text: 1Pagatapos ta si, initao ang tatang anghil ang agpababak magalin ong langit. Mabael tang gaem na, ig nangayag tang bilog ang kalibotan tenged ong kayagan na. 2Miniteg tanandia ta mapoirsa ang ganing, "Minegtak da! Minegtak da tang bantog ang siodad tang Babilonia! Istaran da lamang mandian ta mga dimonio, ig orolikan tang mga malain ang ispirito, ig tanan ang klasing maboling ig malalain ang mga lamlam. 3Tenged inomid na tang tanan ang nasion agod boaten ka nira tang malaway, ang midio pininem na tanira ta irinemen ang doro kaiteg. Nangonlali tanandia ong mga adi ong tanek, ig ang mga nigosianti ong kalibotan namagmanggad da ong sobrang pagpagosto na ong mga bisio na." 4Naba-yano pa tang tatang bosis ang nagalin ong langit ang ganing, "Yamong mga tawano, palawid amo ong nandia! Indi amo ma-pen ong mga kasalanan na Agod indi amo silotan ang aroman na! 5Tenged totompok da ig tondol da ong langit tang mga kasalanan na, Ig indi malipatan tang Dios tang kalainan na. 6Boaten mi ong nandia tang bindoat na ong nindio, Melet amo ta dobli ong mga bindoat na. Pongkon mi tang kopa na ta irinemen ang mas mapakit pa ong sinimpan na para ong nindio. 7Mga monopa tanandia nagpagosto ig nagpambog, Ya kay ilbet ming kalisedan ig kaliwagan ong nandia. Tenged pagpambog tanandia ong sadili na ang ganing, 'Nanio kakarong bilang rayna. Belago ta balo. Indi maimong magsintio pario ong mga balo maski tanopa!' 8Tenged maning atan tang isip na, tarin delelengan ang masamitan na tang mga sarot ong teled ta tang kaldaw: Sit, pagsinti, ig letem; ig sirokon tanandia ta apoy. Tenged makagagaem tang Ampoan ang Dios ang magosgar ong nandia." 9Mamagtangit ig mamagini-yak tang mga adi ong tanek ang nangombabay ig namagpagosto ong nandia. Mga itaen nira tang kato tang siodad ang nang gasirok da, 10kendeng da lamang tanira ong alawid tenged eldan ang itaben maomid tanira ong gapasaran nang silot. Aningen nira, "Ay! Kailo ka tang bantog ig makagagaem ang siodad tang Babilonia! Ong tatang oras lamang nainabo ra tang silot na." 11Mamagtangit ka ig mamagsinti tang mga nigosianti ong kalibotan, tenged anda ray mamakal tang mga baligia nira. 12Anda ray mamakal tang mga bolawan, silber, batong maralen ig pirlas nira. Anday mamakal tang maralen ang abel pario tang sida ig mga abel ang kolor na granati ig masinggi. Anday mamakal tang sari-saring klasi ta mababanglong ayo, ig ya ka tang mga kagamitan nirang bindoat ong bangkil ta ilipanti ig ang mga maralen ang ayo, saway, taltalen, ig marmol. 13Maning ka ta si tang mga panagel ong mga pamangan, mga insinso ig sari-saring klasi ta pabanglo. Asta ang mga irinemen, langis, maralen ang arina ig trigo, baka ig karniro, kabayo ig karo, asta taw mismo bilang torobolon, anda kay mamakal. 14Maning tang mga nigosianti ong siodad tang Babilonia, "Anda ra tang tanan ang mga bagay ang pinagostoan mo ta mo-ya! Indi ra itaen mong oman tang manggad mo, asta ang mismong kasinloan mo!" 15Indi lemenget tang mga nigosianti ang namagmanggad ong siodad ang asi, tenged geldan tanirang maomid ong pagpinitinsia na. Mamagtangit tanira ig mamagsinti 16ang ganing, "Ay! Kailo ka tang nainabo ong bantog ang siodad! Dati galambongan tanandia ta maralen ang abel ang kolit, granati ig masinggi, ig doro-doro pang mga dikorasion nang bolawan, mga batong maralen, ig pirlas! 17Ig ong tatang oras lamang nangalipat tang tanan ang asi!" Don ong alawid inita tang mga kapitan tang barko, mga pasairo, mga tripolanti, asta ang tanan ang taw ang pandilem nira ong talsi, 18ig ini-yakan nira tang gasirok ang siodad mintras agtorongan nira tang mga katong pagalin don. Ig ganing tanira, "Andang pisan ay matolad ong bantog ang siodad ang asi!" 19Bintangan nira ta kabo tang mga kolo nira ig namagtangit ang ganing, "Ay! Kailo ka tang bantog ang siodad! Namagmanggad tang mga namansipondo ong tarampetan na! Ig ong tatang oras lamang nalipat tang tanan!" 20Animan yamong tanan ang atan ong langit, mangalipay amo tenged ong nainabo ong siodad ang na! Mangalipay amo, yamong mga sinakepan tang Dios, mga apostolis, ig mga propita! Tenged sinintinsian da tanandia tang Dios tenged ong bindoat na ong nindio! 21Oman, may mapoirsang anghil ang nangomit ta batong midio mabael ang gilingan. Binanggil na ong talsi ta doro poirsa ang ganing, "Maning ta na tang begtak tang bantog ang siodad tang Babilonia, ig indi ra tanandia itaen ang oman. 22Anda ray bosis ta manigkanta ang maba-yan ong mga logar na, ig anda ray manigtogtog ta arpa, tipano obin torotot! Anda ra kay itaen don ang maski onopang klasi ta manigpanday, ig indi ba-yen don tang lago-lot tang mga gilingan! 23Indi ra moman ang pa-kalan ta maski tanga tolokan, ig indi ra ba-yen tang mambeng ang bosis tang mga agkasalen. Nasilotan tang Babilonia tenged ong mga nigosianti na ang nagimong alawig ka rin ong tanan, ig ong mga kamimintas na ang namanloko ong mga taw ong bilog ang kalibotan." 24Ig tanandia mismo tang manigpatay tang mga propita, mga sinakepan tang Dios, asta ang tanan ang pinamatay ong kalibotan.


c: text/html

text:
Marky Cielo
Si Mark Angelo Cadaweng Cielo (Mayo 12, 1988 - Disyembre 7, 2008), mas nailhan isip Marky Cielo, usa ka kanhing aktor nga Pilipino, magsasayaw, ug ang unang may dugong-Igorot sa pelikulang Pilipino. Siya ang midaog sa GMA-7 nga kompetisyon sa talento, StarStruck (Marso 12,2006). Sa duha ka tuig niyang pag-artista, mibida siya sa mga salida sa telebisyon ug usa ka pelikula - Fantastikids (2006), Boys Nxt Door (2007), Zaido: Pulis Pangkalawakan (2007-2008), Sine Novela: Kaputol ng Isang Awit (2008), ug ang kinaulhiang obra, LaLola (2008). Siya pod ang tingog ni Ichigo Kurosaki sa animeng Bleach (2007).
Si Marky Cielo, gianggaang Boknoi sa iyang pamilya ug mga higala gipanganak sa Butuan, Agusan del Norte, mipuyo sa iyang inahan ug igsoong babaye. Sa tuig 2001, mibalhin sila sa Bauko, Mountain Province.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
User:Dearleader bea ann lao
From Uncyclopedia, the content-free encyclopedia
THE nth INCARNATION OF OUR GREAT/DEAR/AWESOME/FABULOUS/ETERNAL/31337 LEADER
'''terminate them from this earth!!!''' '''MANSE!!! MANSE!!! MANSE!!! MANSE!!!'''
edit About this Article
No, I'm not that beautiful/angelic/awesome/jaw-dropping girl we praise as our Dear Leader. I'm just some shadowy figure living inside the fictional communist 1984 country of Mindanao. We submit ourselves to praising our Great/Dear Leader in every way, since her beauty, intelligence and shimmering aura forces us to do so. However, the anti-vanity policies of this fine website
edit Adulations
- 지가 다하지무든 순숭과 한성월 우리하둘타예 차학다로하노 우리장군님을 천세만세 받두러 버세가덜고설 숯게 저리연다!!! Chiga tahajimudun sunsungwa hansongwol Urihadultaye ch'ahaktarohano Urichanggunimul CHONSEMANSE patturo busegatulgoseol SUCH'KE CHORIYEONDA! - I swear that even my children shall be faithful to our Great Leader and our Great General for generations to come!!!
- With the beautiful eyes and the smiling face that I have seen, I will grab a gun and kill every of the punk and emo enemies, and terminate them from this earth!!!
- Because of your shining beauty and your intellectual greatness, I swear that I will love you, and be faithful for generations to come!!!
- Widaehan Yongdoja Suryong, MANSE! MANSE! MANSE!!! - Dear Leader, long live! Long live! Long live!!!
edit The Emo Labor Camps
“Give up your life for the sake of, our Dear Leader”
One way the regime has held power is through the use of concentration camps to strike fear into the broken hearts of the Emos. Places like No. 22 or Yodok, a 50km by 40km long reeducation camp, are scattered throughout Mindanao. Camps can be the size of small cities, No. 22 reportedly holds up to 50,000 emos and punks. And many who enter don't leave alive.
A guard at No. 22 escaped and is one of the few guard to tell his story to the outside world. Though satellites provide the only images of his camp, he remembers every detail.
“When we were educated as guards, we were told not to think the emo prisoners as humans. The moment you enter a Mindanao Emo prison camp, you're no longer a human being. If you think you're a human being, there's no way you can survive in the camps.”
He saw his fellow guards beat and even shoot emo prisoners for minor offenses, like searching for an iPod to listen to. Food was always scarce.
“I remember seeing emos fighting over a corn kernel they found inside cow dung. A cow had eaten corn, and the emos fought over it, and eventually washed in the water and ate it.”
Camp 22 is a family camp. The emo prisoners there didn't actually commit fashion crimes, but were the acquaintances of those who allegedly did. If a Mindanao teenager simply complained to a friend about the lack of Emo music, or did anything else that could be seen as questioning the regime, his entire extended friendship; friends, girlfriends and even acquaintances could end up at Camp 22 for life.
“The Emos and Punks didn't know how or why they ended up there.”
Camps especially those like No. 22, which house the friends of the accused emos and punks, keep people loyal to the regime. And when someone tries to become an emo or punk, their family and friends often face death, or imprisonment.
edit Why?
“The Son'gun philosophy basically means "up yours" to the outside world. "We can worship our own goddess, we don't need your vampires and stuff". And from an outsider's perspective, it's peculiar to think - "Why make such a big deal out of being culture protective?" Your people are brainwashed, you got no diverse culture, you got no free love. But in the Chosonminhan context, it has a profound resonance, because Philippine society is one of destruction and all sorts of abuse from mainstream, Western, popular culture. So the communist Mindanawans turned this society around and said - "We're not gonna take it anymore". And for Mindanawans, there is a very profound thrill that someone would have the guts to sound and be like that.”
edit Estudyante Sa MSU Misulat Artikulo nga Kritikal Sa Mga Emo
Nakit-an sa mga taga Partida Kommunista-Estudyante sa MSU ang isa ka artikulong editoryal nga kritikal sa mga emong imperiyalista niining panahona. Gisulat ang artikulo sa isa ka editoriyal sa Spire, ang opisiyal nga publikasiyon sa Mindanao State University - College of Education Training Department, usa ka Eskuwelahang Sekondariya dinhi sa Kadakbayan sa Heneral Santos.
Gi-direkta ang gabaga ug kinalayong aritkulo ni Irija Sipchiril Erinasanun i Chosonilhwa, assistant-editor sa na-ingon nga diyaryo, dili lang sa mga Emo ug mga mag-uyab, kundi sa tanang estudyante sa eskuwelahan adunay pahibalo wala pa makapag-uyab. Para sa iyang sariling kaugalingon, itago namo ang tinuod nga katauhan ni Irija, arun dili siya malangawan ug kontrobersiya samot na sa iyang mga kaila.
“ Naka-tanaw ba kamo sa inyong kalibutan? Makit-an ba nimo ang mga mag-uyab nga naga-date sa mga koridor? Kung dili ka makasabot sa ining pangutana, mabilang ka nga tanga, tanga sa mga pangahitabo o dili musugot nga magpasabot.”
Ang arikulo ni Irija puno ug mga batikos ug kritisismo laban sa kultong Emo ug ang pang-uyab. Bunga ni sa iyang dako ug gabang kasuko sa mga taong ining batasan, nga giyabo sa pag-sulat sa arikulo. Sa usa ka panayam kay Irija, miingon siya: "Murag nakahinga ko ug hangin sa bukid sa pagsulat ining arikulo. Ang kasuko sa akuang kasing-kasing napagawas, ug katiwasay ang nibalhin sa kasuko. Tama lang akong ginahimo. Kung dili sa akong pagbatikos, kinsa ba ang mapukaw sa gubot nga dala sa mga Emo ug mag-uyab. Wala ko'y pakialam batikoson ko nila balik. Akuang perspektibo ning akong gisulat, ug walay taong makabag-o ana, bisan tudloan pa ko nila sa kinabuhi. Kung gusto nila butangan pa nakong dagdag sili.", naga-refer sa pagbutang ug insulto ug probanidad sa iyang artikulo, nga gidili sa mga administrador sa publikasiyon.
Sa iyang editoriyal naghatag pa ug deskripsiyon ug kriteriya sa mga Emo ug mga mag-uyab, pati na ang kagubot nga dala nila dili lang sa eskuwelahan kundi sa kultura ug ang kaugmaon sa nasud. Busa, tungod sa mga deskripsiyon, daghan ang mga naiigo sa pambatikos ni Irija. Reperensiya sa mga freshmen couples, nagbutang siya ug pahibalo nga ang mga freshmen arun dili masayang ang mga utok sa bago-ong henerasiyon.
“ Ang problema sa mga pag-uyab gisamot lang tungod sa kulturang Emo, ang ginatawag nga kultura sa pagsuot ug mga jacket sa init nga adlaw, sobrang make-up, pagpaminaw sa mga mp3 ug iPod, ug pang-uyab. Mga hilom nga testigo ang mga social networking website parehas sa Friendster.com, nga nagtestamento sa kagubot dala sa mga emo ug mag-uyab. In-ani lang ba atong kaugmaon nga mihugno sa kulturang teen? Gusto ba nato makit-an ang mga anak sa bayan nga mu-eskwela lang para sa kabuang nga rason arun mang-uyab?”
“ Nakakita ko ug mga mga estudyante sa elementarya nga hapsay ug utok, nga sa pagsulod sa high-school, nigamay sa pag-uuyab. Atong paspason ang paningkamot kay nakasulod na ang korapsiyon sa gugmang sayo sa mga pinaka-inosenteng utok.”
Si Irija ay usa ka kommunista ug adbokado sa pag-asdang sa armadong pag-alsa sa mga eskuwelahan arun mapurga ang mga institusiyon sa mga mantsang itom nga dala sa mga Emo. Ginapaniwala niya nga ang pagpugos sa mga estudyante ug ang ilang indoktrinasiyon laban sa emo's ang guia para sa sotsiyalismo sa mga eskuwelahan. Sa iyang panayam, miingon si Irija: "Labanan nako ang mga emo hangtod sa ikahuling tao. Sa armas mapadalhan ug hustisya ang mga katawhang nag-antos sa mga atrosidad nga hinimo sa romansang high school. Sa pagpalagpot sa mga Emo ug mga mag-uyab, atong itukod usab ang dating moralidad nga gialagaan sa atong mga ginikanan. Itukod usab nato ang tamang batasan nga dapat sa isa ka estudyante. Akong ginatawag ang tanan nga musali sa pag-alsa nga mag-ampo sa inyong pagsalbar sa mga emo ug mga mag-uyab.
Ginasuporta sa Partido Kommunista-Estudyante sa MSU ang gallanteng pag-asdang ni Irija batok sa mga Emo ug mga mag-uyab. Ginakondena pud sa PKE-MSU ang mga reaksyonaryong nagabatikos sa hinimo ni Irija. Tataw nga manipestasiyon ini sa desperasiyon sa mga emo ug mga mag-uyab tungod sa usa ka artikulong batok sa ila nga magpalagpot sa ilang hegemoniya sa mga eskuwelahan. Busa, ginatawag sa Partido Kommunista-Estudyante sa MSU ang pagpalagpot sa mga emo ug mga mag-uyab sa mga eskuwelahan aron maresolba ang problema ug gubot nga dala nila. Tungod sa mga aktibistang rebolusyonaryo sama na kay Irija, maipakita lang nga walay dalang maayo ang mga mag-uyab ug emo, bisan unsaon pang pagbatikos nga pasagdan lang sila.
“ Sa tabang sa tanang estudyante, atong maabot ang pag-usbar ug ang pagbalik sa dating status quo sa mga eskwelahan. Oras na nga pusaon ang mga relasyong romantiko nga high school! ”
REHIMENG PANG-UYAB, PAPET SA MGA EMO UG MGA IGAT NGA IMPERIYALISTA! REHIMENG SA MGA DATONG ESTUDYANTENG IGAT UG GAGO SA QUANTUM, HOPE, STRATFORD UG NDDU-IBED, PALAGPUTON!
PALISOD SA ESTUDYANTENG MASA! PALAGPUTON MGA ESTUDYANTENG BAKAK! PALAGPUTON MGA MAG-UYAB!!! PALAGPUTON MGA EMO!!!


text: 1Karon, sa mga butang nga among ginasulti, ang labing dakung hunahuna mao kini: Aduna kita niining maong labawng sacerdote nga naglingkod sa toong kamot sa trono sa Halangdon sa mga langit, 2Usa ka ministro sa dapit nga balaan, ug sa matuod nga tabernaculo nga ginapatindog sa Dios, dili sa tawo. 3Kay ang tagsatagsa ka labawng sacerdote gitudlo aron magahalad sa mga gasa ug mga halad usab; tungod niana kinahanglan nga kining labawng sacerdote usab may iyang takus ikahalad. 4Busa, kong siya ania pa sa yuta, dili gayud siya masacerdote, sanglit ania sila nga nagahalad sa mga gasa sumala sa Kasugoan; 5Nga nagaalagad nianang hulad ug landong sa mga butang nga langitnon, bisan ingon nga si Moises gipasidaanan sa Dios sa diha nga magabuhat na unta siya sa tabernaculo, kay: Tan-awa, matud niya, nga buhaton mo ang tanang mga butang sumala sa sumbanan nga gipakita kanimo didto sa bukid. 6Apan karon nabatonan niya ang usa ka ministerio nga labing maayo, sa paagi nga siya ang Manlalaban sa usa ka labing maayo nga tugon nga gitukod pinasikad sa labing maayo nga mga saad. 7Kay kong kadtong nahaunang tugon wala pay nakulang, nan wala unta pagpangitai ug dapit alang sa ikaduha. 8Kay sa pagkakaplag ug kakulangan kanila, miingon siya: Ania karon, moabut ang mga adlaw, nagaingon ang Ginoo, nga ako magabuhat ug bag-o nga tugon uban sa balay sa Israel ug uban sa balay sa Juda; 9Dili sumala sa tugon nga gibuhat ko uban sa ilang mga ginikanan sa adlaw nga gikuha ko sila sa akong mga kamot sa pag-agak kanila gawas sa yuta sa Egipto, kay sila wala managpadayon sa akong tugon, ug ako wala magatagad kanila, miingon ang Ginoo. 10Kay kini mao ang tugon nga akong pagabuhaton uban sa balay ni Israel sa human niadtong mga adlawa, nagaingon ang Ginoo: Igabutang ko ang akong mga Kasugoan sa ilang hunahuna, ug sa ilang mga kasingkasing usab igasulat ko kini; ug ako mahimong Dios nila, ug sila mahimong katawohan nako; 11Ug ang tagsatagsa kanila dili magatudlo sa iyang isigka-tagilungsod, ug ang tagsatagsa sa iyang igsoon sa pag-ingon: Ilhon mo ang Ginoo: kay ang tanan makaila kanako, gikan sa labing diyutay ngadto sa labing dagku kanila. 12Kay magamaloloy-on ako sa ilang pagkamasupilon, ug ang ilang mga sala dili ko na paghinumduman. 13Niana nagaingon siya: Usa ka bag-ong tugon, gipakadaan niya ang nahauna. Apan ang nagakadaan ug nagakatigulang haduol na sa pagkahanaw.


text: 1Kadtong nagapusdak aron sa pagdugmok, Oh Ninive, moanhi batok kanimo: bantayan mo ang kuta, tukawan mo ang dalan, lig-ona ang imong mga hawak, panalipdi ang imong gahum sa dakung kalig-on. 2Kay pahiulian ni Jehova ang pagkahalangdon ni Jacob, ingon sa pagkahalangdon sa Israel; tungod kay ang mga mangtititi nanagtiti man kanilang tanan, ug gilaglag ang ilang mga sanga nga balagon. 3Ang taming sa iyang makusganong mga tawo nangahimong mapula, ang mga maisug nga mga tawo nasul-oban sa lubos-mapula: ang mga carro nanagpangidlap uban sa ilang mga acero sa adlaw sa iyang pagpangandam, ug ang mga bangkaw nga cedro giwara-wara. 4Ang mga carro nanagpatulin sa kadalanan; sila nanagdalagan ngadto-nganhi sa halapad nga mga dalan; ang panagway nila sama sa mga sulo; sila nanalagan sama sa mga kilat: 5Siya nahanumdum sa iyang mga manggugubat nga halangdon; sila nanghisukamod sa ilang pagpanaw, sila nanagdalidali ngadto sa kuta niini; ug ang mga salimbong giandam na . 6Ang mga ganghaan sa mga suba ginabuksan ug ang palacio natunaw. 7Ug kini gisugo, siya nahuboan, siya nabihag; ug ang iyang mga sulogoong babaye nanagdangoy-ngoy maingon sa tingog sa mga salampati, nanagpukpok sa ilang mga dughan. 8Apan ang Ninive gikan pa niadtong karaang panahon sama sa usa ka linaw sa tubig: apan sila nanagpangalagiw. Tindog, tindog, sila naninggit ; apan walay usa nga milingi. 9Kuhaa ninyo ang mga inagaw nga salapi, kuhaa ang inagaw nga bulawan, kay walay katapusan sa mga tinigum, ang himaya sa tanang matahum nga kasangkapan. 10Siya walay sulod, ug kawang ug biniyaan; ug ang kasingkasing natunaw, ang mga tuhod nanagkapingkipingki, ug ang kaul-ol anaa sa mga hawak, ug ang mga nawong nila nangaluspad. 11Hain man ang lungib sa mga leon, ang mga dapit nga lawoganan sa gagmayng mga leon, diin ang leon nga lake ug ang baye nanagpanlakaw, ang ilang gagmay mga leon, ug walay nagahadlok kanila? 12Ang leon nagkuniskunis ug igo alang sa iyang mga gagmay, ug naglook alang sa iyang baye nga mga leon, ug gipuno ang iyang mga langub sa iyang tukbonon, ug ang iyang mga lungib gipuno sa iyang linuok nga tukbonon. 13Ania karon, ako batok kanimo, nagaingon si Jehova sa mga panon, ug akong pagasunogon ang iyang mga carro diha sa aso, ug ang pinuti molamoy sa imong gagmayng mga leon; ug pagaputlon ko ang imong tukbonon gikan sa yuta, ug ang tingog sa imong mga sulogoon dili na madungog.


text:
Samtang kita moduol sa atong Manluluwas, si Jesukristo, ug maglimpyo sa atong kasingkasing, mahimo kitang mga instrumento sa pagpatuman sa gamhanang saad sa Basahon ni Mormon.
Miboluntaryo kog serbisyo sa United States Marine Corps atol sa Gubat sa Vietnam. Sa akong pag-abut sa Quantico, Virginia, alang sa unang pagbansay, nagbarug ko atubangan sa akong katre sa among barracks uban sa 54 ka mga recruit sa Marine Corps. Nailhan nako ang akong instruktor sa drill sa dihang iyang gipatiran ang pultahan sa barracks ug misulod nga namalikas.
Human niining makahadlok nga pagpaila, misugod siya sa usa ka tumoy sa barracks ug gipangutana og tagsa-tagsa ang mga recruit. Walay gisal-angan, ang instruktor sa drill makabiaybiay gyud sa kada recruit, sa lanog nga bulgar nga pinulongan. Hangtud sa katapusan sa linya napasinggit niya ang kada marine sa tubag ingon sa gisugo: “Oo” o “Dili, Sarhentong Instruktor.” Dili kaayo makita kon unsa gyuy iyang gibuhat, tungod kay gipatindog kami nga ang among mga mata motan-aw nga diretso. Sa dihang turno na nako, akong namatikdan nga iyang gikuha ang akong bag ug giyabo ang mga sulod sa akong higdaanan sa akong luyo. Gitan-aw niya ang akong mga butang, gipunit ang usa ka butang, ug mibalik sa pag-atubang kanako. Nangandam ko sa iyang atake. Iyang gigunitan ang akong Basahon ni Mormon. Nagpaabut ko nga iya kong singgitan, hinoon, mipaduol siya nako ug mihunghong, “Mormon ka ba?”
Ingon sa gisugo, misinggit ako, “Oo, Sarhentong Instruktor.”
Nagpaabut ako sa pinakangil-ad. Hinoon, mihunong og kadiyot mipataas sa iyang kamot nga naggunit sa akong Basahon ni Mormon, ug sa hinay kaayo nga tingog, miingon siya, “Mituo ka ba niini nga libro?”
Pag-usab misinggit ako, “Oo, Sarhentong Instruktor.”
Niini nga punto nasiguro kong mobiay-biay siya nako mahitungod sa Basahon ni Mormon, apan nagbarug lamang siya nga hilum. Paglabay sa pipila ka gutlo mibalik siya sa akong higdaanan ug gihinay pagbutang ang akong Basahon ni Mormon. Unya mipadayon siyag lakaw lapas nako nga mipadayon sa pagbiay-biay ug pagyubit og ngil-ad nga pulong sa tanang nahibilin nga mga recruit.
Kanunay akong nahibulong nganong wala ako apila sa isug nga Marine Corps nga sarhento nianang adlawa. Apan ako mapasalamaton sa walay pag-ukon-ukon, “Oo, ako miyembro sa Ang Simbahan ni Jesukristo sa mga Santos sa Ulahing mga Adlaw” ug “Oo, ako nasayud nga ang Basahon ni Mormon tinuod.” Kini nga pagpamatuod usa ka mahal nga gasa nga gihatag ngari nako pinaagi sa Espiritu Santo uban sa tabang sa duha ka misyonaryo ug sa tigtambag sa korum sa mga pari.
Sa dihang ako nag-edad og 14 anyos, duha ka misyonaryo, si Lee Pearson ug Boyd Camphuysen, mitudlo sa akong pamilya sa gipahiuli nga ebanghelyo ni Jesukristo, ug ako gibunyagan. Duha ka tuig ang milabay, ang akong tigtambag sa korum sa mga priest, si Richard Boren, mihagit nako sa pagbasa sa Basahon ni Mormon. Gidawat ko kana nga hagit, ug gibasa nako ang dili mokubos sa 10 ka pahina niini kada gabii hangtud ako nahuman.
Sa titulo sa Basahon ni Mormon, akong nabasa nga kini “gisulat ngadto sa mga Lamanite, kinsa mao ang mga salin sa balay ni Israel; ug ingon man usab ngadto sa Judeo ug Hentil.” Diha sa pasiuna sa Basahon ni Mormon: Lain nga Tugon ni Jesukristo, kini nag-ingon nga ang mga Lamanite “mao ang [punoan] nga mga kagikanan sa mga American Indian.” Samtang nagbasa ako sa Basahon ni Mormon, para kanako mahitungod kini sa akong mga kagikanang mga American Indian. Naghisgot kini sa katawhan, kabahin niini ng gihulagway nga mga “Lamanite,” kinsa mibalhin gikan sa Jerusalem ngadto sa “yuta sa saad” (1 Nephi 2:20) mga 600 b.c. Asoy kini sa pagpakigsandurot sa Dios niining karaang mga lumulupyo nga nahimutang sa mga kontinente sa Amerika. Kini naglakip og asoy sa pagpangalagad ni Jesukristo diha kanila human sa Iyang Pagkabanhaw. Ang mga tudling sa Basahon ni Mormon nagsugyot nga sila tibulaagon sa tibuok mga kontinente sa Amerika ug sa mga isla sa kasikbit nga kadagatan (tan-awa sa Alma 63:9–10). Ang ilang mga propeta nanagna nga daghang mga pundok sa mga Hentil sa kadugayan moabut niini nga yuta sa saad, ug ang kasuko sa Dios maanaa diha sa mga Lamanite, ug sila pagakatagon, pagasilotan ug hapit pagalaglagon (tan-awa sa 1 Nephi 13:10–14).
Ang amahan sa akong lolo si Echo Hawk, usa ka Pawnee nga Indian, natawo tunga-tunga sa mga 1800 sa unsay gitawag karon og Nebraska. Sa 19 anyos na ang iyang edad, ang mga katawhang Pawnee gipugos sa pagpabiya sa ilang 23-million acre (9.3 million ha) nga yutang natawhan aron sa pagpahiluna sa mga pumupuyo. Niadtong 1874 ang mga katawhang Pawnee gipalakaw og gatusan ka mga milya sa habagatan sa usa ka gilaing gamay nga yuta nga nahimutang sa Oklahoma Indian nga Teritoryo. Ang populasyon sa mga katawhang Pawnee mius-os gikan sa labaw sa 12,000 ngadto sa minos pa sa 700 human sa ilang pag-abut sa Oklahoma. Ang mga Pawnee, sama sa ubang mga tribo, nakatag, nasilutan, ug hapit mahurot.
Ang Basahon ni Mormon adunay linain nga mensahe sa mga kaliwat sa mga Lamanite, usa ka salin sa balay ni Israel. Gipahayag ni Nephi kini nga mensahe samtang naghubad sa panan-awon sa iyang amahan kalabut niining ulahing mga adlaw. “Ug niana nga adlaw ang salin sa atong binhi masayud nga sila mga sakop sa balay ni Israel, ug nga sila mao ang mga katawhan sa pakigsaad sa Ginoo, ug unya sila masayud ug moabut sa kasayuran sa ilang mga katigulangan, ug usab sa kasayuran sa ebanghelyo sa ilang Manunubos, diin gipangalagad ngadto sa ilang mga amahan pinaagi kaniya; busa sila moabut sa kasayuran sa ilang Manunubos ug sa mga katuyoan sa iyang doktrina, nga sila masayud unsaon pagdangop ngadto kaniya ug maluwas” (1 Nephi 15:14).
Ang Basahon ni Mormon usa ka sagrado nga kasulatan. Kini naglangkob sa kahingpitan sa mahangturong ebanghelyo. Si Propeta Joseph Smith misulat nga ang “Basahon ni Mormon [mao] ang labing tukma sa bisan hain nga basahon dinhi sa yuta, ug ang sukaranan sa atong tinuohan, ug ang tawo labi nga maduol sa Dios pinaagi sa pagsunod sa iyang mga lagda, kay sa bisan hain nga basahon” (Mga Pagtulun-an sa mga Presidente sa Simbahan: Joseph Smith [2007], 64). Sa ingon, kini adunay mensahe alang sa tanang mga tawo sa kalibutan.
Isip 17 anyos nga batang lalaki nga nagbasa sa Basahon ni Mormon sa unang higayon, akong gipunting ang saad diha sa Moroni: “Ug kon kamo makadawat niini nga mga butang, ako moawhag kaninyo nga kamo mangutana sa Dios, ang Amahan sa Kahangturan, sa ngalan ni Kristo, kon kini nga mga butang dili ba tinuod; ug kon kamo mangutana sa kinasingkasing, uban sa tinuod nga katuyoan, nga may hugot nga pagtuo kang Kristo, siya mopakita sa kamatuoran niini nganha kaninyo, pinaagi sa gahum sa Espiritu Santo.” (Moroni 10:4).
Samtang nagluhod ako diha sa pag-ampo, nakadawat ako og gamhanang espirituhanon nga saksi nga ang Basahon ni Mormon tinuod. Kana nga saksi nagtabang kanako sa pagplano sa akong mga desisyon sa kinabuhi.
Nag-awhag ako sa tanang katawhan sa pagbasa sa Basahon ni Mormon Lain nga Tugon ni Jesukristo.
Ako naghangyo sa salin sa balay ni Israel, ang mga kaliwat sa katawhan sa Basahon ni Mormon, bisan asa kamo, sa pagbasa ug pagbasa og usab sa Basahon ni Mormon. Pagkat-on sa mga saad nga anaa sa Basahon ni Mormon. Pagsunod sa mga pagtulun-an ug ehemplo ni Jesukristo. Paghimo ug pagtuman sa mga pakigsaad uban sa Ginoo. Pagtinguha ug pagsunod sa giya sa Balaang Espiritu.
Tapuson nako uban sa mga pulong nga gipamulong ni Amaleki, laing propeta sa Basahon ni Mormon: “Ug karon, akong hinigugma nga mga kaigsoonan, ako manghinaut nga kamo kinahanglang moduol ngadto kang Kristo, kinsa mao ang Usa nga Balaan sa Israel, ug moambit sa iyang kaluwasan, ug sa gahum sa iyang katubsanan. Oo, duol ngadto Kaniya, ug ihalad ang inyong tibuok nga mga kalag ingon nga usa ka paghalad ngadto kaniya, ug pagpadayon diha sa pagpuasa ug pag-ampo, ug paglahutay hangtud sa katapusan; ug ingon nga ang Ginoo buhi kamo maluwas” (Omni 1:26).
Samtang kita moduol sa atong Manluluwas, si Jesukristo, ug maglimpyo sa atong kasingkasing, mahimo kitang mga instrumento sa pagpatuman sa gamhanang saad sa Basahon ni Mormon. Niini ako mopamatuod diha sa sagradong pangalan ni Jesukristo, amen.


text:
NAKUHAG apil ang kilat dihang nagpahulagway ang managtrato alang sa ilang engagement didto sa Canada.
Ang hulagway nagpakita sa kilat dihang ang duha daw sa gihapsan sa kilat didto sa Alberta, Canada.
Sila si Kassandra Sadker ug Craig Nichols gikuhaag hulagway samtang naggunit og payong sa tunga sa uma atol sa bagyo aron pagselebrar sa ilang engagement dihang kalit nga nikilat sa ilang likod.
Ang photographer nga si Elizabeth Van Der Bij, swerting nakakuhag perpektong “timed shot” sa manag-uyab dihang mao say paggawas sa kilat.
“It was a once in a lifetime shot. We wanted to get a picture with the lightening in, but I never thought it would turn out that well,” matod ni Elizabeth.
Midugang si Elizabeth nga luwas ra hinuon sa peligro ang duha sa tibuok shoot tungod kay ang bagyo adunay gilay-ong 10 kilometros kanila. Mirror News


text:
CEBU, Philippines - Usa ka giingong kolektor sa masiao ang gipusil patay diha sa barangay Ermita ning dakbayan sa Sugbo niadtong Sabado sa buntag.
Ang biktima giila sa kapulisan nga si Narciso Cervantes Antopina, 42, nga molupyo sa Sitio Barracks, sa maong barangay.
Base sa imbestigasyon sa kapulisan, gipusil si Antopina sa usa ka aliyas “MM” diha sa ulo samtang kini naglakaw sa dalan Calderon sulod sa Freedom Park.
Human sa pagpusil daling misibat ang mamumuno padulong sa sudlonong bahin sa maong dapit ug wala na maabti pa sa kapolisan.
Miresponde pa ang mga membro sa Emergency Rescue Unit Foundation kon ERUF apan wala na nila maabting buhi ang biktima.
Si SPO3 Rey Cuyos, homicide investigator, nagkanayon gisundan ang biktima sa mamumuno ug dihang nakapaduol gipusil kini taliwala sa kadaghanan sa mga tawo.
Apan nasagmuyo ang kapolisan tungod kay pulos ra nangambot ang mga tawo diha sa crime scene ug mibalibad pagtabang sa kapolisan aron mahatagan og hustisya ang kamatayon sa biktima.
“Daghan kaayo og tawo atong mga higayuna apan wala gyuy mi-cooperate sa among investigation,” matud pa ni Cuyos.
Gisusi karon sa kapulisan ang anggulong may kalambigitan sa illegal gambling ang motibo sa maong krimen.
Nakuha sa kapolisan sa nahitabuan ang usa ka deformed slug ug kabhang sa bala gikan sa .45 nga pistola. (EIM)(BANAT NEWS)


text:
Agham panlipunan
Ang siyensiyang katilingbanon kun siyensiyang sosyal (Iningles: social sciences o social studies) gitibuok sa mga disiplinang akademiko sa arte ug humanidades mahitungod sa pagtuon sa kinabuhing katilingbanon sa mga pundok sa katawhan, mananap ug indibidwal apil ang mga pagtuon sa antropolohiya, arkeyolohiya, pagtuong komunikasyon, pagtuong kultural, demograpiya, ekonomiks, heyograpiyang pangkatawhan, kasaysayan, linggwistiks, pagtuong medya, siyensiyang politikal, sikolohiya, social work, ug sosyolohiya.


text: 1Ang akong espiritu maluya na, nahurot na ang akong mga adlaw, Ang lubnganan andam na alang kanako. 2Sa pagkamatuod adunay nga yubitan uban kanako, Ug ang akong mata nagasud-ong sa ilang mga hagit. 3Ibutang karon ang pagsalig, ug pangakohon mo ako uban kanimo; Kinsa karon ang buot makigsangka kanako? 4Kay gitagoan mo ang ilang mga kasingkasing gikan sa salabutan: Busa ikaw dili motuboy kanila sa itaas. 5Ang tawo nga nagadumili sa iyang mga higala mahitungod sa ilang bahin, Bisan ang mga mata sa iyang mga anak mangalubog. 6Apan ako gihimo niya nga pagya sa mga tawo; Ug ilang ginalud-an ang akong nawong. 7Ang akong mata usab malubog tungod sa kasubo, Ug ang akong mga panumduman ang tanan ingon sa usa ka landong. 8Ang mga tawong matarung nahitingala niini, Ug ang walay sala moasdang batok sa mga walay Dios. 9Apan ang mga matarung magapadayon sa iyang ginalaktan, Ug ang mahinlo ug mga kamot magatubo sa kalig-on. 10Apan mahitungod kaninyong tanan, dumuol kamo karon pag-usab; Kay wala pa ing mausa ka maalam nga akong hingkit-an. 11Ang akong mga adlaw nangagi na, ang akong mga tuyo nangakawang, Bisan ang mga hunahuna sa akong kasingkasing. 12Ang gabii ilang gihimong adlaw; Ang kahayag, matud pa nila, haduol sa kangitngitan. 13Kong sa Sheol ako magapangita ingon nga akong pinuy-anan; Kong sa kangitngitan anaa ko ibuklad ang akong higdaanan; 14Kong sa kadunotan ako nagaingon: Ikaw maoy akong amahan; Sa sulod: Ikaw ang akong inahan, ug ang akong igsoong babaye; 15Nan, hain man ang akong kalauman? Ug mahitungod sa akong paglaum, kinsa ang makakita niana? 16Kini mopadulong ngadto sa mga trangka sa Sheol, Kay didto lamang sa abug adunay pahulay.


text:
Sudan
Sudan (Arabiko: السودان as-Sūdān) mao ang labing dako nga nasod sa Aprika ug ikanapulo sa kalibotan. Giutlanan kini sa Ehipto sa amihanan, Dagat Pula sa amihanang-sidlakan, Eritrea ug Etiopia sa sidlakan, Kenya ug Uganda sa habgatang-sidlakan, Republikang Demokratiko sa Congo ug sa Republikang Sentral Aprikano sa habagatang-kasadpan, Chad sa kasadpan ug Libya sa amihanang-kasadpan. Ang ngalan sa nasod gikan sa Arabiko nga Bilad-al-sudan, gipasabot "yuta sa gipaitom." Khartoum ang iyang kapital.


text:
Chapter 1
1 Dinhay usa ka tawo sa yuta sa Hus, kinsang ngalan mao si Job; ug kadtong tawohana hingpit ug matarung, ug usa nga mahadlokon sa Dios, ug nagapahilayo sa dautan. 2Ug kaniya may natawo nga pito ka anak nga lalake ug totolo ka anak nga babaye. 3Ug ang iyang katigayonan usab, pito ka libo nga carnero ug totolo ka libo nga camello, ug lima ka gatus nga pares nga vaca, ug lima ka gatus nga asnong baye, ug daku uyamut nga panimalay; mao nga kining tawohana maoy labing bantugan sa tanang mga anak sa sidlakan.
4 Ug ang iyang mga anak nanglakaw ug naghimo ug usa ka combira sa balay sa tagsatagsa sa iyang adlawng natawohan; ug nagsugo sila sa pagpadapit sa totolo nila ka igsoong babaye aron sa pagpangaon ug sa pag-inum uban kanila. 5Ug mao kadto sa nangagi na ang mga adlaw sa ilang mga pagcombira, nga si Job nagpasugo ug nagbalaan kanila, ug misayo pagmata sa pagkabuntag, ug naghalad ug mga halad-nga-sinunog, sumala sa gidaghanon nilang tanan, kay miingon si Job: Tingali nakasala ang akong mga anak nga lalake, ug nagpasipala sa Dios diha sa ilang mga kasingkasing. Kini mao ang gihimo ni Job sa kanunay.
6 Karon nahitabo sa diha nga ang mga anak sa Dios nanuol sa pagpakita sa atubangan ni Jehova, si Satanas miduol usab sa taliwala nila. 7Ug si Jehova miingon kang Satanas: Diin ka gikan? Unya si Satanas mitubag kang Jehova, ug miingon: Gikan sa akong pagsuroysuroy didto sa yuta, ug gikan sa akong pagsaka ug pagkanaug niini. 8Ug si Jehova miingon kang Satanas; Gipalandong mo ba si Job nga akong alagad? Kay walay sama kaniya diha sa yuta, hingpit ug matarung nga tawo, usa nga mahadlokon sa Dios, ug nagapahilayo sa dautan. 9Unya mitubag si Satanas kang Jehova, ug miingon: Mahadlok ba lamang si Job sa Dios sa walay hinungdan? 10Wala ba ikaw mag-alad kaniya, ug libut sa iyang balay, ug libut sa tanan niyang butang, sa tanang kiliran? gipanalanginan mo ang buhat sa iyang mga kamot, ug ang iyang mga katigayonan nagadugang sa ibabaw sa yuta. 11Apan bakyawa karon ang imong kamot, ug tanduga ang tanan nga anaa kaniya, ug siya magapasipala kanimo bisan sa atubangan sa imong nawong. 12Ug si Jehova miingon kang Satanas: Ania karon, ang tanan nga anaa kaniya anaa sa imong kamot; ugaling ayaw lamang pagtanduga siya sa iyang kaugalingon. Busa milakaw si Satanas gikan sa atubangan ni Jehova.
13 Ug nahitabo sa adlaw nga ang mga anak nga lalake ug babaye nangaon ug nanginum sa vino didto sa balay sa ilang kamagulangan nga lalake, 14Nga miabut ang usa ka sinugo ngadto kang Job, ug miingon: Ang mga vaca gipanagdaro, ug ang mga asno nanagsibsib duol kanila; 15Ug ang mga Sabeohanon mingdasmag kanila, ug kini gikuha: oo, ilang gipamatay ang mga sulogoon sa sulab sa pinuti; ug ako lamang usara ang nakakalagiw sa pagsugilon kanimo. 16Sa diha nga nagsulti pa siya, may lain usab nga miabut, ug miingon: Ang kalayo sa Dios nahulog gikan sa langit, ug nasunog ang mga carnero ug ang mga sulogoon, ug giut-ut sila; ug ako lamang usara ang nakakalagiw sa pagsugilon kanimo. 17Sa diha nga nagasulti pa siya, may lain usab nga miabut, ug miingon: Ang mga Caldeahanon nagbahin sa totolo ka pundok, ug mingdasmag sa camello, ug gidala kini: oo, ug ilang gipamatay ang mga sulogoon sa sulab sa pinuti; ako lamang usara ang nakakalagiw sa pagsugilon kanimo. 18Sa diha nga nagsulti pa siya, may lain usab nga miabut, ug miingon: Ang imong mga anak nga lalake ug ang imong mga anak nga babaye nangaon ug nanginum ug vino sa balay sa ilang magulang nga lalake; 19Ug, ania karon, dihay usa ka dakung hangin nga miabut gikan sa kamingawan, ug gilapdusan ang upat ka ngilit sa balay, ug ang mga batan-on natumbahan niini, ug sila nangamatay; ug ako lamang usara ang nakakalagiw sa pagsugilon kanimo.
20 Unya si Job mitindog, ug gigisi ang iyang bisti, ug gialutan ang iyang ulo, ug mihapa sa yuta, ug misimba; 21Ug miingon siya: Ako hubo nga migula sa tiyan sa akong inahan, ug hubo usab ako nga mopauli didto. Si Jehova mihatag, ug si Jehova mikuha; bulahan ang ngalan ni Jehova. 22Niining tanan si Job wala makasala, wala usab niya butangbutangi si Jehova sa binuang.
►Proofing disabled for this book
► Printer-friendly version


text:
Saturday, June 1, 2013
Kaban ni D_BystandeR: UNSA NA MAN ANG KAHIMTANG KARON SA MGA MANGGUGUBAT SA SULTAN???
It's good the "Sabah case" is mentioned by Atty. Frank Malilong. I, myself, was at a loss as to what happened to the followers of Sultan Kiram Jumalul of Sulu for the last time we knew our Tausog brothers were in the thick of a fight and were slowly decimated in numbers by the Malaysian forces, what with their boats reportedly left in the seashore were being destroyed by the Malaysians to prevent them from escaping "sure death." And not only that, the Philippine Navy in the act of aiding the Malaysian Navy, were stationed in strategic places of the sea in the lookout for possible survivors and escapees from the onslaught suffered by the Tausogs from incessant attacks conducted by the Malaysians.
And some hungry Tausog warriors who luckily escaped to the sea were even reported arrested in the open sea by our very own Navy and imprisoned in some detention camps in the southern archipelago facing charges involving high crimes like illegal possession of firearms, etc." in violation of the election gun ban where the Head of Public Attorneys' Office (PAO) in Manila was reportedly asked to represent them in asking the Department of Justice (DOJ) in their motion filed in court questioning against the imposition of "unreasonably high bail bonds" required for the temporary freedom of the detained impoverished Tausugs.
Was there an arbitrary government clampdown imposed upon our news agencies to silence the truth from coming out as it was already getting unfavorable comments from the public with the way that case was handled? We trust in Atty. Frank's ability to dig deeper into this case. The people wants to know the truth because it involves the lives of our fellow countrymen!
(Bug-os ang pasalamat sa KAHAYAG ngadto sa magtatampo nga si JOHNNY LOVE. Nagtakuban siya sa pangalan, "D_BystandeR". Natawo siya sa Sugbo apan anaa na karon manimuyo sa Illinois sa tinipong nasod sa Amerika. Ang kusog nga koneksyon sa kasayuran pinaagi sa internet kanunayng naghaling sa iyang kadasig pagtuki sa mga nagbukalbukal nga hisgutanan dinhi sa atong nataran. Usa siya ka magsusulat nga gradwado sa kursong komersiyo padulong sa pagka accountant sa University of San Carlos kaniadtong tuig 1961. Nahimo siyang miyembro sa usa ka hugpong sa mga batan-ong magsusulat nga gitawag ug STUDENT PRESS. Nahimo usab siyang Associate Editor sa basahon USC-JPIAN sa tuig 1962-63. Magtatampo usab siya isip magsusulat sa nasudnong magasin, "Philippines Free Press" ug sa mga nag-unang peryodiko dinhi sa dakbayan sa Sugbo sa lunhaw pa ang iyang pangedaron. Nahimo siyang mamumuo sa usa ka pribadong kompaniya sa dakbayan sa Sugbo, ESCAĆO LINES, sulod sa napulo ug duha (12) ka tuig dayon niyang tapon ngadto sa NAPOCOR ug nahimong kawani sa kagamhanan sulod sa bayente dos (22) ka tuig. Niadtong tunga-tungang bahin sa tuig 2000, nilalin siya ngadto sa tinipong nasod sa Amerika ug sulod sa napulo (10) ka tuig, nagtrabaho siya sa buhatan sa kagamhanan sa nasod sama sa UNITED STATES POSTAL SERVICE (USPS). Karon sa pangedaron nga 68, gihuptan gihapon niya ang walay pagkutat nga kadasig ug walay busganan nga kaikag sa pagpaambit sa iyang nahuptang abilidad ug kabatid sa panulat. Dili niya mapugngan ang kaugalingon sa pagpaambit sa iyang mga hunahuna labi na kon molambigit kini ug hisgotanan nga makadani sa iyang mga mata. Makadawat siya sa inyong mga hunahuna mahitungod sa iyang sinulat sa johnnylobedica@yahoo.com)
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text: 1Ug sa human niini, nakita ko ang upat ka manolonda, nga nanagtindog sa upat ka pamag-ang sa yuta nga ginapugngan nila ang upat ka hangin sa yuta, aron dili maghuyop ang hangin sa yuta, ni sa dagat, ni sa bisan unsa nga kahoy. 2Nakita ko, nga misaka ang usa usab ka manolonda gikan sa Silangan, nga adunay patik sa Dios nga buhi: Ug nagasinggit sa hataas nga tingog sa upat ka mga manolonda, nga kanila gihatag ang gahum sa pag-among-among sa yuta ug sa dagat, 3Nga nagaingon: Dili ninyo pag-among-amongan ang yuta, ni ang dagat, ni ang kakahoyan, hangtud nga mapatikan namo ang mga ulipon sa atong Dios diha sa ilang mga agtang. 4Ug nadungog ko ang kapid-an sa mga pinatikan, usa ka gatus kap-atan ug upat ka libo ang mga pinatikan gikan sa tanang mga banay sa mga anak ni Israel: 5Sa banay ni Juda, napulo ug duha ka libo ang pinatikan; sa banay ni Ruben, napulo ug duha ka libo ang pinatikan, sa banay ni Gad, napulo ug duha ka libo ang pinatikan; 6Sa banay ni Aser, napulo ug duha ka libo ang pinatikan; sa banay ni Neptali, napulo ug duha ka libo ang pinatikan; sa banay ni Manases, napulo ug duha ka 1ibo ang pinatikan; 7Sa banay ni Simeon, napulo ug duha ka libo ang pinatikan; sa banay ni Levi, napulo ug duha ka libo ang pinatikan; sa banay ni Issachar, napulo ug duha ka libo ang pinatikan; 8Sa banay ni Zebulon, napulo ug duha ka libo ang pinatikan; sa banay ni Jose, napulo ug duha ka libo ang pinatikan; sa banay ni Benjamin, napulo ug duha ka libo ang pinatikan. 9Sa human niining mga butanga nakita ko, ug ania karon, ang usa ka dakung panon, nga dili maisip ni bisan kinsa gikan sa tanang kanasuran, ug kabanayan ug katawohan ug mga sinultihan, nga nanagtindog sa atubangan sa trono, ug sa Cordero, nga nanagsul-ob sa mga bisti nga maputi nga hatag-as, ug may mga palwa sa ilang mga kamot; 10Ug nanagsinggit sa hataas nga tingog, nga nagaingon; Ang kaluwasan iya sa atong Dios, nga nagalingkod sa trono, ug sa Cordero. 11Ug ang tanang mga manolonda, nga nagaalirong sa trono, ug ang mga anciano, ug ang upat ka mga binuhat nga buhi, ug nanagyaub sila sa atubangan sa trono, ug gisimba nila ang Dios, 12Nga nanag-ingon: Amen: Ang pagdayeg, ug ang himaya, ug ang ka-alam, ug ang pagpasalamat, ug ang kadungganan, ug ang gahum, ug ang kalig-onan, anaa sa atong Dios ngadto sa mga katuigan nga walay katapusan. Amen. 13Ug mitubag ang usa sa mga anciano, nga nagaingon kanako: Kanang mga nasul-oban sa mga bisti nga maputi nga hatag-as, kinsa ba kana sila? Ug diin ba sila gikan? 14Ug ako nag-ingon kaniya: Ginoo ko, ikaw ang nanghibalo. Ug siya miingon kanako: Kana mao sila, ang mga nagagikan sa dagku nga kagul-anan; ug gilabhan nila ang ilang mga bisti nga hatag-as, ug gipaputi nila sa dugo sa Cordero. 15Tungod niini, ania sila sa atubangan sa trono sa Dios, ug siya ginasimba nila sa adlaw ug sa gabii sa iyang templo. Ug ang nagalingkod sa trono, magabuklad sa iyang tabernaculo sa ibabaw nila. 16Dili gayud pagagutomon sila, ni pagauhawon sila, ni pagainitan sila sa adlaw, ni sa bisan unsa nga kainit. 17Kay ang Cordero nga anaa sa taliwala sa trono mao ang ilang magbalantay, ug magamando kanila sa mga tuburan sa mga tubig sa kinabuhi; ug pagapahiran sa Dios ang tanang luha sa ilang mga mata.


text:
Abyad
Ang abyad usa ka matang sa sistema sa pagsulat nga ang matag simbolo alang sa usa ka patingog. Ang magbasa mao na ang mopuno sa mga tukmang katingog. Usa kini ka tawag nga giawhag ni Peter T. Daniels [1] aron sa pagpuli sa duha ka termino nga kapatingogan kun alpabetong patingog kun silabaryo aron pagpasabot sa banay sa mga pagsulat nga gitawag nga Kasadpang Semitikanhon. Ang ubang mga lingwista moapil sa Kasadpang Semitikanhon nga usa ka matang sa alpabeto, samtang ang uban mobahin niini isip usa ka lahi nga sistema sa pagsulat ug ang uban motan-aw niini nga talagsaong matang sa silabaryo. Sa pagkagamit ang mga abjad usahay naa'y pulong nga "alpabeto" sa ilang ngalan sama sa "Pinisyanong alpabeto" ug "Arabikong alpabeto".
Sumala ni Daniels ang mga abjad lahi sa alpabeto sa ilang mga patingog dili mga katingog nga girepresentar sa mga batakang grapemo. Ang abjad nalahi usab sa lain kategorya nga gihimo ni Daniels nga ang mga abugida nga ang katingog nga tingog gipasabot sa ponolohiya ug naa'y mga marka sa katingog sa mga sistema apan kini mga opsyonal lamang ug dili mao ang sagad nga paggamit. Sa abugida ang mga katingog (gawas sa masunod nga katingog) kanunay nga gimarkahan mahimong og diyakritiko, gamayng gitaod ngadto sa letra kun usa ka glipo. Ang ubang mga abugida migamit og nalahi nga simbolo aron pagpugong sa masunod nga katingog aron ang patingog ra ang marepresentar nga tingog. Sa usa ka silabaryo ang grapemo nagpasabot og usa ka kompletong silabiko kun usa ka nag-inusarang katingog kun kombinasyon sa katingog ug usa ngadto sa duha ka mga patingog.
Mga sulod
Etimolohiya[usba | edit source]
Ang kini nga sistema mikuha sa iyang ngalan gikan sa Inarabo nga pulong alang sa alpabeto nga gikan sa unang upat ka mga letra sa Arabikong alpabeto sa labawng daang abjading pagkahan-ay sama sa Kinatsilang pulong nga "alpabeto" nga gikan sa mga ngalan sa unang duha ka letra sa Griyegong alpabeto (alpha ug beta).
Kagikan[usba | edit source]
Ang tanang nailhang abjad sakop sa Semitikanhong banay sa mga pagsulat. Kani nga mga pagsulat gituohang gikan sa Karaang Sinaitikong alpabeto (gibana-banang kaniadto pang mga 1500 BK) nga gituohang gikan sa Ehiptohanong heroglipo. Ang abjad labawng sayon gayod kaysa karaang heroglipo. Ang gidaghanon sa mga glipo gipagamyan samtang nagkadako ang pagkalibog ini.
Ang unang abjad nga mikatap ang paggamit mao ang Pinisyanong abjad. Lahi sa mga uban nga pagsulat niadtong panahona sama sa Kuniporma ug Ehiptohanong heroglipo, ang Pinisyanong pagsulat naglangkob lamang ug duha ka dosena ka mga simbolo. Kini nakapahimo sa pagsulat nga daling kat-onon ug ang mga Pinisyanong mga magpapatigayon magdala ining pagsulat bisan asa sila moadto. Maong ang Pinisyano nakapamugna og mga lain-laing mga sistema sa pagsulat sama sa Griyegong alpabeto ang unang "tinuod" nga alpabeto, ug ang Aramiko nga usa ka labing ginamit nga abjad. Ang Griyegong alpabeto nausab ug giusab nga nahimong mga makabag-ong kasadpanong mga alpabeto sama sa Linatin ug Siriliko samtang ang Aramiko nahimong ginikanan sa mga bag-ong abjad ug mga abugida sa Asya.
Ang Aramiko mikatag sa Asya ug naabot sa Indiya nga nahimong Brahmi nga mao ang gininkanan nga abugida sa kasagarang makabag-ong mga Indiyano ug Habagatang Sidlakang Asyang mga pagsulat. Sa Tunga-tungang Sidlakan ang Aramiko ang hinungdan sa pagbutho sa Hebreyo ug Nabateyanong abjad nga mao-mao gihapon og porma sa Aramikong mga titik. Dili pa klaro kon ang Arabikong abjad gikan ba sa Nabateyano kun sa Syriac.
Dili hingpit nga mga abjad[usba | edit source]
Ang mga "dili hingpit" nga mga abjad naay mga sulat alang sa katingog, opsyonal nga diyakritiko alang sa katingog kun ang duha. Ang tawag nga "hingpit" nga abjad nagpasabot sa ma pagsulat nga walay ilhanan alang sa mga katingog. Hinuon kadaghanan sa makabag-ong mga abjad sama sa Arabiko, Hebreyo (bisan ang Karaang Hebreyo usa ka hingpit nga Abjad), ang Aramiko ug Avestano, mga "dili hingpit" nga mga abjad, naa usab silay mga ilhanan sa ubang mga katingog nga poneo. Usa ka panaglitan sa hingpit nga abjad mao ang Pinisyano.
Pagpuno og mga katingog[usba | edit source]
Sa mga ika9 nga gatos ka tuig, ang mga Griyego migamit sa Pinisyanong pagsulat alang sa ilang kaugalingong pinulongan. Ang ponetikanhong istruktura sa Grinyegong pinulongan nakahimo'g daghang kalibog kon ang mga katingog dili ipakita, maong ang pagsulat giusab. Wala nila kinahanglana ang mga titik sa gutural nga mga tingog nga gigunitan sa aleph, he, heth kun ayin, mao nga kining mga simboloha gigamit aron sa mga katingog. Ang mga titik nga waw ug yod gigamit usab. Ang Grinyegong alpabeto nahimo nga unang "tinuod" nga alpabeto.
Ang mga abugida milambo gikan sa laing pamaagi. Ang batakang patingog nga simbolo mao ang giisip nga naay madawat nga "a" nga katingog. Mga timailhan sama sa gagmayng linya ang gitaod sa lain-laing dapit sa batakang titik aron sa pag-usab sa katingog. Sa niining paagiha, ang Habagatang Arabikong alpabeto nausab og mahimong Ge'ez nga alpabeto kaniadtong mga ikalima nga gatos ka tuig BK ug ikalima ka gatos ka tuig. Usab kaniadtong ika3 nga gatos ka tuig BK, ang Brāhmī nga pagsulat nahimo gikan sa Aramiko nga abjad.
Mga prinsipolo sa abjad[usba | edit source]
Ang abjad nga pamaagi sa pagsulat nahiangay agayod sa batadilan-ong pagkamugna sa mga pinulongan gigamit pagsulat ini. Kini tungod kay ang mga pulong sa maong mga pinulongana gikan usa ka pulong nga nagsakop sa mga (kasagaran) tulo ka mga patingog, ang mga katingog gigamit aron pag-ila og kausaban sa ulahing bahin sa pulong kun mga kinuhang porma. Sama na lang sa Arabikong ugat nga ذبح(moalay) mamahimong mausab ang porma sama sa ذَبَح(siya mialay (lalake)), ذَبَحْتَ(ikaw(panlalakeng inusara) mialay), ذَبَّح (siya miihaw), يُذَبَّح (moihaw siya(lalake)), ug مَذْبَح (ihawan)
Susamang konsepto[usba | edit source]
Daghang mga dili Semitikanhong pinulongan sama sa binisaya ang mamahimong masulat nga walay katingog, apan kon susama sa iningles lisod bisan daghan sa mga pulong ang mabasa. Daghang mga Uropanhong mga pinulongan ang mawagtangan og batadilan-ong kahibaloan sama sa gender, case, ug/kun number.
Reperensya[usba | edit source]
- Wright, W. (1971). A Grammar of the Arabic Language, 3rd ed., Cambridge University Press, v. 1, p. 28. ISBN 0-521-09455-0.
Sumpay sa gawas[usba | edit source]
- ↑ Daniels, Peter T., et al. eds. The World's Writing Systems Oxford. (1996), p.4.


text:
Adolf Hitler
thumb|250px|right|Si Adolf Hitler.(Hulagway gikan sa Arkibo Pederal sa Alemanya)
Si Adolf Hitler (Abril 20, 1889 - Abril 30, 1945) usa ka Alemang politiko kinsa nangulo sa Nasodnong Sosyalistang Partido sa mga Mamumuong Aleman. Siya nahimong Chancellor sa Alemanya (1933-1945) ug Führer sa Alemanya (1934-1945).
Human ang Gubat Kalibotanon I, ang Partidong Nazi nakakuha'g gahom sa panahon sa krisis didto sa Alemanya pinaagi sa paggamit sa nasyonalismo, antisemitismo, antikomunismo, propaganda, ug sa karismatikong oratoryo ni Hitler. Gipadakop ug gipapatay sa mga Nazi ang kadaghanan sa ilang mga kaaway, giusab ang pang-estadong ekonomiya, girearmahan ang kasundalohan (Wehrmacht), ug nagtukod og usa ka totalitaryano ug pasistang diktadorya. Gisulong ni Hitler ang mga polisiya nga ang tumong mao ang pagkuha og Lebenstraum. Ang pagsulong nila sa Poland niadtong 1939 maoy nagtukmod sa mga imperyong Briton ug Pranses sa pagdeklara og gubat batok sa mga Aleman, nga epektibong nakasugod sa Gubat Kalibotanon II.
Ang mga Gahom nga Axis misakop sa dakong bahin sa Mainland nga Uropa, ug yoko yoko pipila ka bahin sa Aprika ug sa Asya. Gidungan ni Hitler sa gubat ang usa ka programa sa Henosidyo batok sa katawhan nga ilang giila isip "dili maayo", kasagaran mga Hudiyo, nga gipangpatay sa gitawag nga "Holokosto". Apan napildi sila sa mga Alyado. Sa pagka-1945 na, guba na kaayo ang Alemanya, ug busa nahugno ang paglaom ni Hitler nga makatukod ug usa ka dakong Nazi nga Imperyo. Sa kataposang mga adlaw sa gubat niadtong 1945, samtang gialirongan ang Berlin sa Pulang Kasundalohan sa Unyong Sobyet, gipakaslan ni Hitler si Eva Braun. Wala mag 24 ka oras human niadto, ang duha nagpakamatay sila didto sa Führerbunker.
Mga sulod
- 1 Unang mga tuig
- 2 Pagsulod sa politika ug militar
- 3 Kinabuhi sulod sa politika
- 4 Pagtangtang sa uban pang mga limit
- 5 Ikatulong Reich
- 6 Gubat Kalibotanon II
- 7 Mga reperensya
Unang mga tuig[usba | edit source]
Ang iyang banay[usba | edit source]
Atong mabantayan nga ang rehime ni Hitler naghatag og dakong importansya sa kaagi sa banay, kasagaran gani nahabutang sa kuyaw nga sitwasyon tungod niini. Apan ang iyang banay mismo adunay libog nga kaagi, ug kini pirming naghatag og ka-uwaw ug kabalaka kaniya.
Ang iyang amahan, si Alois, natawo niadtong 1837. Siya anak sa gawas ni Maria Anna Schicklgruber, ug wala mailhan ang iyang amahan. Si Maria Anna giingong nagtrabaho kaniadto alang sa usa ka hudiyong banay, ang mga Frankenberger. Tungod niini daghang mga kaaway sa politika ug ideyolohiya ang nag-ingong hudiyo ang nakabuntis kang Maria Anna, ug busa adunay dugong hudiyo si Hitler. Apan wala pa kini mapamatud-i.
Sa singko anyos pa lamang si Alois Hitler, gipakaslan ni Maria Schicklgruber si Johann Georg Hiedler, kinsa mibalhin didto. Busa, aduna nay ama-ama si Alois. Milungtad ang maong kaminyoon og lima ka tuig. Sa napulo na ang panu-igon ni Alois, mibalhin siya pagpuyo sa uma sa iyang tiyo, si Johann Nepomuk Hiedler. Sa pagka trese anyos na niya, mi-adto siya sa Vienna aron motrabaho isip tig-ayo og sapatos, ug pakahuman misulod sa gobyerno sa Austria isip usa ka ubos nga opisyal sa Aduwana. Sa tuig 1875, na-promote siya isip Senior Assistant Inspector, usa ka dakong butang nga ikagarbo alang sa kanhi mag-uuma.
Naanad na si Alois nga gamiton ang apelyido sa iyang inahan, ang Schicklgruber, ug busa siya gitawag nga Alois Schicklgruber. Apan human sa iyang maayong estado sa trabaho, nangayo siya sa pagtugot nga gamiton ang aeplyido sa iyang ama-ama, ang Hiedler. Mi-adto siya sa kura paroko sa Döllersheim, ug misulti nga ang iyang tinood nga amahan mao si Johann Georg Hiedler. Aduna siyay gipresentar nga mga testigo, pipila kanila mga miyembro sa banay'ng Hiedler. Misugot ang pari, apan sa pagbutang sa rehistro "Hitler" ug dili "Hiedler" ang gibutang. Mahimong ang klerk maoy nag-usab niini, tungod kay aduna man kaniadto'y estandardisasyon sa espeling sa mga pangalan.
Niadtong 1885, human ang pipila ka relasyon ug duha ka natapos nga kasal, gipakaslan sa biyudong Alois Hitler, 48, ang buntis nga Klara Pölzl, 24, apo sa iyang tiyong si Johann Nepomuk Hiedler. Tungod sa iyang claim nga biyolohikal niyang amahan si Johann Georg Hiedler, iyang pag-umangkon si Klara (apan sa pagkatinuod, kini sa pangalan ra, ug dili biyolohikal). Busa nangayo siya'g espesyal nga pagtugot alang sa kasal gikan sa Simbahang Romano Katoliko.
Nanganak si Klara og duha ka lalaki ug usa ka babaye, apan ang tulo namatay. Ang iyang ikaupat nga anak natawo nga himsog, lahi sa unang tulo. Kining ika-upat nga anak mao si Adolf Hitler.
Pagkabata ni Hitler[usba | edit source]
Natawo si Adolf Hitler sa Braunau Am Inn, Austria, niadtong Abril 20, 1889. Tungod sa kahadlok nga maparehas siya sa iyang unang tulo ka igsoon, kinsa nangamatay, siya gihatagan og dakong pagbantay ug pag-amoma sa iyang inahan. Siya gibunyagan isip Katoliko. Si Adolf giaangga-an og Adi.
Niadtong 1895, adunay duha ka dagkong butang ang nahitabo kang Hitler. Una, nawala na ang iyang panahon sa lingaw-lingaw tungod sa iyang pagsulod sa elementarya. Ikaduha, miretiro na ang iyang amahan human ang pipila ka tuig sa serbisyong sibil. Kini nagpasabot og dobleng panahon sa disiplina ubos sa iyang mga magtutudlo sa eskwelahan, ug sa iyang amahan sa balay. Ang iyang amahan, karon 58 na, naanad na sa iyang awtoritaryanong paamagi sa iyang pagserbisyo sibil, naanad siya sa pagmando ug sa pagtuman gayod niini sa iyang mga gimando-an. Karon, gusto niyang buhaton usab kini sa iyang mga anak. Ang ilang banay kaniadto nagpuyo sa usa ka gamay'ng uma duol sa Linz, Austria. Ang mga bata adunay mga buluhatong pang-uma inig uli nila human sa klase. Nanganak ang inahan ni Adolf og laing duha ka bata, si Edmund Hitler ug si Paula Hitler.
Isip kamaguwangang anak, gidala ni Alois Hitler, Jr., 13 anyos, ang istriktong didiplina ug pipila ka kalagot sa iyang amahan; apil na niini ang mga pamalikas ug pipila ka okasyon sa pagpamunal. Usa ka tuig human niadto, sa pagka-14 na niya, milayas siya, ug dili na gayod niya makit-an pa ang iyang amahan. Kini maoy nagbutang sa batang Adolf, 7 anyos, isip mopuli sa mao gihapong pagtratar.
Mibalhin ang pamilya gikan sa uma ngadto sa Lambach, Austria. Para kang Adolf, kini maoy pagkatapos sa mga buluhatong pang-uma, ug dugang oras para sa paglingaw-lingaw. Aduna didto'y usa ka karaang monasteryong Benidiktino nga Katoliko. Ang maong monasteryo adunay daghang mga dekorasyon nga kuros, ug mga swastika. Si Adolf, kinsa pirming tig-adtoan alan sa iyang pag-eskwela, makakita sa maong mga swastika kada-adlaw. Ang maong mga dekorasyon gibutang pa niadtong 1800 sa pamunong monghe isip personal nga kalingawan, tungod kay ang pangalan sa maong monghe kapareho man og paglitok sa pulong Hakenkruez, inaleman sa swastika. Maayo ang grado ni Adolf sa eskwelahang monasteryo, ug aktibo usab siya sa simbahan. Mi-apil siya sa choir sa maong monasteryo. Giingon usab nga ang iyang kasinati-an sa mga seremonyas nga Katoliko, ilabi na ang mga taas nga misa (high mass), maoy iyang gisunod sa mga rali nga Nazi.
Niadtong 1898, mibalhin ang mga Hitler didto sa Leonding, Austria. Sila mipuyo sa usa ka gamay'ng balay, tupad sa minteryo sa lungsod. Didto mipanaw si Edmund Hitler, usa ka kamatayon nga naka-uyog sa banay, ilabi na kang Adolf.
Pagtungha sa sekondarya[usba | edit source]
Nahuman ang mga tuig ni Adolf Hitler sa elementarya, busa kinahanglan na siya motungha sa sekondaryang eskwelahan. Si Adolf nagdamgo kaniadto nga mamahimong usa ka inilang pintor, busa gusto siyang mosulod sa klasikal nga eskwelahan. Apan gusto sa iyang amahan nga mosunod si Adolf sa iyang karera sa serbisyong sibil. Kay walay mahimo, misunod si Adolf ug misulod sa tunghaang teknikal sa Linz niadtong 1900. Sa iyang pagbalhin didto, daghang mga bag-ong butang ang nahitabo kang Hitler. Migrabe ang iyang pagrebelde sa iyang amahan, tungod kay gusto man gihapon niyang mahimong usa ka pintor, inay ang kinabuhi sulod sa opisina isip opisyal sa aduwana.
Didto usab sa Linz napukaw ang nasyonalismong Aleman ni Adolf Hitler. Ang Linz usa ka dakbayan nga duol sa utlanan sa Austria ug Alemanya. Daghang lumolupyo didto ang nag-isip sa ilang kaugalingon isip Aleman-Austriyano. Bisan tuod sila anaa ubos sa mga monarkong Hapsburg, sila anaay pagsalig ug pag-unong sa Imperyal nga Alemanya ubos sa banay'ng Hohenzollern, ug sa iyang Kaiser. Si Adolf, uban sa iyang mga higala didto, pirming morebelde sa Monarkiyang Austriyano pinaagi sa pag-awit sa "Deutschland Uber Alles", inay ang imperyal nga awit sa Austriya. Posible nga kini usa ka pamaagi sa iyang pagrebelde sa iyang amahan, kinsa miserbisyo kaniadto sa dakong pag-unong isip ahente sa aduwana sa imperyo sa Austriya.
Apan, nahunong ang iyang pagrebelde niadtong Enero 3, 1903, tungod sa kamatayon sa iyang amahan. Ang maong kamatayon maoy naghatag kaniay sa kagawasan nga matuman ang iyang mga damgo isip pintor. Aduna usab siyay'y nadawat nga mga pensyon. Apan, kay nawad-an man ug tigdisiplina kaniya, mi-ubos ang iyang mga grado ug ang iyang kina-iya sa iyang pag-eskwela. Iyang gikontrahan ang tang magtutudlo, usahay iya pa ganing bugal-bugalan. Apan adunay usa ka magtutudlo nga dako ang iyang pagtahod &emdash si Dr. Leopold Pötsch, ang iyang maestro sa kasaysayan. Si Pötsch maoy mipukaw sa iyang nasyonalismong Aleman.
Wala mahuman ni Adolf ang iyang sekondaryang pagtuon. Sa edad 16, mibiya siya siya sa eskwelahan, ug misaad nga magkat-on sa iyang kaugalingong pamaagi.
Pagsunod sa dalan sa arte[usba | edit source]
Human sa iyang pagbiya sa sekondarya, iyang gihurot ang iyang panahon sa katapol ug personal nga lingaw-lingaw. Gi-aghat siya sa iyang inahan nga mangitg trabaho, apan wala niya kini sunda.
Dako usab ang panahon nga gitagana ni Hitler alang sa pagtuong personal, ilabi na sa natad sa kasaysayang Aleman ug sa mitolohiyang Nordiko. Siya pirming manghuwan og mga libro ug ubang basahon aron iyang tun-an kadagabi-i, uban sa iyang pagdrowing-drowing. Niadtong 1906, sa edad 17 anyos, mi-adto si Hitler sa Vienna, ang kapital sa imperyo, ug usa ka sentro sa arte ug arkitektura. Misulay siya sa pagtan-aw sa galeriya sa mga pinintal sa mga inilang pintor, apan inay mga painting sa sulod, ang arketektura sa gawas ang nakakuha sa iyang atensyon.
Sa iyang pag-adto, misulay siya pagsulod sa Academy of Fine Arts sa Vienna, apan wala siya dawata. Gisultian nila si Hitler nga dili siya maayo sa pagpintal, apan ang iyang talento anaa sa arkitektura. Human sa rekomendasyon sa akademiya, nakaamgo usab si Hitler sa maong talento, gani, human ang pagbasay-bansay, mahimo niyang drowingon ang usa ka edipisyo gamit lang ang iyang panumduman.
Misulay na usab siya og sulod sa eskwelahang aritektural sa maong akademiya, apan wala siya dawata tungod sa iyang hagbong nga mga grado sa sekondarya. Nagmagul-anon si Hitler, busa mi-uli siya sa Leonding. Sa iyang pag-abot, misamot ang kaguol sa dihang nahibalo-an niya ang kondisyon sa iyang inahan.
Ang inahan ni Hitler nga si Klara nakit-ang adunay kanser sa suso. Niining panahona, usa ka hudiyong doktor nga si Edward Bloch ang nagtambal kaniya. Human tantangi sa usa ka suso, daghang mga desperadong pamaagi sa pagtambal ang iyang gihatag kang Klara, aron lamang maayo kini. Apan, taliwala sa kasadya sa pasko, mipanaw siya niadtong Disyembre 21, 1907. Gilubong si Klara Hitler sa Leonding, tupad sa lubong ni Alois Hitler, iyang bana, ug ni Edward Hitler, ang manghod ni Adolf.
Kalisod didto sa Vienna[usba | edit source]
Mibalik si Hitler sa Vienna aron padayonon ang iyang damgo alang sa arte. Misulay siya pagsulod pag-usab sa Akademya sa Arte, apan gibalibaran siya sa ikaduhang higayon. Niining tungora, nahurot na ang iyang kuwarta tungod sa iyang pagkawalay trabaho. Tungod sa maong kawad-on, mi-adto siya sa balay sa mga walay puloy-anan, ug nag-agad sa mga rasyon sa mga madre sa usa ka duol nga kumbento.
Aron mapagaan ang iyang sitwasyon, siya nagtrabaho isip pintor og mga postcards nga iyang gibaligya sa mga negosyante ug mga turista. Kasagaran sa maong mga negosyante mga hudiyo, ug sa maon pagbaligya, siya gitabangan ni Josef Neumann, usa usab ka hudiyo nga iyang gi-amigo. Aduna usab siya'y nahigala, si Reinhold Hanish, kinsa nahimo usab nga ahente sa iyang mga postcards. Apan nagkasungi sila Hitler ug Hanish tungod sa dili maayo nga batasan ni Hitler; gani niadtong 1938, human mikomento si Hanish bahin sa batasan ni Hitler sa naa pa sila sa Vienna, gipapatay siya sa mga bata-bata sa Führer.
Mahilig si Hitler sa pagbasa, ug kun adunay makit-ang mga bashon iya kining kuha-on. Anaa siya'y kuryoso apan dili akademikal nga pangisip. Sa natad sa pilosopiya, iyang paborito ang mga sinulat nila ni Nietzsche, Hegel, Fichte, Treitschke, ug ni Houston Stewart Chamberlain. Ang sagol-sagol nga mga pilosopiya ug mga politikal nga ideyolohiya maoy nagporma sa iyang rasista, nasyonalistiko, ug anti-semitikong pagtan-aw sa kinabuhi. Napukaw ang iyang mga anti-Semitikong panghuna-huna didto sa Vienna, human makit-an ang mga kalihukan sa Nasyonalistang Pan-Aleman ug sa Kristiyanong Partido Sosyal, mga inilang pundok nga anti-Semitiko ug mga nasyonalista. Ang Vienna, usa ka dakbayan sa duha ka milyon, adunay hapit 200,000 ka mga Hudiyo. Ang balay sa mga pobre nga gipuy-an ni hitler kaniadto anaa usab duol as komunidad sa mga Hudiyo, kinsa pirmi niyang makit-an kada-adlaw. Ang mayor usab sa Vienna, si Karl Lueger, usa ka inilang kaaway sa mga Hudiyo, kansang mga diskurso ug mga propaganda nakakuha sa respeto ni hitler.
Apan niadtong panahona, wala pa niya gipagawas ang iyang mga anti-Semitikong ideya, tungod sa iyang pinansyal nga relasyon sa mga hudiyo. Gani, suod pa gihapon sila ni Josef Neumann, kinsa nagpabilin sa pagbaligya sa iyang mga postcards.
Pagsulod sa politika ug militar[usba | edit source]
Unang Gubat Kalibotanon[usba | edit source]
Niadtong 1913, natuman ang damgo ni Hitler nga makatungtong sa "Tinood nga Alemanya", sa dihang mibalhin siya sa Munich. Bag-o pa lamang nadawat ni Hitler ang kataposang bahin sa habilin sa iyang amahan, ug mao kini ang iyang gigasto sa plete ug ubang bayranan. Mibalhin si Hitler sa Munich aron maka-ipsot sa pinugos mga pagserbisyo sa Kasundalohan sa Austriya, aron dili siya maka-alagad sa imperyo nga wala niya mahimut-i. Apan gigukod siya sa awtoridad sa Austriya. Aron dili siya mabilanggo tungod sa pagbiya sa serbisyo militar, mihatag siya og usa ka sulat aro mangayo'g pasaylo. Gipasaylo hinoon siya ug gipakuha'g pisikal nga eksaminasyon alang sa pagrekrut, apan sayon ra kaayo ni niyang gihagbong. Busa, gibiyaan siya sa awtoridad.
Mi-ulbo ang Unang Gubat Kalibotanon niadtong 1914. Sa edad 25, wala maglangay si Hitler sa pagsulod sa kasundalohan sa Alemanya, kinsa hagbay na niyang gustong serbisyohan. Sa mga dapit ug mga sangka nga iyang na-apilan, suwerte siyang wala makakuha og grabeng samad o sakit. Didto siya nagpakita og tumang ka-isog. Tungod niini, si "Korporal Hitler" gibutang sa serbisyo isip mensahero, siya maoy magdala'g mga mensahe pabalik gikan sa mga komander sa luyo ngadto sa mga tropa sa atubangan sa prente.
Niadtong Oktubre 7, 1916, nahurot ang suwerte ni Hitler sa dihang nasamdan siya sa tiil sa iyang pag-apil sa Sangka sa Somme. Na-ospital siya, ug sa pagkaayo niya, mipahulay una siya sa Berlin. Didto siya natingala, ug nasuko, sa dakong sintimiyento sa katawhan nga supak sa gubat. Kini iyang gibasol sa mga Hudiyo. Aron mapalayo sa mga sibilyang wala ganahi sa gubat, mibalik siya sa prente.
Niadtong Agosto sa 1918, nakadawat siya ug Puthaw'ng Kuros unang klase. Sa dili masabot nga pamaagi, usa ka Hudiyo ang mirekomenda kang Hitler para makadawat siya sa medal. Kini nga kamatuoran iya rang tago-an sa pagsulod unya niya sa politika.
Sa ulahing bahin sa gubat, hinay-hinay'ng napildi ang Alemanya, usa ka kamatuorang nakapaguol kang Hitler. Tungod niini, misamot ang iyang pagbasol sa mga Hudiyo , ug apil na ang mga komunista. Niadtong Oktubre sa 1918, temporaryo siyang nabuta tungod sa atake sa chlorine sa mga Briton didto sa Ypres. Didto siya gi-ospital sa Germany. Niadtong Nobyembre 10, 1918, nadawat niya ang balita &emdash ang kaiser ug ang banay'ng Hollenzollern nahugno na. Napildi na ang Alemanya, ug usa na kini ka republika.
Dakong sagpa, alang kang Hitler, ang gipirmahang Kasabotan sa Versailles. Dinhi gilimitahan ang kasundalohan sa Alemanya, ug gipabayad kini sa dagko, gani dili mabayran, nga mga reparasyon sa guabt. Alang sa mga nasyonalistang Aleman, usa kini ka dakong insulto. Daghan, ilabi na sa kasundalohan, ang nagtuo nga kini usa ka "pagbudhi" sa mga politikong ilang gitawag og mga "Nobyembreng Kriminal".
Wala usab makadawat ang mga tawo sa ideya sa Republika, inay imperyo sa panahon sa mga kaiser. Kagubot ang misugat sa mga sundalong mibalik gikan sa panggubatan, kinsa walay trabahong nakit-an. Aron mapakalma ang sitwasyon, nagkasabot ang bag-ong gobyerno ug ang kasundalohan nga dili buwagon sa awtoridad ang hirarkiya sa militar, ilis sa suporta niini ug pagtabang sa paghunong sa kagubot.
Alang kang Hitler, siya nagpabilin sa kasundalohan isip impormante. Iyang isumbong ang mga Marxista nga anaa sa ilang baraks, kinsa pandakpon dayon. nahimo siyang usa ka espiya sa militar, ug daghan usab ang iyang napadakop ug napapatay.
Human sa iyang pag-espiya, gipadala siya sa Unibersidad sa Munich aron mo-indoktrina sa mga bag-ong sulod sa kasundalohan. Maayo siyang mosulti, ilabi na kung anti-Semitismo na ang istoryahan. Kini nga talento maoy nakakuha sa atensyon sa iyang mga dako-dako, ilabi na ni Karl Mayr. niadtong 1919, si Hitler gitahasan aron mo-lecture sa mga mibalik nga piniriso sa gubat nga Aleman, iya silang gitudlo-an sa kakuyaw sa komunismo ug pasipismo. Pirmi usab niayang basolon ang mga Hudiyo, usa ka buhat nga giganahan sa mga naminaw kaniya, mga tawo nga nangita'g mabasol sa ilang kapildihan.
Kinabuhi sulod sa politika[usba | edit source]
Partido sa mga Mamumuong Aleman (Deutsche Arbeiterpartei o DAP)[usba | edit source]
Niadtong 1919, gisugo si Adolf Hitler isip usa ka Verbindungsmann (espiya sa kapulisan) sa pag-imbestigar sa usa ka gamay'ng pundok sa mga mamamuo, ang Partido sa mga Mamumuong Aleman. Ang ilang paggamit sa pulong "mamumuo" maoy nakakuha sa atensyon sa mga dako sa kasundalohan, kinsa niadtong panahona nakigbisog batok sa mga komunista. Busa, mi-apil si Hitler sa ilang panagtigom. Didto niya nailhan si Anton Drexler, usa ka tawong anti-Semitiko, nasyonalita, anti-Kapitalista, ug anti-Marxista. Ang iyang mga pilosopiya ug mga pagtulon-an maoy nakadasig kang Hitler.
Didto usab nailhan ni Hitler si Dietrich Eckart, kinsa maoy nahimong usa sa iyang mga "magtutudlo". Siya maoy usa sa mga nagtudlo kang Hitler unsaon pagtabi atubangan sa mga tawo, ug usab sa maayong panapot. Iya siyang gipasalamatan sa iyang ikaduhang bolyum sa Main Kampf.
Gi-discharge si Hitler gikan sa kasundalohan niadont Marso 1920, ug uban sa pagdasig sa iyang kanhi mga dako-dako sa kasundalohan, nahimong mas-aktibo si Hitler sa mga bulohaton sa partido. [1]. Sa Pebrero sa 1921, gipahigayon ang usa ka dakong rali didto sa Munich, diin midiskurso si Hitler atubangan sa hapit unom ka libo ka mga tawo. Aron mahibaloan ang maong rali, nagpadala siya ug duha ka trak nga puno sa mga miyembro sa partido, kinsa nagwara-wara sa mga swastika, ug nagdala ug mga imbitasyon alang sa rali.
Ang partido (gitawag ug DAP sa Inaleman nga pangalan niini) anaa mahisentro sa Munich, kaniadto usa ka siyudad nga puno ug mga nasyonalita ug mga anti-Semitko nga mga grupo. Wala magdugay, na-ilado si Hitler ug ang iyang grupo isip usa ka "dalan" alang sa ilang mga sentimyento batok sa mga Hudiyo ug sa gobyerno. Sa ting-init niadtong 1921, mibisita si Hitler sa Berlin aron bisitahon ang pipila ka mga pundok nga nasyonalista. Apan sa iyang pagbiya, adunay kagubot nga mi-ulbo sulod sa DAP.
Ang partido gipadagan sa usa ka komite nga ehekutibo, kansang mga orihinal nga miyembro wala mahimuot sa "diniktador" nga mga pamaagi ni Hitler. Busa, naglaraw sila nga pakana-ugon si Hitler sa iyang pwesto sa partido. Mibalik pagdali si Hitler sa Munich, ug mipresentar gidayon sa iyang sulat alang sa resignasyon niadtong Hulyo 11, 1921. Diha-diha, naka-amgo sila nga mawala usab ang partido kung mawala si Hitler. Mihatag dayon si Hitler og usa ka kondisyon aron siya mobalik &emdash ang pagbaton og mga gahom nga diktadoryal.
Ang komite mipahigayon dayon og usa ka eleksyon kun mosugot ba sila sa kondisyon ni Hitler. 543 ka miyembro ang mi-uyon, batok sa usa ka supak. Sa misunod nga panagtigom niadtong Hulyo 29, 1921, gitawag si Hitler isip Führer sa partido. Gibag-o na sab ang pangalan sa partido, gikan sa Partido sa mga Mamumuong Aleman, ngadto sa Nasudnong Sosyalistang Partido sa mga Mamumuong Aleman (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), o mas inila isip Partidong Nazi.
Ang talento ni Hitler sa pagdiskurso maoy dakong "asset" sa partido. Ang iyang mga unang sumusunod mao sila si Rudolf Hess, kanhi pilotong si Hermann Göring, ug ang sundalong kapitan nga si Ernst Röhm, kinsa nahimong lider sa organisasyong paramilitar sa partido, ang SA (Sturmabteilung, o "Dibisyon sa Bagyo"). Nakuhsa usab ni Adolf Hitler ang suporta ni Heneral Erich Ludendorff, usa ka inilang beterano sa Gubat Kalibotanon I.
Ang Putsch sa Imnanan[usba | edit source]
Dinasig niining maong suporta, gisulayan ni Hitler ang gahom sa iyang partido. Iyang gilaraw ang usa ka kudeta (putsch), diin iyang gigamit si Ludendorff isip prente sa iyang mga aktibidades. Una nang gisundog sa mga Nazi ang uniporme, mga saludo ug ubang tima-ilhan sa mga Pasista sa Italya. Gusto usab ni Hitler nga sundon ang malamposong "Martsa sa Roma" ni Mussolini, diin na-ilog niini ang gahom didto sa Italya.Niadtong Nobyimbre 8, 1923, gisulong ni Hitler ug sa SA ang usa ka publikong pangtigom nga giulohan ni Gustav von Kahr, ang pamuno sa Bavaria, sa usa ka imnanan didto sa Munich. Gideklara ni Hitler nga nagtukod sila og usa ka bag-ong gobyerno. Iyang gidemanda kang Kahr, kinsa gitutokan niya'g pusil, ang iyang suporta ug ang pagtabang sa lokal nga militar. Misugot si Kahr pag-una. Sa misunod nga adlaw, mimartsa si Hitler ug ang iyang mga sumusunod ngadto sa Ministeryong Panggubat sa Bavaria, aron ma-ilog ang gahom. Kini unta maoy unang lihok alang sa iyang giplano nga "Martsa sa Berlin", apan gihunong sila sa mga pulis. Unom ka mga Nazi ang namatay.
Gidakp si Hitler, ug siya gipulihan ni Alfred Rosenberg isip temporaryong lider sa partido. Sa pagkawala sa ilang pamuno, nagkabuwag-buwag ang partido. Siya gikasohan ug "taas nga treason". Apan sa paghusay niining kasoha, gihatagan siya sa huwes (kinsa usa ka dumadapig sa partido) ug hapit walay kataposang panahon aron motabi. Gisibya usab sa tibuok Alemanya ang maong mga diskurso sa paghusay, busa nahimong usa ka inilang personalidad si Hitler sa tibuok Alemanya. Niadtong Abril 1, 1924, gisentensyahan siya og lima ka tuig sa pagkabilanggo didto sa Bilanggoan sa Landsberg. Apan niadtong Disyembre, 1924, gibuhi-an siya human ang pardon.
Mein Kampf[usba | edit source]
Samtang naa sa bilanggoan, gidiktar ni Hitler ang Mein kampf (Akong pakigbisog, orihinal nga gipanganla'g "Upat ka Tuig sa Pakigbisog batok sa mga Bakak, Kabuang, ug Katalaw) ngadto sa iyang sekretarya nga si Rudolf Hess. Ang libro usa ka awtobiyograpiya ug eksposisyon sa iyang ideyolohiya ug mga pagtulon-an. Gimantala kini sa duha ka bolyum, una niadtong 1925, ug ang ikaduha niadtong 1926. 240,000 ka kopya ang nahalin niadtong 1925 hangtod 1934. Sa pagkatapos sa gubat, hapit 10 milyones ka kopya ang nahalin, kadaghanan napunta ngadto sa mga bag-ong kasal ug mga sundalo, kinsa gihatagan og libre nga kopya niini.
Dako ang nakuwarta ni Hitler sa iyang libro. Ang mga nazi, sa ilang bahin, nag-isip sa Mein Kampf isip "Bibliya" sa ilang partido.
Pagbangon sa Partido[usba | edit source]
Sa panahon sa pagbalik ni Hitler gikan sa bilanggoan, mikalma na ang politikanhong sitwasyon sa Alemanya. Maayo na ang dagan sa ekonomiya, ug daghan na ang kontento sa gobyerno. Apan dili kini maayo alang kang Hitler, kinsa nangita'g mga paagi alang sa pag-ulbo og bag-ong rebolusyon.
Tungod kay dili pa man mahimong mamulong si hitler sa mga publikong panagtigom, iyang gitudlo si Gregor Strasser, kinsa napili didto sa Reichstag, isip Reichsorganisationsleiter. Iya siyang gihataga'g awtoridad aron magtukod ug mga sanga sa partido didto sa amihanang Alemanya. Si Strasser, inubanan sa iyang manghod nga si Otto Strasser ug ni Joseph Goebbels, miliko sa mas independenteng dalan. Ang ilang natukod nga pundok, ang Arbeitsgemeinschaft der Gauleiter Nord-West, nahimong oposisyon na hinuon sa partido ni Hitler. Apan napildi ra hinuon ni Hitler ang maong paksyon human ang Komperensya sa Bamberg niadtong 1926, kanus-a midapig si Joseph Goebbels kang Hitler.
Human niining maong kasinati-an, mas gi-centralize ni ni Hitler ang partido, ubos sa iyang Führerprinzip (Prinsipyo sa Pagkalider). Ubos niining prinsipyoha, ang mga lider dili pili-on sa ilang miyembro, kun dili itudlo sa ilang mga labaw. Ang maong mga lider makadawat ug binuta nga pagsanong sa ilang mga miyembro, apan sila usab dili makakwestyon sa ila usab mga mga labaw. Ang sistema sa pagmando anaa sa direksyon nga gikan sa babaw ngadto sa ubos.
Human mapakyas sa pagkuha sa gahom gamit ang kudeta, mibalhin sa Hitler sa "legal" nga mga pamaagi. Kini nagpasabot nga ang partido mopilit unsa sa mga balaod sa Republikang Weimar. Kun makuha na gani sa partido sa legal nga mga pamaagi ang gahom, ila na dayong usbon ang liberal nga demokrasya ngadto sa usa ka diktadroya ubos sa pagtulon-ang Nazi. Apan pipila ka mga miyembra, ilabi na sa paramilitar nga SA, ang mibatok niining maong stratehiya.
Administrasyong Brüning[usba | edit source]
Misaka ang pagka-inila ni Hitler sa pag-abot sa gikahadlokang Dakong Depresyon didto sa Alemaya. Ang Republikang Weimar wala pa gayod makabarog og tarong human sa pagbayad sa mga utang ug mga reparasyon sa gubat. Sa pagkahugno sa ekonomiya tungod sa depresyon, gisugat ang gobyerno sa dakong oposisyon gikan sa mga konserbatibo (apil ang mga monarkista), mga Komunista, ug ang mga Nazi. Ang koalisyon sa administrasyon nahugno, ug gipulihan sa usa ka gabinete sa minoridad. Ang bag-ong Chancellor nga si Heinrich Brüning sa Romano Katolikong Sentrong Partido (Alemanya), tungod sa kawalay mayorya sa parliyamento, mipatuman sa iyang mga proyekto pinaagi sa mga gahom sa emerhensiya.
Mibatok ang Reichstag sa mga lakang ni Brüning, busa napugos ang usa ka dinaliang eleksyon niadtong Septiyembre 1930. Sa maong piniliay, nawala gikan as mga patidong republikano ang ilang mayorya, ug kuyog niini ang ilang kahigayonan nga mabalik ang usa ka koalisyon. Ang mga Nazi, sa ilang bahin, mikalit og saka gikan sa kamingaw ug nakuha ang 18.3% sa tanang mga boto uban ang 107 ka pwesto. Mi-ambak sila gikan sa ika-unom nga kinagamyang partido ngadto sa ikaduhang kinadak-ang pundok.
Niining panahona, nakit-ang patay ang pagumangkon ni Hitler nga si Geli Raubal sa iyang lawak didto sa apartment ni Hitler sa Munich, ug kini gidudhana g pagpakamatay. Si Geli, kinsa gituhoang adunay relasyon kang Hitler, mas bata pa kaniya'g 19 ka tuig, ug nakit-ang migamit sa pusil ni hitler. Ang kamatayon sa iyang pagumangkon maoy naghatag og dakong kaguol kang Hitler.
Niadtong 1932, misulay pagdagan si Hitler batok sa tigulang na nga si Presidente Paul von Hindenburg, sa giplanong Alemang Piniliay sa pagkapresidente, 1932. Apan bisan tuod og naa na siya sa Alemanya niadto pa mang 1913, wala pa gihapon makakuha si Hitler og Aleman nga citizenship, busa dili siya mahimong makadagan sa bisan unsang opisyo. Niadtong Pebrero, ang pagagamhanang estado sa Brunswick mitudlo kang Hitler alang sa usa ka minor nga pwestong administratibo, ug mihatag usab kaniya'g citizenship niadtong Pebrero 25, 1932. Dali dayong midagan si Hitler batok kang Hindenburg, ug siya gisuportahan sa pipila ka mga nasyonalista, monarkista, Katoliko, [{Republikanismo|republikano]], ug pipila ka sosyal demokratiko. Ang iyang kampanya gitawag isip "Hitler über Deutschland" (Hitler ibabaw sa Alemanya). ANg pangalan adunay duha ka gipasabot; gawas sa reperensiya niini sa mga diktatoryal nga mga intensyon ni hitler, kini usab nagpasabot sa iyang pagkampanya gamit ang abyon. Kini bag-o nga pamaagi sa pangampanya, diin mahimo ni Hitler nga makabisita og duha ka dakbayan sa usa lamang ka adlaw gamit ang abyon. Apan bisan pa niini, nagsunod lamang si hitler kang Hindenburg sa duha ka round sa piniliay, diin siya makakuha'g 35% sa mga boto sa ikaduhang round niadtong Abril. Bisan og napildi siya ni Hindenburg, napakita ni Hitler sa maong piniliay nga siya usa ka alternatibo sa politikang ALemna.
Gabinete ni Papen ug Schleicher[usba | edit source]
Si Hindenburg, sinulsolan sa Camarilla, nagkalain og relasyon sa iyang Chancellor nga si Brüning. Niadtong Mayo 1932, nanaog si Brüning gikan sa iyang pwesto.
Gitudlo ni Hindenburg ang usa ka maharlika nga si Franz von Papen isip chancellor. Naanad si Papen sa pamaaging awtoritaryano ug, tungod kay ang konserbatibong Alemang Nasodnong Partido sa Katawhan (DNVP) ra man ang nagsuporta kaniya didto sa Reichstag, si Papen dali-daling nagpatawag og bag-ong piniliay niadtong Hulyo. Sa maong piniliay nakuha as mga Nazi ang ilang kinadak-ang kadaogan, diin sila nakakuha'g 230 ka mga pwesto.
Ang mga nazi maoy nahimong kinadak-ang partido sa Reichstag. Gisulayan ni papen og kumbinser si Hitler nga mahimong iyang bise-chancellor, ug sa pagsulod sa usa ka bag-ong gobyerno ubos sa mga parliyamentaryong pamaagi. Apn wala mosugot si hitler, gani iya pang gi-pressure si Papen pinaagi sa pagabi-abi sa mga negosasyon sa Prtidong Centre, ang kanhi partido ni papen nga iyang gibiyaan, nga karon gusto nang pakanaogon si Papen tungod sa iyang pagbiya kanila. Sa duha ka negosasyon, namugos si Hitler nga siya, isip lider sa kinakusgang partido, kinahanglang mahimong Chancellor, apan wala mosugot si Hindenburg.
Human sa usa ka mosyon sa kawalay pagsalig sa gobyerno ni Papen, nga gisuportahan sa 84% sa mga deputies, gibuwag ang bag-ong Reichstag, ug usa ka laing piniliay ang gipatawag niadtong Nobyembre. Niining tungora, nakuhaan og pipila ka pwesto ang mga Nazi, apan nagpabilin gihapon silang kinadak-ang partido sa Reichstag.
Human wala makakuha si Papen og usa ka mayoriya, misugyot siya nga buwagon pag-usab ang Reichstag kuyog ang walay-kataposang pag-postpone sa mga piniliay. Misugot unta niini si Hindenburg apan human gibawi ni Heneral Kurt von Schleicher ug sa militar ang ilang suporta, gitangtang ni Hindenburg si Papen, ug gipuli si Schleicher, kinsa misaad nga siya makakuha'g usa ka mayorya nga administrasyon. Kini iyang gilaraw nga makuha pinaagi sa pagkumbinse sa mga Sosyal nga Demokratiko, mga trade union, ug mga mibiya sa Partidong Nazi ubos ni Gregor Strasser. Apan niadtong Enero 1933, miangkon si Schleicher nga wala ni niya mahimo, ug nangayo hinuon siya'g mga gahom pang-emerhensiya uban sa sama ra gihapong pag-postpone sa mga piniliay nga iyang gibatokan sa una. Tungod niini, gitangtang ni Hindenburg si Schleicher.
Nahimong Chancellor si Hitler[usba | edit source]
Samtang nahitabo kini, naninguha si Papen nga mobalos kang Schleicher pinaagi sa paglaraw sa pagkahugno sa Heneral. Iyang gisugdan ang usa ka intriga tali sa camarilla ug ni Alfred Hugenburg, usa ka mogul sa medya ug pamuno sa DNVP. Nalambigit usab sila si Hjalmar Schacht, Fritz Thyssen, ug uban pang mga negosyante. Ang maong mga negosyante maoy mitabang sa pinansyal nga panginahanglan sa Partidong Nazi, nga hapit ma-bankrupt tungod sa grabeng pangampanya. Ang mga negosyante mihatag usab og pipila ka mga sulat ngadto kang Hindenburg, diin ilang giaghat ang pagpili kang Hitler isip lider sa usa ka gobyerno nga "gawasnon sa mga partidong parliyamentaryo" nga mahimong kalihokan nga "makakabig og minilyon ka mga tawo".
Sa kataposan, ang presidente misugot nga pilion si Hitler isip Chancellor sa usa ka koalisyong gobyerno tali as NSDAP ug sa DNVP. Si Hitler og duha ka mga ministrong Nazi (si Wilhelm Frick ug Göring) maoy ilang itanggong sa usa ka gabineteng puno sa mga konserbatibong mga ministro. Apil niini mao si Papen isip Bise-Chancellor ug si Hugenberg isip Ministro sa Ekonomiya. Gusto ni Papen nga gamiton si Hitler isip usa lamang ka figure-head, apan anaa sa nga Nazi ang pipila ka dagkong posisyon, usa na niini ang Ministriyo sa Interyor. niadtong Enero 30, 1933, sulod sa opisina ni Hindenburg, nanumpa si Hitler isip Chancellor sa usa ka mubong seremonya. Ang pagkuha sa mga Nazi sa gahom gitawag nga Machtergreifung. Gigamit ni Hitler ang Reichssicherheitsdienst isip iyang personal nga tigbantay.
Ang sunog sa Reichstag ug ang piniliay niadtong Marso[usba | edit source]
Human mahimong Chancellor, giguba ni hitler ang pipila ka mga laraw aron makakuha'g mayorya sa parliyamento. Ug kay wala man makakuha'g mayorya, iyang gipugos si Hindenburg nga buwagon pag-usab ang Reichstag. Gi-schedule ang piniliay alang niadtong Marso, apan niadtong pebrero 27, 1933, gisunog ang edipisyo Reichstag. Tungod kay usa ka komunista ang ilang nakaplagan didto sa edipisyo, ilang gitudlo ang mga Komunista isip nagsunog sa Reichstag. Daling gipagawas sa gobyerno ang Dekri sa Sunog sa Reichstag niadtong Pebrero 28, diin gisuspenso ang pipila ka mga pangunang katungod, api na niini ang habeas corpus. Ubos nining maong dekri, gidakop ang daghang mga miyembro sa Partidong Komunista sa Alemanya (KPD).
Nagpadayon ang kampanya, diin gigamit sa mga Komunista ang hysteria aron mapadako ang ilang propaganda. Sa piniliay niadtong Marso 6, nakuha sa NSDAP ang 43.9% sa mga boto.
Pagtangtang sa uban pang mga limit[usba | edit source]
Tungod niining kombinasyon sa lihslatibo ug ehekutibong mga gahom, gipakusgan sa gobyerno ni Hitler ang pagpakgang sa oposisyon. Gibawal ang Komunistang Partido sa Alemanya (KPD) ug ang Sosyal nga Demokratikong Partiso (SPD), samtang ang ubang mga partdio gitunaw aron mokuyog sa Nazi. Giusa ang mga Unyong sa Trabaho ug ang mga pederasyon sa mga employer ubos sa kontrol sa mga nazi, ug gitangtang ang awtonomiya sa mga estadong Aleman.
Gigamit ni Hitler ang paramilitar nga SA aron mapugos si Hugenburg sa pagkanaog, ug aron politikal nga matanggong si Bise Chancellor papen. Apan tungod sa mga sa SA nga makakuha og mga militar nga gahom, nabugnaw kang Hitler ang mga lider sa Nasodnong Kasundalohan. Busa gigamit ni Hitler ang mga alegasyon sa lider sa SA nga si Ernst Röhm aron mapurga ang SA niadtong Gabii sa Tag-as nga mga Kutsilyo (Hunyo 30 hangtod Hulyo 2, 1934). Daghan usab ang gipangpatay nga mga kaaway nga walay labot sa SA, pipila niini mao si Gregor Strasser ug si kanhi Chancellor Kurt von Schleicher.
Namatay si Presidente Hindenburg niadtong Agosto 2, 1934. Apan imbis mopahigayon og usa ka presidensiyal nga eleksyon, mihimo'g balaod ang gabinete ni Hitler aron maproklama ang presidensiya isip dormant, ug gipasa ang papel ug mga gahom sa presidente ngadto kang hitler isip Führer und Reichskanzler (lider ug chancellor). Busa nahimo nang kinatas-ang lider si Hitler sa militar, kansang mga opisyal wala mosaad og pag-unong ngadto sa estado, kundili ngadto mismo kang Hitler. Sa usa ka plebisito sa tungang-Agosto, kini nga mga akto nakakuha'g 84.6 nga suporta sa mga botante. uban sa kinatas-ang mga opisyo sa estado, ang militar, ug ang iyang partido, nakuha ni Hitler ang kinadak-ang gahom nga dili gayod malalis sa legalidad.
Niadtong 1938, gipugos ni Hitler ang resignasyon sa iyang ministro sa Gubat, si Werner von Blomberg, human migawas ang ebidensya nga ang bag-ong asawa ni Blomberg adunay kaaging kriminal. Giilis ni Hitler sa Ministriyo sa Gubat ang Oberkommando der Wehrmacht (Taas nga Mando sa Armadong kusog, o OKW), ubos sa liderato ni Heneral Wilhelm Keitel. Gideklara usab ni hitler nga iyang ibutang sa iyang personal nga pagmando ang kasundalohan. Siya mismo ang mipuli sa karaang pwesto ni Blomberg, ang pagka-commander-in-chief sa Armadong Kusog.
Ikatulong Reich[usba | edit source]
Human makakuha og dagkong politikanhong gahom, misugod si Hitler sa iyang mga lakang aron makumbinser ang mga Aleman nga siya ang ilang manluluwas giakn sa usa Ekonomikong Depresyon, komunismo, ang mga "Hudiyo-Bolsheviko", ug ang Kasabotan sa Versailles. Ang mga Nazi mipakgang sa bisan-unsang matang sa oposisyon pinaagi sa usa ka proseso nga gitawag og Gleichschaltung.
Ekonomiya ug Kultura[usba | edit source]
Si Hitler ang nangulo sa kinadak-ang pagpalapad sa produksiyong industriyal ug paglambo nga sibil nga nakita sa Alemanya, kasagaran pinaagi sa pagpadako sa utang ug sa ekspansyon sa kasundalohan. Ang mga polisiya sa mga Nazi bahin sa kababayen-an nag-aghat kanila sa pagpabilin sa balay aron mag-atiman as ilang mga anak ug banay. Niadtong Septiyembre 1934, sa usa ka speech ngadto sa Nasodnong Organisasyon sa Sosyalistang Kababayen-an, namulong si Hitler nga alang sa usa ka Alemang babaye, "ang iyang kalibotan mao ang iyang bana, ang iyang pamilya, ang iyang mga anak, ug ang iyang balay." Kini nga polisiya gipahugtan pinaagi sa paghatag ug usa ka "Krus sa Dungog alang sa Alemang Inahan" ngadto sa mga babaye nga adunay upat o mas daghan pang mga anak. Daghan ang napatrabaho sa mga Nazi, kasagran pinaagi sa produksyon sa mga armas, ug sa pagbutang sa mga babaye ngadto lamang sa balay, aron ang mga lalaki ang mopuli sa ialng karaang propesyonal nga trabaho. Daghan sa "kwarta" nga gigamit ni Hitler, alang sa rekonstruksyon ug pagrearma, gikan sa manipulasyong pangkurensiya nga gibuhat ni Hjalmar Schacht, apil na niini ang mga serketong utang pinaagi sa mga Bill nga Mefo. Ang mga negatibong epekto niining inplasyon napakgang nila sa misunod nga mga tuig pinaagi sa ilang pagkawkaw sa mga bulawan gikan sa panudlanan sa mga napildi nilang mganasod.
Gilusad usab ni Hitler ang usa sa kinadak-ang kampanya alang sa inprasturktura sa kasaysayan sa Alemanya, uban sa pagtukod ug mga dam, autobahn, riles, ug uban pang mga buhat sibil. Gibutngan ni hitler og importansya ang kinbauhing pamilya: ang mga lalaki maoy "breadwinner", samtang ang mga prayordad sa babaye mao ang pagpadako sa mga anak ug ang pagbuhat og mga buluhaton sa balay.
Gipaluyohan usab sa gobyerno ni Hitler ang pagpalambo sa arkitektura, uban sa ilang pagsuporta kang Albert Speer isip arkitekto sa Reich. Samtang si Speer nahimong importanteng kauban ni Hitler isip tigpatuman sa klasisistang interpretasyon niya sa kulturang Aleman, si Speer usab nahimong mas epektibo isip Ministro sa Armamento sa ulahing bahin sa Gubat Kalibotanon II. Niadtong 1936, ang Berlin maoy host sa Ting-init nga Olimpiko sa 1936, nga gibuksan ni Hitler ug gikoryograpiya aron mapakita ang pagkasuperyor sa race nga Aryano. Ang Olympia, usa ka salida bahin sa maong olimpiko, gidirekta ni Leni Reifenstahl, ang personal nga direktor ni Hitler.
Bisan tuod nga nakamugna si Hitler og mga laraw alang sa usa ka Breitspurbahn (usa ka broad gauge nga network sa mga riles), wala kini madayon tungod sa Gubat Kalibotanon II. Kon nadayon pa kini, ang iyang gauge nahimo untang tres-metros, mas lapad pa sa karaang Dakong Riles sa Kasadpan sa Britanya.
Aduna usa'y natampo si Hitler sa diesnyo sa sakyanan nga nahimong Volkswagen Beetle, ug gitahasan si Ferdinand Porsche sa disenyo niini ug sa paggama usab. Nahunong usab ang paggama tungod sa gubat.
Pagrearma ug mga bag-ong mga alyansa[usba | edit source]
Bisan tuod nga aduna nay tagong pagrearma niadto pa mang 1919, niadto lamang Marso 1934 publikong gipahibalo ni Hitler nga iyang padak-an ang Kasundalohang Aleman ngadto sa 600,000 ka mga tawo (mas dako og unom ka pilo kon itandi sa limit sa Kasabotan sa Versailles), apil na niini ang Pwersang Panghangin (Luftwaffe) ug usab ang Marina (Kriegsmarine). Dali dayon kining gikondenar sa Britanya, Pransiya ug Italya, ug usab ang Liga sa mga Nasod. Apan, human ang garantiya gikan kang Hitler nga alang lamang kini sa kalinaw, walay nasod ang mihimo og lakang aron mahunong ang pagrearma.
Niadtong Marso 1936, milapas na usab si Hitler sa kasabotan pinaagi sa pagreokupar sa Sonang gidemilitarisar sa Rinland. Sa dihang walay gibuhat ang Britanya ug ang Pransiya, nagkaisog si Hitler. Niadtong Hulyo 1936, miulbo ang Gubat Sibil sa Espanya sa sihang ang militar, ubos ni Heneral Francisco Franco, mialsa batok sa Prenteng Popular nga gobyerno. Human makadawat og hangyo sa pagtabang gikan ni Heneral Franco, nagpadala dayon si Hitler og mga tropa aron suportaan si Franco. Busa, ang Espanya nahimong bansayanan alang sa kasundalohan ni Hitler, aron ilang masulayan ang bag-ong mga taktika, ug mga kahimanang panggubat.
Usa ka Axis ang gideklara tali sa Alemanya ug Italya pinaagi ni Konde Galeazzo Ciano, ministro panggawas ni Benito Mussolini niadtong oktubre 25, 1936. Niadtong Nobiyembre 25 sa maong tuig, mihimo'g Kasabotang Anti-komintern ang Alemanya ug ang Hapon. Aron mapakusgan ang maong relasyon, nakigkita si Hitler niadtong 1937 uban ni Prinsipe Chichibu didto sa Nuremberg, igsuon ni emperador Hirohito.
ANg usa ka Kasabotang Tripartido ang gipirmahan ni Saburo Kurusu sa Imperyal nga Hapon, Hitler, ug Ciano niadtong Septiyembre 27, 1940. Kini gipalapdan dayon aron maapil ang Hungarya, Romanya, ug Bulgarya. Sila kolektibong gitawag isip Mga Gahom nga Axis.
Gubat Kalibotanon II[usba | edit source]
Sayong mga kadaogan[usba | edit source]
Niadtong Marso 1938, gipugos ni Hitler ang Austriya alang sa usa ka unipikasyon uban sa Alemanya (ang Anschluss). Siya nagmadaogong misulod sa Vienna niadtong Marso 14. Sunod, iyang gipadako ang kiris sa mga Inalemang bahin sa distrito sa Sudetenland , Czechoslovakia.Kini misangpot sa kasabotan sa Munich niadtong Septiyembre 1938, diin nakuha sa Alemanya ang maong mga Distrito. Tungod niadto, si hitler maoy napili sa TIME magasin isip Tawo sa Tuig 1938. Ang primero Ministro sa Hiniusang Gingharian, si Neville Chamberlain, midayeg sa kasabotan isip "kalinaw sa atong panahon", apan sa pagsugot nila kang Hitler, gibiyaan sa Britnya ug sa Pransiya ang Czechoslovakia ngadto kang Hitler. Gisugo usab ni Hitler ang iyang kasundalohan sa pagmartsa ngadto sa Prague niadtong marso 15, 1939, ug gikan sa Kastilyo sa Prague iyang giproklamar ang Bohemia ug Moravia isip mga protektorado sa Alemanya.
Human niadto, giangkon ni Hitler ang Gawasnong Dakbayan sa Danzig ug ang Polakong Koridor, mga teritoryo nga gibuhian sa Alemanya ubos sa Kasabotan sa Versailles. Wala makakuhag kasabotan ang Britanya ug ang Unyong Sobyet alang sa usa ka alyansa batok sa Alemanya, busa niadtong Agosto 23, 1939, miuyon si hitler sa usa ka tinagong Pakto sa non-agresyon uban sa kang Joseph Stalin, diin ilang gisabotan ang pagtunga sa Poland.
Kapildihan[usba | edit source]
Niadtong Hunyo 22, 1941, tulo ka milyong sundalong Aleman ang miatake sa Unyong Sobyet, usa ka paglapas sa kasabotan sa non-agresyon ni Hitler ug ni Stalin. Dako ang yutang nakuha sa mga Aleman sa unang bahin sa opensiba, apan nahunong nag mga Alemanniadtong Disyembre 1941 tungod sa grabeng Tingtugnaw sa Rusya ug sa gihugtang pagsukol sa mga Ruso.
Ang pagdeklara ni Hitler og gubat batok sa Estados Unidos niadtong Disyembre 11, 1941, maoy nagbutang sa Alemanya batok sa kowalisyon nga gilangkoban sa kinadak-ang imperyo sa Kalibotan (Hiniusang Gingharian), ang kinadak-ang industriyalisadong gahom (Estados Unidos), ug ang kinadak-ang kasundalohan (Unyong Sobyet).
Niadtong ulahing bahin sa 1942, napildi ang mga Aleman sa Ikaduhang Sangka sa El Alamein. niadtong Pebrero, 1943, natapos ang dakong Sangka sa Stalingrad sa dihang napulbos ang Ikaunom nga Kasundalohang Aleman. Gisundan kini sa dugoong Sangka sa Kursk. Nagkalibog ang mga plano ni Hitler. Nadaot usab ang panglawas ni Hitler, ug pirming magkurog ang iyang walang kamot. Nagtuo ang biyograpo ni Hitler nga si Ian Kershaw ug uban pa nga siya adunay Parkinson's Disease.
Nagsugod og kapukan ang Kasundalohan ni Hitler sugod niadtong 1943. Nadakpan ang iyang kauban nga si Mussolini, napaatras ang iyang mga sundalo gikan sa Silangang Prente, ug nabawi sa mga Alyado ang Pransiya. Kining mga panghitaboa maoy nakahugno sa morale sa pipila ka mga reyalista nga sundalong Aleman, ug buot nilang mahunong na ang gubat. Niadtong Hulyo 1944, gibutngan ni Claus von Stauffenberg og bomba ang headquarters ni Hitler didto sa Rastenburg, apan nakalikay si Hitler sa kamatayon. Iyang gisugo ang pagpapatay sa tanang mga ALemang miapil sa planong pagpatay kaniya, ug sa tanang misupak sa iyang mano sa pagpadayon pa gihapon sa gubat.
Kapildihan ug Kamatayon[usba | edit source]
Niadtong ulahin bahin sa 1944, nagkaduol na ang mga Alyado padulong sa Alemanya. nakaamgo si Hitler nga napildi na ang Alemanya, apan dili mosugot nga moatras ang iyang mga sundalo. Iyang gisugo ang pag-ugdaw sa tanang mga impastrukturang pang-industriya aron dili kini makuha sa mga Alyado. Kining polisiya sa naugdaw nga yuta iyang gitahas kang Albert Speer, apan wala kini niya sunda. [2]
Niadtong Abril 20, iyang gisaulog ang iyang ika-56 nga adlawng natawhan didto sa Führerbunker. Nagkaduol ang mga Sobyet sa Berlin niadtong panahona. Gimandoan ni Hitler ang iyang mga heneral sa paggamit sa mga tropa og mga eskwardo, apan sa pagkatinuod ang maong mga tropa hagbay rang napukan sa kaaway.
Niadtong Abril 28, nadiskubrehan ni Hitler nga misulay og sabot sa pagsurender si Himmler, ang lider sa SS. napungot si Hitler, ug gimando ang pagpatay sa representante ni Himmler sa Berlin nga si Hermann Fegelein.[3]
Niadtong Abril 30, 1945, human ang dugoong sangka sa kadalanan sa Berlin, nagpakamatay si Hitler pinaagi sa pagpusil sa iyang kaugalingon agi sa baba, samtang nagpaak sa kapsula sa cyanide.[4][5] Ang lawas ni hitler ug sa iyang asawasnga si Eva Braun (kinsa iyang gipakaslan niadtong Abril 29) gibutang sa usa ka bomb crater ug gisunog.[6][7]
Niadtong Mayo 2, misurender ang Berlin.
Mga reperensya[usba | edit source]
- ↑ http://www.hitler.org.uk
- ↑ Bullock 1962, pp. 774–775
- ↑ Bullock 1962, p. 792
- ↑ Bullock 1962, pp. 799–800
- ↑ Hitler's final witness. BBC (2002-02-04). Retrieved on 2008-05-22.
- ↑ Trevor-Roper, H. (1947). The Last Days of Hitler, University of Chicago Press.
- ↑ Kershaw 2000b


text:
Inintsik
Ang Inintsik (汉语/漢語, pinyin: Hànyǔ; 中文, pinyin: Zhōngwén) mao ang mga pinulongan sa Tsina ubos sa pinulogang Sino-Tibetano nga pundok. Orihinal kini nga pinulongan sa mga Intsik nga Han. Mga 1/6 sa tanang populasyon sa kalibotan, o mga 1 bilyon ka tawo, tigsulti niini isip lumad nga pinulongan. Kontrobersyal ang pag-identipikar sa mga kalainan sa Inintsik isip "pinulongan" o "diyalekto". Ang Inintsik nga Mandarin adunay mga 850 ka milyon nga tigsulti, ang labing daghan sa tibuok sa kalibotan. Misunod sa Mandarin ang Inintsik nga Wu (c. 90 milyones), Inintsik nga Min (c. 70 milyones) ug Inintsik nga Cantones (c. 70 milyones). Sa Pilipinas, ang pinulongang Lán-nâng mao ang labing iladong Inintsik sa kapanahonan.
Mga sumpay sa gawas[usba | edit source]
- Mga pinulongan ug diyalektong Inintsik
- Chinese Character Dictionary
- Chinese Language and Culture
- Chinese-Language-Learners' Corner
- Learn Southern Min
- Learning Chinese Online
- Mandarin
- Mandarin Times
- http://www.pinyin.info/
- Real Chinese
- Romanisasyon sa Inintsik sa Taiwan, + mga artikulo sa kultura
- Technical notes on the dialects of the Chinese language
- Zhongwen.com