text:
Arangkada of Leo Lastimosa for January 10, 2011
Duha ka imahen
Sa akong pagsuwat ini, gatosan nay naangol sa mga nikuyog sa traslacion o prosesyon sa Black Nazarene gikan sa Rizal Park ngadto sa simbahan sa Quiapo. Gikahadlokang malabwan ang 450 nga naangol sa niaging tuig . Kasagaran sa mga naangol natunok o napaslot kay nagtiniil, nasamdan sa dut-anay sa mga deboto, may nayab-an sa init nga kape, nakuyapan, o naglisod pagginhawa tungod sa kadasok.
Mas bata ang nangaangol karong tuiga. Apil sa na-ospital ang 8 anyos nga deboto. Senior citizens ang kasagaran sa naangol sa 2010. Nanghinaot ang kapolisan nga di madasonan ang duha nga namatay tungod sa atake sa kasingkasing ug pagkawagtang sa panimuot sa niaging tuig.
-o0o-Mas dako ang prosesyon sa Black Nazarene, nga gipahigayon matag Enero 9, sa Manila kay sa prosesyon sa imahen ni Sr. Sto. Niño matag ikatulong Sabado sa Enero dinhi sa Sugbo. Gibanabana sa kapolisan nga niabot og unom ka milyon ang nisunod sa Black Nazarene, samtang duha ngadto sa tulo ka milyon ang banabana sa labing daghang nanguyog sa prosesyon ni Sr. Sto. Niño dinhi.
Mas hapsay ang prosesyon sa Sugbo tungod tingali kay mas mubo ang ruta, way igong luna nga kapahimutangan sa mas daghang mga deboto, apiki kaayong Pilgrim Center sa Basilica del Sto. Niño kay sa Luneta nga makapasud og kapin sa duha ka milyon.
-o0o-Samtang ang Black Nazarene kaduha i-prosesyon, sa iyang piyesta sa Enero 9 ug sa Biyernes Santo, ang Sr. Sto. Niño ka-upat magprosesyon atol sa Piyesta Senyor: Sa Walk with Jesus gikan sa Fuente Osmeña paingon sa Basilica pagbukas sa nobenaryo; sa Traslacion gikan sa Basilica paingon sa St. Joseph Parish sa Mandaue sa Biyernes sa buntag; sa Fluvial procession gikan sa Mactan Channel paingon sa Pier 1 nga sumpayan og land procession balik sa Basilica sa Sabado sa buntag; ug sa Solemn procession sa Sabado sa hapon.
Tungod sa kabalaka sa kaguliyang sa trapiko ug sa kahigayonan nga may mangaangol, ang traslacion paingon sa Mandaue gihimong motorkada sa mga sakyanan, inay magbaktas.
-o0o-Ang mga imahen sa Sto. Niño ug Black Nazarene pulos gibalaan nga milagruso ug pulos nangasunog. Ang Sto. Niño nakit-an ni Juan Camus, sundawo ni Miguel Lopez de Legazpi, sud sa nagdilaab nga payag dihang gidaoban nilang Sugbo pakigubat sa mga sakop ni Hari Tupas niadtong 1565. Ang Black Nazarene giingong naitom kay nasunog ang gisakyang galleon gikan sa Acapulco, Mexico niadtong 1606.
Ang gi-prosesyon nga imahen sa Sto. Niño replica sa orihinal nga imahen nga gipabilin sud sa Basilica. Ang imahen sa Black Nazarene naglakip sa orihinal nga lawas ug replica nga ulo. Gisumpay hinuong orihinal nga ulo ug lawas pagsaulog sa ika-400 nga sumad sa imahen niadtong 2007. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


c: text/html

text:
Ang Baka nga Bulbulon
MAY malaba ini kag nagabawod nga sungay, bangs nga nagatabon sa iya mga mata, kag mabukod nga lawas nga puno sang madamol kag nagaukay nga bulbol. Amo ini ang baka nga highlander kag madali ini makilala.
Ang makusog nga highlander—isa sa pinakamadugay nga kilala nga rasa sang baka—nagdamo sa sulod sang mga siglo sa mabudlay nga klima sa mga bukid kag isla sang Scotland. Sang una, ang mga baka sa bukid mas dalagku kag pula sing bulbol, pero ang mga ara sa isla sa katundan nga baybayon mas gamay kag itom. Subong, para sa mga tawo isa lang ang rasa sang highlander, nga may pula, itom, lus-aw nga brown, kag yellow asta sa bukay nga kolor.
Ang madamol nga bangs sang highlander makahalam-ot tan-awon, pero importante ini. Kon tigtulugnaw, proteksion ini sa mabaskog nga hangin, ulan, kag niebe. Kon tig-ilinit naman, proteksion ini sa mga insekto nga mahimo makaimpeksion sa baka.
Bisan panong ang pirme nga pagtawag sa grupo sang baka, ang grupo sang highlander ginatawag nga toril. Kay man, halin sang una ginatipon sila kon gab-i sang mga manugbantay sa ginsampawsampaw nga bato nga ginatawag toril. Amo ini ang nagaproteksion sa mga baka sa malain nga tiempo kag mga lobo.
Tumalagsahon nga Bulbol
Lain ang highlander sa iban nga baka bangod duha ka sampaw ang bulbol sini. Ang nagaulukay nga naibabaw nga bulbol sini nagalaba sing asta sa 33 sentimetros kon kaisa. Indi ini madali mabasa sang ulan kag niebe. Sa dalom sini amo ang malum-ok, kag mas manipis nga bulbol nga nagapreserbar sang init sa lawas sini.
Si Jim nga madugay na nga nagasagod sang mga highlander, nagsiling: “Kabudlay gid sa ila paliguan, kay daw indi gani sila mabasa!” Bangod madamol ang ila bulbol, mabuhi ini kag makapamata sa mga kabukiran nga pirme lang mabaskog ang ulan kag tuman katugnaw, nga indi maagwanta sang iban nga rasa sang baka.
Kon magtig-ilinit kag grabe ang gin-ot nagakaunot ang madamol nga bulbol sini. Dayon, kon magtigtulugnaw naman, nagatubo ini liwat.
Importante Gid
Ang mga baka—lakip ang mga highlander—indi pareho sa mga karnero nga nagahalit sa mga pananom paagi sa pagkaon sang gamot kag tugdo sini. Ang matuod, ang mga highlander nagapanami sang duta. Paano? Paagi sa iya malaba kag mapag-on nga sungay, kag sa iya daku nga sungad, ginaungad sini ang indi mapuslan nga mga kahoykahoy nga ginalikawan sang iban nga rasa sang baka. Bangod sini makatubo sing maayo ang mga hilamon kag mga kahoy.
May bentaha pa gid ang duha ka sampaw nga bulbol sang highlander. Indi na kinahanglan ang madamo nga tambok agod mag-init ang lawas sini, gani gamay lang ang tambok kag kolesterol sang karne sini pero bugana sa protina kag iron sangsa karne sang iban nga baka. Kag ining maayo nga klase sang karne wala na nagakinahanglan sang mahal nga feeds!
Maghalong
Halin sadto ang mga highlander anta na sang mga tawo. Ginabutang sila sang una sang mga taga-Scotland sa silong sang ila balay. Makabulig sila agod mag-init ang temperatura sa ibabaw, kon diin nagaistar ang pamilya.
Ang ginasagod nga mga baka masami nga wala nagapanghalit kag mabuot, pero kon kaisa ang iban nga highlander mahimo mangin delikado. Halimbawa, mahimo nga grabe mag-amlig ang bakiya sa iya tinday. Dugang pa, kon nagalakat malapit sa grupo sang highlander dapat mangalihid lang kag indi mag-agi sa tunga nila.
Bangod ang highlander mabuhi sa bisan ano nga klima, nagdamo ini sa bilog nga kalibutan. Nakalab-ot ini sa aminhan sa Alaska kag Scandinavia, kag sa Kabukiran sang Andes asta sa 3,000 metros nga kataason. Pero mas nanamian ini sa mainit nga mga lugar.
Huo, ang Scotland indi lang kilala sa tela nga tartan, palda nga kilt, kag bagpipe, kundi sa matahom man kag pinasahi nga mga highlander. May amo bala sini nga baka sa inyo lugar?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KARAANG PRINSIPYO NGA PRAKTIKAL GIHAPON
Kinabubut-ong Magpasaylo
PRINSIPYO SA BIBLIYA: ‘Ipadayon . . . ang kinabubut-on nga pagpasaylo sa usag usa kon ang usa adunay reklamo batok sa lain. Ingon nga si Jehova kinabubut-on nga nagpasaylo kaninyo, buhata usab ninyo ang ingon.’—Colosas 3:13.
Unsay kahulogan niini? Sa Bibliya, ang sala gipakasama sa utang ug ang pagpasaylo gitandi sa pagpapas sa utang. (Lucas 11:4) Usa ka reperensiya miingon nga sa Kasulatan, ang Gregong pulong nga gihubad ug “magpasaylo” nagkahulogag “paglimot sa utang pinaagi sa dili pagpaningil niana.” Busa, kon atong pasayloon ang nakasala nato, dili na ta magdahom nga duna pa siyay himoon aron maulian ang atong gibati. Ang pagkaandam nato nga mopasaylo wala magpasabot nga gikonsentir nato ang dili maayong panggawi o atong gibalewala ang kasakit nga gipahinabo niana kanato. Hinunoa, gusto lang nato nga dili na mayugot, bisag daw makataronganon ang atong “reklamo.”
Praktikal pa ba kini? Kay dili man hingpit, makasala gyod ta. (Roma 3:23) Busa mas maalamong pasayloon nato ang uban, kay sa umaabot kinahanglan sab tingali ta nilang pasayloon. Dugang pa, kon magpasaylo ta, kita makabenepisyo. Sa unsang paagi?
Kon maghambin tag kasuko ug kayugot—ug dili magpasaylo—gipasakitan nato ang atong kaugalingon. Ang maong dili maayong pagbati makawala sa atong kalipay, makahatag natog limitasyon, ug makapahimo natong miserable. Makapameligro usab kini sa atong panglawas. Matod sa report ni Dr. Yoichi Chida ug ni Andrew Steptoe nga propesor sa psychology diha sa Journal of the American College of Cardiology: “Nakaplagan bag-o lang nga ang kasuko ug pagdumot nalangkit sa CHD [coronary heart disease, o sakit sa kasingkasing].”
Sa laing bahin, tagda ang mga kaayohan sa pagpasaylo. Kon kinabubut-on tang magpasaylo sa uban, motunhay ang panaghiusa ug kalinaw, busa mapanalipdan ang maayong relasyon. Labaw sa tanan, atong gipamatud-an nga gisundog nato ang Diyos, kinsa kinabubut-ong nagpasaylo sa mahinulsolong mga makasasala ug nagdahom nga mosundog ta niya.—Marcos 11:25; Efeso 4:32; 5:1.
Pagkat-og Dugang
Kon Unsay Himoon Aron Ikaw Makapasaylo
Nganong lisod kaayong magpasaylo? Sayra kon sa unsang paagi ang tambag sa Bibliya makatabang.


text:
1Pagatapos ni Jesus ang nagtoldok ong mga taw tang tanan ang na, napaning tanandia ong Capernaum. 2Don may tatang kapitan tang mga sondalo ang taga Roma, ang may torobolon nang agmalen na ta mo-ya. Pagmasit tang torobolon nang narin ig agpakamo-kamo ra. 3Asing mabalitan tang kapitan tang natetenged ong ni Jesus, nanobol tanandia ta pirapang mga mepet tang mga Judio para ampangan nira si Jesus ang paningan na kay ig pao-yaen na tang torobolon na. 4Pagakabot tang mga sinobol ong ni Jesus, dorong pakiloy nira ong nandia ig ganing tanira, "Doro kao-ya tang kapitan ang asi. Mga maimo lamang, tabangan mo kay tanandia. 5Tenged itang mga Judio, agmalen ita ka nandia. Pinaboatan ita pa nandia ta tatang simban." 6Animan siminabid si Jesus ong nira. Ang asing alenget da tanira ong balay tang kapitan, nanobol tang kapitan ong mga tangay na ang bagaten kay nira si Jesus. Sinoyonan na tanira ang ganing, "Aningen mi patigayon ang indi ra magpabedlay tanandia. Belago ta bagay ang magrisibi ong nandia ong balay amen. 7Ig belago ka ta bagay ang tomalonga ong nandia. Piro maski mitala ra lamang tanandia, mago-ya ra tang torobolono. 8Gata-wanano, tenged maski yo, pagpasakepo ong mga alalawig ang pangolokolo. Ig may gasakepano kang mga sondalo. Mga aningeno tang tata, 'Panawa!' panaw ka tanandia. Ig ong tata, 'Tania!' lelenget ka tanandia. Ig mga ong torobolono, 'Boaten mo na!' maning ka don tang agboaten na." 9Nabereng si Jesus asing pagabasi na tang sinoyon tang kapitan. Ig siminalonga ong doro-dorong taw ang pamansitabid ong nandia ig minaning, "Ong matod, maski ngani ong yaten ang mga Israelita, indio pa gabagat ta taw ang maning ta na kabael tang pagtalig na." 10Pagaolik tang mga sinobol tang kapitan, inita nirang mo-ya ra tang torobolon. 11Pagatapos ta si, napaning si Jesus ong tatang banoa ang aggoyan ta Nain. Siminabid ong nandia tang mga sinagpan na ig ang doro-dorong taw. 12Asing gingabot da tanandia ong lansangan, nabagat na tang dorong taw ang loloa ang pamaglebeng ta patay. Na bogtong ang anang lali tang tatang babay ang balo. 13Pagaita tang Gino ong nanay tang napatay, dorong katete-beken na ig ganing ong babay, "India ra magini-yak." 14Napalenget si Jesus ig bindiotan na tang bayan-bayan ang agbe-tangan tang patay, ig siminareng ka tang mga pamagtakan. Oman ganing si Jesus ong patay, "A-oy, mambangona ra." 15Nambangon kaman tang patay ig minitala. Oman ganing si Jesus ong nanay, "Nani ra tang ana mo." 16Pisan ang pinangeldan tanirang tanan ig namagdayaw tanira ong Dios ang ganing, "Indi enged galipatan tang Dios tang banoa na. Pinapaning na ong yaten tang tatang makagagaem ang propita!" 17Ig ang balitang narin ang natetenged ong ni Jesus nabantog ong bilog ang Judea asta ong mga logar ang alelenget don. 18Ang tanan ang nang gainabo, agbebeg ong ni Juan tang mga sinagpan na. 19Animan ginoyan na tang doroa ong nira ig pinapaning na ong Gino para te-maen nira mga tanandia ra kaman tang aggelaten ang komabot, obin mga may domang komabot ang dapat elaten pa. 20Pagakabot nira ong ni Jesus, ganing tanira, "Agtobolon ami ni Juan ang Manigboniag para mane-ma ong nio mga yawa ra tang aggelaten, obin magelat ami pa ta doma." 21Mandian, naton ong oras ang asi dorong pinao-ya ni Jesus ang mga pamagmasit, ang mga agpanliwagan ong mga masit nira, ig ang mga aggaeman ta malalain ang ispirito. Pinao-ya na ka tang mga boray. 22Animan ganing si Jesus ong mga sinobol, "Magbalik amo ong ni Juan ig ibalita mi tang tanan ang inita mi ig naba-yan mi. Ibeg mi ong nandia nga ang mga boray gangaita ra, ang mga pilay gangapanaw da, ang mga bengel gangabasi ra, ang mga liproso mo-ya ra, asta ang mga patay nangaboi rang oman. Ig agpatako ra ong mga malilised tang Mo-yang Balita. 23Masoirti tang taw ang indi pagdoadoa tang nem na ong yen!" 24Pagapagalin tang mga sinobol ni Juan, minitala si Jesus ong mga taw natetenged ong ni Juan ang ganing, "Asing napaning amo don ong logar ang anday gistar ang taw, onopay galiliagan ming itaen don? Tatang kirib ang aggeyepen ta mageyep? Belag! 25Piro onopa enged tang galiliagan ming itaen don? Tatang taw ang pagtok ta masinlong lambong? Belag ka! Tenged ang mga pamagtok ta masisinlong lambong ig pamagpagosto tang tanan ang kaliagan nira, don pamansistar ong mga palasio. 26Animan onopa enged tang galiliagan ming itaen? Tatang propita? Ee. Propita ka kaman. Ig begen amo yen, sobra pa ong propita tang inita mi don. 27Tenged si Juan yay ang agsambiten tang Dios ong Sagradong Kasolatan, ang ganing: 'Tobolono tang yen ang torobolon ang tongkaw ong nio, para simpanen na tang paranawan mo.' 28Agganingo ong nindio, anday nataw ong ta-paw tang kalibotan ang gilalaen ang mas alawig pa ong ni Juan ang Manigboniag. Piro ang maski sinopay gasakepan da tang inadian tang Dios, maski tanandia tang ipabetang ang kadibabakan ong tanan, mas alawig pa ka enged tang pagkabetang na ong ni Juan." 29Dorong mga taw ig maski ngani ang mga manigtokot ta bois namamasi ong mga bitala ni Jesus. Tanirang tanan namagtoman ong tobol tang Dios ang asing namagpaboniag tanira ong ni Juan. 30Piro ang mga Pariseo ig ang mga manigtoldok, indi maliag ang magtoman tang kaliagan tang Dios. Indi tanira magpaboniag ong ni Juan. 31Oman ganing si Jesus, "Yamong mga taw ong timpong na! Onopa tang kaparioan mi? 32Ang kaparioan mi mga mamolang pamansikarong ong plasa ig pamansiteg ong mga kakayam nira ang ganing, 'Sinogtogan amo yamen ta tipano piro indi amo mamagtayaw! Namagkanta ami ta mapongaw piro indi amo ka mamagini-yak!' 33"Maning amo enged atan. Tenged pagkabot ni Juan ang Manigboniag, inita ming pagpaletem tanandia ig indi panginem ta irinemen, piro ganing amo, 'Aggaeman tanandia ta anday sayod ang ispirito!' 34Oman yo, ang Ana ta Taw, kiminabot ang pamangan ig panginem, ig ganing amo ka, 'Telekan mi tang taw ang na! Takaban ig manigpabaleng! Ang mga tangay na poros manigtokot ta bois ig domang mga mapinagtalaken!' 35Piro maski maning ta sia tang agganing mi, ang kinata-wanan tang Dios itaen pa ka enged ang matod ong kaboi tang mga taw ang pamagtoman ong nandia." 36Mandian may tatang Pariseong nangimbitar ong ni Jesus para mamangan ong balay na. Animan napaning si Jesus don ig liminopa-pak ong silid tang lamisan, sigon ong naogalian nira mga mamangan. 37Ong lansangan kang asi, may tatang babay ang bantog ang bisiosa. Nabalitan nang si Jesus don mamangan ong balay tang Pariseo. Animan napaning tang babay don ang pagekel ta pabanglo ang agbe-tang ong tatang tereldan ang boat ong batong midio marmol. 38Liminenget tanandia ong boko-boko ni Jesus ong parting kakayan na. Pagini-yak tang babay ig nalbay tang lok na tang mga kakay ni Jesus. Oman sinrapoan na tang mga kakay ni Jesus tang boa na. Pagatapos, initongan na tang kakay na ig binaniosan na tang pabanglong ekel na. 39Asing itaen tang Pariseong nangimbitar ong ni Jesus, ganing tanandia ong sadili na, "Mga matod ang propita tang taw ang na, nata-wanan nang lagi mga onopang klasiay ta babay tang pagapros ong nandia. Tatang mapinagtalaken!" 40Piro gata-wanan ni Jesus tang aggisipen tang Pariseo animan ganing ong nandia, "Simon, may istoriao rin ong nio." Siminabat si Simon, "Onopa si, Maistro?" 41Ganing si Jesus, "May doroang taw ang nangotang ong manigpaotang. Ang tata, 500 koartang dinario tang naotang na, ig ang tata, 50 dinario lamang. 42Asing indi tanira mabayad, pinasinsia ra tanira tang nagpaotang. Mandian, sinopa ong nirang doroa tang mas mabael ang gegma ong nagpaotang?" 43Siminabat si Simon, "Ong yen lamang, ang pinasinsia na ang mas mabael ta otang." Siminabat ka si Jesus, "Tama kaman tang inaning mo." 44Oman minalied si Jesus ong babay ig ganing ong ni Simon, "Gitaen mo ka tang babay ang na? Siminledo ong balay mi ig indio sindolan mo ta wi para yogato ong kakayo. Piro tanandia limbay na tang lok na tang kakayo, ig sinrapoan na pa tang boa na. 45Indio ka initongan mo bilang pakomosta ong yen, piro impisa asing kiminabot tanandia, indi napenay tang pagitong na ong mga kakayo. 46Indi bino-bokan mo ta langis tang yen ang kolo, piro tanandia bino-bokan na ta pabanglo tang mga kakayo. 47Animan, agganingo ong nio, ang mabael ang paggegma ang pinaita na ong yen pagpamatod ang pinatawad da tanandia tang yading kasalanan na. Piro ang taw ang pinatawad ong mga talak nang ge-ley lamang, ge-ley ka tang paggegma ang ipaita na." 48Oman ganing si Jesus ong babay, "Pinatawad da tang mga talak mo." 49Animan ang mga aroman nang pamamangan namane-ma ong sadili nira, "Sinopa enged tang taw ang na, ang pagpatawad ta mga talak!" 50Ig ganing si Jesus ong babay, "Sinabangana tang pagtalig mo. Molika ra ig aloyana enged tang Dios."
Copyright
Learn More


text:
Utang sa Kuratong
Sa iyang tinuod nga asawa nga si Alona nga iyang gibiyaan sa Iligan City, Dindo ang iyang angga, Fernando Villanueva Canillo ang tibuok niyang ngan. Sa iyang bag-ong mga silingan sa Babag, Lapulapu City, siya si Rolando Canillo. Isip usa sa mga haligi sa Kuratong Baleleng, ang gikaintapang mga tulisan sa Mindanao, siya si Bruno Villanueva, alyas Tambok.
Si Dindo giila sa iyang asawa ug unom ka anak nga buotan. Hangtod nga nasakpang nakapaanak og laing babaye, si Emma Barongis, taga Ozamis City, ang pugaran sa Kuratong. Sa iyang mga silingan sa Opon, si Rolando misteryuso apan manggihatagon. Sa iyang kaubanan sa Kuratong, segun sa kapolisan, si Bruno takos nga pangu apan mabudhion.
-o0o-
Ang kadaghan sa ngan ug nawong ni Canillo wa katabang pag-alerto sa kapolisan sa iyang presensiya sa Opon. Niabot siya uban ni Emma ug tulo nila ka gagmayng anak sa Hunyo sa niaging tuig. Nangabang una sila og bay sa Barangay Canjolao, nga maoy nahimutangan sa base sa Naval Forces Central (Navforcen). Pagka Septiyembre gisugdan pagtukod ang ilang bay sa Babag. Labihang paspasa sa trabaho ug way tihik-tihik sa gasto nga nakabalhin na dayon siya pagka Enero.
Duha ka anak ni Canillo, ang 6 ug 4 anyos nga nakalingkawas sa armadong mga lalaki nga nisung sa ilang bay, iyang gipa-eskuyla sa usa ka pribadong eskuylahan sa Opon. Si Canillo mismo namalit og mga taxi ug multicab ug videokehan.
-o0o-
Ang wa mabantayi sa kapolisan ug mga opisyal sa Opon, gibisto sa kuwarta nga gidudahang bawon ni Canillo sa iyang pagtago. Dako ug luho ang iyang bay, tulo ang gate ug may tunukong alambre ang taas niyang koral.
Mga pagduda sa mga silingan napuypoy tungod sa iyang mga gasa. Gawas sa pagpa-drive sa iyang mga sakyanan, gipanghatagan og pinutos nga taglima ka kilong bugas humay. Bisan ang mga bugoy sa atbang nabuhong sa gisabod niyang kuwarta alang sa ilang inom ug sumsoman.
-o0o-
Naabtan og tuig ang Kuratong Baleleng pagtultol niya sa Opon. Bisan ang pagtabon ni Canillo og toalya ug kawo wa makahabol sa panimhot sa kaubanan nga, segun sa kapolisan, iyang gihikawan sa bahin sa dagko nilang tulis. Usa ka adlaw sa wa pang pagpamusil, nakatultol nang Kuratong sa ilang bay.
Kay lisod mang lungkabon ang tulo ka gates, gihuwat nila si Canillo nga mogawas. Nga nahitabo pagka Huwebes sa kadlawon dihang nagkuyog silang Canillo ug Emma pagpangompra sa merkado. Si Ricky Cadavero, alyas Kambal, "Uncle" sa mga anak ni Canillo, nga giila sa kapolisan nga kauban ni Canillo pagtulis sa SM Dasmariñas sa Cavite niadtong Septiyembre sa niaging tuig, maoy gitumbok nga ni-masaker sa pamilya ni Canillo pagpaningil sa iyang dakong utang nila. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
1Ug si Balaam miingon kang Balac: Tukoran mo ako dinhi ug pito ka halaran, ug tagan-an mo ako dinhi ug pito ka lakeng vaca ug pito ka lakeng carnero. 2Ug si Balac nagbuhat sumala sa giingon ni Balaam; ug si Balac ug si Balaam nanaghalad sa ibabaw sa tagsatagsa ka halaran ug usa ka lakeng vaca ug usa ka lakeng carnero. 3Ug si Balaam miingon kang Balac: Tumindog ka haduol sa imong halad-nga-sinunog, ug ako moadto: basin na lamang si Jehova moanhi sa pagpakighibalag kanako; ug bisan unsa nga iyang igapakita kanako, ako magatug-an kanimo. Ug siya miadto sa usa ka kal-anan nga bukid. 4Ug ang Dios nakighibalag kang Balaam: ug siya miingon kaniya: Ako nag-andam ug pito ka halaran, ug ako naghalad ug usa ka lakeng vaca ug usa ka lakeng carnero sa ibabaw sa tagsatagsa ka halaran. 5Ug si Jehova nagbutang ug pulong diha sa baba ni Balaam, ug miingon: Bumalik ka ngadto kang Balac, ug mao kini ang igasulti mo. 6Ug siya mibalik ngadto kaniya, ug, ania karon, siya nagatindog haduol sa iyang halad-nga-sinunog, siya, ug ang tanang mga principe sa Moab. 7Ug siya migamit sa iyang sambingay, ug miingon: Gikan sa Aram si Balac nagdala kanako, Ang hari sa Moab gikan sa mga kabukiran sa Sidlakan: Umari ka, hagita ang Israel 8Unsaon ko pagtunglo, kadtong wala pagtungloha sa Dios? Ug unsaon ko paghagit sa kasuko, niadtong wala paghagita ni Jehova? 9Kay gikan sa kinatumyan sa mga kapangpangan ako nakakita kaniya, Ug gikan sa mga kabungtoran ako nakatan-aw kaniya Ania karon, kana maoy usa ka katawohan nga nagpuyo nga naginusara, Ug dili pagaisipon uban sa mga nasud. 10Kinsa ba ang makaisip sa abug ni Jacob, Kun mag-isip sa ikaupat ka bahin sa Israel? Tugoti ako nga mamatay sa kamatayon sa matarung, Ug himoa nga ang akong katapusan mahisama sa iya! 11Ug si Balac miingon kang Balaam: Unsa ang imong gibuhat kanako? Ako nagkuha kanimo aron sa pagtunglo sa akong mga kaaway, ug, ania karon, ikaw nagpanalangin kanila gayud. 12Ug siya mitubag ug miingon: Kinahanglan ba nga dili ako magatagad sa pagsulti niadtong gibutang ni Jehova sa akong baba? 13Ug si Balac miingon kaniya: Umari ka, ako nagapangliyupo kanimo, uban kanako ngadto sa laing dapit, nga gikan didto ikaw makakita kanila; ikaw makakita lamang sa kinatapusang bahin nila, ug dili ka makakita kanilang tanan: ug itunglo ako kanila gikan didto. 14Ug siya nagdala kaniya ngadto sa kaumahan sa Sophim, ngadto sa kinatumyan sa Pisga, ug nagtukod didto ug pito ka halaran, ug naghalad ug usa ka lakeng vaca ug usa ka lakeng carnero sa ibabaw sa tagsatagsa ka halaran. 15Ug siya miingon kang Balac: Tumindog ka dinhi haduol sa imong halad-nga-sinunog, samtang ako makighibalag kang Jehova didto sa unahan. 16Ug si Jehova nakighibalag kang Balaam, ug nagbutang ug pulong diha sa baba niya, ug miingon: Bumalik ka ngadto kang Balac, ug mao kini ang imong igasulti. 17Ug siya midangat ngadto kaniya, ug, ania karon, siya nagatindog haduol sa iyang halad-nga-sinunog, ug ang mga principe sa Moab uban kaniya. Ug si Balac miingon kaniya: Unsa ang gipamulong ni Jehova? 18Ug siya migamit sa iyang sambingay, ug miingon: Tumindog ka, Balac, ug magpatalinghug; Patalinghugi ako, ikaw anak nga lalake ni Zippor; 19Ang Dios dili usa ka tawo, nga siya magbakak; Ni anak sa tawo, nga siya magahinulsol; Siya nagsulti, ug dili ba siya magabuhat niana? Kun siya nakapamulong, ug dili niya kana pagatumanon? 20Ania karon, ako nakadawat ug sugo sa pagpanalangin: Ug siya nagpanalangin, ug ako dili makausab niana. 21Siya wala makakita ug kadautan diha kang Jacob; Ni nakakaplag siya ug pagkamasupilon diha sa Israel: Si Jehova nga iyang Dios nagauban kaniya; Ug ang singgit sa usa ka hari anaa sa taliwala nila. 22Ang Dios maoy nagdala kanila gikan sa Egipto; Siya may kusog nga ingon sa vaca nga ihalas. 23Sa pagkamatuod walay pagdiwata uban kang Jacob; Ni adunay pagpanagna nga malimbungon uban sa Israel: Karon igaingon mahitungod kang Jacob ug sa Israel, Unsa ba ang nabuhat sa Dios! 24Ania karon, ang katawohan nanindog ingon sa usa ka leon nga baye, Ug ingon sa usa ka leon mituyhakaw siya sa iyang kaugalingn: Ug siya dili mohigda hangtud nga siya makakaon sa tukbonon, Ug makainum sa dugo sa mga gipamatay. 25Ug si Balac miingon kang Balaam: Ayaw gayud sila pagtungloha, ni magpanalangin ka gayud kanila. 26Apan si Balaam mitubag ug miingon kang Balac: Wala ba ako magsugilon kanimo, nga nagaingon: Ang tanan nga gipamulong ni Jehova, kana kinahanglan akong pagabuhaton? 27Ug si Balac miingon kang Balaam: Umari ka karon, ko magadala kanimo ngadto sa laing dapit; basin pa lamang kini magapahimuot sa Dios nga ikaw magatunglo kanila tungod kanako gikan didto. 28Ug si Balac nagdala kang Balaam ngadto sa kinatumyan sa Peor, nga nagaambo ngadto sa kamingawan. 29Ug si Balaam miingon kang Balac: Tukuri ako dinhi ug pito ka halaran, ug andami ako dinhi ug pito ka lakeng vaca ug pito ka lakeng carnero. 30Ug si Balac naghimo sumala sa giingon ni Balaam, ug naghalad ug usa ka lakeng vaca ug usa ka lakeng carnero sa ibabaw sa tagsatagsa ka halaran.
Copyright
Learn More


text:
KAPITULO 6
Gahom sa Paglaglag—“Si Jehova Isa ka Isganan nga Mangangaway”
1-3. (a) Ano nga katalagman ang naatubang sang mga Israelinhon sa mga kamot sang mga Egiptohanon? (b) Paano nakig-away si Jehova para sa iya katawhan?
NAKIBON ang mga Israelinhon—sa tunga sang indi mataklad nga mga pil-as sang bukid kag indi matabok nga dagat. Nagalagas ang mga hangaway sang Egipto, isa ka mapintas kag sunudsunuran nga mga kasuldadusan, nga determinado sa paglaglag sa ila. * Apang, ginpalig-on ni Moises ang katawhan sang Dios nga indi madulaan sing paglaum. “Si Jehova magapakig-away para sa inyo,” pasalig niya sa ila.—Exodo 14:14.
2 Walay sapayan sini, mahimo gid nga nagtuaw si Moises kay Jehova, kag ang Dios nagsabat: “Ngaa padayon ka nga nagatuaw sa akon? . . . Bayawa ang imo sungkod kag untaya ang imo kamot sa ibabaw sang dagat kag pihaka ini.” (Exodo 14:15, 16) Handurawa lamang ang masunod nga mga natabo. Gilayon nga ginsugo ni Jehova ang isa ka anghel, kag ang haligi nga panganod nagkulap sa likuran sang Israel, ayhan nagahumlad kaangay sang pader kag nagabalabag sa pagsalakay sang mga Egiptohanon. (Exodo 14:19, 20; Salmo 105:39) Gin-untay ni Moises ang iya kamot. Bangod sang mabaskog nga hangin, napihak ang dagat. Nagpunong ang tubig kag nagtindog kaangay sang mga pader, sa amo nabuksan ang isa ka banas nga hustuhan ang kasangkaron agod makaagi ang bug-os nga pungsod!—Exodo 14:21; 15:8.
3 Bangod sini nga pagpasundayag sang gahom, dapat kuntani ginmanduan ni Paraon ang iya mga kasuldadusan nga mag-isol. Sa baylo, nagmando ang bugalon nga si Paraon nga magsalakay. (Exodo 14:23) Gilayon nga nagsugbo ang mga Egiptohanon sa dagat sa paglagas, apang wala madugay nagkinagula sila bangod nagkalahukas ang mga ruweda sang ila mga kangga. Sang makatabok na ang mga Israelinhon, ginsugo ni Jehova si Moises: “Untaya ang imo kamot sa ibabaw sang dagat, agod nga ang mga tubig mag-uli sa ibabaw sang mga Egiptohanon, sa ila mga kangga sa inaway kag sa ila mga manugkabayo.” Ang tubig nga mga pader nag-uli, sa amo natabunan si Paraon kag ang iya mga hangaway!—Exodo 14:24-28; Salmo 136:15.
Sa Dagat nga Mapula, ginpamatud-an ni Jehova ang iya kaugalingon nga “isa ka isganan nga mangangaway”
4. (a) Ano ang ginpamatud-an ni Jehova sa Dagat nga Mapula? (b) Ano mahimo ang reaksion sang iban sa sini nga paglaragway kay Jehova?
4 Ang kaluwasan sang pungsod sang Israel sa Dagat nga Mapula isa ka importante gid nga hitabo sa maragtas sang mga pagpakig-angot sang Dios sa katawhan. Ginpamatud-an didto ni Jehova ang iya kaugalingon subong “isa ka isganan nga mangangaway.” (Exodo 15:3) Apang, ano ang imo reaksion sa sini nga paglaragway kay Jehova? Matuod, ang inaway nagdala sing daku nga kasakit kag pag-antos sa katawhan. Mahimo ayhan nga ang paggamit sang Dios sing malaglagon nga gahom nagapugong sa imo sa baylo nga nagabuyok sa imo sa pagpalapit sa iya?
Mga Pagpakig-away sang Dios Kontra sa mga Pagpakig-away sang Tawo
5, 6. (a) Ngaa nagakaigo nga ginatawag ang Dios nga “Jehova sang mga kasuldadusan”? (b) Paano nagakatuhay ang pagpakig-away sang Dios sa pagpakig-away sang tawo?
5 Sing halos tatlo ka gatos ka beses sa Hebreong Kasulatan kag makaduha sa Cristianong Griegong Kasulatan, ginhatagan ang Dios sing titulo nga “Jehova sang mga kasuldadusan.” (1 Samuel 1:11) Subong Soberanong Manuggahom, nagamando si Jehova sa isa ka daku nga hangaway sang mga anghel. (Josue 5:13-15; 1 Hari 22:19) Makapulunaw ang ikasarang sa paglaglag sini nga mga hangaway. (Isaias 37:36) Indi makalilipay hunahunaon ang kalaglagan sang mga tawo. Apang, dapat naton dumdumon nga ang mga pagpakig-away sang Dios indi kaangay sa walay namunamu nga mga pagpakig-away sang tawo. Mahimo nga hatagan sang militar kag politikal nga mga lider ang ila pagpakig-away sing dungganon nga mga motibo. Apang ang pagpakig-away sang tawo pirme nagadalahig sing kadalok kag kakagod.
6 Sa kabaliskaran, si Jehova wala ginapukaw sang indi makatarunganon nga emosyon. Ang Deuteronomio 32:4 nagasiling: “Ang Igang, himpit ang iya binuhatan, kay ang tanan niya nga dalanon katarungan. Isa ka Dios sang katutom, nga sa iya wala sing inhustisya; matarong kag matadlong sia.” Ginapakamalaut sang Pulong sang Dios ang wala ginapunggan nga kasingkal, kapintas, kag kasingki. (Genesis 49:7; Salmo 11:5) Gani wala gid nagapanghikot si Jehova nga wala sing kabangdanan. Talagsa lang niya ginagamit ang iya gahom sa paglaglag kag subong katapusan lamang nga solusyon. Subong ini sang ginsiling niya paagi kay manalagna Ezequiel: “ ‘May kahamuot bala ako sa kamatayon sang malauton,’ siling sang Soberanong Ginuong Jehova, ‘kag indi sa pagtalikod niya gikan sa iya mga dalanon agod padayon sia nga magkabuhi?’ ”—Ezequiel 18:23.
7, 8. (a) Ano ang sayop nga ginhinakop ni Job tuhoy sa iya mga pag-antos? (b) Paano gintadlong ni Elihu ang panghunahuna ni Job sa sining bahin? (c) Ano nga leksion ang matun-an naton gikan sa naeksperiensiahan ni Job?
7 Ngaa, nian, nagagamit si Jehova sing malaglagon nga gahom? Antes ini sabton, mahimo naton dumdumon ang matarong nga tawo nga si Job. Nanghangkat si Satanas kon bala si Job—ang matuod, ang bisan sin-o nga tawo—magahupot gihapon sang iya integridad sa idalom sang pagtilaw. Ginsabat ni Jehova ini nga panghangkat paagi sa pagtugot kay Satanas nga tilawan ang integridad ni Job. Subong resulta, nagmasakit si Job, nadula ang iya manggad kag ang iya mga anak. (Job 1:1–2:8) Bangod wala sia sing hinalung-ong sa mga hulusayon nga nadalahig, sayop nga naghinakop si Job nga ang iya pag-antos isa ka di-makatarunganon nga silot sang Dios. Ginpamangkot niya ang Dios kon ngaa ginhimo Niya sia nga “iliguon,” isa ka “kaaway.”—Job 7:20; 13:24.
8 Ginbuyagyag sang pamatan-on nga si Elihu ang sayop nga pangatarungan ni Job, sa pagsiling: “Nagsiling ka, ‘Ang akon pagkamatarong labi pa sa iya sang Dios.’ ” (Job 35:2) Huo, indi maalamon nga maghunahuna kita nga labaw pa sa Dios ang nahibaluan naton ukon nga sia indi makatarunganon. “Malayo sa matuod nga Dios nga maghimo sia sing pagkamalaut, kag maghikot sing di-makatarunganon ang Labing Gamhanan,” siling ni Elihu. Sang ulihi, nagsiling sia: “Kon tuhoy sa Labing Gamhanan, indi naton sia matungkad; mataas sia sa gahom, kag ang katarungan kag ang bugana nga pagkamatarong indi niya pakadiutayon.” (Job 34:10; 36:22, 23; 37:23) Mapat-od naton nga kon magpakig-away ang Dios, may maayo sia nga rason sa paghimo sini. Ginatandaan ini nga punto, hibaluon naton ang pila sang mga rason kon ngaa ang Dios sang paghidait nagatungod kon kaisa sang papel sang isa ka mangangaway.—1 Corinto 14:33.
Kon Ngaa ang Dios sang Paghidait Nagakapilitan sa Pagpakig-away
9. Ngaa nagapakig-away ang Dios sang paghidait?
9 Sa tapos gindayaw ang Dios subong “isa ka isganan nga mangangaway,” si Moises nagsiling: “Sin-o sa mga dios ang kaangay mo, O Jehova? Sin-o ang kaangay mo, nga mahimayaon sa pagkabalaan?” (Exodo 15:11) Kaanggid man sini ang ginsulat ni manalagna Habacuc: “Tuman ka putli ang imo mga mata agod makita ang malain; kag ang pagtan-aw sa kagamo indi mo masarangan.” (Habacuc 1:13) Bisan pa si Jehova isa ka Dios sang gugma, Dios man sia sang pagkabalaan, pagkamatarong, kag katarungan. Kon kaisa, ini nga mga kinaiya nagatiklod sa iya nga gamiton ang iya maglaglagon nga gahom. (Isaias 59:15-19; Lucas 18:7) Gani wala ginamusingan sang Dios ang iya pagkabalaan kon nagapakig-away sia. Sa baylo, nagapakig-away sia bangod balaan sia.—Exodo 39:30.
10. (a) San-o kag paano una nga nag-utwas ang kinahanglanon nga makig-away ang Dios? (b) Paano lamang mahusay ang kaawayon nga gintagna sa Genesis 3:15, kag ano ang mga benepisyo sa matarong nga katawhan?
10 Binagbinaga ang kahimtangan nga nag-utwas sa tapos magrebelde sa Dios ang unang mag-asawa, sanday Adan kag Eva. (Genesis 3:1-6) Kon ginpabay-an niya ang ila pagkadimatarong, mahimo nga ginpahuyang ni Jehova ang iya posisyon subong Bug-os Uniberso nga Soberano. Bilang isa ka matarong nga Dios, obligado sia nga pamatbatan sila sing kamatayon. (Roma 6:23) Sa una nga tagna sa Biblia, gintagna niya ang kaawayon nga magaluntad sa ulot sang iya mga alagad kag sang mga sumulunod sang “man-ug,” si Satanas. (Bugna 12:9; Genesis 3:15) Sa ulihi, ini nga kaawayon mahusay paagi sa pagdugmok kay Satanas. (Roma 16:20) Apang ining paghukom magaresulta sa daku nga mga pagpakamaayo para sa matarong nga katawhan, kay madula sa duta ang impluwensia ni Satanas kag mabuksan ang dalan padulong sa isa ka bug-os kalibutan nga paraiso. (Mateo 19:28) Samtang wala pa ini, ang mga nagadampig kay Satanas mangin isa ka padayon nga peligro sa pisikal kag espirituwal nga kaayuhan sang katawhan sang Dios. Kon kaisa, dapat magpasilabot si Jehova.
Naghikot ang Dios Agod Dulaon ang Kalautan
11. Ngaa ginbatyag sang Dios nga obligado sia nga pahanabuon ang isa ka bug-os kalibutan nga anaw?
11 Ang Anaw sang adlaw ni Noe isa ka halimbawa sini nga pagpasilabot. Ang Genesis 6:11, 12 nagasiling: “Ang duta naguba sa itululok sang matuod nga Dios kag ang duta napun-an sing kasingki. Gani nakita sang Dios ang duta kag, yari karon! guba ini, bangod ginguba sang tanan nga unod ang ila dalanon sa duta.” Tugutan bala sang Dios ang mga malauton nga dulaon ang nabilin nga moralidad sa duta? Indi. Obligado si Jehova nga pahanabuon ang isa ka bug-os kalibutan nga anaw agod dulaon sa duta ang mga mahuyugon sa kasingki kag imoralidad.
12. (a) Ano ang gintagna ni Jehova tuhoy sa “binhi” ni Abraham? (b) Ngaa dapat laglagon ang mga Amornon?
12 Amo man sa paghukom sang Dios sa mga Canaanhon. Ginpahayag ni Jehova nga gikan kay Abraham magaabot ang isa ka “binhi” nga paagi sa sini pakamaayuhon sang tanan nga pamilya sang duta ang ila kaugalingon. Nahisanto sa sini nga katuyuan, ginmando sang Dios nga ihatag sa kaliwat ni Abraham ang duta sang Canaan, isa ka duta nga ginapuy-an sang katawhan nga ginatawag mga Amornon. Paano mapakamatarong ang Dios sa pilit nga pagtabog sa sining katawhan gikan sa ila duta? Gintagna ni Jehova nga ang pagtabog indi mahanabo tubtob magligad anay ang mga 400 ka tuig—tubtob “mabug-os ang kasaypanan sang mga Amornon.” * (Genesis 12:1-3; 13:14, 15; 15:13, 16; 22:18) Sa sulod sini nga hut-ong sang tion, labi pa nga naglugdang ang mga Amornon sa malaut nga moralidad. Ang Canaan nangin isa ka duta sang idolatriya, pagpaagay sing dugo, kag malaw-ay nga mga buhat sa sekso. (Exodo 23:24; 34:12, 13; Numeros 33:52) Ginpatay pa gani sang mga pumuluyo sang duta ang mga bata sa kalayo subong halad. Mahimo bala mapadayag sang isa ka balaan nga Dios ang iya katawhan sa sini nga kalautan? Indi! Sia nagsiling: “Ang duta mahigko, kag silutan ko ini bangod sang kasaypanan sini, kag isuka sang duta ang iya mga pumuluyo.” (Levitico 18:21-25) Apang, wala ginpatay ni Jehova ang katawhan sing patarasak. Ang mga Canaanhon nga may huyog sa pagkamatarong, kaangay ni Rahab kag ang mga Gabaonhon, ginluwas.—Josue 6:25; 9:3-27.
Nagapakig-away Tungod sa Iya Ngalan
13, 14. (a) Ngaa obligado si Jehova nga pakabalaanon ang iya ngalan? (b) Paano gintinluan ni Jehova ang iya ngalan gikan sa kahuy-anan?
13 Bangod balaan si Jehova, ang iya ngalan balaan. (Levitico 22:32) Gintudluan ni Jesus ang iya mga disipulo sa pagpangamuyo: “Pakabalaanon ang imo ngalan.” (Mateo 6:9) Ang pagrebelde sa Eden nagpasipala sa ngalan sang Dios, sa amo ginduhaduhaan ang dungog kag ang paagi sang paggahom sang Dios. Indi gid mahimo nga pabay-an lamang ni Jehova ini nga pasipala kag pagrebelde. Obligado sia nga tinluan ang iya ngalan gikan sa kahuy-anan.—Isaias 48:11.
14 Binagbinaga liwat ang mga Israelinhon. Tubtob mga ulipon sila sa Egipto, ang saad sang Dios kay Abraham nga paagi sa iya Binhi pakamaayuhon sang tanan nga pamilya sang duta ang ila kaugalingon daw walay pulos. Apang paagi sa pagluwas sa ila kag pagtukod sa ila subong isa ka pungsod, gintinluan ni Jehova ang iya ngalan gikan sa kahuy-anan. Sa amo si manalagna Daniel naghinumdom sa iya pangamuyo: “O Jehova nga amon Dios, ikaw nga nagpaguwa sang imo katawhan gikan sa duta sang Egipto paagi sa isa ka gamhanan nga kamot kag naghimo sing ngalan para sa imo kaugalingon.”—Daniel 9:15.
15. Ngaa ginluwas ni Jehova ang mga Judiyo gikan sa pagkabihag sa Babilonia?
15 Sing makawiwili, nangamuyo si Daniel sa amo sini nga paagi sa tion nga kinahanglan sang mga Judiyo nga maghikot liwat si Jehova tungod sa Iya ngalan. Mga bihag ang malalison nga mga Judiyo, sini nga tion sa Babilonia. Ang ila kapital nga siudad, ang Jerusalem, nagapabilin nga nahapay. Nahibaluan ni Daniel nga ang pagpasag-uli sa mga Judiyo sa ila dutang natawhan magapakadaku sa ngalan ni Jehova. Sa amo, nangamuyo si Daniel: “O Jehova, patawara. O Jehova, talupangda kag maghikot ka. Indi magpalantang, tungod sa imo kaugalingon, O Dios ko, kay ang imo siudad kag ang imo katawhan ginatawag sa imo ngalan.”—Daniel 9:18, 19.
Nagapakig-away Para sa Iya Katawhan
16. Ipaathag kon ngaa ang interes ni Jehova sa pagpangapin sa iya ngalan wala nagakahulugan nga sia walay balatyagon kag makagod.
16 Nagakahulugan bala ang interes ni Jehova sa pagpangapin sa iya ngalan nga sia walay balatyagon kag makagod? Indi, kay paagi sa paghikot nahisanto sa iya pagkabalaan kag gugma sa katarungan, ginaamligan niya ang iya katawhan. Binagbinaga ang Genesis kapitulo 14. Mabasa naton diri ang tuhoy sa apat ka nagsalakay nga hari nga nagbihag sa hinablos ni Abraham nga si Lot, upod ang pamilya ni Lot. Sa bulig sang Dios, nalutos ni Abraham ang mas gamhanan nga mga puwersa! Mahimo nga ang kasaysayan sini nga kadalag-an amo ang una nga narekord sa “tulun-an sang Mga Inaway ni Jehova,” mahimo gid isa ka libro nga nagrekord man sang pila ka pagpakig-away nga wala marekord sa Biblia. (Numeros 21:14) Madamo pa nga kadalag-an ang magasunod.
17. Ano ang nagapakita nga nagpakig-away si Jehova para sa mga Israelinhon sa tapos sila makasulod sa duta sang Canaan? Maghatag sing mga halimbawa.
17 Sang manugsulod na ang mga Israelinhon sa duta sang Canaan, ginpasalig sila ni Moises: “Si Jehova nga inyo Dios amo ang magauna sa inyo. Magapakig-away sia para sa inyo suno sa tanan nga ginhimo niya sa inyo sa Egipto.” (Deuteronomio 1:30; 20:1) Sugod sa salili ni Moises, nga si Josue, kag tubtob sa panahon sang mga Hukom kag sang paghari sang matutom nga mga hari sang Juda, nagpakig-away matuod si Jehova tungod sa iya katawhan, sa amo nakatigayon sila sing mga kadalag-an batok sa ila mga kaaway.—Josue 10:1-14; Hukom 4:12-17; 2 Samuel 5:17-21.
18. (a) Ngaa makapasalamat kita nga si Jehova wala magbag-o? (b) Ano ang mahanabo kon ang kaawayon nga ginalaragway sa Genesis 3:15 magadangat sa katapusan sini?
18 Wala magbag-o si Jehova; ni nagbag-o man ang iya katuyuan nga himuon ini nga planeta nga isa ka malinong nga paraiso. (Genesis 1:27, 28) Ginadumtan gihapon sang Dios ang kalautan. Sa amo man nga tion, ginahigugma gid niya ang iya katawhan kag sa indi madugay magahikot sia para sa ila. (Salmo 11:7) Sa kamatuoran, ang kaawayon nga ginalaragway sa Genesis 3:15 ginapaabot nga magadangat sa isa ka talalupangdon kag masingki nga pagbag-o sang kahimtangan sa malapit nga palaabuton. Agod pakabalaanon ang iya ngalan kag amligan ang iya katawhan, si Jehova sa liwat mangin “isa ka isganan nga mangangaway”!—Zacarias 14:3; Bugna 16:14, 16.
19. (a) Iilustrar kon ngaa bangod ginagamit sang Dios ang iya gahom sa paglaglag mahimo kita mangin suod sa iya. (b) Ano dapat ang mangin epekto sa aton sang kahanda sang Dios sa pagpakig-away?
19 Binagbinaga ang isa ka ilustrasyon: Pananglitan ginasaruso sang isa ka mapintas nga sapat ang pamilya sang isa ka tawo kag dayon nagbato ang tawo kag napatay niya ang mapintas nga sapat. Paabuton mo bala nga magapahilayo ang iya asawa kag ang iya mga anak bangod sini nga buhat? Sa baylo, paabuton mo nga matandog sila kay bangod sang iya gugma gintaya niya ang iya kabuhi. Sa kaanggid nga paagi, indi kita dapat magpahilayo bangod ginagamit sang Dios ang iya gahom sa paglaglag. Ang iya kahanda sa pagpakig-away agod amligan kita dapat magpadaku pa sang aton gugma sa iya. Dapat man magtudok pa ang aton pagtahod sa iya walay latid nga gahom. Sa amo, makahatag kita sing “sagrado nga pag-alagad sa Dios nga may diosnon nga kahadlok kag kapunaw.”—Hebreo 12:28.
Mangin Suod sa “Isganan nga Mangangaway”
20. Kon makabasa kita sing mga kasaysayan sa Biblia tuhoy sa pagpakig-away sang Dios nga mahimo indi naton mahangpan sing bug-os, ano ang dapat mangin reaksion naton, kag ngaa?
20 Sa pagkamatuod, wala ginapaathag sang Biblia sa tagsa ka hitabo ang tanan nga detalye sang mga desisyon ni Jehova tuhoy sa iya pagpakig-away. Apang pirme naton mapat-od ini: Wala gid ginagamit ni Jehova ang iya gahom sa paglaglag sa isa ka di-makatarunganon, walay kabangdanan, ukon sa mapintas nga paagi. Sa masami, ang pagbinagbinag sa konteksto sang isa ka kasaysayan sa Biblia ukon sang dugang nga impormasyon makabulig sa aton agod mahangpan ang mga butang. (Hulubaton 18:13) Bisan pa wala kita sang tanan nga detalye, ang pagtuon lamang sing dugang pa tuhoy kay Jehova kag ang pagpamalandong sa iya hamili nga mga kinaiya makabulig sa aton agod madula ang bisan anong pagduhaduha nga mahimo mag-utwas. Kon himuon naton ini, marealisar naton nga may yara kita nagakaigo nga rason agod magsalig sa aton Dios, nga si Jehova.—Job 34:12.
21. Bisan pa sia “isa ka isganan nga mangangaway” kon kaisa, ano si Jehova sa iya tagipusuon?
21 Bisan pa si Jehova isa ka “isganan nga mangangaway” kon ginakinahanglan ini sang kahimtangan, wala ini nagakahulugan nga sia palaaway sa iya tagipusuon. Sa palanan-awon ni Ezequiel tuhoy sa langitnon nga kangga, ginalaragway si Jehova nga nakahanda sa pagpakig-away batok sa iya mga kaaway. Apang nakita ni Ezequiel nga napalibutan ang Dios sing isa ka balangaw—isa ka simbulo sang paghidait. (Genesis 9:13; Ezequiel 1:28; Bugna 4:3) Maathag nga si Jehova kalmado kag mahidaiton. “Ang Dios gugma,” sulat ni apostol Juan. (1 Juan 4:8) Ang tanan nga kinaiya ni Jehova balanse gid. Gani, isa gid ka pribilehiyo nga mangin suod kita sa sining gamhanan apang mahigugmaon nga Dios!
^ par. 1 Suno sa Judiyong istoryador nga si Josephus, ang mga Hebreo “ginlagas sang 600 ka kangga upod ang 50,000 ka manugkabayo kag 200,000 ka lupit sa hinganiban nga kasuldadusan.”—Jewish Antiquities, II, 324 [xv, 3].
^ par. 12 Mahimo gid nga ang termino diri nga “mga Amornon” nagalakip sang tanan nga katawhan sang Canaan.—Deuteronomio 1:6-8, 19-21, 27; Josue 24:15, 18.
Magtuon sing Dugang Pa
Adlaw sang Paghukom—Ano Ini?
Tun-i kon paano ang Adlaw sang Paghukom mangin pagpakamaayo sa tanan nga matutom nga tawo.


text:
Pebrero 22-28
NEHEMIAS 12-13
Awit 106 ug Pag-ampo
Introduksiyon (3 min. o ubos pa)
BAHANDI GIKAN SA PULONG SA DIYOS
“Mga Leksiyon nga Makat-onan sa Nehemias”: (10 min.)
Neh 13:4-9—Likayi ang daotang mga kauban (w13 8/15 4 ¶5-8)
Neh 13:15-21—Unaha ang espirituwal nga mga butang (w13 8/15 5-6 ¶13-15)
Neh 13:23-27—Ampingi ang imong ilhanan sa pagka-Kristohanon (w13 8/15 6-7 ¶16-18)
-
Pagpangitag Espirituwal nga Bahandi: (8 min.)
Neh 12:31—Unsa kahay epekto sa duha ka grupo sa mga mag-aawit? (it-2 412 ¶2)
Neh 13:31b—Unsay gihangyo ni Nehemias nga buhaton ni Jehova? (w11 2/1 14 ¶3-5)
Unsay akong nakat-onan bahin kang Jehova sa pagbasa sa Bibliya niining semanaha?
Unsay akong nakat-onan sa pagbasa sa Bibliya niining semanaha nga magamit nako sa ministeryo?
-
Pagbasa sa Bibliya: Neh 12:1-26 (4 min. o ubos pa)
MAGMAEPEKTIBO SA MINISTERYO
Unang Pakig-estorya: (2 min. o ubos pa) Itanyag ang imbitasyon sa Memoryal sa tagbalay nga dili kaayo interesado.
Unang Pakig-estorya: (4 min. o ubos pa) Itanyag sa interesadong tagbalay ang imbitasyon sa Memoryal ug Bantayanang Torre. Paghimog pundasyon para sa sunod nga pagduaw.
Pagtuon sa Bibliya: (6 min. o ubos pa) Ipatin-aw ngadto sa Bible study kon unsa ang Memoryal gamit ang librong Gitudlo sa Bibliya, panid 206-208. Sultihi siya kon unsay imong ikatabang aron makatambong siya.
KRISTOHANONG PAGKINABUHI
Awit 5
“Dapita ang Tanan sa Pagtambong sa Memoryal!”: (15 min.) Pakighisgot. Ipatin-aw kon unsaon pagkobre ang teritoryo sa kongregasyon. Ipasalida ang video para sa Memoryal dihang hisgotan ang “Kon Unsay Himoon.” Dasiga ang tanan nga suportahan pag-ayo ang pagpangimbitar ug tabangan ang tanang magpakitag interes. Ilakip ang usa ka pasundayag.
Pagtuon sa Kongregasyon sa Bibliya: ia kap. 9 ¶14-24 ug repaso sa kapitulo (30 min.)
Repaso ug Pasiuna Para sa Sunod Semana (3 min.)
Awit 147 ug Pag-ampo


text:
Juan 11Ang Pulong Sa Dios (APSD-CEB)
Ang Pagkamatay ni Lazaro
11 1-2 May usa ka tawo nga ginganlag Lazaro. Siya ug ang iyang mga igsoon nga si Maria ug si Marta nagpuyo sa Betania. Kini si Maria mao kadtong babaye nga mibubo ug pahumot sa mga tiil sa Ginoo ug iyang gipahiran sa iyang buhok. Ang iyang igsoon nga si Lazaro nagsakit. 3 Busa nagpadala ang managsoon nga babaye ug mensahe kang Jesus nga ang iyang gihigugma nga higala nagsakit. 4 Pagkadungog ni Jesus niini, miingon siya, “Dili siya mamatay sa iyang sakit, kondili nahitabo kini aron mapasidunggan ang Dios tungod sa iyang gahom ug aron ako nga Anak sa Dios mapasidunggan usab.”
5 Pinangga ni Jesus si Marta, si Maria ug si Lazaro. 6 Apan gipalabay pa niya ang duha ka adlaw human siya masayod nga si Lazaro nagsakit. 7 Unya, miingon siya sa iyang mga sumusunod, “Dali kamo, mobalik na kita sa Judea.” 8 Miingon ang iyang mga sumusunod, “Magtutudlo, dili pa lang dugay nga gitinguhaan ka nga batohon sa mga Judio. Ug karon mobalik ka pa didto?” 9 Miingon si Jesus, “Dili ba may 12 ka oras kon adlaw? Busa kon maglakaw ang tawo kon adlaw dili siya mapandol, tungod kay hayag pa. 10 Apan kon maglakaw siya kon gabii mapandol siya tungod kay ngitngit.” 11 Human niini miingon pa gayod si Jesus, “Ang atong higala nga si Lazaro natulog. Apan adtoon ko siya ug pukawon.” 12 Mitubag ang iyang mga sumusunod, “Ginoo, kon natulog siya, mamaayo pa siya.” 13 Abi nilag tinuod nga natulog lang si Lazaro, apan ang buot ipasabot ni Jesus nga patay na si Lazaro. 14 Busa giingnan sila ni Jesus sa dayag, “Patay na si Lazaro. 15 Apan nagapasalamat ako nga wala ako didto kay alang kini sa inyong kaayohan, tungod kay may himuon ako aron madugangan pa gayod ang inyong pagtuo kanako. Dali, adtoon nato siya.” 16 Busa si Tomas nga gitawag nga Kaluha miingon sa iyang mga kauban, “Mokuyog na lang kita bisan kon patyon kita uban kaniya.”
Si Jesus mao ang Nagahatag ug Kinabuhi
17 Sa pag-abot ni Jesus sa Betania, nabalitaan niya nga upat na ka adlaw nga nalubong si Lazaro. 18 Ang Betania mga tulo lang ka kilometro gikan sa Jerusalem. 19 Busa daghan nga mga Judio nga taga-Jerusalem ang nangadto aron pagduyog sa kasub-anan ni Marta ug ni Maria sa pagkamatay sa ilang igsoon.
20 Sa pagkadungog ni Marta nga nagapadulong na si Jesus, migawas siya aron sa pagsugat kaniya, apan si Maria nagpabilin sa balay. 21 Pagkita ni Marta ug ni Jesus, miingon siya, “Ginoo, kon dinhi ka pa lang, wala unta mamatay ang akong igsoon. 22 Apan nahibalo ako nga bisan karon mohatag ang Dios kanimo sa bisan unsa nga imong pangayoon kaniya.” 23 Miingon si Jesus kaniya, “Mabanhaw ang imong igsoon.” 24 Mitubag si Marta, “Nahibalo ako nga mabanhaw siya sa kataposan nga adlaw kon banhawon na ang mga patay.” 25 Miingon si Jesus kaniya, “Ako ang nagabanhaw sa mga patay, ug ako usab ang nagahatag ug kinabuhi. Ang nagatuo kanako, bisan mamatay pa siya, mabuhi pag-usab. 26 Si bisan kinsa nga nagakinabuhi ug nagatuo kanako dili na mamatay bisan kanus-a. Motuo ka ba niini?” 27 Mitubag si Marta, “Oo, Ginoo! Nagatuo gayod ako nga ikaw mao ang Cristo, ang Anak sa Dios nga among gihulat nga moabot dinhi sa kalibotan.”
Mihilak si Jesus
28 Human mosulti si Marta niini, mibalik siya sa ilang balay ug gitawag niya ang iyang igsoon nga si Maria ug gihunghongan, “Ania na ang Magtutudlo ug gipatawag ka niya.” 29 Pagkadungog niadto ni Maria, mitindog siya ug midali paggawas ug miadto kang Jesus. 30 (Wala pa makasulod si Jesus sa lungsod sa Betania. Didto pa lang siya sa dapit diin siya gitagbo ni Marta.) 31 Pagkakita sa mga Judio nga nakigduyog sa kasub-anan ni Maria nga mitindog siya ug midali paggawas, gisunod nila siya, kay gipakaingon nilag moadto siya sa gilubngan aron mohilak didto.
32 Pag-abot ni Maria didto kang Jesus, miluhod siya ug miingon, “Ginoo, kon dinhi ka pa lang, wala unta mamatay ang akong igsoon.” 33 Pagkakita niya nga naghilak si Maria ug ingon man ang mga kauban niini nga mga Judio, natandog gayod ang iyang kasingkasing. 34 Nangutana dayon siya kanila, “Asa ninyo siya gilubong?” Mitubag sila, “Dali Ginoo, itudlo namo kanimo.” 35 Mihilak si Jesus. 36 Busa miingon ang mga Judio, “Nakita ninyo kon unsa kadako ang iyang paghigugma kang Lazaro!” 37 Apan ang uban miingon, “Dili ba giayo man niya ang mga mata sa buta? Nan, nganong wala man niya mapugngi ang kamatayon ni Lazaro?”
Gibanhaw ni Jesus si Lazaro
38 Natandog pag-usab ang kasingkasing ni Jesus. Ug miadto dayon sila didto sa gilubngan kang Lazaro. Usa kini ka langub nga gitakloban ug usa ka bato. 39 Pag-abot nila didto, miingon si Jesus, “Kuhaa ninyo ang bato.” Apan miingon si Marta nga igsoon sa namatay, “Ginoo, baho na siya karon, kay upat na ka adlaw nga siya gilubong!” 40 Miingon si Jesus kaniya, “Dili ba nga miingon man ako kanimo nga kon motuo ka, makita mo ang gahom sa Dios?” 41 Busa gikuha nila ang bato. Mihangad si Jesus sa langit ug miingon, “Amahan nagapasalamat ako kanimo tungod kay gipaminawan mo ako. 42 Nasayod ako nga kanunay ka nga nagapaminaw kanako, apan gisulti ko kini alang sa mga tawo nga ania karon nag-alirong kanako, aron motuo sila nga ikaw mao ang nagpadala kanako dinhi sa kalibotan.” 43 Human niyag sulti niini, misinggit siya, “Lazaro, gawas ngari!” 44 Ug migawas ang namatay nga si Lazaro nga ang iyang kamot ug tiil naputos pa sa mga panapton, ug ang iyang nawong naputos usab sa panyo. Miingon si Jesus kanila, “Badbari ninyo siya ug palakwa.”
Nagplano ang mga Kadagkoan sa mga Judio nga Patyon si Jesus
45 Daghan sa mga Judio nga mibisita sa ilang Maria ang nakakita sa gibuhat ni Jesus ug mituo kaniya. 46 Apan ang uban kanila miadto sa mga Pariseo ug misugilon sa gibuhat ni Jesus. 47 Busa gitawag sa mga Pariseo ug sa mga kadagkoan sa mga pari ang tanan nga miyembro sa Korte sa mga Judio. Ug sa dihang nagtigom na sila, nag-ingon sila, “Unsa man ang atong buhaton? Daghan nga mga milagro ang ginabuhat niini nga tawo. 48 Kon pasagdan lang nato siya, ang tanan motuo na kaniya nga siya mao ang gipadala sa Dios nga mahimong hari sa Israel. Ug kon mahitabo kini, sulongon kita sa mga sundalo sa Roma ug gub-on nila ang atong templo ug ang atong tibuok nasod!” 49 Apan ang usa sa mga kauban nila nga si Caifas, nga pangulong pari niadtong tuiga, miingon, “Mga wala gayod kamoy alamag! 50 Wala ba kamo makahunahuna nga mas maayo pa nga usa lang ka tawo ang mamatay alang sa atong nasod kaysa ang tibuok nasod ang mawala?” 51 Kining iyang gisulti dili iyang kaugalingon nga panghunahuna, kondili ingon nga pangulong pari niadtong tuiga, natagna niya nga kinahanglan nga mamatay si Jesus alang sa mga Judio. 52 Ug dili lang alang kanila, kondili alang usab sa tanan nga anak sa Dios nga nagkatibulaag sa ubang lugar, aron matigom ug mahiusa silang tanan. 53 Sukad niadtong adlawa, nagplano na ang kadagkoan sa mga Judio sa pagpatay kang Jesus. 54 Busa wala na magpakita si Jesus didto sa mga lungsod sa mga Judio, kondili miadto siya sa lugar nga duol sa kamingawan, sa usa ka lungsod nga gitawag Efraim. Mipuyo siya didto uban sa iyang mga sumusunod.
55 Karon, hapit na ang pista sa mga Judio nga gitawag nga Pista sa Paglabay sa Anghel. Busa daghang mga tawo ang miadto sa Jerusalem aron nga sa dili pa moabot ang pista makapanghinlo na sila sa ilang kaugalingon sumala sa nabatasan sa ilang relihiyon. 56 Gipangita nila si Jesus didto sa templo apan wala nila makita. Busa nagpangutan-anay sila, “Sa inyong hunahuna, moanhi kaha siya dinhi sa pista?” 57 Niadto diay nga higayon nagsugo nang daan ang mga kadagkoan sa mga pari ug ang mga Pariseo nga si bisan kinsa nga masayod kon asa si Jesus kinahanglan mosulti kanila aron madakop nila siya.


text:
1Oman, ganing si Jesus ong mga sinagpan na, "Indi amo magpalibeg tang kolo mi. Magtalig amo ong Dios ig magtalig amo ka ong yen. 2Don ong balay tang Tatayo yading maistaran. Tongkawo don para magsimpan ta logar para ong nindio. Indio magbeg ta narin ong nindio mga belag ta matod. 3Ig mga dono ra ig nasimpanan amo ra yen ta istaran mi, magbaliko si tarin para komiten amo, agod mga ong ariopa, don amo ka. 4Ig gata-wanan mi ra tang dalan ang paning ong paningano." 5Ganing ong nandia si Tomas, "Gino, indi ami gatako mga ong ariapa paning, monopa mata-wanan amen tang dalan?" 6Ganing si Jesus, "Yo tang dalan, ang kamatodan ig ang kaboi. Anday mapaning ong Dios ang Tatay mga belag ta yo tang dalan ang osoyon na. 7Mga matod ang gailalao nindio, maliag yaning gailala mi ra ka asta ang Tatayo. Ig mimpisa mandian gailala mi ra enged tanandia ig inita mi ra ka." 8Ganing ong nandia si Felipe, "Gino, ipaita mo kay ong yamen tang Tatay agod magkontinto ami ra." 9Siminabat si Jesus, "Felipe, kaboay da tang pagtarabidan ta! Indio pa enged gailala mo? Ang naita ong yen, naita ra ka ong Dios ang Tatay. Angay ganinga pa, 'Ipaita mo ong yamen tang Tatay'? 10Onopa? India pagparet ang yo ong Tatay ig ang Tatay nani ka ong yen? Ang mga bitalang agtotoldoko indi pagalin ong sadilio. Ang Dios ang Tatay ang nani ong yen, tanandia mismo tang pagboat tang mga bagay ang agboateno. 11Animan magparet amo ong agganingo nga ang Tatay nani ong yen ig yo ong nandia. Piro maski indi amo maliag ang magparet ong agganingong na, dapat magparet amo ka enged tenged ong mga milagrong inita mi. 12Tandan mi na: Ang pagto ong yen mapagboat ka tang pario tang agboateno, ig mas sobra pa ngani, tenged yo magbaliko ra ong Dios ang Tatay. 13Ig maski onopay pa-dolon mi ong nandia ong arano, sia boateno, agod dayawen tang Tatayo tenged ong yen, ang Ana na. 14Maski onopay pa-dolon mi ong arano, sia boateno ka kaman." 15Ganing pa si Jesus, "Mga matod ang agmaleno nindio, tomanen mi tang mga tobolo. 16Pa-dolono ong Tatayo ang oldan amo nandia tang Manigtabang ang tenlet ong yen, agod magimo rang aroman mi asta ong tanopa. 17Na anday doma, ang Ispirito Santo ang yay ang magtoldok ong nindio tang kamatodan natetenged ong Dios. Ang mga taw ang indi pangilala ong yen, indi marisibi tang Ispirito tenged indi tanira gaita ig indi ka gailala ong nandia. Piro yamo, gailala mi tanandia, tenged asia ra tanandia ang aroman mi mandian, ig magtinir ong nindio asta ong tanopa. 18"Indi amo bo-wanan ta ang anday aroman mi. Magbaliko ka ong nindio. 19Indi ra lamang maboay, indio ra itaen tang mga taw ang sakep tang kalibotan ang na. Piro yamo, itaeno pa nindio tenged maboio sing oman. Ig tenged yo maboio, maliag yaning asta yamo maboi amo ka. 20Ong kaldaw ang asi, don mata-wanan mi enged ang yo ong Tatay, ig yamo nani ka ong yen, ig yo atano ka ong nindio. 21"Ang sinopay pagrisibi ig pagtoman ong mga tobolo, tanandia yay ang paggegma ong yen. Ig ang taw ang paggegma ong yen, gegman ka tanandia tang Tatayo. Asta yo, gegmano ka tanandia, ig bogos ang ipailalao tang sadilio ong nandia." 22Mandian, ang tata pang Judas, ang belag ta Judas ang Iscariote, nane-ma ong ni Jesus ang ganing, "Gino, angay ong yamen lamang agpailala mo tang sadili mo? Angay india magpailala ong tanan?" 23Siminabat si Jesus, "Asia tenged ang taw ang paggegma ong yen, tanandia tang magtoman ong mga bitalao. Gegman tanandia tang Tatayo, ig yo may ang Tatayo ma-pen ami ong nandia. 24Piro ang indi paggegma ong yen, indi magtoman tang mga bitalao. Ang mga bitalang gaba-yan mi ong yen, indi pagalin ong sadilio. Sia pagalin ong Dios ang Tatay ang yay ang nanobol ong yen tarin ong kalibotan. 25"Ang mga bagay ang na agpatak? rang lagi ong nindio mintras aromano pa nindio. 26Piro mga mapagalino ra ngani, ipekel tang Tatayo tang Manigtabang, ang yay ang Ispirito Santo, bilang kateleto. Tanandia tang magtoldok ong nindio tang tanan ang bagay ig magpademdem ong nindio tang tanan ang inaningo. 27"Kao-yan tang agbobo-wano ong nindio. Ang kao-yan ang nang agto-dolo ong nindio pagalin ong yen, ig belag ta pario tang kao-yan ang pagalin ong kalibotan ang na. Animan indi amo magpalibeg tang kolo mi ig indi amo mageled. 28Naba-yan mi ra tang inaningo ong nindio: Magalino ra piro magbaliko si. Mga matod ang aggegmano nindio, mangalipay amo rin ang mapaningo ra ong Tatayo, tenged ang Tatay mas makagagaem pa ong yen. 29Na agpatak? rang lagi ong nindio mintras indi pa gainabo, agod mga mainabo ra ngani, mamagparet amo. 30Indi ra paboateno tang bitalao tenged komabot da tang pangolokolo ong kalibotan ang na. Anda enged ay gaem na ong yen. 31Piro tomaneno tang agtotobol tang Tatayo ong yen, agod mata-wanan tang tanan ang taw ang aggegmano kaman tanandia. Animan, maytara! Panaw ita ra!"
Copyright
Learn More


text:
ANG LALANTAWAN (TULUN-AN NGA EDISYON) ENERO 2016
Ini nga isyu nagaunod sing tulun-an nga mga artikulo para sa Pebrero 29 asta sa Abril 3, 2016.
Naghalad sang Ila Kaugalingon sing Kinabubut-on—Sa Oceania
Paano gin-atubang sang mga Saksi ni Jehova ang mga kabudlayan sang nag-alagad sila kon diin mas daku ang kinahanglanon sa Oceania?
Dapat “Padayon Ninyo nga Ipakita ang Inyo Utudnon nga Gugma”!
Ang tuigan nga teksto sa 2016 makabulig sa aton para mangin handa kita sa mga hitabo nga malapit na naton atubangon.
Napahulag sang “Wala sing Bayad nga Dulot” sang Dios
Paano kita ginapalig-on sang gugma sang Dios nga sundon sing maayo ang mga tikang ni Jesus, higugmaon ang aton mga kauturan, kag patawaron ang iban?
Ang Espiritu Nagahatag sing Pamatuod sa Aton Espiritu
Ano ang kahulugan nga mangin hinaplas ang isa? Paano mangin hinaplas ang isa?
“Luyag Namon nga Mag-upod sa Inyo”
Ano ang dapat naton dumdumon parte sa 144,000?
Pagpangabudlay Upod sa Dios—Rason nga Magkalipay
Ngaa nagapahalipay sa aton kag nagaamlig sa aton sa espirituwal ang pagpangabudlay upod kay Jehova?


text:
Kapitulo 40
Si Kristo mopadangat sa pagkabanhaw sa tanan nga mga tawo–-Ang matarung nga patay moadto sa paraiso ug ang dautan ngadto sa kawanangan sa kangitngit aron sa paghulat sa adlaw sa ilang pagkabanhaw—Tanan nga mga butang ipahiuli ngadto sa tukma ug hingpit nga bayanan sa Pagkabanhaw. Mga 74 b.c.
1 Karon akong anak, aniay dugang pa nga ako mosulti nganha kanimo; kay ako nakasabut nga ang imong hunahuna nabalaka mahitungod sa pagkabanhaw sa mga patay.
2 Tan-awa, ako moingon nganha kanimo, nga walay pagkabanhaw—o, ako moingon, sa lain nga pagkasulti, kini nga mortal dili mosul-ob sa pagka-imortal, kini nga madunuton dili mosul-ob sa walay pagkadunot—hangtud human sa pag-anhi ni Kristo.
3 Tan-awa, siya ang mopahinabo sa pagkabanhaw sa mga patay. Apan tan-awa, akong anak, ang pagkabanhaw wala pa. Karon, ako mopadayag nganha kanimo og usa ka misteryo; bisan pa niana, daghan pa kaayo nga mga misteryo ang gitipigan, nga walay usa nga nasayud gawas sa Dios lamang. Apan ako mopakita nganha kanimo og usa ka butang diin ako nangutana sa kakugi ngadto sa Dios nga ako unta masayud—kana mao ang mahitungod sa pagkabanhaw.
4 Tan-awa, adunay panahon nga gitakda nga ang tanan mobangon gikan sa mga patay. Karon kon kini nga panahon moabut walay usa nga nasayud; apan ang Dios nasayud sa panahon nga gikatakda.
5 Karon, kon adunay usa ka panahon, o ikaduha nga panahon, o ikatulo nga panahon, nga ang mga tawo mobangon gikan sa mga patay, kini dili igsapayan; kay ang Dios nasayud sa tanan niini nga mga butang; ug kini igo na kanako nga masayud nga kini mao ang mahitabo—nga adunay usa ka panahon nga gitakda nga ang tanan mabanhaw gikan sa mga patay.
6 Karon kinahanglan gayud nga adunay usa ka gintang sa panahon sa kamatayon ug sa panahon sa pagkabanhaw.
7 Ug karon ako mangutana unsa ang dangatan sa mga kalag sa mga tawo gikan sa panahon sa kamatayon hangtud sa panahon nga gitakda alang sa pagkabanhaw
8 Karon bisan kon adunay labaw pa sa usa ka panahon nga gitakda alang sa mga tawo sa pagkabanhaw kini dili igsapayan; kay ang tanan dili magdungan sa pagkamatay, ug kini dili igsapayan; ang tanan ingon og usa ka adlaw sa Dios, ug ang panahon sinukod lamang nganha sa mga tawo.
9 Busa, adunay usa ka panahon nga gitakda ngadto sa mga tawo nga sila mabanhaw gikan sa mga patay; ug adunay usa ka gintang sa panahon sa kamatayon ug sa pagkabanhaw. Ug karon, mahitungod niini nga gintang sa panahon, unsa ang dangatan sa mga kalag sa mga tawo mao ang butang diin ako nangutana sa kakugi ngadto sa Ginoo aron masayud; ug mao kini ang butang diin ako nasayud.
10 Ug kon moabut na ang panahon nga ang tanan pagabanhawon, diha niana sila masayud nga ang Dios nasayud sa tanan nga mga panahon nga gitakda ngadto sa tawo.
11 Karon, mahitungod sa kahimtang sa kalag tali sa kamatayon ug sa pagkabanhaw—Tan-awa, kini gipahibalo ngari kanako pinaagi sa usa ka anghel, nga ang mga espiritu sa tanan nga mga tawo, sa diha-diha nga sila mobiya gikan niining mortal nga lawas, oo, ang mga espiritu sa tanan nga mga tawo, bisan sila maayo o dautan, dad-on sa panimalay ngadto niana nga Dios kinsa mihatag kanila sa kinabuhi.
12 Ug unya mahinabo, nga ang mga espiritu niadto kinsa mga matarung pagadawaton ngadto sa kahimtang sa kalipay, diin gitawag og paraiso,usa ka kahimtang sa kapahulayan, usa ka kahimtang sa kalinaw, diin sila mopahulay gikan sa tanan nila nga mga kasamok ug tanan nga kabalaka, ug kasubo.
13 Ug unya mahinabo, nga ang mga espiritu sa mga dautan, oo, kinsa mga dautan—kay tan-awa, sila walay bahin ni tipik sa Espiritu sa Ginoo; kay tan-awa, sila mipili sa mga dautan nga mga buhat kay sa maayo; busa ang espiritu sa yawa misulod nganha kanila, ug mipanag-iya sa ilang balay—ug kini ilabay sa kawanangan sa kangitngit; adunay paghilak, ug pagdangoyngoy, ug pagpangagot sa mga ngipon, ug kini tungod sa ilang kaugalingon nga kadautan, ingon nga nagpabihag sa kabubut-on sa yawa.
14 Karon kini mao ang kahimtang sa mga kalag sa dautan, oo, sa kangitngit, ug usa ka kahimtang sa makalilisang, makahahadlok nga talan-awon kay ang nagdilaab nga kaligutgot sa Dios anaa kanila; sa ingon sila nagpabilin niini nga kahimtang, ingon man sa mga matarung didto sa paraiso, hangtud sa panahon sa ilang pagkabanhaw.
15 Karon, adunay uban nga nakasabut nga kini nga kahimtang sa kalipay ug kini nga kahimtang sa kasakit sa kalag, sa wala pa ang pagkabanhaw, mao ang unang pagkabanhaw. Oo, ako moangkon niini nga mahimo nga pagatawgon og usa ka pagkabanhaw, ang pagkabanhaw sa espiritu o sa kalag ug ang ilang paghatud ngadto sa kalipay o kasakit, sumala sa mga pulong diin gikapamulong na.
16 Ug tan-awa, pag-usab kini gikapamulong na, nga adunay usa ka unang pagkabanhaw, usa ka pagkabanhaw sa tanan niadto kinsa diha, o kinsa karon ania, o kinsa mao unya, ngadto sa pagkabanhaw ni Kristo gikan sa mga patay.
17 Karon, kita wala magdahum nga kini nga unang pagkabanhaw, diin gikapamulong niini nga paagi, mahimo nga ang pagkabanhaw sa mga kalag ug ang paghatud kanila ngadto sa kalipay o kasakit. Kamo dili magdahum nga kini mao ang gipasabut.
18 Tan-awa, ako moingon nganha kanimo, Dili; apan kini nagpasabut sa panaghiusa sa kalag uban sa lawas, kanila gikan sa mga adlaw ni Adan ngadto sa pagkabanhaw ni Kristo.
19 Karon, kon ang mga kalag ug ang mga lawas niadto nga gipamulong pagahiusahon pagdungan, ang dautan ingon man ang matarung, ako dili moingon; pasagdi nga igo na kini, nga ako moingon nga silang tanan mobangon; o sa lain nga pagkasulti, ang ilang pagkabanhaw moabut sa dili pa ang pagkabanhaw niadto kinsa namatay human sa pagkabanhaw ni Kristo.
20 Karon, akong anak, ako dili moingon nga ang ilang pagkabanhaw moabut sa pagkabanhaw ni Kristo; apan tan-awa, ako mihatag niini ingon nga akong pagtuo, nga ang mga kalag ug ang mga lawas pagahiusahon, sa mga matarung, diha sa pagkabanhaw ni Kristo, diha ug sa iyang pagkayab ngadto sa langit.
21 Apan kon kini diha sa iyang pagkabanhaw o sa pagkahuman, ako dili moingon; apan kini ako mosulti, nga adunay usa ka gintang tali sa kamatayon ug sa pagkabanhaw sa lawas, ug ang kahimtang sa kalag diha sa kalipay o sa kasakit hangtud ang panahon nga gitakda sa Dios nga ang mga patay mobangon, ug pagahiusahon, kalag ug lawas, ug pagadad-on aron mobarug sa atubangan sa Dios, ug pagahukman sumala sa ilang mga buhat.
22 Oo, kini mopadangat sa pagpahiuli niadto nga mga butang diin gikapamulong pinaagi sa mga ba-ba sa mga propeta.
23 Ang kalag ipahiuli ngadto sa lawas, ug ang lawas ngadto sa kalag; oo, ug matag bahin sa lawas ug lutahan ipahiuli ngadto sa iyang lawas; oo, gani bisan buhok sa ulo dili mawala; apan ang tanan nga butang ipahiuli ngadto sa ilang tukma ug hingpit nga bayanan.
24 Ug karon, akong anak, kini mao ang pagpahiuli nga gikapamulong pinaagi sa mga ba-ba sa mga propeta—
25 Ug unya ang mga matarung mosidlak diha sa gingharian sa Dios.
26 Apan tan-awa, usa ka makalilisang nga kamatayon modangat diha sa mga dautan; kay sila mamatay ingon sa mga butang kabahin sa mga butang sa pagkamatarung; kay sila mga mahugaw, ug walay mahugaw nga butang nga makapanunod sa gingharian sa Dios; apan sila isalikway, ug ihatud sa pag-ambit sa mga bunga sa ilang mga kahago o sa ilang mga buhat, diin mga dautan; ug sila moinom sa mga lawog sa usa ka mapait nga kopa.


text:
TABANG ALANG SA PAMILYA | KAMINYOON
Sa Unsang Paagi Malikayan ang Pagbungolay?
ANG PROBLEMA
Nganong ang duha ka tawo nga nanumpa nga maghigugmaay dili man magtingganay usahay sulod sa daghang oras o daghang adlaw? Sila moingon, ‘Maayo hinuon na, kay dili na mi magtinubagay.’ Pero ang problema nagpabilin, ug lain pa gyod ang ilang buot.
MGA HINUNGDAN
Pagpanimalos. Dunay mga bana o asawa nga makigbungol agig panimalos. Pananglitan, ingnon ta nga ang bana nagplano kon unsay himoon sa Sabado ug Dominggo nga wala magkonsulta sa iyang asawa. Pagkahibalo sa asawa, siya masuko ug sultihan niya ang iyang bana nga wala siyay konsiderasyon. Ug tubagon siya sa iyang bana nga siya sobra ra ka sensitibo. Ang asawa molakaw ug dili na magtingog-tingog, nga morag nag-ingon, “Imo kong gipasakitan, pasakitan sab ti ka.”
Pagmaniobra. Ang uban makigbungol aron makuha ang ilang gusto. Pananglitan, ingnon ta nga ang magtiayon nagplano sa pagbiyahe ug gusto sa asawa nga iuban ang iyang ginikanan. Ang bana dili mosugot. “Akoy imong gipakaslan, dili ang imong ginikanan,” siya moingon. Dayon dili na niya tinggan ang iyang asawa aron mosurender ang asawa ug masunod ang iyang gusto.
Siyempre, ang paghilom makapakalma sa pagbati kon magkainit na ang panaglalis. Ang paghilom niana nga situwasyon maayo. Ang Bibliya nag-ingon nga dunay “panahon sa paghilom.” (Ecclesiastes 3:7) Pero kon ang paghilom gamiton agig pagpanimalos o pagmaniobra sa imong kapikas, magdugay lang ang inyong away ug mawad-an mog pagtahod sa usag usa. Unsay imong himoon aron dili kana mahitabo kaninyo?
ANG IMONG HIMOON
Ang unang paagi aron malikayan ang pagbungolay mao ang pagdawat nga kini nga taktika dili makasulbad sa problema. Tingali nalipay ka kay nagtuo ka nga nakapanimalos ka o natuman ang imong gusto. Pero kini ba ang angayng itratar sa tawo nga imong gipanumpaang higugmaon? Adunay maayong paagi sa pagsulbad sa mga away-away.
Tugkara ang iyang gibati. Ang Bibliya nag-ingon nga ang gugma “dili mapasuko.” (1 Corinto 13:4, 5) Busa ayawg kasuko kon sultihan ka nga “Dili gyod ka maminaw” o “Pirme gyod kang maulahi.” Hinunoa, sabta kon unsay buot niyang ipasabot. Pananglitan, ang iyang pag-ingon ug “Dili gyod ka maminaw” tingali nagpasabot ug “Mora man god ug dili ka motuo sa akong isulti.”—Prinsipyo sa Bibliya: Proverbio 14:29.
Isipa ang imong kapikas nga imong ka-team imbes imong kontra
Palumaya ang imong tingog. Ang panaglalis kon magpadayon modako. Pero duna kay mahimo aron dili kini modako. Unsa man? Ang librong Fighting for Your Marriage nag-ingon: “Kon imong palumayon ang imong tingog ug sabton ang hunahuna sa imong kapikas, kini dakong tabang sa pagpakalma sa situwasyon ug sa pagtapos sa panaglalis. Sagad mao ra kanay solusyon.”—Prinsipyo sa Bibliya: Proverbio 26:20.
Dili lang imong kaugalingon ang imong hunahunaon. Ang Bibliya nag-ingon nga pangitaon nato dili ang atong kaugalingong kaayohan kondili ang kaayohan sa uban. (1 Corinto 10:24) Kon giisip nimo ang imong kapikas ingong ka-team imbes kontra, dili ka masuko, makiglalis, ug makigbungol.—Prinsipyo sa Bibliya: Ecclesiastes 7:9.
Ang pagpakigbungol kasumpaki sa tambag sa Bibliya: “Kinahanglang higugmaon . . . sa matag usa ang iyang asawa sama sa iyang kaugalingon; sa laing bahin, ang asawa angay nga adunay halawom nga pagtahod sa iyang bana.” (Efeso 5:33) Nganong dili ninyo estoryahan nga kinahanglang wad-on ninyo sa inyong kaminyoon ang pagbungolay?
Pagkat-og Dugang
Kon Unsay Himoon Aron Dili Ka Makasultig Sakit
Unsay inyong himoon kon ang inyong relasyon ingong magtiayon naapektohan tungod sa sakit nga sinultihan?
Magpagiya sa Diyos Aron Magmalipayon ang Kaminyoon
Dunay duha ka simpleng pangutana nga makatabang nga magmalipayon ang inyong kaminyoon.


text: 6 Ug ang mga anak nga lalaki+ sa mga manalagna miingon kang Eliseo: “Tan-awa karon! Ang dapit+ nga among gipuy-an sa imong atubangan hagip-ot kaayo+ alang kanamo.2 Paadtoa kami, palihog, hangtod sa Jordan ug manguha gikan didto ang matag usa ug usa ka sagbayan ug maghimo alang kanamo+ didto ug usa ka dapit nga mapuy-an.” Busa siya miingon: “Lakaw.”3 Ug dihay usa nga nagkanayon: “Dali, palihog, ug uban sa imong mga alagad.” Niana siya miingon: “Ako moadto.”4 Busa siya miuban kanila, ug sa kataposan sila nakaabot sa Jordan ug misugod sa pagpamutol sa mga kahoy.+5 Ug nahitabo nga dihay nagputol sa iyang buhatonong sagbayan, ug ang ulo sa atsa+ nahulog ngadto sa tubig. Ug siya misinggit ug miingon: “Intawon, agalon ko,+ kay hinulaman ra kadto!”+6 Unya ang tawo sa matuod nga Diyos miingon: “Diin man mahulog?” Busa iyang gipakita kaniya ang dapit. Dihadiha siya nagputol ug usa ka pirasong kahoy ug gilabay kini didto ug gipalutaw ang ulo sa atsa.+7 Siya karon miingon: “Kab-ota kana alang kanimo.” Dihadiha gikab-ot niya ang iyang kamot ug gikuha kini.8 Ug ang hari sa Sirya,+ sa iyang bahin, nalangkit sa gubat batok sa Israel. Busa siya nakigsabot sa iyang mga alagad,+ nga nag-ingon: “Diha ug nianang dapita kamo magkampo uban nako.”+9 Unya ang tawo sa matuod nga Diyos+ nagpasugo ngadto sa hari sa Israel, nga nag-ingon: “Pagbantay sa imong kaugalingon nga dili ka molabay niining dapita,+ tungod kay adto didto manglugsong ang mga Siryanhon.”+10 Busa ang hari sa Israel nagpaadto sa dapit nga giingon kaniya sa tawo sa matuod nga Diyos.+ Ug siya nagpasidaan+ kaniya, ug siya nagpalayo gikan didto, dili lamang sa makausa o sa makaduha.11 Busa ang kasingkasing sa hari sa Sirya napungot bahin niining butanga,+ maong iyang gitawag ang iyang mga alagad ug miingon kanila: “Dili ba ninyo isulti kanako kon kinsa sa mga sakop nato ang dapig sa hari sa Israel?”+12 Unya usa sa iyang mga alagad miingon: “Wala, akong ginoo nga hari, apan si Eliseo+ nga manalagna nga anaa sa Israel maoy nagsulti+ sa hari sa Israel sa mga butang nga imong gisulti didto sa imong sulod nga lawak-katulganan.”+13 Busa siya miingon: “Pangadto kamo ug tan-awa kon hain siya, aron ako magpasugo ug kuhaon siya.”+ Sa ulahi gitaho kaniya, nga nag-ingon: “Atua siya sa Dotan.”+14 Dihadiha siya nagpadalag mga kabayo ug mga karo nga iggugubat ug usa ka dakong panon sa kasundalohan+ didto; ug sila nangadto sa kagabhion ug gilibotan ang siyudad.15 Sa dihang ang alagad+ sa tawo sa matuod nga Diyos mibangon ug sayo, ug migula, tan-awa, ang usa ka panon sa kasundalohan naglibot sa siyudad uban ang mga kabayo ug mga karo nga iggugubat. Dihadiha ang iyang tig-alagad miingon kaniya: “Intawon, akong agalon!+ Unsay atong buhaton?”16 Apan siya miingon: “Ayaw kahadlok,+ kay mas daghan sila nga uban kanato kay kanila nga uban kanila.”+17 Ug si Eliseo miampo+ ug miingon: “Oh Jehova, bukha ang iyang mga mata,+ palihog, aron siya makakita.” Dihadiha gibuka ni Jehova ang mga mata sa tig-alagad, maong siya nakakita; ug, tan-awa! ang bukirong rehiyon napuno sa mga kabayo ug sa mga karong iggugubat+ nga kalayo nga naglibot kang Eliseo.+18 Sa dihang sila milugsong ngadto kaniya, si Eliseo mipadayon sa pag-ampo kang Jehova ug miingon: “Palihog, hampaka sa pagkabuta+ kining nasora.” Busa iyang gihampak sila sa pagkabuta sumala sa pulong ni Eliseo.19 Si Eliseo karon miingon kanila: “Dili kini mao ang dalan, ug dili kini mao ang siyudad. Sunod kamo kanako, ug ihatod ko kamo ngadto sa tawo nga inyong gipangita.” Apan, siya naghatod kanila ngadto sa Samaria.+20 Ug nahitabo nga sa pag-abot gayod nila sa Samaria, niana si Eliseo miingon: “Oh Jehova, bukha ang ilang mga mata aron sila makakita.”+ Dihadiha gibuka ni Jehova ang ilang mga mata, ug sila nakakita; ug ania, sila didto sa taliwala sa Samaria.21 Ang hari sa Israel karon miingon kang Eliseo sa pagkakita gayod niya kanila: “Hampakon ko ba sila, hampakon ko ba sila,+ amahan ko?”+22 Apan siya miingon: “Dili ka gayod maghampak kanila. Kadto bang imong gidalang binihag pinaagi sa imong espada ug pinaagi sa imong pana mao ang imong hampakon?+ Pagbutang ug tinapay ug tubig sa ilang atubangan aron sila makakaon ug makainom+ ug mangadto sa ilang ginoo.”23 Busa siya naghikay ug dakong kombira alang kanila; ug sila mikaon ug miinom, nga human niana iya silang gipalakaw ug sila nangadto sa ilang ginoo. Ug bisag kausa ang pundok sa mga bandido+ sa mga Siryanhon wala na moadto pag-usab sa yuta sa Israel.24 Ug nahitabo human niana nga gitapok ni Ben-hadad nga hari sa Sirya ang tibuok niyang kampo ug mitungas ug milikos+ sa Samaria.25 Sa ulahi nahitabo ang usa ka dakong gutom sa Samaria,+ ug, tan-awa! kini ilang gilikosan hangtod nga ang usa ka ulo sa asno+ mibili ug kawaloan ka pirasong plata, ug ang ikaupat nga bahin sa usa ka cab sa iti sa salampati+ mibili ug lima ka pirasong plata.26 Ug nahitabo sa dihang ang hari sa Israel miagi sa ibabaw sa paril nga may usa ka babaye nga misinggit kaniya, nga nag-ingon: “Luwasa ako, Oh akong ginoo nga hari!”+27 Niini siya miingon: “Kon si Jehova wala magaluwas kanimo, gikan sa unsang tinubdan nga ako magluwas kanimo?+ gikan ba sa giokanan o gikan sa pug-anan sa bino o sa lana?”28 Ug ang hari nagkanayon kaniya: “Unsay nahitabo kanimo?” Busa siya miingon: “Kining babayhana miingon kanako, ‘Ihatag ang imong anak nga lalaki aron siya atong kan-on karong adlawa, ug ang akong anak nga lalaki atong kan-on ugma.’+29 Busa among giluto+ ang akong anak nga lalaki ug gikaon siya.+ Unya ako miingon kaniya sa pagkasunod adlaw, ‘Ihatag ang imong anak nga lalaki aron ato siyang kan-on.’ Apan iyang gitagoan ang iyang anak nga lalaki.”30 Ug nahitabo nga sa pagkadungog gayod sa hari sa mga pulong sa babaye, dihadiha iyang gigisi+ ang iyang mga besti; ug sa dihang siya miagi sa ibabaw sa paril, ang mga tawo nakakita, ug, tan-awa! may sakong panapton sa ilalom ibabaw sa iyang unod.31 Ug siya nagkanayon: “Ingon unta ang buhaton sa Diyos kanako, ug ingon unta ang iyang idugang niini, kon ang ulo ni Eliseo nga anak nga lalaki ni Sapat magapabilin diha kaniya karong adlawa!”+32 Ug si Eliseo naglingkod didto sa iyang kaugalingong balay, ug ang mga ansiyano naglingkod uban kaniya,+ dihang siya nagpadala ug usa ka tawo gikan sa atubangan niya. Sa wala pa makasulod ang mensahero ngadto kaniya, siya miingon sa mga ansiyano: “Inyo bang nakita kon giunsa pagpadala niining anak nga lalaki sa usa ka mamumuno+ aron sa paglunggo sa akong ulo? Tinoa ninyo kini: pag-abot gayod sa mensahero, isira ang pultahan, ug inyong itulod gayod siyag balik uban sa pultahan. Wala bay madungog nga tunob+ sa mga tiil sa iyang ginoo sa luyo niya?”33 Samtang siya nakigsulti pa kanila, ania, ang mensahero nagpaingon kaniya, ug ang hari miingon: “Ania, kini mao ang katalagman gikan kang Jehova.+ Nganong ako maghulat pa man kang Jehova?”+


text:
Sabat sa mga Pamangkot sa Biblia
Ginapamatian bala sang Dios ang tanan nga pangamuyo?
Nagapamati ang Dios sa tanan nga tawo. (Salmo 145:18, 19) Nagsiling ang iya Pulong, ang Biblia, nga isugid naton sa iya ang tanan naton nga ginakabalak-an. (Filipos 4:6, 7) Pero wala nalipay ang Dios sa iban nga pangamuyo. Halimbawa, wala sia nanamian sa sulitsulit nga pangamuyo.—Basaha ang Mateo 6:7.
Wala man nalipay si Jehova sa pangamuyo sang mga hungod nga nagalapas sang iya mga sugo. (Hulubaton 28:9) Halimbawa, sang panahon sang Biblia, wala ginpamatian sang Dios ang mga Israelinhon nga napamatud-an nga nagpatay. Maathag nga dapat naton himuon ang mga ginapatuman sang Dios para pamatian niya kita.—Basaha ang Isaias 1:15.
Ano ang himuon naton para pamatian kita sang Dios?
Indi kita makapalapit sa Dios paagi sa pangamuyo kon wala kita sing pagtuo. (Santiago 1:5, 6) Dapat kumbinsido kita nga may Dios gid kag nagaulikid sia sa aton. Mapabakod naton ang aton pagtuo paagi sa pagtuon sang Biblia kay ang pagtuo nabase sa mga ebidensia kag pamatuod nga makita sa Pulong sang Dios.—Basaha ang Hebreo 11:1, 6.
Dapat kita mangin sinsero kag mapainubuson kon nagapangamuyo. Bisan si Jesus nga Anak sang Dios, mapainubuson kon nagapangamuyo. (Lucas 22:41, 42) Gani, imbes nga tudluan ang Dios kon ano ang himuon, dapat naton hangpon ang iya mga ginapatuman paagi sa pagbasa sing Biblia. Dayon makapangamuyo kita suno sa katuyuan sang Dios.—Basaha ang 1 Juan 5:14.
Magtuon sing Dugang Pa
Mangin Malapit sa Dios Paagi sa Pangamuyo
Nagapamati bala ang Dios kon mangamuyo ka? Para masabat ini, dapat nga maintiendihan mo ang ginatudlo sang Biblia parte sa pangamuyo.


text:
PIYESTA SA PANGALAGAD
Laing Local ug Overseas Job Fair ang himuon sa Sugbo karong Domingo. Ning higayona, turno na sab sa Dakbayan sa Mandaue ang pagtanyag sa kaliboan ka kahigayonan sa trabaho dinhi sa Sugbo ug ubang kanasuran sa kalibotan. Matod ni Mayor Jonas Cortes magsugod ang kalihokan sa alas-9 sa buntag sa Heritage Park atubangan sa Mandaue City Hall.
Ang tagduma sa Public Employment Service Office (PESO) sa Mandaue, Mosuline Suliva, niawhag sa mga aplikante pagduaw sa iyang buhatan sa Multi-Purpose building alang sa rehistrasyon. Ang mga dunay pangutana mahimong motawag sa 3454952. Ang bakanteng mga trabaho gisibya na sa DYAB Abante Bisaya.
-o0o-
Labihang daghana nga naalagaran sa Halad sa Kapamilya sa Liloan niadtong Sabado. Matod ni Mayor Duke Frasco sa Liloan niabot og 7,525 ang nakapahimus sa piyesta sa mosunod nga mga pangalagad:
· 1,803 ka mga bata ug mga dagko ang nahatagan og libreng konsultasyon ug tambal;
· 400 ang naibtan og ngipon;
· 650 ang mga bata nga natuli;
· 118 ang nagpahiling sa ilang mata;
· 200 ang nalibre sa pap smear ug breast exam;
· 1,500 ang naalagaran sa Bantay Bata 163 ug barangay health workers sa Liloan;
· 220 ang nakakuhag lisensiya, nakaparehistro sa ilang sakyanan, naka-drug test ug naka-smoke emission test sa LTO; ug
· 850 ang nasilbihan sa NSO, 501 sa Tesda, 271 sa CSCST, 105 sa DTI, 122 sa Philhealth, 185 sa DFA, 55 sa Comelec, 75 sa Pagibig, 32 sa Dole ug walo sa OWWA.
-o0o-
Ang sunod nga Halad sa Kapamilya ipahigayon sa Dakbayan sa Canlaon, sa atong silingang lalawigan sa Negros Oriental. Laing piyesta sa mga pangalagad ang mapahimuslan karong Mayo 22. Mao ni labing unang Halad nga mapahigayon sa tabok sa lawod. Hinaot nga mahinayon sab ang gitakdang mga Halad sa Bohol ug ubang mga lalawigan.
Mapaubsanon ming modapit sa mga Negrense pagsalmot sa mga pangalagad gikan sa mga buhatan sa kagamhanan ug pribadong kahugpongan sa ilang kaugalingong nataran.
-o0o-
Mas daghang pangalagad ang mapaabot sa mga Sugbuanon ug atong mga dumuduong sa kasilinganang mga lalawigan sa tibuok buwan nga kasaulogan sa kasumaran sa DYAB Abante Bisaya. 14 anyos na mi karong tuiga. Ang inadlawng kalihokan sa Hunyo pangunahan sa Halad sa Kapamilya ug sa tinuig nga Kapamilya Run. Pormal nga buksan ang kasaulogan dungan sa pag-abli sa mga klase karong Hunyo 1.Manghinaot mi nga sa makausa pa di managana ang nagkalainlain nga mga buhatan sa kagamhanan ug pribadong mga kahugpongan sa pagtampo sa ilang panahon, katakos ug kahimanan aron nga matingob sa usa lang ka dapit ug higayon ang mga pangalagad nga makatagbaw sa labing batakan ug labing dinalian nga mga panginahanglan sa kinabag-an sa katawhan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Exodus 6Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
6 Nagsiling ang Ginoo kay Moises, “Karon makita mo kon ano ang pagahimuon ko sa hari sang Egipto. Tungod sa gahom nga akon ipakita, tugutan niya nga maghalin kamo sa iya nasyon. Mapilitan siya nga magpahalin sa inyo.”
2 Nagsiling pa gid ang Dios kay Moises, “Ako amo ang Ginoo. 3 Nagpakita ako kay Abraham, kay Isaac, kag kay Jacob bilang Makagagahom nga Dios, pero wala ko ginpahayag sa ila ang akon ngalan nga Ginoo. 4 Naghimo ako sang kasugtanan sa ila, nga ihatag ko sa ila ang duta sang Canaan nga sa diin nag-estar sila bilang mga dumuluong. 5 Nabatian ko ang mga pag-ugayong sang mga Israelinhon nga ginaulipon sang mga Egiptohanon, kag ginadumdom ko ang akon kasugtanan sa ila. 6 Gani silinga ang mga Israelinhon: ‘Ako amo ang Ginoo. Hilwayon ko kamo sa pagkaulipon sa Egipto. Paagi sa akon gahom, silutan ko sing puwerte gid ang mga Egiptohanon, kag luwason ko kamo. 7 Kabigon ko kamo nga akon katawhan kag ako mangin inyo Dios. Dayon mahibaluan ninyo nga ako amo ang Ginoo nga inyo Dios nga naghilway sa inyo sa pagkaulipon sa Egipto. 8 Dal-on ko kamo sa duta nga akon ginsumpa nga ihatag kay Abraham, Isaac kag Jacob. Ihatag ko ini sa inyo, kag inyo ini panag-iyahan. Ako amo ang Ginoo.’”
9 Ginhambal ini ni Moises sa mga Israelinhon, pero wala sila nagpati sa iya tungod kay nadulaan na sila sing paglaom sa sobra nga pagpaantos sa ila bilang mga ulipon.
10 Dayon nagsiling ang Ginoo kay Moises, 11 “Lakat, kag silinga ang Faraon nga hari sang Egipto nga pahalinon na niya ang mga Israelinhon sa iya nasyon.” 12 Pero nagsiling si Moises sa Ginoo, “Kon ang mga Israelinhon indi gani magpamati sa akon, ang hari pa ayhan? Labi na nga indi ako maayo maghambal!”
13 Pero nagsiling ang Ginoo kay Moises kag kay Aaron, “Silinga ninyo ang mga Israelinhon kag ang Faraon nga hari sang Egipto nga ginsugo ko kamo sa pagpaguwa sa mga Israelinhon sa Egipto.”
Ang Lista sang mga Katigulangan ni Moises kag ni Aaron
14 Amo ini ang mga katigulangan sang mga panimalay nga naghalin sa pila ka mga tribo sang Israel: Ang mga anak nga lalaki ni Reuben, nga kamagulangan nga anak ni Israel, amo sila ni Hanoc, Palu, Hezron, kag Carmi. Sila kag ang ila mga kaliwat amo ang mga pamilya nga naghalin kay Reuben.
15 Ang mga anak nga lalaki ni Simeon amo sila ni Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Zohar, kag Shaul. (Ining si Shaul anak ni Simeon sa Canaanhon nga babayi.) Sila kag ang ila mga kaliwat amo ang mga pamilya nga naghalin kay Simeon.
16 Ang mga anak nga lalaki ni Levi suno sa kasaysayan sang iya mga kaliwat amo sila ni Gershon, Kohat, kag Merari. Nagkabuhi si Levi sing 137 ka tuig.
17 Ang mga anak nga lalaki ni Gershon amo si Libni kag si Shimei.
18 Ang mga anak nga lalaki ni Kohat amo sila ni Amram, Izhar, Hebron kag Uziel. Nagkabuhi si Kohat sing 133 ka tuig.
19 Ang mga anak nga lalaki ni Merari amo si Mali kag si Mushi. Amo ini ang mga pamilya nga naghalin kay Levi suno sa kasaysayan sang iya mga kaliwat.
20 Ginpangasawa ni Amram si Jokebed nga utod sang iya amay. Kag ang ila mga anak nga lalaki amo si Aaron kag si Moises. Nagkabuhi si Amram sing 137 ka tuig.
21 Ang mga anak nga lalaki ni Izhar amo sila ni Kora, Nefeg kag Zicri.
22 Ang mga anak nga lalaki ni Uziel amo sila ni Mishael, Elzafan kag Sitri.
23 Ginpangasawa ni Aaron si Elisheba, nga anak ni Aminadab kag utod ni Nashon. Ang ila mga anak nga lalaki amo sila ni Nadab, Abihu, Eleazar, kag Itamar.
24 Ang mga anak nga lalaki ni Kora amo sila ni Asir, Elkana kag Abiasaf. Sila kag ang ila mga kaliwat amo ang mga pamilya nga naghalin kay Kora.
25 Si Eleazar nga anak ni Aaron nagpangasawa sa isa sa mga anak ni Putiel. Ang ila anak nga lalaki amo si Finehas.
Sila amo ang mga katigulangan sang mga pamilya nga naghalin kay Levi.
26 Ang Aaron kag Moises nga ginmitlang sa sini nga lista amo man ang Aaron kag Moises nga ginsugo sang Ginoo nga paguwaon ang mga tribo sang Israel sa Egipto. 27 Amo ini sila ang nagpakighambal sa Faraon nga hari sang Egipto nga paguwaon ang mga Israelinhon sa Egipto.
Si Aaron ang Ginsugo sang Dios nga Maghambal para kay Moises
28 Sang nagpakigsugilanon sadto ang Ginoo kay Moises sa Egipto, 29 nagsiling siya sa iya, “Ako amo ang Ginoo. Sugiri ang Faraon nga hari sang Egipto sang tanan nga ginsiling ko sa imo.” 30 Pero nagsiling si Moises sa Ginoo, “Indi ako maayo maghambal, gani indi magpamati ang hari sa akon.”


text:
P400M ANG PILDE?
Kasaligang tinubdan nagbutyag nga ang Sugbo maoy usa sa labing grabe nga naigo sa pagpanira sa mga bangko sa Legacy Group. Gibanabana niya nga labing menos P400 milyones ang nabubo sa nagkalainlain nga mga gimik ug mga promo sa mga bangko. Kasagaran sa mga nabiktima mga magpapatigayon nga Filipino-Chinese.
Ang labing dagkong mga biktima di motabi sa ilang gidangatan. Wa pa tingali huwasi sa makalilisang nilang pilde. Ang pipila mauwaw tingali nga mahibaw-an sa kadaghanan nga nailad sila. Ang uban dagko tingali kaayo og hiniposan nga minilyon ka pesos nga alkanse kasarangan na lang. Apan ang labing makaluluoy mao ang gatosan ka retirado ug OFWs nga nawagtangan sa ilang tibuok kinabuhi nga hiniposan.
-o0o-
Kon si Ferdinand Beluan sa PDIC ang tuohan, way binayranay sa depositors sa nanira nga mga bangko sa di pang Pasko karong tuiga. Samtang nipasalig nga gipaspasan nilang pag-imbentaryo sa mga transaksiyon sa mga bangko, nikumpisal siya nga wa pang kaabot og 50% ang mga dokumento nga ilang nasubli. Gamay rang kahigayonan nga matumbasan ang kapaspas nila pagpamayad sa depositors sa gagmayng mga bangko sud lang sa pito ka adlaw.
Makabayad na ba sila sa wa pay Sinulog? Igo lang nikatawa si Beluan. Di siya ganahan nga maghisgot og petsa. Apan nipasalig nga di sila maabtan og unom ka buwan.
-o0o-
Nipasalig ang kadagkoan sa PDIC nga nia ron sa Sugbo nga matinud-anon silang mopatuman sa mga lagda sa pag-imbentaryo sa mga bangko. Bisan sa gikatahong kasuod sa kontrobersiyal nga tag-iya sa Legacy nga si Celso delos Angeles ug ni House Speaker Prospero Nograles, nga igsuon sa presidente sa PDIC, si Jose Nograles.
Matod ni Beluan di sila managana pagkiha sa kadagkoan sa mga bangko kon may mahipos nga mga ebidensiya sa mga pasangil nga nagpautang sila nga way collateral ug mga dokumento ug nga gigamit nilang kuwarta sa depositors pagpamayad sa dunot nga mga utang. Gipasidan-an hinuong PDIC nga maglisod sila kay sa kasagaran sa nanirang mga bangko wa malista si delos Angeles isip tag-iya.
-o0o-
Niangkon si Daniel Arcenas, presidente sa Cebu Federation of Rural Banks, nga pipila sa ilang mga sakop naigo sa kahadlok sa depositors sa niaging semana. Apan sugod niadtong Lunes mas daghan na ang mga deposito nga ilang nadawat kay sa withdrawals. Nidangop sila sa talagsaong mga paagi pagpakalma sa depositors:
· Sa usa ka bangko sa habagatang Sugbo, ang manager nipagawas sa tanang pundo nilang kuwarta nga maoy nakapabugnaw sa katawhan nga nag-ilogay na unta pagkuha sa ilang mga deposito; ug
* Sa laing bangko sa amihanang Sugbo, ang tag-iya nga tinahud sa lungsod gipalingkod nila atubangan sa bangko pagpasalig sa mga tawo nga luwas ang ilang kuwarta. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Pagpakilala sang Pulong sang Dios sa Dumaan nga Espanya
“Kon nagapakadto ako sa Espanya, labaw sa tanan, nagalaum ako nga kon nagalakbay ako pakadto didto, makigkita ako sa inyo kag madul-ong ninyo ako pakadto didto sa tapos ako malipay sa pagpakig-upod sa inyo sa pila ka tion.”—Roma 15:24.
GINSULAT ini ni apostol Pablo sa iya masigka-Cristiano sa Roma sang mga 56 C.E. Wala ginsambit sang Biblia kon bala nakakadto gid man si Pablo sa Espanya. Pero paagi sa pagpanikasog ni Pablo kag sang iban pa nga Cristiano nga misyonero, nakalab-ot sa Espanya sang ikaduha nga siglo C.E. ang maayong balita halin sa Pulong sang Dios, ang Biblia.
Nagdamo dayon ang mga Cristiano sa Espanya. Bangod sini, kinahanglan sang mga tawo ang Latin nga Biblia. Kay sang ikaduha nga siglo, ang Espanya ginagamhan sang Roma kag ang Latin amo ang lenguahe nga gingamit sa malapad nga Emperyo sini.
PAGHIMO SANG LATIN NGA BIBLIA
Ang mga Cristiano sang una sa Espanya naghimo sang pila ka translation sa Latin kag gintawag ini nga Vetus Latina Hispana. Ining Latin nga mga Biblia gingamit sa Espanya sa sulod sang madamo nga tuig antes mahuman ni Jerome ang bantog nga Vulgate sa Latin sang una nga bahin sang ikalima nga siglo C.E.
Ang translation ni Jerome nga nakompleto sa Betlehem sa Palestina madasig nga nakalab-ot sa Espanya. Sang nahibaluan ni Lucinius, isa ka manggaranon nga estudyante sang Biblia, nga nagahanda si Jerome sang Latin nga translation, luyag niya makatigayon dayon sang kopya sini. Ginpakadto niya ang anom ka escriba sa Betlehem para kopyahon ini kag dal-on sa Espanya. Sang masunod nga mga siglo, amat-amat nga ginbuslan sang Vulgate ang Vetus Latina Hispana. Bangod sining Latin nga translation, mabasa na sang mga taga-Espanya ang Biblia kag mahangpan ang mensahe sini. Pero sang natapos ang paggahom sang Romano nga Emperyo, kinahanglan naman nila sang bag-o nga lenguahe.
ANG BIBLIA SA MGA TAPITAPI
Sang ikalima nga siglo, ginsalakay sang mga Visigoth kag iban pa nga tribo sang Germany ang Espanya, amo nga may bag-o naman nga lenguahe, ang Gothic. Ang relihion sining mga manugsakop amo ang isa ka porma sang Cristianismo nga ginatawag Arianismo, nga nagapanghiwala sang doktrina sang Trinidad. Gindala man nila ang ila kaugalingon nga translation sang Kasulatan, ang Ulfilas’ Gothic Bible. Ginbasa ini nga Biblia sa Espanya asta sang katapusan sang ikan-om nga siglo, asta nga ginbaton sang isa ka hari sang mga Visigoth nga si Reccared ang Katoliko kag ginbiyaan ang Arianismo. Ginpatipon kag ginpasunog niya ang tanan nga libro sang mga Arian, lakip ang Ulfilas’ Bible. Bilang resulta, nadula ang tanan nga libro sang Gothic sa Espanya.
Pero naglapnag gihapon ang Pulong sang Dios sa Espanya sini nga tion. Magluwas sa Gothic, may Latin man gihapon nga lenguahe nga lapnag nga ginahambal sa Espanya, nga sang ulihi nangin mga lenguahe nga Romance nga ginahambal sa Iberian Peninsula. * Ang pinakadumaan nga dokumento sa sini nga dialekto amo ang mga tapitapi sang mga Visigoth. Ginhimo ini kag ang pila ka dinalan halin sa Salmo kag sa mga Ebanghelyo halin sang ikan-om kag ikapito nga siglo. Ang isa ka tapitapi nagaunod sang bilog nga ika-16 sang Salmo.
Ginapakita sang mga teksto nga nasulat sa tapitapi nga ang ordinaryo nga mga tawo nagabasa kag nagakopya sang Pulong sang Dios sadto. Maathag nga ginagamit sang mga manunudlo ining mga teksto sa Biblia para tudluan ang mga estudyante nga magbasa kag magsulat. Barato lang ang mga tapitapi, indi pareho sa malahalon nga mga linukot nga ginagamit sang mga monasteryo sang una sa paghimo sang ila mga Biblia.
Ang isa ka mahal gid nga madamo sing piktyur nga Biblia ara sa isa ka simbahan sa San Isidoro sa León, Espanya. Ginsulat ini sang 960 C.E., may 516 ka panid, nga may takus nga mga 47 sentimetros por 34 sentimetros kag nagabug-at sing 18 kilos. Ang isa pa nga yara karon sa Vatican Library, amo ang Bible of Ripoll, nga ginsulat sang mga 1020 C.E. Amo ini ang isa sang may pinakamadamo nga dekorasyon nga Biblia sang 500-1500 C.E. Para mahimo ini, ang isa ka monghe nagasulat sang isa ka letra sa sulod sang isa ka adlaw ukon nagahanda sang titulo nga pahina sa sulod sang isa ka semana. Pero bisan pa mahal kaayo ini nga mga Biblia, gamay lang ang nabulig sini sa pagpalapnag sang mensahe sang Pulong sang Dios sa katawhan.
ANG BIBLIA SA ARABIC
Sang ikawalo nga siglo, may isa pa ka lenguahe nga naglapnag sa Espanya bangod sang pagpanakop sang Islam. Sa mga lugar nga nasakop sang mga Muslim, ginbuslan sang Arabic ang Latin kag kinahanglan naman sang Biblia sa bag-o nga lenguahe.
Halin sang ikalima tubtob ikawalo nga siglo C.E., ang Biblia sa Latin kag Arabic nakabulig sa mga Espanyol nga mabasa ang Pulong sang Dios
Madamo sing translation sang Biblia sa Arabic, labi na ang mga Ebanghelyo, ang naglapnag sa Espanya sang 500-1500 C.E. Sang ikawalo nga siglo, nag-translate si John nga obispo sang Seville sang Arabic nga Biblia. Pero nadula ang kalabanan niya nga gin-translate. Ang isa ka translation sang mga Ebanghelyo nga ginhimo sang tungatunga sang ikapulo nga siglo ara subong sa katedral sa León, Espanya.
PAG-TRANSLATE SANG ESPANYOL NGA BIBLIA
Sang katapusan sang 500-1500 C.E., nagsugod nga maglapnag ang Castilian ukon Espanyol sa Iberian Peninsula. Nangin importante ang papel sining bag-o nga lenguahe sa pagpalapnag sang Pulong sang Dios. * Ang pinakauna nga Biblia nga ginbadbad sa Espanyol nalakip sa La Fazienda de Ultra Mar (Mga Binuhatan Halin sa Kadagatan), sang ika-13 nga siglo. Nagaunod ini sang kasaysayan sang paglakbay pakadto sa Israel kag nagalakip sang Pentateuko kag iban nga tulun-an sa Hebreo nga Kasulatan, amo man sang mga Ebanghelyo kag Mga Sulat.
Wala nalipay ang mga lider sang simbahan sa sini nga translation. Sang 1234, ang Konsilyo sang Tarragona nagmando nga ang tanan nga Biblia sa lokal nga lenguahe dapat ihatag sa mga klero agod sunugon. Pero wala mapunggan sini nga sugo ang dugang pa nga pag-translate sang Biblia. Ang ginakabig nga tagtukod sang nasulat nga lenguahe nga Espanyol nga si Hari Alfonso X (1252-1284), luyag sang translation sang mga Kasulatan sa bag-o nga lenguahe kag ginsuportahan niya ini. Ang Espanyol nga translation sa sini nga tion nagalakip sang Pre-Alfonsine Bible kag ang Alfonsine Bible nga ginbalhag wala madugay pagkatapos sini, amo ang may pinakadamo nga translation sa Espanyol.
Nakabulig ining duha ka Biblia para matukod kag mapalambo pa ang bag-o nga Espanyol nga lenguahe. Ang iskolar nga si Thomas Montgomery nagsiling parte sa Pre-Alfonsine Bible: “Ang mga translator sini nga Biblia nakahimo sang dalayawon nga obra kon parte sa pagkasibu kag pagkatahom sang mga tinaga. . . . Simple kag maathag ang lenguahe, nga kinahanglanon para sa Biblia nga ginhanda para sa mga tawo nga indi makahibalo sang Latin.”
Pero, yadtong mga Espanyol nga Biblia sang una, gin-translate halin sa Vulgate sa Latin imbes nga halin sa orihinal nga lenguahe. Sugod sang ika-14 nga siglo, ang mga iskolar nga mga Judiyo naghimo sang pila ka Espanyol nga translation sang Hebreo nga Kasulatan nga halin mismo sa Hebreo. Sina nga tion, ang Espanya ang may pinakadaku nga komunidad sang mga Judiyo sa Europa, kag ang mga Judiyo nga translator may sibu nga manuskrito sa Hebreo para sa ila translation. *
Ang isa sa pinakamaayo nga halimbawa amo ang Alba Bible, nga natapos sang ika-15 nga siglo. Ang kilala nga dungganon nga Espanyol nga si Luis de Guzmán, nagtangdo kay Rabbi Moisés Arragel nga i-translate ang Biblia sa castizo (puro) Espanyol. May duha sia ka rason sa pagpangabay sing bag-o nga translation. Una, nagsiling sia: “Ang mga Biblia subong sa Romance nga lenguahe indi gid sibu,” kag ikaduha, “Ang mga tawo nga pareho sa aton kinahanglan sang mga pagpaathag para sa mabudlay nga mga teksto.” Ang iya pangabay nagapakita nga ang mga tawo sang iya tion interesado gid nga mabasa kag mahangpan ang Biblia. Dugang pa, ginapakita sini nga madamo na sing napanagtag nga mga Kasulatan sa lokal nga lenguahe sa Espanya.
Bangod sa mga translator kag manugkopya sang 500-1500 C.E., wala nabudlayan magbasa ang mga taga-Espanya sang Biblia sa ila mismo lenguahe. Gani, natalupangdan sang historian nga si Juan Orts González nga “mas nakahibalo ang mga taga-Espanya sang Biblia sangsa mga taga-Germany ukon England antes sang tion ni Luther.”
“Mas nakahibalo ang mga taga-Espanya sang Biblia sangsa mga taga-Germany ukon England antes sang tion ni Luther.”—Historian nga si Juan Orts González
Pero sang katapusan sang ika-15 nga siglo, gindumilian sang Spanish Inquisition ang pag-translate kag pagpanag-iya sang Kasulatan sa lokal nga lenguahe. Madugay nga gindumilian ang Biblia sa Espanya. Tatlo pa ka gatos ka tuig antes ini ginpasugtan. Sining mabudlay nga mga tion, ang pila ka maisog nga translator naghimo sang bag-o nga bersion sang Espanyol nga Biblia sa iban nga pungsod kag tago nga ginpasulod ini sa Espanya. *
Subong sang ginapakita sang kasaysayan sang Biblia sa Espanya sang 500-1500 C.E., nagtinguha ang mga manugpamatok nga punggan sa madamo nga paagi ang Pulong sang Dios. Pero, indi nila mapunggan ang pulong sang Labing Gamhanan.—Salmo 83:1; 94:20.
Bangod sang kapisan sang madamo nga iskolar, nahimo kag napalapnag ang Biblia sa Espanya sang 500-1500 C.E. Ginasunod sang mga translator subong ang mga halimbawa sang mga nag-translate sang mga Kasulatan sa Latin, Gothic, Arabic, kag Espanyol. Gani, minilyon nga nagahambal sang Espanyol subong ang makabasa sang Pulong sang Dios sa ila kaugalingon nga lenguahe kag nagtandog gid ini sang ila tagipusuon.
^ par. 10 Nagalakip ini sang Castilian, Catalan, Galician, kag Portuguese.
^ par. 17 Subong, ang Espanyol amo ang panguna nga lenguahe sang mga 540 milyones ka tawo.
^ par. 20 Basaha ang artikulo nga “Ang Ngalan sang Dios kag ang Pagtinguha ni Alfonso de Zamora nga Makahimo sing Sibu nga Sinulatan,” sa Disiembre 1, 2011, nga gua sini nga magasin.
^ par. 23 Basaha ang artikulo nga “Ang Pagpakig-away ni Casiodoro de Reina Para sa Espanyol nga Biblia,” sa Hunyo 1, 1996, nga gua sini nga magasin.