text:
GENSAN – WALAY angayang kabalak-an ang supply sa bugas sa Sarangani ug General Santos kini luyo paman sa nasinatian nga El Nino Phenomenon sukad pa sa uwaheng kwarter sa milabayng tuig.Kini ang gibutyag ni Alma Tanada, licensing officer sa National Food Authority kon NFA. Sa kasamtangan sumala ni Tanada, mokabat ngadto sa 364, 664 bags ang anaa karon sa bodega sa NFA.Sa Sarangani Province bugtong ang adunay harvest mao lang ang munisipyo sa Maitum. Wala usay procurement sukad niadtong bulan sa Enero tungod walay gasulod nga bugas gikan sa lokal.Padayon usabang monitoring sa NFA sa mga nag-unang merkado sa Gensan ug Sarangani aron maseguro nga dili abusuhon sa mga traders ang sitwasyon nga walay harvest ug labaw sa tanan malikayan kini paghalo sa NFA ug Commercial rice. (Inah Daven DXMD RMN GENSAN)
Supply Sa Bugas Sa Sargen—Walay Kabalak-An Sumala Sa Nfa
Facebook Comments


c: text/html

text:
Thursday, December 7, 2017
DUNA nay mga kabag-ohan sa localized peace talks batok New People's Army (NPA) ug lokal nga kagamhanan sa Davao City.
Kini ang gibutyag ni Davao City Mayor Sara Duterte-Carpio human gipirmahan ni Pangulong Rodrigo Duterte ang usa ka proklamasyon nga mga terorista na ang mga NPA.
Sumala sa mayor nga migula ang kabag-ohan subay sa plano sa City Peace Committee apan wala na niya kini giusa-usa og sulti gawas lamang sa iyang pagkompirma.
Una sa pagpirma sa Presidente sa proklamasyon, plano na unta sa City Peace Committee nga magdeklara og localized ceasefire sa Pasko ug Bag-ong Tuig apan dunay kondisyon nga kung ideklara nga terorista ang mga NPA di na kini mahinayon.
Nanghinaut gihapon ang mayor nga morespeto ang NPA sa pagsaulog sa Pasko ug Bag-ong Tuig nga di mohimo og mga pagpangatake sa mga takna. (Jeepy P. Compio)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
ANG Kagamhanan sa Dakbayan sa Mandaue mitanyag og P200,000 nga ganti niadtong makatudlo sa mga killer ni kanhi Mandaue city councilor Beethoven “Toben” Andaya.
Mao kini ang gibutyag ni Konsehal Malcolm Sanchez, pag-umangkon ni Andaya, human mobisita si Mandaue City Mayor Luigi Quisumbing sa haya sa kanhi konsehal kagahapon sa buntag.
Matod ni Sanchez nga nisulti kanila si Quisumbing kalabot niini hinungdan sa ilang kalipay.
“Lipay kaayo mi kay makapaspas ni sa pagsulbad sa kaso,”nagkanayon si Sanchez sa interbyu sa GMA 7 Balitang Bisdak.
Si Andaya napalgang patay sa usa ka resort sa Brgy. Liloan, Santander niadtong Lunes sa buntag.
Gituohan nga ang duha ka mga lalake nga nakit-ang ningsulod sa iyang lawak niadtong Dominggo sa gabii may kalabutan sa krimen.
Base sa autopsy report, posibleng nisukol si Andaya sa iyang killer base sa samad sa iyang kamot.
Samtang ang Konseho sa Mandaue City mopalabang og resulusyon nga magpahasubo sa pamilyang Andaya. (REV)


text:
DAKBAYAN SA DABAW (MindaNews/24 Feb) — Dihang nagpaluto mig pagkaon sa mga Bagobo Tagabawa nga taga Sibulan, Toril isip among reserts sa PWC of Davao kabahin sa mga linutoang Lumadnon, naintriga ko sa usa ka lamas nga gisagol sa pagkaon. Polbos kini nga brawn, humot. “Mao ni among betsin kaniadto,” matod pas nagluto. Unsay ngalan niini ug asa ni gikan, kutana nako. “Karingag, gikan sa kahoy. Panit sa kahoy,” maoy tubag.
Akong gipangutana kon unsay laing ngalan sa maong lamas. Apan karingag ra man ang iyang nahibaw-an. Sa hunahuna pa nako, bag-ong lamas ni sa pagluto nga wala pa masayran sa kadaghanan. Gusto nakong makuhaan og larawan ang maong kahoy, ug kon mahimo, makakuhag binhi niini aron ipasanay. Apan talagsaon na lang diay kaayo ang maong kahoy ug didto makita sa layong lasang uska adlaw nga pagbinaktas sa bukid sa Apo. Na, kay dali na mang hangakon, hangtod na lang ko panghinaot nga one of these days, mapiktyuran ra gyod nako ang karingag ug masayran kon unsay misteryo sa maong lumadnong lamas.
Pipila tingali to ka bulan una nako nasayran unsa ang karingag. Sa tantong layag-layag sa internet, nasaghiran ra gyod nako ang pulong nga karingag. Sa Ingles, cinnamon. Pastilan, wa jod nako makonek ang brawn nga polbos sa cinnamon nga unta paborito man nako ang cinnamon bread. Unsaon man nga ang una nakong nahibaw-an nga binisaya sa cinnamon, mana. Sayop diay. Karingag diay. O kalingag, kalingak, kanila, karinganat sa lain-laing pinulongan sa Pilipinas.
Nasayod man kong adunay daghang cinnamon kun karingag sa Pilipinas. Usa man ni sa mga namensyon nga mga manggad nga nakita sa mga katsila sa una pa nilang pag-abot sa Pilipinas. Sumala sa ilang report, daghan lagi kunong karingag sa Mindanao, growing wild. Gani ang karingag usa sa mga produkto nga ginatreyd diris Mindanaw, lakip ang talo kun beeswax ug bulawan. Pero karon, wala may kaila unsay cinnamon o karingag? Diay kay talagsaon na ang mga kahoy nga karingag.Unsay nahitabo?
Ang usa ka rason nganong dili sikat ang karingag sa Mindanaw makita sa komentaryo sa uska Ingles nga kapitan sa barko, si Thomas Forrest nga nakaduaw sa Mindanaw niadtong unang mga tuig sa 1770. Niya pa, ang karingag sa Mindanaw walay tag-iya, ug busa, anihon kini ni bisan kinsa sa bisan unsang panahon. Sa pag-ani niini, laksion lang ang panit ug busa madaot ang punoan. Mao na nga nahurot ang karingag sa Mindanaw ug wala mainila. Unta ang atong karingag first class ug adunay sama nga kalidad sa karingag sa Ceylon.
Puyde pod nga gituyo sa Sultanato sa Magindanaw nga dili padaghanon ang karingag kay hadlok sila nga kolonyahon sa mga Dutch ang Mindanaw sama sa ilang gihimo sa Indonesia. Gani motubo man sab ang clove (klabo) diris Mindanaw apan wala gipasanay sa Sultanato kay aali-aligid ang mga European nga kolonayser, pirata, ug ubang mangingilog sa atong produkto ug kayutaan
Ang Ceylon karon maoy number one eksporter sa karingag (kurundu sa ilang lenggwahe). Nadebelop kini gikan sa mga plantasyon nga monopolyo kaniadto sa Portuges ug Dutch, kinsa mipatuman og estrikto ug siyentipikong pagtanom ug pag-ani sa karingag sa ilang kolonya. Duna poy produktong karingag ang Tsina, Vietnam, India, ug Indonesia. Sa Indonesia, ang tawag nila sa karingag kayu manis (tam-is nga kahoy.)
Gani kaniadto kuno, mosukol og biyahe sa dagat ang mga karaang Indonesian gikan sa Moluccas deretso sa silangang bahin sa Africa, ug gikan didto dad-on sa mga treyder ngadto sa Roma. Dugay na gyod kaayo nga gigamit ang karingag. Kay bisag sa panahon pa ni Moses, namensyon na man ang karingag.
Mahal kaayo nga manggad ang karingag, ug ang mga European wala kahibalo asa ni gikan hangtod sa panahon sa Middle Ages. Ang gisabwag nga estorya sa mga Arabo mao nga ang karingag nakuha nila gikan sa higanteng karingag nga langgam. Ambot asa kuno kuhaa sa mga langgam ang mga tukog nga karingag nga maoy gamiton sa ilang salag. Kinahanglan kuno mogamit og lansis ang mga Arabo aron makakuhag mga tukog sa karingag. Ilad god nga estorya, aron mabaligya nilag mahal ang karingag.
Ipasa sa mga Arabo ang karingag ug ubang mga lamas ngadto sa Alexandria, Egypt, ug gikan dinhi, ipadala ni sa Venice, Italy nga maoy nagmonopolyo sa treyd sa lamas sa Europe kaniadto. Dihang nailog sa mga Turko ang dakong bahin sa Middle East, naputol ang ruta sa treyd gikan Asya padulong Uropa.
Ug busa napugos ang mga European og pangitag laing agianan padulong sa Asya. Ang mga Portuges miagi sa lubot sa Aprika ug nakaabot sa India ug Indonesia, samtang si Columbus miagi pakasadpan ug napandol sa dakong kontinente sa Amerika. Si Magellan, nga usa ka Portuges, nadestino sa India ug nakalaag sa Moluccas sa Indonesia. Segun sa tsismis nga iyang nabati didtos Indonesia, puyde maabot ang mga isla sa lamas gikan sa Amerika.
Pero wala siya suportahi sa Hari sa Portugal, ug busa midepek siya ngadto sa Espanya, nga uyon kaayong mosuporta kaniya. Pipila sa nakuhang konsesyon ni Magellan gikan sa Hari sa Espanya mao ang mosunod: himoon siyang gobernador sa tibuok niyang kinabuhi (governor for life); makuha niya ang ikalimang bahin sa tanang ganansiya sa biyahe, ug naa siyay monopolyo sa negosyo hangtod napulo ka tuig.
Nakalusot tuod si Magellan gikan sa Amerika padulong sa Pasipiko ug Pilipinas, apan gitigbak siya ni Lapu-Lapu sa Mactan, Cebu. Wala niya matagamtam ang mga lamas nga iyang giambisyon. Wala siya makatilaw sa karingag sa Mindanaw.
(Ang “Bisag Unsa” regular nga kolum ni Macario D. Tiu para sa MindaViews, ang seksyon sa opinyon sa MindaNews. Si Mac usa ka Palanca awardee ug National Book awardee. Puyde nimo ma-email si Mac sa mac_tiu@yahoo.com.ph)


text:
Bus de Pasahero Mikaliring: 1 Patay, 7 Samdan
USA ANG PATAY, ug pito usab ang nadala sa tambalanan human mikaliring ang usa ka bus de pasahero didto sa kilometro 10, Barangay Quezon, Surigao City alas 6:00 ang takna sa buntag kagahapon.
Matud sa report ni SPO4 Graciano B. Rivera ug PO3 Santiago B. Lamanilao Jr., mga Traffic Investigators sa Pulis-Surigao, ang namatay mao ang
Sumala sa pulis report, ang nadisgrasyang sakyanan mao ang Bachelor Bus nga may plate number LWS-727 ug body number 4930 nga nakarehistro sa Bachelor Express Incorporared sa Bugac, Maa, Davao City ug gimaneho pod ni Feliciano N. Pesadas taga Purok 8, Nabunturan, Comval Province.
Ang mga samaron nga unang gidala sa tambalanan mao sila si Rigelyn Coquilla y Castrodes, 13-anyos, taga father
Gisulti sa imbestigasyon nga ang nahisgutang Bus nagdagan sa km. 10, national highway paingon sa siyudad.
Pag-abot sa atubangan sa balay ni Morales, nagbrake ang driver aron unta pahunongon niya an gang iyang sakyanan. Apan mikaliring paingon sa wala ang lubot sa sakyanan, hangtud nga aksidenteng misirko kini.
Sa iyang pagsirko, nakagod ang bus sa sementadong highway, ug ang lubot niini miigo sa koral sa balay ni Morales. Miigo pa gyod kini ngadto sa bag-ong gitapok nga mga hollow block ug atop sa extension sa Golilat Store, dayon na ngadto sa
Gidugang sa report nga gidala pod sa
Boluntaryong miampo ang driver sa bus ngadto sa mga awtoridad.


text:
- Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang Safed.
Lungsod ang Safed (Inebreo: Ẕefat, צפת, Inarabigo: صفد) sa Israel.[1] Ang Safed nahimutang sa distrito sa Northern District, sa amihanang bahin sa nasod. 779 metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Safed[1], ug adunay 27,816 ka molupyo.[1]
Ang yuta palibot sa Safed kay kasagaran medyo kabukiran. Safed nahimutang sa usa ka gitas-on.[saysay 1] Kinahabogang dapit sa palibot ang ‘En H̱asil, 886 ka metros ni kahaboga ibabaw sa dagat, 1.1 km sa amihanan-sidlakan sa Safed.[saysay 2] Dunay mga 659 ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Safed nga hilabihan populasyon.[3] Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang Karmi'el, 18.6 km sa kasadpan sa Safed. Hapit nalukop sa kaumahan ang palibot sa Safed.[4] Sa rehiyon palibot sa Safed, mga tubud, mga langub, mga lapyahan, ug mga lasang talagsaon komon.[saysay 3]
Ang klima ugahon. Ang kasarangang giiniton 22 °C. Ang kinainitan nga bulan Agosto, sa 32 °C, ug ang kinabugnawan Enero, sa 11 °C.[5] Ang kasarangang pag-ulan 419 milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Enero, sa 120 milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Hulyo, sa 1 milimetro.[6]
Nahimutangan sa Safed sa Israel.


text:
Libre nga eBook Download
Naghatag kami og usa ka FREE eBook alang sa among mga magbabasa! Mahimo nimo i-download Mga Sangkap sa Pagbansay & Nutrisyon sa Insekto alang sa usa ka Lean Body, ni Mike Geary (usa ka $ 17.99 nga bili) hingpit nga FREE!
Kini nga eBook gimugna ni Mike Geary, kinsa usa ka Certified Personal Trainer ug Certified Nutrition Specialist. Kini nga libro nga jam puno sa uban sa 27 piho nga metabolismo-boosting mga tinago nga imong magamit aron sa pagtabang sa paghubo sa imong lawas sa gahi nga lawas sa tambok. Kini nga libro naglakip sa nagkalain-laing mga tips sa pag-ehersisyo ug mga pamaagi sa nutrisyon aron mapasagdan ang tambok sa lawas ug dad-on ang imong lawas ngadto sa sunod nga ang-ang. I-klik dinhi o ang link sa ubos aron tan-awon ang libro o husto nga i-klik ang pagluwas sa pagluwas niini nga eBook sa imong computer o tablet. Ayaw pagbinayloay niini nga libro sa imong mga higala ug mga sakop sa pamilya.


text:
LIMOS OG KAIKOG
Kanus-a man magsugod og pamalandong ang mga responsable sa pagpalusot sa makauuwaw nga transaksiyon pagpalit sa luna sa mga Balili nga naa pa ilawom sa dagat sa Tinaan, Naga sa panginahanglan pagluwat gikan sa ilang katungdanan? Kanus-a pa man sila makaamgo nga resignasyon lang sa mga nakatampo sa eskandalo ang makapakumbinser sa mga Sugbuanon nga tinuod gyod silang niangkon og responsibilidad ug naghinulsol sa pag-usik sa buhis?
Ni-resign na si Provincial Board (PB) Member Juan Bolo isip tsirman sa committee on municipal and provincial properties sa PB. Apan si Bolo mismo nahibawo nga di ni paigo. Wa niya kinahanglana ang komitiba pagsugo sa appraisal committee sa Kapitolyo paghimog taphaw nga pakisusi sa luna.
-o0o-
Dako kaayo ang pilde sa mga Sugbuanon. P98.9 milyones ang nausik alang sa 25 ka ektaryang luna nga, segun pa sa kadagkoan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR), wa rang kaabot sa usa ka ektarya ang katitulohan. Maglisod pagsabot ang mga Sugbuanon nganong ang kawani nga nasakpang nangilkil og P100 naposasan dayon; apan ang mga nilabay og dul-an sa P100 milyones sa dagat nagpabiling mga hawod.
Nangayo man tuod og pasaylo apan padayong nangugat nga makapabulahan sa mga Sugbuanon ang transaksiyon. Ambot unsaon pagbawi ang dakong alkanse sa kuwarta pinaagi sa paggamit sa kuwestiyonableng luna aron paggusbat sa kinaiyahan.
-o0o-
Salamat sa kaluya sa Visayas Ombudsman, nga niyaka lang sa unang mga reklamo labot sa nangalisbong transaksiyon sud sa pila ka buwan, nakabuylo ang duha ka buwag nga imbestigasyon nga gipasiugdahan sa Kapitolyo. Nahibawo na tang daan unsay sangpotanan kon ang mga imbestigahunon maoy mangunay sa pag-imbestigar sa ilang kaugalingon.
Hinaot nga ang Sugbuanong mga magbubuhis di na mangiyugpos. Nakalusot ang binuang kay nisugot lang sila nga lakturon ang transaksiyon. Hingpit na gyong mabuong ang ilang kadungganan kon mosugot lang gihapon nga lakturon ug maniobrahon ang mga imbestigasyon.
-o0o-
Magmalampuson lang ang imbestigasyon sa eskandalo kon kapanalipdan ang mga dokumento ug ang mga saksi sa kinatibuk-ang pinalitay sa yuta. Kon ang mga utok sa transaksiyon magpabilin sa katungdanan, magpabilin sila nga naa sa posisyon sa pagguba sa mga dokumento, paghudlat sa mga saksi ug pagsabotahe sa imbestigasyon.Kon pating na gyod kaayo nga di na dutlan og bisan gamay na lang uwaw ug mokisikisi gyod sa makiangayon nga mga awhag sa resignasyon, hinaot nga ang kadagkoan sa Kapitolyo duna pay mga tanlag nga kusion sa kaikog ug mobakasyon lang una. Aron gawasnon ang mga imbestigador, apil nang puti-og-kiting nga si Deputy Ombudsman Pelagio Apostol, pagsusi nganong gibayran nang mga Balili bisan wa pang kapakita sa mga titulo ug nganong wa susiha ang ilang pangangkon nga titulado ang fish pond, pagatpatan ug bisan ang lawom nga kadagatan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Friday, May 19, 2017
MOABOT og 50 porsiyento ang diskwento sa pletihan sa tanang destinasyon sa AirAsia nga milangkon sa ilang halapad nga subra sa 120 ka mga destinasyon sa Asia Pacific, the Middle East ug US.
Alang sa flights to/from sa Philippines, ang AirAsia nagtanyuag og promo seats nga 50% off alang sa flights gikan sa Kalibo/Boracay padung sa Davao ug Cebu lakip sa flights gikan sa Manila padung sa Kalibo/Boracay, Kuala Lumpur ug Taipei.
Ang AirAsia promo seats mapalit sa booking sugod sa Mayo 21 2017 alang sa travel sulod sa petsa 5 sa Septiyembre 2017 ug petsa 8 sa Pebrero 2018, sa airasia.com o AirAsia mobile app sa pagpalit sa tiket.
Lakip sa mapalit ang AirAsia flights sa exciting destinations sama sa Kuala Lumpur padung sa Langkawi, Singapore, Pattaya, Boracay, Hanoi, Shantou, Jakarta, Shenzhen, Macao, Luang Prabang ug Bhubaneswar o biyahe bisan sa halayo pa nga Kuala Lumpur padung sa Sydney, Melbourne, Shanghai, Beijing, Maldives, ug daghan pa.
Dugang pa, gawas sa diskwento sa plite, ang pasahero makuha og 50% off kon mopili sa ilang preferred seating gamit ang AirAsia's Pick A Seat product.
Si AirAsia Group Chief Commercial Officer Siegtraund Teh nagkanayon, "We always strive to offer the best value, and we are confident our guests will appreciate this winning combination of low fares and affordable assigned seating that will allow them to fly farther and with greater comfort."
Kini nga promo limitado ug dili makuha sa tanang flights atol sa public holidays, school breaks ug weekends.
Ang Pick A Seat promotion makuha lang atol sa flight booking ug dili sa Manage My Booking. PR


text:
Tuesday, November 1, 2016
ALL SOULS DAY
MATEO 25:31-46. UNSAON MAN PAGSULOD ANG GINGHARIAN SA DIOS? Ang Sambingay nagtudlo nga sa pag-abot sa Katapusang Adlaw, ang Ginoo molingkod sa iyang trono aron paghukom sa mga tawo. Ang basihan sa paghukom mao ang atong gibuhat sa mga may panginahanglan sama sa gigutom, giuhaw, dumuduong, hubo, masakiton ug binilanggo. Kon kita nagtabang sa mga naglisod, mahiuban kita sa mga karnero nga makasulod sa Gingharian tungod kay matod pa sa Hari: “Sa matag higayon nga maghimo kamo niini alang sa labing ubos ning akong mga igsoon, gihimo ninyo kini alang kanako.” Apan, kon kita wala magtagad sa mga kabos, sama ra nga wala kitay gibuhat para sa Hari. Mahisama kita sa mga kanding nga dili makasulod sa Langit. Si Henry W. Beecher nag-ingon, “Heaven will be inherited by every person who has heaven in his soul.”
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
pagkagilok ba rong adlawa
sayo sa buntag maoy gi-chika
unsa man jud nang makagitik sa mga dalaga
no earth jud ko anang mga butanga
kung kinsa nakahibalo
palihug lang tawon pahibaw-a ko
pde pod imo ko tudluan
para pod gaghan ko’g makat-unan
na hala, kinsa dha mga banggiitan
paabot ra ko sa inyo mga adunahan
para dili pod ko tantong maignoy
sa sunod mo kuhit si vincoy
—
ani-a napod ko balik dre dapita
sampit sa ako gibati karong adlawa
dapat bah ko malipay
sa panahon rong dili angay magla-ay la-ay?
tanan tawo palibot nako
bz pamalit sa ilang mga regalo
ang uban naglista na para sa ila noche buena
samtang ako dre, wala pa’y napalit para sa ako manita
ambot kung ngano ko karong panahona
morag dili pasko ako paminaw ning semanaha
medyo go-ol gamay ang dalaga
taympa, dili man pod ron semana santa?
madala bah ni patan-aw ni Soul Doctor?
or dili kaha motana ta ni Manoy Nasyo?
kamo, naka-agi na bah mo na inyo utok nagrigor?
kay mao jud ako gbati ron na hinaot unta ako maayo…
…la lang…
A former educator and now working as a freelance writer. Simply living her own version of life’s passion – music, mobile photography, story telling, road trips and food trailing! 🙂


text: Ningbo Aoxin HVAC Bahin Co., LTD nahimutang sa matahum nga siyudad pantalan Ningbo, sa paghatag sa pagpabugnaw accessories pagproseso sa pag-alagad alang sa puti nga balay appliance manufacturers. Ang atong mga kompaniya sa gitukod sa Agosto 2008 ug sa impormasyon registration nga certified sa ikatulo nga-sa partido awtoridad. Kita adunay labaw pa kay sa napulo ka tuig sa propesyonal nga pagpalit engineers ug karon sa usa ka network sa mga labaw pa kay sa 250 internasyonal ug lokal nga suppliers top-grade. kita andam sa paghatag og pag-alagad base sa "cost-effiective, top kalidad, pagtahod sa usag usa, win-win" ngadto sa mga kustomer .Ug sinserong motan-aw sa unahan sa pagtabang sa usag usa sa dugang sa negosyo sa panimalay ug sa gawas sa nasud, sa paghimo sa win-win ug hayag ugma!


text:
Oktubre 30–Nobyembre 5
JOEL 1-3
Awit 143 ug Pag-ampo
Introduksiyon (3 min. o ubos pa)
BAHANDI GIKAN SA PULONG SA DIYOS
‘Ang Inyong mga Anak nga Lalaki ug Babaye Managna’: (10 min.)
[I-play ang video nga Introduksiyon sa Joel.]
Joe 2:28, 29—Ang dinihogang mga Kristohanon nag-alagad ingong mga tigpamaba ni Jehova (w02 8/1 15 ¶4-5; jd 167 ¶4)
Joe 2:30-32—Kadto lang nagatawag sa ngalan ni Jehova ang maluwas panahon sa iyang dakong adlaw (w07 10/1 13 ¶2)
-
Pagpangitag Espirituwal nga Bahandi: (8 min.)
Joe 2:12, 13—Base niining mga bersikuloha, unsa ang tinuod nga paghinulsol? (w07 10/1 13 ¶5)
Joe 3:14—Unsa ang “ubos nga patag sa desisyon”? (w07 10/1 13 ¶3)
Unsay imong nakat-onan bahin kang Jehova sa pagbasa sa Bibliya niining semanaha?
Unsa pang espirituwal nga bahandi ang imong nakat-onan sa pagbasa sa Bibliya niining semanaha?
-
Pagbasa sa Bibliya: (4 min. o ubos pa) Joe 2:28–3:8
MAGMAEPEKTIBO SA MINISTERYO
Unang Pakig-estorya: (2 min. o ubos pa) JW.ORG contact card
Pagbalikduaw: (4 min. o ubos pa) JW.ORG contact card—Nahatag na ang card sa unang pagduaw. Ipadayon ang inyong nahisgotan, ug taposa pinaagi sa paghisgot ug usa ka video sa jw.org.
Pagtuon sa Bibliya: (6 min. o ubos pa) lv 196-197 ¶3-5
KRISTOHANONG PAGKINABUHI
Awit 91
Si Jehova Motabang Aron Atong Malahutay ang mga Pagsulay: (9 min.) I-play ang video nga Si Jehova ang Akong Lig-ong Torre. Pangutan-a ang mga mamiminaw: Unsang mga pagsulay ang nasinatian sa pamilyang Henschel? Unsay epekto sa pagtuo ug integridad sa mga ginikanan ngadto sa ilang mga anak? Sama kang Brader Henschel, unsaon ka pagpalig-on ni Jehova?
Mahimong Higala ni Jehova—Ang Ngalan ni Jehova: (6 min.) Ipasalida ang video nga Mahimong Higala ni Jehova—Ang Ngalan ni Jehova. Dayon pagpilig mga bata ug interbiyoha diha sa stage: Unsay kahulogan sa ngalan ni Jehova? Unsay gilalang o gihimo ni Jehova? Unsaon ka pagtabang ni Jehova?
Pagtuon sa Kongregasyon sa Bibliya: (30 min.) kr kap. 20 ¶17-19; mga kahon nga “Kini Nakahatag ug Direksiyon sa Iyang Kinabuhi” ug “Boluntaryo Gikan sa Lainlaing Bahin sa Kalibotan Nagdalag Kahupayan”; kahon sa repaso nga “Tinuod ba ang Gingharian Kanimo?”
Repaso ug Pasiuna Para sa Sunod Semana (3 min.)
Awit 72 ug Pag-ampo


text:
Jetlag ni John Iremil E. Teodoro
NAGBUGTAW ako mga alas-kuwatro y medya sa kasanagën pero tuman rën ka sanag sa kuwarto ni Juliet. Daw alas-otso sa aga sa Filipinas ang pagkasanag. Una ko nga aga sa Sweden kag natirawan ko gid man ang aga kang tingadlaw sa Europa.
Mëëk pa ang turog ni Juliet sa anang katre. Tëngëd ginaobra pa ang guest room kag ang kuwarto na sa ikarwa nga panalgan kang andang balay, sa kuwarto ni Juliet nanda ako ginbëtangan kang katre. Nagbangon ako agëd mangihi.
Nadura rën ang tagëngtëng kang ulo ko nga kang sarang adlaw nabatyagan ko samtang nagahëlat sa akën flight pa-Copenhagen sa airport kang Doha, Qatar. Amo to ang una nga epekto kang ginatawag nanda nga jet lag. Ano abi hay 12:30 ti kasanagën ang flight ko halin sa Manila kag matapos kang siyam nga oras nga paglëpad pag-abot sa Qatar, 4:00 lang ti kasanagën. Ti hay naglumpat abi kang time zone. Naabutan ko pa sa Qatar ang pagsirak kang adlaw. Katahëm dya sëlngën halin sa ginapungkuan ko sa lapad kag nagakanang-kanang nga airport kang Doha.
Ala-siyete sa aga ang flight ko paagto sa Copenhagen, Denmark. Anëm ka oras ang biyahe pero alas-dose ang abot rugto hay may sangka oras nga abanse ang Qatar kaysa Denmark. Sa Copenhagen ako nagpanaog hay rugto ako gin-abat nanday Mimi, Juliet, kag Jonas. Si Jonas ang bana nga Swedish ni Mimi kag nag-drive sanda kang tatlo ka oras halin sa balay nanda sa Lenhovna, Växjö nga mga 150 kilometro ang karayëën. Kon sa kapital kang Sweden nga Stockholm abi ako manaog, 500 kilometro gid ang karayëën kadya halin kananda.
Domingo ako naghalin sa Manila pero Domingo man ako gihapon nag-abot sa Sweden hay anëm ka oras ang abanse kang Filipinas.
Nagadëyëg-dëyëg ako kang manaog sa eroplano hay kulang sa turog kag indi rën ako kaintiyende kon ano ang nagkaratabo sa mga oras sa akën kabuhi sa sëlëd lamang kang 24 oras. Hambal ni Mimi kanakën, gamay lang kuno ang airport kang Copenhagen. Ti ang ginaimadyin ko, daw Iloilo Airport lang. Hay maan, bahël kag lapad man gali kag lawid man ang paranawon antes makaabot sa immigration.
Bëët ang guwapo nga mal-am nga laki nga puti sa immigration. Pero daw nahadlëkan ako hay daw istrikto. Basi maglup-og ako kon indi na ako pagpasugtan magsëlëd sa Denmark. May migrants crisis abi sa Europa kadya kag indi ako 100% sure kon makalab-ot gid man ako sa Sweden. Pero pagduhol ko kana kang passport ko, nagyëhëm tana kag nag-hi. Gintam-isan ko gid e ang yëhëm ko bisan nagadëyëg-dëyëg pamatyag ko. “Are you a seaman?” pamangkot na. Rakë gid man abi ako nga mga seaman nga naimaw sa eroplano. Pag-submit ko gani kang papers ko sa Norwegian Embassy sa Manila, ginpamangkot man ako kang babaye nga guwardiya kung seaman ako nga gintarayan ko hay daw si putay-kahang mamangkot.
“No, I’m a professor,” hambal ko dara pataas kang akën kiray. Wara ako it problema sa mga seaman. Ang Tatay ko, kapitan kang barko. Kag rakë ako mga paryente nga seaman. Pero ang immigration officer sa Copenhagen, wara man it tono kang malisya ang pagpamangkot na. “No. I will visit my sister in Sweden,” sabat ko nga daw Lin-ay kang Antique ang yëhëm. Ginsëlëng na ang akën visa kag ang akën itsura. Gin-scan na dya kag dasig nga gintatakan kag ginbalik kanakën ang passport ko. “Thank you,” hambal ko kag nagpanaw nga daw prinsesa halin sa sangka pobre nga kaharian sa Southeast Asia. Yes, makita ko rën si Juliet! Singgit ko sa akën kaugalingën.
Naghibi ako pagkakita ko kanday Mimi kag Juliet. “Be, wara rën si Mama, be,” hambal ko kay Juliet. Naghibi man ang bata nga hëgët ang këpkëp kanakën. Ang orihinal abi nga plano, imaw kami ni Tita mapa-Sweden. Ti, napatay si Tita kang Nobyembre. Wara nakauli sanday Mimi kag Juliet agëd magtambong kang lëbëng hay winter rën kag bëdlay magbiyahe magluwas nga nagaeskuwela pa sanda nga darwa. Indi sanda maimawan ni Jonas hay indi na mabayaan ang anang obra.
Mëgë man lang ang drama namën sa airport. Nagkape kami anay sa Starbucks antes magbiyahe pa-Sweden. May labëg-labëg nga tulay nga tabukon sa tënga kang Denmark kag Sweden.
Alas-dose rën ti tëngang gabii sa Filipinas, ala-sais pa lang ti sirëm rëgya sa Sweden. Pait rën ang akën mga mata pero ginapirit ako ni Mimi nga indi anay magturog. Matapos namën magpanyapon kang tinapay, cheese, kag grapes, nag-inëm anay kami kang red wine kag nanigarilyo sa andang hardin kag nag-estoryahanay parte sa Antique. Darwa kami lang hay si Jonas nagbatang-batang anay hay daw bilog nga adlaw tana nag-drive, kag si Juliet, tëngëd Domingo, sakë kúti kang anang iPad. Ginasugtan lang abi tana mag-iPad kon Sabado kag Domingo lang.
Ramig sa hardin. Pasado alas-otso rën pero sanag man gihapon ang adlaw. Daw alas-kuwatro sa Filipinas. Ramig rën gid. Hambal ni Mimi, basi 17 degrees centigrade. Kon bëkët it summer kuno kag amo dya oras, indi mo maagwanta magpungko sa sagwa. Tatlo pa lang ka adlaw ang nagligad kang ginselebrar kang bilog nga Sweden ang Midsommer—ang adlaw nga pinakalawid ang pagsirak kang adlaw kag sangka importante kag masadya nga selebrasyon para sa mga Swede. Ang Hunyo kag Hulyo ang pinakanami nga mga bulan sa Sweden kag sa bilog nga Europa. Rakë ang mga nagabakasyon rëgya. Buta ang bahël nga eroplano nga ginsakyan ko halin sa Doha paagto sa Copenhagen.
“Pero isut ang mga bulak kadya, Kuy,” hambal ni Mimi. “Wara abi nagauran.” Sa mga piktyur abi nanda ni Juliet sa Facebook kon summer rakë ang mga bulak nga bisan sa diin lang nagatururubo. May nagaturubo pa man nga mga bulak sa palibot pero isut lang. Pati ang Europa na-El Niño man?
Samtang ginasulat ko dya, nag-iwud si Juliet. Ginsuksok ko ang akën antipara kag ginsëlëng tana. Nagmukra tana. Kag kang makita na ako, nagyëhëm tana. Ang yëhëm na daw mga ilahas nga bulak sa sagwa. “Good morning, John,” panamyaw na. “Good morning, Bebe ko!” sabat ko kag ginbëtang anay sa lamesa ang akën MacBook. Nagparapit ako sa katre na kag nagbangon tana kag ginsug-alaw ako kag ginkëpkëpan. Nagbatang ako imaw kana kag ginhuruharkan tana. Nami këpkëpan ang maalabaab na nga lawas.
“Ramig rëgya ba, Be no?” hambal ko. Nagtango lang tana nga nagayëhëm. “Nami rëgya sa inyo, Be no? Ramig kag limpyo kag linëng.” Nagakëpkëpanay kami. “Hëëd, John nami rëgya,” sabat na.
Mag-an kag masadya ang akën pamatyag. Una ko pa lang nga aga sa Sweden pero daw nadura rën ang akën jet lag. Ang jet lag puwede gali mabulong kang pagpalangga.
[27 Hunyo 2016 Lunes
6:10 n.u. Lenhovna, Sweden]


text:
“Unli-rice ni Mang Juana” ni Joseph Galedo
Unli-rice ni Mang Juana
ni Joseph Cezar Murillo Galedo
Tanan kita nagahandum nga makita ang tawo nga gintuga kang Ginoo para kanatun. Kalabanan nga dya destiny ukon tadhana. Amo man dya ang handum ni Juana. May mga adlaw nga nagalupad ang paminsarun ni Juana ka panumdum kon san-o na ayhan makilala ang ana nga one true love. Kanami kang yuhum-yuhum ni Juana kung ana mapinsaran ang pagkaptanay kang anda alima, ang pagduktanay nanda kang andang mga pungyahun, ang andang paglantaw sa mata kang sara kag sara.
“Juan! Sunog dun ang pinirito mo! Sin-o bay karia ang mabakal kang sunog? Maan lang ah, aga kaw pa nagatanga-tanga dyan. Abi unaha anay ang mga gina ubra mo imbis nga kung anu-ano ang ga sulud sa paminsarum mo.”
“Nay, Juana, Jua-na.”
Indi dun bag-o kay Juana nga aga pa makaraan ni nanay na kay aga pa pirme natulala samtang nagaraha kang dapli nga inugbaligya nanda sa karinderya sa tubang kang balay da. Mayad man kay sa tubang kang eskwelahan ang anda nga karinderya, pirme raku ang nagabakal kapin pa kung tag-irigma. Luwas sa namit nga raha ni Juana nga sara sa mga rason nga nagabalik-balik gid ang mga kustomer kag suki, pirme ginalingaw ni Juana ang mga nagabarakal amu ria nga tama gid ka gahud ang andang puwesto kay nagalabaw gid ang kadlaw kang mga tawo.
Mga alas singko palang sa kaagahun naga-agtu si Juana sa tindahan kag mamakal kang mga rekado nga ana kinahanglanun sa mga irahaun nga mga putahe sa karinderya. Ginahungud man nana nga mag-agi pirme sa tubang kang balay kanday John Paul kay sa amo man dya nga oras naga-rigos si John Paul sa bumba sa tubang kang andang balay. Aga pa makita ni Juana ang gina-handum na nga lawas ni John Paul, puwera dun lang kung Sabado kag Dominggo. Si nanay pirme ni Juana ang nagapanindahan kung Sabado kag Dominggo kay ginatamad si Juana mag bugtaw nga tama ka aga kag wara lang man ti madangtan. Pero kung nalian gani nga madakpan ni John Paul nga ginatiid-tiid tana ni Juana samtang garigos, dayon na man sagi ka tubang sa ginatindugan ni Juana kag magpawala nga daw wara lang tana kamaan nga rugyan si Juana nagasagi ka panago. May sangka beses nga nag santuanay ang andang mga mata. Lawid ang andang mulalungay kag daw ginahigup kang karilibog nga lantaw ni John Paul ang malumanay nga tagipusuon ni Juana. Amo man ang sunod kang mata ni Juana samtang ginahimas-himas ni John Paul ang anang liug, panaug sa anang dughan, panaug sa maskulado nga busong hasta sa anang—
“Araguy!”
“Hoy! Ano oras dun dya? Abi pag panaw dun to sa tindahan. Durupi!”
Sa pagka-dimalas ni Juana. Imbis nga ang ginaasam-asam na nga laswa ang makita aga pa, ang tsinelas tana ni nanay na ang nagsugalaw kana. Pagkabalik ni Juana halin sa tinda, bira-bira dayon ka panghimus kang rarahaun kay tama gid ka saku. Wara lang kamaan ang nanay na nga amu ra pirme tulala ang anang bata samtang nagaraha hay si John Paul lang ang pirme sa sulud kang paminsarun na. Pirme na ginahulat nga mag-abot si John Paul kay suki man tana sa karinderya. Kada mag-abot gani si John Paul gina agaw na gid kay nanay na ang luwag kay gusto na nga tana gid ang ma galo para kay John Paul. Dayun man ang yuhum ni John Paul kay Juana nga amu man ang nagapapula kang pungyahun ni Juana.
Abril dun kag amo man ang pagtapos kang klase kang mga estudyante. Aga pa sa gihapon nagabugtaw si Juana para manindahan pero ginaagwanta na lamang bisan hindi na makita si John Paul nga nagarigos sa tubang kang anda nga balay. Medyo luya dun man tana mag atupag sa mga nagabakal sa karinderya kay husto sa mga traysikol drayber lamang ang naga-igma kananda kay wara dun ti klase.
Uso sa mga agi ang pag-ilis kang ngaran kapin pa kon gabi-i. Makabati kita kang “Kristof sa aga, Kristine sa gabi-i”, ukon “Carl sa aga, Carla sa gabi-i”. Pareho man ka dya ang sitwasyon ni Juana. Naga-iba ang persona ni Juana kag naga-iba man ang panurukan kang tawo kana. Kang nag umpisa ang bakasyon, medyo naghina ang benta kang karinderya nanday Juana amo ria nga nagpangita si Juana kang iba nga pamaagi nga makabulig ka pangita kang kuwarta para sa pang adlaw-adlaw nanda nga garastuson. Sara sa mga ginasudlan ni Juana ay ang Miss Gay Pageant sa anda nga barangay, kon kis-a bisan sa pihak nga mga kabarangayan gina-agtunan gid ni Juana para lang makapangita kang kuwarta kag makabulig kay nanay na.
Nag-intra si Juana sa Miss Gay sa anda nga barangay nga may pagsarig nga anang madag-an ang una nga padya. Nagbaka-baka si Juana kag gintugro na ang tanan nana nga ikasarang garing ikatlo nga padya lang ang ana nga nadag-an. Pero pagnaog na sa entablado wara ti bahid kang kapirdehan and hitsura ni Juana kay nagbulus ang hindi matago nga yuhum kang ana nakita si John Paul nga nagsugalaw kana sa anang pagpanaog.
“Guwapa-guwapa kaw ba, Juana.”
Nagtatak ang amo dya nga mga tinaga sa paminsarun na Juana. Dayon ginkaptan ni John Paul ang mga alima ni Juana. Hindi makapati si Juana nga nagatabo ang mga eksena nga ginadamgo lang nana kang san-o. Sa tubang na dun ang ginahandum na nga laki, ang laki nga sulud kang anang mga pantasya sa kagab-ihun, ang laki nga wara pag paturog kana ka paminsar, kadya sa atubangan na run. Hindi makapati si Juana sa mga nagakratabo kay bukut lang ti amo to nga gab-i natabo kundi pirme dun rugyan si John Paul nga nag suporta kay Juana kada mag-intra tana sa mga Miss Gay pageants sa iba nga kabarangayan. Hindi man mauli ni Juana ang una ng padya, kampyon man tana sa gihapon sa mga nadag-an na nga korona kada mag butwa ang bulan sa langit.
Sa sigi-sige nga imaway ni Juana kag John Paul, nag-abot man sa punto nga nangluyag si John Paul kay Juana. Siyempre, kay buhay dun dya nga handum ni Juana, wara na dun gin pabuhay kag dayon na nga ginsabat si John Paul. Kada gabi-i sanda nagalagaw-lagaw sa taramnanan nga nagakaptanay ang mga alima. May tion nga bilog ang bulan sa kalangitan kag naghuyup ang maramig nga hangin, dungan kang paghapay kang mga paray ang pagdunglay kang andang kalawasan. Kanami kang pagkupu-kupu kang darwa samtang nagalantaw sa malapad nga kalangitan nga buta kang gaigpat-igpat nga mga diamante. Si Juana nagabatang sa dughan ni John Paul kag ang alima ni John Paul nagahikap sa pungyahun ni Juana. Hindi masukol ang kalipayan nga nabatyagan ni Juana sa mga kagab-ihun ngato.
Pag-abot kang darwa ka bulan, amat-amat dun nga nabatyagan ni Juana ang pag-iba kang ugali ni John Paul. Nag-umpisa dun tana ka panigarilyo kag kis-a lamang tana nagareply sa mga text ni Juana. Pirme lamang pangayo nga pangayo kang kuwarta kay Juana nga pangsustento kang ana nga bisyo. Pirit lang nga gin agwanta ni Juana asta sa nagbalik ang daan nga ugali ni John Paul. Ginasuyo run nana si Juana, pirme run liwan sanda nagapanaw-panaw sa taramnanan, mayad dun ang relasyon nanda darwa, wara dun man pag sagi ka pangayo si John Paul.
Pagkatapos kang sangka bulan, talagsa dun lang ang pagkiritaay nanda pero gin-intindi lang ni Juana kay may klase dun si John Paul sa amo dya nga mga tiyempo. Kon suwertehun, nagakitaay sanda hasta sa tatlo ka beses kada semana, pero kalabanan sangka beses lang sa sangka semana.
Sangka adlaw aga pa nanindahan si Juana kag nag-agi ruman tana sa tubang kang balay day John Paul. Siyempre nakita na ang anang pinalangga nga nagarigos kag nami ang yuhum-yuhum kang darwa pagkitaay nanda, kinilig ruman si Juana pero nagamadali sa pagpanaw kay nali malibagan ruman ni nanay na. Pagpauli na halin sa tindahan, nakita na si John Paul nga nakaangkas sa motor pero antis pa tana makaparapit nagpanaw dun ang motor imaw si John Paul. Pagkagabi-i gin text ni Juana si John Paul kon sin-o ang imaw na kaina kang aga. Nag reply si John Paul nga klasmeyt na sa eskwelahan kag gin-abat lang tana. Pagkabasa ay dayon man nakaginhawa kamayad si Juana. Umpisa sadto wara dun nagsagi ka duda si Juana kay John Paul, hasta sa sangka adlaw samtang nagapanaw si Juana paagto sa tindahan, nakita na ang pareho nga motor nga nakita na kang una nga nag-abat kay John Paul. Naka-garahe sa tubang kang balay nanday John Paul ang motor pero nagtingala gid si Juana kang wara na nakita si John Paul nga nagarigos sa sagwa kang andang balay. Nagpadayon lang si Juana sa pagpanaw paagto sa tindahan kag gindura na lang sa paminsarun ang anang nakita. Pag-abot kang gabi-i kang pareho nga adlaw, maagto daad si Juana sa balay nanday John Paul pero nakita na ruman ang motor nga gina-angkasan pirme ni John Paul. Kang tana nagaparapit, may nag guwa nga darwa ka tawo, sara labug ang buhok kag may bahul nga dughan, ang sara si John Paul kay nakilala ni Juana ang limug. Dulum sa tubang kang balay nanday John Paul amu ria nga wara na nakilala kung sin-o ang imaw kang ana pinalangga. Nagsakay sa motor ang darwa kag nag butyog paagto sa kadudulman kag nag amat-amat dura, dungan sa pagdura kang pagsarig ni Juana kay John Paul. Pagkasunod nga adlaw, aga pa nanindahan si Juana kag ana pagid nakit-an ang motor sa sagwa kang balay nanday John Paul pero wara pagid si John Paul nagarigos sa sagwa. Nagdali-dali si Juana ka pamakal kang ana nga mga rekado kag nagbalik dayon kay tuyo na nga maabutan ang darwa antis mag-agto sa eskwelahan. Sakto-sakto gid kay pag-abot ni Juana sa tubang kang balay nanday John Paul manug guwa palang ang darwa. Naga isturyahanay ang darwa kag nahangyus tana sa ana nabatian. Ang abi nana nga babayi, agi gali, kag pareho pa sanda nga naghalin sa sulud kang balay nanday John Paul. Nangramig ang mga alima ni Juana kag naglimnan ang anang pamatyag. Ginpalumbos na lang ang darwa kag nagdali-dali himus sa andang karinderya nga daw wara lang tana ti nakit-an nga malain. Nagalumaw-lumaw ang mga mata ni Juana samtang gina-gwanta na lang ang sakit nga anang nabatyagan sa kadadalman kang anang tagipusuon.
Pagkagabi-i nagdesisyon si Juana nga prangkahun si John Paul sa anang malain nga ginbuhat. Ginsanto na gid sa pag-abot kang darwa ang anang pag-agto sa balay nanday John Paul. Pagkakita ni John Paul kana daw sa wara lang, ginlantaw na lang si Juana nga nagatindug samtang nagakudug sa kaugut. Nami pa ang yuhum-yuhum na samtang ginaagbay-agbayan na ang agi sa anang tupad nga mas nagpabukal pa kang dugo ni Juana.
“John Paul! Gin-into mo lang ako! Abi ko ako ang palangga mo, abi ko ako lang? Pero ginpaiputan mo lang ako sa ulo. Abi ko kung saku kaw sa eskwelahan ninyo amu ria nga wara kaw dun pagpakita kanakun, pero bukut gali! Wara kaw dun pagpakita kanakun kay saku kaw dun jan sa agi ngaria! Ginpasimba mo ako nga wara it bagting! Gintugro ko ang tanan nga ginpangayo mo pero kulang sa gihapon! Gintugro ko ang tagipusuon ko pero ginsipalan mo lang! Gin-gamit mo lang ako, kag ako man nga daw sa anga, nagpagamit man. Nagsala gid ako nga ginbalewala ko ang mga duda ko kanimo. Damul kaw it pungyahun para palibut-libuton mo ako sa alima mo! Tuod ang pagpalangga ko kanimo pero sipal lang dya gali para kanimo. Amo dya ang tandaan mo, tanan nga inagyan ta ikuris ko sa tubig kay amo ra ang nagakaangay sa mga parehas kanimo nga lapad mata!”
Nagdalagan pauli si Juana nga nagahiribiun pero nagkirinadlaw lang ang darwa nga daw sa wara lang ti natabo. Rugto nabugtwan si Juana nga sara lang tana sa mga koleksyon ni John Paul. Wara tana ginseryoso pareho kang pagtrato kang mga laki sa halos tanan nga mga agi. Ginkuwaratahan, ginhuthutan, gin-into, ginsipalan. Kadya lat-an dun ni Juana nga bisan ano pa ang himuon na, hindi gid tana pagpalanggaun ni John Paul. Nagpabulag-bulagan, nag-usik kang tiyempo kag kuwarta. Kadya lat-an na dun nga una lang nami ang mga laki, nami sanda kung may kinahanglan, nami sanda kung may pabor, kag nami sanda kung may plano sanda nga intuon ikaw.
Sobra tatlo ka adlaw nga nagahirbiun mag gabi-i si Juana. Sakit-sakit batunon nga nagpakita tana kang matuod nga paghigugma, pero sa sala nga tawo pa nag-agto. Pero sa pagturo kang luha ni Juana, amo man ang pag-ilig kang sakit kang buut kag tagipusuon nga ginkim-kim ni Juana. Pag-abot kang sunod nga adlaw aga pa nanidahan si Juana kag wara gid nagbalikid bisan rugyan nga nagarigos si John Paul. Pagkabalik sa karinderya ay nagdali-dali tana ka himus kang mga rarahaun sa kadya nga adlaw. Pag-abot kang tag-irigma dali-dali na nga gin-agaw ang luwag sa anang nanay, indi kay rugyan dun si John Paul, kundi tungud sa anang luyag nga pasadyahun ang mga nagaigma sa andang karinderya.
Naga-amat-amat ka balik si John Paul kay Juana pero wara dun sa paminsarun ni Juana ang balikdun pa ang natapos dun. Dara-dara dun kadya ni Juana ang pilas sa anang tagipusuon nga tanda kang anang inagyan, kag tanda para kay Juana nga hindi pag isarig ang anang tagipusuon sa kay bisan sin-o lang nga laki. Si Juana kang una nga tugro lang nga tugro, kadya ay si Juana nga risgada mag-abot sa gugma.
Wara man ginsarado ni Juana ang anang tagipusuon sa paghigugma sanglit tawo man tana nga nagabatyag kung gina-kuhit ang anang baratyagun. Pero, lat-an dun ni Juana ang dapat na nga himuon, lat-an na dun nga hindi gid magpa-into sa mga lalaki.
Mas ginpili ni Juana nga pasadyahun ang mga suki sa andang karinderya. Kon kis-a naga-agi man si John Paul sa anang paminsarun, pero indi man magbuhay kag madura, pero wara gidman kita kamaan kung bag-o dun ang sulud kang dughan nana ukon si John Paul man sa gihapon.
_____________
Si Joseph Cezar Murillo Galedo taga-Belison, Antique kag BA Literature-History major sa UP in the Visayas sa Miag-ao, Iloilo.
Baylo sa Gintugro
NI EARLY SOL GADONG
Amo dya ang akun sugidanun kang kamatayon nga baylo sa gintugru nga kabuhi.
Madugay run nahamutikan sa amun puongpuong, sa lenggwahe kang edukado kag lenggwahe kang mga indio, ang indi mapanginwala nga gahum ni Inday Sion, sampat nga manugbulung. Nagasugidanun tana sa mga espiritu kag ginatugru nanda ang ana ginapangayu. Daw komersyo sa tunga kang darwa nga kalibutan. Baylo sa uran ang dugo kang tatlo ka munga. Para naman sa kainit, ang darwa ka dusina nanda nga mga itlog. Para magmayad ang lapsag nga gamasakit, kinanglan ihawon ang tinday. Maaram ang manugbulung kag kamaan tana kang lenggwahe nga indi masayran kang edukado man ukon indio.
Sa madugay ko run nga pagpaminsar sa akun sarahanon nga pagpanaw sa tunga kang bag-o garab nga mga parayan paadtu sa bukana kang kagurangan, ginpaligban ko man kun ano ang sukton kanakun ni Inday Sion baylo kang akun ginapangayu. Itugru ko ang bisan ano para lang masudlan ang akun taguangkan. Madugay dun ginatak-an si Miguel sa pag-abot kang dyunyor nga paalamun na sa pagdumara kang hacienda.
Sa akun pag-abot sa payag ni Inday Sion nga yara sa dalum kang puno kang pahu, dayon niya ako ginsug-alaw kag ginhakus. Makit-an sa ana mapinalanggaun nga nawong ang kahidlaw. Ginkurong na ang akun mga alima sa ana mga alima. Nagtalang ang akun panuluk sa aparador ka mga botelya nga nasudlan kang linainlain nga pagkabutang nga nagalutaw sa malapuyot nga likido. Mga ugat kang indi masayran nga mga tanum kag mga bahin kang lawas kang linainlain nga mga kasapatan. Nagpalanupsop sa akun mga tudlo ang karamig kang ana matinul-anun nga karawkaw. Buot ko pa lang umpisahan ang akun inughambal kang magtugda ang maaram nga mal-am.
“Nagkari ka! Ginasugat mo run bala ako, Isabel?”
Madasig lang ang akun pagkatingala. Indi ka’to ang nahauna nga tion nga nasal-an takun bilang akun nagtaliwan nga abwela. Masami ginakuon kang mga tawo nga kaangay ang amon mga mata nga may duag kang lutak. Mahinay ang akun nangin pagsabat.
“Inday Sion, ako dya. Si Belinda. Apo takun ni Isabel. Kinanglan ko ang imo bulig. Kinanglan ko magbun-ag kang sara ka lapsag.”
Napuno kang pagtingala ang mga mata ni Inday Sion. Daw may ginapangita tana sa akun guya. Daw ginahulat na nga hambalon ko nga nagalangolango lang ako kag ako gid man si Isabel.
“Inday Sion, bantog sa bilog nga banwa ang imo gahum. Maruoy kaw, buligi ako.”
Gintalikdan na ako kag gin-atubang ang aparador kang mga botelya. “Mangayo kang kabaylo ang mga espiritu. Man-an mo ra.”
“Huod. Huod, man-an ko. Itugru ko ang bisan ano pa man.”
“Kabuhi ang ihalad baylo sa kabuhi nga itugru.”
Wara takun kang labot kun bisan pira ka dusina nga munga, nayon, ukon tinday ang kinanglan ihalad. “Huod, naintindihan ko.”
“Kabuhi kang tawo, palangga, baylo sa kabuhi kang lapsag.”
Nakibot takun sa ginkuon ni Inday Sion. “Kabuhi kang tawo?”
“Kabuhi lang nga ginhalad nga bukal sa buot ang makabaylo sa kabuhi nga imo ginapangayo,” kuon na.
Ginpatung-an tamun kang kahipus. Gin-atubang ako ni Inday Sion. “Magpanaw kaw run. Nakamaan run ang mga espiritu. Kun may yara na sang tinuga nga bukal nga magtao kang ana kabuhi baylo sa kabuhi nga mapuyo sa imo taguangkan, itugro nanda ang imo ginapangayo.”
Nagpanaw takun nga may ginalukdo nga paminsaron. Naghapit takun sa simbahan kang plaza kag nangamuyo nga may kapagrus nga du’kar-on ko lang nabatyagan. Sa pagsaka kang bulan sa langit, ginhalad ko kay Miguel ang akun lawas kag sa mga espiritu ang akun panaad. Man-an ko nga nabatian nanda ang akun panawagan hay sa sunod nga pagsab-og kang mga binhi sa duta, nabatyagan ko man ang pagtubo kang binhi sa akun taguangkan.
Sampat ang kalipay ni Miguel kang naman-an na ang parte sa akun pagbusong. Ginpabugal na sa tanan nga may Miguelito na nga mabulos kana sa takda nga tion sa pagdumara kang hacienda. Napuno ang akun kabuhi kang kalipay kag kapung-aw sa mga sumunod nga inadlaw. Kalipay kang ginapaabut nga kabuhi kag kapung-aw kang akun isuku.
Wara dun takun makabalik kay Inday Sion. Ginpahalung takun ni Miguel kag wara dun tana gapasugut nga magpanaw takun. Madasig lang ang pagdalagan kang mga inadlaw. Nag-abot ang tion nga pareho ko ginapaabut kag ginakulbaan. Mainuranun ka’to nga gabii kang una ko nabatyagan ang pagsiri kang sakit nga nagdalagan sa akun kasudlan. Ginpatawag ni Miguel ang paltera kag sa wara madugay, ginataw-an na run takun kang mga butang nga dapat ko buhatun. Sa tunga kang paglatay sa bug-os ko nga lawas kang kasakit, nadumduman ko ang ginhambal ni Inday Sion.
“Kabuhi kang tawo, baylo sa kabuhi kang lapsag.”
Nadumduman ko man ang gintug-an ko sa mga espiritu. Ang paghalad ko kang akun kabuhi kabaylo kang kabuhi nga itugru nanda kanakun. Gamit ang tanan nga kakusog nga akun mabakhay, ginbun-a ko ang bunga kang akun panaad. Ulihi ko nga nabatian ang gurahab nga daw ambahanun sa akun durunggan kag ang pagsinggit ni Miguel sa kalipay — lalaki! lalaki! — bag-o ako ginlumus kang mahilway nga kadulman.
Natingala ako sa pagmuklat ko kang akun mga mata kag sa pagtamud sa lapsag nga yara sa akun luyo. Buhi ako. Wara gin-gawad kang mga espiritu ang anda ginpangayo. May pag-andam takun sa paghakus kang akun anak, ang akun Miguelito. Naghutik ako kang pangamuyo kang pagpasalamat sa langit. Kang amo ka’to nga tion nagsulod si Miguel sa amon hulot. Malapad ang ana pagyuhum kag mabatyagan ko ang ana kalipay.
“Kumusta run ya imo pamatyag, pangga? Malawig kaw nga nagturog.”
“Mayad man, Miguel,” nabudlayan pa takun sa paghambal.
“Kagwapo gid sa akun dyunyor. Pareho gid tamun kagwapo.”
Dayun ginkarga ni Miguel ang lapsag kag mabatyagan ko gid ang ana pagbugal. Pay wara dya katupong sa kalipay nga akun ginabatyag. Sa likod kang akun paminsaron, nadumduman ko si Inday Sion kag ginpangako ko sa akun kaugalingun nga adtunan ko tana kun mabaskug run takun. Napiyungan takun kag madulum run kang ako makabugtaw. Nakit-an ko nga nagailis si Miguel. Ang amun Miguelito naputos sa lampin kag mahilway nga nagaturog.
“Bugtaw kaw run gali, pangga,” kuon kanakun kang akun bana.
“Nagpanaw kaw?”
“Huod, pangga. Gikan takun sa kompanyar. Nagtaliwan ang bantog nga manugbulong kang banwa. Nakit-an tana nga nagabatang sa ana katre nga may ara botelya kang hilu sa ana luyo. Ayhan sa kaburon kang ana panuluk, wara na nasayran nga hilu gali ato. Nasapwan tana kang mag-iloy nga mapahilot tani kang bali.”
Nagparangramig ang akun pamatyag. Nadumduman ko ang malulo nga nawong ni Inday Sion, kag ang kundisyon kang akun ginpangayo. Sunod nga nakit-an ko si Miguel nga may ginbuol nga sangka panid kang madinuagun nga tela.
“Turuka, ga, nakita dya sa mga panapton ni Inday Sion kag gintao kanakun kang kapitan. Ginpinta nga laragway dya kang duha ka hamtong nga mga babaye. Si Inday Sion gid dya ang sara. Kag turuka dya ho, daw ikaw gid ang imaw na.”
Ginpaatubang kanakun ni Miguel ang laragway kag nagturuk kanakun ang bataun nga nawong ni Inday Sion, kag ang mga mata kang imaw na nga kaangay ang duag kang lutak. Nagpadayon si Miguel. “Nadumduman ko ang ginsugid mo kanakun. Ang imo abuela nga si Isabel. Kun wara tana nagtaliwan sa pagbun-ag sa imo amay, pareho du’gid sanda pang-edaron ni Inday Sion. Tana gid guru dya.”
Nagakaptanay kang alima ang darwa ka pamatan-on sa laragway samtang nagasandig sanda sa sangka puno kang pahu. May maramig nga dapya kang hangin nga nagsulod sa amon hulot kag dayon naghibi ang lapsag nga kang sara ka gab-i ko lang ginbun-ag.
Nagturo ang akun luha. Nagbangon takun kag ginkarga si Miguelito. Gindara ko tana parapit sa akun nga dughan kag mahinay nga ginhuruhabyug asta tana maturugan.
TAPOS
__________________Tumandok ako kang syudad kang Iloilo pay nagdaku ako nga mationtion nga makapamati sa Kinaray-a kang Tapaz,Capiz kun diin gikan ang akun nagtaliwan nga amay. Ginsundan man ako kang Kinaray-a sa akun pag-eskwela kag pag-imaw sa akun mga abyan. Ginakumpisar ko nga pangayaw ako sa lengwahe nga dya pay padayon ako nga gahimakas agud matun-an ang manamit nga Kinaray-a.


text:
Saturday, April 23, 2016
5TH SUNDAY OF EASTER (YEAR C)
Acts 14:21-27; Rev 21:1-5; Jn 13:31-35
Sa iyang nahiunang pagpanudlo, si Hesus miingon sa iyang mga tinun-an, “Higugmaa ninyo ang inyong isigkatawo sama sa paghigugma ninyo sa inyong kaugalingon.” Ang basihanan sa gugma mao ang paghigugma sa kaugalingon. Dili kini sayon himoon! Kasagaran kanato aduna may “double standard”: usa para sa atong kaugalingon ug lain para sa ubang tawo. Mapinanggaon ug maampingon kita sa atong kaugalingon, apan dili kaayo sa ubang tawo. Pananglitan: manilhig kita sa atong puloy-anan, pero dili sa gawas sa atong nataran; manglimpiyo kita sa atong comfort room, pero dili sa atong public toilets; mag-amping kita sa atong mga anak, pero magpasagad kita sa ubang mga bata.
Para kang Kristo, ang iyang mga sumusunod kinahanglan adunay maayo nga “Social Consciousness” ug dili lang maghunahuna sa kaugalingong kaayohan. Kon tinuod kita nga sakop sa usa ka lawas ni Kristo, nan kinahanglan atong ampingan ang usag-usa kanato.
Sa Ebanghelyo karon, mas gipaklaro ni Hesus ang iyang kasugoan: “Mao kini ang akong bag-ong sugo kaninyo. Paghinigugmaay kamo sama sa akong paghigugma kaninyo.” Ang basihanan sa gugma dili lang ang atong gugma sa kaugalingon kondili ang gugma ni Kristo alang kanato. Atong sayran nga kining maong sugo gipamulong ni Hesus sa dihang siya naghimo sa “Katapusang Panihapon” uban sa iyang mga apostoles ug human niya kahugasi ang ilang mga tiil. Sa wala pa siya mohatag sa sugo sa paghigugma, gipakita una niya nga siya andam mosakripisyo ug moalagad sa iyang mga tinun-an. Gipasabut usab niya nga siya andam motahan sa iyang kinabuhi para sa katawhan.
“Paghinigugmaay kamo sama sa akong paghigugma kaninyo.” Atong sayran nga ang gugma ni Kristo usa ka tiunay nga gugma. Dili kini “Romantic”, o gugma nga ganagana ra. (“Higugmaon taka kutob magkasinabut kita; hangtod nga gwapa o humot ka pa; kutob ganahan pa ko nimo”; or “I will love you until further notice”). Ang gugma ni Kristo dili usab inamigo ra. (“Higugmaon ta ka kay belib ko sa imong kamaayo ug abilidad; ganahan ko sa imong maayong kinaiya o kabubut-on”). Ang gugma ni Kristo walay kondisyon ug dili pabalosan; kini walay kinutuban; ug kini andam magsakripisyo o magtahan sa kinabuhi alang sa kaayohan sa uban.
Kining Ebanghelyo maghagit kanato sa pagpalambo sa matang sa gugma nga atong ihatag sa isigkatawo. Magdasig kini kanato sa paghigugma sa matag tawo, bisan unsay ilang kahimtang ug batasan, apil ang mga kaaway, o ang mga tawo nga dili angay’ng higugmaon. Maghagit kini kanato sa pagpasaylo sa mga kaaway, sa pagtabang bisan sa mga tawo nga lahi og tinoohan o prinsipyo sa kinabuhi. Dili kini sayon nga himoon, apan uban sa grasya sa Dios, kita nga maningkamot pagsunod ni Kristo makabaton unya og kasingkasing nga sama sa kasingkasing sa Ginoo.
Karong Mayo 9, 2016, mopili na usab kita og mga tawo nga angay himoong mga pangulo sa atong Nacional ug Local nga pangagamhanan. Sa dili pa kita moboto, angay una kitang mag-ampo ug mamalandong aron makapili og maayo. Sa pagpili og kandidato nga botohan, atong hunahunaon ang tinuod nga kaayohan sa lungsod ug sa nasod. Dili nato ibaligya ang atong katungod sa pagpili sa pipila ka pesos lamang. Dili nato angayng ibaylo ang kaayohan sa katawhan sa atong kalaog sa materyal nga butang.
Sa pagpili, atong tan-awon og maayo kon ang kandidato aduna bay kasingkasing sa usa ka tinuod nga Kristiyano. Atong susihon kon siya aduna ba niining tulo ka mga dagkong “C” - Conscience, Competence, ug Commitment.
Conscience: Ang kandidato kinahanglan nga adunay maayong konsensya, saktong pagsabot unsay maayo ug unsay dautan. Mangutana kita: Ang maong kandidato aduna bay kahadlok sa Dios? Giila ba niya ug gitamod ang 10 ka mga sugo sa Dios? Motahod ba siya ug andam maminaw sa mga pagtulon-an sa Simbahan? Mabalisa pa ba siya kon makahimo’g daotan? Makamao ba siyang modawat og sayop, magpaubos, ug mangayo’g pasaylo? Mabinantayon ba siya sa iyang mga pulong ug buhat? Dili ba siya maghatag og eskandalo sa katawhan, ilabina sa mga kabataan? Makamao ba siyang malooy sa pa-it nga kahimtang sa uban. Mobati ba siya sa mga tawong ubos ug ordinaryo?
Competence: Ang kandidato kinahanglan adunay igong kahibalo ug katakus. Kini maoy maghatag kanatog kasiguroan nga ang maong kandidato makahimo sa pagpadagan og mga nindot nga programa sa atong katilingban. Busa, sa dili pa kita moboto sa kandidato, mangutana una kita: Naedukar ba kining tawhana? Aduna ba siyay ligdong nga panghunahuna ug saktong pagsabot? Hingkod na ba ang iyang panglantaw sa kinabuhi? Aduna ba siyay katakos sa pagdumala ug pagpangalagad? Nakasuway na ba siya og pagpangulo og mga tawo? Aduna ba siyay igong pagsabot sa mga balaod sa gobyerno?
Commitment: Ang kandidato kinahanglan nga magpakitag kaakohan sa pagpangalagad nga matinud-anon ug malahutayon. Masuta nato kini pinaagi sa pagtan-aw sa iyang pagdala sa pamilya ug sa iyang papel sa katilingban diin siya nahisakop. Napamatud-an na ba kining tawhana nga matinud-anon sa iyang kaminyoon ug sa iyang pamilya? Makamao ba siyang motuman sa iyang mga panaad ug mga panumpa? Maasahan ba siya sa mga trabahoon, ginagmay ug dinagko, diha sa iyang komunidad? Kon ang tubag dili o wala pa, nan walay rason nga atong pili-on ang maong kandidato.
Konsensya, Katakus ug Kamaunongon: Kini ang tulo ka mga kalidad nga atong pangitaon sa atong mga kandidato. Apan kini usab ang mga mithi nga angay natong batonan sa atong kaugalingon ingon og mga botante. Panahon na nga atong bag-ohon ang hulagway sa atong nasod. Mag-ampo kita nga ang Dios mag-uban gayod kanato sa atong pagpili og mga pangulo ning umaabot nga Eleksyon.
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
DUHA ka mga election officer sa lalawigan sa Sugbo ang nipahibawo sa ilang labaw sa Commission on Elections nga duna sila’y mga kabanay nga magpapili sa umaabot nga barangay ug Sangguniang Kabataan elections sa Mayo 14.
Si Sta. Fe election officer Maria Neriza Gigante ug Alcantara election officer Felino Mamalias nisuwat ni Cebu Provincial Election Supervisor Lionel Marco Castillano nga nagpahibawo sa pagdagan sa ilang mga kabanay sa sunod buwan nga piniliay.
Si Gigante nibutyag nga modagan pagka konsehal sa Barangay Poblacion sa ilang lungsod sa Sta. Fe ang iyang amahan nga si Rizalino Gigante, Jr., ug nihangyo nga temporaryo nga idestino sa laing lugar atol sa piniliay.
Samtang sa suwat pinetsahan og Abril 23, si Mamalias nipahibawo nga magpapili pagka konsehal sa Barangay Poblacion ang iyang bayaw nga lalake nga si Eulalio Largo ug mag-agad kon unsay aksyon ni Castillano.
Matod ni Castillano, way kamandoan ang en banc nga mag-resuffle sila sa mga election officer sa barangay ug SK elections sanglit igo lang sila modala sa eleksyon kay ang Electoral Boards ug Barangay Board of Canvassers maoy modeklarar sa mga mananaog.
Siya nidugang nga nananghid na siya ni Comelec 7 acting Director Veronico Petalcorin nga morekomendar og reshuffling diin ibalhin ang duha ka mga election officer sa duol nga dapit gikan sa buhatan nga kasamtangan nilang gialagaran.
“Di ko gusto nga malayo sila kay no additional funding ang ihatag nila kung ma-transfer sila,” pagpasabot ni Castillano. (SCG)


text:
Tuesday, January 5, 2016
WEDNESDAY AFTER EPIPHANY (YEAR C)
1 JUAN 4:11-18. UNSA MAY TAMBAL SA KAHADLOK? Nagkalain-lain ang kahadlok sa tawo – adunay mahadlok sa kaaway, katalagman, sakit, kamatayon, ug uban pa. Kon kita gihari-an sa daghang kahadlok, angay natong pamalandongan ang mga pulong sa Unang Sulat ni San Juan: “Walay kahadlok diha sa gugma. Ang gugmang hingpit magwagtang sa tanang kahadlok.” Tinuod baya kini. Ang tinuod nga gugma makahupay sa tanang kahadlok ug kabalaka. Kon mahigugmaon kita, kinsa may masuko kanato? Kon mapuno kita sa gugma, kinsa may makaako og biya kanato? Kon kita nahiusa sa Dios diha sa gugma, nganong mahadlok man kita nga madisgrasya, masakit o mamatay? Sakto si San Juan sa iyang pagsulat, “Kon mahadlok gihapon ang tawo, wala pa mahingpit ang iyang gugma.”
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Lapu-Lapu City (February 4) -- Sama sa ordinaryong adlaw, sa umaabot nga Valentine's Day, andam kanunay ang kapolisan sa syudad sa Lapu-Lapu sa paghatag seguridad sa mga managhigugmaay nga mosaulog sa Valentine's Day sa maong syudad.
Kini maoy gibutyag ni PSupt. Louie Oppus nga mas mahimo pa unyang epektibo ang iyang mga sakop human ang kagamhanan sa syudad nihatag na'g dugang duha ka sakyanang Toyota Innova sa Lapu-Lapu City Police.Niingon sab si Oppus nga gawas sa kapolisan, upat ka tuig na sab nilang gipatuman ang panagtambayayong sa mga estudyante og mga ginikanan nga boluntaryong niatbang sab pagbantay sa kalinaw sa Lapu-Lapu. Usa ka paagi nga giisip ni Oppus nga dako og gikatabang pagpakunhod pag-ayo sa mga krimen nga nahitabo sa syudad sa Lapu-Lapu. (PIA Cebu/RMC)


text:
ATONG HALAD
Bisan unsa nato kakabos, bisan unsa nato kagamay, duna tay matabang, duna tay matampo. Way hinabang nga labihang gamaya, way tampo nga labihang diyutaya. Kon kitang tanan magtinabangay, mas daghan ang mga balatian ang atong mahupay, mas daghan ang mga kinabuhi ang atong mahikap.
Ang talagsaong kahigayonan sa pagtabang mahitabo karong Dominggo, Hunyo 21, atol sa Grand Halad sa Kapamilya sa UP Cebu Grounds sa Lahug, Dakbayan sa Sugbo. Ang "Halad" nahimo nang institusyon sa pag-alagad, nga gihimo na karon sa nagkalainlaing mga dakbayan ug kalungsoran sa Tungatungang Kabisay-an. Nahimo na ning tinuoray nga taytayan tali sa mga tabanganan ug sa mga may katakos sa pagtabang.
-o0o-
Atol sa Kumbira sa Kapamilya niadtong Sabado, kanus-a nagtapok sa ABS-CBN TV Barn ang suking mga tigpaminaw pagtimaan sa ika-14 nga sumad sa DYAB Abante Bisaya, nitambong ang upat ka gagmayng mga bata nga gibiyaan sa ilang amahan. Wa silang katungha, way tarung pagkaon ug nangasakit kay masakiton ang ilang inahan ug wa nang kaatiman nila.
Pagkakita sa katapad nga mga tigpaminaw nga wa silay bawon, usa nila nihatag puso, lain nihatag og tibuok manok, may usa sang nihatag og bolabola, ug may lain pa gyong nihatag og utan. Ang kamaguwangan nikaon lang dihang nakakaon nang iyang mga manghod ug nananghid nga puston ang sobrang pagkaon alang sa laing duha niya ka manghod nga nahibilin sa ilang barungbarung sa Banilad, Mandaue.
-o0o-
Kon usa lang tingali ang nitabang, di gyod siyang kapakaon sa tanang mga bata. Apan kay daghan man silang nagtampu-tampo, naapod gyod ug nasobra pa. Kining bililhong pagtulon-an maoy angayng mobugkos natong mga gagmay.
Di mga milyonaryo ug mga dagkong tawo ray makatabang. Di ang way kinutoban nga katigayonan lang ang makahaw-as gikan sa kalisod. Bisan ang labing gagmay nga mga sakop sa katilingban, kon makaamgo lang sa dakong gahom sa pagkuptanay, mas makabaswat sa mas daghan gikan sa katimawa.
-o0o-
Daghang salamat sa nipadayag na sa ilang tinguha pagtabang—si Tiago nga manudlo unsaon pagtupi, si Dr. Christine nga gawas nga mosusi sa mga mata manghatag pa gyod og 200 ka reading eyeglasses, ang Lexmark nga mopagamit og printers, ang CGS printers nga moprinta sa prescription pads, ang UV ug UC nga mopada sa ilang tinun-ang nurses, ang DFA nga mohimog mobile passporting, ang CSCST Main Campus nga mag-livelihood skills training, si Ethel nga mamutang og anti-virus software sa personal computers, si Jeffrey nga moayo og cellphones ug sa Munisipyo sa Liloan nga manghatag og food packs alang sa mga boluntaryo.Kon gusto ka sang motabang, palihug tawga mi sa 4221953, o i-text sa 09228227133, o i-email ko. Sa atong tinuoray ug way kinutoban nga pagtabang, kita ang labing matabangan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Thursday, December 24, 2015
Gitanjali 28
Gitanjali 28
ni Rabindranath Tagore
Gin-Inakeanon ni Melchor F. Cichon
December 24, 2015
Matig-a ro mga sagabae, pero gasakit rang tagipuso-on sa oras nga samitan ko nga gob-on ra.
Kahilwayan eang gid rang gusto, apang ro paghandum kara hay nahuya ako.
Sigurado ako nga ro owa’t katupong nga manggad hay una kimo, ag ikaw gid lang rang suod nga amigo, apang owa ako’t tagipuso-on agod silhigon ro paeara nga nagapuno kang kwarto.
Ro belo nga nagatakup kakon hay belo it tapo-tapo ag kamatayan; naugot ako, apang ginakupkupan ko it may pagmahae. Rang utang hay abu, rang kapaslawan hay pwerte, rang kahuy-anan hay sekreto and mabug-at; apang kon magpaeapit ako agod mangayop’t kamaeayran ko, ginakurog ako sa kahadlok ay basi rang pangamuyo hay itao.
Posted by Melchor F. Cichon at Thursday, December 24, 2015
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ang Songkran sa Thailand
Bag-o lang natapos ang selebrasyon kang bag-ong tuig rugya sa Thailand, ang ginatawag nanda nga Songkran Festival. Ang ginasundan nanda amo ang kalendaryo nga Buddhist, kun sa diin mga 543 ka tuig ang abanse nanda sa kalendaryo nga ginasundan natun, ang Gregorian calendar, ukon western or Christian calendar. Bale sa tuig 2556 run sanda kadya. Karadlawan kis-a hay daw gakatalang man kami sa mga numero kag kinahanglan mag-compute pa para maman-an ang eksakto nga tuig.
Sadya pa gid hay tatlo gid ang anda nga gina-selebrar nga bag-ong tuig – ang internasyonal kada 31 kang Disyembre, ang ana kang mga Chinese (duro kilala ko nga Chinese nga indi gusto tawgun nga Intsik) sa katapusan kang Enero ukon una nga semana kang Pebrero depende sa puesto kang bulan, kag ang anda mismo nga Songkran kada 13 kang Abril.
Te, naga-ano ang mga Thais kun ga-selebrar kang Songkran? Ang anda pagselebrar bukut lang sangka adlaw sa 13 Abril, kundi malawig gawa anda. Ang gobyerno ginadeklarar nga holidays mga pira ka adlaw antes kang 13 kag pagkatapos man, depende kun ano nga adlaw ang tup-an kang petsa nga 13. Sa kadya nga tuig, Sabado ang 13, kundi nga gindeklarar nga public holidays ang 12, 15 kag 16. Pero ang mga tawo naga-umpisa run ang bakasyon nanda sangka semana antes kang Songkran, kag gapadayun man sangka semana pagkatapos. Manami dya sa mga estranghero nga rugya naga-istar hay amo dya ang tyempo nga maka-uli sa anda nga mga lugar sa sagwa kang Thailand. Amo ra nga kada Abril kami naga-pauli man sa Antique halos kada tuig hay mas malawig gawa ang bakasyon, luwas lang kadya nga tuig hay masaku ako sa akun research.
Grabe ang trapik sa mga dalan paagto sa mga probinsya sa kadya nga mga inadlaw, ilabi na gid sa umpisa kang holiday kun sa diin duro ang nagauruli man sa anda nga mga balay sa probinsya. Daw semana santa kag Christmas sa atun, pero daw sobra pa gid tana rugya ang kagutok kang highway. Amo man kun tapos run ang holiday kag nagabaralik ang mga tawo sa syudad. Kang una amo man dya ang tyempo nga nagaagto kami sa nga rural areas mag-mission work. Abutan man kami mga 10-12 ka oras sa karsada tungod sa trapik. Kadya ginatinguha man kang tanan nga maglikaw sa kagutok, ang iban naga-panaw antes mag-umpisa ang holiday, ukon palampasun ang oras, ukon indi run lang maglagaw. Tawhay katama ang mga karsada sa syudad kang Bangkok hay halos tanan nagguruwa sa probinsya, agto sa beach ukon sa mga bukid.
Ang Songkran amo ang tyempo kang mga Thais nga magbisita sa mga pinalangga nga ginikanan kag kaparyentihan. Sa mga Thais nga mga Buddhists, nagaagto man sanda sa mga templo kag magtugro respeto sa mga monks. Sa pagbisita nanda sa anda mga ginikanan kag kamal-aman, nagapakita sanda respeto paagi sa pagbubo tubig. Ang mga mal-am magbubo tubig sa tangkugu kang mga kabataan samtang nagahambal kang blessing ukon pangamuyo para sa ikamayad lawas kang mga bata. Ang mga kabataan magbalos man bubo tubig sa alima kang mga mal-am, kag maghambal man kang blessing ukon pangamuyo. Pagkatapos kang seryoso nga seremonya nga dya, umpisa run ang sadya-sadya nga basyahanay tubig sa palibot.
Sa industriya kang turismo, gintawag man nanda ang selebrasyon nga dya nga Water Festival. Duro-duro nga mga turista nagaagto sa Thailand sa amo dya nga tyempo agud mag-entra sa kasadyahan sa basyahanay kang tubig. Uso ang baligyaanay kang plastic nga water gun, nga lain-lain nga estilo kag kolor. Buta ang mga hotels kag kaduro ang mga aktibidades nga ginapreparar para sa mga katawhan.
Kang nagligad nga semana, wara kami nagbyahe kang marayu tungod tamad kami mag-entra sa trapik. Gani nga nagplano kami nga rugya lang sa Bangkok magselebrar. Nagtener kami sa sangka hotel nga rapit sa Chao Phraya River. Daw nagbakasyon man kami hay nag-empake man kami ka gamit namun kag lain man ang palibot. Sa amun pag-libot-libot sa syudad nasadyahan man kami magturuk kang mga tawo nga nagabasyahanay tubig. Mayad lang sa sulud tamun kang sarakyan kundi wara tamun nabasa. Sa mga gusto mabasa kag magsipal, hungud man nanda maglibot sakay sa motorsiklo, ukon sa pick-up, ukon magpanaw-panaw, dara ang water guns ukon balde. Ang nagalibot sa pick-up, may drum kang tubig, balde kag kabo sanda nga dara, kag amo dya gin-usar nanda sa pagbasya sa mga tawo nga naga-hulat man kananda sa mga sidewalk nga may anda man nga pangbasya. Kun ang mga pick-up magsugata, basyahanay man sanda.
Makuon kita nga daw San Juan man sa atun ang Songkran. Wara pa gid takun ka-witness kang San Juan festival sa atun, gani hindi ko makomparar ang darwa nga dya. Pero nabasahan ko lang sa newspaper kada mag San Juan sa atun. Lain man ang rason kang pagselebrar rugto sa atun.
Kanami lang man nga makakita kang lain-lain nga mga ginawi kang mga tawo sa lain-lain nga lugar. Ang Songkran sara sa mga festivals sa Thailand nga bantog gid kag nahimo kang anda gobyerno nga mapa-bahul dya kang kapitalan para magduro ang turista kag mag-aktibo man ang andang ekonomiya. Ugaring duro man ang mga negatibo nga epekto na kadya. Tungod sa selebrasyon, duro ang nagainum kag bisan nakainom kag lingin run, nagamaneho pa gihapon kang sarakyan. Gani duro ang mga aksidente nga nagakatabo. Bisan anhun ka kampanya nga mag-andam maneho kag indi magmaneho kun nakainom, daw wara man nagapamati ang iban. Daw parehas lang man sa atun parte sa firecrackers kada bag-ong tuig, nga duro man gihapon nagakapilas.
Bisan lain-lain nga lahi, may mga bagay nga daw parehas man. Sa pag-abot kang bag-ong tuig, nagaselebrar kita, bisan lain-lain nga klase kang pagselebrar kang kasadyahan. Pero parehas ang atun paminsarun nga sa pag-abot kang bag-ong tuig, magaabot man ang bag-o nga pag-asa, bag-o nga tsansa, bag-o nga oportunidad, bag-o nga kinabuhi. Kun ano ang mayad sa nagligad nga tuig, atun man handum nga magmayad pa gid sa kadya nga tuig. Kag kun ano ang malain kag indi manami, atun ginapangabay nga madura kag indi magsunod kanatun sa bag-ong tuig. Ang mayad, malipayon kag matawhay nga kinabuhi – amo dya ang handum kang kada sara kada abot kang bag-o nga tuig. Malab-ot ta ang handum nga dya kun kita may pagsarig sa Ginoo nga amo ang halinan kang tanan nga mayad.


text:
GIKAN sa 500, gipasakaan sa Land Transportation Franchising and Regulatory Board ngadto sa 1,500 ang ablihan nga prangkisa alang sa transport network vehicle services (TNVS) sa Sugbo.
Si LTFRB 7 Director Ahmed Cuizon nibutyag nga magsugod na sila og dawat og aplikasyon karong Marso 5.
Apan dali niya giklaro nga ang 7,000 ka pending nga mga aplikasyon lang ang ilang i-entertain.
Dili na sila modawat og bag-ong aplikasyon alang sa TNVS unit.
“Ayaw na oi! Dili namo masud,” pahayag ni Cuizon dihang nahinabi sa Superbalita Cebu kagahapon kon modawat pa ba sila og bag-ong mo-apply alang sa prangkisa sa TNVS.
Ang director nitug-an nga niabot na og 7,000 ang ilang nadawat nga mga aplikasyon nga nitubo gikan sa 740 human sa gihatag nga deadline sa pagpanawat niadtong Septiyembre 2016.
“Those who are still planning to buy new cars for this purpose, please refrain from doing so. We won’t accept you since only those with pending applications up to July 2017 will be entertained," dugang ni Cuizon. (SCG)


text:
TUAW
Ning adlawo’ng Biyernes Santo, giingon nga natapos na ang tanan. Natapos tinuod ang pagpakatawo sa Binuhat nga nagpasakit sa kalbaryo apan wala pa gayud matapos ang gimbuhaton sa pagtisok ug tigbayon sa maayong buhat nga kapanaminan sa tanan.
Ubos ning adlaw sa pagbangotan, ubos ning makapagba’ng kainit sa adlaw sa pagpasakit, lamdagan unta kitang tanan. Hatagan kita ug kalantip sa salabutan sa pagtukbil sa tinuod nga mensahe sa kalbaryo:
Ang pagtugot sa atong kaugalingon nga mahimong ulipon sa kahuyang ug pagkamasalaypon – KINI ANG KALBARYO.
Ang pagpabutirik sa tiyan sa mga gamhanan nga daw walay busganan ug sa wala nilay pag-ila sa tawhanong katungod, sa wala nilay pagtahud sa kabililhon sa kinabuhi, ang pagpakabuta-bungol sa paghatag ug gibug-aton sa dungog sa isig ka tawo – KINI ANG KALBARYO.
Ang pagmagahi nila sa pag-aswat sa ilang kamot nga magdala ug supot sa kaayo sa isig katawo, ug ang pagdumili sa pagtan-aw sa mahimo pa unta nilang katarong agi’g timaan sa panultihon, “kon dili karon kanus-a man? kon dili kita kinsa man?” – KINI ANG KALBARYO.
Pila na lamang ka takna ug mapupos na ang Iyang paghingutas. Nagkanihit na ang Iyang tingo. Ang Iyang panan-aw nagkangit-ngit.
Atong hinuktokan, ang krus, ang wala pagpalansang sa mga binuhat nga mas gihatagan pa unta ug kahigayonan nga mas angayan mopas-an niini, kanatong tanan nga wala mag-usab sa hiwi nga binuhatan.
Sa mga tigpakaaron-ingnon, sa mga binuhat nga nagpabiling nagluklok sa suok sa mga bisyo, sa mga binuhat nga padayong nagwaldas sa kahigayonan sa pagbalik sa dalan sa katarong. Atong hinuktokan ang kapait sa paglukdo ning padayo’ng pagsaka sa palaliton nga nagkalayo na sa mga kamot natong mga yanong lungsoranon. Huypon unta sa hangin sa kausaban ug lamdagan ang mga binuhat nga padayo’ng nagsakaysakay sa kaharuyay ug nagpahimulos sa kahuyang sa mga gagmay. Sa mga hinikalimtan nga nagkuray sa katugnaw, sa mga nanaghubo, sa mga nag-antos ilawom sa kainit ning Balaang Adlaw sa BIYERNES SANTO, kitang tanan MAKATUAW.
Patnubay.org wishes to thank Atty James Lobedica for giving us the permission to publish this short story in our website. Atty James Lobedica is a lawyer based in Cebu City. He advocates perservation of Cebuano language and culture. He finished his Bachelor of Laws at the University of San Carlos – Cebu in 1992.


text:
Ka. Norsen Manggubat
CPP - North Central Mindanao Region
December 26, 2014
Anniversary Statement Communist Party of the Philippines North Central Mindanao Region
Sa tumang kadasig ug kamainitong ginasaulog karon sa tanang rebolusyonaryong pwersa ug katawhan sa North Central Mindanao Region ang ika-46 nga anibersaryo sa Partido Komunista ng Pilipinas.
Ipahinungod nato labaw sa tanan ang atong pagmaya ngadto sa tanang mga rebolusyonaryong martir ug bayani, lakip na sa pito ka Pulang manggugubat nga naghalad sa ilang kinabuhi karong tuiga.
Ginasaludohan sab nato ang tanang mga kadre ug mga membro sa Partido, Pulang kumander ug manggugubat, ug tanang naghalad sa ilang panahon ug kinabuhi sa pagpatuman sa mga bug-at nga tahas sa pagpaasdang sa rebolusyon.


text:
Douglas A_20 Havoc
dili kaayo
Dugang
-
Posts: 1
-
Salamat nadawat: 1
-
-
-
-
-
-
6 bulan 2 semana ang milabay #809
by frederi350
Gi-download nako ang Douglas A_20 Havoc human sa pagputol sa tanan nga mga bahin sa akong kompyuter sa kaluwasan (Norton ug User Account Control). Ang pag-download ug Pag-instalar kung diin malampuson. Human sa loading FSX wala ko makit-an ang Havoc sa Aircraft Selection Window. Gigamit nako ang FSX Booster 2013-Version 2.9 aron magsugod sa FSX ug gisulayan usab nako ang pagsugod sa FSX nga walay paggamit sa Booster 2013. Gisulayan usab nako ang pag-reboot. Unya gisulayan nako ang pag-reload sa FSX Flight Simulator Deluxe Edition gikan sa DVD Disk gamit ang Maintenance feature. Ako adunay FSX nga gikarga sa akong D: data disk dili ang C: local disk sa Program Files (x86) / Microsoft Games. Gisulayan usab nako ang pagpa-instalar sa makadaghan gamit ang Automatic Installation ug Custom Installation. Walay butang nga akong buhaton nga daw gusto nga dad-on ang Douglas A_20 Havoc sa Aircraft Selection Window.
Ako nagdagan
Windows 10
Processor: Intel (R) Core (TM) i7 4790K CPU @ 4.00 GHz
Gipadapat nga Memorya (RAM): 16.0 GB (15.9 Usable)
Type sa sistema: 64 -bit Operating System, x64-based Processor
Mga Display Adapters: NVIDIA GeForce GTX 970 ug Intel (R) Graphics 4600
Ang mosunod (mga) user miingon Salamat: papy68
Palihug Sulod or Paghimo og usa ka asoy sa pag-apil sa mga panag-istoryahanay.
forum Access
-
Dili Gitugotan: sa paghimo sa bag-o nga hilisgutan.
-
Dili Gitugotan: sa pagtubag.
-
Dili Gitugotan: aron sa pagdugang attachements.
-
Dili Gitugotan: pag-usab sa imong mensahe.
Panahon sa paghimo sa panid: 0.111 segundo


text:
Horizon Fitness Black Friday Sale 2015
Ang Horizon & Vision Fitness nagsugod sa ilang 2015 Black Friday sale sayo! Ang ilang pinakaubos nga presyo sa panahon magsugod karon! Pinaagi sa paggamit sa code sa kupon BLACKFRIDAY Sa checkout, makadawat ka ug libre nga dunggan sa fitness uban sa halos matag treadmill, elliptical, exercise bike & rowing machine nga anaa sa ilang website!
Black Friday Bonanza sa Horizon & Vision Fitness! Pinakamababa nga mga presyo sa tuig, plus Free Fitness Mat sa Select Cardio Machines nga adunay code BLACKFRIDAY! Coupon Code: BLACKFRIDAY
Ang pipila sa Horizon Fitness Black Biyernes 2015 naghisgot naglakip:
- Ang Horizon Fitness T101 Treadmill alang lamang sa $ 649.99
Horizon Fitness T101 Treadmill - Karon lang $ 649.99, plus paggamit sa kupon code BLACKFRIDAY aron makadawat sa usa ka libreng fitness nga banig uban sa pagpalit! Coupon Code: BLACKFRIDAY
- $ 350 gikan sa Horizon Fitness EX-59 Elliptical
Black Friday Bonanza! Gawas sa $ 350 gikan sa Horizon Fitness EX-59 Elliptical, plus paggamit sa BLACKFRIDAY nga kupon code aron makadawat sa usa ka libre nga fitness nga banig uban sa pagpalit! Coupon Code: BLACKFRIDAY
- $ 600 sa FOLDABLE Oxford Rower!
Black Friday Special! Luwasa ang $ 600 sa FOLDABLE Oxford Rower sa Horizon Fitness! Free Shipping ug 30 Day nga Katagbawan nga Katagbawan!
Ang Horizon & Vision Fitness nagtanyag usab og sayon nga binulan nga pagtabang! Uban sa ilang espesyal nga mga rate sa panalapi, mahimo ka mopalit og Horizon treadmill o elliptical sa ubos nga $ 57 matag bulan. Usab sa diha nga ikaw pagpalit sa usa ka exercise machine gikan sa Horizon Fitness, adunay usa ka 30 adlaw nga garantiya ug libre nga pagpadala sa matag order!
Kini nga Biyernes sa Hapon nga 2015 Horizon Fitness balido hangtud sa Domingo 11 / 29 / 15


text:
Kahuol—Mga Kabangdanan kag mga Epekto Sini
Kahuol—Mga Kabangdanan kag mga Epekto Sini
ANO ang kahuol? Suno sa isa ka eksperto, ang kahuol nagakahulugan sang “bisan anong pisikal, kemikal, ukon emosyonal nga kahimtangan nga ginabangdan sang tension sa lawas ukon hunahuna.” Nagakahulugan bala ini nga ang kahuol duna nga makahalalit? Indi. Subong sang ginsiling ni Dr. Melissa C. Stöppler, “ang haganhagan nga kahuol kag tension mahimo kon kaisa mangin mapuslanon. Kon nagahimo sing isa ka proyekto ukon asaynment, ang haganhagan nga kahuol masami nga nagapahulag sa aton nga himuon ini sing maayo kag sing mapagsik.”
Gani san-o ang kahuol mangin isa ka problema? Si Stöppler nagsiling: “Kon ang kahuol sobra na gid, ukon indi na makontrol, amo nga may makahalalit na ini nga mga epekto.” Binagbinaga ang pila ka kinaandan nga kabangdanan sang kahuol.
Ang Kahuol sa Pagpangabuhi
Si Hari Solomon nagsiling: “Wala na sing maayo pa sa tawo sangsa magkaon sia kag mag-inom kag magkalipay ang iya kalag sa kaayuhan sang iya kinabudlayan.” (Manugwali 2:24) Apang, para sa madamo nga empleyado, ang ulubrahan isa ka duog sang madamo nga pag-ipit.
Ang isa ka report sang European Agency for Safety and Health at Work nagsiling nga ang mga mamumugon masunson nga ginahul-an sa ila trabaho bangod sang mga problema subong sang di-nagakaigo nga komunikasyon sa ulot sang tag-dumalahan kag mga empleyado, di-pagkonsulta sang tag-dumalahan sa mga mamumugon sa mga desisyon nga apektado sila, di-paghangpanay sang mga mamumugon, ukon wala sing kasiguruhan nga trabaho kag/ukon manubo nga sueldo. Bisan ano man ang rason, haluson na nga maatipan sang nagatrabaho nga mga ginikanan ang mga kinahanglanon sang ila mga pamilya bangod sang kahuol sa ulubrahan. Kag ini nga mga kinahanglanon tuman kadamo. Sa Estados Unidos, halimbawa, mga 50 milyones ka tawo ang nagaatipan sa isa ka nagamasakit ukon tigulang nga katapo sang pamilya sa sulod sang isa ka tuig. Ang mga problema sa pinansial mahimo nga isa man ka daku nga kabangdanan sang kahuol sa pamilya. Si Rita, isa ka iloy nga may duha ka anak, nakaeksperiensia sing problema sa pinansial sang maaksidente sa salakyan ang iya bana nga si Leandro, amo nga kinahanglan nga mag-wheelchair na lang sia. Si Rita nagbaton: “Ang mga problema sa pinansial ginabangdan sang tension. Kon wala ka sing kuarta para sa tanan nga galastuhan sa balay, maapektuhan ang imo panimuot.”
Mga Pag-ipit sa Nagasolo nga mga Ginikanan
Ang nagasolo nga mga ginikanan nagaatubang man sing daku nga kahuol samtang ginatinguhaan nila nga amanan ang mga kinahanglanon sang ila pamilya. Ang pagbugtaw sing aga pa sa pagluto sing pamahaw, paghanda sa mga anak kag pagdul-ong sa ila sa eskwelahan, pagdalidali agod makaabot sa trabaho sing husto sa oras, kag nian ang pag-atubang sa mga ginapatuman sa trabaho mahimo makapalapyo sa isa ka nagasolo nga ginikanan sa pisikal kag sa emosyon. Kag kon matapos na ang isa ka adlaw nga pagtrabaho sang isa ka iloy, isa naman ka siklo sang kahuol ang nagasugod samtang nagadalidali sia sa pagsugat sa iya mga anak sa eskwelahan, sa pagluto sing panihapon, kag sa paghimo sang mga hilikuton sa balay. Ginpaanggid ni María, nga isa ka nagasolo nga ginikanan nga may apat ka tin-edyer nga anak nga babayi, ang iya kabuhi sa isa ka pressure cooker, nga nagasiling: “Kon magsobra na gid ang pag-ipit, ang pamatyagan ko daw malupok ang akon dughan.”
Mga Kabataan nga Ginahul-an
Ang sosyologo nga si Ronald L. Pitzer nagsiling: “Madamo nga pamatan-on ang nagabatyag sing daku nga kahuol.” Dapat nila atubangon ang pisikal kag emosyonal nga mga pagbalhin sang paghinupang. Yara man ang mga pag-ipit sa eskwelahan. Suno sa libro nga Childstress!, ang kinaandan nga adlaw sa eskwelahan “puno sing mga problema kag mga pag-ipit nga ginabangdan sang kahuol—sa ila pagtuon, sa isport, sa mga kaangtanan sa mga kaedad kag sa pagpakig-angot sa mga manunudlo.”
Sa iban nga mga lugar ang kasingki sa eskwelahan nagadugang sa balatyagon sang pagkabalaka—wala labot sa kahadlok sang madamong pamatan-on karon sa pag-atake sang mga terorista kag sa iban pa nga mga kalamidad. “Kon pirme ginahambalan sang mga ginikanan kon daw ano na karon ka makahaladlok ang kalibutan,” sulat sang isa ka dalagita, “ginahadlukan man kami.”
Ang mga ginikanan dapat mangin ginhalinan sing kusog para sa ila mga anak. Apang, si Pitzer nagsiling: “Makapasubo nga sa masami, ang mga panikasog sang mga kabataan kag sang mga tin-edyer sa pagpautwas sing pagkabalaka daw ginapakadiutay, ginasikway, ginabale-wala, ukon wala lang ginasapak sang mga ginikanan.” Sa iban nga mga hitabo, wala mahatag sang mga ginikanan ang mga kinahanglanon sang ila mga kabataan bangod sang ila kaugalingon nga mga problema sa pag-asawahay. “Ang akon mga ginikanan daw pirme lang nagaaway,” siling sang pamatan-on nga si Tito, nga ang iya mga ginikanan nagbulagay sang ulihi. Subong sang ginasiling sang libro nga Childstress!, “ang pisikal nga away kag baisay indi lamang ang kabangdanan sang kahuol. Ang ginapunggan nga kaakig nga mamutikan gihapon bisan pa ginahinago sa daw mainanggaon nga mga pulong nagatublag sa mga kabataan.”
Ang mga Epekto sang Kahuol
Bata ka man ukon tigulang ukon halin man sa trabaho ukon sa eskwelahan ang kahuol sa imo kabuhi, ang dalayon nga kahuol makaapektar sa imo panglawas. Ang isa ka manunulat sa medisina nagpaathag: “Ang epekto sang kahuol sa lawas daw kaangay sang isa ka eroplano nga manuglupad.” Huo, kon nagabatyag ka sing kahuol, ang pitik sang imo tagipusuon nagadasig kag ang presyon sang imo dugo nagataas. Ang nibel sang kalamay sa imo dugo nagataas. Ang mga hormone ginapagua. “Kon magpadayon ang kahuol,” siling pa gid sini man nga manunulat, “ang tanan nga bahin sang lawas nga apektado sang kahuol (ang utok, tagipusuon, baga, ugat nga ginalatayan sang dugo, kag maskulo) daw maaberiya ukon mabug-atan sa pagpanghikot. Mahimo ini magahalit sa ulihi sa lawas ukon sa hunahuna.” Makahalangawa gid ang listahan sang mga balatian nga mahimo nga epekto sang kahuol: balatian sa tagipusuon, stroke, balatian sa imyunidad, kanser, musculoskeletal disorder, kag diabetes, sa pagsambit sa pila lamang.
Ang ginakabalak-an gid amo ang di-maayo nga paagi kon paano ginalandas sang madamo—ilabi na sang mga pamatan-on—ang kahuol. Si Dr. Bettie B. Youngs nagpanalabiton: “Makapasubo gid mahibaluan nga bangod luyag nila likawan ang kasakit, ang mga tin-edyer nagahimo sang mga butang subong sang pag-abuso sa alkohol kag droga, pagligoy sa eskwelahan, pagtinonto, pagkasalamwanan sa sekso, pagpakig-away kag pagsingki, kag paglayas—mga butang nga nagdul-ong sa ila sa mga problema nga mas mabug-at pa sangsa ginatinguhaan nila nga palagyuhan.”
Ang kahuol bahin gid sang moderno nga pagkabuhi; indi ini bug-os nga malikawan. Apang subong sang ipakita sang masunod nga artikulo, madamo kita sing mahimo agod makontrol ang kahuol!
[Blurb sa pahina 6]
“Kon magsobra na gid ang pag-ipit, ang pamatyagan ko daw malupok ang akon dughan”
[Retrato sa pahina 5]
Ang kabuhi sang nagasolo nga mga ginikanan masami nga puno sing pag-ipit
[Retrato sa pahina 6]
Ang eskwelahan mahimo bangdan sang sobra nga pag-ipit sa mga pamatan-on


text:
Polen—Ang Yab-ok sang Kabuhi
Polen—Ang Yab-ok sang Kabuhi
KON tigpamulak, masako ang mga buyog amo nga ang polen yara sa palibot. Sa mga may alerdyi, ang polen daw sumpa sa baylo nga pagpakamaayo. Apang antes naton kabigon ang polen nga salot sang kinaugali, dapat naton dumdumon ang papel sining pinasahi nga yab-ok. Mahimo nga makibot kita kon mahibaluan naton nga nasandig gid ang aton kabuhi sa sini.
Ano gid bala ang polen? Ang The World Book Encyclopedia nagapaathag: “Ang polen diutay katama nga binilog nga halin sa laki nga organo sang nagapamulak nga tanom.” Buot silingon, ginapatubas sang mga tanom ang polen agod magdamo ini. Subong sang aton nahibaluan sa mga tawo, ang binhi sang babayi dapat magsamo sa binhi sang lalaki agod mangin bata. Sing kaanggid, ang bayi nga organo sang bulak (ang pistil) nagakinahanglan sing polen gikan sa laki nga organo sang bulak (ang stamen) agod mangin bunga. *
Ang mga binilog sang polen tuman kadiutay nga indi naton ini makita; apang, maathag sila kon tan-awon sa mikroskopyo. Ang matuod, makita sang nagatan-aw nga lainlain ang kadakuon kag korte sang kada espesyi. Bangod indi madali madunot ang polen, importante nga tun-an sang mga sientipiko ang pinasahi nga “marka” sang mga binilog sang polen nga ila makutkutan. Sa amo sarang nila makilala ang ginasagod nga mga tanom sang mga tawo sang nagligad nga mga siniglo. Ang mas importante, ang pinasahi nga mga korte sang tagsa ka sahi sang polen nagapaposible sa mga bulak nga makilala ang polen nga pareho sa ila.
Ang Paglakbay sang Polen
Madamo nga tanom ang nagasalig sa hangin agod magsaylo sang polen sini. Ang tubig nagadala man sing polen sa iban nga mga tanom nga nagakabuhi sa tubig. Bangod palagpat lang ang polinasyon paagi sa hangin, ang mga kahoy kag mga tanom nga nagasalig sa sini nga pamaagi nagapatubas sing tuman kadamo nga polen. * Sa mga tawo nga may alerdyi sa polen, ang pagdamo sini makapahuol gid.
Bisan pa maayo magbulig ang hangin sa polinasyon sang madamo nga sahi sang kahoy kag mga hilamon, ang mga tanom nga nagapamulak nga indi tuman kaikit dapat may mas maayo nga pamaagi. Paano mapasaylo ang polen sining mga tanom sa kaangay nila nga espesyi kon nagaantad ini sing pila ka kilometro? Paagi sa isa ka epektibo gid nga serbisyo nga ginahimo sang mga kabog, pispis, kag mga insekto! Apang, siempre, wala sila nagadala sing polen sa iban nga bulak nga wala sing padya.
Ginatanyagan sang mga bulak ining mga manugdala sing nektar—isa ka manamit nga produkto nga mabudlay gid nila dis-ayrihan. Samtang nagatinguha nga supsupon ang nektar, pirme masag-id sang bisita ang lawas sini sa polen. Nian, sa pagpangita nila sing iban pa nga nektar, masaylo nila ang polen sa masunod nga bulak.
Ang mga insekto amo ang pinakadamo nga manugsaylo sang polen ilabi na sa maayo sing klima nga mga duog. Madamo nga bulak ang ila ginakadtuan kada adlaw samtang nagakaon sing nektar kag polen. * “Ayhan ang labing importante nga maamot sang mga insekto sa ikaayong lawas sang katawhan,” paathag ni Propesor May Berenbaum, “amo ang isa nga wala sila ginapadunggan: ang polinasyon.” Ang mga hamunga nga kahoy may mga bulak nga masami nagasalig sa cross-pollination agod magdamo ang bunga. Busa makita mo ang importansia sa pagsaylo sang polen kag sa aton ikaayong lawas.
Kon Paano Ginaganyat ang mga Trabahador
Dapat ganyaton kag pakan-on sang mga bulak ang mga manugdala sang polen. Paano ini ginahimo sang mga bulak? Mahimo nga tanyagan sini sing maayo nga palahuwayan ang mga manugdala sang polen. Dapat man nila ipahibalo ang ila mga produkto, sa masami paagi sa hitsura kag kahumot sini. Subong man, madamo nga bulak ang may mabinuligon nga mga giya paagi sa mga pintokpintok ukon mga gurayguray. Sa sining paagi ang mga bisita makahibalo kon diin nila masapwan ang nektar.
Nanuhaytuhay ang pamaagi sang mga bulak sa pagganyat sa mga manugdala sang polen. Ang pila nagapausbong sing baho agod maganyat ang mga langaw. Ang iban nagapanglimbong agod mangin madinalag-on ang polinasyon. Halimbawa, ang mga bee orchid daw mga buyog kon tan-awon, kag nagalimbong ini sa mga buyog nga maluyag mangopa. Ang pila ka bulak nagasiod sang mga insekto kag ginabuy-an lamang sila kon mahimo na sang mga insekto ang pagsaylo sang polen. “Wala na sing mas masibod pa kag mas mapahituon sa pagkabuhi sang mga tanom sangsa pagpat-od nga ang mga bulak mabutangan sing polen,” sulat sang botanista nga si Malcolm Wilkins.
Kon wala ginpahanabo sang Manunuga nga ang mga tanom mangin matahom para sa polinasyon, minilyon ka tanom ang indi magdamo. Nagakomento tuhoy sa sining tumalagsahon nga hilikuton, si Jesus nagsiling: “Magtuon kamo gikan sa mga liryo sa latagon, kon paano sila nagatubo; wala sila nagapangabudlay, ukon nagapamulon; apang nagasiling ako sa inyo nga bisan si Solomon sa bug-os niya nga pagkahalangdon wala makapanapot kaangay sang isa sini.”—Mateo 6:25, 28, 29.
Bangod sang polinasyon, ang mga tanom nagadamo kag nagapatubas sing pagkaon nga nagasakdag sa aton. Matuod, mahimo nga ang pila sa aton mahul-an sang polen, apang dapat kita magpasalamat sa mga masako nga manugdala sining yab-ok sang kabuhi. Ang madinalag-on nga patubas nagadepende sing kalabanan sa sining makatilingala kag kinaugali nga proseso nga nagapamatuod sa makatilingala nga binuhatan sang aton Manunuga.
[Mga nota]
^ par. 3 Ang pertilisasyon mahimo nga cross-pollination (ginakuha ang polen sa iban nga tanom) ukon self-pollination (sa amo gihapon nga tanom naghalin ang polen). Apang, ang cross-pollination makapatubas sing mas maayo nga bariedad amo nga mas matambok kag mas mabakod ang mga tanom.
^ par. 6 Halimbawa, ang isa lamang ka birch catkin, mahimo magpatubas sing kapin sa lima ka milyon ka binilog sang polen, kag ang isa ka ordinaryo nga birch tree mahimo nga may pila ka libo ka catkin.
^ par. 9 Ang isa ka kilo nga dugos nagakinahanglan sing napulo ka milyon ka pagkadto sang mga buyog sa mga bulak.
[Kahon/Mga retrato sa pahina 16]
Mga Manugdala sang Polen
MGA LANGAW KAG MGA BAGANGAN
Ini sila amo ang wala mapadunggan sa ila papel sa pagdala sing polen. Kon naluyagan mo ang tsokolate, mapasalamatan mo ang hamlok nga nagahimo sining importante nga hilikuton sa pagdala sing polen sa mga bulak sang kakaw.
MGA KABOG KAG MGA POSSUM
Ang pila sang labing dalagku nga kahoy sa kalibutan, subong sang kapok kag baobab, nagadepende sa mga kabog tuhoy sa polinasyon. Ang pila ka kabog wala lamang nagasuyop sang nektar kundi nagakaon man sing mga prutas kag nagapalapta sang mga binhi sini, sa amo doble ang ila hinimuan. Sa Australia ang diutay nga mga marsupial nga nakilal-an nga mga possum nagakadto sa mga bulak agod magpaayaw sa nektar. Sa ila pagpangita sing nektar, nagasaylo ang polen sa iban nga bulak paagi sa ila mga bulbol.
MGA ALIBANGBANG KAG MGA SUGBA-SUGBA
Ining matahom nga mga insekto nagadepende gid sa nektar subong ila kalan-on, kag nagadala sang polen kon magsulusaylo sila sa iban nga mga bulak. Ang pila sang matahom nga mga orkidyas nagadepende gid sa mga sugba-sugba para sa polinasyon.
MGA SUNBIRD KAG MGA TAMSI
Ining masili sing duag nga mga pispis pirme nagasaylosaylo sa mga bulak, nga nagasuyop sing nektar. Nagatapik ang polen sa mga bulbol sa agtang kag dughan sini.
MGA BUYOG KAG MGA WASP
Ang bulbulon nga lawas sang mga buyog nagadala sang polen subong sang pagtapik sang yab-ok sa antipara, amo nga maayo gid nga manugdala sang polen ang mga buyog. Ang isa lang ka buyog makadala sing halos 15,000 ka binilog sang polen. Bangod sang pagdala sang buyog halin sa Inglaterra sang ika-19 nga siglo, naglapnag karon ang clover sa New Zealand, nga amo ang panguna nga halalbon sang mga kasapatan sa pungsod.
Ang mga putyukan amo ang labing importante nga manugdala sang polen. Pirme ini nagakonsentrar sa isa lang ka sahi sang bulak nga bugana sa palibot sang balay sini. Ang entomologist nga si Christopher O’Toole nagabanabana nga “mga 30 porsiento sang pagkaon sang tawo ang nasandig sing direkta kag indi direkta sa polinasyon nga ginahimo sang mga putyukan.” Kinahanglanon ang mga buyog para sa polinasyon sang mga hamunga nga kahoy subong sang mga almond, mansanas, plum, cherry, kag mga kiwi. Ang mga mangunguma nagabayad sa mga nagasagod sang putyukan para sa ginahimo sang tagsa ka panong sini.
[Retrato sa pahina 18]
Mga “bee orchid”


text:
Si Bagasay asta Kamias datong ameng pag baragat digi sa T.O. datong April 6-7 2008, indi ag pa’wid hae hae hae!
Samantalaen ko ren lamang igapil barita kanindo, katabid ang ladawang dia, nga si Bagasay gali ay Contributing Editor den ang CP kami say Bulals ig Kutaps mismo ang ag decide i dan.Nairigoan amen dia mabuay den tay ang isarang adlao kami lamang ka timpo. Tenged nga ing kokorang kami ren kaisan sa oras ig maraye sa mga resources, nagasarig kami nga si Bagasay ay kakatabang i’ pa’gan ang ameng responsibilidad sa CP.
Anono akeng maliag i kon? sa dadi tana maga taw anang maiteng timpo sa pag research ang ano mang bagay nga atetenged sa Cuyo, kanodaya asta dadi. Katabid den dian kung anono mang concern nga ara kami’ kalibotan, si Bagasay den da ang maga update kanateng tanan ang mga mairentek nga bagay.
Ara kami pang pliti kanana animan ang tanan nga anang mabubuat sa CP ay voluntary ig dedication lamang ang kaministiran. Ig tedek da sa anang tagipuson ang anang pagrisibi ang ameng offer kanana.
Salamat kanindong tanan sa pag welcome ki Bagasay. Saka bilog lamang ameng motibo, ang magkatinir kita i Stable Online documentation maintras aga irintrimisan kita digi sa CP.
Salamat ingan!
Ooopppsss!!! Dan gali ang ladawan sa o’bong mi anang mga kaiban pa. Kablita indo lamang dia kung liag indo i linglingen.


text:
Unsa kaha ang ilang gihimo niini nga morag lisod hunahunaon nga naa silay gilingkoran?
Matingala pod ta nganong magtabon sa nawong. Giunsa kaha ni. Kinsa kahay makahimo ani sa Pilipinas?
Image credits: moillusions.com
Dili ba kaha na bug-at sa naggunit? Unya kung gusto mokaon unsaon man na? Image credits: freethoughtblogs
Kuyawa pod ani niyang attire..hehehe
Kini kay baliko pa ang kahoy nga gitukoran. kakapoy kaha sa naggunit niana no. hala hunahuna ninyo pag-ayo unsaon na pagbuhat kay makadani sa mga tawo. Mohatag baya nang uban mas labi pa kung muhunong og manan-aw.Image credits: twentytwowords
Tabonon dyog nila ang ilang nawong. Mahadlok mahibaw-an?
Mao man daw ni sa ubos ang trick. Basta kamo na ang magdesisyon kung unsaon paghimo niana.
Image credits: randi
Source: http://www.webnir.com/these-street-illusionists-have-found-the-trick-to-levitation/9/


text:
Equipment
MILAN - Ang mga lingkuranan sa transportasyon usa ka importante kaayo nga ekipo sa pagbalhin sa pasyente ngadto sa ambulansya. Kini ...
Sugilanon sa Biblia
Pagbansay sa mga serbisyo sa medikal nga emerhensiya sa Pilipinas
Ang Emergency Medical Services (EMS) nagtumong sa network sa mga serbisyo nga giorganisar aron sa paghatag hinabang ug medical ...
tiyanggihan
Makapainteres
European Emergency Apps: Ang EENA nanawagan alang sa mga aplikasyon sa paghimo og plataporma sa cross-border
Ang imong fridge mahimong makig-istorya sa imong telepono, busa nganong dili maka-communicate ang mga emergency apps? Ang EENA naglunsad sa usa ka tawag alang sa mga sugyot nga adunay usa ka tumong: pagtabang sa mga tawo sa panahon sa emerhensya, walay mga utlanan o limitasyon. Ang unang lakang sa proyekto mao ang ...
Read More ...
Read More ...
EMS Asia 2018 Event Registration - Usa sa pinaka importante nga hitabo sa emergency medicine sa ...
Ang mga medikal ug kaalyado nga mga propesyonal sa kahimsog nga buot moapil sa inila nga EMS Asia 2018 nga kalihokan mahimong magparehistro pinaagi sa manwal ug online nga pagrehistro alang sa mga lokal nga delegado, samtang ang mga internasyonal nga delegado mahimong magparehistro pinaagi sa online. Kay ...
Read More ...
Read More ...
Pagbansay sa mga serbisyo sa medikal nga emerhensiya sa Pilipinas
Ang Emergency Medical Services (EMS) nagtumong sa network sa mga serbisyo nga nagkahiusa aron paghatag og hinabang ug medikal nga tabang gikan sa talan-awon ngadto sa labing tukma ug tukma nga pasilidad sa panglawas, nga naglambigit sa mga kawani nga gibansay sa pagpalig-on, ...
Read More ...
Read More ...
Ang kaimportante sa kaluwasan sa pasyente - Ang pinakadako nga hagit sa tambal ug anaesthesiology
Human sa SAFE-T Summit, nahitabo sa London sa milabay nga 13th April, ang WFSA (World Federation of Societies of Anaesthesiologists) nagpahigayon sa usa ka interbyu uban ni Dr. David Whitaker mahitungod sa kaimportante sa global surgery ug anesthesia ...
Read More ...
Read More ...
Unsa ang mahitabo kon adunay pag-atake sa gas sa siyudad?
Ang pag-atake sa gas sa nerbiyos sa Syria gihukman sa mga gobyerno gikan sa tibuok kalibutan, ug adunay kusganon nga rason: ang mga nerve gas - lakip ang Sarin usa - mao ang makalilisang nga mga hinagiban nga hinungdan sa makalilisang nga mga epekto sa kasakit sa mga biktima.
Read More ...
Read More ...
Ang pag-aresto sa kasingkasing gipildi sa usa ka software: talagsaong pagkadiskobre sa IRCCS sa Milan
MILAN - Nagsugod gikan sa Irccs institute sa Policlino di San Donato Milanese, ang potensyal nga rebolusyon sa pagtuon sa cardiac arrests sa kalibutan nagsugod na. Karon, ang JACC (Journal sa American College of Cardiology) nagmantala sa ...
Read More ...
Read More ...
Sunda kami
Labing popular
- European Emergency Apps: Ang EENA nanawagan alang sa mga aplikasyon sa paghimo og plataporma sa cross-border
- Ang Panginahanglan Alang sa Rehistro sa Trauma sa Bhutan Ug Sa Unsang Paagi Kini Makapauswag sa Mga Serbisyo sa Medikal nga Emergency Sa Nasud
- Ang Papua New Guinea nagbarug human sa makalilisang nga linog sa Pebrero 2018 - Apan ang mga walay puy-anan naningkamot gihapon nga mabuhi
- RETTmobil 2018: live updates gikan sa european lifesavers exhibition
- Atong sugdan ang countdown sa EMS ASIA 2018! - Ania ang welcome message


text:
Monday, July 17, 2017
SUGOD karong adlawa, mapalit na ang "Lantawan" magasin nga proyekto sa mga tinun-an sa Architecture, Fine Arts and Design sa University of San Carlos.
Kini ang ikaduha nga isyu sa Lantawan karong tuiga, matod ni Bro. Bela Lanyi, SVD, ang editor-in-chief sa magasin.
Ang magasin nagbalor og P200 matag kopya ug mapalit sa tanang mga sanga sa National Bookstore Inc. sa Metro Cebu ug gawas sa Sugbo, Casa Gorordo Bookshop, University of San Carlos Bookshop, ug Archdiocesan Museum Bookshop.
Kini nag-feature kon asa padulong ang Sugbo, mga desinyo sa edipisyo, kahimtang sa trapiko sa Sugbo ug uban pa.