text:
Arangkada of Leo Lastimosa for February 2, 2012
Halad ni Dodong
Sa makausa pa, ug gikan sa kinauyokan nga bahin sa kasingkasing, laing dakong piyesta sa libreng mga pangalagad ang ipahigayon tibuok adlaw karong Sabado, Pebrero 4. Himuon ni sa Gullas Medical Center sa Banilad sa pag-utlan sa mga Dakbayan sa Sugbo ug Mandaue. Sugdan pinaagi sa Santos nga Misa sa alas-8:30 sa buntag.
Halad-Pasalamat ni ni Dr. Jose "Sir Dodong" Gullas sa pagtimaan sa sumad sa iyang adlaw natawhan sa Pebrero 1. Inay magkumbira, si Sir Dodong nakahukom sa pagpasalamat sa laing tuig sa iyang kinabuhi pinaagi sa paghalad og tabang sa labing nagkinahanglang mga Sugbuanon. Gihimo niyang kaabag ang Halad sa Kapamilya sa DYAB Abante Pa, Bisaya! ug ABS-CBN Cebu.
-o0o-Nag-una sa taas uyamot nga listahan sa libreng mga pangalagad ang pagkonsulta ug pagtambal sa nagkalainlaing sakit sa mga bata ug mga dagko nga tambayayongan sa Gullas Memorial Hospital, UV College of Nursing ug UV College of Pharmacy. Duna say libreng ibot, pasta ug limpiyo sa ngipon alang sa unang 100 ka pasyente pinaagi sa UV College of Dentistry.
Ubang medical services: Libreng tuli sa unang 50 ka pasyente; libreng cervical cancer screening sa unang 100 ka pasyente; librong random blood sugar screening sa unang 50 ka pasyente; libreng ECG sa unang 50 ka pasyente; ug bloodletting sa Philippine Red Cross.
-o0o-Ang Gullas Law School motanyag og libreng konsultasyon sa mga abogado ug mga tinun-an sa abogasiya. Libre sab ang notaryo alang sa affidavits of loss ug ubang yanong mga dokumento. Ang Technical Education and Skills Development Authority (Tesda) moayo sa depektuso nga cellular phones nga way bayad.
Alang sa mga nagkinahanglan og trabaho, dunay gatosan ka bakanteng lokal nga trabaho ang ma-aplayan pinaagi sa job fair nga dumalahon sa UV Public Employment Services Office (Peso). May libre sang seminars: Basic bookkeeping uban sa UV College of Commerce; ug Drug Awareness Seminar uban sa UV College of Criminology.
-o0o-Maayong balita sa mga may binuhi nga mga iro ug iring: Libreng bakuna, kapon ug purga ang itanyag sa buhatan ni Dr. Alice Utlang, ang Cebu City Veterinarian ug kaabag nga mga organisasyon. Niingon si Dr. Utlang nga samtang mga iro nga Pinoy ang ilang palabihon. atimanon sab nilang mga langyaw.
Imbitado ang tanan, bisan asa nagpuyo. Makasuroy ka sa dakong wanang sa Gullas Medical Center (ang ganghaan naa mahimutang sa tapad sa barangay hall sa Banilad, Cebu City) ug mamiyesta sa tanang libre nga mga pangalagad nga imong gikinahanglan. Ayaw kabalaka: Kon gutumon na, mahimong moapil paglinya sa mass feeding sa The Freeman Foundation; ug kon pamaolan, may libreng masahe, reflexology ug acupuncture. May pakapin pa gyod nga libreng tupi alang sa mga bata ug dagko. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


c: text/html

text:
Abyad
Ang abyad usa ka matang sa sistema sa pagsulat nga ang matag simbolo alang sa usa ka patingog. Ang magbasa mao na ang mopuno sa mga tukmang katingog. Usa kini ka tawag nga giawhag ni Peter T. Daniels [1] aron sa pagpuli sa duha ka termino nga kapatingogan kun alpabetong patingog kun silabaryo aron pagpasabot sa banay sa mga pagsulat nga gitawag nga Kasadpang Semitikanhon. Ang ubang mga lingwista moapil sa Kasadpang Semitikanhon nga usa ka matang sa alpabeto, samtang ang uban mobahin niini isip usa ka lahi nga sistema sa pagsulat ug ang uban motan-aw niini nga talagsaong matang sa silabaryo. Sa pagkagamit ang mga abjad usahay naa'y pulong nga "alpabeto" sa ilang ngalan sama sa "Pinisyanong alpabeto" ug "Arabikong alpabeto".
Sumala ni Daniels ang mga abjad lahi sa alpabeto sa ilang mga patingog dili mga katingog nga girepresentar sa mga batakang grapemo. Ang abjad nalahi usab sa lain kategorya nga gihimo ni Daniels nga ang mga abugida nga ang katingog nga tingog gipasabot sa ponolohiya ug naa'y mga marka sa katingog sa mga sistema apan kini mga opsyonal lamang ug dili mao ang sagad nga paggamit. Sa abugida ang mga katingog (gawas sa masunod nga katingog) kanunay nga gimarkahan mahimong og diyakritiko, gamayng gitaod ngadto sa letra kun usa ka glipo. Ang ubang mga abugida migamit og nalahi nga simbolo aron pagpugong sa masunod nga katingog aron ang patingog ra ang marepresentar nga tingog. Sa usa ka silabaryo ang grapemo nagpasabot og usa ka kompletong silabiko kun usa ka nag-inusarang katingog kun kombinasyon sa katingog ug usa ngadto sa duha ka mga patingog.
Mga sulod
Etimolohiya[usba | edit source]
Ang kini nga sistema mikuha sa iyang ngalan gikan sa Inarabo nga pulong alang sa alpabeto nga gikan sa unang upat ka mga letra sa Arabikong alpabeto sa labawng daang abjading pagkahan-ay sama sa Kinatsilang pulong nga "alpabeto" nga gikan sa mga ngalan sa unang duha ka letra sa Griyegong alpabeto (alpha ug beta).
Kagikan[usba | edit source]
Ang tanang nailhang abjad sakop sa Semitikanhong banay sa mga pagsulat. Kani nga mga pagsulat gituohang gikan sa Karaang Sinaitikong alpabeto (gibana-banang kaniadto pang mga 1500 BK) nga gituohang gikan sa Ehiptohanong heroglipo. Ang abjad labawng sayon gayod kaysa karaang heroglipo. Ang gidaghanon sa mga glipo gipagamyan samtang nagkadako ang pagkalibog ini.
Ang unang abjad nga mikatap ang paggamit mao ang Pinisyanong abjad. Lahi sa mga uban nga pagsulat niadtong panahona sama sa Kuniporma ug Ehiptohanong heroglipo, ang Pinisyanong pagsulat naglangkob lamang ug duha ka dosena ka mga simbolo. Kini nakapahimo sa pagsulat nga daling kat-onon ug ang mga Pinisyanong mga magpapatigayon magdala ining pagsulat bisan asa sila moadto. Maong ang Pinisyano nakapamugna og mga lain-laing mga sistema sa pagsulat sama sa Griyegong alpabeto ang unang "tinuod" nga alpabeto, ug ang Aramiko nga usa ka labing ginamit nga abjad. Ang Griyegong alpabeto nausab ug giusab nga nahimong mga makabag-ong kasadpanong mga alpabeto sama sa Linatin ug Siriliko samtang ang Aramiko nahimong ginikanan sa mga bag-ong abjad ug mga abugida sa Asya.
Ang Aramiko mikatag sa Asya ug naabot sa Indiya nga nahimong Brahmi nga mao ang gininkanan nga abugida sa kasagarang makabag-ong mga Indiyano ug Habagatang Sidlakang Asyang mga pagsulat. Sa Tunga-tungang Sidlakan ang Aramiko ang hinungdan sa pagbutho sa Hebreyo ug Nabateyanong abjad nga mao-mao gihapon og porma sa Aramikong mga titik. Dili pa klaro kon ang Arabikong abjad gikan ba sa Nabateyano kun sa Syriac.
Dili hingpit nga mga abjad[usba | edit source]
Ang mga "dili hingpit" nga mga abjad naay mga sulat alang sa katingog, opsyonal nga diyakritiko alang sa katingog kun ang duha. Ang tawag nga "hingpit" nga abjad nagpasabot sa ma pagsulat nga walay ilhanan alang sa mga katingog. Hinuon kadaghanan sa makabag-ong mga abjad sama sa Arabiko, Hebreyo (bisan ang Karaang Hebreyo usa ka hingpit nga Abjad), ang Aramiko ug Avestano, mga "dili hingpit" nga mga abjad, naa usab silay mga ilhanan sa ubang mga katingog nga poneo. Usa ka panaglitan sa hingpit nga abjad mao ang Pinisyano.
Pagpuno og mga katingog[usba | edit source]
Sa mga ika9 nga gatos ka tuig, ang mga Griyego migamit sa Pinisyanong pagsulat alang sa ilang kaugalingong pinulongan. Ang ponetikanhong istruktura sa Grinyegong pinulongan nakahimo'g daghang kalibog kon ang mga katingog dili ipakita, maong ang pagsulat giusab. Wala nila kinahanglana ang mga titik sa gutural nga mga tingog nga gigunitan sa aleph, he, heth kun ayin, mao nga kining mga simboloha gigamit aron sa mga katingog. Ang mga titik nga waw ug yod gigamit usab. Ang Grinyegong alpabeto nahimo nga unang "tinuod" nga alpabeto.
Ang mga abugida milambo gikan sa laing pamaagi. Ang batakang patingog nga simbolo mao ang giisip nga naay madawat nga "a" nga katingog. Mga timailhan sama sa gagmayng linya ang gitaod sa lain-laing dapit sa batakang titik aron sa pag-usab sa katingog. Sa niining paagiha, ang Habagatang Arabikong alpabeto nausab og mahimong Ge'ez nga alpabeto kaniadtong mga ikalima nga gatos ka tuig BK ug ikalima ka gatos ka tuig. Usab kaniadtong ika3 nga gatos ka tuig BK, ang Brāhmī nga pagsulat nahimo gikan sa Aramiko nga abjad.
Mga prinsipolo sa abjad[usba | edit source]
Ang abjad nga pamaagi sa pagsulat nahiangay agayod sa batadilan-ong pagkamugna sa mga pinulongan gigamit pagsulat ini. Kini tungod kay ang mga pulong sa maong mga pinulongana gikan usa ka pulong nga nagsakop sa mga (kasagaran) tulo ka mga patingog, ang mga katingog gigamit aron pag-ila og kausaban sa ulahing bahin sa pulong kun mga kinuhang porma. Sama na lang sa Arabikong ugat nga ذبح(moalay) mamahimong mausab ang porma sama sa ذَبَح(siya mialay (lalake)), ذَبَحْتَ(ikaw(panlalakeng inusara) mialay), ذَبَّح (siya miihaw), يُذَبَّح (moihaw siya(lalake)), ug مَذْبَح (ihawan)
Susamang konsepto[usba | edit source]
Daghang mga dili Semitikanhong pinulongan sama sa binisaya ang mamahimong masulat nga walay katingog, apan kon susama sa iningles lisod bisan daghan sa mga pulong ang mabasa. Daghang mga Uropanhong mga pinulongan ang mawagtangan og batadilan-ong kahibaloan sama sa gender, case, ug/kun number.
Reperensya[usba | edit source]
- Wright, W. (1971). A Grammar of the Arabic Language, 3rd ed., Cambridge University Press, v. 1, p. 28. ISBN 0-521-09455-0.
Sumpay sa gawas[usba | edit source]
- ↑ Daniels, Peter T., et al. eds. The World's Writing Systems Oxford. (1996), p.4.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for June 6, 2012
Way silotay
Kon si Senador Miriam Defensor-Santiago ang pabut-on, way kawatan nga makonbikto. Kay daghan pa mang kawatan nga gawasnon. Posible gani nga ang piskal ug ang huwes mas kawatan pa. Kon si Santiago ang sundon, way mamumuno nga mapriso. Kay daghan pang mamumuno nga wa madakpi. Mahimo gani nga ang piskal ug ang huwes nahimo pang mga instrumento nga gawasnon ang mas bangis nga mga mamumuno.
Kon patuyangan si Santiago, way bakakon nga masilotan. Kay daghan pang bakakon nga wa masakpi. Posible gani nga ang piskal ug ang huwes mas bakakon pa. Kon paundayonan si Santiago, way mangingilad nga makasohan. Kay mas daghan pang mangingilad nga gawasnon, apil nang mga piskal ug mga huwes ug mga politiko.
Maayo na lang nga di si Santiago ang nagduma sa atong nasud.
-o0o-Kuyaw kon ang sukaranan ni Santiago pag-absuwelto ni kanhi chief justice Renato Corona mao say iyang gamiton paghusay sa mga kaso nga maabtan sa pag-asumir sa bag-o niyang trabaho sa International Criminal Court (ICC) sa The Hague. Manguros na lang tang daan kon absuweltuhon sab ang tanang war criminals. Kay mas daghan pang war criminals nga gawas nga wa makasohi padayon pang nangluba sa ilang kaugalingong katawhan.
Peligro kon tulisukon sang Santiago ang iyang kaubanang maghuhukom sa ICC, panawgon nga bugo, pailhon sa iyang pagka eksperto sa international law ug pasaluduhon sa iyang pagka bugtong regional trial court judge sa ICC.
-o0o-Ang ubang mga maghuhukom sa ICC, bisan ang mga nag-una ni Santiago, angayng mangandam nang daan. Hinaot nga nasuhito sila sa mga lagda sa husay. Kay kon motipas, segurong masugamak sila sa latos sa iyang dila nga labihang haita, sa iyang tingog nga nagsinggaak, nagwawog-wawog sa kaisog, nagdahunog sa kasilag, ug sa iyang mga pung ug balikas nga makapahiyos sa ilang anino ug makawatas-watas sa bisan unsang nahibilin sa ilang kaligdong.
Salamat na lang nga di siya maoy mopuli sa nabakanteng katungdanan sa pagkalagpot ni Corona, hinunoa mabalhin na sa hinaot layo uyamot nga langyawng yuta.
-o0o-Apan samtang makalingkawas na ta sa way kinutoban niyang yawyaw, si Santiago magda sa ngan sa atong nasud ngadto sa ICC. Bisan unsay iyang salida didto, mosumbalik nato isip katawhan. Tugotan ba natong maduhig sa iyang kadanghag manulti ang atong bandila?
Lisod na hinuong bakwion ang lingkoranan ni Santiago sa ICC. Di kababagan ang iyang paglingkod pinaagi sa online petitions. Kinahanglang isalikway sab sa mayoriya sa mga nasud nga sakop sa ICC.
Mahimo hinuon tang manghinaot. Nga makaamgo si Santiago, sa di pa uwahing tanan, nga maayo siya apan di maoy kinamaayohan. Nga angayng silotan ang mga malapason. Bisan wa pa masakpi ang ubang malapason. Ug bisan kon siya mismo mahimong labaw pang malapason. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
SEKSIYON 25
Tambag Bahin sa Pagtuo, Panggawi, ug Gugma
Si Santiago, Pedro, Juan, ug Judas nagsulat aron dasigon ang ilang mga isigkamagtutuo
SI Santiago ug Judas maoy mga igsoon ni Jesus sa inahan. Si Pedro ug Juan apil usab sa 12 ka apostoles ni Jesus. Silang upat naghimog pito ka sulat nga makaplagan diha sa Kristohanon Gregong Kasulatan. Ang ilang ngalan maoy gingalan sa maong mga sulat. Ang tambag gikan sa Diyos nga makaplagan niining mga sulata gisulat aron tabangan ang mga Kristohanon nga magmatinumanon kang Jehova ug sa iyang Gingharian.
Pagpakitag pagtuo. Ang pag-angkon nga kita adunay pagtuo dili igo, tungod kay ang tinuod nga pagtuo angay nga ubanag buhat. Si Santiago misulat: “Sa pagkatinuod, . . . patay ang pagtuo nga walay binuhatan.” (Santiago 2:26) Kon panahon sa mga pagsulay ang usa molihok nga may pagtuo, iyang maugmad ang pagkamainantoson. Aron molampos, ang usa ka Kristohanon kinahanglang mangayog kaalam gikan sa Diyos, ug mosalig nga kini igahatag kaniya. Ang pagkamainantoson moresulta sa pag-uyon sa Diyos. (Santiago 1:2-6, 12) Si Jehova mosanong kon ang usa ka magsisimba maghupot sa iyang pagtuo ug mounong kaniya. Si Santiago miingon: “Duol sa Diyos, ug siya moduol kaninyo.”—Santiago 4:8.
Ang pagtuo sa usa ka Kristohanon kinahanglang lig-on aron iyang masuklan ang mga tentasyon ug daotang impluwensiya. Tungod sa pagkadaot sa moral sa panahon ni Judas, iyang giawhag ang iyang mga isigkamagtutuo nga “makigbugno alang sa pagtuo.”—Judas 3.
Hupti ang hinlong panggawi. Buot ni Jehova nga ang iyang mga magsisimba mahimong balaan, buot ingnon, hinlo sa tanang bahin sa ilang kinabuhi. Si Pedro misulat: “Magmabalaan usab kamo sa tanan ninyong panggawi, tungod kay kini nahisulat: ‘Kinahanglan kamong magmabalaan, tungod kay ako [si Jehova] balaan.’” (1 Pedro 1:15, 16) Ang mga Kristohanon adunay sumbanan nga maayong sundogon. “Si Kristo nag-antos alang kaninyo” miingon si Pedro, “nga nagbilin kaninyog sulondan aron kamo managsunod pag-ayo sa iyang mga tunob.” (1 Pedro 2:21) Tinuod, ang mga Kristohanon mag-antos tungod sa pagsunod sa mga sugo sa Diyos, apan ilang mahuptan ang “maayong tanlag.” (1 Pedro 3:16, 17) Si Pedro nag-awhag sa mga Kristohanon nga magmadagayaon sa balaang panggawi ug mga buhat nga magpadayag sa pagkadiyosnon, samtang sila nagapaabot sa paghukom sa Diyos ug sa gisaad nga bag-ong kalibotan diin “magpuyo ang pagkamatarong.”—2 Pedro 3:11-13.
“Duol sa Diyos, ug siya moduol kaninyo.”—Santiago 4:8
Ipakita ang gugma. “Ang Diyos gugma,” si Juan misulat. Buot ipasabot sa apostol nga ang Diyos nagpasundayag sa iyang dakong gugma pinaagi sa pagpadala kang Jesus ingong “usa ka halad pasig-uli alang sa atong mga sala.” Unsay angayng pagsanong sa mga Kristohanon? Si Juan misaysay: “Mga hinigugma, kon kita gihigugma sa Diyos niining paagiha, nan kita sa atong kaugalingon nailalom sa obligasyon nga maghigugmaay sa usag usa.” (1 Juan 4:8-11) Usa ka paagi sa pagpakita sa maong gugma mao ang pag-abiabi sa atong mga isigkamagtutuo.—3 Juan 5-8.
Apan sa unsang paagi ikapakita sa mga magsisimba ni Jehova ang ilang gugma kaniya? Si Juan mitubag: “Kini ang kahulogan sa paghigugma sa Diyos, nga atong bantayan ang iyang mga sugo; ug bisan pa ang iyang mga sugo dili mabug-at.” (1 Juan 5:3; 2 Juan 6) Kadtong mosunod sa Diyos gipasaligan nga padayon silang higugmaon sa Diyos ug hatagan sa kinabuhing walay kataposan.—Judas 21.
—Gipasukad sa Santiago; 1 Pedro; 2 Pedro; 1 Juan; 2 Juan; 3 Juan; Judas.


text:
Simbaha si Jehova, ang Hari nga Walay Kataposan
“Sa Hari nga walay kataposan . . . kaniya ang dungog ug himaya hangtod sa kahangtoran.”
1, 2. (a) Kinsa ang “Hari nga walay kataposan,” ug nganong haom kana nga titulo? (Tan-awa ang hulagway.) (b) Unsay nakadani kanato sa pagmando ni Jehova?
SI Haring Sobhuza II sa Swaziland nagmando sa halos 61 ka tuig. Talagsaon kana nga rekord sa usa ka hari sa atong panahon. Apan may usa ka hari nga ang pagmando mas dugay kay ni bisan kinsa. Gani sa Bibliya, siya gitawag ang “Hari nga walay kataposan.” (1 Tim. 1:17) Gipaila sa usa ka salmista ang ngalan sa maong Soberano: “Si Jehova maoy Hari hangtod sa panahong walay tino.”
2 Kon itandi sa pagmando sa tawo, lahi kaayo ang pagmando sa Diyos kay kini walay kataposan. Apan ang nakadani kanato kang Jehova mao ang iyang paagi sa pagmando. Usa ka hari sa karaang Israel nga nagmando sa 40 ka tuig ang midayeg sa Diyos: “Si Jehova maluluy-on ug mapuangoron, mahinay sa kasuko ug dagaya sa mahigugmaong-kalulot. Si Jehova lig-ong nagtukod sa iyang trono didto sa kalangitan; ug ang iyang gingharian nagagahom ibabaw sa tanang butang.” (Sal. 103:8, 19) Si Jehova dili lang ang atong Hari kondili siya usab ang atong Amahan
ANG HARI NGA WALAY KATAPOSAN NAGPATUNGHAG UNIBERSOHANONG PAMILYA
3. Kinsa ang unang membro sa pamilya ni Jehova, ug kinsa pa ang gilalang ingong mga anak sa Diyos?
3 Pagkadako sa kalipay ni Jehova dihang iyang gilalang ang iyang bugtong nga Anak! Wala niya gitratar ang iyang panganay ingong ubos nga sakop. Hinunoa, siya nahigugma kaniya ingong Anak ug nagdapit kaniya sa makapalipayng buluhaton sa paglalang sa ubang hingpit nga sakop. (Col. 1:15-17) Lakip niana ang minilyong manulonda. Sila gihubit ingong “iyang mga alagad, nga nagabuhat sa iyang kabubut-on.” Ang mga manulonda malipayong nag-alagad sa Diyos, ug iyang gihimaya sila pinaagi sa pagtawag kanila ingong iyang mga anak. Sila maoy bahin sa pamilya ni Jehova sa tibuok uniberso.
4. Sa unsang paagi ang mga tawo nahimong bahin sa pamilya sa Diyos?
4 Dihang iyang gilalang ang langit ug yuta, gipadako ni Jehova ang iyang pamilya. Human lalanga ang yuta ingong matahom ug kompletong puy-anan, gihimo ni Jehova ang labing espesyal sa iyang yutan-ong mga linalang, ang unang tawo nga si Adan, nga gilalang sumala sa Iyang larawan. (Gen. 1:26-28) Ingong Maglalalang, haom lang nga dahomon ni Jehova nga magmasinugtanon si Adan. Ingong Amahan, mahigugmaon ug malulotong gipahibalo ni Jehova ang tanan niyang instruksiyon. Ang iyang mga sugo wala bug-os maglimite sa kagawasan sa tawo.
5. Unsang kahikayan ang gihimo sa Diyos aron ang yuta mapunog mga tawo?
5 Dili sama sa tawhanong mga hari, si Jehova malipayng modelegar ug responsabilidad sa iyang mga sakop. Kini nagpakita nga may pagsalig siya sa mga membro sa iyang pamilya. Pananglitan, gihatagan niya si Adan ug awtoridad ibabaw sa ubang buhing linalang. Iya pa ganing gisugo si Adan sa pagngalan sa mga mananap, makalingawng trabaho apan dili sayon. (Gen. 1:26; 2:19, 20) Ang Diyos wala maglalang ug minilyong hingpit nga mga tawo aron pun-on ang yuta. Hinunoa, siya naglalang ug hingpit nga katimbang ni Adan, si Eva. (Gen. 2:21, 22) Dayon gihatagan niyag kahigayonan ang magtiayon nga pun-on ang yuta sa ilang mga anak. Ubos sa hingpit nga kahimtang, anam-anam nilang himoong Paraiso ang tibuok yuta. Duyog sa mga manulonda sa langit, sila magsimba kang Jehova sa walay kataposan ingong bahin sa iyang unibersohanong pamilya. Pagkanindot nga pribilehiyo! Ug pagkadakong kapahayagan sa gugma ni Jehova ingong Amahan!
GISALIKWAY SA REBELYOSONG MGA ANAK ANG PAGKAHARI SA DIYOS
6. (a) Sa unsang paagi nagsugod ang rebelyon diha sa pamilya sa Diyos? (b) Nganong wala kadto magpasabot nga dili na kontrolado ni Jehova ang kahimtang?
6 Ikasubo, gisalikway ni Adan ug Eva si Jehova ingong ilang Soberano, o Magmamando. Ilang gisunod si Satanas, ang rebelyoso ug espiritung anak sa Diyos. (Gen. 3:1-6) Kini miresultag kasakit, pag-antos, ug kamatayon kanila ug sa ilang mga kaliwat. (Gen. 3:16-19; Roma 5:12) Busa ang Diyos wala nay matinumanong mga sakop sa yuta. Nagpasabot ba kini nga dili na niya kontrolado ang kahimtang, ug gibuhian na niya ang iyang pagkasoberano sa yuta ug sa mga tawo? Wala gayod! Gipakita niya ang iyang awtoridad pinaagi sa pagpagawas kang Adan ug Eva sa tanaman sa Eden. Ug aron dili sila makabalik, nagbutang si Jehova ug mga kerubin nga magbantay sa entrada niini. (Gen. 3:23, 24) Sa samang panahon, gipakita sa Diyos ang iyang gugma ingong Amahan. Siya nagpasalig nga matuman ang iyang katuyoan sa pagbaton ug pamilya nga maglangkob sa matinumanong mga manulonda ug mga tawo. Siya nagsaad ug usa ka “binhi,” o kaliwat, nga maglaglag kang Satanas ug magwagtang sa mga epekto sa sala ni Adan.
7, 8. (a) Unsa na ka daotan ang kalibotan sa panahon ni Noe? (b) Unsay gihimo ni Jehova aron mahinloan ang yuta ug mapreserbar ang tawhanong pamilya?
7 Sa misunod nga mga siglo, may mga lalaki nga nagmaunongon kang Jehova. Lakip niana si Abel ug Enoc. Apan kadaghanan sa mga tawo misalikway kang Jehova ingong ilang Amahan ug Hari. Pag-abot sa panahon ni Noe, ang yuta “napuno sa kapintasan.” (Gen. 6:11) Nagpasabot ba kini nga dili na kontrolado ni Jehova ang mga nagakahitabo sa yuta? Unsay gipakita sa kasaysayan?
8 Tagda ang asoy bahin kang Noe. Si Jehova naghatag kaniyag detalyadong plano ug mga instruksiyon sa pagtukod ug dako kaayong arka nga magluwas kaniya ug sa iyang pamilya. Gipakita usab sa Diyos ang iyang dakong gugma sa mga tawo dihang gisugo niya si Noe nga mahimong “magwawali sa pagkamatarong.” (2 Ped. 2:5) Ang mensahe ni Noe seguradong naglakip sa pag-awhag sa mga tawo nga maghinulsol ug sa pagpasidaan kanila sa umaabot nga kalaglagan, apan walay namati kaniya. Sulod sa daghang katuigan, si Noe ug ang iyang pamilya nagpuyo sa pintas ug imoral kaayo nga kalibotan. Ingong mahigugmaong Amahan, gipanalipdan ug gipanalanginan ni Jehova kadtong walo ka matinumanong tawo. Pinaagi sa Lunop, gipakita ni Jehova nga may awtoridad siya sa rebelyosong mga tawo ug daotang mga manulonda. Oo, kontrolado gihapon ni Jehova ang mga butang.
ANG PAGKAHARI NI JEHOVA HUMAN SA LUNOP
9. Human sa Lunop, unsang kahigayonan ang gihatag ni Jehova sa katawhan?
9 Dihang si Noe ug ang iyang pamilya mitunob sa nahinloang yuta ug mihanggab sa preskong hangin, seguradong mapasalamaton kaayo sila kang Jehova sa iyang pag-atiman ug proteksiyon. Si Noe nagtukod dayon ug halaran ug nagtanyag ug mga halad sa pagsimba kang Jehova. Ang Diyos nagpanalangin kang Noe ug sa iyang pamilya ug nagsugo kanila nga ‘magmabungahon ug magdaghan ug pun-on ang yuta.’ (Gen. 8:20–9:1) Ang katawhan may kahigayonan na usab nga magkahiusa sa pagsimba ug pun-on ang yuta.
10. (a) Human sa Lunop, asa ug sa unsang paagi nagsugod ang pagrebelde kang Jehova? (b) Unsay gihimo ni Jehova aron maseguro nga matuman ang iyang kabubut-on?
10 Apan ang Lunop wala magwagtang sa pagkadili-hingpit, ug kinahanglan gihapong suklan sa tawo ang dili makitang impluwensiya ni Satanas ug sa rebelyosong mga manulonda. Wala madugay, may mirebelde na usab sa mahigugmaong pagmando ni Jehova. Pananglitan, ang apo sa tuhod ni Noe nga si Nimrod supak kaayo sa pagmando ni Jehova. Siya gihubit ingong “gamhanang mangangayam nga supak kang Jehova.” Siya nagtukod ug dagkong mga siyudad, sama sa Babel, ug naghimo sa iyang kaugalingon nga hari “sa yuta sa Sinar.” (Gen. 10:8-12) Unsa kahay himoon sa Hari nga walay kataposan labot niining rebelyosong hari ug sa mga paningkamot niini nga babagan ang katuyoan sa Diyos nga ‘pun-on ang yuta’? Gilibog sa Diyos ang pinulongan sa mga tawo mao nga ang mga sakop ni Nimrod nagkatibulaag “sa tibuok nawong sa yuta.” Gidala nila ang ilang bakak nga relihiyon ug paagi sa pagmando.
11. Giunsa pagpakita ni Jehova ang iyang pagkamaunongon sa iyang higalang si Abraham?
11 Bisag daghan ang nagsimbag bakak nga mga diyos human sa Lunop, may matinumanong mga lalaki nga padayong nagpasidungog kang Jehova. Usa kanila si Abraham, nga masinugtanong mibiya sa iyang haruhayng kinabuhi sa Ur ug mipuyo sa mga tolda sa daghang katuigan. (Gen. 11:31; Heb. 11:8, 9) Sa panahon nga si Abraham nagbalhinbalhin ug puyo, siya sagad gilibotan ug mga hari, nga ang kadaghanan nagpuyo sa pinarilang mga siyudad. Apan gipanalipdan ni Jehova si Abraham ug ang iyang pamilya. Bahin sa proteksiyon nga gihatag ni Jehova ingong ilang Amahan, ang salmista miingon: “[Ang Diyos] wala motugot nga may bisan kinsang tawo nga manikas kanila, apan tungod kanila iyang gibadlong ang mga hari.” (Sal. 105:13, 14) Kay maunongon sa iyang higala, si Jehova misaad kang Abraham: “[Ang] mga hari mogula gikan kanimo.”
12. Giunsa pagpasundayag ni Jehova ang iyang pagkasoberano sa Ehipto, ug unsay epekto niini ngadto sa iyang piniling katawhan?
12 Gisulti sa Diyos ang samang saad ngadto sa anak ni Abraham nga si Isaac ug sa iyang apo nga si Jacob nga sila Iyang panalanginan. Lakip niana ang pagpatunghag mga hari gikan sa ilang kaliwat. (Gen. 26:3-5; 35:11) Apan sa wala pa makapatunghag mga hari, ang kaliwat ni Jacob naulipon sa Ehipto. Nagpasabot ba kana nga dili tumanon ni Jehova ang iyang saad o iya nang gibuhian ang iyang pagkasoberano sa yuta? Wala gayod! Pag-abot sa iyang takdang panahon, gipasundayag ni Jehova ang iyang gahom ug pagkasoberano sa gahig ulo nga si Paraon. Ang ulipong mga Israelinhon misalig kang Jehova, kinsa nagluwas kanila sa milagrosong paagi diha sa Pulang Dagat. Tin-aw nga si Jehova gihapon ang Soberano sa tibuok uniberso. Ug ingong mahigugmaong Amahan, gigamit niya ang iyang dakong gahom sa pagpanalipod sa iyang katawhan.
SI JEHOVA NAHIMONG HARI SA ISRAEL
13, 14. (a) Sa awit, unsay gipahayag sa mga Israelinhon bahin sa pagkahari ni Jehova? (b) Bahin sa pagkahari, unsay gisaad sa Diyos kang David?
13 Human milagrosong giluwas gikan sa Ehipto, ang mga Israelinhon miawit dayon ug usa ka awit sa kadaogan agig pagdayeg kang Jehova. Kana narekord sa Exodo kapitulo 15. Ang bersikulo 18 nag-ingon: “Si Jehova magmando ingong hari hangtod sa panahong walay tino.” Oo, si Jehova nahimong Hari sa bag-ong nasod. (Deut. 33:5) Apan ang katawhan dili kontento sa ilang dili makitang Magmamando, si Jehova. Mga 400 ka tuig human mibiya sa Ehipto, sila mihangyo sa Diyos ug tawhanong hari, sama nianang sa paganong mga nasod sa ilang palibot. (1 Sam. 8:5) Bisan pa niana, si Jehova gihapon ang Hari. Nadayag kana panahon sa pagmando ni David, ang ikaduhang hari sa Israel.
14 Gidala ni David sa Jerusalem ang arka sa pakigsaad. Niining malipayong okasyon, ang mga Levihanon miawit ug pagdayeg kang Jehova. Kini dunay hinungdanong ekspresyon nga narekord sa 1 Cronicas 16:31: ‘Isulti sa kanasoran, “Si Jehova nahimong hari!”’ Basin makapangutana ka, ‘Sanglit si Jehova mao ang Hari nga walay kataposan, sa unsang paagi siya nahimong Hari niadtong tungora?’ Si Jehova mahimong Hari dihang ipasundayag niya ang iyang awtoridad o dihang duna siyay itudlo nga magrepresentar kaniya sa usa ka partikular nga panahon o kahimtang. Kining bahina sa pagkahari ni Jehova importante kaayo. Una namatay si David, gisaaran siya ni Jehova nga ang iyang pagkahari magpadayon sa panahong walay tino: “Ako magbangon gayod sa imong binhi sunod kanimo, nga mogula gikan sa imong kahiladmang mga bahin; ug tukoron ko gayod nga malig-on ang iyang gingharian.” (2 Sam. 7:12, 13) Natuman kini nga saad dihang mitungha ang “binhi” ni David kapig 1,000 ka tuig sa ulahi. Kinsa kini, ug kanus-a siya mahimong Hari?
SI JEHOVA NAGTUDLOG USA KA BAG-ONG HARI
15, 16. Kanus-a gidihogan si Jesus ingong umaabot nga Hari? Samtang nia sa yuta, unsang pagpangandam ang gihimo ni Jesus alang sa iyang pagmando?
15 Sa 29 C.E., si Juan nga Tigbawtismo misugod sa pagsangyaw nga “ang gingharian sa mga langit haduol na.” (Mat. 3:2) Dihang si Jesus nagpabawtismo kang Juan, gidihogan ni Jehova si Jesus ingong ang gisaad nga Mesiyas ug ang umaabot nga Hari sa Gingharian sa Diyos. Ingong Amahan, gipahayag ni Jehova ang iyang gugma kang Jesus: “Kini mao ang akong Anak, ang hinigugma, nga akong giuyonan.”
16 Sa tibuok ministeryo ni Jesus, iyang gihimaya ang iyang Amahan. (Juan 17:4) Gihimo niya kini pinaagi sa pagsangyaw sa Gingharian sa Diyos. (Luc. 4:43) Gitudloan pa gani niya ang iyang mga sumusunod sa pag-ampo nga moabot ang Gingharian. (Mat. 6:10) Ingong Tinudlong Hari, si Jesus makasulti sa iyang mga magsusupak: “Ang gingharian sa Diyos anaa sa inyong taliwala.” (Luc. 17:21) Sa ulahi, sa gabii una siya namatay, si Jesus mihimog ‘pakigsaad alang sa usa ka gingharian’ uban sa iyang mga apostoles. Busa gihatagan niyag kahigayonan ang pipila sa iyang matinumanong mga tinun-an nga maghari uban niya sa Gingharian sa Diyos.
17. Sa unang siglo, sa unsang limitadong paagi gisugdan ni Jesus ang iyang pagkahari? Apan unsay kinahanglan niyang paaboton?
17 Kanus-a si Jesus magsugod sa pagmando ingong Hari sa Gingharian sa Diyos? Dili pa niya kini mahimo dayon. Pagkaugma sa hapon, si Jesus gipatay ug nagkatibulaag ang iyang mga sumusunod. (Juan 16:32) Apan sama sa nangagi, kontrolado ni Jehova ang kahimtang. Sa ikatulong adlaw, gibanhaw niya ang iyang Anak. Ug sa Pentekostes 33 C.E., gitukod ni Jesus ang usa ka espirituwal nga gingharian ibabaw sa Kristohanong kongregasyon sa iyang dinihogang mga sumusunod. (Col. 1:13) Apan ingong gisaad nga “binhi,” kinahanglang magpaabot si Jesus nga ihatag kaniya ang bug-os nga awtoridad sa pagmando sa tibuok yuta. Si Jehova miingon sa iyang Anak: “Lingkod sa akong tuong kamot hangtod nga ibutang ko ang imong mga kaaway nga tumbanan sa imong mga tiil.”
SIMBAHA ANG HARI NGA WALAY KATAPOSAN
18, 19. Kita napalihok sa pagbuhat sa unsa, ug unsay atong makat-onan sa sunod nga artikulo?
18 Sulod sa libo-libo ka tuig, ang pagkahari ni Jehova gihagit sa langit ug sa yuta. Apan wala buhii ni Jehova ang iyang pagkasoberano; kontrolado gihapon niya ang mga butang. Ingong mahigugmaong Amahan, siya nanalipod ug nahingawa sa iyang maunongong mga sakop sama kang Noe, Abraham, ug David. Dili ba kini magpalihok kanato nga magpasakop sa atong Hari ug mas makigsuod kaniya?
19 Apan basin makapangutana kita: Sa unsang paagi si Jehova nahimong Hari sa atong panahon? Unsaon nato pagpamatuod nga kita maoy maunongong mga sakop sa Gingharian ug mahimong hingpit nga mga anak sa iyang unibersohanong pamilya? Unsay kahulogan dihang kita mag-ampo nga moabot ang Gingharian sa Diyos? Tubagon kini sa sunod nga artikulo.


text:
2 Samuel 21Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
Ginpatay sang mga Gibeonhon ang mga Kaliwat ni Saul
21 Sang nagahari si David, may nag-abot nga gutom sa sulod sang tatlo ka tuig. Gani nagdangop si David sa Ginoo. Nagsiling ang Ginoo, “Nag-abot ang gutom tungod sang pagpamatay ni Saul kag sang iya panimalay sa mga Gibeonhon.” 2 Ining mga Gibeonhon indi mga Israelinhon kundi sila ang mga nabilin nga buhi sa mga Amornon. Nagpromisa ang mga Israelinhon nga indi nila sila pagpatyon, pero gintinguhaan ni Saul nga laglagon sila tungod sang iya dako nga kabalaka sa Israel kag Juda.
Ginpatawag ni David ang mga Gibeonhon 3 kag ginpamangkot, “Ano ang himuon ko sa inyo agod mabayaran ang sala nga nahimo ni Saul sa inyo? Sugiri ako, agod pakamaayuhon liwat sang Ginoo ang iya katawhan.” 4 Nagsabat ang mga Gibeonhon, “Indi mabayaran sang pilak ukon bulawan ang kaakig namon kay Saul kag sa iya pamilya. Kag wala kami sing kinamatarong sa pagpatay sa kay bisan sin-o sa Israel luwas kon tugutan mo.” Nagpamangkot si David, “Ti, ano ang gusto ninyo nga himuon ko para sa inyo?” 5 Nagsabat sila, “Gintinguhaan kami ni Saul nga patyon agod wala sing may mabilin sa amon sa Israel. 6 Gani itugyan sa amon ang pito sa iya mga kaliwat nga lalaki, kay patyon namon sila kag pabay-an ang ila mga bangkay sa lugar nga malapit sa ginasimbahan sa Ginoo sa Gibea, ang banwa ni Saul nga ginpili sang Ginoo nga hari.” Nagsiling ang hari, “Sige, ihatag ko sila sa inyo.”
7 Wala gintugyan ni David sa ila si Mefiboshet nga anak ni Jonatan kag apo ni Saul, tungod sang ila ginsumpaan ni Jonatan sa presensya sang Ginoo. 8 Ang gintugyan ni David amo ang duha ka anak ni Saul nga si Armoni kag si Mefiboshet, nga ang ila iloy amo si Rizpa nga anak ni Aya. Gintugyan man ni David ang lima ka anak nga lalaki ni Merab. Si Merab anak ni Saul kag asawa ni Adriel nga anak ni Barzilai nga taga-Mehola. 9 Gintugyan sila ni David sa mga Gibeonhon, kag ginpatay sila nga pito didto sa bukid malapit sa lugar nga ginasimbahan sa Ginoo. Kag ginpabay-an lang didto ang ila mga bangkay. Natabo ini sang pag-umpisa sang tion sang tig-alani sang barley.
10 Ang anak ni Aya nga si Rizpa nagkuha sang sako kag ginhumlad ini sa bato agod iya nga higdaan. Ginbantayan niya ang mga bangkay agod indi pagkaunon sang mga pispis kon adlaw kag indi man pagkaunon sang talunon nga mga sapat kon gab-i. Didto siya nagtiner halin sang pag-umpisa sang tig-alani hasta nga nag-ulan.
11 Sang ginsugiran si David sang ginhimo ni Rizpa nga asawa ni Saul, 12 nagkadto siya sa mga pumuluyo sang Jabesh Gilead kag ginpangayo ang mga tul-an ni Saul kag sang iya anak nga si Jonatan. (Sang mapatay si Saul kag si Jonatan sa ila pagpakig-away sa mga Filistinhon sa Gilboa, ginpakabit sang mga Filistinhon ang ila mga bangkay sa plasa sang Bet Shan, kag sekreto nga ginkuha sang mga taga-Jabesh Gilead ang ila mga bangkay.) 13 Gindala ni David ang mga tul-an ni Saul kag ni Jonatan, kag pati man ang mga tul-an sang pito nga ginpamatay sang mga Gibeonhon. 14 Kag ginpalubong niya ini sa iya mga tinawo sa ginlubngan sang amay ni Saul nga si Kish, sa banwa sang Zela sa Benjamin. Natuman tanan ang ginmando ni David. Kag pagkatapos sadto, ginsabat sang Dios ang ila pangamuyo nga mag-untat na ang gutom sa ila nasyon.
Ang Inaway Batok sa mga Filistinhon
(1 Cro. 20:4-8)
15 Isa ka tion, nag-inaway liwat ang mga Filistinhon kag mga Israelinhon. Kag sang nagapakig-away si David kag ang iya mga tinawo, ginkapoy gid siya. 16 Si Ishbi Benob nga Filistinhon, nga isa sa mga kaliwat sang mga Rafa, nagtinguha sa pagpatay kay David. Ang punta sang iya bangkaw saway nga nagabug-at sing mga apat ka kilo, kag may bag-o siya nga espada. 17 Pero nag-abot si Abishai nga anak ni Zeruya sa pagluwas kay David, kag ginpatay niya ini nga Filistinhon. Pagkatapos sadto nagsiling ang mga tinawo ni David sa iya, “Indi na gid kami magsugot nga mag-upod ka liwat sa amon sa pagpakig-away. Kaangay ka sang suga sa Israel, kag indi kami gusto nga madula ka.”
18 Sang ulihi, nag-inaway liwat ang mga Filistinhon kag mga Israelinhon, kag didto ini natabo sa Gob. Sa sini nga inaway ginpatay ni Sibecai nga taga-Husha si Saf, nga isa sa mga kaliwat sang mga Rafa. 19 Kag sa isa pa nila ka inaway sa Gob, ginpatay ni Elhanan nga anak ni Jaare Oregim, nga taga-Betlehem, si Goliat nga taga-Gat. Ang bangkaw ni Goliat mabug-at kag madamol.
20 Nag-inaway pa gid liwat ang mga Filistinhon kag mga Israelinhon, kag didto ini natabo sa Gat. Sa sini nga inaway, may tawo nga puwerte gid kadako, nga may anom ka tudlo ang tagsa niya ka kamot kag tiil. Isa man siya sa mga kaliwat sang mga Rafa. 21 Sang ginyaguta niya ang mga Israelinhon, ginpatay siya ni Jonatan nga anak sang utod ni David nga si Shimea.
22 Atong apat ka Filistinhon mga kaliwat sang mga Rafa nga taga-Gat. Ginpamatay sila ni David kag sang iya mga tinawo.


text: 15 Unya si Samuel miingon kang Saul: “Ako ang gipadala ni Jehova sa pagdihog+ kanimo ingong hari sa iyang katawhan nga Israel, ug karon pamatia ang tingog sa mga pulong ni Jehova.+2 Kini ang giingon ni Jehova sa mga panon,+ ‘Akong papanubagon+ ang Amalek sa iyang gibuhat sa Israel sa dihang siya nag-atang aron sa pagbanhig kaniya didto sa dalan sa dihang migula siya gikan sa Ehipto.+3 Karon lakaw, ug pukanon mo ang Amalek+ ug itugyan siya sa kalaglagan+ lakip ang tanan nga anaa kaniya, ug ayaw siya kaluy-i, ug sila imong pamatyon,+ ang lalaki ingon man ang babaye, ang bata ingon man ang masuso,+ ang baka ingon man ang karnero, ang kamelyo ingon man ang asno.’”+4 Busa gipatawag ni Saul ang katawhan ug giihap sila didto sa Telaim,+ duha ka gatos ka libong sundalo nga nagbaktas ug napulo ka libo ka lalaki sa Juda.+5 Ug si Saul nakaabot hangtod sa siyudad sa Amalek ug nag-atang aron sa pagbanhig daplin sa bul-oganang walog.6 Sa kasamtangan gisultihan ni Saul ang mga Kenihanon:+ “Lakaw, pamiya kamo,+ panglugsong kamo gikan sa taliwala sa mga Amalekanhon, aron dili ko ikaw paphaon uban kanila. Kon bahin kanimo, ikaw nagpakitag mahigugmaong-kalulot sa tanang anak sa Israel+ sa dihang migula sila gikan sa Ehipto.”+ Busa ang mga Kenihanon namiya gikan sa taliwala sa mga Amalekanhon.7 Human niana si Saul nagpukan sa Amalek+ gikan sa Havila+ hangtod sa Sur,+ nga nag-atubang sa Ehipto.8 Ug iyang nadakpan nga buhi si Agag+ nga hari sa Amalek, ug ang tanang ubang katawhan iyang gitugyan sa kalaglagan pinaagi sa sulab sa espada.+9 Apan si Saul ug ang katawhan naluoy kang Agag ug sa kinamaayohan sa mga karnero ug sa mga baka+ ug sa mga matambok ug sa mga laking karnero ug sa tanan nga maayo, ug dili nila buot nga itugyan sila sa kalaglagan.+ Kon bahin sa tanang manggad nga talamayon ug sinalikway, kini ilang gitugyan sa kalaglagan.10 Ang pulong ni Jehova karon miabot kang Samuel, nga nag-ingon:11 “Nagbasol+ ako nga akong gipamando si Saul ingong hari, tungod kay mitalikod+ siya gikan sa pagsunod kanako, ug ang akong mga pulong wala niya tumana.”+ Ug kadto nakapaguol kang Samuel,+ ug mituaw siya kang Jehova sa tibuok gabii.+12 Unya si Samuel mibangon pagsayo aron pagsugat kang Saul sa pagkabuntag. Busa gitaho kini kang Samuel, nga nag-ingon: “Si Saul atua sa Carmelo,+ ug, tan-awa! siya nagtukod ug usa ka monyumento+ alang sa iyang kaugalingon, ug dayon siya mitalikod ug milatas ug milugsong ngadto sa Gilgal.”13 Sa ulahi si Samuel nahiabot kang Saul, ug si Saul miingon kaniya: “Binulahan+ ikaw ni Jehova. Akong gituman ang pulong ni Jehova.”+14 Apan si Samuel miingon: “Nan unsa man diay ang kahulogan niining tingog sa panon sa mga karnero sa akong mga igdulungog, ug ang tingog sa panon sa mga baka nga akong nadungog?”+15 Niini si Saul miingon: “Ilang gidala sila gikan sa mga Amalekanhon, tungod kay ang katawhan+ naluoy sa kinamaayohan sa panon sa mga karnero ug sa mga baka, aron ikahalad kang Jehova nga imong Diyos;+ apan ang nahibilin among gitugyan sa kalaglagan.”16 Niini si Samuel miingon kang Saul: “Hunong! Ug suginlan ko ikaw sa gisulti ni Jehova kanako sa miaging gabii.”+ Busa siya miingon kaniya: “Sulti!”17 Ug si Samuel miingon: “Dili ba sa dihang ikaw gamay sa imong panan-aw+ nga ikaw nahimong pangulo sa mga tribo sa Israel, ug si Jehova nagdihog+ kanimo ingong hari ibabaw sa Israel?18 Sa ulahi si Jehova nagpadala kanimo sa usa ka tahas ug nag-ingon, ‘Lakaw, ug itugyan mo sa kalaglagan ang mga makasasala,+ ang mga Amalekanhon, ug ikaw makig-away gayod batok kanila hangtod nga sila imong mapuo.’+19 Busa nganong wala mo tumana ang tingog ni Jehova hinunoa nanag-ilog nga dinalo sa inagaw+ ug nagbuhat sa daotan sa mga mata ni Jehova?”+20 Bisan pa niana, si Saul miingon kang Samuel: “Apan gituman+ ko ang tingog ni Jehova sa pagkaagi nga miadto ako sa tahas nga gipaadtoan ni Jehova kanako ug akong gidala si Agag+ nga hari sa mga Amalekanhon, apan ang Amalek gitugyan ko sa kalaglagan.+21 Ug ang katawhan+ nanguha gikan sa inagaw nga mga karnero ug baka, ang labing pinili kanila ingong gikatugyan ngadto sa kalaglagan, aron ihalad+ kang Jehova nga imong Diyos sa Gilgal.”+22 Sa baylo si Samuel miingon: “May dako bang kalipay si Jehova sa mga halad-nga-sinunog+ ug sa mga halad sama sa pagsunod sa tingog ni Jehova? Tan-awa! Ang pagsunod+ mas maayo pa kay sa halad,+ ang pagpamati kay sa tambok+ sa mga laking karnero;23 kay ang pagkamasuklanon+ sama ra sa sala sa pagpanag-an,+ ug ang pagkamapangahason sama ra sa paggamit ug mahikanhong gahom ug terapim.+ Sanglit gisalikway mo ang pulong ni Jehova,+ gisalikway ka usab niya sa pagkahari.”+24 Unya si Saul miingon kang Samuel: “Ako nakasala;+ kay ako nakalapas sa sugo ni Jehova ug sa imong mga pulong, tungod kay nahadlok ako sa katawhan+ ug busa ako nagtuman sa ilang tingog.25 Ug karon, palihog, pasayloa+ ang akong sala ug balik uban kanako aron ako moyukbo+ kang Jehova.”26 Apan si Samuel miingon kang Saul: “Dili ako mobalik uban kanimo, kay ikaw nagsalikway sa pulong ni Jehova, ug si Jehova nagsalikway kanimo sa pagpadayon ingon nga hari ibabaw sa Israel.”+27 Sa dihang mitalikod na si Samuel aron sa paglakaw, iyang gihawiran dihadiha ang sidsid sa iyang kupo nga walay bukton, apan kini nagisi.+28 Niini si Samuel miingon kaniya: “Si Jehova naggisi+ sa harianong pagmando sa Israel gikan kanimo niining adlawa, ug tinong kini iyang ihatag sa imong isigkatawo nga mas maayo kay kanimo.+29 Ug, gawas pa, ang Halangdon sa Israel+ dili magbakak,+ ug dili Siya magbasol, kay dili Siya yutan-ong tawo nga magbasol.”+30 Niini siya miingon: “Ako nakasala. Karon pasidunggi ako,+ palihog, atubangan sa mga ansiyano sa akong katawhan ug sa atubangan sa Israel ug balik uban kanako, ug ako moyukbo gayod kang Jehova nga imong Diyos.”+31 Busa si Samuel mibalik uban kang Saul, ug si Saul miyukbo kang Jehova.32 Human niana si Samuel miingon: “Dad-a ninyo kanako si Agag nga hari sa Amalek.” Unya miduol kaniya si Agag nga nagpanuko, ug si Agag miingon sa iyang kaugalingon: “Sa pagkatinuod nagpahilayo na ang mapait nga kasinatian sa kamatayon.”33 Apan, si Samuel miingon: “Ingon nga pinaagi sa imong espada+ namatyan ug mga anak ang mga babaye, sa ingon usab niana ang imong inahan+ labaw nga mamatyan ug mga anak taliwala sa mga babaye.”+ Ug gitagodtagod ni Samuel si Agag sa atubangan ni Jehova didto sa Gilgal.+34 Karon si Samuel mipauli sa Rama, ug si Saul, sa iyang bahin, mipauli sa iyang kaugalingong balay didto sa Gibea+ ni Saul.35 Ug si Samuel wala na makigkita pag-usab kang Saul hangtod sa adlaw sa iyang kamatayon, kay si Samuel nagbangotan+ tungod kang Saul. Kon bahin kang Jehova, siya nagbasol nga gihimo niyang hari si Saul ibabaw sa Israel.+


text:
Tubag sa mga Pangutana Bahin sa Bibliya
Makatabang ba nato ang mga anghel?
Sa wala pa buhata ni Jehova nga Diyos ang tawo, dugay na niyang gilalang ang minilyong mga anghel. (Job 38:4, 7) Sila maoy gamhanang espiritung linalang nga nagserbisyo sa Diyos. Usahay sugoon sila sa paggiya ug pagpanalipod sa mga alagad sa Diyos. (Salmo 91:10, 11) Karon, ginatabangan sa mga anghel ang mga tawo nga makabenepisyo sa maayong balita nga ginatudlo sa mga sumusunod ni Jesus.—Basaha ang Pinadayag 14:6, 7.
Angay ba tang moampo sa mga anghel alang sa tabang? Dili. Ang pag-ampo maoy buhat sa pagsimba, nga angay lang himoon para sa Diyos. (Pinadayag 19:10) Kay sulugoon sa Diyos, ang mga anghel mosunod lamang sa iyang mga sugo, dili sa tawo. Busa, sa Diyos lang ta angayng moampo pinaagi ni Jesus.—Basaha ang Salmo 103:20, 21; Mateo 26:53.
May daotan bang mga anghel?
Parehas sa tawo, ang mga anghel makapili sa paghimog maayo o daotan. Ikasubo, daghang anghel ang mirebelde sa Diyos. (2 Pedro 2:4) Ang una si Satanas; ang uban misunod ug nahimong mga demonyo. Sa ulahi, si Satanas ug ang mga demonyo gipalayas sa langit ug gihulog dinhi sa yuta.—Basaha ang Pinadayag 12:7-9.
Sukad sa 1914, nagkagrabe ang pagkadaotan ug kapintasan. Nagpasabot kini nga hapit nang hanawon sa Diyos si Satanas ug ang mga demonyo. Dayon himoon pag-usab sa Diyos nga Paraiso ang yuta.—Basaha ang Pinadayag 12:12; 21:3, 4.
Pagkat-og Dugang
Espiritung mga Linalang—Kon sa Unsang Paagi Kita Maapektahan Nila
Ang Bibliya naghisgot bahin sa mga manulonda ug demonyo. Naglungtad ba kini nga mga espiritung linalang? Makaapektar ba sila sa atong kinabuhi?
Tinuod ba ang mga Demonyo?
Unsa ang mga demonyo? Diin sila gikan?


text:
Nakakita Ka ba sa “Usa nga Dili-Makita”?
“Siya nagpabiling lig-on nga daw nakakita sa Usa nga dili-makita.”
1, 2. (a) Ipatin-aw kon nganong daw nameligro si Moises. (Tan-awa ang hulagway.) (b) Nganong si Moises wala mahadlok sa kasuko sa hari?
SI Paraon maoy gamhanang magmamando ug gisimba sa mga Ehiptohanon ingong diyos. Alang kanila, siya “ang labing gamhanan ug labing maalamon sa tanang linalang sa yuta,” matod sa librong When Egypt Ruled the East. Aron kahadlokan siya sa iyang mga ginsakpan, si Paraon nagsul-ob ug korona nga may kinulit nga kapaakon nga kobra
2 Si Moises miadto sa Ehipto ug mipahayag sa mensahe sa Diyos, ug kini nakapasuko pag-ayo kang Paraon. Human sa siyam ka hampak, gibaharan niya si Moises: “Ayaw sulayi nga makita pag-usab ang akong nawong, tungod kay sa adlaw nga imong makita ang akong nawong ikaw mamatay.” (Ex. 10:28) Sa wala pa mobiya si Moises, iyang gitagna nga mamatay ang panganayng anak nga lalaki sa hari. (Ex. 11:4-8) Dayon, giingnan ni Moises ang tanang Israelinhon nga mag-ihaw ug laking karnero o kanding ug isablig ang dugo niini sa ilang pultahan. Ang laking karnero sagrado alang sa mga magsisimba sa diyos sa mga Ehiptohanon nga si Ra. (Ex. 12:5-7) Unsa na lang kahay reaksiyon ni Paraon? Si Moises wala mahadlok. Ngano? Siya may pagtuo ug misugot kang Jehova, nga ‘wala mahadlok sa kasuko sa hari, kay siya nagpabiling lig-on nga daw nakakita sa Usa nga dili-makita.’—Basaha ang Hebreohanon 11:27, 28.
3. Unsang mga pangutana ang atong hisgotan bahin sa pagtuo ni Moises sa “Usa nga dili-makita”?
3 Ang imo bang pagtuo lig-on kaayo nga daw ikaw ‘nakakita sa Diyos’? (Mat. 5:8) Aron molig-on pag-ayo ang atong pagtuo ug makakita sa “Usa nga dili-makita,” atong hisgotan si Moises. Sa unsang paagi ang iyang pagtuo kang Jehova nakatabang niya nga dili mahadlok sa tawo? Giunsa niya pagpakitag pagtuo sa mga saad sa Diyos? Sa unsang paagi ang iyang pagkakita sa “Usa nga dili-makita” nagpalig-on kaniya dihang siya ug iyang katawhan nameligro?
SIYA WALA MAHADLOK SA “KASUKO SA HARI”
4. Unsay gihunahuna niadtong mga walay pagtuo bahin kang Moises?
4 Kadtong mga walay pagtuo naghunahuna nga si Moises way dag-anan kang Paraon. Ang kinabuhi ug kaugmaon ni Moises daw anaa sa mga kamot ni Paraon. Bisan si Moises nangutana kang Jehova: “Kinsa ba ako aron ako moadto kang Paraon ug aron akong pagawason ang mga anak sa Israel gikan sa Ehipto?” (Ex. 3:11) Mga 40 ka tuig una pa niini, si Moises mikalagiw gikan sa Ehipto. Lagmit naghunahuna siya, ‘Maayo kahang mobalik ko sa Ehipto? Unsa na lang kon masuko ang hari?’
5, 6. Unsay nakatabang kang Moises nga mahadlok kang Jehova, dili kang Paraon?
5 Sa wala pa mobalik si Moises sa Ehipto, gitudloan siya sa Diyos ug hinungdanong leksiyon, nga sa ulahi iyang gisulat sa Job: “Ang pagkahadlok kang Jehova
6 Unsay leksiyon niini? Si Moises dili angayng mahadlok. Siya gipadala ni Jehova, kinsa makahatag sa tanan niyang gikinahanglan sa pagpahayag sa mensahe sa Diyos ngadto kang Paraon. Dugang pa, si Paraon way dag-anan kang Jehova. Gani, dili kini ang unang higayon nga ang mga alagad sa Diyos nameligro sa Ehipto. Lagmit nahinumdom si Moises kon sa unsang paagi gipanalipdan ni Jehova si Abraham, Jose, ug bisan siya mismo panahon sa pagmando sa nag-unang mga Paraon. (Gen. 12:17-19; 41:14, 39-41; Ex. 1:22–2:10) Tungod sa pagtuo kang Jehova, ang “Usa nga dili-makita,” si Moises maisogong miatubang kang Paraon ug nagpahayag sa matag pulong nga gisugo ni Jehova nga iyang isulti.
7. Sa unsang paagi ang pagtuo kang Jehova nakatabang sa usa ka sister?
7 Ang pagtuo kang Jehova nakatabang usab sa usa ka sister, si Ella, nga dili mahadlok sa tawo. Sa 1949, siya gidakop sa KGB sa Estonia, gihuboan, ug gitutokan sa batan-ong mga polis. “Naulaw kaayo ko,” matod niya. “Apan human makaampo kang Jehova, mikalma ang akong pagbati.” Dayon, ilang gibartolina si Ella sulod sa tulo ka adlaw. Siya miingon: “Gisinghagan ko sa mga polis: ‘Seguradohon namo nga ang ngalang Jehova dili na mahinumdoman sa Estonia! Dalhon ka namo sa kampo sa pinugos nga pagtrabaho, ug ang uban among idestiyero sa Siberia!’ Mabiaybiayon pa silang midugang, ‘Tan-awon tag tabangan ba mo sa inyong Jehova!’” Mahadlok ba si Ella sa mga tawo o mosalig kang Jehova? Dihang gisukitsukit, siya maisogong miingon kanila: “Napamalandong na nako nig maayo, ug mas pilion nakong mapriso nga may maayong relasyon sa Diyos kay sa gawasnon apan mawad-an sa iyang pabor.” Para kang Ella, daw nakita niya si Jehova sama sa mga tawo diha sa iyang atubangan. Siya nagmaunongon kang Jehova tungod sa iyang pagtuo.
8, 9. (a) Unsa ang pangontra sa kahadlok sa tawo? (b) Kon mobati kag kahadlok sa tawo, kinsay kanunay nimong hunahunaon?
8 Ang pagtuo kang Jehova makatabang kanimo nga dili mahadlok. Kon did-an ka sa mga awtoridad sa pagsimba sa Diyos, ang imong kinabuhi ug kaugmaon daw anaa sa ilang mga kamot. Tingali maghunahuna ka kon maayo bang magpadayon sa pag-alagad kang Jehova bisan pag masuko ang mga awtoridad. Hinumdomi: Ang pagtuo sa Diyos maoy pangontra sa kahadlok sa tawo. (Basaha ang Proverbio 29:25.) Si Jehova nangutana: “[Ngano] nga ikaw mahadlok sa usa ka may-kamatayong tawo nga mamatay ra, ug sa usa ka anak sa katawhan nga pagahimoon nga lunhawng balili lamang?”
9 Hunahunaa kanunay ang imong labing gamhanan nga Amahan. Siya makakita, maluoy, ug motabang niadtong gidaogdaog sa daotang mga magmamando. (Ex. 3:7-10) Bisag kinahanglan nimong depensahan ang imong pagtuo atubangan sa mga awtoridad, ‘ayaw kabalaka bahin sa kon unsaon o kon unsay imong igasulti; kay ang imong igasulti igahatag kanimo nianang taknaa.’ (Mat. 10:18-20) Ang tawhanong mga magmamando wala gayoy dag-anan kang Jehova. Kon imong palig-onon ang imong pagtuo, ikaw makakita kang Jehova ingong tinuod nga Persona nga andam motabang nimo.
SIYA MAY PAGTUO SA MGA SAAD SA DIYOS
10. (a) Unsay gisugo ni Jehova sa mga Israelinhon sa bulan sa Nisan 1513 B.C.E.? (b) Nganong gituman ni Moises ang mga sugo sa Diyos?
10 Sa bulan sa Nisan 1513 B.C.E., gisugo ni Jehova si Moises ug Aaron nga sultihan ang mga Israelinhon sa pagkuhag himsog nga laking karnero o kanding, ihawon kini, ug isablig ang dugo niini sa ilang pultahan. (Ex. 12:3-7) Unsay sanong ni Moises? Si Pablo miingon bahin kaniya: “Tungod sa pagtuo iyang gisaulog ang paskuwa ug ang pagsablig sa dugo, aron dili hilabtan sa tiglaglag ang ilang mga panganay.” (Heb. 11:28) Si Moises masaligon nga matuman gayod ang mga saad ni Jehova, ug siya may pagtuo nga mamatay ang tanang panganay sa mga Ehiptohanon.
11. Nganong gipasidan-an ni Moises ang uban?
11 Ang mga anak ni Moises lagmit atua sa Midian, nga layo sa “tiglaglag.” * (Ex. 18:1-6) Apan iyang gisunod ang sugo nga pasidan-an ang ubang Israelinhon kansang mga panganay nameligrong mamatay. Gimahal gayod ni Moises ang iyang isigkatawo. Busa ang Bibliya nag-ingon: “Sa walay langan gipatawag ni Moises ang tanang ansiyano sa Israel ug miingon kanila: . . . ‘Ihawa ang halad sa paskuwa.’”
12. Unsang importanteng mensahe ang gisugo ni Jehova kanato nga isangyaw?
12 Sa tabang sa mga manulonda, ang katawhan ni Jehova nagpahibalo niining importanteng mensahe: “Kahadloki ninyo ang Diyos ug ihatag kaniya ang himaya, kay ang takna sa iyang paghukom miabot na, ug busa simbaha ninyo ang Usa nga maoy naghimo sa langit ug sa yuta ug sa dagat ug sa mga tuboran sa mga tubig.” (Pin. 14:7) Kinahanglan natong isangyaw kini nga mensahe. Angay natong pasidan-an ang atong mga silingan sa paggula gikan sa bakak nga relihiyon, aron dili sila “makadawat ug bahin sa iyang mga hampak.” (Pin. 18:4) Ang “ubang mga karnero” miduyog sa mga dinihogan sa pag-awhag sa mga tawong nahimulag sa Diyos sa ‘pagpasig-uli’ ngadto kaniya.
13. Sa unsang paagi modako ang atong tinguha sa pagsangyaw sa maayong balita?
13 Kita kombinsido nga ‘ang takna sa paghukom’ miabot na. Kombinsido usab kita nga ang atong pagsangyaw ug paghimog mga tinun-an dinalian gayod sumala sa giingon ni Jehova. Sa panan-awon, nakita ni apostol Juan “ang upat ka manulonda nga nagbarog diha sa upat ka suok sa yuta, nga hugot nga nagkupot sa upat ka hangin sa yuta.” (Pin. 7:1) Pinaagi sa pagtuo, nakita ba nimo ang maong mga manulonda nga andam nang mobuhi sa malaglagong hangin sa dakong kasakitan? Kon imong makita ang maong mga manulonda pinaagi sa imong mata sa pagtuo, masaligon kang mosangyaw sa maayong balita.
14. Unsay magdasig kanato sa “pagpasidaan sa daotan [sa pagbiya] gikan sa iyang daotang dalan”?
14 Kita mga higala na ni Jehova ug may paglaom nga mabuhi sa walay kataposan. Apan kita nahibalo nga responsabilidad nato ang “pagpasidaan sa daotan [sa pagbiya] gikan sa iyang daotang dalan aron sa pagtipig kaniya nga buhi.” (Basaha ang Ezequiel 3:17-19.) Siyempre, kita wala mosangyaw aron lang makalikay sa pagkasad-an sa dugo. Kita mosangyaw kay atong gihigugma si Jehova ug ang atong mga silingan. Gipakita ni Jesus kon unsay kahulogan sa pagpakitag gugma ug kaluoy pinaagi sa iyang ilustrasyon bahin sa Samarianhon. Pangutan-on nato ang kaugalingon, ‘Ako ba sama sa Samarianhon, o sama sa saserdote ug sa Levihanon? Ako ba kanunayng andam mosangyaw, o mangitag mga pasangil aron dili makasangyaw?’ (Luc. 10:25-37) Ang pagtuo sa mga saad sa Diyos ug gugma sa silingan magdasig kanato nga bug-os makigbahin sa pagsangyaw sa dili pa ulahi ang tanan.
“SILA MITABOK SA PULANG DAGAT”
15. Nganong ang mga Israelinhon naghunahuna nga natanggong na sila?
15 Ang pagtuo ni Moises sa “Usa nga dili-makita” nakatabang niya sa dihang ang mga Israelinhon nameligro human mibiya sa Ehipto. Ang Bibliya nag-ingon: “Ang mga anak sa Israel miyahat sa ilang mga mata ug ania, ang mga Ehiptohanon nagsunod kanila; ug ang mga anak sa Israel nangahadlok pag-ayo ug mituaw kang Jehova.” (Ex. 14:10-12) Nakalitan ba sila niini? Wala gayod. Si Jehova daan nang nag-ingon: “Akong tugotan nga mogahi ang kasingkasing ni Paraon, ug siya tinong mogukod kanila ug ako makabaton ug himaya alang sa akong kaugalingon pinaagi kang Paraon ug sa tanan niyang kasundalohan; ug ang mga Ehiptohanon makaila gayod nga ako mao si Jehova.” (Ex. 14:4) Apan ang nakita sa mga Israelinhon mao lang ang dili matabok nga Pulang Dagat, ang nagkaduol nga mga karong iggugubat ni Paraon, ug ang 80 anyos nga magbalantay sa karnero nga nangulo kanila! Naghunahuna silang natanggong na sila.
16. Sa unsang paagi ang pagtuo nakapalig-on kang Moises didto sa Pulang Dagat?
16 Si Moises wala mahadlok. Ngano? Kay ang iyang mata sa pagtuo nakakita ug mas gamhanan pa kay sa dagat o kasundalohan. Iyang ‘nakita ang kaluwasan ni Jehova,’ ug siya nahibalo nga si Jehova makig-away alang sa mga Israelinhon. (Basaha ang Exodo 14:13, 14.) Ang pagtuo ni Moises nakapalig-on sa katawhan sa Diyos. Ang Bibliya nag-ingon: “Tungod sa pagtuo sila mitabok sa Pulang Dagat nga sama ug diha sa yuta nga mamala, apan sa pagpangahas nga motabok niana ang mga Ehiptohanon gilamoy.” (Heb. 11:29) Human niana, “ang katawhan nangahadlok kang Jehova ug nagbutang ug pagtuo kang Jehova ug kang Moises nga iyang alagad.”
17. Unsang umaabot nga hitabo ang magsulay sa atong pagtuo?
17 Sa dili madugay, ang atong kinabuhi daw mameligro. Pagsugod sa Armagedon, nalaglag na sa mga gobyerno sa yuta ang relihiyosong mga organisasyon nga mas dagko ug mas daghan kay sa atoa. (Pin. 17:16) Sa usa ka tagna, si Jehova miingon nga kita daw walay panalipod sama sa ‘bukas nga kabanikahan nga walay paril, ug walay trangka ug mga pultahan.’ (Ezeq. 38:10-12, 14-16) Kadtong wala makakita kang Jehova tingali maghunahuna nga dili gayod kita maluwas. Apan komosta sa imong bahin?
18. Ipatin-aw kon nganong kita makapabiling maunongon panahon sa dakong kasakitan.
18 Dili kita angayng mahadlok. Ngano? Tungod kay gitagna na ni Jehova nga atakehon ang iyang katawhan. Gitagna na usab niya ang resulta. “‘Mahitabo nianang adlawa, sa adlaw nga si Gog mosulod sa yuta sa Israel,’ mao ang giingon sa Soberanong Ginoong Jehova, ‘nga ang akong kaaligutgot magautbo sa akong ilong. Ug sa akong kainit, sa kalayo sa akong mabangis nga kasuko, ako mosulti gayod.’” (Ezeq. 38:18-23) Dayon laglagon ni Jehova kadtong buot modaot sa iyang katawhan. Kon ikaw may pagtuo nga si Jehova manalipod kanimo panahon sa iyang “dako ug makalilisang nga adlaw,” ikaw ‘makakita sa kaluwasan ni Jehova’ ug makapabiling maunongon.
19. (a) Unsa ka suod si Jehova ug si Moises? (b) Kon magmasinugtanon ka kang Jehova “sa tanan mong mga dalan,” unsang panalangin ang imong maangkon?
19 Pangandami karon ang maong mga hitabo pinaagi sa ‘pagpabiling lig-on nga daw nakakita sa Usa nga dili-makita’! Palig-ona ang imong relasyon kang Jehova nga Diyos pinaagi sa regular nga pagtuon ug pag-ampo. Si Moises adunay suod nga relasyon kang Jehova ug bug-os siyang gigamit sa Diyos nga ang Bibliya nag-ingon nga si Moises “nailhan ni Jehova nawong sa nawong.” (Deut. 34:10) Si Moises maoy talagsaong manalagna. Apan pinaagi sa pagtuo ikaw usab masuod kang Jehova nga samag imo siyang makita. Kon magmasinugtanon ka kaniya “sa tanan mong mga dalan,” sumala sa giawhag sa Pulong sa Diyos nga imong buhaton, “siya magatul-id sa imong mga alagianan.”
^ par. 11 Mga manulonda ang gipadala ni Jehova sa pagpatay sa panganay sa mga Ehiptohanon.


text:
1Human si Jesus makasulti niining tanan ngadto sa katawhan, miadto siya sa Capernaum. 2Didto may usa ka Romanhong opisyal nga may sulugoon nga bililhon kaayo kaniya. Masakiton ug himalatyon ang maong sulugoon. 3Sa pagkadungog sa opisyal mahitungod kang Jesus, nagsugo siyag mga kadagkoan sa mga Judio sa paghangyo kang Jesus nga moadto siya aron ayohon ang iyang sulugoon. 4Unya miadto sila kang Jesus ug nagpakiluoy pag-ayo kaniya nga nag-ingon, "Kining tawhana angay gayod nga imong tabangan. 5Gihigugma niya ang atong nasod ug nagtukod pa gani siyag sinagoga alang kanato." 6Busa mikuyog si Jesus kanila. Apan sa nagkaduol na sila sa balay, gisugo sa opisyal ang iyang mga higala pagtagbo kang Jesus ug pag-ingon, "Sir, ayaw na lang paghago kay dili ako angay sa pagdawat kanimo sa akong balay. 7Ug mao man gani hinungdan nga wala gyod ko mangahas sa pagduol kanimo. Isulti lamang nga mamaayo ang akong sulugoon ug mamaayo siya. 8Ilalom usab ako sa gahom sa labawng mga opisyal ug aduna akoy mga sundalo nga ubos sa akong pagmando. Kon sugoon ko ang usa ka sundalo sa pag-adto didto, moadto siya. Kon sugoon ko ang laing sundalo sa pagduol kanako, moduol siya. Ug kon sugoon ko ang akong ulipon sa pagbuhat niini, mobuhat siya." 9Nahibulong si Jesus sa iyang pagkadungog niini. Unya miatubang siya sa mga tawo nga mikuyog kaniya ug miingon, "Wala pa gayod ako makakaplag ug pagtuo nga sama niini bisan gani sa Israel!" 10Namalik ang mga sinugo sa opisyal ngadto sa iyang balay ug ilang nakita nga maayo na ang iyang sulugoon. 11Unya wala madugay, miadto si Jesus sa lungsod sa Nain. Mikuyog kaniya ang iyang mga tinun-an ug ang usa ka dakong panon sa mga tawo. 12Sa pag-abot niya sa ganghaan sa lungsod, mao gayoy paggula sa mga tawo aron maglubong ug minatay. Ang minatay bugtong anak nga lalaki sa usa ka biyuda ug mikuyog kaniya ang daghang mga tawo gikan sa lungsod. 13Sa pagkakita ni Jesus sa biyuda, naluoy siya ug miingon sa babaye, "Ayaw paghilak." 14Unya miduol si Jesus ug gihikap niya ang lungon ug mihunong ang mga tawo nga nagyayong sa lungon. Unya miingon si Jesus, "Dong, bangon!" 15Mibangon ang batan-on nga patay na unta ug misulti. Ug gitugyan siya ni Jesus ngadto sa iyang inahan. 16Nahadlok ug nahibulong ang tanan ug gidayeg nila ang Dios nga nag-ingon, "Usa ka gamhanang propeta ang ania uban kanato! Ang Dios mipadayag ug pagtagad sa iyang katawhan!" 17Mikaylap sa tibuok Judea ug sa kasikbit nga kayutaan ang maong balita mahitungod kang Jesus. 18Si Juan gibalitaan sa iyang mga tinun-an mahitungod niining mga butanga. Unya gitawag ni Juan ang duha kanila 19ug gipaadto niya sila sa Ginoo aron pagpangutana kaniya, "Ikaw ba ang giingon nga moanhi o magpaabot pa ba kamig lain?" 20Sa ilang pag-abot didto kang Jesus, miingon sila, "Gipaanhi kami ni Juan nga Magbubunyag aron pagpangutana kanimo kon ikaw ba ang iyang giingon nga moanhi o magpaabot pa ba kamig lain?" 21Niadto gayong higayona nag-ayo si Jesus sa daghang mga tawo sa ilang mga balatian ug mga sakit. Nag-ayo usab siya sa mga giyawaan ug naghatag ug panan-aw sa mga buta. 22Unya gitubag niya ang mga sinugo ni Juan, "Pauli kamo ug suginli si Juan sa inyong nakita ug nadungog. Ang mga buta nakakita, ang mga bakol nakalakaw, ang mga sanlahon nahinlo na, ang mga bungol nakadungog, ang mga minatay nabuhi ug ang Maayong Balita giwali ngadto sa mga kabos. 23Bulahan kadtong wala magduhaduha kanako!" 24Sa nakalakaw na ang mga sinugo ni Juan, misulti si Jesus sa katawhan mahitungod kang Juan, "Sa pag-adto ninyo kang Juan didto sa kamingawan, unsa bay inyong gipaabot nga makita? Sagbot ba nga gipilaypilay sa hangin? 25Unsa ba gayod ang inyong giadto aron tan-awon? Usa ba ka tawo nga maanindot ug pamisti? Sila nga maanindot ug pamisti ug nagpuyo nga haruhay atua sa mga palasyo! 26Unsa ba gayod ang inyong giadto aron tan-awon? Propeta ba? Mao gayod! Sultihan ko kamo nga labaw pa sa propeta ang inyong nakita. 27Kay si Juan mao ang gipasabot sa nasulat sa kasulatan nga nag-ingon: ‘Ania ang akong sinugo, nag-ingon ang Dios, ipadala ko siya una kanimo aron andamon niya ang dalan alang kanimo.’ 28Sultihan ko kamo nga si Juan labaw kay kang bisan kinsa nga natawo. Apan siya nga labing ubos sa Gingharian sa Dios labaw pa kay kang Juan." 29Namati kaniya ang tanang mga tawo ug ang mga kobrador sa buhis. Sila miila nga ang sugo sa Dios matarong ug sila nagpabunyag kang Juan. 30Apan gisalikway sa mga Pariseo ug sa mga magtutudlo sa Balaod ang tuyo sa Dios kanila ug wala sila magpabunyag kang Juan. 31Si Jesus mipadayon pagsulti "Karon, sa unsa ko itandi ang katawhan niining panahona? Sa unsa sila nahisama? 32Sama sila sa kabataan nga nagyampungad sa merkado. Ang usa ka pundok mosinggit ngadto sa laing pundok, ‘Nagtugtog kami ug honi apan wala kamo mosayaw! Nag-awit kami ug alawiton sa paglubong apan wala kamo magminatay!’ 33Mianhi si Juan nga Magbubunyag ug wala siya mokaon ug pan ug wala moinom ug bino unya miingon kamo nga, ‘Giyawaan siya!’ 34Mianhi ang Anak sa Tawo ug siya mikaon ug miinom unya miingon na usab kamo, ‘Tan-awa, dako siyag kaon ug palahubog! Higala pa gyod siya sa mga maniningil sa buhis ug sa mga makasasala.’ 35Apan bisan pa niini, ang kaalam sa Dios giila nga tinuod sa tanan nga midawat niini." 36Unya may usa ka Pariseo nga midapit kang Jesus sa pagpangaon. Busa miadto si Jesus sa balay sa Pariseo ug nakigsalo kaniya. 37Niadtong lungsora may usa ka babaye nga daotag kinabuhi. Sa iyang pagkadungog nga si Jesus nagkaon didto sa balay sa Pariseo, miadto siya dala ang usa ka tibod nga alabastro nga puno sa pahumot. 38Samtang diha siya sa luyo sa tiilan ni Jesus, mihilak siya ug nahumod sa iyang mga luha ang mga tiil ni Jesus. Unya gipahiran niya sa iyang buhok ang mga tiil ni Jesus ug gihagkan ug gibuboan sa pahumot. 39Sa pagkakita niini sa Pariseo nga nagdapit kang Jesus, miingon siya sa iyang kaugalingon, "Kon tinuod pa nga propeta kining tawhana, makaila unta siya kon kinsa kining babaye nga mihikap kaniya ug unsa kadaotan ang iyang kinabuhi!" 40Apan miingon si Jesus kaniya, "Simon, aduna akoy isulti kanimo." Si Simon mitubag, "Sigi, Magtutudlo, sultihi ako." 41Miingon si Jesus, "May duha ka tawo nga nakautang sa usa ka tigpahulam ug kuwarta. Ang usa nakautang ug 500 ka denario ug ang usa 50 ka denario. Apan kay silang duha dili man makabayad, gipapas na lamang sa nagpahulam ang ilang mga utang. Karon, kinsa man sa duha ang labaw nga mahigugma sa nagpahulam kanila?" 43Mitubag si Simon, "Sa akong hunahuna, kadtong dakog utang." "Husto ang imong tubag," matod ni Jesus. 44Unya milingi siya sa babaye ug miingon kang Simon, "Nakita mo ba kining bayhana? Mianhi ako sa inyo ug wala mo ako hatagig tubig aron ihugas sa akong mga tiil apan gihugasan niya ang akong mga tiil sa iyang mga luha ug gipahiran sa iyang buhok. 45Wala mo ako hagki sa imong pagdawat kanako apan siya nagsigig halok sa akong mga tiil sukad sa akong pag-abot. 46Wala mo dihogi ug lana ang akong ulo apan iyang gidihogan ug pahumot ang akong mga tiil. 47Busa sultihan ko ikaw nga ang daghan niyang mga sala gipasaylo. Tungod niini, dako ang gugma nga iyang gipakita. Apan kinsa kadtong gipasaylo sa diyutay lamang nga mga sala nagpakita ug diyutay usab nga paghigugma." 48Unya giingnan ni Jesus ang babaye, "Gipasaylo na ang imong mga sala." 49Ug ang uban nga didto sa kan-anan nakapangutana sa ilang kaugalingon, "Kinsa ba kining tawhana nga nagpasaylo man gani ug mga sala?" 50Apan miingon si Jesus sa babaye, "Ang imong pagtuo nagluwas kanimo. Pauli nga malinawon."
Copyright
Learn More


text: 17 Ug si Jehova nagpadayon sa pagsulti kang Moises, nga nag-ingon:2 “Sultihi si Aaron ug ang iyang mga anak nga lalaki ug ang tanang mga anak sa Israel, ug ikaw magaingon kanila, ‘Mao kini ang butang nga gisugo ni Jehova, nga nag-ingon:3 “‘“Kon bahin ni bisan kinsa sa balay sa Israel nga mag-ihaw ug usa ka torong baka o usa ka laking nating karnero o usa ka kanding diha sa kampo o nga mag-ihaw niini sa gawas sa kampo4 ug dili gayod kini dad-on sa ganghaan sa tolda nga tagboanan+ aron itanyag ingong halad kang Jehova atubangan sa tabernakulo ni Jehova, ang pagkasad-an sa dugo maanaa nianang tawhana. Siya nakaula ug dugo, ug kanang tawhana pagaputlon gikan sa taliwala sa iyang katawhan,+5 aron dad-on sa mga anak sa Israel ang ilang mga halad, nga ilang ginahalad diha sa kapatagan,+ ug dad-on nila kini kang Jehova ngadto sa ganghaan sa tolda nga tagboanan ngadto sa saserdote,+ ug ila kining ihalad ingong mga halad-sa-panag-ambit ngadto kang Jehova.+6 Ug iwisik sa saserdote ang dugo nganha sa halaran+ ni Jehova diha sa ganghaan sa tolda nga tagboanan, ug iyang paasohon ang tambok+ ingong makapahupay nga alimyon alang kang Jehova.+7 Busa dili na sila maghalad sa ilang mga halad ngadto sa pormag-kanding nga mga demonyo+ nga sila nakighilawas.+ Magsilbi kining usa ka lagda hangtod sa panahong walay tino alang kaninyo, sa tanan ninyong mga kaliwatan.”’8 “Ug magaingon ka kanila, ‘Kon bahin ni bisan kinsa sa balay sa Israel o sa usa ka langyaw nga pumoluyo nga nagapuyo ingong langyaw diha sa inyong taliwala nga maghalad ug usa ka halad-nga-sinunog+ o usa ka halad9 ug dili kini dad-on sa ganghaan sa tolda nga tagboanan aron ihalad kang Jehova,+ kanang tawhana pagaputlon gikan sa iyang katawhan.+10 “‘Kon bahin ni bisan kinsa sa balay sa Israel o sa usa ka langyaw nga pumoluyo nga nagapuyo ingong langyaw diha sa inyong taliwala nga mokaon sa bisan unsang matang sa dugo,+ ako tinong magtumong sa akong nawong batok sa kalag+ nga mokaon sa dugo, ug putlon ko gayod siya gikan sa taliwala sa iyang katawhan.11 Kay ang kalag sa unod anaa sa dugo,+ ug ako nagbutang niini diha sa halaran alang kaninyo aron sa paghimog pagtabon-sa-sala+ alang sa inyong mga kalag, tungod kay ang dugo+ ang nagahimog pagtabon-sa-sala+ pinaagi sa kalag nga anaa niana.12 Mao kana nga ako miingon sa mga anak sa Israel: “Walay kalag diha kaninyo ang magakaon ug dugo ug walay langyaw nga pumoluyo nga nagapuyo ingong langyaw sa inyong taliwala+ ang magakaon ug dugo.”+13 “‘Kon bahin ni bisan kinsa sa mga anak sa Israel o sa usa ka langyaw nga pumoluyo nga nagapuyo ingong langyaw sa inyong taliwala nga sa pagpangayam makadakop ug ihalas nga mananap o langgam nga makaon, niana iya gayod nga iyabo ang dugo+ niini ug tabonan kini sa yuta.+14 Kay ang kalag sa matag matang sa unod mao ang dugo niini pinaagi sa kalag nga anaa niana. Busa ako miingon sa mga anak sa Israel: “Dili gayod kamo magkaon sa dugo sa bisan unsang matang sa unod, tungod kay ang kalag sa matag matang sa unod mao ang dugo niini.+ Ang bisan kinsang mokaon niini pagalaglagon.”+15 Kon bahin ni bisan kinsang kalag nga magkaon sa lawas nga daan nang patay o gikuniskunis sa mapintas nga mananap,+ usa man ka lumad o usa ka langyaw nga pumoluyo, niana siya magalaba sa iyang mga besti ug maligo sa tubig ug mahimong mahugaw hangtod sa pagkagabii;+ ug mamahinlo siya.16 Apan kon dili niya kini labhan ug dili ligoan ang iyang unod, nan manubag siya sa iyang kasaypanan.’”+


text:
Giampingan ba Nimo “ang Praktikal nga Kaalam”?
SUMALA sa sugilanon, dihay usa ka pobre nga batang lalaki nga nagpuyo sa hilit nga baryo. Kataw-an siya sa mga tawo kay naghunahuna sila nga bugo siya. Kon dunay mga bisita, himoon siyang kataw-anan sa mga taga-baryo atubangan sa ilang mga higala. Pakit-on nila siyag duha ka sensilyo—usa ka dako nga platang sensilyo ug usa ka gamay nga bulawan nga katumbas sa duha ka platang sensilyo. “Pagpili kon asay imong gusto ani,” moingon sila. Pilion sa bata ang plata dayon modagan.
Usa ka adlaw niana, may bisitang nangutana niya, “Wala ka ba mahibalo nga ang bulawang sensilyo doble ug bili kay nianang platang sensilyo?” Ang bata mipahiyom ug miingon, “Kabalo ko.” “Unya, nganong ang plata mang sensilyo ang imong pilion?” nangutana ang bisita. “Kon imong pilion ang bulawang sensilyo, madoble unta ang imong kuwarta!” “Pero,” miingon ang bata, “kon akong pilion ang bulawan, dili na sila makigdula nako. Kabalo ka ba pila nay akong natigom nga platang sensilyo?” Ang bata sa sugilanon nagpakitag hiyas nga masundog sa mga hamtong—ang praktikal nga kaalam.
Ang Bibliya nag-ingon: “Ampingi ang praktikal nga kaalam ug ang katakos sa panghunahuna. Sa ingon ikaw magalakaw sa imong dalan nga may kasegurohan, ug ang imong tiil dili gayod mapandol.” (Prov. 3:21, 23) Busa ang pagkahibalo kon unsa ang “praktikal nga kaalam” ug kon unsaon kana pagpadapat nagkahulogan sa atong kinabuhi. Kita matabangan niini nga malikayan ang pagkapandol sa espirituwal, ug makabarog nga malig-on.
UNSA KANA?
Ang praktikal nga kaalam lahi sa kahibalo ug pagsabot. Ang tawong may kahibalo magtigom ug impormasyon. Makita sa usa nga may pagsabot ang kalabotan sa usa ka impormasyon ngadto sa lain. Ang tawong may kaalam makakombinar sa kahibalo ug pagsabot, ug makapadapat niana sa praktikal nga paagi.
Pananglitan, ang usa ka tawo dali ra tingaling makahumag basa ug makasabot sa librong Unsay Tinuod nga Gitudlo sa Bibliya? Panahon sa pag-Bible study kaniya, sakto tingali ang iyang tubag. Lagmit motambong na siya sa mga tigom ug mohatag ug maayong mga komento. Kini tingali magpaila nga miuswag siya sa espirituwal. Pero nagpasabot ba kana nga nabatonan na niya ang kaalam? Dili sa tanang higayon. Tingali dali lang gyod siyang makakat-on. Pero kon iya nang ipadapat ang kamatuoran, nga naggamit sa kahibalo ug pagsabot sa hustong paagi, siya mahimong maalamon. Kon molampos ang iyang mga desisyon, nga nagpakitang iya kining gipamalandong, dayag nga nagpasundayag siyag praktikal nga kaalam.
Ang Mateo 7:24-27 naghisgot sa ilustrasyon ni Jesus bahin sa duha ka tawo nga nagtukod ug tagsatagsa ka balay. Ang usa kanila gihubit ingong “maalamon.” Kay naghunahuna sa posibleng mahitabo, gitukod sa maong tawo ang iyang balay ibabaw sa bato. Siya praktikal ug naglantaw sa unahan. Wala siya mangatarongan nga mas barato o dali ang pagtukod sa iyang balay ibabaw sa balas. Kay siya maalamon, iyang gihunahuna ang posibleng resulta sa iyang mga desisyon. Busa dihang miabot ang bagyo, wala matarog ang iyang balay. Karon kini ang pangutana, Sa unsang paagi nato mabatonan ug maampingan kining bililhong hiyas—ang praktikal nga kaalam?
SA UNSANG PAAGI NAKO KANA MABATONAN?
Una, matikdi nga ang Miqueas 6:9 nag-ingon: “Ang tawo nga may praktikal nga kaalam mahadlok sa [ngalan sa Diyos].” Ang pagkahadlok sa ngalan ni Jehova nagpasabot ug pagtahod kaniya. Kana nagkahulogan ug pagtahod sa kon unsay girepresentahan sa iyang ngalan, lakip na sa iyang mga sukdanan. Aron tahoron nimo ang usa, kinahanglang mahibaloan nimo ang iyang paagi sa paghunahuna. Dayon makasalig ug makakat-on ka na kaniya, nga magsundog sa iyang mga nahimo. Kon naghunahuna ta sa umaabot nga epekto sa atong mga binuhatan diha sa atong relasyon kang Jehova ug kon gibase nato ang atong mga desisyon sa iyang mga sukdanan, nan atong nabatonan ang praktikal nga kaalam.
Ikaduha, ang Proverbio 18:1 nag-ingon: “Ang nagalain sa iyang kaugalingon mangita sa iyang hakog nga tinguha; siya mobatok sa tanang praktikal nga kaalam.” Kon dili ta mag-amping, mahimong mahilayo kita kang Jehova ug sa iyang katawhan. Aron dili ta mahilain, kinahanglang makig-uban ta niadtong nahadlok sa ngalan sa Diyos ug nagtahod sa iyang mga sukdanan. Kon mahimo, angay tang presente sa Kingdom Hall, nga regular nga makig-uban sa atong mga igsoon. Panahon sa tigom, kinahanglang buksan nato ang atong hunahuna ug kasingkasing ug tugotang matandog kita sa atong madungog.
Dugang pa, kon ibubo nato kang Jehova ang anaa sa atong kasingkasing pinaagi sa pag-ampo, mas masuod kita kaniya. (Prov. 3:5, 6) Kon buksan nato ang atong hunahuna ug kasingkasing dihang magbasa sa Bibliya ug sa literatura nga gitagana sa organisasyon ni Jehova, makita nato kon unsay mahimong resulta sa atong mga binuhatan ug makalihok kita sumala niana. Kinahanglan sab nga buksan nato ang atong kasingkasing dihang tambagan kita sa hamtong nga mga brader. (Prov. 19:20) Unya, imbes “mobatok sa tanang praktikal nga kaalam,” atong mapauswag kining hinungdanong hiyas.
SA UNSANG PAAGI MAKATABANG KANA SA AKONG PAMILYA?
Ang praktikal nga kaalam makapanalipod sa pamilya. Pananglitan, ang Bibliya nag-awhag sa asawa sa pagbaton ug “halawom nga pagtahod” sa iyang bana. (Efe. 5:33) Sa unsang paagi maangkon sa bana ang halawom nga pagtahod? Kon mamugos ang bana nga tahoron siya, temporaryo lang ang resulta niini. Aron malikayan ang panagbangi, ang asawa tingali motahod niya kon naa siya. Pero, tahoron kaha siya sa iyang asawa kon wala siya? Lagmit dili. Angayng konsiderahon sa bana kon unsay makahatag ug dumalayong resulta. Kon iyang ipakita ang bunga sa espiritu, nga magmahigugmaon ug magmaluloton, iyang maangkon ang halawom nga pagtahod sa iyang asawa. Siyempre, ang Kristohanong asawa angayng magpakitag pagtahod sa iyang bana, angayan man kini sa pagtahod o dili.—Gal. 5:22, 23.
Ang Bibliya nag-ingon usab nga angayng higugmaon sa bana ang iyang asawa. (Efe. 5:28, 33) Sa paningkamot nga magpabilin ang gugma sa iyang bana, ang asawa mangatarongan tingali nga mas maayong ililong ang dili maayong mga panghitabo nga angay untang mahibaloan sa bana. Pero, nagpakita ba gyod nag praktikal nga kaalam? Sa ulahi, kon madiskobrehan kana sa bana, unsay mahimong resulta? Mosamot ba ang iyang gugma sa iyang asawa? Lagmit lisod kana para sa bana. Hinunoa, kon ang asawa mangitag haom nga panahon aron itug-an sa kalmadong paagi ang dili maayong mga panghitabo, lagmit maapresyar sa bana ang pagkamatinud-anon sa iyang asawa. Ingong resulta, mas higugmaon siya sa iyang bana.
Ang mga anak angayng magmasinugtanon sa ilang mga ginikanan ug disiplinahon sa paagi ni Jehova. (Efe. 6:1, 4) Nagpasabot ba kini nga maghimo ang mga ginikanan ug taas nga listahan kon unsay angay ug dili angayng buhaton sa mga anak? Labaw pa ang nalangkit kay sa pagkahibalo lang sa mga balaod sa balay o sa mga silot kon dili kana tumanon. Ang ginikanan nga may praktikal nga kaalam magtabang sa iyang anak aron masabtan niini kon nganong angay kining magmasinugtanon.
Pananglitan, ibutang ta nga ang anak mosulti nga walay pagtahod sa iyang ginikanan. Kon singhagan o silotan dayon ang anak, lagmit maulawan kini o mapugos sa paghilom. Apan, mahimong maglagot ang anak, nga magpahilayo na hinuon kaniya sa iyang ginikanan.
Ang mga ginikanan nga nakaugmad ug praktikal nga kaalam maghunahuna sa paagi sa pagdisiplina nila sa ilang mga anak ug sa epekto niini sa umaabot. Ang mga ginikanan dili angayng masuko dayon tungod lang kay naulawan sila. Tingali sa pribado, mangatarongan sila sa ilang anak sa kalmado ug mahigugmaong paagi, nga magpatin-aw kaniya nga gidahom ni Jehova nga tahoron niya ang iyang ginikanan alang sa iyang dumalayong kaayohan. Dihang ipakita sa anak nga gitahod niya ang iyang ginikanan, maamgohan niya nga iyang gipasidunggan si Jehova. (Efe. 6:2, 3) Kini nga paagi makatandog sa kasingkasing sa bata. Iyang bation nga gipangga gyod siya sa iyang ginikanan, ug modako ang iyang pagtahod kanila. Ingong resulta, dili na magduhaduha ang bata sa pagpangayog tabang kon motungha ang importanteng mga butang sa umaabot.
Ang pipila ka ginikanan dili mobadlong kay basig mahiubos ang ilang anak. Apan, unsay mahitabo inigkadako na sa anak? Siya ba mahadlok kang Jehova ug moila nga maalamon ang pagsunod sa sukdanan sa Diyos? Mapalihok ba siya sa pagbukas sa iyang kasingkasing ug hunahuna kang Jehova, o magpalain siya sa iyang kaugalingon sa espirituwal?—Prov. 13:1; 29:21.
Ang maayong eskultor magplanong daan kon unsay iyang hulmahon. Dili siya magpatakag tigib ug maglaom nga makaporma siyag nindot nga disenyo. Ang ginikanan nga dunay praktikal nga kaalam mogahin ug panahon sa pagkat-on ug pagpadapat sa mga sukdanan ni Jehova, sa ingon nagpakitag kahadlok sa iyang ngalan. Kon dili sila mobulag kang Jehova ug sa iyang organisasyon, ilang mabatonan ang praktikal nga kaalam ug magamit kana sa pagpalig-on sa ilang pamilya.
Adlaw-adlaw, kinahanglan tang mohimog mga desisyon nga makaapektar sa atong kaugmaon. Imbes magdalidali sa pagdesisyon, nganong dili mamalandong una? Hunahunaag maayo ang mahimong sangpotanan. Magpagiya kang Jehova, ug ipadapat ang iyang kaalam. Kon buhaton nato kana, atong giampingan ang praktikal nga kaalam, ug kana makahatag natog kinabuhi.—Prov. 3:21, 22.


text:
latest from SuperBalita Davao Opinyon
PIPILA kanato, mibubo og taas nga panahon kung unsa ang gikahiligan sa kinabuhi, gumikan alang kanila, kini ang sagad nga pamaagi sa pagkab-ot sa ilang mga mithi.Read more
"THE issue of environmental degradation challenges us to examine our lifestyle," sulat ni Pope Francis sa iyang ”LAUDATO SI’, mi’ Signore”.Read more
MAG-PITO na ka bulan ang bag-ong administrasyon ni President Rody. Daghan na ang nahitabo, ug daghan pa ang umaabot nga mahitabo.Read more
AKO nalipay pag-ayo sa konsepto sa usa ka estudyante nga akong ginatudloan sa pagsulat. Ako na kining gi-edit ug gihubad alang kanatong magbabasa dinhi sa SuperBalita. Hinaut mapanalanginan kamo sa inyong pagbasa.Read more
DIHA ko'y higala sa Facebook nga maingon nako nga mahiligon sab sa pagbasa og mga nobela nga sinulat sa mga langyaw'ng manunulat.Read more
KUMUSTA, mga higala? Unta nakadawat og igong hinabang ang mga kaigsuonan natong nabahaan sa nagkadaiyang dapit sa nasud ilabi na sa Cagayan de Oro. Padayon kita maghiniusa sa pag-ampo alang nila, bro.Read more
ANGAY lang nga di lung-an sa pamunoan sa Philippine National Police (PNP) ang pag-ugkat sa tinuod nga hitabo sa pagkamatay sa usa ka negusyanteng Korean national nga gikalambigitan sa pipila ka mga pulis.Read more
LAIN na sab nga insidente sa sunog nahitabo dinhi sa dakbayan sa Davao Miyerkules sa kaadlawon.Read more


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for March 12, 2010
Apiki sa Saudi
Pundok sa Sugbuanong OFWs nga nangabot sa Saudi Arabia niadtong Septiyembre ug Oktubre sa niaging tuig nisumbong sa ilang kapamilya nga wa tumana sa recruitment agency ang mga kundisyon sa ilang gipirmahan nga kontrata sa panrabaho:
· Inay sa gisaad nga paghimo nilang heavy equipment operator assistants, gihimo silang mga kargador ug gidakdakan og bisan unsa na lang nga bug-at kaayong mga gimbuhaton;
· Gilaslasan ang gisaad nga 1,000 Saudi Riyal nga binuwan nga suholan ngadto na lang sa 9,000 ug ang gipasalig nga 400 Saudi Riyal nga overtime pay ug food allowance nahimo na lang nga 200; ug
· Wa sila hatagi og tarung nga pagkaon ug pinuy-anan.
-o0o-
Ang mga kapamilya nilang Rolando Sedigo, Antonio Ebarle, Ruel Ararao, Glenn Abalayan ug Owen Sebatna nidangop dayon sa lokal nga mga opisyal sa Philippine Overseas Employment Administration (POEA) ug Overseas Workers Welfare Administration (OWWA). Si POEA Visayas Director Evelia Durato nisuwat dayon sa recruitment agency, Al-Ahram International Group Services, Inc., pag-atiman sa reklamo sa OFWs.
Ang suwat ni Durato, nga gipada niadtong Disyembre 2 sa niaging tuig, giisnab lang sa presidente sa Al-Ahram nga si Marie Lynette Syjuco. Inay mahimangod nga gibungulbungolan lang, nangiyugpos ug way gihimo ang POEA sud sa duha ug tunga ka buwan. Niadto rang Pebrero 15 ning tuiga nipalaban ang POEA Visayas sa ilang ulohang buhatan.
-o0o-
Ang Adjudication Office sa ulohang buhatan sa POEA nagpaabot og laing tulo ka adlaw una nagpada og suwat ngadto ni Syjuco. Si Alfonso N. De Castro, pangu sa Repatriation Unit, nihatag sa Al-Ahram og 15 ka adlaw sa pag-atiman sa mga reklamo. Napupos ang tagal sa niaging semana. Apan inay ipahamtang ang gihulga nga "administrative sanctions," gihatagan nila ang Al-Ahram og laing napu ka adlaw nga lugway.
Nipasabot si Imelda Villaester Lerida sa POEA Visayas nga di silang kasugod og imbestigar sa Al-Ahram hangtod nga makapauli ang biktimang OFWs. Bahala na sa kahigayonan nga, kon tinuod ang pasangil, ang Al-Ahram makabiktima og dugang OFWs.
-o0o-
Klarong wa magdali ang atong kagamhanan pagtabang sa Sugbuanong OFWs nga naapiki sa Saudi. Lima na ka buwan human nitiyabaw sa pait nilang kahimtang, wa pa gyod sila malukat sa kagamhanan nga niulug-ulog nila isip bag-ong mga bayani.Si Abalayan, usa sa mga biktima, nisumbong sa iyang mga kapamilya sa niaging gabii nga nihubag nang iyang kamot sa kabug-at sa ilang trabaho. Ang patuman nilang Abalayan ug kaubanan sa mga lagda sa POEA ug pag-impas sa tanang bayranan sa OWWA wa kapanalipod nila gikan sa panaugdaog sa langyaw nilang employer. Ug ang kagamhanan inay mangisog pagpatuman sa mga lagda nipasundayag og way kinutoban nga panagana sa pagpatubag sa Al-Ahram sa seryusong mga kalapasan nga gipasangil batok nila. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Santa Cruz, Laguna
- Ang Ingles nga bersiyon ning maong panid mahimo mong mahubad ngadto sa Binisayang Sinugboanon.
Ang Santa Cruz maoy lungsod sa lalawigan sa Laguna sa Pilipinas. Ang Santa Cruz primira klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa Laguna. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 38.59 kilometros quadrado ug nahimutang saikaupat nga distrito.
Sumala sa census ni acting 2010, dunay 110,943 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 4009.
Mga barangay[usba | edit source]
Ang Santa Cruz nabahin ngadto sa 26 ka baranggay.


text:
SEKSIYON 2
“Mahigugmaon sa Hustisya”
Ang inhustisya kaylap sa kalibotan karon, ug ang dakong pagbasol sayop nga gipahamtang sa Diyos. Bisan pa niana, ang Bibliya nagtudlo sa usa ka makapalipay nga kamatuoran
NIINI NGA SEKSIYON
KAPITULO 11
“Ang Tanan Niyang Dalan Hustisya”
Sa unsang paagi ang hustisya sa Diyos usa ka dalayegong hiyas?
KAPITULO 12
“Aduna bay Inhustisya sa Diyos?”
Kon gidumtan ni Jehova ang inhustisya, nganong ang kalibotan puno niini?
KAPITULO 13
“Ang Balaod ni Jehova Hingpit”
Sa unsang paagi ang legal nga sistema nagpausbaw sa gugma?
KAPITULO 14
Si Jehova Nagtaganag “Usa ka Lukat Baylo sa Daghan”
Usa ka simple apan importanteng pagtulon-an nga magpasuod kanimo sa Diyos.
KAPITULO 15
Si Jesus ‘Magpatuman sa Hustisya sa Yuta’
Sa unsang paagi si Jesus nagpatuman ug hustisya kaniadto? Sa unsang paagi niya kana gihimo karon? Ug sa unsang paagi niya ipatuman ang hustisya sa umaabot?
KAPITULO 16
‘Buhata ang Hustisya’ Diha sa Paglakaw Uban sa Diyos
Nganong si Jesus nagpasidaan: “Hunong na sa pagpanghukom aron dili kamo pagahukman”?


text:
1Dayon ang ikalima nga anghel nagpatunog sang iya trumpeta. Nakita ko ang isa ka bituon nga nahulog sa duta halin sa langit. Ginhatagan ini sang yabi sang kadadalman. 2Gin-abrihan sang bituon ang kadadalman, kag nagtub-ok ang aso subong sang aso nga nagahalin sa daku nga hurnohan. Ang silak sang adlaw kag ang kahawaan ginpadulom sang aso nga naghalin sa kadadalman. 3Gikan sa aso naggulowa ang mga apan kag naghugpa sa duta, kag ginhatagan sila sing gahom subong sang iya sang mga iwiiwi. 4Ginsingganan sila nga indi nila paghalitan ang mga hilamon, ukon ang mga kahoy, ukon ang iban nga mga tanom. Ang ila lamang sarang mahalitan amo ang mga tawo nga wala sing marka sang selyo sang Dios sa ila mga agtang. 5Ang mga apan wala gintugoti sa pagpamatay sini nga mga tawo, kundi sa pagpaantos lamang sa ila sa sulod sang lima ka bulan. Ang kasakit sang pagpaantos sa ila subong sang kasakit sang kutot sang iwiiwi. 6Sa sulod sang lima ka bulan, yadtong mga tawo magapangita sang kamatayon, pero indi nila ini makita. Luyag sila nga mapatay, pero ang kamatayon magapahilayo sa ila. 7Ang mga apan daw mga kabayo nga nahanda sa inaway. Sa ila ulo daw may korona nga bulawan, kag ang ila guya daw guya sang tawo. 8Ang ila buhok daw buhok sang babayi, ang ila mga ngipon daw mga ngipon sang leon. 9Ang ila mga dughan natabunan sang daw mga panaming nga salsalon, kag ang huni sang ila mga pakpak daw hagunos sang madamo nga mga karuwahi nga ginaguyod sang mga kabayo pakadto sa inaway. 10May mga ikog sila kag inugkutot subong sang iwiiwi, kag yara sa ila mga ikog ang gahom sa paghalit sang mga tawo sa sulod sang lima ka bulan. 11May hari nga nagadumala sa ila, nga amo ang anghel nga gintugyanan sang kadadalman. Ang iya ngalan sa Hebreo amo si Abaddon, sa Griego si Apolion nga kon sayuron, “Ang Manuglaglag”. 12Ang nahauna nga makakulogmat nga butang tapos na. Sa tapos sini may duha pa ka makakulogmat nga mga butang nga magaabot. 13Dayon ang ikan-om nga anghel nagpatunog sang iya trumpeta. Nabatian ko ang isa ka tingog nga nagahalin sa mga pamusod sang bulawan nga altar nga yara sa atubangan sang Dios. 14Nagsiling ang tingog sa ikan-om nga anghel nga may trumpeta, “Buy-i ang apat ka mga anghel nga nagapos sa daku nga suba sang Eufrates!” 15Ginbuy-an ang apat ka mga anghel. Gin-aman sila para sa sini gid nga oras, sa sini gid nga adlaw kag sa sini gid nga bulan kag tuig, sa pagpamatay sang ikatlo nga bahin sang tanan nga mga katawuhan. 16Ginsugiran ako sang kadamuon sang mga hangaway nga nagasakay sa kabayo. Ang ila kadamuon 200 ka milyon. 17Kag sa akon palanan-awon nakita ko ang mga kabayo kag ang mga nagasakay. May mga panaming sila nga mapula sa dughan subong sang kalayo, maasol subong sang sapiro, kag amarilyo subong sang asupre. Ang mga ulo sang mga kabayo daw ulo sang mga leon, kag gikan sa ila mga baba nagagwa ang kalayo, ang aso kag ang asupre. 18Ang ikatlo nga bahin sang mga katawuhan ginpamatay sining tatlo ka mga kalalat-an: ang kalayo, ang aso, kag ang asupre nga nagagwa sa mga baba sang mga kabayo. 19Kay ang gahom sang mga kabayo yara sa ila mga baba kag sa ila man mga ikog. Ang ila mga ikog daw mga man-og nga may mga ulo, kag ginagamit nila ini sa pagpanghalit sang mga tawo. 20Ang iban sang mga tawo nga wala mapatay sining tatlo ka mga kalalat-an, wala magbiya sang ila mga ginhimo. Wala sila mag-untat sa pagsimba sa mga yawa kag mga diosdios nga bulawan, pilak, saway, bato, kag kahoy nga indi makakita, ukon makabati ukon makalakat. 21Kag ini nga mga tawo wala man maghinulsol sang ila mga pagpamatay, sang ila pagpangbabaylan, sang ila pagpakighilawas, kag sang ila mga pagpangawat.
Copyright
Learn More


text: 39 Ug ginamit ang asul nga hilo ug balhibo sa karnero nga tininag morado ug hilo nga sanag-pula gikan sa coccus+ ilang gihimo ang mga besti+ nga ginansilyo alang sa pag-alagad sa balaang dapit.+ Busa ilang gihimo ang balaang mga besti+ nga alang kang Aaron, sumala sa gisugo ni Jehova kang Moises.2 Busa ang epod+ iyang gihimo gikan sa bulawan, asul nga hilo ug balhibo sa karnero nga tininag morado ug hilo nga sanag-pula gikan sa coccus ug pinong lino nga linubid.3 Unya ilang gisalsal ang mga palid nga bulawan nga gihimong nigpis nga mga pligo, ug iyang gitabastabas kini ingong mga hilo aron ilakip paggama uban sa asul nga hilo ug sa balhibo sa karnero nga tininag morado ug sa hilo nga sanag-pula gikan sa coccus ug sa pino nga lino, ingong gama sa usa ka tigborda.+4 Ilang gihimo ang mga sul-otan sa abaga alang niini nga gidugtong. Kini gidugtong sa duha niini ka tumoy.5 Ug ang bakos, nga diha sa ibabaw niini sa pagbakos niini nga hugot, maoy sa sama ra nga materyales sumala sa pagkagama niini, sa bulawan, asul nga hilo, ug balhibo sa karnero nga tininag morado ug hilo nga sanag-pula gikan sa coccus ug pinong lino nga linubid,+ sumala sa gisugo ni Jehova kang Moises.6 Unya ilang gipahimutang ang mga batong onyx+ sa mga enggaste nga bulawan, kinulitan sa mga kulit sa usa ka timbre sumala sa mga ngalan sa mga anak ni Israel.+7 Busa iyang gipahimutang kini sa mga sul-otan sa abaga sa epod ingong handomanang+ mga bato alang sa mga anak ni Israel, sumala sa gisugo ni Jehova kang Moises.8 Unya iyang gihimo ang tabon sa dughan+ nga ang pagkagama maoy sa usa ka tigborda, sama sa pagkagama sa epod, sa bulawan, asul nga hilo ug balhibo sa karnero nga tininag morado ug hilo nga sanag-pula gikan sa coccus ug pinong lino nga linubid.+9 Kuwadrado kini sa dihang piloon. Ilang gihimo ang tabon sa dughan nga, sa dihang piloon, usa ka dangaw ang gitas-on niini ug usa ka dangaw ang gilapdon niini.+10 Unya ilang gibutangan kini ug upat ka laray sa mga bato. Usa ka laray sa rubi, topasyo ug esmeralda mao ang unang laray.+11 Ug ang ikaduhang+ laray maoy turquesa, sapiro+ ug haspe.+12 Ug ang ikatulong+ laray maoy batong leshʹem, agata ug amatista.13 Ug ang ikaupat+ nga laray maoy krisolito ug onyx+ ug jade. Ilang gipahimutang kini diha sa mga enggaste nga bulawan nga hal-opan kanila.14 Ug ang mga bato maoy sumala sa mga ngalan sa mga anak nga lalaki ni Israel. Napulog-duha kini sila sumala sa ilang mga ngalan, nga may mga kulit sa usa ka timbre, ang matag usa sumala sa ngalan niini alang sa napulog-duha ka tribo.+15 Ug diha sa tabon sa dughan ilang gihimo ang nagpalibot nga dayandayan nga mga kadena, nga pinisi ang pagkagama, sa lunsayng bulawan.+16 Unya ilang gihimo ang duha ka enggaste nga bulawan ug duha ka argolya nga bulawan ug gibutang ang duha ka argolya sa duha ka tumoy sa tabon sa dughan.+17 Human niana ang duha ka pisi nga bulawan ilang gitaod sa duha ka argolya sa mga tumoy sa tabon sa dughan.+18 Ug ang duha ka tumoy sa duha ka pisi ilang gitaod sa duha ka enggaste. Unya kini sila ilang gitaod sa mga sul-otan sa abaga sa epod, diha sa atubangan niini.+19 Unya ilang gihimo ang duha ka argolya nga bulawan ug gipahimutang sila sa duha ka tumoy sa tabon sa dughan sa ngilit niini sa dapit nga nag-atubang sa epod, pasulod.+20 Unya ilang gihimo ang duha ka argolya nga bulawan ug gibutang sila diha sa duha ka sul-otan sa abaga sa epod, sa ubos, sa atubangan niini, duol sa dinugtongan niini, ibabaw sa bakos sa epod.+21 Sa kataposan ilang gihigot ang tabon sa dughan pinaagi sa mga argolya niini ngadto sa mga argolya sa epod pinaagi sa asul nga kordon, aron kini magpabilin ibabaw sa bakos sa epod ug ang tabon sa dughan dili maiswag gikan sa ibabaw sa epod, sumala sa gisugo ni Jehova kang Moises.+22 Unya iyang gihimo ang kupo nga walay bukton+ sa epod, gama sa usa ka maghahabol, sa lunlon asul nga hilo.23 Ug ang liab sa kupo nga walay bukton anaa diha sa tunga niini, sama sa liab sa usa ka kotamaya. Ang liab niini may ribete palibot aron dili kini magisi.+24 Unya diha sa sidsid sa kupo nga walay bukton ilang gihimo ang mga granada gikan sa asul nga hilo ug sa balhibo sa karnero nga tininag morado ug sa hilo nga sanag-pula gikan sa coccus, nga giusa paglubid.+25 Dugang pa, ilang gihimo ang mga kampanilya sa lunsay nga bulawan ug gibutang ang mga kampanilya taliwala sa mga granada+ diha sa sidsid sa kupo nga walay bukton palibot, taliwala sa mga granada;26 usa ka kampanilya ug usa ka granada, usa ka kampanilya ug usa ka granada diha sa sidsid sa kupo nga walay bukton palibot,+ alang sa pag-alagad, sumala sa gisugo ni Jehova kang Moises.27 Dayon ilang gihimo ang mga tag-as nga besti sa pino nga lino,+ gama sa usa ka maghahabol, alang kang Aaron ug sa iyang mga anak nga lalaki,28 ug ang purong+ sa pino nga lino ug ang pahiyas nga mga turong+ sa pino nga lino ug ang mga purol+ nga lino nga hinimo sa pinong lino nga linubid,29 ug ang paha+ sa pinong lino nga linubid ug asul nga hilo ug balhibo sa karnero nga tininag morado ug hilo nga sanag-pula gikan sa coccus, gama sa usa ka maghahabol, sumala sa gisugo ni Jehova kang Moises.30 Sa kataposan ilang gihimo ang sinawng plaka, ang balaang ilhanan sa pagpahinungod, sa lunsayng bulawan ug gikulitan kini ug usa ka sinulat sa mga kulit sa usa ka timbre: “Ang pagkabalaan iya ni Jehova.”+31 Unya kini ilang gitaoran ug usa ka kordon nga gama sa asul nga hilo aron kini ibutang sa purong sa ibabaw,+ sumala sa gisugo ni Jehova kang Moises.32 Busa nahuman ang tanang buluhaton alang sa tabernakulo sa tolda nga tagboanan, sa pagkaagi nga ang mga anak sa Israel nagpadayon sa pagbuhat sumala sa tanan nga gisugo ni Jehova kang Moises.+ Ilang gibuhat ang ingon gayod.33 Ug gidala nila ang tabernakulo+ ngadto kang Moises, ang tolda+ ug ang tanang galamiton+ niini, ang mga kaw-it+ niini, ang mga kuwadrong bayanan+ niini, ang mga balabag+ niini ug ang mga haligi niini ug ang mga suksokanang patongan+ niini,34 ug ang tabon niini nga mga panit sa laking karnero nga tininag+ pula ug ang tabon niini nga mga panit sa poka+ ug ang kortina sa tabil,+35 ug ang arka+ sa pagpamatuod ug ang mga yayongan+ niini ug ang tabon,+36 ang lamesa,+ ang tanang galamiton+ niini ug ang pasundayag nga tinapay,37 ang tangkawan+ sa lunsay nga bulawan, ang mga lampara niini, ang lumbay sa mga lampara,+ ug ang tanang galamiton+ niini ug ang lana sa suga,+38 ug ang halaran+ nga bulawan ug ang igdidihog nga lana+ ug ang pinahumotang insenso+ ug ang tabil+ sa ganghaan sa tolda,39 ang halaran+ nga tumbaga ug ang parilya+ niini nga tumbaga, ang mga yayongan+ niini ug ang tanang galamiton+ niini, ang dulang+ ug ang tungtonganan+ niini,40 ang mga kortina+ sa sawang, ang mga haligi+ niini ug ang mga suksokanang patongan+ niini ug ang tabil+ alang sa ganghaan sa sawang, ang mga pisi+ sa tolda niini ug ang mga ugsok+ sa tolda niini ug ang tanang galamiton+ niini alang sa pag-alagad sa tabernakulo, alang sa tolda nga tagboanan,41 ang mga besti+ nga ginansilyo alang sa pag-alagad sa sangtuwaryo, ang balaang+ mga besti alang kang Aaron nga saserdote ug ang mga besti sa iyang mga anak nga lalaki aron magaalagad ingong mga saserdote.+42 Sumala sa tanan nga gisugo ni Jehova kang Moises, ingon niana ang gibuhat sa mga anak sa Israel sa tanang buluhaton.+43 Ug nakita ni Moises ang tanang buhat, ug, tan-awa! kini ilang gibuhat sumala sa gisugo ni Jehova. Ingon niana ang ilang gibuhat. Busa sila gipanalanginan ni Moises.+


text:
BAHIN NI GWEN
Samtang nagpadayon ang tigom sa Cebu Citizens Press Council (CCPC) sa Marcelo Fernan Press Center gahapon sa hapon, gitawgan kong Gobernador Gwen Garcia aron pagpadayag sa iyang bahin sa akong lindog gahapon sa posibleng panag-atbang nilang Bise Mayor Michael Rama ug sa iyang manghod nga si GSIS President ug General Manager Winston Garcia pagka mayor sa Dakbayan sa Sugbo sa piniliay sunod tuig.
Matod ni Garcia di na mobalik sa politika si Winston. Gikutlo niya si Winston nga nagkanayon nga tungod sa iyang kasinatian sa GSIS giisip nang iyang kaugalingon nga "technocrat." Wa hinuon maghisgot ang gobernador unsay himuon sa iyang manghod kon mawa na si Presidente Arroyo sa Malakanyang.
-o0o-
Nagdumili si Garcia pagtino kon aktibo ba silang manginlabot sa piniliay sa dakbayan. Igo lang siyang niingon nga naluoy siya sa mga molupyo sa dakbayan kay wa silay tarung nga kapilian. Giuyonan niya ang mga paniid nga nahawongan ang ubang mga lider sa dakbayan tungod sa ka-dominante ni Mayor Tomas Osmena.
Matod ni Garcia mas maayo ang kahimtang sa lalawigan kay nagkahiusa nang hapit tanang lider sa politika ug nagpadayon nga labing malambuon sa nasud. Samtang ang dakbayan padayong nalubong sa makalilisang nga utang sa SRP. Akong hubad sa mga gisulti ug wa isulti ni Garcia mao nga gitahan na nila ang kahigayonan pag-ilog sa City Hall sunod tuig.
-o0o-
Gisubli pagtataw ni Garcia nga magpasubli siya pagka gobernador alang sa ikatulo ug kataposang termino. Nipasalig siya nga way laraw ang ilang pamilya sa paghupot pag dugang katungdanan sa kagamhanan. Matod niya mas molig-on ang Sugbo kon ilang paluyohan ang ubang mga lider nga susama nilag panglantaw.
Niangkon hinuon si Garcia nga duna siyay mga igsuon nga sukwahi ang panglantaw. Nga mahimong di motuo sa iyang awhag nga di sila managan. Kinsa may iyang gipasabot nilang Byron, Nelson ug Marlon? Apil ba sab sa gibugnaw ang iyang anak, si Christina, nga gikatahong modagan pagka mayor sa Liloan?
-o0o-
Gikataw-an ni Garcia ang mga huhungihong nga iyang umaabot nga umagad nga si Mayor Duke Frasco ang modagan pagka bise gobernador sunod tuig. Matod niya, sukwahi sa mga intriga, nagpabilin nga maayo ang ilang relasyon ni Bise Gobernador Greg Sanchez. Bisan pa sa giingong pagpanluod ni Sanchez sa pag-ungot sa gisugyot nga tans-axial expressway.Gipasabot sab ni Garcia nga way sukaranan ang Pamilyang Durano nga mahudlat sa nagkadako niyang influencia sa ikalimang distrito. Gisubli pagpasalig nga di nila hakpon ang tanang katungdanan basta mapatuman lang ang iyang mga programa sa lalawigan. Wa magtuo si Garcia nga makig-atbang si Tourism Secretary Ace Durano niya. Matod niya daghan ug dagkog nahimo si Ace sa turismo ug mas maayong padayunon niya pagpalambo ang industriya. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
APENDISE
Dapat Bala Maggamit ang mga Cristiano sing Krus sa Ila Pagsimba?
ANG krus ginakabig nga hamili kag ginarespeto sang minilyon ka tawo. Ginatawag ini sang The Encyclopædia Britannica nga “panguna nga simbulo sang Cristiano nga relihion.” Pero eksakto bala nga maggamit ang matuod nga mga Cristiano sing krus sa pagsimba?
Dumdumon naton nga si Jesucristo wala napatay sa krus. Ang Griego nga tinaga nga ginbadbad nga “krus” amo ang stau·rosʹ. Nagakahulugan ini sing “isa ka tadlong nga haligi ukon usok.” Ang The Companion Bible nagasiling: “Ang [stau·rosʹ] wala nagakahulugan sing duha ka kahoy nga ginbangday . . . Wala gid sing mabasa sa Griego nga [Bag-o nga Testamento] nga nagapahangop bisan sang duha ka kahoy lang.”
Sa iban nga mga bersikulo, gingamit sang mga manunulat sang Biblia ang isa pa ka tinaga para sa instrumento sa pagpatay kay Jesus. Amo ini ang Griego nga tinaga nga xyʹlon. (Binuhatan 5:30; 10:39; 13:29; Galacia 3:13; 1 Pedro 2:24) Ini nga tinaga nagakahulugan lamang sing “kahoy” ukon “lipak, batuta, ukon puno sang kahoy.”
Ang usok pirme ginagamit para sa pagpatay. Ngaa? Ang libro nga Das Kreuz und die Kreuzigung (Ang Krus kag ang Paglansang sa Krus), ni Hermann Fulda, nagapaathag: “Sa iban nga lugar diin ginapatay ang mga kriminal sa atubangan sang publiko, malaka lang ang mga kahoy. Gani isa lang ka kahoy ang ginatubsok sa duta. Diri ginagapos ukon ginalansangan ang nabayaw nga mga kamot sang mga kriminal kag sa masami pati ang ila tiil.”
Pero ang makapakumbinsi gid nga ebidensia ara sa Pulong sang Dios. Si apostol Pablo nagasiling: “Ginbakal kita sang Cristo, gani nahilway kita sa pagpakamalaut sang Kasuguan. Kay sia ang ginpakamalaut sa baylo nga kita, kay nasulat na: ‘Ginpakamalaut ang isa nga ginbutang sa usok [“kahoy,” HPV].’” (Galacia 3:13) Ginsulit diri ni Pablo ang Deuteronomio 21:22, 23, diin maathag nga ginsambit ang usok, indi krus. Ini nga paagi sang pagpatay nagahimo sa isa nga ‘pagpakamalaut,’ gani indi eksakto nga dekorasyunan sang mga Cristiano ang ila balay sang mga imahen sang Cristo sa krus.
Sa una nga 300 ka tuig pagkatapos napatay ang Cristo, wala sing ebidensia nga naggamit sing krus ang mga tawo nga nagasiling nga Cristiano. Pero sang ikap-at nga siglo, ang pagano nga si Emperador Constantino nakumbertir sa apostata nga Cristianismo kag ginsakdag niya ang krus bilang simbulo sini. Bisan ano man ang motibo ni Constantino, wala sing labot ang krus kay Jesucristo. Ang matuod, ang krus naghalin sa mga pagano. Ang New Catholic Encyclopedia nagabaton: “Gingamit na ang krus antes pa sang panahon sang mga Cristiano kag sang indi Cristiano nga mga kultura.” Suno pa gid sa iban nga awtorisado nga mga libro, ang krus naangot sa pagsimba sa kinaugali kag sa seksuwal nga ritwal sang mga pagano.
Kon amo, ngaa ginasuportahan ining pagano nga simbulo? Mahimo nga para mas madali batunon sang mga pagano ang “Cristianismo.” Pero maathag nga ginapakamalaut sang Biblia ang debosyon sa bisan ano nga simbulo sang mga pagano. (2 Corinto 6:14-18) Ginadilian man sang Biblia ang tanan nga klase sang pagsimba sa mga diosdios. (Exodo 20:4, 5; 1 Corinto 10:14) Gani, may rason gid ang matuod nga mga Cristiano nga indi maggamit sing krus sa pagsimba. *
^ par. 2 Para sa mas detalyado nga paathag parte sa krus, tan-awa ang pahina 89-93 sang libro nga Reasoning From the Scriptures, nga ginbalhag sang mga Saksi ni Jehova.