text:
Kon Sa Unsang Paagi ang Akong Pagtuo Nakatabang Kanako sa Pagsagubang sa mga Kalisdanan
Kon Sa Unsang Paagi ang Akong Pagtuo Nakatabang Kanako sa Pagsagubang sa mga Kalisdanan
Sumala sa giasoy ni Soledad Castillo
May mga higayon nga halos malumsan na ko sa kaguol. Sa dihang nagpangedaron kog 34 anyos, ang akong minahal nga bana namatay. Unom ka tuig sa ulahi, namatay usab ang akong amahan. Walo ka bulan human niana, akong nahibaloan nga ang akong bugtong anak adunay sakit nga walay pagkaayo.
ANG akong ngalan maoy Soledad, nga nagkahulogang “Kagul-anan.” Bisan pa niana, gibati nako nga wala ko mag-inusara. Panahon sa mga kalisdanan, si Jehova nga Diyos anaa kanunay, nga ‘naghawid sa akong kamot ug nagtabang kanako aron dili ko mahadlok.’ (Isaias 41:13) Pasaysaya ko kon giunsa nako pagsagubang ang mga kalisdanan ug kon sa unsang paagi kini mas nakapasuod kanako kang Jehova.
Malipayong Kinabuhi nga Wala Kaayoy Problema
Natawo ako sa Barcelona, Espanya, niadtong Mayo 3, 1961, ang bugtong anak ni José ug Soledad. Sa nag-edad kog nuybe anyos, nakat-onan sa akong inahan ang kamatuoran sa Pulong sa Diyos. Daghan siyag pangutana bahin sa relihiyon, apan wala gayod siya matagbaw sa tubag nga gihatag sa iyang relihiyon. Usa ka adlaw niana, dihay duha ka Saksi ni Jehova nga miduaw kang Mama ug ilang gigamit ang Bibliya sa pagtubag sa tanan niyang pangutana. Malipayon niyang gidawat ang ilang gitanyag nga pagtuon sa Bibliya.
Dali rang nahimong bawtismadong Saksi ni Jehova ang akong inahan, ug pipila ka tuig sa ulahi, na-Saksi usab ang akong amahan. Wala madugay nakita ni Eliana, nga maoy nagtudlo sa akong inahan sa Bibliya, ang akong tiunay nga interes sa Pulong sa Diyos. Bisag bata pa ko niadto, miingon si Eliana nga kinahanglan usab akong magtuon sa Bibliya. Tungod sa tabang ug pagdasig ni Eliana ug sa akong inahan, nabawtismohan ko sa edad nga 13.
Sa dihang ako tin-edyer na, kanunay kong mag-ampo kang Jehova
Pagtudlo sa Among Anak sa Paghigugma Kang Jehova
Lima ka tuig sa ulahi, akong gipanganak ang usa ka himsog nga bata nga among ginganlag Saúl. Nalipay kaayo mi ni Felipe nga nakabaton mig anak. Gusto namo nga modako si Saúl nga himsog, buotan, ug mahigugmaon sa Diyos mao nga kanunay namo siyang tudloan bahin kang Jehova. Kanunay sab ming mag-uban sa pagpangaon, pagsuroysuroy sa parke, ug sa pagduladula. Ganahan kaayong mouban si Saúl kang Felipe sa pagtudlo sa uban bahin sa mga kamatuoran sa Bibliya, ug gitabangan siya ni Felipe sa pagpakigbahin sa pagsangyaw bisag bata pa siya, nga nagtudlo kaniya sa pagtimbre sa dorbel ug sa pagtanyag ug mga tract.
Miuswag si Saúl tungod sa among gugma ug pagbansay kaniya. Sa edad nga sayis anyos, kanunay na siyang mouban kanamo sa pagsangyaw. Ganahan kaayo siyang maminaw sa mga estorya sa Bibliya, ug maghinamhinam siya sa among pagtuon sa Bibliya ingong pamilya. Wala madugay human siya mosugod pag-eskuyla, siya mihimog ginagmayng desisyon pinasukad sa iyang nahibaloan sa Bibliya.
Apan kalit nga nausab ang among kinabuhi dihang mitungtong na si Saúl sa edad nga siyete anyos. Naimpeksiyon ang baga ni Felipe. Tungod niini, siya nag-antos sulod sa 11 ka bulan, nga dili makatrabaho ug sagad maglubog na lang sa banig. Sa edad nga 36, namatay ang akong bana.
Makahilak pa gihapon ko sa dihang akong mahinumdoman kanang malisod nga panahon. Akong nakita ang akong bana nga nag-anam kaluya, ug wala koy mahimo aron moarang-arang ang iyang kahimtang. Hinuon, kanunay nakong dasigon si Felipe, bisan pag nawad-an na kog paglaom nga matuman pa ang akong pangandoy alang sa akong pamilya. Basahan nako siyag mga artikulo nga gibase sa Bibliya, ug kini ang nakapalig-on kanamo sa mga panahon nga dili kami makatambong sa Kristohanong mga tigom. Sa dihang siya namatay, mibati kog dakong kahaw-ang.
Apan, si Jehova nagtabang kanako. Kanunay akong nangamuyo alang sa iyang balaang espiritu. Mapasalamaton ako sa Diyos tungod sa malipayong katuigan nga gisaw-an namo ni Felipe ug sa paglaom nga ako siyang makita pag-usab dihang siya mabanhaw na. Ako naghangyo sa Diyos nga unta mapalig-on ako samtang akong ginahandom ang malipayong mga gutlo uban sa akong bana ug hatagan unta ko niyag kaalam sa pagmatuto sa akong anak ingong matuod nga Kristohanon. Bisan pag naguol pag-ayo, ako mibatig kahupayan.
Dako kaayog gikatabang nako ang akong mga ginikanan ug mga igsoon sa pagtuo. Bisan pa niana, naningkamot gyod ko nga akong madumalahag pagtuon sa Bibliya si Saúl ug mabansay siya sa pag-alagad kang Jehova. Ang kanhi nakong amo nagtanyag nakog trabaho sa opisina nga dakog suweldo, apan akong gipili ang trabaho nga pagpanglimpiyo aron aduna koy mas dakong panahon alang sa akong anak ug aron ako siyang makauban human sa iyang klase.
Usa ka teksto sa Bibliya ang nakadasig kanako sa kahinungdanon sa pagbansay kang Saúl sumala sa mga paagi ni Jehova: “Bansaya ang bata subay sa dalan nga alang kaniya; bisan kon siya matigulang na dili siya motipas gikan niana.” (Proverbio 22:6) Kining tekstoha naghatag kanakog paglaom nga kon akong himoon ang akong maarangan sa pagtudlo kang Saúl bahin kang Jehova, panalanginan ra Niya ang akong mga paningkamot. Tinuod, akong gipalabay ang kahigayonan nga moasenso, apan kinahanglang mogahin kog panahon alang sa akong anak, ug kana ang mas hinungdanon alang kanako.
Sa dihang si Saúl nagpangedarog 14 anyos, namatay ang akong amahan. Siya ang ilabinang naguol pag-ayo tungod kay kini nakapahinumdom kaniya sa iyang gibati dihang namatay ang iyang amahan. Si Papa nagpakita usab ug maayong ehemplo sa paghigugma kang Jehova. Human niini, gibati ni Saúl nga siya na lang ang bugtong “lalaki” sa pamilya, ug siya na karon ang moatiman sa iyang inahan ug apohang babaye.
Pagpakigbugno sa Leukemia
Walo ka bulan human mamatay si Papa, gisultihan ko sa among doktor nga dad-on si Saúl sa ospital tungod kay siya luya kaayo. Human sa sunodsunod nga pagsusi, giingnan ko sa mga doktor nga may leukemia si Saúl. *
Sa misunod nga duha ka tuig ug tunga, si Saúl nagsulod-gawas sa ospital samtang siya nakigbisog sa kanser. Siya gipailalom usab sa kemoterapiya. Tungod sa unom ka bulan nga programa sa pagtambal, mikalma ang iyang sakit sulod sa 18 ka bulan. Apan mibalik ang kanser, ug gipailalom na usab si Saúl sa mas mubong sesyon sa kemoterapiya nga nakapaluya pag-ayo kaniya. Mikalma lag kadiyot ang kanser, ug wala na siya makaagwanta sa ikatulong sesyon sa kemoterapiya. Gipahinungod na ni Saúl ang iyang kinabuhi sa Diyos ug gusto na unta niyang magpabawtismo ingong usa sa mga Saksi ni Jehova, apan igo lang siyang mitungtong sa edad nga 17 anyos sa dihang siya namatay.
Sagad nga irekomendar sa mga doktor ang pag-abonog dugo aron masumpo ang dili maayong epekto sa kemoterapiya. Siyempre, ang pag-abonog dugo dili makapaayo sa sakit. Sa dihang unang nadayagnos ang leukemia, giingnan namo ni Saúl ang mga doktor nga dili kami magpaabonog dugo tungod kay dili namo gustong supakon ang sugo ni Jehova nga “mag-ayad . . . sa dugo.” (Buhat 15:19, 20) Sa mga higayon nga wala ko, si Saúl ang magpatin-aw niini ngadto sa mga doktor ug iya silang sultihan nga siya mismo ang mihimo niini nga desisyon. (Tan-awa ang kahon sa panid 31.)
Sa kataposan nakombinsir ra ang mga doktor nga si Saúl maoy usa ka hamtong nga menor de edad ug nga siya nakasabot gayod sa epekto sa iyang sakit. Ilang gitahod ang among desisyon ug wala sila mogamit ug dugo sa pagtambal sa akong anak, apan kanunay mi nilang pit-oson nga usbon ang among desisyon. Mapasigarbohon gayod ako kang Saúl samtang namati ako kaniya nga nagpatin-aw sa iyang baroganan ngadto sa mga doktor. Dayag nga iyang naugmad ang suod nga relasyon kang Jehova.
Sa ting-init nga una namong nahibaloan ang sakit ni Saúl, giluwatan usab ang librong Pakigsuod Kang Jehova sa among distritong kombensiyon sa Barcelona. Kining mapuslanon kaayo nga basahon nahisamag angkla nga nagpalig-on kanamo sa pagsagubang sa mga kalisdanan sa unahan. Samtang anaa kami sa ospital, among basahon ang mga bahin niini. Sa dihang among giatubang ang mga kalisdanan sa ulahi, sagad namong hinumdoman ang mga punto nga among nabasahan. Ilabina gayong nakapalig-on kanamo ang teksto sa Isaias 41:13, nga gihisgotan sa pasiunang mga pulong sa libro. Kini nag-ingon: “Ako, si Jehova nga imong Diyos, nagahawid sa imong tuong kamot, ang Usa nga nag-ingon kanimo, ‘Ayaw kahadlok. Ako magatabang kanimo.’”
Ang Pagtuo ni Saúl Nakatandog sa Uban
Ang mga doktor ug nars sa Vall d’Hebrón Hospital nakadayeg gayod sa kahamtong ug positibong tinamdan ni Saúl. Siya nasuod pag-ayo sa mga kawani sa ospital nga nag-atiman kaniya. Sukad niadto, ang pangulong espesyalista nga nag-atiman sa mga pasyente nga may kanser sa dugo nagtambal na sa mga batang Saksi nga may leukemia, ug siya naghatag kanilag dakong pagtahod ug dignidad. Iyang nahinumdoman ang hugot nga baroganan ni Saúl, ang kalig-on niini bisan pag nag-ungaw na kini sa kamatayon, ug ang malipayong tinamdan niini sa kinabuhi. Ang mga nars nag-ingon nga sa tanang pasyente nga naadmit sa maong ward, si Saúl mao ang labing buotan. Sila nag-ingon nga siya wala gyod magreklamo ug malipayon gihapon bisan pag hapit na siyang mamatay.
Giingnan ko sa usa ka sikologo nga ang mga bata nga samag edad ni Saúl nga may makamatayng sakit, sagad mosukol sa mga doktor ug sa ilang mga ginikanan tungod sa ilang dili maayong kahimtang ug kaguol. Wala niya kana makita kang Saúl. Nakadayeg siya pag-ayo sa pagkakalmado ug positibong tinamdan sa akong anak. Tungod niini, ako ug si Saúl nakasangyaw kaniya bahin sa among pagtuo.
Mahinumdoman usab nako kon sa unsang paagi natabangan ni Saúl sa dili direktang paagi ang usa ka Saksi sa among kongregasyon. Unom ka tuig na siyang nag-antos sa grabeng kaguol, ug walay tambal nga nakapaarang-arang sa iyang kahimtang. Siya migugol ug daghang gabii sa pagbantay kang Saúl sa ospital. Iya kong giingnan nga siya natandog gayod sa tinamdan ni Saúl bisan pag siya may leukemia. Iyang namatikdan nga bisag luya na kaayo ang akong anak, naningkamot gihapon siya sa pagpalig-on niadtong moduaw kaniya. “Ang ehemplo ni Saúl naghatag kanakog kaisog sa pagsagubang sa akong grabeng kaguol,” matod sa maong Saksi.
Tulo na ka tuig ang milabay sukad mamatay si Saúl. Siyempre, naguol pa gihapon ko. Dili ko lig-on ug balatian, apan ang Diyos naghatag kanakog “gahom nga labaw sa kasarangan.” (2 Corinto 4:7) Akong nakat-onan nga aduna gihapon kitay makuhang kaayohan bisan sa labing malisod ug masakit nga mga kasinatian. Ang akong pagsagubang sa kamatayon sa akong bana, akong amahan, ug sa akong anak nakatabang kanako nga mahimong mas mahigugmaon ug mas masinabtanon sa uban nga nag-antos usab. Labaw sa tanan, kini mas nakapasuod kanako kang Jehova. Dili ko mahadlok sa pag-atubang sa umaabot tungod kay ang akong langitnong Amahan andam kanunay sa pagtabang kanako. Siya padayong naghawid sa akong kamot.
[Potnot]
^ par. 19 Si Saúl adunay lymphoblastic leukemia, usa ka grabe nga kanser sa dugo nga modaot sa puting mga selula.
[Kahon/
NAHIBULONG KA BA?
Tingali imo nang nadunggan nga ang mga Saksi ni Jehova dili magpaabonog dugo. Nahibalo ka ba kon ngano?
Kining maong baroganan nga gibase sa Bibliya sagad wala kaayo masabti sa uban. Usahay, maghunahuna ang mga tawo nga ang mga Saksi ni Jehova dili magpatambal o wala gayod silay pagpabili sa kinabuhi. Dili kana tinuod. Gusto sa mga Saksi ni Jehova nga pahimuslan ang labing maayong paagi sa pagtambal alang kanila ug sa ilang pamilya. Apan, ang pagtambal nga dili mogamit ug dugo mao lang ang ilang dawaton. Ngano man?
Ang ilang baroganan gipasukad sa balaod nga gihatag sa Diyos. Human sa Lunop sa mga adlaw ni Noe, ang Diyos nag-ingon nga mahimo na nilang kaonon ang unod sa mga hayop. Apan adunay usa ka butang nga gibaod sa Diyos kanila: Dili nila pagakan-on ang dugo. (Genesis 9:3, 4) Sanglit ang tanang tawo naggikan man kang Noe, ang tanan nailalom niining balaora. Kini padayong gipatuman. Kapig walo ka gatos ka tuig sa ulahi, gipasiugda pag-usab sa Diyos ang maong balaod ngadto sa nasod sa Israel, ug gipatin-aw kanila nga ang dugo sagrado, nga nagrepresentar sa kalag, o kinabuhi mismo. (Levitico 17:14) Paglabay sa kapig 1,500 ka tuig, ang Kristohanong mga apostol nagsugo sa tanang Kristohanon nga “padayong magaayad . . . sa dugo.”
Alang sa mga Saksi ni Jehova, imposible gayod nga ilang masunod kining sugoa kon sila magpaabonog dugo. Busa mopili gayod silag paagi sa pagtambal nga dili mogamit ug dugo. Kanang maong baroganan nga gipasukad sa Bibliya sagad moresulta sa mas maayong kalidad sa pagtambal. Lagmit mao nay hinungdan nga daghang dili Saksi ni Jehova ang gusto usab ug paagi sa pagtambal nga dili mogamit ug dugo.
[Hulagway sa panid 29]
Uban sa akong bana, si Felipe, ug sa among anak nga si Saúl
[Hulagway sa panid 29]
Akong mga ginikanan, si José ug Soledad
[Hulagway sa panid 30]
Si Saúl usa ka bulan una siya mamatay


c: text/html

text:
SIERRA LEONE KAG GUINEA
The Watchtower Man
James Koroma
NATAWO 1966
NABAWTISMUHAN 1990
MALIP-OT NGA BIOGRAPIYA Manugdul-ong sing mga sulat sang inaway sibil.
SANG 1997, samtang nagainaway ang mga rebelde kag gobierno sa Freetown, nagboluntaryo ako nga magdul-ong sing mga sulat halin sa Freetown pakadto sa temporaryo nga sanga talatapan sa Conakry, Guinea.
Sa estasyon sang mga bus sa siudad, nagsakay ako sa isa ka bus upod sa isa ka grupo sang mga lalaki. Kinulbaan gid kami sang mabatian namon ang mga linupok. Samtang nagalabay kami sa siudad, gulpi lang nga may nagpinalupok sa palibot. Gani ginpaatras sang drayber ang bus kag nag-agi sa lain nga dalan. Wala madugay, ginpadulog kami sang isa ka grupo sang armado nga mga rebelde kag ginpapanaug kami tanan. Pagkatapos sang interogasyon, ginpaagi nila kami. Sang ulihi, ginpapundo kami sang isa naman ka grupo sang rebelde. Bangod kilala sang isa ka pasahero ang ila kumander, ginpaagi nila kami. Sang ara na kami sa punta sang banwa, gin-interogar kami sang lain naman nga grupo sang rebelde pero ginpaagi man nila kami. Samtang nagapaaminhan, madamo kami sing nalabayan nga mga barikada. Gab-i na sang nakaabot sa Conakry ang amon yab-ukon nga bus.
Sang ulihi, nagdala ako sing kinarton nga mga literatura, kagamitan sa opisina, dokumento sang sanga, kag mga relief goods. Nagasakay ako pirme sa awto kag minibus. Pero nagasuhol man ako sing kargador kag nagaarkila sing baruto para madala ang mga literatura sa kagulangan kag makatabok sa suba.
Isa ka bes, samtang nagadala sing mga kagamitan halin sa Freetown pa-Conakry, ang minibus nga akon ginasakyan ginpadulog sang mga rebelde sa dulunan. Sang nakita sang isa sa ila ang akon bagahe, nagsuspetsa sia kag gin-interogar ako. Dayon nakita ko ang iskolmeyt ko sang una upod sa mga rebelde. Bangis ang tawag nila sa iya, kag sia ang pinakamakahaladlok tulukon sa tanan. Ginsilingan ko ang nag-interogar sa akon nga luyag ko maistorya si Bangis, dayon gintawag ko sia. Nakilal-an ako dayon ni Bangis kag nagdalagan sia pakadto sa akon. Naghaksanay kami kag nagkadlawanay. Dayon gulpi lang sia nagserioso.
“May problema bala?” pamangkot niya.
“Gusto ko tani magtabok sa Guinea,” sabat ko.
Ginmanduan niya gilayon ang iya mga upod nga paagihon ang amon minibus kag indi na pag-inspeksionon.
Halin sadto, kada magdulog ako sa sina nga checkpoint, ginamanduan ni Bangis ang iya mga upod nga paagyon ako. Ginahatagan ko sila sing mga magasin kag nanamian man sila sini. Sang ulihi, gintawag nila ako nga The Watchtower Man.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pamangkot sang mga Pamatan-on
Ano ang Ginapaabot Ko sa Pag-asawahay?—Bahin 1
“Kon updanay kami, daw nagalutaw ako sa panganod! Gusto ko na gid nga makasal kami!”
“Wala gid kami nagasahuay. Daw indi kami mag-asawa. Daw mag-boardmate lang kami. Nasubuan gid ako!”
MAHIMO nga napaktan mo na nga ang sa ibabaw ginhambal sang dalaga, kag ang sa wala ginhambal sang may bana na. Pero mahimo makibot ka nga amo lang gihapon nga babayi ang naghambal sini.
Ano ang problema? Kon nagahandum ka nga mamana ukon mangasawa sa ulihi, paano mo malikawan nga mangin masubo ang imo ginadamgo nga malipayon nga pag-asawahay?
Ang matuod: Ang inyo kalipay sa pag-asawahay nagadepende sing daku sa imo mga ginapaabot.
Ini nga artikulo—kag ang “Pamangkot sang mga Pamatan-on” sa masunod nga Magmata!—makabulig sa imo nga mangin realistiko sa imo mga ginapaabot.
Ano ang realistiko nga mapaabot mo sa pag-asawahay? Ari ang pila:
- Paabuta nga may mga kaayuhan
- Paabuta nga may mga kabudlayan
- Paabuta ang mga wala mo ginapaabot
Binagbinagon naton ang kada isa sini.
PAABUTA NGA MAY MGA KAAYUHAN
Positibo ang pagtamod sang Biblia parte sa pag-asawahay. (Hulubaton 18:22) Ang masunod amo ang pila sa mga kaayuhan nga mapaabot mo.
Kaupod. Suno sa Biblia, sa tapos gintuga ang una nga tawo nga si Adan, ang Dios nagsiling: “Indi maayo nga ang tawo mag-isa lamang.” Gani, gintuga sang Dios si Eva para mangin kaupod ni Adan. (Genesis 2:18) Ang kada isa sa ila gintuga nga may pinasahi nga kinaiya. Magkatuhay sila pero nagasahuay. Gani ang asawa kag bana maayo gid nga kaupod para sa isa kag isa.—Hulubaton 5:18.
Kabulig. Ang Biblia nagsiling: “Ang duha mas maayo sang sa isa, kay sila nga duha makapangabudlay sing labing maayo.” (Manugwali 4:9, HPV) Matuod ini sa pag-asawahay. “Kinahanglan gid ang pagbuligay kag pagkamapainubuson kag kon kaisa pagpaumod,” siling sang bag-o lang namana nga si Brenda. *
Seksuwal nga kaangtanan. Ang Biblia nagsiling: “Dapat ihatag sang bana ang seksuwal nga kinahanglanon sang iya asawa, kag amo man ang himuon sang asawa sa iya bana.” (1 Corinto 7:3, Common English Bible) Ang mga minyo maka-sex nga wala nagakabalaka ukon nagahinulsol, nga amo sa masami ang resulta kon himuon ini sang mga wala makasal.—Hulubaton 7:22, 23; 1 Corinto 7:8, 9.
Tandai: Ang pag-asawahay regalo sang Dios. (Santiago 1:17) Kon sundon mo ang iya mga prinsipio, mapaabot mo nga ang pag-asawahay mangin makalilipay gid.
Binagbinaga ini: Negatibo bala ang imo pagtan-aw sa pag-asawahay bangod sa indi maayo nga halimbawa nga nakita mo—mahimo sa imo pamilya? Kon amo, sin-o ang maayo nga mga halimbawa nga puede mo ilugon?
PAABUTA NGA MAY MGA KABUDLAYAN
Realistiko ang pagtamod sang Biblia sa pag-asawahay. (1 Corinto 7:28) Ang masunod amo ang pila sa mga kabudlayan nga mapaabot mo.
Indi pag-intiendihanay. Wala sing duha ka tawo nga pareho gid, luwas lang nga pareho sila nga indi himpit. (Roma 3:23) Gani bisan pa nagasahuay ang mag-asawa, may mga tion nga indi man sila mag-intiendihanay. Kon kaisa, makahambal sila sang mga butang nga hinulsulan nila sa ulihi. “Ang wala nagasayop sa iya ginahambal isa ka himpit nga tawo,” siling sang Biblia. (Santiago 3:2, HPV) Sa baylo nga likawan nga indi gid magbaisay, ginatun-an sang madinalag-on nga mag-asawa nga istoryahan kag husayon ang mga indi pag-intiendihanay.
Kapaslawan. “Makita naton pirme sa mga pelikula kag palaguaon sa TV nga ang babayi makakita sang iya ‘perfect match’ kag mangin malipayon sila tubtob san-o,” siling ni Karen. Kon indi gani amo sini ang matabo, pamatyag sang mag-asawa napaslawan sila. Siempre, sa tapos sang kasal may makita pa gid sila nga diperensia sa isa kag isa. Ang sekreto amo ang pagdumdom nga ang matuod nga gugma, ‘nagabatas sang tanan nga butang,’ bisan sang mga kapaslawan.—1 Corinto 13:4, 7.
Kabalaka. Suno sa Biblia, ang mga minyo “nagakabalaka sa mga butang sang kalibutan.” (1 Corinto 7:33, 34) Natural lang kag sa masami nagakaigo ini nga kabalaka. Halimbawa, ginakabalak-an sang mag-asawa ang ila mga galastuhan. Ayhan kinahanglan nila mag-obra nga duha para sa ila pagkaon, panapton, kag puluy-an. Pero paagi sa pagbuligay para sa kinahanglanon sang pamilya, mahimo nga magamadinalag-on sila.—1 Timoteo 5:8.
Tandai: Kon ang pagnobyahanay kaangay sa pagpalupad sang borador, ang pag-asawahay kaangay sa pagpalupad sang eroplano. Mas daku nga ikasarang kag panikasog ang kinahanglan sa pag-atubang sa mga kabudlayan—pero mahimo ka magmadinalag-on.
Binagbinaga ini: Ano ang imo ginahimo subong kon indi kamo mag-intiendihanay sang imo ginikanan ukon mga utod? Realistiko bala ang imo pag-atubang sa mga kapaslawan? Paano mo ginaatubang ang mga kabalaka?
SA MASUNOD NGA “PAMANGKOT SANG MGA PAMATAN-ON” . . . Paano makabulig sa imo ang mga prinsipio sa Biblia sa pagpaabot sa mga wala mo ginapaabot?
^ par. 17 Gin-islan ang iban nga ngalan sa sini nga artikulo.


text:
Gipanalipdan ni Jehova Pinaagi sa Anino sa Kabukiran
PAGGAWAS sa babaye sa pultahan sayo sa buntag, nakita niya ang usa ka gamayng putos. Gipunit niya kini ug milingi-lingi, apan walay tawo sa kalye. Tingali gabii kini gibilin. Human ablihig gamay ang putos, misulod dayon siya ug gisirad-an ang pultahan. Bantog ra kay ang sulod maoy gibando nga literatura sa Bibliya! Gigakos niya kini ug nagpasalamat kang Jehova sa bililhong espirituwal nga pagkaon.
Kanay sagad nga kahimtang sa mga igsoon sa Germany sa dekada sa 1930. Pagsugod sa pagmando sa mga Nazi sa 1933, ang buluhaton sa mga Saksi ni Jehova gibando sa kadaghanang dapit sa nasod. “Kombinsido ming way balaod sa tawo nga makapugong sa pagmantala bahin kang Jehova ug sa iyang ngalan,” matod ni Richard Rudolph, nga karon nag-edad nag kapin sa 100. * “Importante ang mga literatura sa Bibliya sa among pagtuon ug ministeryo. Apan lisod na kining mabatonan tungod sa pagbando. Naghunahuna mi kon sa unsang paagi magpadayon ang buluhaton.” Wala madugay, nahibaloan ni Richard nga makatabang diay siya niana sa talagsaon kaayong paagi—sa tabang sa anino sa kabukiran.—Maghu. 9:36.
SA AGIANAN SA MGA ESMAGLER
Kon moadto ka sa tuboran sa suba sa Elbe (o, Labe), makaabot ka sa Giant Mountains (Krkonoše), nga karon maoy utlanan sa Czech Republic ug Poland. Bisag mga 1,600 metros lang ang gihabogon, ang kabukiran naputos sa snow. Unom ka bulan kada tuig, ang taluktok niini maputos sa bagang snow nga moabot ug tres metros. Kay dili man matag-an ang klima, kadtong mokompiyansa maabtan sa bagang gabon nga kalit motabon sa mga taluktok sa kabukiran.
Sulod sa kasiglohan, ang kabukiran nagsilbing utlanan sa mga probinsiya, gingharian, ug mga nasod. Tungod sa peligrosong mga agianan, lisod kaayong magpatrolya dinhi mao nga kaniadto daghang giesmagol ang giagi niini nga kabukiran. Sa dekada sa 1930, dihang ang Giant Mountains nahimong utlanan sa Czechoslovakia ug Germany, gigamit sa porsigidong mga Saksi ang agianan kaniadto sa mga esmagler. Alang sa unsa? Aron maghatod ug bililhong mga literatura sa Bibliya gikan sa mga dapit nga dali kining mabatonan. Usa kanila si Richard.
PELIGROSONG MGA “PAG-HIKE”
“Kada Sabado ug Dominggo, motungas mi sa kabukiran nga tinagpito o kapin pa ka batan-ong brader nga magsininag pang-hike,” matod ni Richard. “Gikan sa Germany, tulo ka oras namong baktason ang kabukiran una makaabot sa Špindlerův Mlýn”—usa ka resort sa Czechoslovakia nga mga 16.5 kilometros ang gilay-on. Niadtong panahona, daghang German ang nagpuyo sa maong lugar. Usa kanila ang mag-uuma nga misugot nga motabang sa mga brader. Duna siyay karomata nga giguyod ug kabayo, nga sagad sakyan sa mga bakasyonista. Kini ang iyang gamiton sa pagkuhag kinarton nga mga literatura sa duol nga lungsod, nga gipadala pinaagig tren gikan sa Prague. Dad-on niya kini sa iyang uma ug tagoan sa lawting nga butanganag dagami. Dayon kuhaon kini sa mga brader nga maoy magdala niini sa pikas bahin sa kabukiran, sa Germany.
Si Richard mipadayon: “Inig-abot namo sa maong uma, pun-on namo ang among mga backpack, nga gidisenyo nga makadalag bug-at nga karga. Kada usa namo magdalag mga 50 kilos.” Aron dili masakpan, gabii sila magbaktas. Magsugod sila pagsalop sa adlaw ug mouli sa dili pa mosubang ang adlaw. Gihubit ni Ernst Wiesner, magtatan-aw sa sirkito sa Germany niadtong panahona, ang paagi aron dili masakpan: “Duha ka brader ang mag-una ug, kon naa silay masugatan, mosenyas sila pinaagig flashlight. Kini ang senyales nga motago sa kalibonan ang nagsunod nga mga brader, nga mga 100 metros ang distansiya ug nagdalag bug-at nga mga backpack. Hulaton nilang mobalik ang duha ka brader nga mosultig password, nga ilisan kada semana.” Apan duna pay laing kapeligrohan gawas sa German nga mga polis nga asul ug uniporme.
“Usa ka gabii niana, dugay kong nahuman sa akong trabaho,” nahinumdom si Richard, “maong miapas na lang ko sa mga brader paingon sa Czechoslovakia. Ngitngit ug baga ang gabon niadto. Samtang nagbaktas, nagkurog ko tungod sa bugnaw kaayong ulan. Nasaag ko sa mugbong mga pine tree ug wala nako makita ang agianan sulod sa pipila ka oras. Daghang hiker ang namatay niini. Pagkakadlawon na nako nasugatan ang mga brader dihang pauli na sila.”
Sulod sa mga tulo ka tuig, kada semana motabok sa kabukiran ang gamayng grupo sa maisogong mga brader. Sa tingtugnaw, ilang dad-on ang mga literatura gamit ang ski o toboggan (balsang pang-snow). Usahay, pipila ka grupo sa mga brader nga moabot ug tag-20 ang motabok sa utlanan sa maadlaw, agi sa dalan sa mga hiker. Aron tan-awon nga morag nag-hike lang, may mga sister nga mokuyog. Ang ubang sister mag-unag baktas ug mag-itsa sa ilang kalo sa itaas kon morag may peligro.
Unsay sunod buhaton human makuha sa mga brader ang mga literatura? May mga kahikayan aron maseguro nga maapod-apod dayon kini. Sa unsang paagi? Ang mga literatura puston nga morag sabon tan-awon ug dad-on sa estasyon sa tren sa Hirschberg. Kon makaabot na kini sa lainlaing bahin sa Germany, may mga brader ug sister nga sekretong mohatod niini sa ubang igsoon, sama sa gihubit sa sinugdan. Daghan ang nalangkit niining sekretong pag-apod-apod ug literatura. Busa bisag usa lang ka bahin niini ang madiskobrehan, dako gayod ang epekto. Kanay nahitabo usa ka adlaw, nga wala gyod dahoma.
Sa 1936, nasakpan ang pondohanag literatura duol sa Berlin. Apil sa nakit-an ang tulo ka putos gikan sa Hirschberg nga wala mailhi kon kinsay nagpadala. Gianalisar sa mga polis ang sinulatan aron mailhan ang pangunang membro sa grupong tig-esmagol ug literatura, dayon siya gidakop. Wala madugay, gidakop ang duha pa ka suspek, apil si Richard Rudolph. Kay giangkon man sa maong mga brader ang tanang akusasyon, sulod sa pipila ka panahon nakapadayon ang ubang igsoon sa pagkuhag literatura nga misamot ka peligroso.
LEKSIYON ALANG KANATO
Ang mga publikasyon nga gitabok agi sa Giant Mountains mao ang importanteng suplay sa literatura sa Bibliya sa mga Saksi sa Germany. Apan ang Giant Mountains dili lang mao ang ruta nga gigamit. Hangtod sa 1939, dihang gisakop sa mga sundalo sa Germany ang Czechoslovakia, gigamit usab ang ubang ruta ubay sa utlanan nianang nasora. Sa ubang kasikbit nga nasod sa Germany, sama sa France, Netherlands, ug Switzerland, ang mga Saksi nangarisgar sa pagsuplay ug espirituwal nga pagkaon sa ilang gilutos nga mga igsoon.
Kadaghanan kanato karon makabatog igong suplay sa mga literatura sa Bibliya, sama sa mga libro, magasin, video, ug uban pa. Kon nadawat nimo ang bag-ong publikasyon sa Kingdom Hall o gi-download kini sa jw.org/ceb nga Web site, hunahunaa kon unsay nalangkit aron imo kining mabatonan. Tingali dili kana sama ka lisod sa pagtabok sa naputos sa snow nga kabukiran sa tungang gabii. Apan seguradong gihagoan kana pag-ayo sa daghang igsoon nga nagsakripisyo alang kanimo.
^ par. 3 Siya nag-alagad sa Hirschberg Congregation sa Silesia. Ang siyudad sa Hirschberg mao na karon ang Jelenia Góra sa habagatan-kasadpan sa Poland.


text:
1Dalayegon si Jehova nga akong bato, Nga nagatudlo sa akong mga kamot sa pagpakiggubat, Ug sa akong mga tudlo sa pagpakig-away: 2Ang mahigugmaong-kalolot ko, ug ang akong kuta, Ang hataas ko nga torre, ug akong magbabawi; Ang akong taming, ug siya nga mao ang akong gidangpan; Ang nakadaug sa akong katawohan sa ilalum ko. 3Oh Jehova, unsa ba ang tawo, nga ikaw nagmatinagdanon man kaniya? Kun ang anak sa tawo, nga ikaw nagpamalandong man kaniya? 4Ang tawo sama sa kakawangan: Ang iyang mga adlaw molabay lamang ingon sa anino. 5Ipaubos ang imong kalangitan, Oh Jehova, ug kumunsad ka: Hikapa ang kabukiran, ug sila moaso. 6Pagul-a ang mga kilat, ug isabulak sila; Ipadala ang imong mga udyong, ug patibulaaga sila. 7Tuy-ora ang imong kamot gikan sa kahitas-an; Luwasa ako, ug haw-asa ako gikan sa mga dagkung tubig, Gikan sa kamot sa mga dumuloong; 8Kansang baba nagasulti ug limbong, Ug kansang toong kamot maoy toong kamot sa kabakakan. 9Moawit ako ug bag-ong alawiton kanimo, Oh Dios: Sa salterio nga may napulo ka kuldas moawit ako ug mga pagdayeg kanimo. 10Ikaw mao ang nagahatag ug kaluwasan sa mga hari; Nga nagaluwas kang David nga iyang alagad gikan sa makamatay nga pinuti. 11Luwasa ako, ug tubsa ako gikan sa kamot sa mga dumuloong, Kansang baba nagasulti ug limbong, Ug kansang toong kamot maoy toong kamot sa kabakakan. 12Sa diha nga ang among mga anak nga lalake mangahimo nga ingon sa mga tanum nga managpanubo sa ilang pagkabatan-on, Ug ang among mga anak nga babaye nga ingon sa mga bato sa pamag-ang nga sinapsapan sunod sa hulagway sa palacio; 13Sa diha nga ang among mga dapa mangapuno, nga sangkap sa tanang mga butang sa paggamit, Ug ang among kahayupan managpanganak sa linibo ug sa napulo ka libo sa among mga kapatagan; 14Sa diha nga ang among kabakahan takus sa mga bulohaton nga mabug-at; Sa diha nga walay moabut nga kadaut, ug walay modangat nga kapildihon, Ug walay pagsinggit sa pagpakitabang sa among kadalanan: 15Malipayon ang katawohan nga anaa sa maong kahimtang; Oo, malipayon ang katawohan kansang Dios mao si Jehova.
Copyright
Learn More


text:
2 Hari 3Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
Nag-inaway ang Israel kag ang Moab
3 Nangin hari sang Israel si Joram nga anak ni Ahab sang ika-18 nga tuig sang paghari ni Jehoshafat sa Juda. Sa Samaria nag-estar si Joram, kag naghari siya sa sulod sang dose ka tuig. 2 Malain ang iya ginhimo sa panulok sang Ginoo, pero indi pareho kalain sa ginhimo sang iya amay kag iloy. Ginpaguba niya ang handumanan nga bato nga ginpahimo sang iya amay bilang pagpadungog kay Baal. 3 Pero nagsunod siya sa mga sala ni Jeroboam nga anak ni Nebat, nga nangin kabangdanan sang pagpakasala sang mga taga-Israel. Wala gid siya nagbiya sa sini nga mga sala.
4 Si Haring Mesha sang Moab nagasagod sang mga karnero, kag tungod nga sakop sang Israel ang ila nasyon, nagahatag siya kada tuig sa hari sang Israel sang 100,000 ka bataon nga mga karnero nga lalaki, kag mga bulbol sang 100,000 ka gulang nga mga karnero nga lalaki. 5 Pero pagkapatay ni Ahab, nagrebelde siya sa hari sang Israel. 6 Gani sadto nga tion, gintipon ni Joram ang bug-os nga Israel kag nagguwa sila sa Samaria sa pagsalakay sa Moab. 7 Nagpadala siya sang sini nga mensahi kay Haring Jehoshafat sang Juda: “Nagrebelde sa akon ang hari sang Moab. Maupod ka bala sa akon sa pagpakig-away sa ila?” Nagsabat si Jehoshafat, “Huo, handa ako nga mag-upod sa imo, kag handa ako nga ipagamit sa imo ang akon mga soldado kag mga kabayo.” 8 Nagpamangkot dayon si Jehoshafat, “Diin kita maagi kon magsalakay kita?” Nagsabat si Joram, “Sa kamingawan sang Edom.”
9 Gani naglakat ang hari sang Israel kag ang hari sang Juda, pati ang hari sang Edom. Pagkatapos sang pito ka adlaw nga paglakat, naubusan sang tubig ang mga soldado kag ang ila mga sapat. 10 Nagsiling ang hari sang Israel, “Kaluluoy gid kita nga tatlo ka hari! Gindala kita sang Ginoo diri agod itugyan lang sa hari sang Moab.” 11 Pero nagpamangkot si Jehoshafat, “Wala bala kita sing upod nga propeta sang Ginoo? Kon may ara, makapamangkot kita sa Ginoo paagi sa iya kon ano ang aton himuon.” Nagsabat ang isa ka opisyal sang hari sang Israel, “Si Elisha nga anak ni Shafat ari diri. Kabulig siya sadto ni Elias.” 12 Nagsiling si Jehoshafat, “Ti, makahambal ang Ginoo paagi sa iya.” Gani nagkadto ang hari sang Israel, Juda, kag Edom kay Elisha.
13 Nagsiling si Elisha sa hari sang Israel, “Ano ang labot ko sa imo? Magkadto ka sa mga propeta sang imo amay kag iloy!” Nagsiling ang hari sang Israel, “Indi! Kay ang Ginoo amo ang nagdala sa amon nga tatlo diri agod itugyan lang sa hari sang Moab.” 14 Nagsiling si Elisha, “Nagasugid ako sing matuod sa presensya sang buhi kag Makagagahom nga Ginoo, nga akon ginaalagad, nga indi kuntani ako magsapak sa imo kon indi tungod sa akon pagtahod kay Haring Jehoshafat sang Juda. 15 Sige, dal-i ako diri sang tawo nga kahibalo magtukar sang arpa.”
Samtang ginatukar ang arpa, gin-gamhan sang Ginoo si Elisha, 16 kag nagsiling siya, “Amo ini ang ginasiling sang Ginoo: ‘Ini nga ililigan mapuno sang tubig. 17 Bisan wala sing ulan ukon hangin, mapuno ini nga ililigan sang tubig, kag makainom kamo kag ang inyo mga kasapatan. 18 Mahapos lang ini nga butang para sa Ginoo. Wala labot sina, ipapierdi pa niya sa inyo ang mga Moabnon. 19 Laglagon ninyo ang ila maayo nga mga banwa nga napalibutan sang mga pader. Panapson ninyo ang ila maayo nga mga kahoy, tabunan ang ila mga tuburan, kag panggub-on ang ila mapatubason nga mga uma paagi sa pagbutang sang mga bato.” 20 Pagkasunod nga aga, sang tion sang paghalad, nag-ilig ang tubig halin sa Edom, kag napuno sang tubig ang amo nga duta.
21 Karon, nabalitaan sang tanan nga Moabnon nga nagsalakay ang tatlo ka hari sa ila. Gani gintipon nila ang tanan nga makasarang sa pagpakig-away, pamatan-on man ukon tigulang, kag ginpaplastar sila sa dulunan sang Moab. 22 Pagbangon nila pagkaaga, nakita nila ang tubig nga daw sa dugo kapula sang masilakan sang adlaw. 23 Nagsiling sila, “Dugo ina! Sigurado nga nag-inaway ang tatlo ka hari kag nagpinatyanay. Gani kuhaon naton ang ila mga pagkabutang!”
24 Pero pag-abot sang mga Moabnon sa kampo sang mga Israelinhon, nagguwa ang mga Israelinhon kag ginsalakay sila hasta nga nagpalalagyo sila. Ginlagas nila sila hasta sa ila lugar kag ginpamatay sila. 25 Ginpangguba nila ang mga banwa, kag ginhabuyan sang mga bato ang mapatubason nga mga uma hasta nga natabunan ini sang mga bato. Ginpangtabunan nila ang mga tuburan, kag ginpangtapas ang maayo nga mga kahoy. Sang ulihi, ang Kir Hareset na lang ang nabilin, pero ginlibutan pa gid nila ini sang ila mga soldado nga may mga labyog kag ginsalakay.
26 Pagkakita sang hari sang Moab nga pierdi sila sa inaway, gindala niya ang 700 ka tawo nga may mga espada sa paglusot sa mga soldado sang hari sang Edom, pero napaslawan sila. 27 Gani ginkuha niya ang kamagulangan niya nga anak nga amo kuntani ang magabulos sa iya bilang hari, kag ginhalad niya ini sa may pader bilang halad nga ginasunog. Tungod sini puwerte gid ang kaakig batok sa mga Israelinhon, gani ginpabay-an na lang nila ang hari sang Moab kag nagpauli sila sa ila nasyon.


text:
Padayon sa Pagpamalandong sa Espirituwal nga mga Butang
“Palandonga kining mga butanga; hatagi kinig bug-os nga pagtagad, aron ang imong pag-uswag madayag sa tanan nga mga tawo.”—1 TIM. 4:15.
AWIT: 57, 52
1, 2. Sa unsang hinungdanong mga paagi nga talagsaon ang utok sa tawo?
TUNGOD sa pinulongan, ang mga tawo makabasa, makasulat, makasulti, makasabot sa ilang madungog, makaampo, ug makaawit ug mga pagdayeg kang Jehova. Ang matag usa niini nga mga katakos naglangkit sa mga parte sa utok ug sistema sa mga neuron nga wala pa bug-os masabti sa mga siyentipiko. Tungod kay talagsaon ang atong utok, kita makahimo sa pagkat-og pinulongan. Mao nga nakaingon ang usa ka propesor sa pinulongan nga ang katakos sa mga bata sa pagkat-og pinulongan maoy nakapalahi sa tawo gikan sa mga mananap.
2 Ang katakos sa tawo sa paggamit ug pinulongan maoy katingalahang gasa gikan sa Diyos. (Sal. 139:14; Pin. 4:11) Ang atong utok talagsaon usab sa laing bahin. Dili sama sa mga mananap, ang tawo gilalang “sa larawan sa Diyos.” Sila may kagawasan sa pagpili ug makagamit ug pinulongan sa paghimaya sa Diyos.—Gen. 1:27.
3. Unsang kahibulongang gasa ang gihatag ni Jehova aron mahimo tang maalamon?
3 Sa tanang nagtinguha sa pagpasidungog sa Maglalalang sa pinulongan, ang Diyos naghatag ug usa ka kahibulongang gasa, ang Bibliya. Kini mabatonan sa katibuk-an o sa bahin niini diha sa kapig 2,800 ka pinulongan. Kon imong pamalandongon kining balaang mga sinulat, imong gipuno ang imong kaisipan sa mga hunahuna sa Diyos. (Sal. 40:5; 92:5; 139:17) Busa makapamalandong ka sa mga butang nga “makahimo kanimong maalamon alang sa kaluwasan.”—Basaha ang 2 Timoteo 3:14-17.
4. Unsay kahulogan sa pagpamalandong, ug unsang mga pangutana ang atong tagdon?
4 Ang pagpamalandong nagkahulogan ug pagpokus sa imong hunahuna o paghunahuna pag-ayo sa usa ka butang, maayo man o daotan. (Sal. 77:12; Prov. 24:1, 2) Ang duha sa labing maayong pamalandongon mao si Jehova nga Diyos ug ang iyang Anak, si Jesu-Kristo. (Juan 17:3) Apan, makapangutana tingali kita kon unsay koneksiyon tali sa pagbasa ug pagpamalandong? Unsa ang mga kahigayonan nga kita makapamalandong, ug unsay makatabang nato sa paghimo sa pagpamalandong nga makapalipay?
SEGUROA NGA MAKABENEPISYO KA SA IMONG PAGTUON
5, 6. Dihang magbasa ka, unsay makatabang nimo aron mas masabtan ug mahinumdoman ang imong nabasa?
5 Ang imong utok makahimog katingalahang mga butang, usahay bisag wala nimo kana hunahunaa. Pananglitan, ang pagginhawa, paglakaw, pagbisikleta, o pag-touch type maoy awtomatikong mga proseso nga imong mahimo bisag dili nimo hunahunaon. Sa usa ka bahin, tinuod usab kini sa pagbasa. Busa, hinungdanon ang pagpokus diha sa kahulogan sa imong ginabasa. Human mabasa ang usa ka parapo o sa dili pa mosugod sa sunod nga sub-ulohan sa usa ka publikasyon, mahimong mohunong ka ug mamalandong sa imong nabasa aron maseguro nga imo kanang nasabtan. Siyempre, tungod sa mga kabaldahan ug kakulag konsentrasyon, mahimong maglatagaw ang imong hunahuna, ug dili ka makabenepisyo sa imong gibasa. Sa unsang paagi malikayan kini?
6 Gipakita sa pag-research sa mga siyentipiko nga ang pagbasag kusog sa mga pulong panahon sa pagtuon makatabang sa paghinumdom niana. Ang Maglalalang sa atong utok nahibalo niini. Mao nga iyang gisugo si Josue sa pagbasa sa basahon sa Balaod “sa hinayng tingog.” (Basaha ang Josue 1:8.) Lagmit, imong mamatikdan nga ang pagbasag hinay sa Bibliya makapatisok niana sa imong kaisipan. Makatabang usab kini kanimo sa pagpokus diha sa imong ginabasa.
7. Kanus-a ang labing maayong higayon sa pagpamalandong sa Pulong sa Diyos? (Tan-awa ang hulagway sa sinugdan sa artikulo.)
7 Samtang ang pagbasa mahimong himoon nga wala kaayoy paningkamot, ang pagpamalandong nagkinahanglag konsentrasyon. Kanay hinungdan kon nganong ang dili hingpit nga utok may tendensiya nga mopili sa paghunahuna sa mas sayon, dili hago nga buluhaton. Busa, labing maayo nga mamalandong ka kon dili ka kapoy ug diha sa hilom nga dapit nga diyutay rag kabaldahan. Nakita sa salmista nga ang maayong higayon sa pagpamalandong mao kanang sa kagabhion samtang nagmata siya. (Sal. 63:6) Si Jesus, kansang hunahuna hingpit, mipilig hilom nga mga dapit aron sa pagpamalandong ug pag-ampo.—Luc. 6:12.
MAAYONG MGA BUTANG NGA PAMALANDONGON
8. (a) Gawas pa sa Pulong sa Diyos, unsa pay puwede natong pamalandongon? (b) Unsay bation ni Jehova kon makigsulti ta sa uban bahin kaniya?
8 Gawas sa pagpamalandong sa imong nabasa sa Bibliya, may lain pang mga butang nga angay nimong pamalandongon. Pananglitan, dihang makita nimo ang kahibulongang mga linalang, hunong ug paghunahuna. Seguradong matukmod ka sa pagdayeg kang Jehova tungod sa iyang kamaayo ug—kon may kauban ka—sa pagpaambit sa imong apresasyon. (Sal. 104:24; Buh. 14:17) Pabilhan ba ni Jehova ang maong pagpamalandong ug pagdayeg kaniya? Gitubag kana sa iyang bililhong Pulong. Bahin niining makuyaw nga kataposang mga adlaw, ang Bibliya nagsaad: “Niadtong panahona kadtong mga nahadlok kang Jehova nagsultihanay sa usag usa, ang matag usa sa iyang isigkaingon, ug si Jehova nagpadayon sa pagtagad ug sa pagpamati. Ug usa ka basahon sa handomanan gisulat sa iyang atubangan alang kanila nga nahadlok kang Jehova ug kanila nga nagapalandong sa iyang ngalan.”—Mal. 3:16.
9. (a) Unsay giawhag ni Pablo kang Timoteo nga pamalandongon? (b) Unsaon nato pagpadapat ang tambag ni Pablo dihang mangandam kita sa pagsangyaw?
9 Si apostol Pablo nag-awhag kang Timoteo sa ‘pagpamalandong’ sa epekto sa iyang sinultihan, panggawi, ug pagpanudlo. (Basaha ang 1 Timoteo 4:12-16.) Sama kang Timoteo, kita dunay daghang espirituwal nga mga kalihokan nga angayng pamalandongon. Pananglitan, nagkinahanglan kitag panahon sa pagpamalandong samtang mangandam sa pagdumalag pagtuon sa Bibliya. Hunahunaa ang imong gitun-an sa Bibliya ug pangitag pangutana o ilustrasyon nga makatabang niya nga mouswag. Ang panahon nga gigugol nianang paagiha mapuslanon kaayo, kay ang pagpamalandong niining mga butanga makapalig-on sa atong pagtuo ug motabang kanato nga mahimong epektibo ug madasigon sa atong pagdumalag mga pagtuon sa Bibliya. Makabenepisyo usab kita kon atong andamon ang atong kasingkasing sa dili pa mosangyaw. (Basaha ang Esdras 7:10.) Ang pagbasag usa ka kapitulo sa Mga Buhat ‘makasugnib’ sa atong kadasig sa ministeryo. Ang pagpamalandong sa mga teksto nga gusto natong gamiton nianang adlawa ug sa mga publikasyon nga atong itanyag motabang kanato sa pagtuman sa atong pribilehiyo sa pag-alagad. (2 Tim. 1:6) Hunahunaa ang mga tawo sa inyong teritoryo ug kon unsay lagmit makapainteres kanila. Ang maong pagpangandam makatabang kanato nga mahimong epektibo sa pagsangyaw “pinaagig pagpasundayag sa espiritu ug sa gahom” gikan sa Pulong sa Diyos.—1 Cor. 2:4.
10. Unsa pay laing mga kahigayonan sa pagpamalandong sa espirituwal nga mga butang?
10 Magnota ka ba panahon sa pakigpulong publiko, asembliya, ug kombensiyon? Ang pagrepaso sa maong mga nota maghatag ug maayong kahigayonan sa pagpamalandong sa imong nakat-onan gikan sa Pulong sa Diyos ug sa iyang organisasyon. Dugang pa, ang matag gula sa Bantayanang Torre ug Pagmata! ug ang kinaulahiang giluwatan nga mga publikasyon panahon sa kombensiyon maghatag kanatog bag-ong mga impormasyon nga atong mabasa ug mapamalandong. Dihang magbasa ka sa Tinuig nga Basahon, makabenepisyo ka kon mohunong una ka sa dili pa mobasag laing eksperyensiya. Maghatag kana nimog panahon sa pagpamalandong sa imong nabasa ug sa pagpatisok niana sa imong kasingkasing. Basin gusto nimong badlisan ang importanteng mga punto o magnota sa daplin, nga mahimong makatabang nimo dihang mangandam sa pagbalikduaw, pag-shepherding, o sa pakigpulong. Labawng hinungdanon, ang paghunong ug pagpamalandong matag karon ug unya samtang nagbasag mga publikasyon nga binase sa Bibliya, maghatag nimog kahigayonan nga masabtan ang impormasyon ug magpasalamat kang Jehova sa maayong mga butang nga imong nakat-onan.
PALANDONGA ANG PULONG SA DIYOS KADA ADLAW
11. Unsay panguna natong pamalandongon, ug ngano? (Tan-awa usab ang footnote.)
11 Siyempre, ang panguna natong pamalandongon mao ang inspiradong Pulong sa Diyos. Ibutang ta nga gidid-an ka sa pagbaton ug Bibliya. * Bisan pa niana, dili gayod kana makapugong kanimo sa pagpamalandong sa mga butang nga imong namemorya, sama sa imong paboritong mga teksto ug awit sa Gingharian. (Buh. 16:25) Ug ang espiritu sa Diyos makatabang nimo sa paghinumdom sa maayong mga butang nga imong nakat-onan.—Juan 14:26.
12. Unsang rutina sa pagbasa sa Bibliya ang mapuslanon kaayo?
12 May mga adlaw sa semana nga ikagahin alang sa pagbasa ug pagpamalandong sa senemanang pagbasa sa Bibliya alang sa Teokratikanhong Tunghaan sa Ministeryo. Ang ubang mga adlaw ikagahin sa pagpamalandong sa gisulti ug gibuhat ni Jesus. Mouyon ka gayod nga lakip sa iladong mga basahon sa Bibliya mao ang mga asoy sa Ebanghelyo bahin sa kinabuhi ug ministeryo ni Jesus. (Roma 10:17; Heb. 12:2; 1 Ped. 2:21) Ang katawhan sa Diyos gitagan-an pa ganig publikasyon nga naghubit sa kinabuhi ni Jesus dinhi sa yuta sumala sa pagkasunodsunod niini. Kini maoy maanindot nga tabang, ilabina kon atong basahon pag-ayo ug pamalandongon ang susamang mga teksto sa Ebanghelyo nga gihisgotan sa matag kapitulo sa maong publikasyon.—Juan 14:6.
NGANONG HINUNGDANON KAAYO ANG PAGPAMALANDONG?
13, 14. Nganong hinungdanon kaayo nga padayon tang mamalandong sa espirituwal nga mga butang, ug kini magtukmod kanato sa pagbuhat sa unsa?
13 Ang pagpamalandong sa espirituwal nga mga butang motabang sa usa sa pag-uswag ngadto sa pagkahamtong. (Heb. 5:14; 6:1) Mohuyang ang pagtuo sa usa kon diyutay rang panahon ang iyang igahin sa paghunahuna bahin kang Jehova ug Jesus. Ang maong tawo mameligrong maanod o mahilayo sa kamatuoran. (Heb. 2:1; 3:12) Si Jesus nagpasidaan nga kon dili nato pamation o dawaton ang Pulong sa Diyos “uban ang maputli ug maayong kasingkasing,” kini dili nato ‘mahuptan.’ Hinunoa, kita dali rang ‘malinga sa mga kabalaka ug sa mga bahandi ug sa mga kalipayan niining kinabuhia.’—Luc. 8:14, 15.
14 Busa, magpadayon kita sa pagpamalandong sa Pulong sa Diyos. Kini magtukmod kanato sa pagsumbalik-silaw sa himaya ni Jehova ug sa pagsundog sa iyang mga hiyas ug personalidad nga gipadayag sa Bibliya. (2 Cor. 3:18) May molabaw pa ba niana nga kadungganan? Ang pag-uswag sa atong kahibalo sa Diyos ug pagsumbalik-silaw sa iyang himaya maoy talagsaong mga pribilehiyo, ug kini dili matapos samtang kita magpadayon sa pagsundog sa atong mahigugmaong langitnong Amahan.—Eccl. 3:11.
15, 16. (a) Sa unsang paagi kita makabenepisyo sa pagpamalandong sa espirituwal nga mga butang? (b) Nganong lisod usahay ang pagpamalandong, apan nganong magpadayon kita sa pagbuhat niana?
15 Kon kita padayong mamalandong sa espirituwal nga mga butang, magpabilin ang atong kadasig sa kamatuoran. Sa ingon, kita makadasig sa atong mga igsoon ug sa mga interesado nga atong mahibalag sa kanataran. Ang pagpamalandong sa kinadak-ang gasa sa Diyos, ang halad lukat ni Jesus, motabang kanato sa pagpabili sa pribilehiyo nga makabatog suod nga relasyon sa atong Balaang Amahan, si Jehova. (Roma 3:24; Sant. 4:8) Si Mark, nga taga-South Africa, kinsa nabilanggo sulod sa tulo ka tuig tungod sa neyutralidad, miingon: “Ang pagpamalandong ikatandi sa usa ka kulbahinam nga panaw. Kon kanunay tang mamalandong sa espirituwal nga mga butang, mas daghan tag mahibaloan bahin sa atong Diyos, si Jehova. Usahay kon medyo mahigawad ko o mabalaka sa akong kaugmaon, akong basahon ang Bibliya ug pamalandongon ang usa ka teksto. Kini makapagaan sa akong gibati.”
16 Tinuod, daghan kaayog kabaldahan karon mao nga usahay malisdan kita sa pagpamalandong sa espirituwal nga mga butang. Ang laing matinumanong igsoon sa Africa, si Patrick, miingon: “Ang akong hunahuna samag mailbox nga puno sa lainlaing impormasyon, maayo ug dili, nga kinahanglang susihon kada adlaw. Samtang ginasusi nako ang akong hunahuna, sagad dunay “makapatugaw nga mga hunahuna,” ug kinahanglan kong moampo kang Jehova bahin niana una pa ko makapamalandong. Bisag magkinahanglan tingalig panahon una ko makapamalandong sa espirituwal nga mga butang, ako mas nasuod kang Jehova. Kini nakatabang nako nga mas masabtan ang kamatuoran.” (Sal. 94:19) Oo, kita makabenepisyo gayod kon kita ‘sa adlaw-adlaw maampingong magasusi sa Kasulatan’ ug mamalandong sa atong makat-onan.—Buh. 17:11.
SA UNSANG PAAGI MAKAGAHIN KAG PANAHON?
17. Sa unsang paagi makagahin kag panahon sa pagpamalandong?
17 Ang uban mobangon ug sayo sa buntag aron magbasa, mamalandong, ug mag-ampo. Ang uban nagbuhat niana sa tingpaniudto. Tingali mahimo nimo kini sa sayong kagabhion o sa dili ka pa matulog. Ang pipila ganahang mobasa sa Bibliya sa buntag ug sa dili pa matulog. Busa, sila ‘nagbasa niini . . . adlaw ug gabii,’ o sa makanunayon. (Jos. 1:8) Ang hinungdanon mao ang pagkuhag panahon gikan sa dili kaayo importanteng mga butang ug igahin kini sa adlaw-adlawng pagpamalandong sa Pulong sa Diyos.—Efe. 5:15, 16.
18. Unsay giingon sa Bibliya bahin niadtong adlaw-adlawng namalandong sa Pulong sa Diyos ug naningkamot sa pagpadapat sa ilang nakat-onan?
18 Ang Pulong sa Diyos nagsaad nga panalanginan kadtong namalandong niana ug naningkamot sa pagpadapat sa ilang nakat-onan. (Basaha ang Salmo 1:1-3.) “Malipayon kadtong nagapatalinghog sa pulong sa Diyos ug nagasunod niini!” miingon si Jesus. (Luc. 11:28) Labaw sa tanan, ang pagpamalandong sa espirituwal nga mga butang kada adlaw motabang kanato sa pagpasidungog sa Dakong Maglalalang sa atong kahibulongang utok, ug siya magaganti kanatog kalipay karon ug kinabuhing walay kataposan sa iyang matarong nga bag-ong kalibotan.—Sant. 1:25; Pin. 1:3.
^ par. 11 Tan-awa ang artikulong “Ang Among Pakigbisog sa Pagpabiling Lig-on sa Espirituwal” sa Bantayanang Torre, Disyembre 1, 2006.


text:
Nidawat isip outstanding province nga nag-implementar og maayong programa sa nutrisyon ang probinsya sa
Samtang ang mga lungsod sa
Dinhi sa Sugbo ang nidaug mao ang Danao City nga usa sa syudad nga nidawat sa pinakataas nga award nga madawat sa usa ka local government unit, nga mao ang National Honor Maintenance Award.
Samtang ang
Ang syudad sa Lapu-Lapu nidawat sab sa ilang unang pasidungog isip maoy outstanding city sa nutrition programs ning tuiga.
Samtang sa Negros Oriental, ang lungsod sa
Nasayran nga pipila sa gibasehan nga criteria sa award mao ang pagmenos sa malnutrition sa nahisgutang mga lugar. Lakip sa gibasehan mao ang epektibo og maayo nga pag-implementar sa pito ka kategoriya sa nag-unang programa sa nutrition nga gihingusgan karon sa kagamhanan.
Kini naglangkub sa food production, food security, home og community nutrition programs, micronutrient supplementation, food fortification o ang pagbutang og mga bitamina og mirales sa mga pagkaon nga naunang way gibutang nga bitamina og minerals, information-education-communication campaign, food and livelihood assistance, og ang maternal og child health care programs.
Ang mga mananaug nidawat og tropiyo ingon man plaque of recognition.
Matud ni Letlet Mission, Regional Coordinator sa National Nutrition Council sa Central Visayas, ang rehiyon nasayrang nimenos ngadto sa onse porsiyento karong tuiga gikan sa trese porsiyento sa niaging tuig.
Gilauman ni


text:
Hapit na unta ko mopakpak sa pahibawo sa Department of Labor and Employment (Dole) nga dul-an sa 1,500 ka Pinoy nga mga trabahante ang nakagawas na sa Libya. Apan nasagmuyo ko pagkabasa sa mga detalye gikan ni Labor Secretary Rosalinda Baldoz:
- Sa 1,491 ka OFWs, 14 gikan sa Tunisia, 60 gikan sa Turkey, 1,154 gikan sa Egypt ug duha gikan sa Madrid; ug
- 1,228 ra ang makabalik na sa Pilipinas sa mosunod nga mga adlaw.
Di ko maayo sa numero maong nagpalaban ko sa Google calculator. Nga nipahibawo nako nga sa pinaburot nga numero nga gibandilyo sa Dole, 261 ra ang gikan sa Libya.
-o0o-Nganong namakak na man sab ang gobyerno? Wa pa ba sila motagam nga sa pag-ulbo sa kaguliyang sa Libya, sa way pagsusi sa kahimtang sa OFWs sa Tripoli ug ubang mga dapit, nidiretso dayon sila og pasalig nga wa kinahanglana ang pagpabakwet? Wa pa ba diay sila mapaso sa ilang panghambog nga way bisan usa ka Pinoy nga naangol sa kusog nga linog sa New Zealand?
Nisuway ba sila og lipat-lipat sa numero sa OFWs nga nakagawas na sa Libya aron pagtabon sa ilang kauwaw nga nahurut-hurot na pagpabakwet ang mga trabahante sa ubang kanasuran ug ang mga Pinoy ug mga trabahante sa kabos nga kanasuran na lay nahibilin?
-o0o-Laing wa itug-an ni Baldoz: Kasagaran sa OFWs nga nakagawas sa Libya gihakot sa ilang langyawng employers, di sa atong gobyerno. Nga hangtod karon nagsige lang gihapon og pagarpar nga may P100 milyones nga gahin sa evacuation apan nakigsabutsabot pa sila sa mga kompaniya sa barko ug ayroplano nga makahakot sa OFWs.
Niangkon ang Department of Foreign Affairs (DFA) nga naglisod sila paglusot sa mga linya sa komunikasyon sa atong embahada sa Tripoli. Kay giputol sa diktadurang Moammar Gaddafi ang telepono, internet ug satellite. Kon mao, unsaon man pagpakitabang sa OFWs ug unsaon man pagkahibawo sa embahada sa ilang kahimtang ug panginahanglan?
-o0o-Mas dakong katalagman kon motuo ang gobyerno sa ilang propaganda. Inay magsalig sa press releases sa Dole ug DFA, si Presidente Noynoy Aquino angayng mobasa sa mga pamahayag sa atong OFWs sa Benghazi ug Tripoli, nga nahinabi sa langyawng mga sakop sa media, di sa Dole ni sa DFA, nga gibiyaan sa ilang langyaw nga employers, ang uban wa gani mabaliki sa ilang mga pasaporte, gipanglungkab nang ilang pinuy-anan sa armadong mga tawo ug gipangawat ang ilang pagkaon ug kabtangan.
May sukaranan hinuong pasabot ni Aquino nga lisod ang pagbakwet kay nagkatibuwaag na ang OFWs ug gubot nang Libya. Apan di unta maapsan ang Malakanyang sa mga panghitabo kon nilihok pa dayon--inay nanghambog nga wa kinahanglana ang pagpabakwet. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
KAPITULO 11
Siya Nagbantay, ug Siya Nagpaabot
1, 2. Unsang lisod nga asaynment ang giatubang ni Elias, ug unsay kalainan niya kang Ahab?
SI Elias gustong mag-inusara aron mag-ampo sa iyang langitnong Amahan. Apan, ang panon sa mga tawo bag-o lang nakasaksi niining matuod nga manalagna nga nagpakanaog ug kalayo gikan sa langit, ug daghan kanila ang nag-ulog-ulog kaniya aron hatagag pabor. Sa wala pa makatungas si Elias sa taluktok sa Bukid sa Carmelo aron mag-ampo kang Jehova, siya nag-atubag lisod nga asaynment. Kinahanglan siyang makigsulti kang Haring Ahab.
2 Dako kaayog kalainan kining duha ka lalaki. Si Ahab, nga nagsul-ob ug harianong besti, maoy usa ka apostata nga hakog ug walay baroganan. Si Elias nagsul-ob ug besti sa manalagna—usa ka simple, durable nga kupo nga lagmit gama sa panit sa mananap o sa linala nga balhibo sa kamelyo o kanding. Siya maisogon, may baroganan, ug lig-og pagtuo. Nianang adlawa, nga hapit nang matapos, nadayag kon unsang matanga sila sa pagkatawo.
3, 4. (a) Nganong daotan kadto nga adlaw alang kang Ahab ug sa ubang magsisimba ni Baal? (b) Unsang mga pangutana ang atong pagahisgotan?
3 Daotang adlaw kadto alang kang Ahab ug sa ubang magsisimba ni Baal. Ang paganong relihiyon nga gipaluyohan ni Ahab ug sa iyang asawa nga si Rayna Jezebel diha sa napulo-ka-tribong gingharian sa Israel napamatud-ang bakak, ingon man ang diyos niini nga si Baal. Ang maong walay-kinabuhing diyos wala gani makapatungha bisag gamay na lang nga kalayo sa pagtubag sa iyang mga manalagna nga nanagtuaw, nagsayawsayaw, ug nagsamad sa kaugalingon. Wala mapanalipdi ni Baal ang 450 ka lalaki nga takos sa silot nga kamatayon. Apan may lain pang butang nga wala mahimo nianang bakak nga diyos. Sulod sa kapig tulo ka tuig, ang mga manalagna ni Baal nangamuyo kaniya sa pagtapos sa hulaw nga mihampak sa ilang yuta, apan si Baal wala makahimo niini. Sa dili madugay, ipakita mismo ni Jehova nga siya ang matuod nga Diyos pinaagi sa pagtapos sa hulaw.—1 Hari 16:30–17:1; 18:1-40.
4 Apan, kanus-a man molihok si Jehova? Unsa may buhaton ni Elias niining tungora? Ug unsay atong makat-onan gikan niining lig-og pagtuo nga tawo? Tan-awon nato kini samtang atong susihon ang asoy.—Basaha ang 1 Hari 18:41-46.
Mainampoon
5. Unsay giingon ni Elias kang Ahab nga buhaton, ug nakaamgo ba si Ahab sa iyang sala?
5 Si Elias miduol kang Ahab ug miingon: “Lakaw, kaon ug inom; kay adunay dinaguok sa pagbundak sa ulan.” Nakaamgo ba kining daotang hari sa iyang sala? Walay tinong giingon ang Bibliya bahin niini, apan wala pod tay mabasa nga siya naghinulsol, ni mihangyo sa manalagna nga tabangan siya sa pagduol kang Jehova aron mangayog pasaylo. Si Ahab basta na lang “milakaw aron sa pagkaon ug sa pag-inom.” (1 Hari 18:41, 42) Komosta si Elias?
6, 7. Unsay giampo ni Elias, ug ngano?
6 “Kon bahin kang Elias, siya mitungas ngadto sa tumoy sa Carmelo ug mitikubo sa yuta ug gibutang ang iyang nawong taliwala sa iyang mga tuhod.” Samtang si Ahab milakaw aron mokaon, si Elias nakahigayon pag-ampo sa iyang langitnong Amahan. Matikdi ang mapaubsanong posisyon nga gihubit dinhi—si Elias mitikubo sa yuta nga hapit nang mag-abot ang iyang nawong ug mga tuhod. Unsa may iyang gihimo? Dili na kita angayng managhap pa. Ang Santiago 5:18 nag-ingon nga si Elias nag-ampo nga matapos na unta ang hulaw. Lagmit iyang gitanyag kini nga pangamuyo sa tumoy sa Carmelo.
7 Una pa niini, si Jehova miingon: “Ako magahatag gayod ug ulan diha sa nawong sa yuta.” (1 Hari 18:1) Busa giampo ni Elias nga matuman unta ang kabubut-on ni Jehova, sama sa gitudlo ni Jesus nga iampo sa iyang mga sumusunod mga usa ka libo ka tuig sa ulahi.—Mat. 6:9, 10.
8. Unsay atong makat-onan kang Elias bahin sa pag-ampo?
8 Daghan tag makat-onan kang Elias bahin sa pag-ampo. Kanunay niyang giampo nga matuman ang kabubut-on sa Diyos. Sa dihang kita mag-ampo, maayong hinumdoman: ‘Bisan unsay atong pangayoon sumala sa kabubut-on sa Diyos, siya magpatalinghog kanato.’ (1 Juan 5:14) Nan, tin-awng gipakita niini nga aron dunggon ang atong pag-ampo, kinahanglan natong mahibaloan ang kabubut-on sa Diyos—usa ka maayong rason nga tun-an nato ang Bibliya adlaw-adlaw. Tungod sa grabeng pag-antos nga naagoman sa iyang mga katagilungsod, buot gayod usab ni Elias nga matapos na ang hulaw. Lagmit mapasalamaton kaayo siya human niya makita ang milagrong gihimo ni Jehova nianang adlawa. Sa atong mga pag-ampo, angay sab natong iapil ang kinasingkasing nga mga pasalamat ug ang kaayohan sa uban.—Basaha ang 2 Corinto 1:11; Filipos 4:6.
Masaligon ug Mabinantayon
9. Unsay gisugo ni Elias sa iyang tig-alagad, ug unsang duha ka hiyas ang atong tagdon?
9 Segurado si Elias nga taposon ni Jehova ang hulaw, apan wala siya mahibalo kon kanus-a molihok si Jehova. Busa, unsay gibuhat sa manalagna samtang nagpaabot? Matikdi ang giingon sa asoy: “Siya miingon sa iyang tig-alagad: ‘Tungas, palihog. Tan-aw paingon sa dagat.’ Busa siya mitungas ug mitan-aw ug unya miingon: ‘Wala gayoy bisan unsa.’ Ug siya miingon, ‘Balik,’ sa makapito.” (1 Hari 18:43) Dunay labing menos duha ka butang nga atong makat-onan kang Elias. Una, matikdi kon unsa ka masaligon ang manalagna. Dayon, tagda ang iyang pagkamabinantayon.
Si Elias maikagong nangitag timailhan nga molihok na si Jehova
10, 11. (a) Sa unsang paagi gipakita ni Elias ang iyang pagsalig sa saad ni Jehova? (b) Nganong mahimo tang makabaton ug susamang pagsalig?
10 Kay masaligon sa saad ni Jehova, si Elias maikagong nangitag timailhan nga molihok na si Jehova. Iyang gipatungas ang iyang sulugoon sa taas-taas nga dapit sa pagsusi kon may timailhan ba nga mobundak ang ulan. Pagbalik sa sulugoon, siya masulub-ong nagtaho: “Wala gayoy bisan unsa.” Asul ang kalangitan ug wala gayoy panganod. Dili ba kini sukwahi sa gipamulong ni Elias? Hinumdomi nga siya di pa dugayng nag-ingon kang Haring Ahab: “Adunay dinaguok sa pagbundak sa ulan.” Nganong nakasulti niana ang manalagna nga wala man ganiy dag-om?
11 Si Elias nahibalo sa saad ni Jehova. Ingong manalagna ug hawas ni Jehova, siya segurado gayod nga tumanon sa Diyos ang Iyang gipamulong. Masaligon kaayo si Elias nga daw nadunggan na niya ang pagbunok sa ulan. Kini magpahinumdom nato sa giingon sa Bibliya bahin kang Moises: “Siya nagpabiling lig-on nga daw nakakita sa Usa nga dili-makita.” Ingon ba usab niana ka tinuod ang Diyos kanimo? Siya naghatag natog daghang katarongan sa pagbaton ug sama niana nga pagtuo kaniya ug sa iyang mga saad.—Heb. 11:1, 27.
12. Giunsa pagpakita ni Elias nga siya mabinantayon, ug unsay iyang reaksiyon sa taho nga dunay usa ka gamayng panganod?
12 Matikdi usab kon unsa ka mabinantayon si Elias. Iyang gipatungas pag-usab ang iyang sulugoon, dili lang kausa o kaduha, kondili kapito! Lagmit mahanduraw nato nga naluya na ang sulugoon sa pagbalikbalik ug tungas, apan si Elias nangandoy nga makakitag ilhanan ug wala gayod mawad-ig paglaom. Sa kataposan, human sa ikapitong pagtungas sa sulugoon, siya mitaho: “Tan-awa! Adunay usa ka gamayng panganod ingon sa usa ka palad sa tawo nga misaka gikan sa dagat.” Mahanduraw ba nimo ang sulugoon nga nagtuyhad sa iyang kamot ug nagmostra kon unsa ka gamya ang panganod nga iyang nakita ibabaw sa Dakong Dagat? Lagmit dili kombinsido niini ang sulugoon. Apan, para kang Elias, makahuloganon ang maong panganod. Iya dayong gihatagan ang iyang sulugoon ug dinaliang misyon: “Lakaw, ingna si Ahab, ‘Andama ang imong sakyanan! Ug lugsong aron dili makahawid kanimo ang pagbundak sa ulan!’”—1 Hari 18:44.
13, 14. (a) Sa unsang paagi masundog nato ang pagkamabinantayon ni Elias? (b) Nganong angay kitang molihok uban ang pagkadinalian?
13 Sa makausa pa, si Elias nagtudlo natog hinungdanong leksiyon. Kita usab nagkinabuhi sa panahon diin hapit nang tumanon sa Diyos ang iyang katuyoan. Si Elias nagpaabot nga matapos ang hulaw; ang mga alagad sa Diyos karon nagpaabot nga matapos ang daotang sistema sa mga butang. (1 Juan 2:17) Samtang wala pa kana ipadangat ni Jehova, kinahanglan gayod kitang magmabinantayon sama kang Elias. Ang anak sa Diyos, si Jesus, nagtambag sa iyang mga sumusunod: “Busa, magpadayon sa pagbantay tungod kay kamo wala mahibalo kon unsang adlawa moabot ang inyong Ginoo.” (Mat. 24:42) Gipasabot ba ni Jesus nga dili mahibaloan sa iyang mga sumusunod kon kanus-a moabot ang kataposan? Wala, kay gidetalye niya ang mga panghitabo nga magpaila nga haduol na ang kataposan. Kitang tanan mahimong makakita sa katumanan niining detalyadong ilhanan sa “kataposan sa sistema sa mga butang.”—Basaha ang Mateo 24:3-7.
Ang usa ka gamayng panganod igo nang nakakombinsir kang Elias nga si Jehova hapit nang molihok. Ang ilhanan sa kataposang mga adlaw naghatag ug lig-ong mga rason nga molihok uban ang pagkadinalian
14 Ang matag bahin sa maong ilhanan naghatag kanato ug kasaligan, makapakombinsir nga ebidensiya. Igo na ba ang maong ebidensiya aron kita molihok uban ang pagkadinalian diha sa atong pag-alagad kang Jehova? Ang usa ka gamayng panganod nga migimaw sa kapunawpunawan igo nang nakakombinsir kang Elias nga si Jehova hapit nang molihok. Napalaw ba ang matinumanong manalagna?
Si Jehova Naghatag ug Kahupayan ug mga Panalangin
15, 16. Unsang mga butanga ang tuling nagakahitabo, ug unsa kahay gihunahuna ni Elias bahin kang Ahab?
15 Ang asoy nag-ingon: “Nahitabo sa kasamtangan nga ang kalangitan mikisdom tungod sa mga panganod ug sa hangin ug misugod ang usa ka dakong pagbundak sa ulan. Ug si Ahab nagpadayon sa pagsakay ug miadto sa Jezreel.” (1 Hari 18:45) Tulin kaayo ang dagan sa mga panghitabo. Samtang ang sulugoon ni Elias naghatod sa mensahe ngadto kang Ahab, ang gamayng panganod mikanap ug tungod niini, mikisdom ang langit. Mihuros ang makusog nga hangin. Sa kataposan, human sa tulo ka tuig ug tunga nga hulaw, mibundak ra gyod ang ulan sa Israel. Natagbaw sa tubig ang giuhaw nga yuta nga nangliki tungod sa hulaw. Kay mibunok ang ulan, ang tubig sa suba sa Kison mitubo, nga sa walay duhaduha nagbanlas sa nagbanaw nga dugo sa gipamatayng mga manalagna ni Baal. Ang masupilong mga Israelitas gihatagan usab ug kahigayonan sa pagbanlas o paghinlo sa tanang timaan sa pagsimba kang Baal nga nakagamot sa Israel.
16 Seguradong nanghinaot si Elias nga ila kanang buhaton! Tingali naghunahuna siya kon unsay reaksiyon ni Ahab sa mga panghitabo. Maghinulsol kaha si Ahab ug motalikod sa mahugaw nga pagsimba kang Baal? Ang panghitabo nianang adlawa naghatag ug dili-malalis nga pamatuod nga angay siyang mag-usab. Aw, wala kita mahibalo kon unsay gihunahuna ni Ahab niadtong tungora. Ang asoy nag-ingon lang nga ang hari “nagpadayon sa pagsakay ug miadto sa Jezreel.” Nakakat-on ba siya? Nakadesidir ba siya nga mag-usab? Gipakita sa sunod nga panghitabo nga wala gayod. Sa gihapon, ang adlaw wala pa matapos alang kang Ahab—ni kang Elias.
17, 18. (a) Unsay nahitabo kang Elias diha sa dalan paingon sa Jezreel? (b) Nganong talagsaon ang pagdagan ni Elias gikan sa Carmelo paingon sa Jezreel? (Tan-awa usab ang footnote.)
17 Ang manalagna ni Jehova misugod pagpanaw subay sa giagian ni Ahab. Layo ang maong panaw ug gawas nga nag-ulan, seguradong magabhian siya. Apan talagsaon ang sunod nga nahitabo.
18 “Ang kamot ni Jehova diha kang Elias, maong iyang gibaksan ang iyang hawak ug midagan nga una kang Ahab hangtod sa Jezreel.” (1 Hari 18:46) Tin-awng “ang kamot ni Jehova” nagtabang kang Elias sa milagrosong paagi. Trayenta kilometros ang gilay-on sa Jezreel, ug tigulang na niadto si Elias. * Handurawa ang gihimo sa manalagna. Iyang gisaka ang iyang taas nga besti ug gibaksan kana aron way sabal ang iyang paglihoklihok, ug dayon siya midagan agi sa basa nga dalan—kusog kaayo ang iyang pagdagan nga naapsan ug naunhan niya ang karwahe sa hari!
19. (a) Ang hinatag-sa-Diyos nga kusog ug kalagsik ni Elias magpahinumdom nato sa unsang mga tagna? (b) Samtang nagdagan si Elias paingon sa Jezreel, kombinsido siya sa unsa?
19 Pagkadakong panalangin kadto alang kang Elias! Tiaw mo bay mikusgan siya, milagsik, ug milig-on—nga lagmit mas labaw pa kay sa batan-on pa siya. Talagsaon gayod kadto nga kasinatian. Kini magpahinumdom kanato sa mga tagna nga naggarantiyag hingpit nga panglawas sa mga matinumanon sa umaabot nga Paraiso dinhi sa yuta. (Basaha ang Isaias 35:6; Luc. 23:43) Samtang nagdagan si Elias nianang basa nga dalan, siya kombinsido nga giuyonan siya sa iyang Amahan, ang bugtong matuod nga Diyos, si Jehova!
20. Unsay atong buhaton aron panalanginan ni Jehova?
20 Si Jehova naghinamhinam sa pagpanalangin kanato. Busa maningkamot gayod kita aron madawat kana. Sama kang Elias, kita kinahanglang magmabinantayon, nga mainampingong magtimbang-timbang sa dili-malalis nga ebidensiya nga si Jehova hapit nang molihok niining makuyaw nga panahon. Sama kang Elias, may lig-on kitang rason nga bug-os mosalig sa mga saad ni Jehova, ang “Diyos sa kamatuoran.”—Sal. 31:5.
^ par. 18 Human niini, si Jehova nagsugo kang Elias sa pagbansay kang Eliseo, nga sa ulahi nailhang ang usa nga “nagbubo ug tubig sa mga kamot ni Elias.” (2 Hari 3:11) Si Eliseo nagsilbing sulugoon ni Elias, nga lagmit naghimo sa tanan niyang maarangan sa pagtabang sa tigulang na nga manalagna.


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for February 23, 2011
Pagkapukan ni Digal
Ang iyang pagpadailos sa dakong tentasyon pagsulbad sud lang sa pila ka adlaw sa usa sa labing bangis nga krimen sa atong panahon uban ang pag-abiba sa mga nahugno sa trahedya ug sa saad sa makabungog nga pasidungog ug posibleng bituon sa iyang abaga (human siya bugalbugali nga gradwado lang sa ROTC), maoy nakatapos sa malipayon ug masaarong mga adlaw ni Koronel Erson Digal.
Napugos si Digal pagluwat sa iyang katungdanan. Di tungod sa kasaba ni Gobernador Gwen Garcia. Di tungod kay namakak siya sa gobernadora. Kon dili tungod kay nakalimot si Digal nga di ni mahitungod nilang duha. Iyang gipakyas ang anghel nga si Ellah Joy Pique.
-o0o-Sukad sa sinugdanan sa kaso, nabantang ang pagsuway ni Digal paglambigit ni Garcia, nga maoy nipili ug nipahimutang niya sa katungdanan. Dihang giisip nang Digal silang Sven Erik Berger ug Karen Castro Esdrelon nga mga suspitsado, nakumbinser dayon niya si Garcia, nga labihang lisorang birahon alang sa kalihokan nga wa maplano tungod sa kadaghan sa iyang mga gimbuhaton, pakighinabi sa mga dinakpan.
Nagtuo tingali si Digal nga nalingaw ang gobernadora sa kalibotanong atensiyon nga nakuha sa krimen. Ug masaligon nga sa dinaliang pagsulbad sa kaso, si Garcia ang labing unang mopikpik sa iyang abaga ug mangabogar sa kadagkoan sa kapolisan nga tukma lang nga gantihan siya og promosyon.
-o0o-Labing dakong sipyat ni Digal mao nga nakalimot siya sa iyang pagka polis. Wa himoa ang batakan kaayong mga gimbuhaton sa pagsusi sa tanang anggulo sa misteryusong kaso. Pagkakita niyang Berger ug Esdrelon, nga pulos kaamgid sa police sketch, nahimo siyang kabayo sa Sanciangko nga nag-antipara og bika--wa nay laing nakit-as gawas sa agianan paingon sa Panganiban.
Mao ra ni bugtong katin-awan nganong bisan sa panagana sa iyang kaubanang mga imbestigador, iyang gitak-opan ang imbestigasyon, gihunong ang pagpangita sa uban pang mga ebidensiya, gideklarar nga nahuman nang trabaho sa kapolisan ug gidalidali pagpasaka ang kaso ngadto sa Cebu Provincial Prosecutor's Office.
-o0o-Ang nahitabo ni Digal leksiyon sa ubang mga opisyal sa kapolisan nga way laing gisaligan gawas sa ilang amo nga mga politiko. Labihan nimong buhonga samtang maggamit pa nila. Apan kon nahingpit nang imong kapuslanan, o kon magpasiugda og imong kaugalingong salida nga makapaduhig nila, wa kay pupanagana nga ibalibag, morang nuog, ngadto sa suok.
Nga masulub-on nga komentaryo sa kahimtang sa propesyonalismo sa atong kapolisan. Dako gihapon kaayo ang tingog sa mga politiko sa pagpahimutang sa ilang mga batabata sa labing mahinungdanon nga mga katungdanan sa kapolisan. Kanus-a pa man mapatigbabaw ang sistema nga ang labing takos gyong mga opisyal ang moduma sa kapolisan, nga matinud-anong mopatuman sa balaod bisan kinsa ang hingtungdan ug bisan kinsa ang maig-an. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
TOPIKO SA KOBER | PAANO MO MAPAUSWAG ANG IMO BATASAN?
2. Ang Imo Sitwasyon kag Kaupdanan
Determinado ka nga magkaon sing mas masustansia nga pagkaon, pero sang nakita mo ang ice cream daw indi mo ini mapangindian.
Desidido ka na gid nga mag-untat sa pagpanigarilyo, pero gintanyagan ka na naman sang imo abyan sing sigarilyo bisan pa nabal-an niya nga gusto mo na ini untatan.
Plano mo mag-ehersisyo, pero daw nabudlayan ka bisan sa pagpangita lang sang imo sapatos!
Nakita mo bala kon ano ang pareho sa sini nga mga sitwasyon? Ginapakita sang mga eksperiensia nga ang aton sitwasyon kag ang mga tawo nga pirme naton kaupod makabulig sa aton nga pauswagon ang maayo nga mga batasan kag untatan ang indi maayo nga mga batasan.
PRINSIPIO SA BIBLIA: “Makita sang tawo nga maalamon ang katalagman kag nagapanago sia, apang ang kulang sing kinaalam nagadiretso lang kag nagaantos sang malain nga resulta.”—Hulubaton 22:3.
Ang Biblia nagalaygay sa aton nga maghunahuna sing abanse. Kon himuon naton ini, malikawan naton ang mga sitwasyon nga makadula sang aton gana nga lab-uton ang gusto naton, kag mabutang naton ang aton kaugalingon sa maayo nga mga sitwasyon. (2 Timoteo 2:22) Gani kinahanglan naton nga kontrolon ang aton sitwasyon kag pilion ang aton ginaupdan.
Pabudlaya ang paghimo sang indi maayo nga butang kag pahapusa ang paghimo sang maayo nga butang
ANO ANG MAHIMO MO?
Pabudlaya ang paghimo sang indi maayo nga butang. Halimbawa, kon gusto mo nga indi na gid magkaon sing junk food, indi ka magtago sini sa kusina. Kon matentar ka man gid magkaon, mabudlayan ka mangita sini.
Pahapusa ang paghimo sang maayo nga butang. Halimbawa, kon gusto mo mag-ehersisyo sing aga pa, sa gab-i pa lang, ibutang na nga daan ang imo bayo nga pang-ehersisyo sa tupad sang imo hiligdaan. Kon mahapusan ka sa pagsugod, daku ang tsansa nga mapadayon mo ini.
Pilia sing maayo ang imo mga abyan. Ginailog naton ang mga tawo nga pirme naton kaupod. (1 Corinto 15:33) Gani indi pirme makig-upod sa mga tawo nga nagapabudlay sa imo nga untatan ang malain nga batasan, kundi makig-upod sa mga nagapalig-on sa imo nga pauswagon ang maayo nga batasan.


text:
Naghalad sang Ila Kaugalingon sing Kinabubut-on—Sa Norway
SANG nagligad nga mga tinuig, sanday Roald kag Elsebeth, isa ka mag-asawa nga manugsingkuenta na, may masulhay nga pangabuhi sa Bergen, nga ikaduha sa pinakadaku nga siudad sa Norway. Kaupod sa ila kabataan nga sanday Isabel kag Fabian, matutom sila nga nagapakigbahin sa mga hilikuton sa kongregasyon. Si Roald isa ka gulang kag si Elsebeth payunir, samtang sanday Isabel kag Fabian naman mapisan nga mga manugbantala.
Pero sang Septiembre 2009, ini nga pamilya nagdesisyon nga magbantala sing isa ka semana sa naligwin nga lugar. Gani sanday Roald kag Elsebeth, kaupod ni Fabian, nga 18 anyos na sadto, naglakbay pakadto sa Nordkyn, isa ka lugar sa rehiyon sang Finnmark, sa ibabaw sang Arctic Circle. Didto, sa baryo sang Kjøllefjord, nagbantala sila upod sa mga kauturan nga nagkadto man sa sina nga rehiyon para magbantala. “Sa umpisa sang semana,” hinumdom ni Roald, “daw kontento na ako nga naiskedyul ko ang akon mga hilikuton para makapakigbahin sa sining pinasahi nga hilikuton sa bilog nga semana.” Pero sang ulihi sina man nga semana, indi mapahamtang si Roald. Ngaa?
WALA GINAPAABOT NGA PAMANGKOT
“Hinali lang,” siling ni Roald, “nga ginpamangkot kami ni Mario, isa ka payunir sa Finnmark, kon puede kami makasaylo sa banwa sang Lakselv para magbulig sa kongregasyon nga may 23 ka manugbantala.” Nakibot gid si Roald sa sining wala ginapaabot nga pamangkot. Nagpaathag sia: “Nabinagbinag namon ni Elsebeth ang pag-alagad sa lugar nga mas daku ang kinahanglanon—pero sa ulihi na lang kon wala na sa amon poder ang mga kabataan.” Pero, sa nabilin nga mga inadlaw nga nagabantala sia sa sini nga lugar, nakita ni Roald nga interesado gid ang mga tawo nga makatuon parte kay Jehova. Kinahanglan na gid nila subong ang bulig. “Yadto nga pamangkot nagtublag sa akon kag pila ka gab-i nga wala ako makatulog,” hinumdom niya. Dayon gindala ni Mario si Roald kag ang iya pamilya sa Lakselv, nga mga 240 kilometros sa bagatnan sang Kjøllefjord. Luyag niya ipakita sa mga bisita ang gamay nga kongregasyon didto.
Sa Lakselv, ginpakita sa ila ni Andreas, nga isa sa duha ka gulang didto, ang lugar kag ang Kingdom Hall. Gin-abiabi gid sila sang kongregasyon kag ginsilingan sanday Roald kag Elsebeth nga malipay gid sila kon magsaylo ang ila pamilya didto para magbulig sa hilikuton sa Ginharian. Nagayuhum nga nagsiling si Andreas nga nakakita na sila sing posible nga trabaho para kanday Roald kag Fabian! Ano ang himuon sang pamilya?
ANO ANG DAPAT PILION?
Sang primero si Fabian nagsiling: “Wala ako sing handum nga magsaylo diri.” Indi niya gusto nga biyaan ang iya suod nga mga abyan sa ila kongregasyon nga nakaupod niya halin sang gamay pa sia kag mag-istar sa gamay nga banwa. Wala pa man sia makatapos sa pag-eskwela subong elektrisyan. Pero sang si Isabel (nga 21 anyos sadto) ang ginpamangkot, nagsiling sia: “Amo gid sina ang gusto ko himuon!” Pero nagsiling man sia: “Sang ginpamensar ko pa gid ini, naghunahuna ako, ‘Maayo gid bala ini? Basi hidlawon ako sa akon mga abyan? Dapat bala ako magpabilin sa amon kongregasyon diin matawhay kag may kasiguruhan?’” Ano naman ang reaksion ni Elsebeth sa sini nga pangagda? “Nabatyagan ko nga ginhatagan ni Jehova ang amon pamilya sing isa ka asaynment,” siling niya, “pero ginapamensar ko man ang amon bag-o lang nakay-o nga balay kag ang tanan nga pagkabutang nga napundar namon sa sulod sang 25 ka tuig.”
Pagkatapos sining pinasahi nga semana, si Roald kag ang iya pamilya nagbalik sa Bergen, pero indi madula sa ila pensar ang ila mga kauturan sa Lakselv, nga mga 2,100 kilometros gikan sa ila. “Nagapangamuyo ako pirme kay Jehova,” siling ni Elsebeth, “kag padayon ako nga nagakomunikar sa mga nangin abyan namon didto paagi sa pagpadala sing mga piktyur kag mga eksperiensia.” Si Roald nagsiling: “Madugay ko nga ginpamensaran ini nga pagsaylo. Dapat ko man binagbinagon kon paano namon masuportahan ang amon kinahanglanon. Paano namon maatipan ang amon kaugalingon? Nangamuyo ako pirme kay Jehova kag nakighambal sa akon pamilya kag sa hamtong nga mga kauturan.” Si Fabian naghinumdom: “Samtang padayon ko ini nga ginpamensar, mas narealisar ko nga wala ako sing rason nga mangindi. Pirme ako nagapangamuyo kay Jehova, kag amat-amat nga nagbakod ang akon handum nga magsaylo.” Kamusta si Isabel? Para mahanda niya ang iya kaugalingon sa pagsaylo, nagpayunir anay sia sa ila lugar. Pagkatapos sang anom ka bulan nga pagpayunir kag paghatag sing daku nga tion sa personal nga pagtuon, nabatyagan niya nga handa na sia magsaylo.
MGA TIKANG SA PAGLAB-OT SANG ILA TULUMURON
Samtang nagabakod ang ila handum sa pag-alagad sa lugar diin mas daku ang kinahanglanon, ang pamilya naghimo sing mga tikang para malab-ot ang ila tulumuron. Daku ang sueldo ni Roald sa obra nga iya gid nanamian, pero nangayo sia sing isa ka tuig nga bakasyon. Apang ginpangabay sia sang iya amo nga magtrabaho sing part-time—duha ka semana nga obra kag anom ka semana nga bakasyon. “Daku ang nabuhin sa akon kita, pero maayo gid ang resulta sini,” siling ni Roald.
Si Elsebeth nagsiling: “Ginpangabay ako sang akon bana nga mangita sing balay sa Lakselv, kag paarkilahan ang amon balay sa Bergen. Nagakinahanglan ini sing daku nga tion kag panikasog, pero nagmadinalag-on kami. Wala madugay, ang mga kabataan nakakita sing part-time nga obra,” siling pa niya, “kag ginbuligan nila kami nga masuportahan ang amon pagkaon kag transportasyon.”
Si Isabel nagsiling: “Bangod gamay lang nga banwa ang amon ginsayluhan, ang pinakamabudlay para sa akon amo pagpangita sing trabaho nga makasuportar sa akon pagpayunir. Kon kaisa, daw nadulaan na ako sing paglaum.” Pero sang nagkuha sia sing ginagmay nga part-time nga obra—siam sa una nga tuig—nasuportahan ni Isabel ang iya mga kinahanglanon. Kamusta naman si Fabian? “Para makatapos sa pag-eskwela subong elektrisyan, kinahanglan ko mag-obra subong aprentis. Ginhimo ko ini sa Lakselv. Sang ulihi, nakapasar ako sa eksam kag nakakita sing part-time nga obra subong elektrisyan.”
KON PAANO GINPASANGKAD SANG IBAN ANG ILA PAG-ALAGAD
Si Marelius kag ang iya asawa nga si Kesia, luyag man mag-alagad sa lugar nga mas daku ang kinahanglanon. Si Marelius, nga 29 anyos na karon, nagsiling: “Ang mga pamulongpulong kag mga interbyu sa kombension parte sa pagpayunir nagpahulag sa akon nga pasangkaron ang akon pag-alagad.” Pero para kay Kesia, nga 26 anyos na karon, mabudlay ang pagpalayo sa iya pamilya. “Nahadlok ako magpalayo sa akon mga pinalangga,” siling niya. Luwas sini, si Marelius nagatrabaho sing full-time para mabayaran ang ila balay. Nagsiling sia: “Paagi sa bulig ni Jehova kag pagpangamuyo pirme nga buligan niya kami nga makahimo sing mga pagbag-o, nadayon gid ang amon pagsaylo.” Sang primero, nagkonsentrar sila anay sa paghiwat sing mga Bible study. Dayon, ginbaligya sang mag-asawa ang ila balay, nag-untat sa ila obra, kag nagsaylo sang Agosto 2011 sa siudad sang Alta, sa naaminhan nga Norway. Para masuportahan didto ang ila pagpayunir, si Marelius nagtrabaho bilang accountant kag si Kesia nag-obra sa isa ka balaligyaan.
Sanday Knut kag Lisbeth, isa ka mag-asawa nga mga 35 na, natandog gid sa mga eksperiensia sa Tuigan nga Libro parte sa mga nagaalagad sa mga lugar nga mas daku ang kinahanglanon. “Ini nga mga eksperiensia nagbulig sa amon nga hunahunaon ang pag-alagad sa iban nga pungsod,” siling ni Lisbeth, “apang nagaduhaduha ako kay basi indi ini masarangan sang ordinaryo nga tawo pareho ko.” Pero naghimo sila sing tikang para malab-ot ang ila tulumuron. Si Knut nagsiling: “Ginbaligya namon ang amon apartment kag, para makasupotsupot, nagsaylo kami sa balay ni Nanay. Sang ulihi, para matilawan ang pag-alagad sa iban nga pungsod, nagsaylo kami sa Ingles nga kongregasyon sa Bergen sing isa ka tuig, kag nag-istar sa balay sang iloy ni Lisbeth.” Wala madugay, handa na sanday Knut kag Lisbeth nga magsaylo sa Uganda. Nagapauli sila sa Norway kada tuig para magtrabaho sing duha ka bulan. Makabulig ini para masuportahan nila ang ila pagpayunir sa Uganda sa bug-os nga tuig.
“TILAWI KAG TAN-AWA NGA MAAYO” SI JEHOVA
Kamusta na karon ining handa nga mga manugbantala? Si Roald nagsiling: “Mas madamo na kami sing tion nga mag-updanay subong pamilya sa sining naligwin nga lugar sangsa didto pa kami sa Bergen. Nagsuod pa gid ang amon pamilya. Pagpakamaayo gid nga makita nga nagauswag sa espirituwal ang amon kabataan.” Nagsiling pa sia: “Wala na kami nagakabalaka sing sobra sa materyal nga mga butang. Nagsala kami sa paghunahuna nga importante gid ini.”
Nagtuon man si Elsebeth sing bag-o nga lenguahe. Ngaa? Nalakip sa teritoryo sang Kongregasyon sang Lakselv ang Karasjok, ang lugar nga madamo sing Sami—mga tumandok sang naaminhan nga rehiyon sang Norway, Sweden, Finland, kag Rusya. Gani para mahapos sila mabantalaan, nagtuon si Elsebeth sang lenguahe sang mga Sami. Sa karon, makauluistorya na sia sa sini nga lenguahe. Nalipay bala sia sa iya bag-o nga teritoryo? Nagsiling sia: “Anom na ang akon Bible study. Nanamian gid ako mag-alagad diri!”
Si Fabian naman, nga payunir kag ministeryal nga alagad na subong, nagsaysay nga napalig-on nila ni Isabel ang tatlo ka tin-edyer sa ila bag-o nga kongregasyon nga makigbahin sa mga hilikuton sang kongregasyon. Ining tatlo ka pamatan-on aktibo na karon sa ministeryo. Ang duha sa ila bawtismado na kag nangin auxiliary payunir sang Marso 2012. Ang isa ka tin-edyer nga nagluya sa espirituwal nagpasalamat kay Fabian kag Isabel sa pagbulig sa iya nga mangin aktibo liwat. Si Fabian nagsiling: “Natandog gid ako sang ginsiling niya ina. Makalilipay gid nga makabulig sa iban!” Si Isabel nagsiling: “Sa sini nga asaynment, natilawan ko gid kag nakita nga maayo si Jehova.” (Sal. 34:8) Nagsiling pa sia: “Labaw sa tanan, nanamian ako mag-alagad diri!”
Simple na karon ang pagkabuhi nanday Marelius kag Kesia, pero malipayon sila. Ang kongregasyon sa Alta, nga ila ginsayluhan, may 41 na karon ka manugbantala. Si Marelius nagsiling: “Napalig-on gid ako nga hunahunaon kon paano nagbag-o ang amon kabuhi. Ginapasalamatan namon si Jehova kay nakapayunir kami diri. Wala na sing mas makapaladya pa sa sini.” Si Kesia nagsiling pa: “Natun-an ko nga magsalig sing bug-os kay Jehova, kag gin-atipan gid niya kami. Narealisar ko man nga ang pagpalayo sa akon mga paryente nakabulig sa akon nga pabaloran pa gid ang mga tinion nga nag-updanay kami. Wala gid ako naghinulsol sa amon desisyon.”
Kamusta naman sanday Knut kag Lisbeth sa Uganda? Si Knut nagsiling: “Madugay pa antes ako naka-adjust sa bag-o nga palibot kag kultura. Ordinaryo lang diri ang problema sa tubig, koryente, kag sakit sa tiyan, pero makadumala kami sing madamo nga Bible study tubtob gusto namon!” Si Lisbeth nagsiling: “Mga tunga sa oras gikan sa amon ginaistaran, may mga teritoryo nga wala pa mabantalaan sang maayong balita. Pero, kon magkadto kami didto, makita namon ang mga tawo nga nagabasa sing Biblia, kag nagapangabay sa amon nga tudluan sila. Ang kalipay sa pagtudlo sang mensahe sang Biblia sa sining mapainubuson nga mga tawo indi gid matupungan!”
Pat-od gid nga nalipay ang aton Lider nga si Cristo Jesus nga makita gikan sa langit ang pag-uswag sa bilog nga kalibutan sang pagbantala nga hilikuton nga iya ginsugdan! Huo, makalilipay gid para sa tanan nga katawhan sang Dios nga ihalad ang ila kaugalingon sing kinabubut-on sa pagtuman sang sugo ni Jesus nga “maghimo sang mga disipulo sa mga tawo sang tanan nga pungsod.”—Mat. 28:19, 20.
Magtuon sing Dugang Pa
Paano Ginahanas ang mga Payunir?
Anong pinasahi nga paghanas ang ginahatag sa mga payunir nga nagabantala sang Ginharian sing bug-os tion?


text:
Fiji
Fiji (Fijian: Matanitu ko Viti; Fijian Hindustani: फ़िजी فِجی), maoy usa ka islang nasod sa Oseanya, sa Habagatang Kadagatang Pasipiko sidlakan sa Vanuatu, kasadpan sa Tonga ug habagatan sa Tuvalu. Dunay mga 322 ka isla ang nasod, 106 niini permanenteng gipuy-an, ug may 522 nga islets.isla, Viti Levu ug Vanua Levu ang duha nga labing dakong isla.
Ang namuyo dinhi kasagarang lumad sa mga isla, Polinesyano (ug may Tongan sab) ug Melanesyano ang kaliwat (54.3%), ug mga Indo-Fijian (38.1%), mga descendants sa mga Indyano nga contract laborers nga gidala sa mga Britaniko niadtong siglo 19.


text:
1Ong ori, mga logod, mangalipay amo ong pagiga-pen mi ong Gino. Indio agtakan ang olit-oliteno ang isolat ong nindio tang mga bagay ang na. Na tabang ka ong nindio agod ang pagto mi indi malangga tang maski sinopa. 2Magandam amo ong mga taw ang ogali nira midio ayep, ang pamagboat ta anday sayod, ig pamagtoldok ang ganing kaministiran ono magpaigad ita tang sinangoni ta. 3Demdemen mi ang belag ta tanira, kondi ita tang matod ang natorian. Maliag yaning, pamagto ita ong Dios ong tabang tang Ispirito, ig bogos tang kalipay ta ong pagiga-pen ta ong ni Cristo Jesus. Animan indi ita ra pagtalig ong mga sadiling boat ta agod risibien ita tang Dios. 4Maski yo doro kaman ang dailano ang magtaligo pa rin ta maning atan. Mga aggisipen tang maski sinopa ang may dailan na ang magtalig ong agboaten ta taw, mas pa yo. 5Tinoriano ang yawalong kaldaw impisang pinanganao. Yo porong Judio, matod ang Israelita, nagalin ong tribo ni Benjamin. Mga ang Katobolan tang pagampangan, agtomanenong enged bilang tatang Pariseo. 6Pinaitao tang kaderepo ong pagtoman tang Katobolan asing pagpaliwago ong mga pamagto ong ni Cristo. Ig mga ong kato-lidano sigon ong Katobolan, anday maning nira ong yen. 7Piro tenged ong ni Cristo, ang mga bagay ang dating binilango ang may pakinabang na agod risibieno tang Dios, mandian agbibilango ang anda ray data na. 8Ee kaman, ong yen ang pama-dek, anday data na tang tanan ang bagay basta mailalao si Cristo Jesus ang yen ang Gino. Asia tang kaimportantian. Ang tanan ang bagay pinabetango ra ang anday kointa na, marisibio lamang si Cristo 9ig bogos ang ma-peno ong nandia. Indio ra pagtalig ang yo magimong mato-lid tenged ong pagtomano tang Katobolan, kondi tenged ong pagtaligo ong ni Cristo. Ang kato-lidan ang maning ta na yay ang i-dol tang Dios ong mga pamagtalig ong ni Cristo. 10Ang galiliagano mandian ang bogos ang mailala ong ni Cristo. Galiliagong mapasarano tang gaem tang pagkaboi nang moman, ig ma-peno rin ong mga kaliwagan na, asta magimong kapario na ong kamatayen na. 11Balampa maning ta na tang mainabo, agod boieno ka nandiang moman mga napatayo ra. 12Belag tang maning ang nakaboto ra tang mga bagay ang asia. Ig belag ka tang maning ang anda ray kakorangano. Piro pagprosigiro pang kabotono tang kaliliagan ni Cristo Jesus ang naggoy ong yen. 13Mga logod, indi ka agpabetango ang nakaboto ra sia. Ang agboateno mandian, aglipatano tang mga nata-lib da ig pagprosigiro enged ang maboyotan tang agpakabotono. 14Pario ong tatang taw ang panikad ong karira, magpadayono pa asta ong tarampetan agod marisibio tang yen ang primio ong tabang ni Cristo Jesus mga goyano tang Dios ang paning ong langit. 15Dapat maning atan tang pagirisipen tang mga taw ang nagimong mabaked da tang pagto nira. Ig mga belag ta maning ta sia tang pagparet mi, asia ipaintindi ka tang Dios ong nindio. 16Ang kaministiran, magpadayon itang mangaboi sigon ong kamatodan ang nata-wanan ta ra. 17Mga logod, patoladano nindiong tanan, pario tang domang pamagosoy ong yamen. Yami tang boaten ming modilo. 18Tenged pario tang pirming agganingo ong nindio tanopa sia, ig mandian aggoliteno si ang totorok tang lok ong mga matao--dorong mga taw ang pamangaboi bilang mga kasoay ni Cristo ig ang bindoat na ong kros. 19Impirno tang kaboton nira tenged agdioson nira tang mga kaliliagan tang mga sinangoni nira. Agpabetang nira ang may dengeg tang mga bagay ang dapat da rin ang ikaeyak nira. Aggintindien lamang nira tang mga bagay tarin ong tanek. 20Piro ita, ong kamatodan, taga langit ita ra. Ig komabot ang magalin don tang agpakaboton ta ang Maniglibri, si Ginong Jesu-Cristo. 21Ong kaldaw ang asi, gamiten na tang gaem na ang sarang ang magpasoko ong tanan ang mga bagay agod ba-lon ita. Oman naning mga malolobay ang sinangoni ta ang mangapatay magimong pario ong dalayawen ang sinangoni na ang anday kamatayen na.
Copyright
Learn More


text:
Ang sakit ni kanhi presidente Gloria Arroyo nga cervical radiculopathy mao ang pagkaipit sa ugat tungod sa nitubo nga bukog. Nakabalda ni sa komunikasyon gikan ug padung sa ugat ug ubang bahin sa lawas, makamugna og kasakit, pagngutngot, pamanhod ug kaluya gikan sa liog nga mokatay paingon sa abaga ug bukton.
Di ni tungod sa kadaghan sa mga kasong pagpangawkaw (lima na ka plunder sa labing uwahing ihap). Ni sa pagkabanhaw sa dagko ug karaang mga eskandalo. Kasarangan ning mahiagoman sa mga pasyente, kasagaran mga babaye, nga 50 anyos pataas. May maayo dayon human sa pila ka adlaw. Apan may nagkinahanglan sab og operasyon.
-o0o-
Ang morag lastiko nga nagsumpay sa mga bukog gikan sa liog paingon sa ubos sa bukubuko mauga, mogahi ug mahulpa tungod sa edad. Ang haw-ang nga namugna isipon sa lawas nga kahuyang. Maong iyang hulipan pinaagi sa pagpatubo sa naglibot nga bukog. Ang bagong tuybo sa bukog maoy mopiit sa sukaranan sa ugat.
Kining kausaban gitawag nga arthritis o spondylosis. Katunga sa mga pasyente nga mahiagom ini di makabatyag og sakit. Wa pa mahibaw-i sa mga doktor nganong ang laing katunga mahasol pag-ayo ug mahimo ganing hingpit nga mainutil.
-o0o-
Ang sakit sa cervical radiculopathy mokalit lang og santing. Ang sakit mahimong mosamot kon molingi ang pasyente. Maibanan ang sakit kon ibutang ang kamot sa ulo ug inaton ang abaga. May mga pasyente nga makalingkawas na unta apan mobalik ra gihapon ang sakit. May mga pasyente sab nga di biyaan sa sakit busa kinahanglang tambalan.
Usa sa tambal mao ang soft collars, sama sa gisul-ob ni Arroyo atol sa anibersaryo sa kasal ni Senador Miriam Defensor Santiago, nga mopapahuway sa liog. Di hinuon angayng isul-ob og dugay kay makapasamot lang sa kahuyang sa liog. Laing tambal mao ang physical therapy.
-o0o-Ang pasyente mahimo sang patomaron og aspirin ug ibuprofen aron pagpahiyos ug pag-alim sa sakit sa paghubag sa bukton. Mahimo sang hatagan og oral corticosteroids, o pag-inject og steroids duol sa napiit nga ugat. Ang steroids di makaiban sa paghubag ug makapahunong sa sakit hangtod nga maulian na ang ugat.
Ang operasyon himuon kon gikinahanglan gyod nga tangtangon ang nituybo nga bukog nga nakapiit sa ugat. Ang mga risgo nga gipasidaan sa mga doktor ni Arroyo naglakip sa mosunod: Pagsud sa kagaw, pagdugo, kadaot sa ugat, kadaot sa spinal cord, komplikasyon sa anesthesia, panginahanglan sa laing operasyon, pagpadayon sa sakit ug pagkagisi sa panit sa ugat.
Kon molampos ang operasyon, ang pasyente papahuwayon sud sa duha ka adlaw. Mahimo na siyang mokaon ug makalakaw-lakaw sa unang adlaw human sa operasyon. Apan kinahanglang magsul-ob og neck brace sa mosunod nga upat ngadto sa unom ka semana. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
1Ug ang tibook nga yuta may usa lamang ka sinultihan, ug usa usab ka pinulongan. 2Ug nahitabo sa mipanaw sila sa sidlakan, hingkaplagan nila ang usa ka patag sa yuta sa Shinar ug didto mingpuyo sila. 3Ug sila nasig-ingon ang usa ug usa: Umari kamo. Magbuhat kita ug tisa ug pagbahon ta ug maayo. Ug sila may tisa nga gigamit nga alili sa bato, ug may salong nga alili sa apog. 4Ug ming-ingon sila: Umari kamo. Magbuhat kita alang kanato ug usa ka lungsod ug usa ka torre nga ang iyang ibubungan moabut sa langit, ug kita magbuhat alang kanato ug usa ka ngalan, kay tingali unya kita pagpatlaagon sa halayo sa tibook nga nawong sa yuta. 5Ug nanaug si Jehova sa pagtan-aw sa lungsod, ug sa torre nga gitukod sa mga anak sa mga tawo. 6Ug miingon si Jehova: Ania karon, sila usa lamang ka lungsod ug may usa lamang ka pinulongan silang tanan, ug kini mao ang ginasugdan nila sa pagbuhat; ug karon walay bisan unsa nga magapugong kanila sa ilang ginahunahuna nga buhaton. 7Umari kamo, manganaug kita, ug lahugayon nato ang ilang mga sinultihan, aron sila dili na makasabut sa sinultihan sa usa ug usa. 8Busa, gipapatlaag sila ni Jehova sa halayo ngadto sa ibabaw sa nawong sa tibook nga yuta; ug gibiyaan nila ang pagtukod sa lungsod. 9Tungod niini ang ngalan niadto gitawag Babel; kay didto gilahugay ni Jehova ang sinultihan sa tibook nga yuta. Ug gikan didto gipapatlaag sila sa nawong sa tibook nga yuta. 10Kini mao ang mga kaliwatan ni Sem, may panuigon nga usa ka gatus ka tuig, ug nanganak kang Arphaxad, duruha ka tuig sa human ang lunop. 11Ug si Sem, sa human manganak kang Arphaxad, nakadangat ug lima ka gatus ka tuig, ug nanganak siya ug mga anak nga lalake ug mga anak nga babaye. 12Ug si Arphaxad nakadangat ug katloan ug lima ka tuig, ug nanganak nga siya kang Sala. 13Ug si Arphaxad, sa human manganak kang Sala, nakadangat ug upat ka gatus ug totolo ka tuig, ug nanganak siya ug mga anak nga lalake ug mga anak nga babaye. 14Ug nakadangat si Sala ug katloan ka tuig, ug nanganak siya kang Heber. 15Ug si Sala, sa human manganak kang Heber, nakadangat ug upat ka gatus ug totolo ka tuig ug nanganak siya ug mga anak nga lalake ug mga anak nga babaye. 16Ug nakadangat si Heber ug katloan ug upat ka tuig, ug nanganak siya kang Peleg. 17Ug si Heber, sa human manganak kang Peleg, nakadangat ug upat ka gatus ug katloan ka tuig, ug nanganak siya ug mga anak nga lalake ug mga anak nga babaye. 18Ug nakadangat si Peleg ug katloan ka tuig, ug nanganak siya kang Reu. 19Ug si Peleg, sa human manganak kang Reu, nakadangat ug duha ka gatus ug siyam ka tuig, ug nanganak siya ug mga anak nga lalake ug mga anak nga babaye. 20Ug nakadangat si Reu ug katloan ug duha ka tuig, ug nanganak siya kang Serug. 21Ug si Reu, sa human manganak kang Serug, nakadangat ug duha ka gatus ug pito ka tuig, ug nanganak siya ug mga anak nga lalake ug mga anak nga babaye. 22Ug nakadangat si Serug ug katloan ka tuig, ug nanganak kang Nachor. 23Ug si Serug, sa human manganak kang Nachor, nakadangat ug duha ka gatus ka tuig, ug nanganak siya ug mga anak nga lalake ug mga anak nga babaye. 24Ug nakadangat si Nachor ug kaluhaan ug siyam ka tuig, ug nanganak siya kang Tare. 25Ug si Nachor, sa human manganak kang Tare, nakadangat ug usa ka gatus ug napulo ug siyam ka tuig, ug nanganak siya ug mga anak nga lalake ug mga anak nga babaye. 26Ug nakadangat si Tare ug kapitoan ka tuig, ug nanganak siya kang Abram, ug kang Nachor, ug kang Haran. 27Kini sili mao ang mga kaliwatan ni Tare: si Tare nanganak kang Abram, ug kang Nachor, ug kang Haran; ug si Haran nanganak kang Lot. 28Ug namatay si Haran, sa wala pa mamatay ang iyang amahan nga si Tare sa yuta nga iyang natawohan; sa Ur sa mga Caldehanon. 29Ug nangasawa si Abram ug si Nachor: ang ngalan sa asawa ni Abram mao si Sarai, ug ang ngalan sa asawa ni Nachor, si Milca, anak nga babaye ni Haran, ang amahan ni Milca ug amahan ni Isca. 30Apan si Sarai apuli, walay anak siya. 31Ug gikuha ni Tare si Abram nga iyang anak, ug si Lot nga anak ni Haran, anak nga lalake sa iyang anak nga lalake, ug si Sarai nga iyang umagad, nga asawa ni Abram nga iyang anak nga lalake: ug milakaw sila uban kanila gikan sa Ur sa mga Caldehanon, aron sa pag-adto sa yuta sa Canaan; ug mingdangat sila hangtud sa Haran, ug mipuyo sila didto. 32Ug ang mga adlaw ni Tare duha ka gatus ug lima ka tuig, ug namatay si Tare sa Haran.
Copyright
Learn More


text:
1Ang nasamaran sa itlog kun naputlan sa kinatawo dili magasulod sa katilingban ni Jehova. 2Ang anak sa dili kinasal dili magasulod sa katilingban ni Jehova: bisan hangtud sa ikapulo ka kaliwatan dili sila magasulod sa katilingban ni Jehova. 3Ang Ammonihanon, bisan ang Moabihanon dili makasulod sa katilingban ni Jehova; bisan hangtud sa ikapulo nga kaliwatan dili usab sila makasulod sa katilingban ni Jehova nga sa walay katapusan: 4Kay sila nanagtagbo kaninyo nga walay tinapay ug tubig sa dalan, sa paggikan ninyo sa Egipto, ug kay nagsuhol sila batok kanimo kang Balaam, anak nga lalake ni Beor sa Petor sa Mesopotamia, aron siya nga magapanunglo kanimo. 5Apan si Jehova nga imong Dios dili buot magapatalinghug kang Balaam, kondili gibalhin ni Jehova nga imong Dios ang tunglo sa pagkapanalangin alang kanimo, kay si Jehova nga imong Dios nahagugma kanimo. 6Dili mo pagtinguhaon ang ilang pakigdait bisan ang ilang kaayohan sa tanan mong mga adlaw nga sa walay katapusan. 7Dili ka magdumot sa Idumeahanon, kay siya imong igsoon: dili ka magdumot sa Egiptohanon, kay nagdumuloong ka sa iyang yuta. 8Ang mga anak nga mangatawo kanila sa ikatolo ka kaliwatan makasulod sa katilingban ni Jehova. 9Sa moadto ka sa kapatagan batok sa imong mga kaaway, maglikay ka sa tanang dautan nga butang. 10Kong adunay adunay bisan kinsa nga dili mahinlo tungod sa nahitabo kaniya sa gabii, nan mopahawa siya sa campo, siya dili magasulod sa campo. 11Apan sa moabut na ang kahaponon magahugas siya sa tubig, ug kong mosalup na ang adlaw mosulod siya sa campo. 12Magabaton ka ug usa ka dapit usab nga gawas sa campo, ug moadto ka didto sa gawas. 13Ug magabaton ka ug dosdos uban sa imong mga hinagiban, ug mamao nga kong magalingkod ikaw didto sa gawas, magakalot ka kaniya, ug unya mobalik ikaw ug magatabon sa nagagikan kanimo: 14Kay si Jehova nga imong Dios magalakaw sa taliwala sa imong campo aron sa pagluwas kanimo, ug aron sa pagtugyan nganha kanimo sa imong mga kaaway: aron sa ingon niana ang imong campo mabalaan aron dili siya makakita ug mahugaw nga butang kanimo, ug motalikod kanimo. 15Dili mo pag-iuli sa iyang agalon ang ulipon nga mikalagiw nganha kanimo gikan sa iyang agalon: 16Magapuyo siya uban kanimo sa imong taliwala, sa dapit nga pagapilion niya sa usa sa imong mga ganghaan, diin siya mahimuot sa pagpuyo, dili mo siya pagdaugdaugon. 17Walay bisan kinsa nga magbigaon sa mga anak nga babaye sa Israel, walay bisan kinsa nga magsodomanhon sa mga anak nga lalake sa Israel. 18Dili ka magdala ug suhol sa bigaon, bisan suhol sa iro, ngadto sa balay ni Jehova nga imong Dios tungod sa bisan unsa nga panaad; kay bisan kining duha dulumtanan alang kang Jehova nga imong Dios. 19Dili ka magpahulam nga may patubo sa imong igsoon; patubo sa salapi; bisan patubo sa makaon, bisan patubo sa bisan unsang butanga nga papahulaman nga may patubo. 20Sa dumuloong makapahulam ka nga may patubo, apan sa imong igsoon dili ka magpahulam nga may patubo, aron magapanalangin kanimo si Jehova nga imong Dios sa tanan nga bulohaton sa imong mga kamot, sa ibabaw sa yuta nga imong pagaadtoan sa pagpanag-iya niini. 21Sa diha nga magapanaad ka ug saad kang Jehova nga imong Dios, dili ka maglangan sa pagbayad niana; kay sa pagkamatuod gayud si Jehova nga imong Dios magapaningil niini kanimo; ug mahimo kining sala nimo. 22Apan kong magapugong ka sa panaad dili kini mahimong sala nimo. 23Ang ginapamulong sa imong mga ngabil matngonan mo ug buhaton; ingon sa imong gisaad kang Jehova nga imong Dios, usa ka halad sa kinabubut-on, nga imong gisaad pinaagi sa imong baba. 24Sa magasulod ka sa kaparrasan sa imong isigkatawo, nan makakaon ka ug mga parras hangtud sa pagkatagbaw sa imong tinguha; apan dili ka magbutang bisan unsa sa imong panudlanan. 25Sa duha nga mosulod ka sa anihon sa imong isigkatawo, makakutlo ka ug mga uhay sa imong kamot; apan dili ka magagamit ug galab sa anihon sa imong isigkatawo.
Copyright
Learn More