text:
KAPITULO 76
Mikaon Uban sa mga Pariseo
GIHUKMAN NI JESUS ANG SALINGKAPAW NGA MGA PARISEO
Samtang naa pa sa Judea, si Jesus midawat ug imbitasyon sa usa ka Pariseo alang sa pagpangaon. Lagmit paniudto kini. (Lucas 11:37, 38; itandi ang Lucas 14:12) Sa dili pa mangaon, ang mga Pariseo dunay rituwal nga manghunaw hangtod sa siko. Pero wala kana himoa ni Jesus. (Mateo 15:1, 2) Dili supak sa Balaod sa Diyos nga manghunaw hangtod sa siko, pero wala kana gisugo sa Diyos.
Nakurat ang mga Pariseo kay si Jesus wala motuman sa maong tradisyon. Namatikdan kini ni Jesus ug miingon: “Kamong mga Pariseo, inyong gihinloan ang gawas sa kopa ug yahong, apan ang inyong kasingkasing puno sa kadalo ug pagkadaotan. Mga dili makataronganon! Dili ba siya nga naghimo sa gawas mao usab ang naghimo sa sulod?”—Lucas 11:39, 40.
Dili isyu ang pagpanghunaw ayha mokaon, kondili ang pagkasalingkapaw sa mga lider sa relihiyon. Ang mga Pariseo ug ang uban pa nga nagsunod sa rituwal nga manghunaw ayha mokaon wala manghinlo sa ilang daotang kasingkasing. Busa gitambagan sila ni Jesus: “Panghatag kamo sa mga kabos nga kinasingkasing aron ang tanang butang bahin kaninyo mahimong hinlo.” (Lucas 11:41) Tinuod gayod kini! Ang pagpanghatag kinahanglang kinasingkasing, dili pagpakaaron-ingnon aron dayegon sa uban.
Dili man sa ingon nga dili manghatag ning mga tawhana. Si Jesus miingon: “Kamo naghatag ug ikapulo sa herbabuena, ruda, ug sa tanang ubang hilba, apan inyong gibalewala ang hustisya ug ang gugma sa Diyos! Obligasyon ninyo ang paghatag nianang mga butanga, apan dili angayng ibalewala ang ubang importanteng butang.” (Lucas 11:42) Ang Balaod sa Diyos nagsugo nga magbayad ug ikapulo (10 porsiyento) sa tanang abot. (Deuteronomio 14:22) Naglakip kana sa herbabuena ug ruda, mga hilba o tanom nga pangpalami sa pagkaon. Walay palta ang mga Pariseo sa paghatag niini nga ikapulo. Pero gituman ba nila ang mas importanteng mga sugo sa Balaod, sama sa pagpakitag hustisya ug pagpaubos atubangan sa Diyos?—Miqueas 6:8.
Si Jesus nagpadayon: “Alaot kamong mga Pariseo, kay ganahan mong molingkod sa atubangang mga lingkoranan sa mga sinagoga ug magpatahod diha sa mga merkado! Alaot mo, kay mora mog mga lubnganan nga dili mailhan, nga gitamakan lang sa mga tawo kay wala sila mahibalo!” (Lucas 11:43, 44) Posibleng matamakan sa mga tawo ang maong mga lubnganan ug isipon silang mahugaw. Gigamit ni Jesus kini nga punto aron ipasiugda ang kahugaw sa mga Pariseo nga dili daling mamatikdan.—Mateo 23:27.
Usa ka tawo nga batid sa Balaod ang mireklamo: “Magtutudlo, giinsulto sab mi nimo sa imong giingon.” Aron ilang maamgohan nga napakyas sila sa pagtabang sa mga tawo, si Jesus miingon: “Alaot sab mong mga batid sa Balaod, kay inyong gipapas-an ang mga tawo ug bug-at nga mga palas-anon, apan kamo mismo dili mohikap niini bisan sa usa sa inyong mga tudlo! Alaot mo, kay nagtukod mog lubnganan sa mga propeta, apan ang inyong mga katigulangan ang nagpatay kanila!”—Lucas 11:45-47.
Ang mga palas-anon nga gitumong ni Jesus mao ang mga tradisyon ug ang interpretasyon sa mga Pariseo sa Balaod sa Diyos. Imbes pagaanon ang kinabuhi sa mga tawo, gipugos hinuon sila sa pagtuman niining bug-at nga mga sugo. Gipatay sa ilang mga katigulangan ang mga propeta sa Diyos, sugod kang Abel. Karon, sila nga nagpasidungog kunohay sa mga propeta pinaagig pagpahimog mga lubnganan para sa mga propeta, misundog sa kinaiya ug binuhatan sa ilang mga katigulangan. Gusto gani nilang patyon ang pangunang Propeta sa Diyos. Miingon si Jesus nga kining kaliwatana papanubagon sa Diyos. Ug kanay nahitabo paglabayg mga 38 ka tuig, sa 70 C.E.
Si Jesus nagpadayon: “Alaot kamong mga batid sa Balaod, kay gikuha ninyo ang yawi sa kahibalo. Kamo mismo wala manulod ug inyong gibabagan kadtong gustong mosulod!” (Lucas 11:52) Imbes tudloan sa kamatuoran sa Pulong sa Diyos, ila hinuong gihikaw sa mga tawo ang kahigayonan nga mahibalo ug makasabot niini.
Unsay reaksiyon sa mga Pariseo ug mga eskriba? Sila nasuko pag-ayo. Gipaulanan nilag pangutana si Jesus, dili aron makakat-on, kondili aron bitkon sa iyang ipanulti ug himoong basehan sa pagdakop kaniya.


c: text/html

text:
Sikolohiya
- Ang Ingles nga bersiyon ning maong panid mahimo mong mahubad ngadto sa Binisayang Sinugboanon.
Ang sikolohiya (Kinatsila: sicología, psicología) usa ka akademikong natad nga naglakip sa pagtuon sa hunahuna sa tawo, utok, ug taras. Ang sikolohiya nagpasabot usab sa paggamit sa maong kahibalo sa lain-laing natad sa kinabuhi sa tawo, lakip ang inadlaw-adlaw nga mga problema ug ang pag-ayo sa mga sakit sa utok.
Ang pulong sikolohiya gikan sa Griyegong ψuxή psyche ("kalag", "hunahuna") ug -λoYίa, "pagtuon").

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Ug si hari Salomon mao ang hari sa tibook Israel. 2Ug kini mao ang mga principe nga diha kaniya: si Azarias ang anak nga lalake ni Sadoc, nga sacerdote; 3Si Elioreph ug si Ahia, ang mga anak nga lalake ni Sisa, mga escriba: si Josaphat, ang anak nga lalake ni Ahilud, ang kalihim; 4Ug si Benaia, ang anak nga lalake ni Joiada, maoy pangulo sa panon, ug si Sadoc ug si Abiathar maoy mga sacerdote; 5Ug si Azarias, ang anak nga lalake ni Nathan, maoy pangulo sa mga punoan; ug si Zabud, ang anak nga lalake ni Nathan maoy labawng pangulo sa mga magtatambag, ug higala sa hari; 6Ug si Ahisar maoy pangulo sa panimalay; ug si Adoniram, ang anak nga lalake ni Abda, maoy pangulo sa mga tawo nga ilalum sa bulohaton. 7Ug si Salomon may napulo ug duha ka punoan sa ibabaw sa tibook Israel, nga nangandam sa mga makaon sa hari ug sa iyang panimalay: ang tagsatagsa ka tawo mag-andam sa pagkaon sulod sa usa ka bulan sa usa ka tuig. 8Ug kini mao ang ilang mga ngalan: Si Ben-hur, sa kabungtoran sa Ephraim; 9Si Ben-decar, sa Maccas, ug sa Saalbim, ug si Beth-semes, ug si Elon-Beth-hanan; 10Si Ben-hesed, sa Aruboth (kaniya ang Socho, ug ang tibook yuta sa Hepher); 11Si Ben-abinadab, sa tanang kabungtoran sa Dor, (diha kaniya si Thaphat ang anak nga babaye ni Salomon aron pangasaw-on); 12Si Baan, ang anak nga lalake ni Ahilud, sa Taanach ug Meggiddo, ug sa tanang Beth-san nga tupad sa Zaretan, ubos sa Jezreel, sukad sa Beth-san ngadto sa Abel-mehola, ingon sa kahalayo sa unahan sa Jocumeam; 13Si Ben-geber, sa Ramoth-gilead (kaniya nahanungod ang mga lungsod ni Jair, ang anak nga lalake ni Manases, nga anaa sa Galaad; bisan kaniya nahanungod ang dapit sa Argob nga anaa sa Basan kan-uman ka dagkung ciudad nga may mga kuta ug mga igsesera nga pulos tumbaga); 14Ug si Abinadab, ang anak nga lalake ni Iddo, sa Mahanaim; 15Si Ahimaas, sa Nephtali (siya usab nangasawa kang Basemath, ang anak nga babaye ni Salomon); 16Si Baana, ang anak nga lalake ni Husai, sa Aser ug sa Aloth; 17Si Josaphat, ang anak nga lalake ni Pharua, sa Issachar: 18Si Semei, ang anak nga lalake ni Ela, sa Benjamin: 19Si Geber, ang anak nga lalake ni Uri, sa yuta sa Galaad, sa yuta ni hari Sehon sa mga Amorehanon, ug si Og, hari sa Basan; ug siya mao lamang ang punoan nga diha sa yuta. 20Ang Juda ug Israel daghan kaayo ingon sa balas nga anaa sa lapyahan sa dagat sa pagkadaghan, nga nangaon, ug nanginum ug nanagkalipay. 21Ug si Salomon naghari sa tanang mga gingharian sukad sa Suba ngadto sa yuta sa mga Filistehanon, ug ngadto sa utlanan sa Egipto; sila nanagdala ug buhis, ug nanag-alagad kang Salomon sa tanang mga adlaw sa iyang kinabuhi. 22Ug ang kang Salomon nga inandam nga makaon alang sa usa ka adlaw katloan ka takus nga harina nga fino, ug kan-uman ka takus nga linigis nga kalan-on, 23Napulo ka matambok nga vaca, ug kaluhaan ka vaca gikan sa mga sibsibanan, ug usa ka gatus nga carnero, labut pa sa mga baye nga lagsaw, ug mga ihalas nga kanding, ug mga magagmayng lagsaw nga lake, ug pinatambok nga langgam 24Kay siya naghari sa ibabaw sa tibook yuta niining dapita sa Suba, gikan sa Tiphsa bisan hangtud sa Gaza, sa ibabaw sa tanang mga hari niining dapita sa Suba: ug siya may kalinaw sa tanang dapit nga nagalibut kaniya. 25Ug ang Juda ug Israel nagpuyo nga malig-on, ang tagsatagsa ilalum sa iyang parras ug sa iyang kahoy nga higuera, sukad sa Dan bisan ngadto sa Beersheba sa tanang mga adlaw ni Salomon. 26Ug si Salomon may kap-atan ka libo ka butanganan sa mga kabayo nga alang sa iyang mga carro, ug napulo ug duha ka libo ka mga mangangabayo. 27Ug kadtong mga punoan nanag-andam ug mga makaon alang sa hari nga si Salomon, ug alang sa tanang mahianha sa lamesa ni Salomon nga hari, ang tagsatagsa ka tawo sa iyang bulan, wala gayud ing gipakulang nila. 28Cebada usab ug dagami alang sa mga kabayo ug sa mga matulin nga mga kabayo gidala nila ngadto sa dapit diin ang mga punoan, ang tagsatagsa ka tawo sumala sa iyang katungdanan. 29Ug ang Dios mihatag kang Salomon sa kaalam ug kahibalo nga hilabihan gayud, ug kadaku sa kasingkasing, sama sa balas nga anaa sa baybayon. 30Ug ang kaalam ni Salomon milabaw sa kaalam sa tanang mga anak sa silangan, ug sa tanang kaalam sa Egipto. 31Kay siya labi pang maalam kay sa tanang mga tawo; kay kang Ethan, ang Ezrahanon, ug kang Eman, ug kang Calchol, ug kang Darda, ang mga anak nga lalake ni Mahol: ug ang iyang kabantug diha sa tanang mga nasud nga nagalibut. 32Ug siya namulong ug totolo ka libo nga mga proverbio ug ang iyang mga awit usa ka libo ug lima. 33Ug siya naghisgut mahitungod sa mga kahoy, sukad sa cedro nga anaa sa Libano bisan hangtud sa hisopo nga nagturok sa kuta: siya naghisgut usab mahitungod sa mga mananap, ug mahitungod sa mga langgam, ug mahitungod sa mga nagakamang sa yuta, ug mahitungod sa mga isda. 34Ug nangadto didto gikan sa tanang mga katawohan aron sa pagpamati sa kaalam ni Salomon, gikan sa tanang mga hari sa mga yuta nga nakadungog sa iyang kaalam.
Copyright
Learn More


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for April 24, 2012
Sakit sa kauhaw
Labing kumon ug, kon kumpiyansahan, labing peligrong epekto sa nagsige og taas nga temperatura sa ting-init mao ang dehydration. Nga maoy akong nahiagoman sa tibuok adlaw nga pagbuwad sa adlaw niadtong Dominggo. Bisan ang aircon sa among crew cab sa DYAB Abante Pa, Bisaya! napakyas pagsagang sa naglingiting nga kainit.
Giuhaw ko sa kutas namong biyahe gikan sa birthday party ni Ma'am Yuding Falcis sa iyang beach resort sa Compostela paingon sa Bluewater Maribago Beach Resort sa Opon nga nagtimaan sa Earth Day. Apan kay gipabasa pa man ko og sugilanon sa higanteng dakit sa karaang Catmon, gibalibaran nakong gitanyag nga tubig. Ang kalangay pag-inom nisangpot sa kaluya. Nga nagpadayon bisan giunsa nako pagpamawi og yarok hangtod sa panihapon.
-o0o-Ang nahitabo nako maoy labing kalmang kaso sa dehydration. Mas seryusong mga timaan naglakip sa labad sa ulo, kalit nga paghanap sa panan-aw, pagtidlom sa presyon sa dugo ug pagkalipong. Kon di matambalan, ang dehydration mosangpot sa kasamtangang pagkawa sa kabuot, pagkawa sa panimuot, paghubag sa dila ug, sa labing grabeng mga kaso, kamatayon.
Mosangpot ang dehydration kon mawagtang ang 2% sa tubig sa lawas. Mao nga mas maayong mag-anam-anam og inom og tubig. Kon paabuton nga uhawon na pag-ayo, mahimong uwahi na: Gil-asan na, di na ganahang mokaon, mag-uga nang panit, mokusog ang pitik sa kasingkasing, hilantan ug kapuyon na.
-o0o-
Dugang mga timaan sa dehydration: Pagmenos sa ihi, lagom nang kolor sa ihi, kasakit sa pagpangihi, kasaputon, wa nay luha kon mohilak, pag-uga sa baba, pagduka, paglawom sa mga mata, ug pagkalimtanon.
Mokusog ang pitik sa kasingkasing pagtapak sa pagtidlom sa tubig sa dugo (plasma). Ang hilanat nanukad sa pagmenos sa singot. Ang 5% nga pagkawa sa tubig mosangpot sa pagkalipong. Kon moabot og 15% ang mawa nga tubig, mangunot ang panit ug mokisdom ang panan-aw. Ang pagkawa sa mas daghang tubig mosangpot sa kamatayon.
-o0o-
Sa pag-inom og tubig, mas maayong magsobra kay sa magkuwang. Way daotang epekto sa lawas kon masobrahan ang tubig. Kay ang kidneys motangtang dayon sa sobrang tubig pinaagi sa mas daghan nga ihi ug mas sagunson nga pagpangihi. Nipasidaan hinuon ang mga eksperto nga ang lunlon nga tubig di makapugong sa dehydration. Kinahanglan sab nga tapakan ang electrolytes (nga naglakip sa asin), nga mawa uban sa singot.
Makatabang batok sa dehydration ang softdrinks, sports drinks ug pedialyte (alang sa mga bata nga dehydrated tungod sa sakit). Makapasamot hinuon ang bino. Laing sayon nga mga tinubdan sa electrolytes mao ang gatas, saging, avocado, mansanas ug brown rice. Sa mga kaso nga gikuyapan nang pasyente, nga di na mahimong ipa-inom sa baba ang electrolytes, ipaagi na ni sa intravenous (IV) therapy. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
1Karon si Moises nagbantay sa panon sa mga carnero ni Jetro nga iyang ugangan, ang sacerdote sa Median; ug siya nagdala sa panon sa mga carnero sa likod sa kamingawan ug miadto sa Horeb, nga bukid sa Dios. 2Ug nagpakita kaniya ang manolonda ni Jehova sa usa ka siga sa kalayo sa taliwala sa usa ka sapinit. Ug siya mitan-aw, ug ania karon, ang sapinit misiga sa kalayo, ug ang sapinit wala maugdaw. 3Unya si Moises miingon: Moadto ako karon ug tan-awon ko kining dakung talan-awon, kong unsa ang hinungdan nga ang sapinit wala man masunog. 4Ug sa nakita ni Jehova, nga moadto siya sa pagtan-aw, ang Dios mitawag kaniya sa taliwala sa sapinit ug miingon: Moises, Moises. Ug siya mitubag: Ania ako. 5Ug miingon siya: Dili ka magduol dinhi. Huboa ang imong mga sandalias gikan sa imong mga tiil, kay ang dapit nga imong gitindogan, yuta nga balaan. 6Labut pa miingon: Ako mao ang Dios sa imong amahan, ang Dios ni Abraham, ang Dios ni Isaac, ang Dios ni Jacob. Unya si Moises mitabon sa iyang nawong, kay siya nahadlok sa pagtan-aw sa Dios. 7Ug miingon si Jehova: Nakita ko pag-ayo ang kaguol sa akong katawohan nga atua sa Egipto, ug hingdunggan ko ang ilang pagtu-aw tungod sa ilang tinugyanan sa buhat kay naila ko ang ilang kalisdanan. 8Ug nanaug ako sa pagluwas kanila sa kamot sa mga Egiptohanon, ug sa pagkuha kanila gikan niadtong yutaa ngadto sa usa ka yuta nga maayo ug halapad, sa yuta nga nagapaagay sa gatas ug dugos, sa mga dapit sa Canaanhon, sa Hetehanon, sa Amorehanon, sa Peresehanon, sa Hebehanon ug sa Jebusehanon, 9Ug karon, tan-awa, ang pagtu-aw sa mga anak sa Israel nagaabut sa akong atubangan: labut pa, nakita ko ang paglupig nga ginalupig kanila sa mga Egiptohanon. 10Busa, umari ka karon, ug pagasugoon ko ikaw ngadto kang Faraon, aron kuhaon mo ang akong katawohan, ang mga anak sa Israel gikan sa Egipto. 11Unya si Moises mitubag sa Dios: Kinsa ba ako, aron ako moadto kang Faraon ug magakuha gikan sa Egipto sa mga anak sa Israel? 12Ug siya miingon: Sa pagkamatuod ako magauban kanimo, ug kini mao ang timaan alang kanimo nga ikaw akong gisugo: unya ugaling sa makuha mo na kining katawohan gikan sa Egipto, magaalagad kamo sa Dios sa ibabaw niining bukira. 13Ug miingon si Moises sa Dios: Ania karon, kong ako makadangat sa mga anak sa Israel, ug magaingon ako kanila: Ang Dios sa inyong mga ginikanan nagsugo kanako nganhi kaninyo: ug kong sila mangutana kanako: Kinsa ang iyang ngalan? unsa ang igatubag ko kanila? 14Ug mitubag ang Dios kang Moises: AKO MAN ANG MAO AKO: Ug miingon siya: Mao kini ang igaingon mo sa mga anak sa Israel: AKO MAN, mao ang nagsugo kanako nganha kaninyo. 15Ug labut pa miingon ang Dios kang Moises: Mao kini ang igaingon mo sa mga anak sa Israel: Si Jehova, ang Dios sa inyong mga ginikanan, ang Dios ni Abraham, ang Dios ni Isaac ug ang Dios ni Jacob, nagsugo kanako nganhi kaninyo. Kini mao ang akong ngalan nga sa walay katapusan, kini mao ang handumanan sa tanan nga mga kaliwatan. 16Umadto ka ug tiguma ang mga anciano sa Israel, ug ingnon mo sila: Si Jehova, ang Dios sa inyong mga ginikanan, ang Dios ni Abraham, ni Isaac ug ni Jacob, mitungha kanako nga nagaingon: Sa pagkamatuod gidu-aw ko kamo, ug nakita ko ang ginabuhat kaninyo sa Egipto; 17Ug nag-ingon ako: Ako magakuha kaninyo sa kalisdanan gikan sa Egipto padulong sa yuta sa Canaanhon ug sa Hetehanon, ug sa Amorehanon, ug sa Persehanon, ug sa Hebehanon, ug sa Jebusehanon ngadto sa usa ka yuta nga nagapaagay sa gatas ug dugos. 18Ug sila magapatalinghug sa imong tingog; ug ikaw moadto ug ang mga anciano sa Israel, sa hari sa Egipto, ug magaingon kamo kaniya: Si Jehova, ang Dios sa mga Hebreohanon, nagpakita kanamo; ug karon paadtoa kami, nangamuyo kami kanimo, sa totolo ka adlaw nga panaw ngadto sa kamingawan, aron maghalad kami kang Jehova nga among Dios. 19Ug nahibalo ako nga ang hari sa Egipto dili motugot kaninyo sa pagpalakaw, dili, kondili pinaagi sa usa ka kamot nga kusgan. 20Ug tuy-oron ko ang akong kamot ug pagasamaran ko ang Egipto uban ang tanan ko nga mga katingalahan nga pagabuhaton ko sa taliwala niini, ug sa tapus niana pagatugotan kamo niya sa pagpalakaw. 21Ug ako magahatag niining katawohan ug pagpahimuot sa atubangan sa mga mata sa mga Egiptohanon, ug mahitabo nga sa moadto na kamo, dili kamo magalakaw nga walay mga dala: 22Kondili nga ang tagsatagsa ka babaye magapangayo sa iyang silingan, ug sa humalapit nga babaye sa iyang balay, mga alahas nga salapi, mga alahas nga bulawan, ug mga bisti: nga kana ibutang ninyo sa ibabaw sa inyong mga anak nga lalake, ug sa inyong mga anak nga babaye, ug maagawan ninyo ang mga Egiptohanon.
Copyright
Learn More


text:
Bisan di takos, mangahas ko pagdapit nimo sa labing bag-o nakong proyekto. Dugay kong naghinuktok unsaon ni pagpatuman: Kinsay palihugon, kinsay konsultahon, kinsay patabangon, o kon ibasura na ba lang samtang wa pay daghang tawo nga nahasol. Apan samtang nagsige og langay-langay, nag-anam sab kasibaw ang hagawgaw sa pagpadayon.
Maong nia ko, sa usa pa ka bakikaw nga higayon, mohangyo nimo sa pagtabang. Kay wa koy laing kapaingnan. Way laing madangpan. Tuohi nga puno sa kaikog ning akong pagsamuksamok. Apan nagpaugat lang gyod pagsuway. Basin diay og imong limsan og kaluoy. Gawas pa, ikaw ray makapatinuod ning damgoha.
-o0o-
Mosugyot ko nga mosuway ta pagtigom sa tanang awit nga Sugbuanon, gikan sa kinakaraanan ngadto sa kinabag-ohan. Di nako masungko ang tanang pinuy-anan nga nagtipig sa kinaham nga mga awit sa atong kaugalingong dila. Apan kon magtinabangay ta pagpangita, wa tingali awit, bisan ang labing nataligam-an, nga di nato matultolan.
Tigumon nato ang mga awit bisan unsay ilang bayanan, plaka o tape. Mapaubsanon kong mosugyot nga ato silang i-digitize ngadto sa CD, DVD, o hard disk. Kay alang nako, ang digitized nga Sugbuanong mga awit maoy dunay labing dakong kahigayonan sa paglahutay hangtod sa umaabot nga kaliwatan. Mahimong mamalihug ta og recording studio pagpabilin sa labing maayong kalidad sa mga awit. O mag-iyahay ta pag-usab sa mga plaka ug tapes ngadto sa MP3 files. Apan ang labing una ug dinaliang gimbuhaton mao ang pagpangita ug pagtigom sa dugay nang wa madunggi nga Sugbuanong mga awit. Sa di pa uwahi ang tanan.
-o0o-
Nananghid (ug nanghasol na sab) ko ni Dr. Jose "Sir Dodong" Gullas nga moggamit sa usa sa mga suok sa JRG Halad Museum aron maoy butangan sa matigom natong mga awit. Giingnan ko sa akong maguwang sa Hong Kong nga sa di madugay may baligya nang 2 terabytes nga hard disk nga mora na lang kadako sa cellphone. Ang usa ka terabyte kasudlan na sa tanang awit sa music library sa usa ka FM station.
Magpatabang ta og IT expert pag-configure sa hard disk aron ma-access sa digital listening stations nga napahimutang na karon sa Halad Museum ug mohikap na lang ang mga maminaw sa ulohan sa awit nga gusto nilang paminawon.
-o0o-
Atong pabutangan og panagang ang hard disk aron nga di masudlan og virus ni makuhaan og files. Tigumon nato ang mga awit aron matipigan sa museum, di aron kawaton ni negosyuhon sa mga way lingaw.
Wa hinuoy makapugong sa mga tagtungod sa mga kompositor ug mga mag-aawit ug mga tagduma sa museum pag-apud-apod og mga kopya sa labing pinangita nga mga awit. Busa, palihug lang, sugdi na, ug dasiga sang imong mga kaila, pag-utingkay sa gilawalawaang tapes ug plaka. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
PANGUNANG TOPIKO | NAPULIHAN NA BA SA SIYENSIYA ANG BIBLIYA?
Ang Siyensiya Dunay Limitasyon
Di pa dugay, mikaylap ang daghang libro nga nagpatin-aw sa mga panglantaw sa gitawag kunohay nga bag-ong mga ateyista. Kini nga mga libro nakakuhag dakong atensiyon maong daghay naghisgot ug nagdebate niini. Bahin niana, ang neuroscientist nga si David Eagleman misulat: “Ang ubang magbabasa . . . maghunahuna nga ang mga siyentista nahibalo na gyod sa tanan.” Dayon siya midugang: “Pero ang maayong siyentista bukas ug hunahuna, ug lakip sa iyang trabaho ang bag-o ug wala damhang mga diskobre.”
Latas sa katuigan, ang hanas nga mga siyentista nakakaplag ug makapakurat nga mga diskobre sa ilang pagpangitag tubag sa makapalibog nga mga pangutana bahin sa kinaiyahan. Pero, ang uban kanila nakahimo sab ug dagkong sayop. Usa si Isaac Newton sa banggiitang mga siyentista. Iyang gipatin-aw kon giunsa paghugpong sa grabidad ang mga planeta, bituon, ug mga galaksiya ngadto sa usa ka uniberso. Iyang namugna ang calculus, usa ka natad sa matematika nga gigamit sa pagdisenyo sa computer, pag-adto sa wanang, ug sa nuclear physics. Pero, si Newton nalangkit sab sa alchemy, usa ka teoriya nga gibase kuno sa siyensiya ug naggamit ug astrolohiya ug madyik aron himoong bulawan ang tingga ug ubang metal.
Kapig 1,500 ka tuig sa wala pa si Newton, gisusi sa Gregong astronomo nga si Ptolemy ang langit gamit lang ang iyang mata. Iyang giobserbahan ang posisyon sa mga planeta sa magabii ug hanas sab siya ingong tighimog mapa. Apan nagtuo siyang ang yuta maoy sentro sa tanan. Ang astrophysicist nga si Carl Sagan misulat bahin kang Ptolemy: “Ang iyang teoriya nga ang Yuta maoy sentro sa uniberso gituohan sa 1,500 ka tuig, nga nagpakitang bisag unsa pa ka brayt ang usa, masayop gyod gihapon siya.”
Ingon usab niana ang giatubang sa mga siyentista karon. Bug-os ba kaha nilang mapatin-aw ang uniberso? Maayo man nga pabilhan ang nahimong kauswagan sa siyensiya ug ang mga benepisyo nga nahatag niini kanato, pero angay sab natong ilhon ang mga limitasyon niini. Si Paul Davies nga usa ka physicist miingon: “Imposible gayod nga makakaplag ug katin-awan sa uniberso nga mohaom sa matag situwasyon ug bug-os nga moharmonya sa uban.” Gipakita niana kini nga kamatuoran: Dili gyod bug-os masabtan sa tawo ang uniberso. Busa kon dunay moingon nga mapatin-aw sa siyensiya ang halos tanang butang o panghitabo, mas maayong pamalandongon una kana sa dili pa tuohan.
Duna tay mga panginahanglan nga Bibliya ray makatagana, dili siyensiya
Kini ang paghubit sa Bibliya sa pagkakahibulongan sa kinaiyahan: “Tan-awa! Kini maoy kadaplinan lamang sa . . . mga dalan [sa Diyos], ug hunghong ra ang atong nadungog bahin kaniya!” (Job 26:14) Daghan pa gyoy dili masabtan sa tawo. Tinuod gihapon ang gisulat ni apostol Pablo mga 2,000 ka tuig kanhi: “Oh pagkalawom sa bahandi ug sa kaalam ug sa kahibalo sa Diyos! Pagkadili-matukib sa iyang mga paghukom ug pagkadili-masubay sa iyang mga dalan!”—Roma 11:33.
Pagkat-og Dugang
Bug-os Bang Madaot sa Tawo ang Yuta?
Dili lang ang pagkadaot sa yuta ang gitagna sa Bibliya, apil sab ang kaugmaon niini.
Nganong Daghan ang Nagtuo nga Dunay Maglalalang?
Ang mga tawo ba gilalang sa Diyos, o gikan sila sa hayop?


text: v?;wwff?w^ c Sfc lliiu tti**"" arrw- ama nga 3 Aetos IKADUHANG PATIK S^ptiembre 30, 1939 M ' "^ ffl J -..^i. J3P/^3 — ~Q  — ■*#© — «8» — «*tt — ^*S£P ~-r*JB — 4» 1 ~.^Jv — *£J» — «0» —««{B ...^» — «# -^n» — >*» —»».•3111 —  a awit nga mahiangay sh kaagi ning dnlaa. Ug sa gidaghanon nga gikinahanglan. Mahimo. usab. kon^walay mga awit. ^ Tagsulai Nora — Daw inumol sa katingalahan ang kinabuhi nga nanko karon; daw wa lang ako magpa- landong nga ang . kaaiiihdot, ang kaputli sa gn^Wii nga gihalad kanako sa akong bana kaniad^ong mabihagon pa ang mga adlaw sa akone; knanyap, nangahimong raga maidlot ftga k>tgingkiug 8ak.t8il.agiu knpungoo. Ambut kahag ngano nga bis^n siya nagmabalhinon na uyamut moilog man sa ^ihapon ang pagmahal ng pMuhigugma ko kaniya. Apan biean pag- "nnsHon, .kiiiing .«nak sa among gugina niao day biu-tong talikaUi »a a'iiong kaminyuon ngH - mwbugto lam&ng -fla higayon nga kami inopasilong na m landong sa among lubnganan. ' 'L-3- ■ GULA I Serapio — Nyora, Porbinggayng latni-a! Nora-Unaa goy larm . Serapio? , Serapio — Basta lamv^Nyora. Lamiiiii gyrtrJ-¥aayo . ; lupig Krukidnol. Nora — Unsa lagil Serapio— Kay naitaae man gyud ko, Nyora. . hesus ! kon anaa pay daghau, maayo man lang ipunayg uta§. Nora— Pagtarong gani Serapio. Unsa goy lami? Serapio — Pastilang lami-a nakong pagkakuha sa re- trato,Nyora. Lumpigpay Rodolpo Valentino. Nora — Poloa ka lang biuuaug! Serapio binuang ba diay nga maayo tang pagkaku- haf Nora — Dinhi ka una Serapio, ha? . "... Kon panang- lit mahiabut si Pakito ug unya, mangutana kanako, iagna gipatawag makadiyut sa iyang uyoan diha ea luyong dalah. PREV. II Ser«pio_-Segoro, Nyora. (MOTIS NORA) Ngano kaha . ni ui Nyoj Pnkito nga ingog lain naman kaayo sa iyang asawa ? Aaa, tiugali may lain na usab uga ihawan ea kabaw. (MOAWITSI SERAPIO) GULA II Pakito— (motawag) Serapio . .... Serapio— (motawag) In op .. ...unsa Nyor ! Pakito— Hain si Nora? Serapio— Gipatawag kadiyot ea iyang Ingkoy Pakito— Papaulia. (SERAPlO MOHANAG MOTIS) Serapio f way nangita kanako uga babaye? Serapio— Wa gyud Nyor bisan anino na la.ng. , — 4— '■■ ' Pakito— Adtua ang akong giango. (Serapio motls) Gipakaingon kog sapian kining akong asawa,. himanhimari diay maoy pagairigrion nga, ha- mugawayng nagkalisudlisud. Apan way sa- payan . . himuon ko ang kutob sa akong mahi- mo aron ang tanan kong pagpangga kaniya masunog sa mga kalimot. GULA III Nora — (Magdala gihapon sa bata) Kaganina ka ra, Pakito? v Pakito-^Karon pa tiwon, Nyori. I)iin ka ha? Nora — Didto ako sa ka Noy Talino, Pakito— Ayaw na akog limdi. Hi^akpan ko gani ans; imong biuuang. ikaw lang. Non— Pakito, iiiiinsa ikaw? Ngano nga gipakatawo / mo sa kanunay diha sa |mong kasingkasing ang katahapf Ngano nga buut mo ako hi- t muong makasasala nga unta kinin^ dughan riasayud man sa mga bulingong kaugmaon likod sa mga/buhat nga mapuighirnarauton. Pakito — Hilum..ayaw pagnga ang u&gdilaab kong mga katahap. Kini' kay may siniUgdanan, du- nay katapusan. Maoray ikaingon ko kanimo nga hinaya ang imoug mga lakang aron ikaw dili mahibnwasot. Nora_Pakito. . Pakito ngano nga gikatahapan mo ako? Pakito, aron ka masayud, ako.. ako iiga imons; asawa ni diyutay wa 'uiaghuling sa malinis nga tai^aman sa atong kaminyoon! Tuhoi ako.. tuhoi ihtawon ako, Pakito! Pakito — Gabii'na. a-ng mga pagbasol. (Trans) Nor*, kon dunay mangita kanako, ingna nga ako ana-a sa ka Don Valeriano $ ug kon mahimo pahulata. Nora— 0. . ,...'„."' • • «^. — 5 — Pakito — Ayaw baya kalimot. {Motis) Nora— l)aku nag kalaiuan sa'gugma karon^ ni Pa- kito kanaki» I GULA IV ^ ... sa C yo "' g "• ti. SHrnpio _'Nuk . . . . du . . . . ak .. Nora-4_Naunea ka Serapio ? Se^pio^-NHk-du-ak-sa-yong-ti. buang, nauusa. ka? Unsny Nnk-du-ak-sa ie ti.K Serapio— Nak~naka; d n-dun^o^; ak-ako; sa-«a ; yong inyong; ti-stilti. Mao kanay pagaiugnon; na- kadungog ako sa inyong sulti. Nora — Nan, unsa may imong hunahuna ;jnHhitungod sa kabalhin ni Pakito, Serapio? Serapio — Matit^ pa; eisakabugslay. Nora— Sa ato pa, unsa man kana? '. " Serapio — Sinugdanan sa kahnngkagan sa panimalay. Nora— Daw pagahilantawan ko bitaw, Serapio, ang madulom sangputanan ning mga buhat ni Pa- kito kanako. Serapio— Apan- Nyora, ang taas pabilo sa pailob maoy gikinahanglan sa nsa ka asawa. Kon tnaupos man ugaling, pasenaiya ug sa laing pagkasuiti; "h.igtia Untay kaon kamay patay." Nora—Ibutang ko una Serapio kining bata. (MOTIS) Serapio — Kinihg akong panagna nga ni Nyor Pakito m?\y babaye, matuy'g mosipyatl u ^ GULA V DAlingding— OX, ikaw bay anl'oguon ni Pakito? 8erapio— M ahi n o, anaa ra.na kanimow Daliitgding — P^gtarnng. h*. ■Serap.o — Ngano? Kurkobawo ba »ko?. (> Da-Hrig^ng— Sumna. . Serapio — Aw, eumaa.. baba mo nagba^sa. 1 )Mlir)gdinp— Unsttf Serap'o — Wa raanl (Mangiso*) Unsa? Ayaw'g ti- nonto haf . (Mahihay) Hi l'akito ang imong tuyo? I >n 1 i h jlz d i n g — O. . Sertpio — Aw f ai o'o.. (Apartt) Da, nnkabawos na gyud ko! DaUngding — Oy, tui°pi,.ayaw baya akog buhati.... tingalig. . . {Motis) Ser ipio— .Hitsurang inaginarynt. . tuay nawong niad- to,maoraug kubal «a kabayo! Thoiii . . giluod lang ako! GULA vi . Nora— Kinsa kadtong dinhi? Serapio — Usa k» babaye uga anjg dagway lupig pay anino sa bukag. . . .' bisan lihaan ang liniba- ong sa buti, di gyud mspatag. ,. Nora .- Apasa ug suginii nga din-a madugay si^Pa- kito. Ser-pio — Hilantan man lang ta nimog eineo gradps. Na bneno, akong dalion kon mahimo pa ba kaha. (Motis) Nora_Ambut kaba koii uma ang gitagana kanako^ sa palad ning mga adlawa nga nagsingabut. Pahiyum>in ko lamang.ang tauan bisan mapa- it nga kasakit aug bation sa kasingkasing, . . . ladukon ko sa way kokahadlok kay kaha maoy ilimnon sa mga kalag nga djnagmalan GULA VII Dalingding- Oy, babnye, ania na ba si Pakitof Nora Wa pa^ ngato'ba unta? Dalingding—Nga.nong ■ mdgsus'i- ka? . r . ~ i- Nora — Ikahiubog mo ba diay ang akong pagpangu- tana? ; Dalingding — Ikaw ba ang iyang stiloguon? Nora — K*on duna kay isugo. | Dalingding — Nan f nganong magsusi ka kanako ug ia akong kahirntang ngadto kaniya? Nora— Di ba katungdanan sa usa ka suloguoo ang pagpakisayud sa usa ka tawo nga mahida- yon sa kaugalingon sa iyang agalon? Daliugding — Ayaw nako nianang mga sult.ng pol- pog. Nasayud ba ikaw nga kon ang parm walay gapasan, kanang panaa di magpulos sa masadyang gingharian sa kalanggaman. Nora — Wa ako makatugkad. Mahimo ba nga sa da- kung pagpaubus, imo akong pasabton sa mga . pulong nga masayon? Dalingding — Nahibalo 'ba ikaw nga ning kalibutan sa hndyaka f di magpulos ang lalake kon way babaye.? Nora—Nasayud na ako ug daghang salamat sa imoi g pagpasabufc - kanako. Dalingding — Ug aron gayud s-a imong katin-awan, ania; nga aa madugay ug sa . madali, ako.. ako nga j)ia ka-ron - inaoy umaabut nga ha- ringbay sa pangugalingon ni Pakito. Nora-Ginoo!..(MODUKO) Dalingdmg — Nganol Duna kay kabilinggan sa lalake nga gibati ning kinabuhi? Sultihi ako kay maantigo pa akong mopahat diha kanimog diyetayng kaluoy. Nora — Wa akoy kabilinggan .... kon dili, nsa lamang ako sa d>ighang babaye nga nakakat-on pag- higugma ga iinong gihigugma . . . . nahigugiMH ako kang Pakito sa usa ka gugmang tagsa daug igkita sa ibabaw ning kalibutan; gugrna nga tinago ug wala ko pa kaniya ipah*»yag. Dalingding — Diay, Apan, maoray ■ «kong ikaingon nga t tipigi eliha sa hilit nga.suok'sa iinong . 8 ~ kasingkasing kay p i 1 « y pa'ad nga mnwani ang akong pagb;ti alang kaniya. GULA Vlil • • Pakito Nora . . adto a sa ka Pon Vuleriano ang akong ■^ihaugyo. , ' . , Nora— rrPaaaylo-A ako Pakito nga nakatugaw. Pakitol^- Ayaw taaaa ang mga pulong aron ko..V ... (MANG180G) hala, lakaw l.ia. . Nora — O, akong adtuon apan dad-on ko ang bata. (MOTIS ARON pAGKUHA SA BATA) Dtlingding — Kinaa kadto? Pakito — Mao kadto siya ang akong giingon kani- II) o. GULA IX . ^ova—{MagTcugos sabata) Ana-a kaha ei l)on Va- leriano? Pakito -.Ana-a kun wa ( eusiba ang akong ipasusi.ug dawata ang akong gihangyo. Nora ~ Adtuon ko? (MotU) Dalitig^ng : Iya kadtong anak? Pakito O, iya kudtong anak? Dalmgding" --Ang atna'han hain tnan karon? P.tkito — 'Anihut- kahug kinsay amahan niadtonb bataa kay pinaangkan ma.n lang kadto siyn. V Dali'ugdihg— Pakito, sa mhkaiiBH, uebon ko ang pag- ingon- nga, dili ba kaha ako maalau.t sama sa nahitabo niadtong bnbayhanaf Ma^matinu- oron ba kaha ikaw sa imong ^isaad ug gi- panumpa? Pakito— Dalingding, saligi ako sa akong mga pulong. Tuhoi ako kay kon niahimo pa nga ang bulan ikadayandayan diha sa gingharian sa imong kaanyag ng kabuotan, adtoon ko si Bathala ug pangayoan ko sa akong , gika- Y— ^* ibgan, kay mao day bugtong himaya ko ang paglipay kauimo, Dalingding. — Mopasalig ako kanimo. , l'akito — Apa», ikaw kaha, Dalingding; dili ba kaha ikaw magmabalhinon ea gihatag mong gugma kanako? Di ba kaha sakiton sa ispisong ka- guolang dughan kong nagaluyong sa kasing- kasiug m*himayaop . .sa kalag kong malipayon ? Dalingding — Kanako? Saligi ako. c> Pakitq — Kabulahan ta Dalingding kon sa duyan aa kanainyuon pagatabyugon kita sa hoyohoyng matinuoron 1 Dalingding— Kamalipayon ko kbn magbinwotan ang imonp taulag sulod sa lakaw ea atong panag- inunutagay. Ipasalig ko nga ang tanang p«ina. hon sa atong pagpuyo himuon kong dalissyng duga ea himaya. Pakito -Gugma!. . . /gugma I . ; kaanindot ug k&t»m-ia mo kini, daw uaa ka sarong dugoa pa hudya- I ka ang gidalit mo ning kinabuhiag hapit na ^* malarag sa yutal Dalingding — Na, Pakito, adto na ako kay karong gabii manggikan na kami ea Papa. Magapa- abut lamang ako sa imong pagpadan^at kang Papa. Pakito— Pag-ayo-ayo Paiibuta ako ninyo kay tu- maoon ta ang tanan. (Motis Dalingdinp) Gu- monhap dag-um ikaw kayon ning kinabuhi! {Magwsopaso nga mapalandungon) Unaay ta- kus kong bimuon/> A'a, masayon ra 1 GULA X Doktor Klaro- (Magdalag mantahaii) Pakito. kn- mueta ang kinabuhi? Pakito — Ania, ingon aa gih»pon. Doetor Klaro — Kamaldito nvo kini, 'Pakito'l. ^. 10- ■ ■■' Nora— (Motutok sa bata) Inday pagka way paad nga mthilugsong ning balibataii ! Ang tanang gutlo sa atong kmabuhi hinabulan kanunay sa mga katahap. Pagkaanugong ea atong mga adlaw.. maayo pa lang unta nga didto kita ihntag ni Bathala sa lubnganan kayHmgalig atua ang bituon sa atong kapalaran ! Pahulay Inday basiu pag sa imong mga damgo hipiksan akog kalipay. (MotU) Doktor Glaro— (^ogula gikan sa lileod) Higayon na sa among mga pagpanlimbong. (Mosunod pag- motis) ^ GULA XII ««* \ Nora unya Doetor Olaro (Tapos mabati sa sulod ang lungkaob, mogula si Nora nga magbitbit sa baraw) Nora — Mananap! Salbahisl * Dokto* Olaro — Hilum! Nora — Nganong nakaako ka pagsaka sa malinis nga hawanan sa among kaugalingon? Doktor Olaro— Aron pagpaningil sa imong mga gi- c 8^id kanako. Nora— GHsaad^ Si kinsa ikaw nga akong gisaaran? Doktor 3 CIaro — Ayaw na pagdaghag sugilon .,sa mi- naayo kun sa dinautan, himuon ko ang akong mga tuyo. , Nora — Himoa. Apan mao day ikaingon ko nga f usa mo ka paglakang nirto ang kahunlakan ea akong kinabuhi. Palabihon ko nga king' kalpg ihatud sa akong lubnganan kay sa magpuyong malipayon ning kalibutan nga pikas ang ka~ dungganan sa mga kauwaw, — U_ .«■GULA XIII Pakito — Mga mananapl Mga lampingasan I (Si(Doc- tor Glaro modagan sa silot>g) Ikaw asawang maluibon . . inaliputon sa' saad . . malimbungon sa mgn panumpa! Nor* — Pakito, patalinghugi i» tawon ako! Pakito — Ha? Bupt nao bugnawon ang nagalingiting kong kaligotgot? Buot uio puypuyon ang nag- knkal kong kapungot. . kining mga initos sa buhat mong di mapasaylog tawof Hala lakaw lupad bisag asa kayg ihatud kona &ang Bathala ang talikala sa atong kaminyoon. . Babayepg kawatan sa akong kalinaw! . Nora — Intawon ! Pakito! Paminawa ako.. sud-onga king mga mat*, kay sa pagkatinuod king mga luha maoy buhing saksi nga ako intawon wa magluib kanimo,. Pakito, kadtong tawo nga nangahas pagbuling sa atong kaugalingon maoy tawo nga hangtud karon wa ko hiilhi , . inta- won tuhoi ako Pakito! Pakitb — Hala. kanaug ea madali aron di ko mapnsa ang kasingkasing sa babayeng mabudhion/ Nora -.(Moluhod,} Pakito, aniay baraw (Itunoi) . . . gamita kini ug patya ako.. siloti ako aron matagbaw ang kalaa sa imong mga katahap/ Pakito — Silaban mo ang akong kapungot? (Dauaton ang baraw; Unya Motis) PREV. III, V NORA MOAWIT Nora— Ginoo/ Unea kini? Unsa kining nahidagsa sa kapiliwan ning kinabuhi? Nahimo ba lang kini »ron ako himuong inahan sa mga kasa- kit! Mga langit patya na lang ako kay sa mtgpuyong hinimaraut' ea kapalaran/ -,-15- - GULA XIV pMto—(Maffkugos sa bata) Aron mapala kitang tanan.. patyoa.. patyon ko ikaw.. (Moha- nag tampok) PREV, IV Nora- {Mosumpo sa luot buhatonni Pakito) Pakito, Pakito intawon! Naunsa ikaw? Ngano nga kining bunga sa atong gugma patyon mo sa way katarungan? Kon anaa pa ang kasuko mo akoy patya.. akoy patya kay k'aha kanako ang tanang kasal-anan! Apan maoray ikasulti ko nga hangtud sa laing kinabuhi ikaw da aug binuhat nga nakalumpag sa akong kaputli! AWIT DUETO Pakito— . Lakaw na.. Nora — Intawoii ang kaluoy mo, Pakito! Pakito—Tugbang sa imong mga paghawid sa btaot kong bubohaton, ug ilis sa imong buot pa- ngayuon nga kaluoy; duha da ka butang ang papilian ko kaninao. Patyon ko kining bata kon dili ka manaug »a kaugalingon, o ea dili, nga mag{i>aantaw ka sa akong mga kasilag kanimo? Nora— -Palabihon ko ang pagkanaug ning talay nga kahatagan mo si inday sa iyang hinabuhi, Apan, mao day akong ibilin diha sa gingha- rian sa imong kaag ang mainiton ug mada- gaangon kong pa^bati, . . ang kaputli npa maoy gituhoan kong tipik sa langit sanglit ikaw da, ug wa nay lain ang nakapahimulos ea pag^ — 16— dimdim. Apan Pakitol Pahaloka intawon ako kang inday katapusan ug handumanan kong balok riiaoy ibilin ko kaniya! Pakito — Pasayloa ug lakaw na. Nora—lntawon Pakito, . . . ../ Si Inday intawon/ "'. Pakito ~ O, nakasabut na ako. Lakaw ug kanaug na aron di mausab ang lintuBgaiaay sa akong hunahnna. Nora — Adto na ako Pakito. .. . adto na ako nga kaha sa wa nay pagbalik diha kanimo/ Apau may adlaw da nga mahinumdum ikaw kaiiakol.,.. May adlaw da nga hibatian mo nga ang kasing- kasing sa babaye maoy matnod larawan ia pagbating tim-os aga tinagikan sa mga pailob Ug pagantosl Pakito_(/-£te0 ang bata) Hala, dad-a kanang imong nawilihan .....ug lupad kamo bisan asa. Nora — O, manlakaw kami nga ugmag damag hisay- ran mo ra ang mahimayaong ganti sa among paningkamot kon sa langit ihatag man npaling ...... magpabilin akong malipayon ea mga kagul-anan nga gitigttm sa kapalaran ilalum ning dughan I ( Mohilale nga mohinay paQ-moti&) -TABIL- -17- KASINGKASING SA BABAYE IKADUHANG BAHIN Hapon sa harianong tanaman nl Dalingding. Inlg- tukas sa tabll maklta si Dalingding nga mangutlo sa mgm bulak Dalingging — Malipnyon unta ako nga nagkatipon na pagpnyo ang duha namo ka kasingkaeing ni , pakito.. apan. sa dili ko lang tuyottn, moilog sa ganghaan ning dughan ang gugma ni Dok- tor Claro. Unsay sarang' pagahimuon ning panumduman sa duha ka gumonbap nga n«- hitakli nganhi sa akong balatian? A'a ang panahon day magigo. GULA I Doktor Olaro— (Magpanlin gi . . Dingas ang panlihole) Dalingding ! Dalingding— Olarito ! Poktor Ularo— May higayon ba ako? Dalingding — Pahibaw-on ko Jang unya ikaw. Ki- ning.. pauli na tingalig hiabtau ka ni Pakito kay mopauli na ra ba kadto niarong mga tak- na-a. Lakaw na. Doktor Glaro — Motuman kaha ikaw sa ihi-ong? mga saad? Dalingding—Tuhoi Doktor Claro — Ingog mahadlok ako nga mangatipMk tagsntagsa ang gitukod tang bungdo sa himaya Dalingding — 8aligi ako. Kon moinp'on na gani ako nga akong himuon y bisan ba dalan sa akong mga tinguha mag-nli ang lipak, gubaton koj aron sa katunhayan^ sa atong mga paglaum nga giumol sa dakung kasadya. ~18~ Doktor Glaro — Daw ang mga luyloyag kadahonan sa akong kahadlok nangapunggak niug panwm- duman, sa imong pulong karon nangalangkay ng.ia yuta sa himaya nanagpanghigda. Dalingding— Kining. . Doktor Claro — Unsa? Dalingding — Tingalig dapiton ka ni Pakito sa usa ka inato lang tea-party. ^_ Doktor/eiaro — Pahinungod sa unsaf Dalingding — Sa adlaw niyang natnwhan. Ug. . Doktor Olaro Ipadayon . Dalingding — Kou ania na ikaw, isipa npa wa kita magkaila. Doktor GliYo_O.K # PREV, V Dilingding— Lakaw na.. Doktor Glaro — Mahimo. . ug.. AWIT Doktor (Jlaro — Katam-is ea gugma kon magdayon! Dalingding Lakaw na, ug ihatag ang tanan mong pagsalig kanako. Doktor Olaro — Way kalibutah nga sarang kahikli- ngan sa tanan kong pagtoo alang kaniuio, ba- baye s& akong mga damgp/ Ari na ako. (Moiis) Dalingding— Intawon sab si Pakito, no/ A's way arang ka^ako.. bisag hakgumon ko ang ta- nang kasihgkaging sa lalake way maknpngong kay dili ako kinasal ngadto kaniya. GULA II Pakito - J9alingding/ ■■-19 — Dalingding— Na-atraiawo man/ Pakito— Nihapit mari ugod ako ka Doktor Glaro. Dalingding—Nan, gikakita mo eiya? Pakito— Wa nako igkita sa ilarig balay, kon dili nagkasugat lang kami diha ea likoanan. Dalingding_Nan...... Pakito— Akoug gidapit ng kirorig taudtaud ania ia kadto eiya. (Trans) Kining, pangandam na hiriuon didto. Dalingding—O. K. na ang tanan. (Motis) Pakito— Kiui ti Dalingding . . . .ang iyahg kaanyag maoy nakapausab kanako. .hangtud ang akong asawag anak gibutangbutangan ko aron lang sa landong sa iyang katahuman mopasilong ang akong pagbati. (Trans) ' Ug % hain na kaha idagsa «a kapalaran aog mga alaut? Pagka- lampingasan »a akoug kasiugkasing niadtong higayona . .. Way sapayan kon ugma damlag pagaailotan ako sa kahitaa-an. . . . magaantus 1 (Molingkod nga masulob-on) GULA III Dalingding— rPakito, naunsa ikaw? Pakito — Wa mau.. Dalingding— Ayaw ako bakaki, Pakito. Sa imong " dagway ariaa nagpamilit pa ang tunob ea ka- sub-anan nga imong gibati ... sa ka- /gulanan nga iiaoug gililong kanako. Suginli tisab ako Pakito, kon padayonon ta ba ang atong pagahimuon. P^kito -Aw, unsa raan, padayonon ta ang pagsaulog sa kalipay., ug.. Dalingding— Unsa? pakito — Pagkamakalilisang! Dalingding— Unsay makalilisang? —20- .- j ■ Pakito — Ang mga dahon sa kaagi sa uea ko ka hi- gala nga giuka-b sa akong paghandum. Dalingding— Pakito, sugin'ti- ako, Pakito— D,alingding, usa ka bulak sa tanaman ning , kinabuhi nahiuiong pinai g^ang bulak sa kalag sa usa ka alibangbang. . kay, ohl ang maong bulak tapiya sa kahumot ug adunahan sa ka- anyag/ Sa" dugayng katuigan sila buhong sa kalipay.. kalipay giisip nilang ,Bathala, ug hudyaka giilang langit. Unya.. (Mlbakho) Dalingding— Nganong mibabho ikaw? Ipadayon ang imoug sugiianon. Pakito — Unya ang alibangbang . . Kadtong alibang- bang mitalikod sa payag sa kahumotan ni bnlak Gitalikdan ang iyang nalipayan ta- pus niya binlig dug.o ea iyang kasingkasing. Intawon si bulak! Nagbakho sa tago. . nagmasu- loh-on kansang dughan gigilis sa makaiitong pagtalikod, kanpang kasingkasing . gUamaran sa luib st «aad, sa kabugnaw sa^paniirnpa/ !.' . 8i bulak intawon naghilak »a iohang dugo gumikan 8H limbeng ni ..alibangb.ang.. ' Ug. . Dalingding v dinbi ra kutob ang kinutay sai akong sugilanon kanimo. l>injbi ra maupos ang pabilo sa maong hitabo, kay dugay, u&ng mga katuigan nga ang maong bulak wa kenii- alinggati b'isai'i na lang ea daplin sa dalan-sa kasakit. Intawoh si bulak! Hain na kaba iptdpad sa paad knyog niaktong salimbong sa iyang gugma.. niadtong anak sa gugmang larag ug pagbating dnnot ni alibangbang I Dalingding— alaut nga bulak . . binuhat nga mahu- yang/ Pakito — Mao kana ang agi ea tawo ning ibabaw sa kalibutan, Dalingding. Kawang lamang ang - 'tan.an, ang kalipay . . ang 4 kasakit . . an'g ang -21 — pagpalabilabi/ Dalingding— (#$C£na Muda) Nan, ang imong gida- pit wa pa man dinhi, hikaiimtan ta lang? Pakito — Adtuon ko. . .... (Mohanag motis) I^BLlingding — Agi-a usab &l Don Maeario, kadtong \ piingon mo kanako, kon anaa dapita. Paki*o_0'o....( Motis) Dalingdiug -Nakasabut ako sa sugilanon ni Pakito, kanako. Que sibayal Way arang sa gugma nga ako. Ako da ang hara s* akong pagbati ug amia ra kanako kon asa ko isaliyab ang mga pinong lakang sa akong kaputli. GULA IV Doktor Glaro — Daliugding. . Daliugding— Doktor elaro. Wa diay kamo magka- kitag, 8i PakL^? Doktor Claro — Kaganina) nagkakita kami ug iya akoog gidapit. J9alingding — Karon pp^yud to manaug aron ea pag- kuha kanijoa^r . Z?oktor t!laroTyNagkabaiwaB diay kantyt. (Magpanli- n&$lj^\itogdi®g pahagka ako.. Z?alingding — Ayaw hinanalia ang imong mga tuyo. Ayaw akog buhati karon; ayaw kahadlok nga dili riao kana maani.. ayaw t kay irno na ako. GULA V Pakito Oh /?oktor, kaganina ka ra? Z?oktor Claro — Karon pa gyud. Pakito_2)ok mao kini ai /Mlingding. . ug Z?aling~ ding, mao kiti i si Doktor (Jlaro ang giingon ko kanimo. \ Doktor eiaro iMolartiano) Paghang salamat. Dalingding— {Molamano usab) Ayaw hinganli. _22- Pakito— Dalingding, abi-abiha ei Doktor CJaro ka^r kuhaon ko pa ang pangandam. Doktor Claro— Padayon lang, pakito, (Pakito motis) -K-ining.. D&\\n%d\n% ~ (Mosenyas) Koydawo.. (Molin$fy/& n ga magbasab^bsa) GULA VI *• / Pakito — (Magdalag tulo Jca baso % kapitera ug smd witeh) , " 4 . Doktor Glaro— Katahum ninyog baye, Dalingding? Dalingding— Salamat sa mga pagtamay, PREV.VI Pakito— (Motagay) Doktor ayaw kauwaw ning imong pakiguban kanamo ea hudyaka, haf Doktor Olaro — Nganong mauwaw man. Maayog ka- ron pa ta tring bitabo-a. Dalingding — "How" aa kalipayan ni Pakito (Mag- dungan sa pag-inum ang tutulo) Awitan ta ka- ron kining adlawa ni Pakito/ Awitan. . . .hub- gon ea hudyaka I AWIT (TRIO) Pakito— Makakaplag bag katagbawan sa imong ba- latian, Dok, kiiring diyutay'ng pangandam sa akong adlaw? Doktor Claro — Katagbawan? Jeeus! Nagawaa ang hi- maya. . ..nanubra ang kalipay. DalingeTiB^^Pakito ang imong giingon kanako nga si Don Maeario, wa man lagi dinhi? Pakito— Tupd no! Doktor elaro— Kanang anaa ea likoanan? —23— Dalingging-O, (Kang Pakito) Dali~a hinuon didto ^ kay magpaabut kami. ' Pakito - (Kang Doktor Glaro) Mapasaylo ba Doktor? Doktor Glaro— Padayon. (Motis Pakito) Dalingding. , Dalingding-i-Unsa? Doktor Glaro — Duna akoy paagi . . mouyon ka? Dalingding — Ipadayag. Doktor Claro— Karon kay ania na kita sa kinatali- wad-an sa atong kalipay uban kang Pakito, higayon na uga matuman ang atong mga tuyo. Dalingding — Sa unsang paagi ? Doktor Claro— (Mokuot sa iyan'g bulsa usa ka gara- pang gamay nga may sulod) Kini kon isagol sa- tubig kun ilimnon, makabuia sa makai- num. Mi^oyon ka ngd himuan ta ei \Pakito aron sa inigkabuta na, manlakaw kita^padu- ong sa atong himaya.. sa kntam-is sa atong gugma? "V . ■ ' Dalingding—Sumaa . anaa ra kana kanimo kay gi- higugma ko ikaw. Doktor C\*vo—(Butangan ang laso ni Pakito) Sa inig-abut ni Pakito f dungagig diyutay ang iyang ilimnon^ ha ba? _ Daliogding—O.K. GULA VII .■'.-. Pakito — Napakyas ang tingaha. Dalingding — Ngano? pakito—Migikan kagahapon ei Don Mneario paduong sa ; Manila. Doktor Glaro— Padayonon ta ang inuml Pakito -N^anoug dili. (Moduol sa talad) Dalingding — (Moct0t?sa talad ug dungagag diyuiay ang baso /^yakito) Mabuhi si Pakito.. Mga -24- langit, hatagi siya sa adlaw niyang mahima- yaon Hinaut uata nga ugma sa inigsidlak s* ndlaw hikaplagan niya ang tumang kalipay! prev; VII . Doktor Olaro—Katapusang tagay sa atong kalipay (Mag-inum ang tutu'o mosund-ong si Doktor Ktaro kang Pakito . . . . Pakito malain ug unya makakalit pagsingil) Pakito— Gmoo I Unsa kini? Din-a ako makakital Oh, buta na intawon akol Mga lainpingasan, hain na -kamo/ Mga salbahis! Doktor Olaro— {Mosenyas kang Dalingding, unya motis ang duha). Pakito — Ikaw Dalingding. . . . Ikaw ang tag-iya sa usa ka kasingkasing sa babaye ngamahugaw.. ! Duha ka bulok ang kasingkasing sa babaye, Naangkon, bo kanhi ang kasingkasing »i No- ra . . . kasingkasing i|ga putli ug aulondon, apan akong gibiyaan, gitalikdan, ng gipalabi ko ang kasingkasing nga dautan sa usa ka babayeng lampingasan ug salbahis! Nganong gibuhatan ako? A'a gaba na kini sa akong karaananap! (Sa Kadaghanaii) Tutoki ninyo ako nga gisilotan tungod sa yawanon koug nansabuhat. . . . tun-i ninyo pagayo ang akong nahimo kny kadto mao lamang ang salingsing sa akong pagka kalibutanon. Ug. . . . . . karon, ania na ang silot sa langit. AWlT Nora t buotan kong asawa . .*. . .pangitaon ko ikaw suro^on ko ang kapatagan ug kabung- turan sa kalisdanan ug kap&itan aron sa pag- pangita kanimo. Oh, Nora, hain kana.. hain na ikaw nga makahatag kanako sa pasaylo.. s*a pasaylo nga hambinon ko paingon s i akong lubnganan! (Masulob on) _ T A B I L — KASINGKASING SA BABAYE IKATULONG BAHIN Lawak $a harianong balay ni Nora. .diin sa maong laioak makita ang mga butang nga adu- nahanon* Inigtukas satabil ma- ( kita si Serapio nga mag- \ pasopaso. Serapio — Hain na kahang kalibutana isawilik kad- tong lalakeng panuway aa tanang yawaf A's 9 tingalig nagmalipayon uban niadtong, babaye kansang nawong mao gyud kubal sa kabayo. GULAI Iuday — Serapio. . Serapio — Ip.. Tugkan man lang ta nimog kabuhi. un§a bay imong ieugo? Inday — Waa man. Serapio — Humaua kag kaonf Inday— Humana. 8erap|o — Tingalig gihurot na usab nimog laoooy ked- tong giaadong ginamos, ha? Naa ra bay imong inahan, lupig pa si Uiriaeo aa kinan-anayg / tiaabal. Inday— Uiyutay ra gani nay kkong gikaon. Serapio — Diyuttoy bitap nang daghanal Inday— . Serapio! Serapio— Unsa^ Inday — Kndtong imong augilanon, unea bumanon U? Serapio — Oke .diin kadto kita hunong l)ay? Inday— 8a husay. . Serapio — A's.. ^a p*g-ingon sa huez ng«, fc imo ba kining baraw"? c Gitubag ko sab dayou nga -26- "Oke" unya mipadayon eiya/ {nganong gipatay mo si Damaeo?" Gitubag ko usab dayon nga' ' wa ako magpatay kaniya" ( Kinsa rriau diayf 4 ' mipadayon ei Nyor Hwez f , .. . - a ang baraw mioy nagdunggab ug nagpatay kaniya." Niini diay naluwas ako. Inday_-iNan kadtong en^ilanon mo sa uea ka anak nga wa nay amanan, unaa man kadto/> Serapio — Hunongon ta una ang seryal kay naglaway na kining baba, lupig pay tagmaya ni Akin Sagoksok. GULAII ' Nov&—(Mag-ilis) Serapio! Serapio— Unea Nyora? Nora~Ang mga hayop naatiman na? Seyapio — Ang baboy na lay wa pa makahabhab. Nora — Nan Serapio — Akong lawgan. (Moiis) Nora-Mouban ka kanako, Indayf Inday A«a man, Ma? Nora— Sa dakbayan kay duna akoy ipadalang salapi sa Manedger didto sa Manila. Inday Di lang ko, Ma. Anhi lang ako uban kang Serapio. PREV. VIII ] VvNora--Kon mahunaan ai Serapio aa iyaug pagpan- lawog, pahikaya dayon ha? Inday O, (Motis Nora) Dugay na kaayo nga ei Mama wa gyud motug-au aa akong amahan. Kon pangutan-on ko sa nga'n, ang luha ray iyang itubag kanako. Mag-awit ako aron ma- lipay.. {Moawii sa) ""■■■ -27- ' . . s AWIT i, GULA III * . Pakito— (Sa silong pa) Maayo/ Inday— Maayo, dayon. Pakito_(##/0 uban sa batang diyiitay kay buta na rnan siya) Ania ang imong inahan? Inday-^-Wa pa dinhi, atua sa dakbayan. Ngano ba Pakito — Mwfr!li lang ako aron Ba pagpamaligya ning mga hulagway. Kay wa man eiya dinhi, adto ua lang ako. Mohanag motis) Inday— Iyo. . Pakito— Unaa? Inday — Tan-awon ta no ang imong baligya. Kon dutaa gani akoy higostoban, suginlan ko si Ylama aron ka mobalik. Pakito— (Mobukag, sa iyang putos) I\i .■■■ :' ■" ■■■■■■/." ' . "-■' .;■■:.■ ./ Inday — Papalit gyud ko ni Mama uiadtong mga retrato. GULA IV Serapo— 0, wa ka dUj^ mjouh*u -ni Mama mof Inday — Sumaa Serapio — Wa gynd Uay ania' ka m«n, 1 ndny — Serapio s^rrtpio — Unsaf Ind-ty Dinhi may tawo na. Serip o — Hh-| Dinhiy tawo? Mnayo g»ni, wa ka dagita ! Hesus .... Hesus .... kon gitukob ka pa, patay gayud ko! . rndny — Naa bay tawong mana^it? Ser.ipio — Wa| Pauahon na pani nga ang sentral sa kamay molihoK, /m*mikop gyud ug mga bata aron ihungit saigalangin agig lihi. inday — Mamaligya man kaato «iyag rotrato, Serapio— Hesus! Makabebe  alingding— Ania bn si Nora ? Serapio -Wa pa mahiabut, atua sa dakbayan. Dalingd n^ Si Pakito, ang iyang bana, ani-a? -"29- ' . " '■ Serapio~Wa man. Dalingding — Gidungog man gnd nga nagkabalik n» aila. Serapio — Ngano ba, duna kay tuyo ni Pakito 6 kang Nora ba? Dalingding : — Dnna unta akoy tuyo. Serapio — B*lika lang karong taudtaud kay euginlan ko 8i Nora nga dinhi ikaw. Kining, kinsa ba kadtoy imong nga'anf Daliugding — Desideria Billa. Serapio -Balik lang unya, haf Dalingding— Tan-awon ta lang ug^ari na ako* (Motis) Serapio — Porbingas liyagasl Kon wa ako masayop, nriao gyud kadto ang babaye nga nakaingon sa kahimtang ni Pakito ug Nora. Kadtong bata tingalig baktin na kadto sa ka kondat, unya kaalautan. \Motawag) Inday. . . .Inday. . . . GULA VI Inday — Unsa Serapio? Serapio — Dinhi ka una baf Kay lantawlantawon ko pa ai Mama mof Inday — Ayaw lang Serapio kay wa koy uban dinh|. Serapio Baut kog isog ka. GULA VII Nora—Serapio^ nakahikay ka naf Serapio — Okay Nyora. ^ Nora — Na, tana Inday sa kosena. (A/ohanag motis uban leang Inday). Serapio — Dinhi Nyoray nangita kanimo. Nora — Kinsay ngaan? Serapio — Desideria Billa kono siya Nora - Wa ako makaila niana. Unsa man konoy iyang tnyo? Serapio— Wa siya mobungat 8a iyang tujo, ug ti- ngali mobalik kadto kay giaaarain ko man sa — 30 — iyang pagbalik. PREV.IX Nora — Pahibaw-a ako kon ani-ana,... Serapio -Okaylang gihapon. (Motis Nora uq Inday) Kon mahiabut na gani kadtong babayeng ibingan ug pak-an, matay'g di ba mahinabo ang mga gumon sa mga katahapl (Moawit) GULA VIII Nora^Serapio, dinhi tuoy tawo nga namaligyag retrato? ^ - Serapio — Matud ni Inday, dinhi konol Nora — Wa ka diay masayud kun kinsa kadtong tawhana? Serapio — Wa gyud tawon Nyora, kay ^tianlawog maa ako sa baboy didto sa silong. Nora— Oaw gikulbaan ako Serapio sa pagsugilon ni Iuday mahitungbd iiiadtong tawhana nga • maayo gayud kono kaayo kaniya, Lima na katuig an^ miagi sukad niadtong paghibulag ^ta kang Pakito nga karon pa ako batiag ka- kiilba riga daw mipaliki sa akong dughan ug mitay-og sa akong kaugatan ug kannoran/ Serapio — Ada, hadlok na man nimp tiianang balita mahitungod niadtong tawhana Mikurog ka ugod tungod kay di d^a man gyud pabiya sa ehaa ug kapi nga maoy makapatimbleres kanato. ^ 3 Nora— Hipusa ang talad, ug paari-a si luday. Serapio—Good . . . . ..(Motis) Nora— Kakulba! Ngaiaoiig midayon kang makaliton ning higayon aa akong kalipay . . . , ? nganong miduaw ikaw kanako nga unta patay na man ang akong mga kasakit? 81- GULA IX *\ Inday— Unea, Ma? Nora — Tinuod Inday nga dinhiy -taw n ko > \\v d \\ mais^p nga mga hniuok" nga luh* sa pat:!»*- sol nga akong uahimo D»t'hMian na! oht kadtong tpga adlawa, Noral Mao kadtong mga adlawa diin sa ilang pagtalikod kanako gi~ hunos ko ang kalauman ug kahimayaan ning kinabuhing labing talamayon . . . '. liiug biuuhat nga mananap aa gaad ug lampingas&n sa mga . misilakong ipainimpa sa asa ka asawang bu- otan nga mao ikaw/ Oh I Nora pasayloa ako ! Nora — pakito, tungod ea gugma kp kanimo. ....... tungocJ kaiig Inday nga atong aiiak . . . . giampo ko sa kalapgiian ang kausaban ea imoog ki- nabnhi! Pakito Nora, gipasaylo mo na ako? PREV.X 1 fora — Hagki si Inday . .. ..sapopoha ang bungang naginakit sa noga katuigang nangagi timaan sa imong guginag pagbati kaniya, ug ingon man sa akong pagpasaylo ea kangil-arang na- himo, handuman sa usa ka kasingkasing sa ■ babaye! : ; ...'. Pakito— (Sapopohon si Inday ug Baglean) > Mab » ka- ron Inday ang adlawng mahimayaon sa akong kinabuhi! ■/"'" Inday-— Di mo na kami talikdan, Paf Pakito^Talikdan! - AWIT ...■'*..■ .-.■'• . ■ ' (TRIO) Pakito—Nora, katam-is sa iunong kasingkasiog. ,. . . kasolondon sa imong balatian! Daw nagtuo -ako nga kining akohg kahimtang mao day pagsilot sa palad sa way pagbakwi,- apan ■ diay-. ...» . gihatag kanako sa langit ang panag- balik nga mahimayaon bisan nangawop na ang masilak lamparahan ning kinabuhi . . . . bisan ■ — 381- : ' \"".'- :< - ■'■■■ gipagngan nifjlt-ong. mga lampingaean anp kahayag sa $kong handnrawan , . Nora, Nora, . . . ■. gaks^ ako. . , . . tudlpi sa matanus nga dalan el^kina^uhing malinis ug sulondon^ kay kanimo anha ko na bikaplagi ang way kama- tayong himay$ I (Maggakus ang tolo\ Pakito, 1-nday ug Nora) - T A B I L — ■ KATAPUSAN .84-. o ..]/s: ^.


text:
SA SURIGAO DEL NORTE: SAKIT NGA SCHISTO MIDAGSANG, TAPNATSER NA POD SA CARAGA
Surigao City (19 June) - TAPNATSER na pod ang Surigao del Norte sa kaso labot sa pagdagsang sa sakit nga schistosomiasis (schisto).
Gikumpirmar kini mismo sa Department of Health-Provincial Health Team (DOH-PHT) sa gihimong pakisusi sa PERIODICO Surigao di pa dugay.
Ang “schisto”,
Segun sa report sa PHT, misaka sa 7.36% ang kaso sa sisto sa probinsya sa Surigao del Norte, ug kini ang giilang pinakataas nga kaso sa tibuok rehiyon sa Caraga.
Sa mga dapit diin gikataho ang kaso sa pagdagsang sa sakit nga Schisto, ang lungsod sa
Matud sa mga eksperto, ang timailhan sa tawo nga naapektuhan sa sakit nga Schisto, mao ang pagbaton niya ug katol-katol sa panit (rashes), pabalik-balik nga hilanat, ubo, sakit sa mga kaunoran sa sulod sa
Giawhag karon sa tinugyan sa maayong panglawas ang katawhan sa paglimpyo kanunay sa ilang palibot, ug pagawson gayod ang mga wala nakagawas nga mga tubig (stagnant water) nga maoy sagad pagasanayan o huy-an ug suso (snail) nga nagdala sa sakit nga sisto.(Periodico Surigao)


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for September 1, 2009
LABOK SA OMBUDS
May sukaranan ang reklamo ni Assistant Ombudsman Virginia Palanca-Santiago sa kalangay sa Commission on Audit (COA) paghatag sa sangpotanan sa ilang pagsubli sa kontrobersiyal nga pagtukod sa Cebu International Convention Center (CICC). Kay lisod nga tinuod nga ipatin-aw ang padayong paghikaw sa ilang audit report gikan sa graft investigators sa Visayas Ombudsman.
Gawas kon, sama ni Visayas Ombudsman Pelagio Apostol, nakaplagan nila ang transaksiyon sa CICC nga labihan ka-komplikado ug busa abtan una silag siyam-siyam una mahingpit ang pagsubli. O kon, sama ni Apostol, kumbinsido ang COA nga di kamao ang graft investigators busa way kapuslanan ang paghatag nilag kopya kay di ra man gihapon makasabot sa audit report.
-o0o-
Mas lisod sabton nganong pila ka tuig human natukod ang CICC, ang Ombudsman kutob lang gihapon sa pagyawyaw sa kalisod sa ilang imbestigasyon. Inay magpalaban sa mga sakop sa media, nganong di man gamiton sa Ombudsman ang ilang gahom pagpugos sa COA paghatag nila og kopya sa audit report sa CICC?
Sa samang paagi, naglibog pa ko hangtod karon nganong ang Ombudsman, pinaagi sa ilang kinaham nga whistleblower nga si Cris Saavedra, nangayo og kopya sa mga dokumento sa CICC nga gitugyan ni Gobernador Gwen Garcia ngadto sa Kapisanan ng mga Brodkaster ng Pilipinas (KBP) Cebu Chapter. Nakalimot ba nga duna silay gahom pagsupina sa tanang mga dokumento sa CICC gikan sa buhatan ni Garcia?
-o0o-
Maong magpakitabang mi nimo sa pagpangaliya. Nga unta makaangkon ang Ombudsman og igong kaisog sa pagtinuod gyod pagsusi sa pagpalit sa Kapitolyo sa luna sa mga Balili sa Tinaan, Naga nga naa pa sa ilawom sa dagat. Kay kon mahawongan lang sila ni Garcia ining kasoha, manguros na lang tang daan.
Bisan niangkon na si Garcia og responsibilidad sa pagpagawas sa P98.9 milyones nga bayad sa mga Balili bisan wa pang kakita sa mga titulo sa yuta, ug sa way pagsusi asa gikan ug hangtod asa kutob ang kabtangan, mahimong wa lang gihapoy bisan usa nga mapasakaan og kaso. Kay unsaon man pag-irog sa kaso kon, sama sa naandan, yak-an lang sa Ombudsman.
-o0o-
Ang kadagkoan sa Kapitolyo maoy labing nasuhito sa kainutil sa Ombudsman. Nga kon pasagdan ang Ombudsman, mahimong lawalawaan na sab ang kaso ug mapasanginlan sa Sugbuanong mga magbubuhis nga nagkonsabo silang tanan. Labaw sa tanan, makaikyas ang tanang hingtungdan, labi na si Provincial Board (PB) Member Juan Bolo.Maong ang PB ug ang buhatan ni Garcia mora og naglumba paglusad sa ilang buwag nga mga imbestigasyon. Bahala na kon, sa ilang kahigwaos pagpangita og lain nga matulisok aron pag-absuwelto sa ilang kaugalingon, nakalimot nga nagmugna sila og mas dakong eskandalo—ang mga imbestigahunon mao ra say nangimbestigar sa ilang kaugalingon. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text: 30 “Alaot ang gahiang mga anak,”+ mao ang giingon ni Jehova, “kadtong mga nakiling sa pagtuman sa laraw, apan dili nianang gikan kanako;+ ug sa pagbubo ug halad-nga-ilimnon, apan dili uban sa akong espiritu, aron sa pagdugang ug sala sa sala;+2 kadtong mga nanglugsong sa Ehipto+ ug wala magpakisayod gikan sa akong kaugalingong baba,+ aron mopasilong sa salipdanan ni Paraon ug modangop sa landong sa Ehipto!+3 Ug ang salipdanan ni Paraon mahimo gayong usa ka hinungdan sa kaulaw bisan nganha kaninyo,+ ug ang dalangpanan diha sa landong sa Ehipto usa ka hinungdan sa kaulawan.+4 Kay ang iyang mga prinsipe didto sa Zoan,+ ug ang iyang kaugalingong mga sinugo nangabot bisan sa Hanes.5 Ang matag usa mangaulaw gayod labot sa usa ka katawhan nga walay ikahatag nga kaayohan sa usa, nga walay ikatabang ug walay ikahatag nga kaayohan, apan hinungdan sa kaulawan ug usab hinungdan sa pagsaway.”+6 Ang pahayag batok sa mga mananap sa habagatan:+ Latas sa yuta sa kasakit+ ug malisod nga mga kahimtang, sa leyon ug sa leopardo nga nagngulob, sa bitin ug sa nagalupad nga malalang bitin,+ sa mga abaga sa hingkod nga mga asno ilang ginadala ang ilang mga kahinguhaan, ug ang ilang mga abiyo sa mga bugdo sa bukobuko sa mga kamelyo.+ Alang sa katawhan kini sila dili magpulos.7 Ug ang mga Ehiptohanon kakawangan lamang, ug sila motabang sa walay kapuslanan lamang.+ Busa akong gitawag kini siya nga: “Rahab+—sila alang sa paglingkod nga walay lihok.”8 “Karon umari ka, isulat kini sa usa ka papan uban kanila, ug ipatik kini diha mismo sa usa ka basahon,+ aron kini magsilbi sa umaabot nga adlaw, ingong usa ka saksi hangtod sa panahong walay tino.+9 Kay kini usa ka masuklanong katawhan,+ dili-matinud-anong mga anak,+ mga anak nga dili buot mamati sa balaod ni Jehova;+10 nga nag-ingon ngadto sa mga nakakita, ‘Ayaw gayod kamo pagtan-aw,’ ug ngadto sa mga adunay mga panan-awon, ‘Ayaw gayod kamo pagpanan-aw alang kanamo ug bisan unsang matul-id nga mga butang.+ Sultihi kami ug kahimut-anang mga butang; pagpanan-aw ug malimbongong mga butang.+11 Simang gikan sa dalan; tipas gikan sa alagianan.+ Pahunonga ang Balaang Usa sa Israel gumikan lamang kanamo.’”+12 Busa mao kini ang giingon sa Balaang Usa sa Israel: “Tungod sa inyong pagsalikway niini nga pulong,+ ug sanglit kamo nagsalig sa pagpanikas ug sa kon unsay hiwi ug kamo nanginabuhi niana,+13 busa alang kaninyo kini nga kasaypanan mahimong sama sa naguba nga bahin nga hapit nang matumpag, usa ka siad sa gipatas-an pag-ayo nga paril,+ nga ang pagkahugno niini moabot sa kalit, sa hinanali.+14 Ug ang usa magbuak gayod niini sama sa pagbuak sa usa ka tadyaw sa mga magkukulon,+ nga magdugmok nga walay mahibilin niini, mao nga walay makaplagan taliwala sa mga buak niini nga usa ka bika nga ikakahig sa kalayo gikan sa dapog o ikahapaw ug tubig gikan sa kalamakan.”+15 Kay kini ang giingon sa Soberanong Ginoong Jehova, ang Balaang Usa sa Israel:+ “Pinaagi sa pagpamalik ug sa pagpahulay kamo maluwas. Ang inyong pagkagamhanan mapamatud-an nga anaa ra sa pagpadayong walay-pagkatugaw ug sa pagkamasaligon.”+ Apan dili kamo buot niana.+16 Ug kamo miingon: “Dili, kondili kami mokalagiw sakay sa mga kabayo!”+ Mao nga kamo mokalagiw. “Ug sa matulin nga mga kabayo kami mosakay!”+ Mao nga kadtong mga naggukod kaninyo magpakita sa ilang kaugalingon nga matulin.+17 Ang usa ka libo mangurog gumikan sa pagbadlong sa usa;+ gumikan sa pagbadlong sa lima kamo mokalagiw hangtod nga kamo mahibilin sama sa usa ka palo sa tumoy sa usa ka bukid ug sama sa usa ka timaan ibabaw sa usa ka bungtod.+18 Ug busa si Jehova magpadayon sa pagpaabot nga pakitaan kamog pabor,+ ug busa siya motindog aron pakitaan kamog kaluoy.+ Kay si Jehova usa ka Diyos sa paghukom.+ Malipayon+ kadtong tanan nga nagapaabot kaniya.+19 Sa dihang ang katawhan mismo sa Zion+ mopuyo sa Jerusalem,+ ikaw dili gayod mohilak.+ Siya sa walay pakyas magpakitag pabor kanimo sa tingog sa imong pagtuaw; inigkadungog gayod niya niini siya sa tinuod motubag kanimo.+20 Ug si Jehova tinong mohatag kaninyo ug tinapay nga kasakit ug tubig nga pagpanglupig;+ bisan pa niana ang imong Dakong Instruktor dili na magtago sa iyang kaugalingon, ug ang imong mga mata mahimo gayong mga mata nga makakita sa imong Dakong Instruktor.+21 Ug ang imong mga igdulungog makadungog ug pulong sa imong luyo nga mag-ingon: “Mao kini ang dalan.+ Lakaw kamo niini,” kon kamo moadto sa tuo o kon kamo moadto sa wala.+22 Ug inyong hugawan ang haklap sa inyong kinulit nga mga larawang plata+ ug ang maayong-pagkasigong hal-op sa inyong inumol+ nga estatwang bulawan.+ Inyong katagon kini sila.+ Sama sa usa ka babayeng may regla, kamo magaingon niini: “Hugaw lamang kini!”+23 Ug siya tinong maghatag sa ulan alang sa imong binhi nga maoy imong gipugas sa yuta,+ ug tinapay ingong abot sa yuta, nga mahimo gayong tambok ug mantikaon.+ Ang imong kahayopan manibsib nianang adlawa sa usa ka luag nga sibsibanan.+24 Ug ang mga baka ug ang hingkod nga mga asno nga nagadaro sa yuta mokaon ug kompay nga sinaktan ug asedera, nga gipaliran pinaagi sa pala+ ug sa kahig.25 Ug sa matag hataas nga bukid ug sa matag habog nga bungtod aduna gayod unyay mga sapa,+ mga kanal sa tubig, sa adlaw sa dakong pagpamatay dihang ang mga torre mapukan.+26 Ug ang kahayag sa takdol nga bulan mahimo gayod nga sama sa kahayag sa nagadan-ag nga adlaw; ug ang kahayag mismo sa nagadan-ag nga adlaw mahimong pito ka pilo nga labi pa,+ sama sa kahayag sa pito ka adlaw, sa adlaw nga bugkosan ni Jehova ang kadaot+ sa iyang katawhan ug ayohon+ bisan ang grabeng samad nga resulta sa iyang paghampak.27 Tan-awa! Ang ngalan ni Jehova nagsingabot gikan sa halayo, nagdilaab uban ang iyang kasuko+ ug uban ang mabagang mga panganod. Kon bahin sa iyang mga ngabil, kini napuno sa mahukmanong pagsaway, ug ang iyang dila maoy sama sa nagalamoy nga kalayo.+28 Ug ang iyang espiritu sama sa nagbaha nga suba nga tagaliog,+ aron sa pag-ayag sa mga nasod pinaagig ayagan+ sa kawalay-kapuslanan; ug ang usa ka busal+ nga magpasalaag sa usa maanaa unya sa apapangig sa mga katawhan.+29 Kamo aduna unyay awit+ nga sama nianang sa gabii nga balaanon sa usa ang kaugalingon alang sa usa ka pista,+ ug pagmaya sa kasingkasing sama nianang sa usa nga naglakaw nga may plawta+ sa pagsulod ngadto sa bukid ni Jehova,+ ngadto sa Bato sa Israel.+30 Ug tinong himoon ni Jehova nga madungog ang dignidad sa iyang tingog+ ug makita ang pagpaubos sa iyang bukton,+ diha sa pagsilaob sa kasuko+ ug sa siga sa nagalamoy nga kalayo+ ug sa pagbunok sa ulan ug sa bagyo+ ug sa ulan nga yelo.+31 Kay tungod sa tingog ni Jehova ang Asirya malisang;+ iyang hampakon gayod kini sa sungkod.+32 Ug ang matag huyad sa iyang bunal sa pagkastigo nga ipahamtang ni Jehova sa Asirya tinong maoy uban sa mga tamborin ug sa mga alpa;+ ug uban sa mga gubat sa pagwarawara siya makig-away gayod batok kanila.+33 Kay ang iyang Topet+ hapsay nga giandam sukad sa bag-o pang kapanahonan; kini giandam usab alang sa hari.+ Iyang gipalawom ang tapok niini. Ang kalayo ug kahoy daghan. Ang gininhawa ni Jehova, sama sa usa ka sapa sa asupre, nagsunog niini.+


text:
Gituohang Gi-Dinamita 300 Kilos Nga Langog Gisakmit
300 KILOS gyud sa mahalong isdang langog ang gisakmit sa mga awtoridad human naapsan ang kigargahang sakyanan niini didto sa Tondo, barangayWashington,
Sumala sa pulis report, unang nagpahibalo sa pulisya sa Brgy. Captain Josemedy G. Aborque sa Brgy. Lipata,
Tuod man sa pagsusi sa Special Operation Team sa Regional Maritime Office 13 uban ni Purok Chairman Mario Lavastida sa Purok 7, Sityo Sumilom, Brgy. Lipata,
Aron sa pagsiguro nga ang mga isda nakuha gyod pinaagi sa dinamita, gipa-eksamin kini kang Cityc Fish Examiner VIC A. GALVADORES nga positibong mikumpirma nga gi-dinamita gyod ang nasakpang mga isdang langog.
Tungod niini, gidala sa mga awtoridad ngadto sa pulisya sila si SILVESTRE M. HIGAYION, 46-anyos ang edad, taga Sitio Sumilom, brgy. Lipata, Surigao City ang giingong tag-iya sa girentahan nga pumpboat JERRY L. URABA, taga barangay Balibayon, Surigao City, ug URLAN E. MABULIS, taga Barangay Balibayon,
Ang gibana-banang 300 kilos nga mga isdang langog gipahatag ngadto sa Crisis Center for Women and Children; Surigao Norte Provincial Jail ug sa Surigao City Custodian Cell.
Ang mga gidakop, gibutang sa kustodiya ni barangay Captain Josemedy G. Aborque. Giandam na ang papeles alang sa pagsaka ug tugmang kaso batok sa mg dinakpan. (Jodian Jayme / Periodico Vismin News Network- Surigao del Norte)


text:
Ang Amon Pagwali sa Publiko
Selebrasyon kag Impormasyon Para sa Tumandok nga mga Amerikano sa Siudad sang New York
Sa 2015 “Gateway to Nations” nga okasyon, madamo ang nagdayaw sa displey sang mga Saksi ni Jehova nga nagapakita sing mga publikasyon sa mga lenguahe sang Tumandok nga mga Amerikano.
Paglakat sa Hunasan Para Magbantala
May pinasahi nga paagi ang mga Saksi ni Jehova sa pagsugid sang mensahe sang Biblia sa mga tawo nga nagaistar sa magagmay kag nagalinapta nga mga isla nga ginatawag Halligen.
Bag-o nga Rekord sang Kadamuon sang mga Saksi ni Jehova
Sang Agosto 2014, sobra na sa 8 ka milyon ang aktibo nga miembro sang mga Saksi ni Jehova. Paano nagdamo ang ila mga miembro sugod sang Bug-os Kalibutan nga Inaway I?
Bilog Kalibutan nga Kampanya Para Ipakilala ang JW.ORG
Sang Agosto 2014, ang mga Saksi ni Jehova nagpanghatag sing tract para ipakilala ang ila website nga jw.org. Ano ang mga resulta?
Pagwali sa Malayo nga mga Lugar
—Australia
Tan-awa ang isa ka pamilya sang mga Saksi ni Jehova samtang malipayon sila nga nagawali sang kamatuoran sa Biblia sa mga nagaistar sa malayo nga mga lugar sa Australia.
Pagwali sa Ubay sang Xingu River
Isa ka grupo sang mga Saksi ang naglakbay paagi sa 15 metros nga baruto para mawali ang Ginharian sang Dios sa mga pumuluyo sa ubay sang suba.
Ang Pinasahi nga Eksibit sang Biblia sa France
Natalupangdan sang mga bisita sang 2014 Rouen International Fair sa France ang displey nga may tema “Ang Biblia—Kahapon, Subong, kag Buas.”
Paggamit sang JW.ORG sa Pagpaambit sang Mensahe sang Biblia
Ang mga Saksi ni Jehova, bata man ukon tigulang, nanamian gid sa paggamit sang ila ginbag-o nga website para malab-ot ang pinakamadamo nga tawo tubtob posible.
Ang mga Mahigugmaon sa Kahilwayan Nagtipon sa Armada
Ang mga Saksi ni Jehova nagagamit sing mga kart nga may displey nga mga literatura sa Biblia, para itanyag sing libre sa mga turista nga nagkadto sa sini nga kapiestahan sa France.


text:
1Ug iyang gipakita kanako ang usa ka suba sa tubig sa kinabuhi, matin-aw ingon sa salamin, nga nagagikan sa trono sa Dios ug sa Cordero, 2Sa tiwala sa dalan niini. Ug sa suba, sa usa ug usa ka luyo, diha ang kahoy sa kinabuhi, nga nagadala sa napulo ug duha ka mga bunga, nga nagabunga sa tagsa ka bulan; ug ang mga dahon sa kahoy alang man sa pag-ayo sa mga nasud. 3Ug sa umalabut wala na gayud ing pagtunglo; ug ang trono sa Dios, ug sa Cordero, anaa niini: ug pagaalagaron siya sa iyang mga ulipon. 4Ug nakita ko ang iyang nawong ug ang iyang ngalan sa ilang mga agtang. 5Ug wala nay kagabhion didto ug wala sila ing kinahanglan sa suga sa lamparahan bisan kahayag sa adlaw; kay pagahayagan sila sa Ginoong Dios, ug managhari sila sa mga katuigan nga walay katapusan. 6Ug siya nag-ingon kanako: Kining mga pulonga mga matinumanon ug mga matuod; ug ang Ginoo, ang Dios sa mga espiritu sa mga manalagna, nagsugo sa iyang manolonda aron sa pagpadayag sa iyang mga ulipon sa mga butang, nga kinahanglan mahatabo sa madali. 7Ug ania karon, moanhi ako sa madali. Bulahan ang nagabantay sa mga pulong sa tagna niining basahona. 8Ug ako nga si Juan, mao ang nakadungog ug nakakita niining mga butanga. Ug sa pagkadungog ko ug pagkakita, miyaub ako sa pagsimba sa atubangan sa mga tiil sa manolonda nga nagpakita kanako niining mga butanga. 9Ug siya miingon kanako: Magmatngon ka nga dili magbuhat niana; ako masigkaulipon mo, ug sa imong mga igsoon nga mga manalagna, ug sa mga nagabantay sa pulong niining basahona; magsimba ka sa Dios. 10Ug siya nag-ingon kanako: Dili mo pagpatikan ang mga pulong nga tagna niining basahona kay ang panahon haduol na. 11Ang dili matarung, mag-dili-matarung gihapon siya; ug ang mahugaw, magmahugaw gihapon siya; ug ang matarung, magmatarung gihapon siya; ug ang balaan, magbalaan gihapon siya. 12Ania karon, moanhi ako sa madali, ug ang akong balus uban kanako sa paghatag sa tagsatagsa sumala sa iyang buhat. 13Ako mao ang Alpa ug ang Omega; ang nahauna ug ang naulahi; ang sinugdan ug ang katapusan. 14Bulahan ang mga nagalaba sa ilang mga bisti nga hatag-as, aron may katungod sila sa pagduol sa kahoy sa kinabuhi, ug sa pagsulod sa mga ganghaan sa ciudad. 15Kay sa gawas mao ang mga iro, ug ang mga lumayan, ug ang mga makighilawason, ug ang mga mamumuno, ug ang mga nagasimba sa mga dios-dios, ug ang tanan nga nahagugma ug nagabuhat sa bakak. 16Ako, si Jesus, nagsugo sa akong manolonda aron sa pagpamatuod kaninyo niining mga butanga alang sa mga iglesia. Ako mao ang gamut, ug kaliwat ni David, nga masiga nga bitoon sa kaadlawon. 17Ug ang Espiritu, ug ang pangasaw-onon nagaingon: Umari ka. Ug ang nakadungog, paingna siya: Umari ka. Ug ang giuhaw, paanhia siya. Ang mobuot, paimna siya sa tubig sa kinabuhi nga sa-walay-bayad. 18Ako nagapamatuod sa tanan nga managpatalinghug sa mga pulong nga tagna niining basahona: kong kinsa ang magadugang niining mga butanga, pagadugangan sa Dios ang mga hampak kaniya, nga nahasulat na niining basahona. 19Ug kong kinsa ang magakuha sa mga pulong sa basahon niining tagna, pagakuhaon sa Dios ang iyang bahin sa kahoy sa kinabuhi, ug sa balaan nga ciudad, ug sa mga butang nga nahasulat dinhi mining basahona. 20Ang nagapamatuod niining mga butanga, nagaingon: Oo, moanhi ako sa madali. Amen. Umari ka, Ginoong Jesus. 21Ang gracia sa atong Ginoong Jesucristo magauban sa tanan nga mga balaan. Amen.
Copyright
Learn More


text:
Sige man unta ka'g I love you
Nganong nabuhat man to nimo?
Sa imong parayig ako gipatuo
Nga apil nako sa imong mga damgo
Sa tinuod lang lisod kaayo e-move on
Ilabi na kung di ka kadawat
Sa nahitabo nga sitwasyon
Akong dughan kabungkagon
Coz I thought ikaw matinud-anon
Ug di na tika pasayluon
Sakit pero atleast ako nalamdagan
Nga ikaw ang babaye'ng di kasaligan/sige lang ko pasakitan
Way gamit ang tanan nimong pagmahay
Kay lisud na'g maguba na ang gugmang tinud-anay
Kung sa una ikaw ang akong kalipay
Karon ikaw ang hinungdan nganong maguol ko kanunay
Kanunay
Lyrics taken from http://www.lyricsmode.com/lyrics/p/phylum/singot_sa_heart.html


text:
Mateo 5Ang Pulong Sa Dios (APSD-CEB)
Ang Pagpanudlo ni Jesus Didto sa Bukid
5 Sa dihang nakita ni Jesus ang daghang mga tawo, mitungas siya sa bukid ug milingkod didto. Miduol kaniya ang iyang mga sumusunod, 2 ug gitudloan niya sila. Miingon siya,
3 “Bulahan ang mga tawo nga nagaila nga nagkulang sila sa Dios,
kay sakop sila sa paghari sa Dios.
4 “Bulahan ang mga nagamasulob-on,
kay lipayon sila sa Dios.
5 “Bulahan ang mga mapainubsanon
kay mahimong ila ang kalibotan.
6 “Bulahan ang mga tawo nga naninguha gayod sa pagbuhat sa kabubut-on sa Dios,
kay tabangan sila sa Dios sa pagtuman niana nga tinguha.
7 “Bulahan ang mga maluloy-on,
kay kaloy-an sila sa Dios.
8 “Bulahan ang mga tawo nga hinlo ug kasingkasing,
kay makita nila ang Dios.
9 “Bulahan ang mga tawo nga nagapatunhay sa kalinaw,
kay pagatawgon sila nga mga anak sa Dios.
10 “Bulahan ang mga tawo nga ginalutos tungod sa ilang pagsunod sa kabubut-on sa Dios,
kay sakop sila sa paghari sa Dios.
11 “Bulahan kamo kon tungod sa inyong pagsunod kanako tamayon kamo, lutoson, ug butang-butangan sa tanang matang sa kadaotan. 12 Mao usab kini ang ilang gibuhat kaniadto sa mga propeta. Busa paglipay gayod kamo kay dako ang ganti nga inyong madawat didto sa langit.”
Ang Asin ug ang Suga
13 “Kamo nga akong mga sumusunod sama sa asin dinhi sa kalibotan. Apan kon mawala ang lami sa asin, wala nay mahimo pa aron molami kini pag-usab. Dili na kini mapuslan busa ilabay na lang ug tunob-tunoban sa mga tawo.
14 “Sama kamo sa suga nga nagahatag ug kahayag sa mga tawo sa kalibotan. Ug kini dili gayod matago sama sa siyudad nga nahimutang sa ibabaw sa bungtod. 15 Walay tawo nga magdagkot ug suga ug unya takloban lang dayon ug gantangan. Ibutang hinuon niya kini sa tungtonganan aron mahayagan ang tanan sulod sa balay. 16 Busa mao usab kini ang inyong buhaton. Pasigaha ninyo ang inyong suga ngadto sa mga tawo, aron makita nila ang inyong maayong mga binuhatan ug dayegon nila ang inyong Amahan sa langit.”
Ang Pagtulon-an Mahitungod sa Kasugoan
17 “Ayaw kamo paghunahuna nga mianhi ako dinhi aron sa pagwagtang sa Kasugoan ni Moises ug sa mga gisulat sa mga propeta. Hinuon mianhi ako dinhi aron sa pagtuman niini. 18 Ang tinuod mao kini, samtang anaa pa ang langit ug ang yuta wala gayoy bahin sa Kasugoan nga mawala. Bisan pa ang kinagamyan nga bahin niini dili gayod mawad-an ug bili hangtod dili pa matuman ang tanan. 19 Busa si bisan kinsa nga molapas bisan sa kinagamyang bahin sa Kasugoan ug motudlo sa uban sa paglapas usab, siya ang labing ubos sa gingharian sa Dios. Apan si bisan kinsa nga motuman sa Kasugoan ug motudlo sa uban sa pagtuman usab niini, siya ang labing dungganon sa gingharian sa Dios. 20 Busa sultihan ko kamo nga kinahanglan gayod nga ang inyong pagtuman sa kabubut-on sa Dios molabaw pa kaysa pagtuman sa mga magtutudlo sa Kasugoan ug sa mga Pariseo, kay kon dili, dili gayod kamo masakop sa paghari sa Dios.”
Ang Pagtulon-an Mahitungod sa Kasuko
21 Midugang si Jesus sa pag-ingon, “Nadungog ninyo ang giingon kaniadto ngadto sa atong mga katigulangan, ‘Ayaw kamo pagpatay, kay si bisan kinsa nga mopatay silotan.’ 22 Apan ako moingon kaninyo nga si bisan kinsa nga may kasuko ngadto sa iyang isigka-tawo silotan. Ug si bisan kinsa nga moingon sa iyang isigka-tawo ‘Wala kay pulos,’ dad-on siya sa kinatas-ang hukmanan aron hukman. Ug si bisan kinsa nga moingon sa iyang isigka-tawo ‘Buang,’ silotan siya didto sa nagadilaab nga kalayo sa impiyerno. 23 Busa bisan anaa na ikaw sa halaran, nga nagdala sa imong halad ngadto sa Dios, ug unya mahinumdoman mo nga nasilo ang imong igsoon kanimo, 24 biyai ang imong halad duol sa halaran ug adtoi una ang imong igsoon ug pakig-uli kaniya. Unya balik ka ug padayon sa imong paghalad.
25 “Kon may mokiha kanimo, pakighusay kaniya sa dili pa kamo moabot ngadto sa korte. Kay kon didto na kamo sa korte, itugyan ka sa huwes ngadto sa pulis ug unya prisohon ka. 26 Ug sigurado gayod nga dili ka na makagawas hangtod nga mabayaran mo ang tanan mong multa.”
Ang Pagtulon-an Mahitungod Sa Pagpanapaw
27 “Nadungog ninyo nga giingon kaniadto, ‘Ayaw kamo panapaw.’ 28 Apan ako moingon kaninyo nga kon ang lalaki motan-aw nga may tinguha sa pagpakighilawas sa babaye nga dili iyang asawa, sama ra nga nakapanapaw na siya. 29 Busa kon ang imong tuong mata mao ang hinungdan nga makasala ka, lugita kana ug ilabay. Kay mas maayo pa nga mawala ang usa ka bahin sa imong lawas kaysa kompleto ka apan itambog lang ngadto sa impiyerno. 30 Kon ang imong tuong kamot mao ang hinungdan nga makasala ka, putla kana ug ilabay. Kay mas maayo pa nga mawala ang usa ka bahin sa imong lawas kaysa kompleto ka apan mahiadto lang ngadto sa impiyerno.”
Ang Pagtulon-an Mahitungod sa Panagbulag
31 “Giingon usab nga kon ang lalaki gustong makigbulag sa iyang asawa, kinahanglang mohatag siya sa iyang asawa ug papeles nga magpamatuod sa ilang panagbulag. 32 Apan ako moingon kaninyo nga kon bulagan sa lalaki ang iyang asawa, gawas kon kini nanapaw, siya mismo ang nagatukmod sa iyang asawa nga magpakasala kay magminyo man kini pag-usab; ug si bisan kinsa nga mangasawa niadtong babaye nga gibulagan sa iyang bana makapanapaw.”
Ang Pagtulon-an Mahitungod sa Pagpanumpa
33 “Nadungog ninyo ang giingon ngadto sa atong mga katigulangan nga kon ang tawo may gisaad ug gipanumpaan pa niya sa ngalan sa Ginoo, kinahanglan iya gayod kining tumanon. 34 Apan ako moingon kaninyo nga kon mosaad kamo, ayaw gayod panumpa. Ayaw pag-ingon nga ‘Saksi ko ang langit’ kay mao kini ang trono sa Dios, 35 o kaha ‘Saksi ko ang yuta’ kay mao kini ang tungtonganan sa iyang tiil. Ayaw usab kamo paggamit sa ngalan sa Jerusalem sa inyong pagpanumpa tungod kay mao kini ang siyudad sa bantogan nga Hari. 36 Ug ayaw usab kamo pag-ingon nga, ‘Bisan pag mamatay ako,’ kay bisan gani ang usa lang ka lugas sa buhok dili mo mapaputi o mapaitom. 37 Pag-ingon lang ug ‘Oo’ kon oo ug ‘Dili’ kon dili; kay kon may kapin pa niini gikan na kana kang Satanas.
Dili Kamo Manimalos Sa Inyong Isigka-tawo
38 “Nadungog ninyo ang giingon, ‘Ang molugit sa mata sa iyang isigka-tawo, lugitan usab sa iyang mata; ug ang mopangag sa iyang isigka-tawo, pangagan usab.’ 39 Apan ako moingon kaninyo nga ayaw ninyo balosi ug daotan ang nagabuhat ug daotan diha kaninyo. Kon sagpaon ka sa tuo nga aping, ipasagpa usab ang pikas. 40 Kon may mokiha batok kanimo aron kuhaon ang imong bisti, ihatag bisan ang imong kupo. 41 Kon may sundalo nga mopugos kanimo sa pagpas-an sa iyang karga sa gilay-on nga usa ka kilometro, pas-ana kini sa duha ka kilometro. 42 Hatagi ang mangayo, ug pahulama ang manghulam.”
Higugmaa ang Inyong mga Kaaway
43 “Nadungog ninyo ang giingon, ‘Higugmaa ninyo ang inyong mga higala, ug dumti ninyo ang inyong mga kaaway.’ 44 Apan ako moingon kaninyo nga higugmaa ninyo ang inyong mga kaaway, ug bisan pa ang mga nagalutos kaninyo iampo ninyo. 45 Ug kon buhaton ninyo kini, mahimo kamong tinuod nga mga anak sa inyong Amahan sa langit. Kay dili lang ang mga maayo nga tawo ang iyang gipasidlakan sa adlaw kondili apil usab ang mga daotan. Ug dili lang ang mga matarong ang iyang gihatagan sa ulan kondili apil usab ang mga dili matarong. 46 Ayaw kamo paghunahuna nga may ganti kamo nga madawat gikan sa Dios kon maayo lang kamo sa mga tawo nga maayo usab kaninyo. Kay bisan ang mga maniningil ug buhis nga giila ninyo nga daotan nagabuhat usab niana. 47 Ug kon ang inyong mga higala lang ang inyong gitagad, unsa man ang inyong nabuhat nga labaw pa kaysa uban? Bisan ang mga tawo nga wala moila sa Dios nagabuhat usab niana. 48 Busa magmahingpit kamo, sama sa inyong Amahan nga langitnon.”


text:
Anti Terror Law Aprobado Na; Mga Pulis Ready Na
Kagahapong adlawa nagrally ang mga militante para sa pag-protesta sa anti-terror law o Human Security Act didto sa Mendiola doul sa
Ang maong balaod gi-permahan na ng presidente og kadtong ni-aging 2 ka bulan pagkatapos ng eleksyon ang mga pulis nag-seminar na para kung unsay himoon sa maong balaod ingon ni PNP Spokesman Chief Superintendent Samuel Pagdilao sa usa ka telephone interview sa ANC.
Gi-orient ang mga pulis na kung masayop sila pagpriso sa usa ka tawo o mga terror suspek wala nila prisoha, pamultahon sila og tunga sa milyon pesos og naay balaod kung unsa ila madawat na parusa. Dugang pa, ang mga pulis gi-ingna na hinay-hinay kay ang mga tao pod naay rights. Ang Pilipinas, kung asa naay 120,000 na mga pulis ni-agi na sa mga seminar og symposium sa anti-terror law. Naa na pod mga kopya sa mga pulis station mahitongod sa anti-terror law.
Si Caraga Police Regional Director Chief Supt. Antonio Dator NaƱas ni-ingon sa mga miyembro ng Butuan Press Club na ang penalty sa pulis sakit ra kaayo kay tunga sa milyon ang penalty na kung asa kadagahan pulis gamay ra ang suweldo.
Ang maong balaod gi-sentro sa terrorismo labi na ang Abu Sayyaf, ang Rajah Sulaiman Islamic Movement (RSIM) og ang Indonesia-based Jemaah Islamiyah
para dili na mautro usab ang mga nahitabo niuna labi na ang mga suicide bombings. Gusto ipakita sa maong balaod na iprioridad ang sekyuridad ng mga tao laban sa terorismo pinaagi sa pagpaminaw og pagkuha ng mga impormasyon gikan mismo sa ato gamit ang mga high-tech gadget para mahibal-an na walay ato gihimo na daotan.
Ingon pa ni Press Secretary Ignacio Bunye na ang maong balaod dili maka-apekto sa atong Constitusyon og atong mga rights. Dugang pa niya, pagmagdugay ang pag-aprob sa maong balaod, taas ang tsansya na mo-usab ang terorista paghimo og dautan og mahimong gamay lang ang proteksiyon sa mga tawo.
Pero ang CBCP, gusto e-review ang maong balaod kay tungod sa pwede abusohon kini labi na sa mga kaaway ng gobyerno.
Dugang pa ng Caraga Gabriela leader na si Atel Hijos, ang maong balaod murag lisensya para mopatay kay tungod sa atong abusado na gobyerno. (Marx Rev Buenavidez)


text:
Pagpaniid sa Kalibotan
“Sa unang bahin sa 2011, 5.4 ka bilyong tawo sa tibuok kalibotan dunay cellphone.”—UN CHRONICLE, U.S.A.
Sa miaging napulo ka tuig, “ang mga kalamidad nakapatay ug kapin sa 780 000, ug linog ang nakaingon sa halos 60% niana.”—THE LANCET, BRITAIN.
“Sa miaging 20 ka tuig, mga 800,000 ang naghikog sa Russia.”—ROSSIISKAYA GAZETA, RUSSIA.
Sa Pilipinas, diin walay diborsiyo, ang gidaghanon sa mga babayeng nag-edad ug 15 ngadto sa 49 nga “nagpuyopuyo . . . , midoble gikan sa 1993 ngadto sa 2008.”—THE PHILIPPINE STAR, PILIPINAS.
Sa Republic of Georgia, “79.2 porsiyento sa populasyon . . . nagsakit tungod sa paghanggap ug aso sa sigarilyo sa uban.” Sa kaulohan, sa Tbilisi, “87.7 porsiyento sa mga bata nagsakit gumikan ini.”—TABULA, GEORGIA.
Medikal nga Turismo sa Asia
Nagkadaghang pasyente sa lainlaing dapit sa kalibotan magpatambal sa ubang nasod sa gamay lang nga gasto apan dekalidad nga serbisyo. Ang Business World nagreport nga sa pagka-2015, usa ka milyong “turista nga magpatambal” ang gidahom nga moabot sa Pilipinas kada tuig, ug maingon-ingon nga gidaghanon ang gidahom nga moabot sa South Korea sa tuig 2020. Ang India, Malaysia, Singapore, ug Thailand maoy popular usab nga mga destinasyon. Dili lang mga taga-Kasadpan ang mangadto sa ubang nasod aron magpatambal sa bukog ug kasingkasing. Daghang sapiang Insek usab magparetoke sa ilang nawong nga magdalag mga letrato sa “mga artista ug mga mag-aawit aron moparehas ang ilang dagway niining mga tawhana,” nag-ingon ang report.
Dili Maayog Agi ang Tawong Magtrabahog Daghan sa Usa ka Higayon
Tungod sa teknolohiya, ang mga empleyado mapugos sa pag-akatar ug duha o kapin pa nga trabaho sa usa ka higayon ug sa pagtubag dihadiha sa mga pangutana. Apan ang “mga empleyado nga nag-akatar ug daghang trabaho sa usa ka higayon dili maayog agi sa trabaho,” miingon si Clifford Nass, direktor sa Communication Between Humans and Interactive Media Laboratory, sa Stanford University, U.S.A. Ang report nag-ingon nga ang mga empleyado nga mag-akatar ug daghang trabaho sa usa ka higayon sagad matensiyon, dili makapokus sa trabaho, dili makahunahunag maayo, ug busa masipyat sa importanteng mga detalye. Si Nass nagsugyot: “Kon duna kay sugdan nga trabaho, kana ray trabahoa sulod sa 20 minutos. Kini magbansay nimo sa pagpokus sa trabaho ug sa paghunahunag maayo.”


text:
BUTUAN CITY - Bikil sa pulitika ang nakitang hinungdan sa kabanay sa kapitan sa Brgy. Amparo ning siyudad sa pagkapusil-patay niini kagahapon sa alas-5:40 sa hapon.
Samad-pinusilan sa ulo og dughan ang gikamatay ni Kapitan Segundo Cabudlan, human gipatay sa riding in tandem suspects.
Sa eksklusibong pakighinabi ning sibyahan sa kamaguwangan nga anak ni Kapitan. Cabudlan nga si Lunalisa, gibutyag niining nakurat na lamang siya sa nahitabo sa iyang amahan ilabina nga kanunay man kini ubanan sa mga tanod.
Aminado si Lunalisa nga duna'y nadawat nga hulga sa iya kinabuhi ang iyang amahan nga gipaagi sa text diha sa cellphone niini. Wala matud pa magsuot ug bonnet og helmet ang mga suspek.
Dugang pa ni Lunalisa, nasaksihan pa sa iyang igsoon nga lalaki ang hitabo kinsa mitambling sa kasagbutan human gihulga usab nga patyon sa mga responsable. (Kriz Maravilla)


text:
PAGMATA! NOBYEMBRE 2012
Molampos Ka Ingong Solo nga Ginikanan!
Sa unsang paagi nagmalamposon ang ubang solo nga ginikanan sa ilang lisod nga responsabilidad?
Molampos Ka!
Daghang solo nga ginikanan sa tibuok kalibotan nagmalamposon sa pagpadako sa ilang mga anak. Basaha ang ilang komento.
Pangayog Tabang
Unsay imong himoon aron duna kay kadangpan dihang manginahanglan kag tabang?
Pagtuon nga Mahimong Maayong Makigkomunikar
Unsang mga prinsipyo sa Bibliya ang makatabang nimo aron maayo mog komunikasyon sa imong anak?
Pagtakda ug Hustong Prayoridad
Sayra kon unsa gayoy importante kanimo ug sa imong anak ug kanay himoang prayoridad.
Pagtakda ug Klarong mga Balaod
Lisod ang pagtakda ug mga balaod para sa anak. Sa unsang paagi mahimo nimo kini?
Itudlo ang Maayong mga Prinsipyo
Sa unsang paagi ang Bibliya makatabang kanimo sa pagtudlog maayong mga prinsipyo ngadto sa imong anak?
Pangayog Tabang sa Diyos
Interesado ba ang Diyos kanimo ingong solo nga ginikanan? Basaha kon sa unsang paagi nasinati sa daghan kanila ang kaayo sa Diyos.
Tunggoy-tunggoy sa Langaw
Natingala ka ba kon nganong lisod kaayong dakpon ang langaw? Sayra kon unsay nadiskobrehan sa mga siyentista.
Ang Bibliya—Basahon sa Tukmang Tagna, Bahin 7
Gitagna sa Bibliya ang kataposan sa tanang pagkadaotan. Sa unsang paagi ug kanus-a kini mahitabo?
Ang Common Loon—Langgam nga Nindot Pamation
Nakadungog ka na bag honi sa loon? Sayra ang dugang pa bahin sa ilang nagkalainlaing honi.
Unsay Akong Himoon sa Pagsagubang sa Tensiyon?
Sayra ang pangunang mga hinungdan sa tensiyon ug kon unsay imong mahimo sa pagsagubang niana.
Wala Gyod Nila Ako Talikdi
Unsay nakatabang sa tawong palainom ug bayolente sa pagbag-o?
Pagpagarbo—Angay Ba?
Gusto ka bag mga higala nga mahigugma nimo tungod sa imong nabatonan o mga higala nga mahigugma nimo tungod sa imong pagka-ikaw?
Karaang mga Eksperto sa Makina
Kanus-a nagsugod ang paggamit ug mga makinang awtomatikong moandar? Basin makurat ka sa tubag.
Yawi sa Pagsabot sa Bibliya
Ang pagsusi sa Bibliya ulohan por ulohan makatabang sa pagsabot sa pangunang mga doktrina niini. Sa unsang paagi?
Pagpaniid sa Kalibotan
Mga ulohan: Kadaot sa ulo tungod sa saker, kapeligrohan sa mga hybrid vehicle, ug kapildihan tungod sa kalamidad nga gipahinabo sa kinaiyahan.
Repaso Alang sa Pamilya
Sayra karong bulana ang bahin sa kalalangan sa Diyos, kon giunsa pagpanalipod ni Jonatan si David, ug sa mga Saksi ni Jehova sa Myanmar.


text:
Mateo 15Ang Pulong Sa Dios (APSD-CEB)
Ang Tulumanon sa mga Katigulangan
15 Human niadto, may mga Pariseo ug mga magtutudlo sa Kasugoan gikan sa Jerusalem nga miduol kang Jesus ug nangutana. 2 “Ngano man nga ang imong mga sumusunod wala nagatuman sa mga tulumanon sa atong katigulangan? Wala sila manghugas sa ilang mga kamot una sila mangaon.” 3 Gitubag sila ni Jesus, “Kamo usab, nganong ginalapas ninyo ang sugo sa Dios tungod sa inyong pagsunod nianang inyong mga tulumanon? 4 Kay nagaingon ang Dios, ‘Tahora ang imong amahan ug inahan,’ ug ‘Ang mosultig daotan batok sa iyang amahan o inahan angayng patyon.’ 5 Apan kamo nagatudlo nga kon ang tawo may ikatabang unta sa iyang mga ginikanan, ug moingon kanila, ‘kini alang sa Dios,’ dili na siya angayng motabang kanila. 6 Gihimo ninyo nga walay kapuslanan ang pulong sa Dios tungod sa inyong mga tulumanon. 7 Mga tigpakaaron-ingnon! Tinuod gayod ang giingon sa Dios mahitungod kaninyo pinaagi kang Isaias,
8 ‘Kining mga tawhana nagatahod kanako sa baba lang,
apan ang ilang kasingkasing halayo kanako.
9 Walay kapuslanan ang ilang pagsimba kanako,
kay ang ilang gitudlo nga mga pagtulon-an mga hinimo lang sa mga tawo.’”
Ang Makapahugaw sa Tawo
10 Gitawag ni Jesus ang mga tawo ug giingnan niya sila, “Pamati kamo ug sabta ninyo ang akong isulti. 11 Ang mga pagkaon nga isulod sa baba sa tawo dili maoy makapahugaw kaniya, kondili ang mga pulong nga mogawas sa iyang baba.”
12 Unya miduol kaniya ang iyang mga sumusunod ug miingon, “Nahibaloan mo ba nga nahiubos ang mga Pariseo niadtong imong gisulti?” 13 Mitubag si Jesus, “Ang matag tanom nga wala itanom sa akong Amahan nga langitnon pagaibton. 14 Pasagdi lang ninyo sila. Mga giya sila nga buta. Ug kon ang buta mogiya sa laing buta, mangahulog silang duha sa bangag.” 15 Unya miingon si Pedro kang Jesus, “Sultihi kami sa kahulogan niadto nga panultihon.” 16 Miingon si Jesus kanila, “Wala pa ba usab kamo makasabot? 17 Wala ba kamo mahibalo nga ang bisan unsa nga mosulod sa baba molahos sa tiyan ug unya mogawas ra gikan sa lawas? 18 Apan ang mogawas sa baba gikan sa kasingkasing, ug mao kana ang makapahugaw sa tawo. 19 Kay gikan sa kasingkasing sa tawo ang daota nga mga panghunahuna, nga mao ang motukmod kaniya sa pagpatay, pagpanapaw, pagpakighilawas gawas sa kaminyoon, pagpangawat, pagsaksi ug bakak, ug pagsulti ug daotan batok sa iyang isigka-tawo. 20 Mao kini ang makapahugaw sa tawo. Apan ang magkaon nga walay panghugas sa kamot dili makapahugaw sa tawo.”
Ang Pagtuo sa Usa ka Babaye nga Taga-Canaan
21 Mibiya si Jesus niadto nga dapit ug miadto sa mga dapit nga duol sa mga siyudad sa Tyre ug Sidon. 22 May usa ka babaye nga taga-Canaan nga nagpuyo niadtong dapita. Miduol siya kang Jesus nga nagpakilooy. Miingon siya, “Ginoo, kaliwat ni David, kaloy-i intawon ako! Ang akong anak nga babaye gigamhan sa daotang espiritu ug nag-antos gayod siya.” 23 Apan wala motubag si Jesus. Ang iyang mga sumusunod miduol kaniya ug mihangyo nga nagaingon, “Papahawaa kanang babayhana, kay nagsunod-sunod siya kanato ug saba kaayo.” 24 Unya miingon si Jesus, “Gipadala ako dinhi aron sa pagtabang sa mga Israelinhon nga sama sa mga karnero nga nangawala.” 25 Apan mipaduol pa gayod ang babaye kang Jesus ug miluhod sa iyang atubangan nga nagaingon, “Ginoo, tabangi intawon ako!” 26 Miingon si Jesus kaniya pinaagi sa panultihon, “Dili maayo nga kuhaon ang pagkaon gikan sa mga anak ug ilabay ngadto sa mga iro.” 27 Ug miingon ang babaye, “Husto kana Ginoo, apan bisan pa ang mga iro mokaon sa mga pagkaon nga natagak gikan sa lamisa sa ilang agalon.” 28 Unya miingon si Jesus kaniya, “Kadako sa imong pagtuo! Busa madawat mo ang imong gipangayo kanako.” Ug niadto gayong orasa naayo ang iyang anak.
Daghan ang Gipang-ayo ni Jesus
29 Mibiya si Jesus didto ug miadto sa daplin sa Linaw sa Galilea. Ug unya mitungas siya sa bukid ug milingkod didto. 30 Daghang mga tawo ang miduol kaniya. Gidala nila ang mga bakol, ang mga singkaw, ang mga buta, ang mga amang ug daghan pa nga mga masakiton. Gipahimutang sila sa tiilan ni Jesus ug giayo niya silang tanan. 31 Nahibulong gayod ang mga tawo kay nakita nila nga ang mga amang makasulti na, maayo na ang kamot sa mga singkaw, ang mga bakol makalakaw na ug ang mga buta makakita na. Ug gidayeg nila ang Dios sa Israel.
Gipakaon ni Jesus ang 4,000 ka mga Tawo
32 Gitawag ni Jesus ang iyang mga sumusunod ug miingon siya kanila, “Nalooy gayod ako niining mga tawhana. Tulo na ka adlaw silang nag-uban-uban kanako ug wala na silay pagkaon. Dili ko gusto nga mopauli sila nga dili makakaon kay basin ug makuyapan sila sa dalan.” 33 Miingon ang iyang mga sumusunod kaniya, “Asa ba kita makakuha ug pagkaon dinhi sa kamingawan alang niining daghan nga mga tawo?” 34 Nangutana si Jesus kanila, “Pila ka buok ang inyong pan diha?” Mitubag sila, “Pito ka pan ug pipila lang ka gagmayng isda.” 35 Unya gipalingkod ni Jesus ang mga tawo. 36 Gikuha niya ang pito ka pan ug ang mga isda ug nagpasalamat sa Dios. Ug unya, gipikas-pikas niya kini ug gihatag sa iyang mga sumusunod. Ug sila mao ang nang-apod-apod niini ngadto sa mga tawo. 37 Nakakaon silang tanan ug nangabusog. Ug unya, gitigom nila ang pan nga nasobra, ug napuno pa ang pito ka bukag. 38 Mga 4,000 ka mga lalaki ang nangaon wala pay labot niana ang mga babaye ug mga bata.
39 Human niadto gipapauli ni Jesus ang mga tawo. Unya misakay siya sa sakayan ug mitabok sa dapit sa Magadan.


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for August 1, 2009
LUPIG SA BEER
Sa kataposan, nagkatagbo ug nagkasulti na gyod sa linawas silang Pres. Arroyo ug Pres. Barack Obama sa White House. Kon wa pa huwasi sa iyang kahimangod sa iyang mga kaatbang nga gipabuhagay atol sa iyang SONA, mahimo nang mamikat si Arroyo nga di diay tinuod ang mga bugalbugal nga gilikay-likayan siyang Obama.
Apan ang bisan unsang kadungganan nga naangkon ni Arroyo isip labing unang pangu sa Asean nga gidapit ni Obama nahawongan sa laing tigom ni Obama sa White House—nga gipahigayon human sa ilang tigom ni Arroyo—ang iyang pakig-inom og beer uban sa nagkaaway nga itom nga professor sa Harvard ug puti nga polis sa Massachusetts.
-o0o-
Klaro kaayo hain sa duha ka tigom ang giisip sa White House nga mas mahinungdanon kon ipasikad lang sa gitas-on sa panahon nga gigahin ni Obama: 30 minutos lang uban ni Arroyo nga nibiyahe gikan sa pikas nga bahin sa kalibotan aron lang makigkita niya; ug 40 minutos uban sa mga protagonist nga nakapaulbo pagbalik sa emosyonal nga lalis sa bulok sa panit.
Bisan sa tambag ni Obama nga mahinungdanon ang pagduaw ni Arroyo, ang mga sakop sa Amerikanhong media niisip sa ikaduhang tigom nga mas dakong balita. Way nangutana unsay ilang gipanagsultian ni Arroyo. Gipangutana hinuon si Obama sa kahimtang sa ekonomiya ug sa iyang "beer summit."
-o0o-
Bisan sa ubang press briefings sa White House, wa na mahisguti ang tigom nilang Arroyo ug Obama. Inay susihon ang nag-ung-ong nga sabutsabot sa kalinaw sa Mindanao ug ang umaabot nga pagduaw ni Obama sa Indonesia ug ubang nasud sa Asean, mas interesado ang mga tigbalita unsay giinom nilang Obama ug kaubanan.
Si Press Secretary Robert Gibbs wa sab managana paghatag sa kasayuran nga ilang gipangayo: Bud Light ang giinom ni Obama, Sam Adams Light ang kang Harvard professor Henry Louis Gates Jr., Blue Moon ang kang police Sgt. James Crowley Gates, ug nonalcoholic nga Buckler ang kang Bise Presidente Joe Biden.
-o0o-
Di mabasol si Arroyo nga nipaburot pag-ayo sa kamahinungdanon sa iyang pagduaw sa White House pinaagi sa pagsangyaw nga ang Pilipinas mao ang gitudlo ni Obama nga iyang "coordinator" sa Asean. Maglisod hinuon siya pagpasabot nganong wa maapil ang Pilipinas sa mga nasud nga duawon sa Asean tour ni Obama.Mas maglisod pagpatin-aw si Arroyo sa mga magbubuhis nganong nagtangkil siyag 23 ka senador ug kongresista—nga ang kasagaran nagbawon sab sa ilang asawa ug bana sama niya—human napakyas paghaw-as sa kinabag-an gikan sa nagkalapad nga kagutom ug katimawa tungod sa krisis sa ekonomiya. Labi na nga usa sa mga sakop sa iyang delegasyon, nga taguon lang nato sa ngan nga Senador Lito Lapid, nikumpisal nga ang iyang bugtong tuyo pagkuyog mao ang pagpahulagway ubang Obama. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com