maoy kinadaghanan ug pagpanghiphip sa tibuok kalibotan, nag-ingon ang Transparency International. Apan mga 90 porsiyento niadtong gitanyagan ug hiphip dili mosumbong bahin niana. Usa ka tigpamaba sa organisasyon sa Kenya miingon: “Ang mga tawo daw walay pagsalig sa ilang gobyerno sa paghimog aksiyon sa mga report labot sa korapsiyon.”
ANG GIINGON SA BIBLIYA: “Ang hiphip makapabuta sa mga tawong tin-awg panan-aw.”—Exodo 23:8.
Ang Paggamit sa mga Aprikano ug Internet
Mga 20% sa mga Aprikano gibanabana nga mogamit ug Internet sa hinapos sa 2014, sumala sa International Telecommunication Union. Ang gidaghanon sa mga mobile Internet subscription sa Africa nag-usbaw ug duha ka pilo sa aberids sa tibuok kalibotan.