text:
Introduksyon
Ato kining sugdan pinaagi sa pagpaminaw sa tulo ka bersyon sa pambansang awit, Espanyol, Ingles ug Tagalog.
Unang pangutana. Adto ta sa duha ka ulahing linya. Unsay inyong gibati sa dihang naminaw kita sa atong nasudnong awit? Asa man dapit kita andam makigpatay o maghalad sa atong kinabuhi?
sa Espanyol?
Es una gloria para tus hijos,
Cuando de ofenden, por ti morir
sa Ingles?
But it is glory ever when thou art wronged
For us thy sons to suffer and die
o sa Tagalog?
Aming ligaya na pag may mang-aapi,
Ang mamatay ng dahil sa iyo.
All of the above? Or none of the above?
Ikaduhang pangutana. Pangutana alang sa mga taga Xavier Center of Culture and the Arts. Akong duda, gituyo tingali ninyo nga kontrobersyal ang tema sa atong forum? Banwa ko Mindanao. Banwa? Unsa ni nga lingwahe? Ilongo? O Bla-an?
Kinsa man kining “ko”? Ako? Ikaw? Kinsa man ko? Kinsa man ka? Nganong nahimo man kitang tag-iya sa Mindanao? Kinsay naghatag sa ato ug katungod nga panag-iyahon ang Mindanao?
Asa gikan ang pangalang “Mindanao”? Kinsay ganahan motubag? (tan-aw sa audience)
Gikan kini sa pangalan nga Magindanao, ang pangalan sa mga tawo nga lumulupyo sa “danao”, ang tubigon nga dapit sa Cotabato Valley. Sa mga dokumento sa mga Espanyol, ang Magindanao sa sinugdanan nahimong Mindanao sa ngadto-ngadto kay sila man pud ang pinakasikat sa tibuok pulo sa panahon sa kolonyalismo. Apan lahi ug walay labot dinhi ang Sulu.
Sa bata pa ko, elementary ug haiskul, “Mindanao and Sulu” ang among naandan nga pangalan sa rehiyon. Pero sa hinay-hinay nawala kini sa common usage ug karon nahimo na lang Mindanao.
Karon, kinsa ang puede moangkon sa Mindanao? Unsay basehanan?
Ikatulong pangutana. Unsay atong pagsabot sa nasyonalismo?
Una sa nga tanan, sa akong pagsabot, moingon gani kita ug nationalism, naa kitay assumption nga usa ka nation. Ug kini nga nation, base sa de libro nga definition, naay shared ethnicity, common history, shared political heritage, puede pa dugangan ug common religion. Naa bay ingon ani sa Mindanao-Sulu? Mindanao-Sulu ang akong gamiton.
Ikaduha, kining nation sa atong assumption, Filipino ba kini? Nakahibalo tingali mo nga naay grupo diri sa Mindanao-Sulu nga naga bandilyo nga sila “Bangsamoro, hindi Filipino!” Gikan sa early 70s, ubay ubay na ang kinabuhi nga ilang gibuwis alang sa ilang Bangsa ug karon gitawag na nga Bangsamoro. Para sa ila bangsa ang Moro, busa Bangsamoro. Ug kini anaay katungod nga magkinaugalingnon o karapatang magsarili o right to self-determination sulod sa ilang ancestral domain kun yutang kabilin kun lupaing ninuno. 18.5 percent sila sa total population sa Mindanao-Sulu, base sa census sa tuig 2000.
Dugang pa. Gikan sa tunga-tunga sa tuig 1986, nagpahayag pud ang mga Lumad nga sila pud, anaa silay kaugalingong identity, anaa silay katungod nga magkinaugalingnon kun karapatang magsarili kun right to self-determination kun katungod nga dumalahon ang ilang kaugalingon sulod sa ilang isigka yutang kabilin kun ancestral domain. Makita diri ang pagturok sa kaugalingong nationalism. Karon “first nation” ang tawag nila sa ilang kaugalingon, ang pangalan nga gipauso sa mga nitibo o indigenous peoples sa Canada ug mikaylap na sa ubang indigenous peoples sa tibuok kalibutan. 8.9 percent sila, ang mga Lumad kun nitibo sa Mindanao-Sulu population.
Asa nato ilugar ang Filipino? 72.5 kini sa Mindanao-Sulu population. Sumala sa Constitution, The Philippines is a democratic and republican State. Sovereignty resides in the people and all government authority emanates from them.” (Article I, Section 1). At isip democratic ug republican state, atong gi-assume nga ang mas daghan maoy mopatigbabaw ug maoy matuman. Kini ba nagpasabot nga siya ang mo-define sa nationalism? Ug iyahang pambansang awit ang angay kantahon natong tanan?
Ikaupat nga pangutana. Anaa ba kitay shared history ug shared political experience? Sa dili pa nato kini tubagon, akong isugyot nga atong li-li-on kadali ang kasaysayan.
From the paper of Prof. Rudy Buhay Rodil
Unsa may tubag sa pangutana? Obvious. Dinhi sa atong chart, atong maklaro nga hangtod sa 1898 walay shared history ug common political heritage tali sa Moro ug Filipino. Kung naa man galing, pangitaunon pa.
Sa wala pa ang nasud Pilipinas, anaa nay Sultanato sa Sulu (1450), anaa nay sultanato sa Magindanao (1619). Unsa man ang sultanato? Estado kini siya. Nasud kini siya. Unsay definition sa estado? Naay upat ka elemento, sumala sa atong Intro to Political Science: katawhan, teritoryo, gobiyerno ug soberanya. Filipino ba sila? Dili.
Asa ang Filipino? Asa ang Pilipinas? Nahimo kining nasud kun estado sa dihang gideklara ang independensiya sa Pilipinas kaniadtong Hunyo 12, 1898. Apil ba sa Pilipinas ang Sulu? Dili. Ang Magindanao? Dili.
Asa sila dapit sa Mindanao-Sulu? Tan-awa ang mapa etnograpika sa Mindanao 1890.
From the paper of Prof. Rudy Buhay Rodil
Tan-awa pud ang mapa sa Sultanato sa Maguindanao ug Pat a Pangampong ko Ranaw
From the paper of Prof. Rudy Buhay Rodil
Ang hiniusa nga pulitinkanhong mapa sa sultanato sa Sulu, Magindanao ug Pat a Pongampong ko Ranaw:
From the paper of Prof. Rudy Rodil
Mindanao-Sulu, 1903-1913. Apan nausab kining tanan sa dihang nahitabo ang Treaty of Paris, 10 Disyembre 1898, ug ang misunod nga mapa mao kini.
From the paper of Prof. Rudy Rodil
Unsa man gayud ang Treaty of Paris?
Sabot kini tali sa Amerika ug Espanya. Naggubat sila ug napildi ang Espanya. Gibaligya sa Espanyol ngadto sa Amerika ang tulo ka estado sa Sultanato sa Sulu, Sultanato sa Magindanao nga wala niya malupigan, ug ang Pilipinas nga bag-ohay pa nagdeklara ug independensya, Hunyo 12, unom ka bulan sa wala pa ang Treaty of Paris. Pinaagi niini nga peke nga transaksyon kitang tanan nahimong propriedad sa Amerika. Dayon kitang tanan napildi sa Amerika sa armadong pakig-gubat.
Sugod sa Treaty of Paris, nahimo kitang tanan, Moro, Filipino ug mga Lumad kun Indigenous Peoples, ug ang atong teritoryo gitawag sa Amerikano nga “Our Insular Possessions,” ug nahimo nga kolonya sa Amerika. Ang bag-o nato nga mga tatak mao ang Christians and Non-Christians. Ang Christian civilized, ug ang non-Christian nga gilangkuban sa Moro ug Wild Tribes, uncivilized. Dinhi nagsugod ang atong shared history ug shared political experience. (Balik sa 1903-1913 nga mapa)
Dinhi pud nagsugod ang ginaingon sa MNLF ug MILF nga forcible annexation of the Bangsamoro homeland and peoples into the Filipino nation, and was completed in the 1946 declaration of Philippine Independence.
[what should be our nationalist interpretation of this part of history?]
Ikalimang pangutana. Giunsa pagkahitabo nga ang mga Lumad ug Moro nahimong minority sa Mindanao-Sulu, sa ilang kaugalingong yutang natawhan? Ang Lumad nahimong 10 porsiyento, ang Moro nahimong 20 porsiyento? Ug ang mga dayo o dumagat gikan sa Luzon ug Bisayas nahimong 70 porsiyento?
Produkto kini sa polisiya nga kolonyal:
Polisiya sa identity. Sumala sa 1903 census, duha lamang ka klase ang tawo sa Philippine Islands: Kristiyano ug dili Kristiyano. Ang Kristiyano mao kadtong nabunyagan sa panahon sa Espanyol; ang dili Kristiyano mao ang Moros ug Wild Tribes. Ug anaay pakapin: ang una sibilisado, ang ikaduha dili sibilisado. Ang Kristiyano ang nahimong mainstream population ug ang dili Kristiyano angay i-assimilate o i-fuse sa mainstream population. Kini nga polisiya sa asimilasyon tataw sa estruktura sa panggobiyerno. (tan-aw balik sa mapa sa 1903-13)
Polisiya sa panggobiyerno. Nagtukod sila ug duha ka klaseng estruktura pulitikal: regular ug special. Ang regular para sa Kristiyanos ug special para sa dili Kristiyanos, temporary kini ug igo lamang isip transition ngadto sa pagka regular. Klaro nga assimilation ang tumong. Dinhi sa Mindanao-Sulu, Regular nga mga probinsiya ang Surigao ug Misamis tungod kay predominantly Christian kini. Special ang Agusan, naglangkob sa Agusan ug Bukidnon, kay predominantly Wild Tribes man. Special pud ang Moro Province nga naglangkob sa provincial districts sa Davao, Cotabato, Lanao, Zamboanga ug Sulu tungod kay equivalent kini sa teritoryo sa Sultanato sa Magindanao ug Sulu ug Pat a Pongampong ko Ranaw. Pagkahuman sa transition period nga napulo ka tuig, 1903 to 1913, gitukod ang bag-ong estruktura, ang Department of Mindanao and Sulu. Sa ngadto ngadto ang opisina nga nagaatiman sa Lumad ug Moro nahimo na lamang Bureau of non-Christian Tribes, hangtud nga sa panahon sa Republika, nahimo siyang CNI o Commission on National Integration, dayon PANAMIN para sa Indigenous Cultural Communities ug OMA o Office of Muslim Affairs, dayon ONCC ug OSCC o Office of Northern Cultural Communities ug Office of Southern Cultural Communities, dayon karon NCIP o National Commission on Indigenous Peoples (1997) ug NCMF o National Commission on Muslim Filipinos (2010).
Polisiya sa pangyuta. Gipatuman sa Amerkano ang regalian doctrine diin gipasabot nga ang estado ang tag-iya sa kayutaan ug ang gobiyerno niini ang magmando kun unsaon ang pag-apud-apud sa mga yuta ngadto sa mga lumulupyo. Anaay yuta nga iyaha sa estado sama pananglitan sa kadagatan, katubigan, ug kalasangan; anaa puy public land nga puede panag-iyahon sa mga tao kun korporasyon. Gipahiluna ang torrens system, ang sistema sa pagpatitulo sa yuta. Usa sa unang regulasyon pangyuta mao ang balaud diin tanang kayutaan nga gipang-apud-apud sa mga traditional leaders ngadto sa ilang mga sakop gipawalay bili kung gibuhat sa walay pagtugot sa gobiyerno. Dayon gipatuman ang mga balaud pangyuta.
Human gideklara ang mga public land, gisugdan ang resettlement program sa tibuok kapupud-an. Giabli ang halos tibuok Mindanao-Sulu para sa resettlement. Dinhi mibaha ang settlers sa Mindanao-Sulu. Sa 1970, wala pay 60 tuig gikan sa 1913 diin nagsugod ang pag-abot sa dinagkong grupo sa mga settlers nga gisupurtahan sa gobierno, nahimong mayoridad ang mga dayo. Mas dako ang bilang sa ektarya nga gihatag sa mga settlers ug sa mga korporasyon, mas gamay sa mga dili Kristiyano.
[chart sa hectarage sa lang distribution]
Polisiya sa edukasyon, compulsory education ug ang paggamit sa Ingles isip medium of instruction. Giklaro sa panggamhanan kolonyal sa Amerkano nga ang Ingles ug compulsory education integral nga bahin sa ilang military strategy. Unsa kini ka epektibo isip hinagiban sa kolonyalismo? Tan-awa lang ang atong kaugalingon, dugay nga nawala ang kolonyalismo, magsige gihapon kita ug iningles.
[Why all this discussion on government structures? Because this reflects how we view our nation and nation building and how we see each other.]
Ikaunom nga pangutana. Lehitimo ba ang gipakigbisugan sa Bangsamoro nga sila Bangsamoro, dili Filipino? Ug anaa ba silay katungod nga magkinaugalingnon? Ang Lumad pud nagaingon nga sila lahi sa Bangsamoro ug anaa pud silay katungod nga magkinaugalingnon.
Kalihukan sa mga Indigenous Peoples sa tibuok kalibutan.
Konsepto sa first nations.
Konsepto sa right to self-determination.
Ikapitong pangutana. Unsa man karon ang atong tubag sa tema sa atong forum: Banwa ko, Mindanao?
Ang kahulugan ug unod sa nasyonalismo sa Mindanao-Sulu.
Natawo kita ug nagtubo sa pagtuo nga ang Pilipinas usa ra ug naglangkub kini sa Luzon, Visayas ug Mindanao, ug ang lumulupyo sa Pilipinas mao ang mga Filipino. Busa isang bansa, isang diwa. Matag adlaw sa dihang naga-eskwela pa kita, atong kantahon ang pambansang awit. Ug nahulma pinaagi niini ang atong pagsabot sa kahulugan sa pagmahal sa atong nasud. Gani ang pambansang awit sumpayan pa gayud ug Panatang Makabayan. Ang akong suwerte kumpara sa inyo, Land of the Morning ang akong naandan nga national anthem sa elementary, ug Bayang Magiliw pagka haiskul. Pag college nako, gi require mi sa pagkanta ug Tierra Adorada sa among klase sa Espanyol. Unsa man akong nadumduman sa akong dughan? Ang pagdumdum lang mismo sa Tierra Adorada sagubangon na kayo, bisan sa Rizal course. Ang national anthem nahimong “land of the morning sandi sandi torning.” Bayang Magiliw ra gyud ang nakagamot.
Sa kinatibuk-an, anaa pa kita sa proseso sa nation-building sa Pilipinas. Kusog pa kaayo ang atong karakter nga tribal ug clannish, Tataw kini sa panahon sa eleksyon ug sa panggamhanan. Dili ako matingala kun sa ngadto ngadto nakahunahuna kita ug tukod sa pederalismo diin ang Ilocandia, pananglitan, mahimong usa ka estado, ang kabisay-an mahimong usa ka estado, ang Muslim Mindanao mahimong usa ka estado, ug ang ubang bahin mahimong estado pud, dili pa lang klaro ang pangalan.
[mapa sa Category A]
Unsa man ang nasyonalismo sa Mindanao?
Para kanako, mas maayo nga tan-awon nato kini as nation building, work in progress.
Dako kaayo ni nga trabaho tungod kay daghan kaayo kita ug bagahe gikan sa nangagi nga kasaysayan. Pananglitan, sense of Filipinohood.
Para sa mga Lumad na nangawad-an ug luna sulod sa ilang kaugalinong yutang kabilin, ang ilang pagka Filipino nagkahulugan dili lamang nga sila biktima sa pagkawala sa ilang kayutaan pinaagi sa programa sa gobiyerno nga resettlement, kundi pinaagi sa mga eskwelahan, napapas ang ilang kultura, lingwahe ug identity. Tinuod nga ang IPRA kun Indigenous Peoples Rights Act (1997) nagamando ug mandatory representation sa local government. Apan sa pagkakaron, usa pa lang ang akong nadungog nga na appoint as mandatory IP representative human sa 14 ka tuig, didto sa Sanggunian sa Arakan , North Cotabato, apan TY lang una kay wala pa kunoy ikasuweldo kaniya.
Para sa mga Moro, nganong kinahanglan pa man nga makiggiyera sila aron makabaton sila ug Autonomous Region in Muslim Mindanao. Hunahunaa nga kapin gatusan ka libo ka kinabuhi ang nakalas ug 73 bilyones ka pesos ang nagasto, sa combat expenses pa lang kini? Ug hangtud karon ang MILF nagapadayon sa ilang pakigbisug; nangita sila ug mas klaro nga terms of relationship sa central government diin mapuslan gyud nila ang ilang right to self-determination.
Para sa mga settlers ug ilang kaparyentehan, ang ilang mga yuta hinatag sa gobiyerno, ang uban ilang gipalit sa mga Lumad ug mga Moro. Daghan sa ila nagatuo nga wala sa ila ang problema, tua kuno sa mga Lumad ug sa mga Moro. Busa wala pud silay labot sa solusyon. Nagatuo pud sila ug majority rule diin ang mas daghan maoy makalabaw. Filipino sila ug mao kini ang dinhi motuyok ang ilang nasyonalismo.
Sa tulo ka grupo sa katawhan sa Mindanao-Sulu, daghan bangi sa isyu sa identity. Aniay pipila ka episode.
Tuig 1998, nanan-aw ko sa magarboso nga parade senteniyal sa siyudad sa Iligan. Gisalida ang mga bayani sama nilang Gomburza, Jose Rizal, Marcelo H. del Pilar, Graciano Lopez Jaena, Andres Bonifacio, Emilio Aguinaldo, ug uban pa. Gikuhit nako ang akong tapad nga Muslim ug siya akong gipangutana. Unsay tan-aw nimo niana, bay? Ang iya abtik nga tubag: Inyo man na!
Ubay ubay na ang mga edukadong Muslim ang nakaingon. Dili namo Makita ang among kaugalingon sa textbook sa Philippine history. Mao poy ingon sa mga Lumad nga propesyonal.
Kinahanglan kita naghimo ug bag-ong henerasyon diin ang mga batan-on nga makaingon: Kami Filipino. Ug kini angay ikalipay ug ikapasigarbo, dili pahinumdum sa ilang kahiubos.
Busa, unsa man ang atong attitude sa atong mga kaigsuonan nga nagaduso sa ilang katungod nga magkinaugalingnon?
Nagkinahanglan sila ug kaugalingon nilang luna? Ihatag.
Ang MILF misugot na nga magpabilin sila nga Filipino, basta klaruhon lang ang bag-ong relasyon. Istoryahan.
Ania kita karon sa panahon sa husay, sandugo, sa kapatiran, ug sa pagmugna ug kalinaw. Unsaon kini paglihok sa mga artista sa Arte? Sila ra ang mahibalo.
(“Banwa ko, Mindanao” was delivered at the Forum on Nationalism through Mindanao Culture held at Xavier University, Cagayan de Oro City on 30 July 2011. Prof. Rudy Buhay Rodil is a Mindanao Historian and Peace advocate. He retired as Professor of History at the Mindanao State University-Iligan Institure of Technology (MSU-IIT). “Karon Hunyo 12, 2016, adlaw sa Independensiya sa Pilipinas, apan kining atong independensiya wala pa nahuman ug hulma,” he said).


c: text/html

text:
“Karon nga Kilala Na Ninyo ang Dios”—Ano Na ang Inyo Ginahimo?
“Kilala na ninyo ang Dios.”—GAL. 4:9.
1. Ngaa ang piloto may ginasunod nga listahan sa pag-inspeksion antes maglupad?
ANG mga piloto nga nagapalupad sang isa sa pinakamadinalag-on nga salakyan pangkahanginan may listahan sang sobra 30 ka butang nga kinahanglan inspeksionon antes maglupad. Kon indi pagsundon sing maayo sang mga piloto ang listahan antes maglupad, mas daku ang posibilidad sang aksidente. Nahibaluan mo bala kon ano nga klase sang piloto ang nagahimo sini? Ini amo ang eksperiensiado gid nga piloto! Ang bag-uhan nga piloto mahimo magpabuyanbuyan kag magpasapayan sang iya pag-inspeksion antes maglupad.
2. Ano nga listahan ang ginarekomendar sa mga Cristiano?
2 Kaangay sang piloto nga nagalikaw pirme sa katalagman, makagamit ka man sing isa ka klase sang listahan para masiguro nga ang imo pagtuo indi maaberiya sa tion nga kinahanglan mo gid ini. Bag-o ka man nabawtismuhan ukon madugay na nga nagaalagad sa Dios, importante gid ang regular nga pag-usisa sa kadalumon sang imo pagtuo kag debosyon kay Jehova nga Dios. Kon indi mo ini pag-usisaon sing maayo kag sing regular, mahimo ka mahalitan sa espirituwal. Ang Biblia nagpaandam sa aton: “Ang nagahunahuna nga nagatindog sia mag-andam nga indi sia mapukan.”—1 Cor. 10:12.
3. Ano ang kinahanglan himuon sang mga Cristiano sa Galacia?
3 Kinahanglan usisaon sang mga Cristiano sa Galacia ang kadalumon sang ila pagtuo kag apresyahon ang ila espirituwal nga kahilwayan. Paagi sa iya halad, ginbuksan ni Jesus ang kahigayunan para sa mga nagatuo sa iya nga makilala ang Dios sa tumalagsahon gid nga paagi—mahimo sila mangin anak sang Dios! (Gal. 4:9) Para makapabilin sa sinang pinakamaayo nga kaangtanan, kinahanglan isikway sang mga taga-Galacia ang mga panudlo sang mga sumalakdag sang Judaismo, nga nagapilit sa ila nga tumanon ang Mosaikong Kasuguan. Kay man, ang wala natuli nga mga Gentil nga katapo sang mga kongregasyon wala napaidalom sa Kasuguan! Ang mga Judiyo kag Gentil kinahanglan maghimo sing pag-uswag sa espirituwal. Nadalahig sa sini ang pagbaton nga indi sila mangin matarong paagi sa kahimusan sa Mosaikong Kasuguan.
UNA NGA MGA TIKANG SA PAGKILALA SA DIOS
4, 5. Ano ang ginlaygay ni Pablo sa mga taga-Galacia, kag ngaa para man ini sa aton?
4 Ang laygay ni apostol Pablo sa mga taga-Galacia ginrekord para sa isa ka katuyuan: agod punggan ang mga Cristiano sa bisan ano nga tion sa pagsikway sa manggad sang kamatuoran sa Biblia kag sa pagbalik sa mga butang nga ila ginbiyaan. Gin-inspirar ni Jehova ang apostol para pabakuron nga magpabilin nga malig-on indi lamang ang mga katapo sang mga kongregasyon sa Galacia kundi ang tanan Niya nga sumilimba.
5 Kinahanglan naton tanan dumdumon kon paano kita ginhilway sa espirituwal nga pagkaulipon kag nangin Saksi ni Jehova. Para mahimo ini, binagbinaga ining duha ka pamangkot: Nadumduman mo bala ang mga tikang nga imo ginhimo para makalipikar sa bawtismo? Nadumduman mo bala kon paano mo nakilala ang Dios, kag kon paano ka niya nakilala amo nga nabatyagan mo ang espirituwal nga kahilwayan?
6. Ano nga listahan ang aton binagbinagon?
6 Tanan kita nagsunod sa siam ka tikang. Ini nga mga tikang, nga kaangay sa espirituwal nga listahan, makita sa kahon nga “Mga Tikang nga Nagadul-ong sa Bawtismo kag Padayon nga Pagtubo.” Ang regular nga pagpahanumdom sa aton sining siam ka tikang magapabakod sa aton nga indi pagbalikan ang mga butang sa kalibutan. Pareho sa eksperiensiado kag mahalungon nga piloto nga nagalikaw pirme sa aksidente paagi sa pag-usisa anay sang iya listahan antes maglupad, mabuligan ka man nga makapadayon sa pag-alagad sing matutom paagi sa pagrepaso sang espirituwal nga listahan.
ANG MGA KILALA SANG DIOS PADAYON NGA NAGATUBO SA ESPIRITUWAL
7. Ano nga sulundan ang kinahanglan naton sundon, kag ngaa?
7 Ang listahan sang piloto nagapahanumdom sa iya nga may mga buluhaton nga dapat niya himuon sing maayo antes maglupad. Regular man naton nga mausisa ang aton kaugalingon kag ang mga buluhaton nga aton ginahimo sugod sang nabawtismuhan kita. Si Pablo nagsulat kay Timoteo: “Padayon nga sunda ang sulundan sang makapapagros nga mga pulong nga nabatian mo sa akon nga may pagtuo kag gugma may kaangtanan kay Cristo Jesus.” (2 Tim. 1:13) Ining “makapapagros nga mga pulong” masapwan sa Pulong sang Dios. (1 Tim. 6:3) Subong nga ang sketch sang isa ka artist nagahatag sa aton sing kabug-usan nga laragway, ang ‘sulundan sang kamatuoran’ nagahatag sa aton sing masangkad nga ideya para hangpon kag sundon ang ginapatuman sang Dios sa aton. Tan-awon naton karon ang mga tikang nga nagadul-ong sa aton pagpabawtismo agod mahibaluan kon bala ginasunod gid naton ang sulundan sang kamatuoran.
8, 9. (a) Ngaa dapat kita padayon nga magtubo sa ihibalo kag pagtuo? (b) Iilustrar ang kapuslanan sang espirituwal nga pagtubo kag kon ngaa dapat nagapadayon ini.
8 Ang una sa aton listahan amo ang pagkuha sing ihibalo. Bangod sini, mapalambo naton ang pagtuo. Pero dapat kita padayon nga magtubo sa ihibalo kag pagtuo. (2 Tes. 1:3) Ang pagtubo nagadalahig sa sunodsunod nga mga pagbag-o. Ang tinaga nga “magtubo” nagakahulugan sing pagtaas kag pagdaku. Gani pagkatapos sang bawtismo, dapat padayon kita nga magtubo sa espirituwal, para indi kita magkunol.
9 Mapaanggid naton ang aton espirituwal nga pagtubo sa pagtubo sang isa ka kahoy. Ang kahoy mahimo nga mangin daku katama, ilabi na kon madalom ang gamot sini kag nakapangalapkap sing maayo. Halimbawa, ang pila ka dalagku nga sedro sa Lebanon mahimo magtaas pareho sa 12 ka panalgan nga bilding, kag may mabakod kag nagapangalapkap sing maayo nga mga gamot. Ang sirkumperensia sang puno sini nagalab-ot sa 12 metros. (Amb. 5:15) Pagkatapos makabuylo sa pagtubo ang kahoy, nagatubo gihapon ini pero indi na hilmunon. Pagligad sang mga tuig, nagadaku ang puno kag ang gamot nagapaidalom kag nagapangalapkap pa gid, amo nga mas nagapag-on ang kahoy. Amo man sini sa espirituwal nga pagtubo sang isa ka Cristiano. Sang magsugod kita sa pagtuon sing Biblia, mahimo nga madasig kita sa pagtubo sa espirituwal kag dayon nagpabawtismo. Nalipay sa sini nga pag-uswag ang aton mga kaupod sa kongregasyon. Mahimo pa gani kita makalipikar subong payunir ukon sa iban pa nga pribilehiyo. Pagkasunod nga mga tuig, ang aton espirituwal nga pagtubo mahimo nga halos indi na hilmunon. Apang kinahanglan naton magtubo sa pagtuo kag ihibalo para mangin “isa ka hamtong nga tawo, sa talaksan sang kataason sang kabug-usan ni Cristo.” (Efe. 4:13) Gani daw kasubong lang nga nag-uswag kita halin sa salingsing pakadto sa mabakod kag daku nga kahoy, buot silingon nangin isa ka hamtong nga Cristiano.
10. Ngaa ang pagtubo importante bisan sa hamtong nga mga Cristiano?
10 Pero ang aton pagtubo indi dapat mag-untat. Ang aton ihibalo kinahanglan magsangkad kag ang aton pagtuo kinahanglan magdalom. Sa amo, mas makapanggamot kita sa duta sang Pulong sang Dios. (Hulu. 12:3) Sa Cristianong kongregasyon, madamo nga kauturan ang nakahimo sini. Halimbawa, ang isa ka utod nga nagaalagad subong gulang sa sulod sang sobra na 30 ka tuig nagsiling nga nagatubo gihapon sia sa espirituwal. Sia nagsiling: “Ang akon apresasyon sa Biblia nagatubo pa gid. Pirme ako makakita sing bag-o nga mga kahigayunan sa pag-aplikar sang mga prinsipio kag kasuguan sa Biblia sa lainlain nga paagi. Ang akon apresasyon sa ministeryo padayon man nga nagatubo.”
PATUBUA ANG IMO KAANGTANAN SA DIOS
11. Paano naton makilala sing maayo si Jehova pagligad sang tion?
11 Ang aton pagtubo nagadalahig man sa pagpakigsuod kay Jehova subong aton Abyan kag Amay. Gusto niya nga mabatyagan naton nga ginabaton niya kita. Luyag niya nga mahibaluan naton nga ginahigugma kag ginaamligan niya kita pareho sang isa ka bata nga nagabatyag nga ginahigugma kag ginaamligan kon ginahakos sia sang iya mahigugmaon nga ginikanan. Nabatyagan man ini naton kon kaupod naton ang matuod kag matutom nga abyan. Subong sang imo nahangpan, ini nga kaangtanan kay Jehova wala nagtubo sa sulod lang sang isa ka gab-i. Kinahanglan pa magligad ang tion para makilala naton sia kag mahigugma. Gani para makilala naton sing maayo si Jehova, mangin determinado sa paghinguyang sing tion sa pagbasa sang iya Pulong kada adlaw. Basaha man ang tagsa ka isyu sang Ang Lalantawan kag Magmata! kag ang iban pa nga base sa Biblia nga publikasyon.
12. Ano ang kinahanglan naton himuon para makilala ni Jehova?
12 Ang mga abyan sang Dios nagatubo man sa espirituwal paagi sa sinsero nga mga pangamuyo kag maayo nga pagpakig-upod. (Basaha ang Malaquias 3:16.) Ang “mga dulunggan [ni Jehova] nagapamati sa ila pag-ampo.” (1 Ped. 3:12) Kaangay sang mahigugmaon nga ginikanan, ginapamatian gid ni Jehova ang aton pagpangayo sing bulig paagi sa pangamuyo. Gani dapat kita “magpadayon sa pagpangamuyo.” (Roma 12:12) Indi kita makapabilin nga hamtong nga Cristiano kon wala ang bulig sang Dios. Ang pag-ipit sa sining sistema mabudlay gid pamatukan kag atubangon kon sa aton lamang kusog. Kon mag-untat kita sa pagpangamuyo, ginasikway naton ang kusog nga handa pirme ihatag sang Dios sa aton. Kontento ka na bala sa kalidad sang imo mga pangamuyo, ukon nakita mo nga kinahanglan mo pa ini pauswagon?—Jer. 16:19.
13. Ngaa ang pagpakig-upod sa masigka-Cristiano importante sa pagtubo sa espirituwal?
13 Si Jehova nahamuot sa mga “nagadangup sa iya”; gani bisan nakilala na naton ang Dios, luyag naton nga magpadayon sa pagpakig-upod sing regular sa kongregasyon sang mga nakakilala sa iya. (Nah. 1:7) Lapnag sa kalibutan ang pagluya sing buot, gani maalamon nga makig-upod kita sa aton makapalig-on nga mga kauturan. Ano ang mga benepisyo sini? Makaupod mo sa kongregasyon ang mga indibiduwal nga magapahulag sa imo sa “gugma kag sa maayong mga buhat.” (Heb. 10:24, 25) Ang gugma nga ginsulat ni Pablo sa mga Hebreo nagapatuhoy sa paghiliutod, nga isa ka katilingban sang mga sumilimba nga may pareho sing hunahuna, ukon isa ka kongregasyon. Mapakita ini nga gugma paagi sa pagpakig-upod sa iban nga Cristiano. Regular nga markahi sa imo listahan ang pagtambong sa mga miting kag pagpakigbahin sa sini.
14. Ngaa kinahanglan ang padayon nga paghinulsol kag pagbag-o?
14 Nagsugod ang aton pagka-Cristiano sang naghinulsol kita kag nagbag-o, ukon nagbiya sa aton mga sala. Pero ang paghinulsol dapat magpadayon. Subong di-himpit nga mga tawo, ang sala nga yara sa sulod naton kaangay sa nagabalulon nga man-ug nga handa mamuntog. (Roma 3:9, 10; 6:12-14) Kinahanglan kita magbantay, kag indi pagbalewalaon ang aton mga kasaypanan. Maayo lang kay si Jehova mabinatason sa aton samtang nagapanikasog kita sa pagpamatok sa aton mga kaluyahon kag nagahimo sing mga pagbag-o. (Fil. 2:12; 2 Ped. 3:9) Makabulig gid kon kontrolon naton ang paggamit sang aton tion kag mga pagkabutang, kag isikway ang maiyaiyahon nga mga tulumuron. Ang isa ka sister nagsulat: “Ginpadaku ako sa kamatuoran, pero nagdaku ako nga may lain nga pagtamod parte kay Jehova. Grabe gid ang kahadlok ko sa iya sadto, kag nagapati ako nga indi ko gid sia mapahamut-an.” Sang ulihi, nagluya sia sa espirituwal bangod sang mga kapaslawan. “Natabo ina indi bangod nga wala ko ginahigugma si Jehova,” padayon niya, “kundi bangod wala ko sia makilala sing maayo. Pero pagkatapos sang hanuot nga mga pangamuyo, nagbag-o ako.” Nagsiling pa sia: “Nabatyagan ko nga daw isa ako ka bata nga ginadapit ni Jehova, nga ginabuligan niya nga makalampuwas sa tagsa ka problema, kag mainayuhon nga nagapakita sa akon sang dapat ko himuon.”
15. Ano ang ginatan-aw ni Jesus kag sang iya Amay?
15 “Padayon nga ihambal sa mga tawo” ang maayong balita. Amo ini ang ginsiling sang anghel sang Dios kay Pedro kag sa iban pa nga apostoles pagkatapos sang milagruso nga paghilway sa ila sa bilangguan. (Binu. 5:19-21) Huo, ang aton pagpakigbahin sa ministeryo kada semana nalakip sa aton listahan. Ginatan-aw ni Jesus kag sang iya Amay ang aton pagtuo kag pagministeryo. (Bug. 2:19) Subong sang ginsiling sang gulang nga ginsambit kaina, ang pagministeryo dapat mangin daku nga bahin sa aton kabuhi.
16. Ngaa maayo nga pamalandungan ang aton dedikasyon kay Jehova?
16 Pamalandungi ang imo dedikasyon. Ang pinakahamili naton nga ginapanag-iyahan ang aton kaangtanan kay Jehova. Kilala niya kon sin-o ang iya. (Basaha ang Isaias 44:5.) Usisaa sing maayo ang kalidad kag kadalumon sang imo kaangtanan sa Dios. May kaangtanan sini, dumduma ang importante nga petsa sang imo bawtismo. Magapahanumdom man ini sa imo nga ang imo bawtismo nagasimbulo sang imo pinakaimportante nga desisyon.
MAGPABILIN NGA SUOD KAY JEHOVA PAAGI SA PAGBATAS
17. Ngaa kinahanglan naton ang pagbatas para makapabilin nga suod kay Jehova?
17 Sa iya sulat sa mga taga-Galacia, ginpadaku ni Pablo nga kinahanglan ang pagbatas. (Gal. 6:9) Importante man ini sa isa ka Cristiano subong. Makaatubang ka sing mga pagtilaw, pero si Jehova magabulig sa imo. Padayon nga mangabay sing balaan nga espiritu. Makabatyag ka sing paumpaw samtang ginaislan ni Jehova sing kalipay ang imo kasubo, kag sing kalinong ang imo kabalaka. (Mat. 7:7-11) Hunahunaa ini: Kon ginakabalak-an ni Jehova ang mga pispis, daw ano pa gid ayhan ikaw nga nagahigugma sa iya kag naghatag sang imo kabuhi para sa iya? (Mat. 10:29-31) Ano man nga kabudlayan ang imo maatubang, indi gid magbalik kag mangampo. Dalayawon gid nga manggad ang matigayon naton bangod kilala kita ni Jehova!
18. Bangod “kilala na [nimo] ang Dios,” ano ang gusto mo nga himuon?
18 Gani, kon bag-o mo lang nakilala ang Dios kag nagpabawtismo, ano na ang imo ginahimo? Padayuna ang pagkilala kay Jehova kag pagtubo sa espirituwal. Kag kon madugay ka na nga nabawtismuhan, kamusta ka na? Kinahanglan mo man padayunon ang pagpadalom kag pagpasangkad sang imo ihibalo parte kay Jehova. Kabay pa nga indi naton pagbalewalaon ang aton kaangtanan sa iya. Sa baylo, dapat naton repasuhon pirme ang aton espirituwal nga listahan para masiguro nga padayon nga nagatubo ang aton kaangtanan sa aton mahigugmaon nga Amay, Abyan, kag Dios—si Jehova.—Basaha ang 2 Corinto 13:5, 6.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1Mga natetenged ong tabang mi ong mga logod ta don ong Judea, boaten mi sigon ong sinoyono ong mga pamagto don ong Galacia. 2Kada Dominggo, ang kada tata ong nindio magpalbag ta kantidad sigon ong initan na. Simeten mi rang lagi agod ong pagkaboto atan, indi amo ra manokot-tokot pa. 3Mga atano ong nindio, oldano ta kasolatan tang mga taw ang pinilik mi ig tanira yay ang magekel tang tabang mi ong Jerusalem. 4Ig mga kaministiran ang yo pa enged tang magekel, patabideno ra lamang tanira. 5Yo pagplano ang magdiritso atan ong Corinto pagalino ong Macedonia, tenged dono kang lagi toma-lib. 6Oman itaben magpaboay-boayo atan ong nindio, obin pata-libeno tang taglalamig, agod matabangano nindio ong kaministirano ong pagbiahio maski ong ariopa enged paning. 7Indio galiliag ang mana-loyo lamang atan ong nindio mandian, tenged galiliagong magtinir atan ta maboay-boay, mga pagnan ita tang Gino. 8Piro mandian magtiniro kang lagi tani ong Efeso tegka ong kaldaw tang Pentecostes, 9tenged mabael tang mga oportonidad tarin para ong obra tang Gino, maski doro tang pamangontra ong yen. 10Mga komabot atan si Timoteo, amomaen mi ka tanandia ta osto agod indi tanandia magdoadoa, tenged pario ka tanandia ong yen ang pangabedlay para ong Gino. 11Indi ge-ley ge-leyen mi tanandia, kondi tabangan mi ong mga kaministiran na agod mabalik tani ong yen ta masinlo. Tenged agpakabotono tanandia aroman tang doma pang mga logod ta. 12Mga natetenged ong logod tang si Apolos, inampangano enged tanandiang mamisita atan ong nindio aroman tang mga logod ta, piro indi pa ono tanandia mapaning atan. Ong domang oras da lamang ono, mga may timpo. 13Kaministiran pirmi among listo ig indi amo magpalobay ong pagto mi. Paitegen mi tang nem mi ig pabakeden tang pagtalig mi? 14Ig ong tanan ang agboaten mi, ipaita mi tang paggegma. 15Mga logod, gata-wanan mi, ang na-kaw ang enged ang namagto ong Gino atan ong Acaya anday doma kondi si Estefanas ig ang pamilia na. Namagbolontad tanira tang mga sadili nira agod magsirbi ong mga sinakepan tang Dios. Animan pagigampango ong nindio 16ang magpasakep amo ong nira, asta ong tanan ang kapario nirang pamangabedlay para ong Gino. 17Nalipayo ta mo-ya asing kiminabot da Estefanas, Fortunato ig Acaico. Tenged maski anda amo tani, taniray nagimong mga katelet mi. 18Linipayo nira, pario tang bindoat nira ong nindio. Dapat galangen tang mga taw ang pario ong nira. 19Ang mga pamagto ong ni Cristo tani ong probinsia tang Asia pamagpakomosta atan ong nindio. Da Aquila may Prescila, aroman tang mga pamagto ang pamagsirimet-simet ong balay nira, pamagpakabot tang paggegma nira bilang mga logod ta ong Gino. 20Pamangomosta ka ong nindio tang tanan ang pamagto tani. Mamagkoromostan amo ta masinlo bilang mga mamaglogod ong ni Cristo. 21Mandian, yo mismo si Pablo tang pagsolat ta na: Komosta. 22Balampa silotan tang Dios asta ong tanopa tang maski sinopay indi paggegma ong Gino. Gino, magbalika ra! 23Aloyan amo enged tang Ginong Jesus. 24Risibien ming tanan tang paggegmao ong nindio, yamong mga logodo ong ni Cristo Jesus.
Copyright
Learn More


text:
1Kay atong hingbaloan, nga kong ang balay nga yutan-on nga atong balongbalong, mabungkag, kita may usa ka tinukod gikan sa Dios, usa ka balay nga dili binuhat sa kamot, balay nga walay katapusan sa mga langit. 2Kay sa pagkamatuod dinhi mini nagaagulo kita, nga nangandoy nga masul-oban kita sa atong puloy-anan nga gikan sa langit; 3Kong ugaling matuod nga nasul oban kita, dili kita hikaplagan nga mga hubo. 4Kay sa pagkamatuod kita nga ania niining balongbalong, nagaagulo, sanglit hingbug-atan kita; kay dili kita buot nga mahuboan, kondili nga masul-oban kita, aron ang pagka-may-kamatayon pagalamyon sa kinabuhi. 5Karon siya nga nagbuhat gayud kanato niini, mao ang Dios; nga naghatag kanato sa pasalig sa Espiritu. 6Busa sa nagasalig kita gihapon, ug sa hingbaloan kana samtang nagapuyo pa kita sa lawas, wala kita didto sa Ginoo, 7(Kay nagalakaw kita pinaagi sa pagtoo, dili pinaagi sa pagtan-aw). 8Kita may maayong pagsalig, naga-ingon ako, ug nahimuot hinoon nga mobiya sa lawas, ug mopuyo uban sa Ginoo. 9Busa usab naninguha kita nga bisan sa sulod, kun sa gawas sa lawas, magpahimuot kita kaniya. 10Kay kinahanglan kitang tanan igapahayag sa atubangan sa hukmanan ni Cristo, aron ang tagsatagsa makadawat sa mga butang nga nabuhat pinaagi sa lawas, sumala sa iyang paggawi kong maayo ba, kun dautan. 11Busa sa hingbaloan namo ang kahadlok sa Ginoo, ginalukmay namo ang mga tawo: apan kami nangahimong dayag sa Dios, ug ginalauman ko nga kami nangahimong dayag usab sulod sa inyong mga kaisipan. 12Wala kami magapakaayo pag-usab sa among kaugalingon kaninyo, kondili among ginahatag kaninyo ang higayon sa paghimaya alang kanamo, aron kamo adunay ikatubag niadtong mga nagahimaya sa ilang panagway, ug dili sa kasingkasing. 13Kay, kun kami nawad-an sa buot, kana alang sa himaya sa Dios; kun mga mabuot kami, kana alang kaninyo. 14Kay ang gugma ni Cristo nagapugos kanamo; kay nagahukom kami sa ingon niini: nga ang usa namatay alang sa tanan, busa ang tanan nangamatay. 15Ug siya namatay alang sa tanan, aron sila nga mga buhi dili na magkinabuhi alang sa ilang kaugalingon kondili alang niadtong namatay ug nabanhaw alang kanila. 16Busa, kutob karon kita walay bisan kinsa nga giila ingon sa unod; ug bisan si Cristo giila ta kaniadto ingon sa unod, apan karon dili na kita moila kaniya sa maong paagi. 17Busa kong bisan kinsa ang anaa kang Cristo, bag-o siya nga binuhat; ang mga butang nga daan nanagpangagi na; ania karon, sila nangabag-o. 18Apan ang tanang mga butang gikan sa Dios, nga mao ang nagpasig-uli kanato ngadto sa iyang kaugalingon pinaagi kang Cristo; ug naghatag kanato sa ministerio sa pagpasig-uli; 19Nga mao, nga ang Dios diha kang Cristo nga nagapasig-uli sa kalibutan ngadto sa iyang kaugalingon, nga wala niya pag-isipa ang ilang mga paglapas; ug gitugyan kanamo ang pulong sa pagpasig-uli. 20Busa, mga tinugyanan kami tungod kang Cristo, maingon nga ang Dios nagatambag pinaagi kanamo: Nagapangaliyupo kami kaninyo tungod kang Cristo, magpasig-uli kamo sa Dios. 21Siya nga wala makaila ug sala, gipakasalaan siya tungod kanato, aron kita diha kaniya mamahimong pagkamatarung sa Dios.
Copyright
Learn More


text:
PAGDUMDOM SA KAGAHAPON
Ignaz Semmelweis
ANG ngalang Ignaz Semmelweis tingali dili ilado, pero ang iyang nahimo nakabenepisyo sa daghang pamilya karon. Siya natawo sa Buda (Budapest karon), Hungary, ug nakatapos sa pagkadoktor sa University of Vienna sa 1844. Dihang nahimo siyang asistant sa usa ka propesor sa First Maternity Clinic sa Vienna General Hospital sa 1846, si Semmelweis nag-atubang ug kuyaw nga kahimtang—kapin sa 13 porsiyento sa mga babaye nga nanganak didto nangamatay sa sakit nga childbed fever.
Lainlaing teoriya ang gihatag bahin sa hinungdan niining sakita, pero walay usa ang nakasulbad niini nga misteryo. Ang mga paningkamot sa pagpamenos sa gidaghanon sa mamatay niining sakita wala magsilbi. Kay naluoy nga magtan-aw sa mga inahan nga nag-antos sa inanay ug sakit nga kamatayon, si Semmelweis determinado sa pagsuta sa hinungdan sa sakit ug sa pagsanta niini.
Ang ospital nga gitrabahoan ni Semmelweis may duha ka klinika sa pagpanganak, ug katingad-anan kay mas daghang inahan ang nangamatay sa unang klinika kay sa ikaduha. Ang nakapalahi tali sa duha ka klinika mao nga diha sa unang klinika ang mga estudyante nagtuon ug medisina ug midwifery sa ikaduha. Nan, nganong magkalahi man ang gidaghanon sa nangamatay? Sa pagtubag niana, usa usa nga gisusi ni Semmelweis ang mga hinungdan sa sakit, pero ang tinuod nga hinungdan wala gihapon matugkad.
Sa unang mga bulan sa 1847, may panghitabo nga nakapahunahuna kang Semmelweis. Ang iyang amigong doktor nga si Jakob Kolletschka namatay sa impeksiyon sa dugo human masamad samtang nag-awtopsiya. Samtang nagbasa sa report sa awtopsiya sa lawas ni Kolletschka, namatikdan ni Semmelweis nga sa pipila ka bahin, ang mga resulta kaamgid nianang sa mga biktima sa childbed fever. Busa, si Semmelweis nagtuo nga ang gitawag niya nga “mga hilo” gikan sa mga patayng lawas basin maoy nakaimpeksiyon sa mga pasyenteng mabdos, nga nakahatag ug sakit nga childbed fever. Ang mga doktor ug mga estudyante sa medisina, nga kanunayng mag-awtopsiya sa dili pa moadto sa maternity ward, wala tuyoa nga nakapasa ug sakit ngadto sa mga mabdos panahon sa pag-eksamin o pagpaanak! Mas menos ang namatay sa ikaduhang klinika kay ang mga nagtuon ug midwifery dili mag-awtopsiya.
Si Semmelweis dihadiha nag-implementar ug estriktong balaod sa pagpanghunaw, nga naglakip sa pag-sterilize sa mga kamot pinaagig tubig nga may klorin sa dili pa mag-eksamin ug mga mabdos. Ang mga resulta maayo: ang gidaghanon sa nangamatay mius-os, gikan sa 18.27 porsiyento sa Abril ngadto sa 0.19 porsiyento sa ulahing mga bulan nianang tuiga.
“Ang akong mga gitudlo makatabang sa pagwala sa kahadlok sa mga kawani sa mga maternity hospital, sa pagluwas sa asawa para sa iyang bana ug sa inahan para sa iyang anak.”—Ignaz Semmelweis
Ang uban wala malipay sa nahimo ni Semmelweis. Ang iyang mga nadiskobrehan sukwahi sa mga teoriya bahin sa childbed fever nga giduso sa iyang superyor, kinsa naglagot sa pagkapugoso ni Semmelweis. Sa ulahi, si Semmelweis gitangtangan sa iyang posisyon sa Vienna ug miuli sa Hungary. Didto, siya ang nagdumala sa obstetrics department sa St. Rochus Hospital sa Pest, diin ang iyang pamaagi nakapaus-os sa gidaghanon sa nangamatay sa childbed fever nga dili moabot ug usa ka porsiyento.
Niadtong 1861, gipatik ni Semmelweis ang iyang libro, The Cause, Concept, and Prophylaxis of Childbed Fever. Ikasubo, ang iyang mga nadiskobrehan wala pabilhi sa iyang panahon. Kasamtangan, daghan kaayong kinabuhi nga masalbar unta ang nakalas.
Sa ngadtongadto, si Semmelweis giila nga maoy usa sa nakadiskobre sa modernong teknik sa paggamit ug antiseptiko. Ang iyang libro nakatabang sa pagpamatuod nga ang mga organismo nga makita lang sa mikroskopyo makahatag ug sakit. Siya nahimong bahin sa kasaysayan maylabot sa teoriya diin kagaw ang gituohang hinungdan sa sakit, ug kini nga teoriya mao “ang kinadak-ang kontribusyon sa natad sa medisina ug pagpanambal.” Makapatingala kay kapin sa 3,000 ka tuig kanhi, ang Moisesnong Balaod, nga nalakip diha sa Bibliya, naghatag nag maayong giya sa hustong paagi sa pag-asikaso ug patayng lawas.


text:
ANG PAGTAMOD SANG BIBLIA
Aborsion
Minilyon ka wala pa mabun-ag nga lapsag ang hungod nga ginapahulog kada tuig
Personal bala ini nga desisyon ukon isyu parte sa husto kag sala?
ANG GINASILING SANG IBAN
Lainlain ang rason sang mga babayi kon ngaa nagapahulog sila. Lakip sa sini amo ang kapigaduhon, indi maayo nga relasyon, gusto pa magkuha sing edukasyon ukon karera, ukon indi gusto nga mangin nagasolo nga iloy. Pero para sa iban, sala ang aborsion ukon pagpahulog—pagguba ini sang pagsalig nga ginhatag sang Dios sa nagabusong nga babayi.
ANG GINASILING SANG BIBLIA
Para sa Dios, ang kabuhi sagrado, ilabi na ang kabuhi sang tawo. (Genesis 9:6; Salmo 36:9) Maaplikar ini nga prinsipio sa lapsag sa sulod sang taguangkan, ang lugar nga gindesinyo sang Dios nga magaamlig sa lapsag nga wala pa mabun-ag. “Ginputos mo ako sa taguangkan sang akon iloy,” siling sang manunulat sang Biblia. Nagsiling pa sia: “Nakita mo na ako sang wala pa ako mabun-ag; nasulat sa imo libro ang tanan ko nga bahin sang mga adlaw nga ginhimo ini.”—Salmo 139:13, 16.
Ang pagtamod sang Dios sa wala pa mabun-ag nga lapsag makita man sa iya Kasuguan sa pungsod sang Israel kag sa ginhatag sang Dios sa aton nga konsiensia. Ang Kasuguan sang Dios nagasiling nga kon mahalitan sang isa ka tawo ang nagabusong kag napatay ang iya wala pa mabun-ag nga lapsag, silutan sia sing kamatayon—ibayad niya ang iya kabuhi sa kabuhi nga nadula. (Exodo 21:22, 23) Siempre, dapat binagbinagon anay sang mga hukom ang mga motibo kag ang mga kahimtangan.—Numeros 35:22-24, 31.
Ginhatagan man ang mga tawo sing konsiensia. Kon pamatian sang babayi ang iya konsiensia paagi sa pagpabalor sa kabuhi sang iya wala pa mabun-ag nga lapsag, mangin matinlo ang iya konsiensia. * Kon indi niya pagpamatian ang iya konsiensia, tublagon sia sini ukon pakamalauton pa gani. (Roma 2:14, 15) Ginapakita sang mga pagtuon nga nagadugang man ang kabalaka kag depresyon sang mga babayi nga nagpahulog.
Pero, ano abi kon mabudlay gid ang pagpadaku sang bata, ilabi na kon wala sa plano ang pagbusong? Talupangda ang pasalig sang Dios sa mga nagasunod sa iya mga pagsulundan: “Mainunungon ka sa tawo nga mainunungon sa imo; matarong ka sa tawo nga matarong.” (Salmo 18:25) Mabasa man naton: “Si Jehova mahigugmaon sa katarungan, kag indi niya pagbiyaan ang mga mainunungon sa iya.”—Salmo 37:28.
“Ginapahibalo sila sang ila konsiensia kon ang ila ginahimo husto ukon indi, kag ang ila panghunahuna nagasumbong ukon nagapakamatarong sa ila.”—Roma 2:15.
Ano abi kon nagpahulog ka na sang una?
ANG GINASILING SANG IBAN
Si Ruth, nga nagasolo nga iloy, nagsiling: “Tatlo na ang bata ko sadto kag indi ko na masarangan ang isa pa. Pero sa tapos ako magpahulog, pamatyag ko, may malain gid ako nga nahimo.” * Pero ang iya bala ginhimo indi na gid mapatawad sang Dios?
ANG GINASILING SANG BIBLIA
Ginpakita ni Jesucristo ang panghunahuna sang Dios parte sa sini sang nagsiling sia: “Wala ako nagkari sa pagtawag sa mga matarong, kundi sa mga makasasala agod maghinulsol sila.” (Lucas 5:32) Gani kon sinsero kita nga maghinulsol sa aton mga sala kag mangayo sing kapatawaran sa Dios, handa sia nga patawaron kita—bisan pa mabug-at ang aton mga sala. (Isaias 1:18) “Ang nagakalisod kag mahinulsulon nga tagipusuon, O Dios ko, indi mo pagsikwayon,” siling sang Salmo 51:17.
Lakip sa matinlo nga konsiensia, hatagan man sang Dios sing kalinong sa hunahuna ang mahinulsulon kon mapainubuson sia nga mangamuyo sa iya. “Paagi sa pangamuyo kag pag-ampo nga may pagpasalamat, ipahibalo sa Dios ang inyo mga pangabay; kag ang paghidait sang Dios nga labaw sa tanan nga paghangop magabantay sang inyo tagipusuon kag ikasarang sa paghunahuna,” siling sang Filipos 4:6, 7. * Sa tapos sang pagtuon sa Biblia kag pagpangamuyo sa Dios, nabatyagan ni Ruth ang kalinong. Natun-an niya nga may “matuod nga kapatawaran” halin sa Dios.—Salmo 130:4.
“Wala [kita sang Dios] ginsilutan sang nagakabagay sa aton mga sala, wala niya ginhimo sa aton ang nagakadapat sa aton bangod sang aton mga kasaypanan.”—Salmo 103:10.
^ par. 8 Kon nabutang sa katalagman ang kabuhi sang iloy ukon sang lapsag, indi ini rason para masiling nga husto ang aborsion. Kon sa tion sang pagbata kinahanglan magpili ang mag-asawa kon sin-o ang mabuhi, ang iloy bala ukon ang lapsag, dapat ini desisyunan sang mag-asawa. Pero sa madamo nga manggaranon nga pungsod, talagsa lang ini nagakatabo bangod sa pag-uswag sang medisina.
^ par. 12 Gin-islan ang ngalan.
^ par. 14 Ang paglaum nga pagkabanhaw nagahatag man sing kalinong sa isa ka tawo. Tan-awa ang “Pamangkot sang Amon mga Bumalasa” sa Abril 15, 2009, nga Ang Lalantawan, nga nagabinagbinag sang mga prinsipio sa Biblia parte sa posibilidad nga banhawon ang wala pa mabun-ag nga lapsag nga napatay.


text:
Chapter 34
1 Ug si Jehova miingon kang Moises: Magsapsap ka ug duruha ka papan nga bato ingon sa mga nahauna, ug igasulat ko sa ibabaw nianang mga papan ang mga pulong nga didto sa mga papan nga nahauna nga gibuak mo. 2Ug mag-andam ka ugma sa buntag ug tumungas ka sa pagkabuntag sa bukid sa Sinai, ug didto umatubang ka kanako sa kinatumyan sa bukid. 3Ug walay tawo nga magatungas uban kanimo; ni tugutan ang bisan kinsang tawo nga hikit-an diha sa tibook nga bukid; ni tugotan ang mga carnero kun ang mga vaca nga magpanibsib sa atubangan sa bukid. 4Ug siya nagsapsap ug duruha ka papan nga bato ingon sa nahauna; ug mibangon si Moises pagsayo sa buntag ug mitungas siya haduol sa bukid sa Sinai, ingon sa gisugo kaniya ni Jehova, ug gidala sa iyang kamot ang duruha ka papan nga bato.
5 Ug si Jehova mikanaug sa panganod ug mitindog siya didto uban kaniya, ug nagmantala sa ngalan ni Jehova. 6Ug si Jehova miagi sa iyang atubangan, ug nagmantala: Si Jehova, si Jehova, usa ka Dios nga maloloy-on, mapuangoron, mahinay sa pagkasuko, ug daku sa mahigugmaong-kalolot ug kamatuoran; 7Nagatipig sa mahigugmaong kalolot alang sa linibolibo, ug nagapasaylo sa pagkadautan, ug sa pagkamasukihon ug sa sala, ug nga sa walay bisan unsa nga paagi magapakamatarung sa dautan; nga nagadu-aw sa pagkadautan sa mga amahan sa ibabaw sa mga anak sa mga anak, sa ibabaw sa ikatolo ug sa ibabaw sa ikaupat nga kaliwatan. 8Ug si Moises midali, ug giduko niya ang iyang ulo ngadto sa yuta ug misimba kaniya; 9Ug siya miingon: Kong karon, nakakaplag ako ug kalomo sa imong mga mata, Oh Ginoo umadto unta karon ang Ginoo, ginaampo ko kanimo, sa taliwala namo: kay kini mao ang katawohan nga magahi ug liog; ug pasayloa ang among pagkadautan ug ang among sala, ug dawata kami alang sa imong panulondon.
10 Ug siya miingon: Ania karon, ako magabuhat ug tugon: sa atubangan sa tibook mo nga katawohan magabuhat ako ug mga katingalahan, kadtong wala mabuhat sa tibook nga yuta, ni sa bisan unsa nga nasud, ug ang tanan nga katawohan nga niini anaa ikaw sa taliwala, makakita sa buhat ni Jehova; kay kini maoy butang nga makalilisang nga akong pagabuhaton kanimo. 11Bantayan mo ang akong ginasugo kanimo niining adlawa; ania karon, ako magapapahawa gikan sa atubangan mo sa Amorehanon, ug sa Canaanhon, ug sa Hetehanon ug sa Persehanon, ug sa Hebehanon, ug sa Jebusehanon. 12Magmatngon ka sa imong kaugalingon, tingali magbuhat ka ug pakigsaad uban sa mga pumoluyo sa yuta nga imong pagaadtoan; kay tingali kini mahimong bitik sa taliwala mo: 13Apan kamo magagun-ob sa ilang mga halaran ug magadugmok kamo sa ilang mga haligi, ug magaporil kamo sa ilang mga kalasangan: 14(Kay kamo dili magsimba sa lain nga mga dios; kay si Jehova, kinsang ngalan mao ang Abughoan, maoy usa ka Dios nga abughoan); 15Tingali ug magbuhat ikaw ug pakigsaad uban sa mga pumoluyo sa yuta; ug sila maghimo sa pagpakighilawas sa pagsunod sa ilang mga dios, ug magahalad sila sa ilang mga dios, ug pagatawgon ka sa usa kanila, ug magakaon ka sa iyang halad: 16Ug ikaw magadala sa ilang mga anak nga babaye ngadto sa imong mga anak nga lalake, ug ang ilang mga anak nga babaye magpakighilawas sa pagsunod sa ilang mga dios, ug ang imong mga anak nga lalake magpakighilawas sa pagsunod sa ilang mga dios. 17Dili ka magbuhat alang kanimo ug tinunaw nga mga dios.
18 Ang fiesta sa mga tinapay nga walay levadura pagabantayan mo: pito ka adlaw magakaon ka sa tinapay nga walay levadura, ingon sa gisugo ko kanimo, sa panahon nga gitagal sa bulan sa Abib kay sa bulan sa Abib migula ka gikan sa Egipto. 19Ang tanan nga nagabuka sa taguangkan maako; ug ang tanan nga lake sa imong kahayupan, ang mga panganay sa vaca ug sa carnero, 20Ug ang panganay sa usa ka asno pagatubson mo pinaagi sa usa ka nating carnero: ug kong kini dili mo pagatubson, pagalunggoan mo ang liog niini. Ang tanan nga panganay sa imong mga anak nga lalake pagatubson ug walay usa nga magpakita sa atubangan ko nga walay dala. 21Unom ka adlaw magabuhat ka, apan sa ikapito ka adlaw mopahulay ka: sa panahon sa pagdaro ug sa pag-ani mopahulay ka. 22Ug magsaulog ka sa fiesta sa mga semana bisan pa ang sa mga inunahan sa ani sa trigo: ug sa fiesta sa pag-ani sa katapusan sa tuig. 23Makatolo sa sulod sa tuig ang tanan mo nga lalake magapakita sa atubangan sa Ginoong Jehova, ang Dios sa Israel. 24Kay ako magapapahawa sa mga nasud gikan sa imong atubangan, ug pagalaparon ko ang imong mga utlanan: ug walay bisan kinsa nga tawo nga magapaninguha sa imong yuta, kong ikaw motungas sa pagpakita sa atubangan ni Jehova nga imong Dios makatolo sa usa ka tuig. 25Dili mo ihalad ang dugo sa akong halad uban sa tinapay nga may levadura; dili usab ang halad sa fiesta sa pasko; mahabilin sukad sa gabii hangtud sa buntag. 26Ang mga inunahan sa mga unang bunga sa imong yuta dad-on mo sa balay ni Jehova nga imong Dios. Dili mo paglat-an ang nating kanding sa gatas sa inahan niini. 27Ug si Jehova miingon kang Moises: Isulat mo kini nga mga pulong kay sumala sa kahulogan niining mga pulonga gihimo ko ang tugon uban kanimo, ug uban sa Israel.
28 Ug siya didto uban kang Jehova kap-atan ka adlaw ug kap-atan ka gabii; siya wala makakaon ug tinapay, ni makainum ug tubig. Ug gisulat niya sa mga papan ang mga pulong sa tugon, ang napulo ka mga sugo. 29Ug nahitabo sa diha nga si Moises milugsong gikan sa bukid sa Sinai uban ang duruha ka papan sa pagpamatuod diha sa iyang kamot, sa diha nga nagalugsong siya gikan sa bukid, si Moises wala manghibalo nga ang panit sa iyang nawong misilaw, tungod sa iyang pagpakigsulti kaniya. 30Sa diha nga si Aaron, ug ang tanan nga mga anak sa Israel nakakita kang Moises, ania karon, ang panit sa iyang nawong misilaw; ug nangahadlok sila sa pagduol kaniya. 31Ug si Moises nagtawag kanila; ug si Aaron ug ang tanan nga mga pangulo sa katilingban, mibalik ngadto kaniya, ug si Moises nagsulti kanila; 32Ug unya ang tanan nga mga anak sa Israel nanagpanuol ug siya naghatag kanila ingon nga sugo sa tanan nga mga butang nga giingon kaniya ni Jehova didto sa bukid sa Sinai. 33Ug sa diha nga si Moises nakahuman na sa pagsulti kanila, nagbutang siya ug usa ka pandong sa iyang nawong. 34Apan sa diha nga si Moises miadto sa atubangan ni Jehova, sa pagpakigsulti uban kaniya, gikuha niya ang pandong hangtud nga nakapahawa siya; ug mipahawa siya, ug nakigsulti sa mga anak sa Israel mahitungod niadtong gisugo kaniya. 35Ug ang mga anak sa Israel nakakita sa nawong ni Moises, nga ang panit sa nawong ni Moises misilaw; ug si Moises mibutang pag-usab sa tabon sa iyang nawong, hangtud nga misulod siya sa pagpakigsulti uban kaniya.


text:
1Pagatapos ta si, initao tang tatang ba-long langit ig ba-long tanek. Anda ra tang dating langit ig tanek ig anda ra ka tang talsi. 2Ig initao tang Sagradong Siodad, ang ba-long Jerusalem, ang agpababak ang nagalin ong Dios don ong langit. Ig bindoat dang masinlo rang pisan pario tang babay ang karasalen ang listo rang bomagat ong magimong katawa na. 3Naba-yano tang tatang bosis ang nagalin ong trono ang ganing, "Mandian ang istaran tang Dios asia ra ong mga taw! Mistar da tanandiang aroman nira, ig tanira magimong mga tawan na ra. Maka-pen da nirang pirmi tang Dios [ig tanandia tang magimong Dios nira]. 4Ig piden tang Dios tang mga lok nira. Anda ray kamatayen, anda ray mga pongaw, mga tangit, ig mga masit tenged nagta-lib da tang dating mga bagay." 5Ig ganing tang kakarong ong trono, "Mandian ba-lono ra tang tanan ang bagay!" Ig inaning na ong yen, "Isolat mo, tenged ang mga bitalang na matod ig mataligan." 6Oman ganing ong yen, "Natapos da! Yo tang Alpha ig ang Omega, ang yay ang Impisa ig ang Kataposan. Ang sinopay agkoawen i-dolo ong nandiang anday bayad tang wing magalin ong toro-bodan ang pagtorol ta kaboi. 7Ang tanan ang asia yay ang i-dolo ong mga mamandeg. Yo tang magimong Dios nira, ig tanira magimong anao. 8Piro makaeled tang kaboton tang mga gengeldan ang mamagosoy ong yen, ang mga indi mamagto ong yen, ang mga pagboat ta malalaway, mga manigpatay ta taw, mga pamangombabay obin pamangonlali, mga kamimintas, mga pamagto ong dios-diosan, ig ang tanan ang bo-lien. Ang paningan tang tanan ang narin anday doma kondi ang talsing gapoy ig dadaba-daba tang asopri. Na ya ray ang aggoyan ta yadoang kamatayen." 9Mandian, napalenget ong yen tang tata ong pitong anghil ang pamagekel tang mangkok ang ponok tang pitong oring sarot. Ganing tanandia, "Tania! Ipaitao ong nio tang babay ang karasalen ong Karniro." 10Oman ginaemano tang Ispirito Santo, ig ingkelano tang anghil ong dibabaw tang tatang mabael ig alawig ang bokid. Pinaita na ong yen tang Jerusalem, ang Sagradong Siodad, ang agpababak nagalin ong Dios don ong langit. 11Makilaw ang pa-dekan tenged ong ayag tang Dios, ig sisinggat pario ong tatang maralen ang bato, pario ong aspi, ig maliraw ang midio kristal. 12Ang siodad galibotan ta alawig ig mabaked ang enged ang padir. Ang padir ang narin may dosi kaportan na, ig kada portan agbantayan ta anghil. Gasolat ka don ong mga portan tang aran tang tampolok may doroang tribo tang Israel. 13May tolong portan na ong kada binit tang padir: tolo ong tere-lan, tolo ong abagat, tolo ong kambian, tolo ong gako-pan. 14Ang adili tang siodad agpa-deng ong dosi ka pondasionan ang gasolatan tang mga aran tang dosi ka apostolisan tang Karniro. 15Ang anghil ang minitala ong yen may ekel nang pantaket ang bolawan agod taketen na tang siodad asta ang mga portan ig ang mga padir na. 16Ang siodad ang asi koadrado ang enged. Mga monopa tang kaboat na maning ka don tang kala-bang na. Sinaket tang anghil tang siodad. Doroang ribo may epat ang gatos ang kilomitro tang kaboat ig kala-bang na, maning ka don tang kalawig na. 17Sinaket na ka tang padir ig enem ang polok may limang mitro tang kalawig na, (ig ang mitroan tang anghil pario ka ong mitroan ta taw.) 18Batong aspi tang padir ang asi, ig ang siodad porong bolawan ang doro kasinggat ang midio kristal. 19Ang mga batong pondasion tang padir gabetek-betekan ta tanan ang klasi tang batong maralen. Ang primirong batong pondasion na aspi, ang yadoa sapiro, ang ya-lo kalsidonia, ig ang yapat ismiralda. 20Ang yalima ay sardokina, ang yanem kornalina, yapito krisolito, ig ang yawalo birilo. Ang yasiam topasio, yapolok krisopasio, yaonsi asinto, ig ang yadosi amatista. 21Pirlas tang dosing portan na, kada tata boat ong tatang mabael ang pirlas. Ang karsada tang siodad ang asi poros bolawan ig sisilang ang midio kristal. 22Initao ang anday timplo ong siodad tenged ang Ampoan ang Dios ang Makagagaem ong tanan ig ang Karniro, tanira ya ray ang pagsirbing timplo don. 23Belag da ta kaministiran ong siodad ang asi tang kaldaw ig ang bolan, tenged ang ayag tang Dios tang pagtorol ta kayagan don, ig ang Karniro tang pagsirbing tolok. 24Ang mga taw ong kalibotan mayagan tang sinag tang siodad ang asi, ig ang mga adi ong bilog ang kalibotan mamagekel tang mga manggad nira don. 25Ang mga portan tang siodad ang asi magapon ang abri, ig indi ra enged siradoan tenged anda ra kay labi don. 26Ang mga masisinlo ig maralen ang bagay tang tanan ang nasion e-lan ong siodad ang asi. 27Piro anday ma-led don ang maboling ong pama-dek tang Dios, obin maski sinopay pamagboat ta kaeyakan obin pamagbo-li. Ang ma-led lamang don anday doma kondi ang mga taw ang mga aran nira gasolat ong libro tang Karniro, ang yay ang listan tang mga taw ang may kaboing anday kataposan.
Copyright
Learn More


text:
1Ug misulti si Jehova kang Moises ug kang Aaron, nga nagaingon kanila: 2Isulti ninyo sa mga anak sa Israel nga magaingon: Kini mao ang mga buhing butang nga mahimo nga pagakan-on ninyo, gikan sa tanang mga mananap nga anaa sa ibabaw sa yuta. 3Kadtong tanan nga may kuko nga pikas, ug may tiil nga buak, ug nagapangusap, sa taliwala sa mga mananap, kini maoy mahimong kan-on ninyo. 4Apan sa mga nagapangusap, kun sa mga may kuko nga pikas dili ninyo pagakan-on kini: ang camello, kay bisan pa nga kini nagapangusap, kini walay tiil nga pikas: mahugaw siya alang kaninyo; 5Ug ang conejo, kay nagapangusap, apan walay kuko nga pikas: mahugaw kini alang kaninyo. 6Ang liebre, kay nagapangusap apan walay kuko nga pikas: mahugaw kini alang kaninyo; 7Ang baboy, kay kini may kuko nga pikas ug may tiil nga buak apan wala magapangusap: mahugaw kini alang kaninyo. 8Sa unod niini dili kamo magkaon, ug dili kamo maghikap sa mga lawas nga patay niini: mahugaw kini alang kaninyo. 9Sa mga nagapuyo sa tubig, kini maoy makaon ninyo: ang bisan unsa nga may mga kapay ug mga hingbis nga anaa sa mga tubig, sa dagat, ug sa mga suba: kini mahimong kan-on ninyo. 10Ug ang tanan nga walay kapay ug walay mga hingbis, diha sa mga dagat, ug sa mga suba, ug sa tanang mga mananap nga nagapuyo sa mga tubig, dulumtanan kini alang kaninyo, 11Ug kini mahimong dulumtanan alang kaninyo. Sa ilang unod dili kamo mangaon, ug ang lawas nga patay niini, pagabatonan ninyo nga dulumtanan. 12Bisan unsa nga walay mga kapay ug walay mga hingbis diha sa mga tubig, kini dulumtanan alang kaninyo. 13Ug sa mga langgam kini pagabatonan nga dulumtanan alang kaninyo; dili kamo magkaon niini, kay kini dulumtanan: ang agila, ang magdudugmok sa bukog, ang esmerehon, 14Ang banog, ug ang buitre ingon sa iyang matang, 15Ang tanan nga uwak ingon sa iyang matang; 16Ang abestros, ug ang mananagit sa gabii, ug ang laro, ug ang manaol ingon sa ilang matang, 17Ug ang bukaw, ug ang gamaw, ug lapay, 18Ug ang kalamon, ug ang pelicano, ug ang langgam nga mananagit, 19Ug ang herodion, ug ang tabon ingon sa iyang matang, ug ang abubilya, ug ang kabog. 20Ang tanan nga mananap nga nagakamang sa yuta nga pak-an nga magalakaw sa upat ka tiil, kini, dulumtanan alang kaninyo. 21Apan kini mahimong kan-on ninyo sa tanan nga mananap nga nagakamang sa yuta nga pak-an nga nagalakaw sa upat ka tiil, nga adunay mga paa labut pa sa ilang mga tiil aron sa paglukso sa ibabaw sa yuta; 22Makakaon kamo kanila: ang dulon ingon sa iyang matang, ug ang alasiw-siw ingon sa iyang matang, ug ang gangis ingon sa iyang matang, ug ang lukton ingon sa iyang matang. 23Ang tanan nga mananap nga nagakamang sa yuta nga pak-an, nga adunay upat ka tiil, kini dulumtanan alang kaninyo. 24Ug tungod niining mga butanga, mahimong mahugaw kamo: bisan kinsa nga makahikap sa ilang mga lawas nga patay, mamahugaw siya hangtud sa hapon. 25Ug bisan kinsa nga magadala sa ilang mga lawas nga patay, pagalabhan niya ang iyang mga bisti, ug mamahugaw siya hangtud sa hapon. 26Ang tanan nga mananap nga kukhan, apan walay kuko nga pikas ug dili magapangusap, kini mahugaw alang kaninyo: bisan kinsa nga magahikap niini mamahugaw siya. 27Ug ang bisan unsa nga nagalakaw sa lapalapa sa tiil, kini mahugaw alang kaninyo: bisan kinsa nga maghikap sa mga lawas nga patay niini, mamahugaw siya hangtud sa hapon. 28Ug ang magadala sa mga lawas nga patay niini, pagalabhan niya ang iyang mga bisti, ug mamahugaw siya hangtud sa hapon: mahugaw sila alang kaninyo. 29Ug kini sila mao ang mga mahugaw alang kaninyo sa taliwala sa mga mananap nga nagakamang sa yuta nga mokamang sa ibabaw sa yuta: ang milo, ug ang ilaga ug ang halo ingon sa ilang matang, 30Ug ang tuko, ug ang banghitaw, ug ang taluto, ug ang tabili, ug ang chameleon. 31Kini mao ang mahugaw alang kaninyo sa taliwala sa tanang mga mananap nga nagakamang sa yuta : bisan kinsa nga makahikap niini kong kini mga patay, mamahugaw siya hangtud sa hapon. 32Ug bisan unsa nga mahulogan sa usa kanila sa human mamatay, mamahugaw kini, bisan unsa kong sudlanan nga kahoy, kun bisti, kun panit kun baluyot: bisan unsa nga ginamiton nga ginabuhat sa bulohaton, igasugmaw kini sa tubig, ug mamahugaw kini hangtud sa hapon; unya mamahinlo na kini. 33Ug ang tanan nga sudlanan nga yuta nga sa sulod niana mahulog ang usa niini, ang tanan nga anaa diha mamahugaw, ug pagabuakon ninyo ang sudlanan. 34Ang tanan nga kalan-on nga ginakaon ninyo, nga ang ibabaw niana matuloan ug tubig mamahugaw kana; ang tanan nga ilimnon nga ginainum gikan nianang tanan nga mga sudlanan mamahugaw. 35Ug tanan kadtong mahulogan sa ibabaw ug diyutay gikan sa lawas nga patay, kini mamahugaw; bisan ang hudno kun ang mga hudnong magagmay: kini pagabuk-on; kini mamahugaw, ug mamahugaw alang kaninyo. 36Apan ang tinubdan kun atabay nga didto may daghang tubig mamahinlo: apan ang nakadapat sa mga lawas niini nga patay mamahugaw. 37Ug kong mahulog ang ilang mga lawas nga patay sa ibabaw sa bisan unsa nga binhi nga igpupugas, mahinlo kini. 38Apan kong butangan ug tubig ang binhi, ug mahulogan kini sa ilang lawas nga patay, mamahugaw kini alang kaninyo. 39Ug kong ang usa ka mananap sa angay nga pagakan-on ninyo mamatay, ang makahikap sa lawas niini nga patay, mamahugaw siya hangtud sa hapon. 40Ug ang magakaon sa lawas nga patay niini, pagalabhan niya ang iyang mga bisti, ug mamahugaw siya hangtud sa hapon: ingon usab ang magakuha sa iyang lawas nga patay, pagalabhan niya ang iyang mga bisti, ug mamahugaw siya hangtud sa hapon. 41Ug ang tanan nga mananap nga mokamang nga nagakamang sa yuta, mahugaw: kini dili pagakan-on. 42Ang tanan nga magakamang pinaagi sa iyang tiyan, ug ang tanan nga magalakaw pinaagi sa upat ka tiil, kun ang tanan nga adunay daghang mga tiil, bisan ang tanan nga mananap nga mokamang nga nagakamang sa yuta, dili kamo mangaon niana, kay kini dulumtanan. 43Dili ninyo pagahimoon nga dulumtanan ang inyong mga kaugalingon sa bisan unsa nga mananap nga mokamang nga nagakamang, dili usab kamo magpahugaw tungod kanila, aron dili usab kamo mabuling tungod kanila. 44Kay ako mao man si Jehova nga inyong Dios: busa, balaanon ninyo ang inyong kaugalingon. ug magbalaan kamo, kay ako balaan man: dili ninyo paghugawan ang inyong mga lawas sa bisan unsa nga mananap nga mokamang nga nagalihok sa ibabaw sa yuta. 45Kay ako si Jehova nga nagkuha kaninyo gikan sa yuta sa Egipto aron nga mahimong Dios ninyo: busa magbalaan kamo, kay ako balaan man. 46Kini mao ang balaod sa mga mananap, ug sa mga langgam, ug sa tanan nga buhi nga nagalihok sa mga tubig, ug sa tanan nga mananap nga nagakamang sa ibabaw sa yuta; 47Sa pagbuhat ug kalainan sa taliwala sa mahugaw ug sa mahinlo, ug nga sa taliwala sa mga mananap nga buhi nga arang makaon, ug ang mga mananap nga buhi nga dili arang makaon.
Copyright
Learn More


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for January 29, 2009
BAKAK SA KRISIS
Tungod sa determinadong paningkamot ni Presidente Arroyo pagpahiyos sa epekto sa kalibotanong krisis sa ekonomiya, way laing mahimo ang mga buhatan sa kagamhanan gawas sa pagsunod sa iyang propaganda. Kay nahinayak na man siya og pasalig nga ang Pilipinas mapingis lang ug di gyod masabak sa krisis, ang iyang mga sumusunod way laing mahimo gawas sa pagtabon sa nagkadaghan nga mga mamumo nga natangtang gikan sa ilang mga trabaho.
Maong manguros na lang tang daan. Hangtod nga di nila angkunon ang tinuorayng gidak-on sa suliran, di ni nila kapangandaman. Kay inay itingob ang ilang panahon sa pagpangita og kasulbaran, mas nalinga sila sa paghikaw sa tukmang kasayuran gikan sa katawhan.
-o0o-
Giunsa paglilong sa kagamhanan ang kamatuoran? Nidangop sila sa naandang bisyo sa pag-usab sa mga sukaranan pag-ila sa mga way trabaho aron mohiyos pag-ayo ang mga numero nga ilang angkunon:
· Ang mga mamumuo nga natangtang sa trabaho apan nidawat sa bayad sa ilang mga kompaniya wa iapil sa ihap sa mga way trabaho, hinunoa gitawag na sila karon nga bag-ong mga magpapatigayon, kay ang separation benefits maggamit man sa pagsugod sa ilang kaugalingong mga negosyo;
· Ang kontraktuwal nga mga mamumuo nga gipanangtang sa trabaho isipon lang nga gibalik sa manpower pool sa ilang tagsatagsa ka employment agencies; ug
· Ang mga niuyon sa mas mubo nga mga oras sa pagtrabaho di sab angayng iphon nga nawagtangan sa panginabuhi.
-o0o-
Kon ang mas dagkong mga kompaniya nga ilang gitrabahoan naalkanse ug napugos sa pagpanira, unsa man intawoy kahigayonan sa gipamayran nga mga mamumuo nga makalahutay sa mga patigayon nga wa silay bisan gamay nga bansay-bansay ni kasinatian? Kumbinsido ba gyod ang kagamhanan nga pagarpar ray puhonan sa pagnegosyo og peanut butter?
Ang mga mamumuo sa mga ahensiya mga tawo nga dunay mga tiyan nga gutumon ug mga pamilya nga buhion. Ang mga nisugot sa pinakubsang oras sa trabaho nahiagom sa dakong laslas sa ilang kita. Di makaayong isnabon sila sa kagamhanan pinaagi sa paghatag nilag mas bag-ong mga ngan.
-o0o-
Tinuod gyong sulti sa atong katiguwangan. Ang unang lakang sa pagpangita og kasulbaran mao ang pag-angkon nga dunay suliran. Hangtod nga ang pamunoang Arroyo mohimo sa unang lakang, di masagang ang suliran. Hangtod nga uwahi nang tanan.Apan ang atong kagamhanan hagbay rang nagpuyo sa bakak. Di na bag-o alang nila ang pagpug-ok ning bag-ong kamatuoran. Di na maglisod paggamit sa kinatibuk-ang makinarya sa nasudnon ug lokal nga kagamhanan aron pagbuyok natong tanan sa umaabot nga katalagman. Bisan unsa pa kadako ug kakalibotanon. Bahala na kon ang kinabag-an sa katawhan magpabiling hukas, way dag-anan, way ikapanagang, kay way kagamhanan nga nagtagad sa pagpanalipod nila gikan sa makalilisang nga suliran. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
PAGMATA! NOBYEMBRE 2013
Sukdanan sa Moralidad nga Makahatag ug Kaayohan
Ang atong mga sukdanan sa moralidad dunay epekto sa atong mga prayoridad, atong relasyon sa uban, ug sa atong pagtudlo sa atong mga anak. Tagda ang upat ka binase sa Bibliya nga mga sukdanan nga makahatag kanatog kaayohan.
Pagpaniid sa Kalibotan
Mga ulohan: Buhis sa simbahan sa Germany, epekto sa pagdayeg diha sa utok, ug ang pagdaghan sa mga tawo nga “walay relihiyon.”
Kon Unsaon Pagpakigsulti sa Imong Anak Bahin sa Sexting
Ayaw paghulat nga mahimo kini sa imong anak. Estoryahi siya bahin sa kapeligrohan sa sexting.
Sukdanan sa Moralidad nga Makahatag ug Kaayohan
Ingon niinig tinamdan ang kadaghanan: ‘Kon sa tan-aw nimo husto, hala himoa. Sunda kon unsay diktar sa imong kasingkasing.’ Husto ba kini? Sayra kon sa unsang paagi ang Bibliya naghatag ug mga sukdanan nga imong kasaligan.
Usa ka Classical Pianist Nagpatin-aw sa Iyang Pagtuo
Ang musika maoy nakapakombinsir niining kanhing ateyista sa pagtuo nga dunay Diyos. Unsay nakapakombinsir kaniya nga ang Bibliya gikan sa Diyos?
Pagsagubang sa Kalisdanan Dihang Magmenopos
Ang pagmenopos mas daling masagubang kon ikaw ug ang imong pamilya nakasabot niini nga kahimtang.
Kaminyoon
Sayra kon nganong ang papel nga gihatag sa Diyos sa bana ug asawa makatabang kanila nga magmalamposon ug magmalipayon.
Ikaw ba May “Kombira sa Kanunay”?
Sayra kon sa unsang paagi mahimo kang positibo ug malipayon bisan pa sa mga problema.
Uban Pang mga Artikulo Online
Mabalak-on ba Kaayo Ka sa Imong Hitsura?
Kon dili ka ganahan sa imong hitsura, unsay imong himoon aron balanse ka ug panglantaw sa imong kaugalingon?
Unsay Imong Himoon Kon Duna Kay Sakit?—Bahin 1
Upat ka batan-on nag-asoy kon unsay nakatabang kanila sa pagsagubang sa ilang sakit ug sa pagpabiling malipayon.
Nganong Magsamad Ko sa Akong Lawas?
Ang pagsamad sa lawas problema sa daghang batan-on. Kon ginahimo nimo kini, sa unsang paagi makapangayo kag tabang?
Kon Unsay Giingon sa Ubang mga Batan-on Bahin sa Pagkalangaylangayan
Sayra ang giingon sa ubang batan-on bahin sa kapeligrohan sa paglangaylangay ug mga bentaha sa hustong paggamit sa imong panahon.
Si Jose Nagluwas ug Daghang Kinabuhi
I-download kini nga estorya ug basaha ang bahin kang Jose, kinsa gigamit sa Diyos sa pagluwas ug tibuok nasod.


text:
Caraga consistently tops disposition of cases thru SENA
by Arnheim Ravelo
BUTUAN CITY, Aug. 30 (PIA) -- The figures in the national report on Single Entry Approach (SENA) showed that Caraga Region is number 1 in the overall performance posting a disposition rate of 100 percent and a settlement rate of 82 percent.
The Single Entry Approach Desk Officers (SEADOs) said this during the recently concluded 3-day SENA Follow-Through Training in Cagayan de Oro City.
Prior to the training proper, the Bureau of Labor Relations presented the performance of all regional offices and attached agencies. The result highlighting Caraga Region as number 1 both in the disposition and settlement rates made the Caraga contingents very proud.
The National Disposition Rate is 92 percent while DOLE-Caraga Disposition Rate is 100 percent. Thus, the National Settlement Rate is only 36 percent while the DOLE-Caraga Settlement Rate is 82 percent, which makes Caraga the number 1.
What made the accomplishment worth recognizing was the fact that there were no other regional offices that got almost the same or nearer disposition rate. Caraga SEADOs were accorded booming applause from the Mindanao SEADOs and SENA administrators and facilitators.
Special recognition was given to Ms. May Velonta, SEADO of the Agusan del Norte Field Office for having contributed 75% of the successful settlements in the region.
Director John CaƱete congratulated Caraga but emphasized that this first semester accomplishment means a greater responsibility for the region since it should strive not to post lower disposition and settlement rate in the next months to come.
The region was encouraged to double its efforts to increase the present rates. (DOLE-Caraga/PIA-Caraga)
Surigaonon News: Organic Fertilizer Distribution nan syudad sa Surigao nagmalampuson
ni Annette Villaces
SURIGAO CITY, August 30 (PIA) -- Niadtong miaging adlaw sa may alas 2:00 nan hapon ang pagpan apud-apud sa gitawag nga Organic Fertilizer didto na sa Composting Facility and Vermiculture Center sa Canlanipa Homes, Barangay Canlanipa Surigao City.
Diin nahimong gipasidunggang bisita mao si Surigao City Mayor Ernesto T. Matugas, Dr. Bernardo Mora ang Executive Consultant sa Agriculture, lakip usab sa mingtambong ang mga opisyales ug residente sa lima ka Brgy. nan Aurora , Canlanipa, Manjagao, Punta Bilar, ug Balibayon.
Ang host sa maong programa mao ang opisina nan City Agriculture sa pagpanguyo ni Mr. Isaiias M. Elumba, ang City Agriculturist uban sa iyang mga staff.
Kini nga organic fertilizer gitawag ug Nutrients Intensifying Technological Organic Yield (NITOY) nga gihimo pinaagi na sa natural nga proseso gamit ang mga basura nga malata ug tae sa wate nga maoy kusog nga makapatambok sa yuta.
Kini nga programa gimugna aron sa pagtabang sa mga mag-uuma nga maka-angkon ug fertilizer sa ilang mga pananum dili lamang organic o natural kini libre usab nga ihatag kanila isip tabang nan syudad aron sila mahatagan ug dugang panginabuhian para sa pamilya nila.
Samtang si Mayor Matugas mingpahimangno usab sa mga nakadawat sa maong organic fertilizer nga kinahanglan may resulta gayud nga makita ang syudad sa tabang nga gitunol ngadto kanila tungod kay dili man kung syudad ang maka benipisyo niini kon dili ang mga mag-uuma ra mismo. (Surigao City PIO/PIA-Surigao del Norte)
ni Annette Villaces
SURIGAO CITY, August 30 (PIA) -- Niadtong miaging adlaw sa may alas 2:00 nan hapon ang pagpan apud-apud sa gitawag nga Organic Fertilizer didto na sa Composting Facility and Vermiculture Center sa Canlanipa Homes, Barangay Canlanipa Surigao City.
Diin nahimong gipasidunggang bisita mao si Surigao City Mayor Ernesto T. Matugas, Dr. Bernardo Mora ang Executive Consultant sa Agriculture, lakip usab sa mingtambong ang mga opisyales ug residente sa lima ka Brgy. nan Aurora , Canlanipa, Manjagao, Punta Bilar, ug Balibayon.
Ang host sa maong programa mao ang opisina nan City Agriculture sa pagpanguyo ni Mr. Isaiias M. Elumba, ang City Agriculturist uban sa iyang mga staff.
Kini nga organic fertilizer gitawag ug Nutrients Intensifying Technological Organic Yield (NITOY) nga gihimo pinaagi na sa natural nga proseso gamit ang mga basura nga malata ug tae sa wate nga maoy kusog nga makapatambok sa yuta.
Kini nga programa gimugna aron sa pagtabang sa mga mag-uuma nga maka-angkon ug fertilizer sa ilang mga pananum dili lamang organic o natural kini libre usab nga ihatag kanila isip tabang nan syudad aron sila mahatagan ug dugang panginabuhian para sa pamilya nila.
Samtang si Mayor Matugas mingpahimangno usab sa mga nakadawat sa maong organic fertilizer nga kinahanglan may resulta gayud nga makita ang syudad sa tabang nga gitunol ngadto kanila tungod kay dili man kung syudad ang maka benipisyo niini kon dili ang mga mag-uuma ra mismo. (Surigao City PIO/PIA-Surigao del Norte)
Cebuano News: 1st semester sa BIR-Caraga collection, nisaka og 5%
BUTUAN CITY, Aug. 30 (PIA) -- Gipasigarbo sa Bureau of Internal Revenue (BIR) Caraga nga nisaka ang collection sa unang semester ning tuiga.
Segun ni Atty. Norberto Vitug, Regional Director sa BIR-Caraga, nakakolekta sila sa P1.27 bilyones pesos ning tuiga kansa mas taas kumpara sa P1.207 bilyones pesos sa nakalabay'ng tuig sa samang semester.
Dugang ni Atty. Vitug, nisaka sa 5 porsyento ang ilang koleksyon kun P61 milyones pesos.
Alayon niini, padayon ang ilang kampanya sa ingon makuha ang ilang target collection ning tuiga.
Nanawagan usab ang opisyal sa tanang konsumante nga mangayo og resibo sa mga negosyante sanglit mao kini ang ilang basehan sa pagkolekta sa buwis.
Ang makolektang buhis mabalik ra usab kini sa katawhan pinaagi sa mga ipatumang proyekto sa kagamhanan. (BR/PIA-Caraga)
Cebuano News: Wanted nga Korean national, nadakpan sa Butuan City
BUTUAN CITY, Aug. 30 (PIA) -- Na-turn over na sa Police Anti-Crime Emergency Response kon PACER-Visayas ang usa ka wanted nga Korean national human malampusong nasikop sa mga membro sa Butuan City Police Station 1 og human ang usa ka adlaw nga surveillance og on-site investigation kagahapon sa lugar nga iyang gipuy-an.
Ang suspek nga si Won Kyon Kim nga naila sa alyas nga “Harry Kim” dinhi sa Pilipinas, nag-atubang og kasong kidnap-for-ransom sa Visayas Region ug nagtago dinhi sa Butuan.
Sigon ni Station Commander P/Chief Insp. Reynante Sibayton, nadakpan siya pasado alas-dies kagahapon (Aug. 29) sa buntag sa iyang gipuy-an sa Rosewood Subdivision sa Brgy. Villakananga ning siyudad human gipindot sa ilang buhatan. (BR/PIA-Caraga)


text:
Ngaa Dapat Kita Magtipon Para Magsimba?
“Padayon sila nga nag-ukod . . . sa pagpakig-upod.”—BINU. 2:42.
AMBAHANON: 20, 119
1-3. (a) Paano ginapabaloran sang mga Cristiano ang ila pagtilipon? (Tan-awa ang piktyur sa umpisa sini nga artikulo.) (b) Ano ang binagbinagon naton sa sini nga artikulo?
SANG 17 anyos pa lang si Corinna, gin-aresto kag ginpriso sa isa ka labor camp sang Soviet Union ang iya iloy. Wala madugay, sia naman ang gintapok sa Siberia, linibo ka kilometro halin sa ila lugar. Gintratar sia subong ulipon, kag kon kaisa ginapaobra sia sa gua pero ang iya ginasuksok indi bastante sa tuman nga katugnaw. Bisan pa sining mabudlay nga kahimtangan, determinado gihapon si Corinna kag ang isa pa ka utod nga babayi nga magtambong sa miting sang kongregasyon.
2 “Gab-i pa kami naghalin sa amon ginatrabahuan,” paathag ni Corinna, “kag naglakat sing 25 ka kilometro pakadto sa estasyunan sang tren. Naghalin ang tren sa alas dos sang kaagahon, kag anom ka oras ang amon biyahe kag naglakat pa kami sing napulo ka kilometro pakadto sa duog tilipunan.” May pulos bala ini? Si Corinna nagsiling: “Sa miting, nagtuon kami sang Ang Lalantawan kag nag-amba sing mga ambahanon sa Ginharian. Nagpalig-on gid ini sa amon kag nagpabakod sa amon pagtuo.” Bisan pa tatlo ka adlaw ang nagligad kag makabalik sa trabaho si Corrina kag ang kaupod niya, wala ina matalupangdan sang nagadumala sang uma.
3 Ginapabaloran gid sang katawhan ni Jehova ang ila pagtilipon. Sa tapos matukod ang Cristianong kongregasyon, “nag-ukod . . . sa pagpakig-upod” ang mga sumulunod ni Jesus. (Binu. 2:42) Mahimo nga gusto mo man magtambong sing regular sa mga miting sang kongregasyon. Pero, nagaatubang ang tanan nga Cristiano sang mga kabudlayan. Mahimo nga nabudlayan kita magtambong sa mga miting bangod sang aton trabaho, kasakuon, ukon kalapyo bangod sang aton mga buluhaton kada adlaw. Ano ang makabulig sa aton agod malampuwasan ini nga mga kabudlayan kag makatambong sing regular sa mga miting? [1] Paano naton mabuligan ang aton mga ginatun-an sa Biblia kag ang iban pa nga mahangpan ang importansia sang pagtambong sa mga miting? Binagbinagon naton sa sini nga artikulo ang walo ka rason kon ngaa dapat kita magtipon para magsimba. Gingrupo ini nga mga rason sa tatlo ka kategoriya: ang epekto sa imo, ang epekto sa iban, kag ang epekto kay Jehova kon magtambong ka sa mga miting. [2]
ANG EPEKTO SA IMO
4. Paano kita ginatudluan sa aton pagtilipon parte kay Jehova?
4 Ginatudluan kita sa mga miting. Ginatudluan kita sa tagsa ka miting sang kongregasyon parte sa aton Dios nga si Jehova. Halimbawa, ginbinagbinag sang kalabanan nga kongregasyon ang libro nga Mangin Suod kay Jehova sa Pagtinuon sang Kongregasyon sa Biblia sing halos duha ka tuig. Indi bala nga nagbakod pa gid ang imo gugma sa imo Amay sa langit paagi sa pagtuon sa mga kinaiya sang Dios, upod sa tinagipusuon nga mga komento sang imo mga kauturan? Nagadugang man ang aton ihibalo sa Pulong sang Dios paagi sa pagpamati sing maayo sa mga pamulongpulong, mga pasundayag, kag pagbasa sa Biblia. (Neh. 8:8) Halimbawa, hunahunaa ang espirituwal nga mga hiyas nga imo natukiban kada semana samtang nagahanda ka kag nagapamati sa talalupangdon nga mga punto sa pagbasa sa Biblia!
5. Paano ka nabuligan sang mga miting nga iaplikar ang natun-an mo sa Biblia kag mag-uswag sa imo pagbantala?
5 Ginatudluan kita sa mga miting nga iaplikar ang mga prinsipio sa Biblia sa tanan nga bahin sang aton kabuhi. (1 Tes. 4:9, 10) Halimbawa, gindesinyo ang Pagtinuon sa Ang Lalantawan suno sa mga kinahanglanon sang katawhan sang Dios. Napalig-on ka bala sang isa ka Pagtinuon sa Ang Lalantawan nga binagbinagon ang imo mga tulumuron, patawaron ang imo utod, ukon pauswagon ang kalidad sang imo mga pangamuyo? Ginatudluan kita sa midweek miting para mag-uswag sa aton ministeryo. Natun-an naton kon paano magbantala sang maayong balita kag kon paano magtudlo sang mga prinsipio sa Kasulatan sing epektibo.—Mat. 28:19, 20.
6. Paano kita ginapalig-on kag ginapabakod sang aton mga miting?
6 Ginapalig-on kita sang mga miting. Ginapaluya kita sini nga sistema sang mga butang sa mental, sa emosyonal kag sa espirituwal. Pero ginapalig-on kita kag ginapabakod sang mga miting sang kongregasyon. (Basaha ang Binuhatan 15:30-32.) Masami naton nga ginarepaso ang katumanan sang mga tagna sa Biblia sa aton mga miting. Subong resulta, labi kita nga nagasalig nga matuman man ang mga ginsaad ni Jehova para sa palaabuton. Siempre, indi lang ang mga may bahin ang nagapalig-on sa aton kundi ang mga nagakomento man kag nagaamba sing tinagipusuon. (1 Cor. 14:26) Kag kon makig-istorya kita sa aton mga kauturan antes kag pagkatapos sang miting, nagasuod kita sa ila kag nalipay gid kita.—1 Cor. 16:17, 18.
7. Ngaa importante gid nga yara kita sa aton mga miting?
7 Ginatuytuyan kita sang balaan nga espiritu sa mga miting. Ang ginhimaya nga si Jesucristo nagsiling: “Ang makabati magpamati sing maayo sa ginasiling sang espiritu sa mga kongregasyon.” (Bug. 2:7) Ginatuytuyan ni Jesus ang Cristianong kongregasyon paagi sa balaan nga espiritu. Kinahanglan naton ang balaan nga espiritu agod mabatuan ang mga tentasyon, mangin maisog kag handa sa aton ministeryo, kag makahimo sing maayo nga mga desisyon. Indi bala dapat nga panikasugan gid naton nga yara kita sa mga miting sang kongregasyon para mabaton naton ini nga espiritu?
ANG EPEKTO SA IBAN
8. Kon makita kita sa mga miting sang aton mga kauturan kag mabatian nila ang aton komento kag pag-amba, paano ini makabulig sa ila? (Tan-awa ang kahon nga “Nagaayo ang Pamatyag Niya.”)
8 Ginahatagan kita sang mga miting sing kahigayunan nga ipakita ang aton gugma sa aton mga kauturan. Hunahunaa ang mga problema nga ginabatas sang pila ka kauturan sa inyo kongregasyon. Nagsulat si apostol Pablo: “Kabalak-an naton ang isa kag isa.” Dayon ginpaathag ni Pablo nga mapakita naton nga nabalaka kita sa ila kon wala naton “ginapabay-an ang aton pagtilipon.” (Heb. 10:24, 25; footnote) Ang imo pagtambong sa mga miting nagapakita nga takus gid sang imo tion, atension, kag pagkabalaka ang imo mga kauturan. Dugang pa, mapalig-on mo sila paagi sa imo tinagipusuon nga mga komento kag pag-amba.—Col. 3:16.
9, 10. (a) Ipaathag kon paano kita mabuligan sang ginsiling ni Jesus sa Juan 10:16 nga mahangpan nga importante nga magtipon upod sa aton mga kauturan. (b) Kon yara kita pirme sa mga miting, paano naton mabuligan ang isa nga ginsikway sang iya pamilya?
9 Ginapahiusa kita sang mga miting sa aton mga kauturan. (Basaha ang Juan 10:16.) Ginpaanggid ni Jesus ang iya kaugalingon sa isa ka manugbantay, kag ang iya mga sumulunod sa isa ka panong sang mga karnero. Binagbinaga ini: Kon ang duha ka karnero ara sa bungyod, dayon ang duha pa ka karnero ara sa nalupyakan, kag ang isa pa gid nagahalab sa iban nga lugar, masiling bala naton nga ining lima ka karnero bahin sang isa ka panong? Ululupod nga ginaatipan sang manugbantay ang isa ka panong sang mga karnero. Gani, kon hungod naton nga ginapain ang aton kaugalingon, indi naton masunod ang aton Manugbantay. Dapat kita magtipon upod sa iban nga mga Cristiano agod mangin bahin sang “isa ka panong” nga ginaatipan sang “isa ka manugbantay.”
10 Kon nagatambong kita sa miting, nagabulig kita nga mahiusa ang aton mga kauturan. (Sal. 133:1) Ang pila sa aton mga kauturan ginsikway sang ila mismo mga ginikanan kag mga utod. Pero, nagsaad si Jesus nga hatagan niya sila sang espirituwal nga pamilya nga magahigugma kag magaatipan sa ila. (Mar. 10:29, 30) Kon regular ka nga magtambong sa mga miting, mahimo ka mangin amay, iloy, ukon utod sang isa sa sining mga pinalangga! Indi bala nga ginapalig-on kita sini nga panikasugan nga makatambong sa tanan nga miting?
ANG EPEKTO KAY JEHOVA
11. Paano kita ginabuligan sang mga miting nga ihatag kay Jehova ang para sa iya?
11 Ginahatag naton kay Jehova ang para sa iya kon magtambong kita sa mga miting. Dapat naton dayawon, himayaon, pasalamatan, kag padunggan si Jehova, bangod sia ang aton Manunuga. (Basaha ang Bugna 7:12.) Kon nagapangamuyo kita, nagaamba, kag nagahambal parte kay Jehova sa aton mga miting, ginahatag naton ang para gid kay Jehova, ang aton pagsimba. Ginapabaloran naton ang pribilehiyo nga padunggan ang Isa nga daku gid ang nahimo para sa aton.
12. Ano ang ginabatyag ni Jehova kon tumanon naton ang sugo niya nga magtambong sa mga miting?
12 Dapat man naton tumanon si Jehova. Ginsugo niya kita nga indi pagpabay-an ang aton pagtilipon, ilabi na sa sining tion sang katapusan. Kon sundon naton ini nga sugo, mahamuot gid si Jehova. (1 Juan 3:22) Makita niya kag ginapabaloran ang aton panikasog nga makatambong sa tanan nga miting.—Heb. 6:10.
13, 14. Paano kita nagasuod kay Jehova kag kay Jesus kon yara kita sa mga miting?
13 Ginapakita sang aton pagtambong sa mga miting nga gusto naton mangin suod kay Jehova kag sa iya Anak. Sa aton mga miting, ginatuytuyan kita sang aton Daku nga Instruktor paagi sa iya Pulong, ang Biblia. (Isa. 30:20, 21) Makasiling pa gani ang mga indi tumuluo nga nagatambong sa aton mga miting: “Ang Dios yara gid sa inyo.” (1 Cor. 14:23-25) Ginapakamaayo ni Jehova ang mga miting paagi sa iya balaan nga espiritu kag ginatuytuyan niya ang programa sang pagtudlo sang Kasulatan. Gani kon yara kita sa mga miting, nagapamati kita kay Jehova kag mabatyagan naton ang iya mahigugmaon nga pag-atipan. Sa amo, nagasuod kita sa iya.
14 Si Jesus nagsiling: “Kon diin may duha ukon tatlo nga nagatipon sa akon ngalan, yara ako sa tunga nila.” (Mat. 18:20) Ang prinsipio sa ginsiling ni Jesus naaplikar man sa aton mga miting. Bilang ulo sang kongregasyon, ang Cristo “nagalakat sa tunga” sang mga kongregasyon sang katawhan sang Dios. (Bug. 1:20–2:1) Hunahunaa ini! Si Jehova kag si Jesus gid mismo ang nagapabakod sa aton sa Cristianong mga miting. Ano sa banta mo ang ginabatyag ni Jehova kon makita niya nga gusto gid naton mangin suod sa iya kag sa iya Anak?
15. Paano ginapakita sang aton pagtambong sa mga miting nga gusto naton tumanon ang Dios?
15 Ginapakita sang aton pagtambong sa mga miting nga ginasakdag naton ang pagkasoberano sang Dios. Ginsugo kita ni Jehova nga magtambong sa mga miting, pero wala niya kita ginapilit. (Isa. 43:23) Gani, nagadepende sa aton kon paano naton ipakita ang aton gugma kay Jehova kag ang aton pagsakdag sa iya paggahom. (Roma 6:17) Halimbawa, mahimo kita paobrahon sang aton amo bisan sa tion sang mga miting, gani indi na kita regular nga makatambong. Mahimo man kita pamatukan sang gobierno paagi sa pagpahog nga multahan kita, prisuhon, ukon silutan sing grabe pa gani kon magtipon kita para magsimba. Ukon basi masulay kita nga unahon ang kalingawan sangsa pagtambong sa miting. Sa sini nga mga sitwasyon, dapat kita magpili: Sin-o ang aton tumanon? (Binu. 5:29) Mapasadya naton ang tagipusuon ni Jehova kon sakdagon naton ang iya pagkasoberano.—Hulu. 27:11.
PADAYON NGA MAG-UKOD SA PAGTIPON SING TINGOB
16, 17. (a) Paano naton nahibaluan nga importante gid sa mga Cristiano sang unang siglo ang mga miting? (b) Paano gintamod ni Utod George Gangas ang Cristianong mga miting?
16 Wala nagtipon ang mga Cristiano sang una sa malip-ot lamang nga tion pagkatapos sang makatilingala nga milagro sang Pentecostes 33 C.E. “Padayon sila nga nag-ukod sa pagtuon sang mga ginatudlo sang mga apostoles, sa pagpakig-upod.” (Binu. 2:42) Ang Griego nga tinaga nga ginbadbad “nag-ukod” nagakahulugan sing pagbatas ukon pagpadayon nga may pagpanikasog. Mabudlay para sa mga Cristiano sang una ang pagtambong sa mga miting bangod sang paggahom sang Roma kag pagpamatok sang mga lider sang relihion sang mga Judiyo. Pero, padayon sila nga nagtipon.
17 Ginaapresyar man sang mga alagad ni Jehova subong ang Cristianong mga miting. Si George Gangas, nga miembro anay sang Nagadumala nga Hubon sing sobra 22 ka tuig, nagsiling: “Para sa akon, makalilipay gid kag makapalig-on ang pagtipon upod sa mga kauturan. Gusto ko nga una nga mag-abot sa Kingdom Hall, kag ulihi nga magpauli, kon posible. Nalipay gid ako kon nagapakighambal sa katawhan sang Dios. Kon kaupod ko sila, daw kaupod ko ang akon pamilya, sa isa ka espirituwal nga paraiso.” Nagsiling pa sia: “Pareho sa kompas nga pirme natuon sa aminhan, pirme ko man ginahunahuna kag ginahandum ang pagtambong sa mga miting.”
18. Ano ang imo pagtamod sa aton mga miting, kag ano ang determinado mo nga himuon?
18 Amo man bala sina ang imo pagtamod sa aton pagtilipon para simbahon si Jehova? Gani, mangin determinado nga magbatas kag panikasugi nga makatambong ka sing regular sa mga miting. Sa amo, nagaugyon ka kay Hari David, nga nagsiling: “Ginahigugma ko, O Jehova, ang balay nga imo ginapuy-an.”—Sal. 26:8.
^ [1] (parapo 3) Indi makatambong sing regular ang pila naton ka kauturan bangod sang mga kahimtangan nga wala sila sing mahimo, pareho sang malala nga balatian. Makasalig sila nga nahangpan gid ni Jehova ang ila sitwasyon kag ginaapresyar gid niya ang ila masarangan sa pagsimba sa iya. Mahimo sila mabuligan sang mga gulang nga makabenepisyo sa espirituwal nga mga programa, ayhan makapamati sila paagi sa telepono ukon paagi sa pagrekord sa mga miting.
^ [2] (parapo 3) Tan-awa ang kahon nga “Mga Rason sa Pagtambong sa mga Miting.”


text:
Kinahanglang biyaan ang tanan natong sala, gamay o dako, alang sa ganti nga kinabuhing dayon sa Amahan.
Ang Manluluwas nangutana sa Iyang mga tinun-an: “Unsa May Ikahatag sa Tawo nga Arang Ikabawi Niya sa Iyang Kinabuhi?”1
Mao ning pangutanaha ang gitudlo sa akong amahan nga hunahunaon gayud dugay na. Sa akong pagdako, gitahasan ko sa akong ginikanan og buhaton diha sa balay ug gibayaran ko sa pagtrabaho. Gamiton nako ang kwarta nga kapin sa 50 sentabos kada semana sa pagtan-aw og sine. Kaniadto ang sine tag-25 sentabos alang sa nag-edad og 11. Mabinlan ko og 25 sentabos alang sa candy, nga tag-5 sentabos ang buok. Sine unya duna pay lima ka candy! Wala nay makalabaw pa niini.
Maayo ra ang tanan hangtud nag-12 na ko. Milinya ko usa ka hapon niana, akong naamguhan nga ang bayad sa 12 anyos tag-35 sentabos na, buot pasabut tulo na lang ka candy. Dili pa andam niana nga pagkunhod, mirason ko, “Pareho ra gihapon akong tan-awon kay sa miaging semana.” Mitikang ko ug nangayo og tag 25 sentabos nga tiket. Wa mokihol ang cashier, ug nakapalit ko sa naandang lima ka candy imbis tulo na lang unta.
Nakabilib sa akong nahimo, midali dayon kog uli aron sultihan si papa sa dako nakong puntos. Dihang gisulti nako ang tanan, wala siya motingog. Sa nahuman na ko, gitan-aw ko niya ug miingon, “Anak, ibaligya ba nimo ang imong kalag sa usa ka sinsilyo?” Midulot ang pulong sa akong kasingkasing nga 12 anyos. Leksyon kadto nga dili nako hikalimtan.
Mga tuig human adto gihatag nako ang samang pangutana sa dili kaayo aktibo nga Melchizedek Priesthood. Maayo siya nga tawo nga nahigugma sa iyang pamilya. Siya, dugay na kaayong wala magsimba. Duna siyang mga anak nga may talento nga midula sa elite travel sports team nga magpraktis ug magdula ma-Dominggo. Ang team daghan og daog sa national championship. Busa, gipahinumduman nako siya nga isip usa ka priesthood, gisaad nga kon palamboon niya ang panumpa ug pakigsaad sa priesthood, madawat niya “ang tanan nga iya sa [atong] Amahan.”2 Dayon nangutana ko, “Ang championship labaw ba og kantidad kay sa tanan nga iya sa Amahan?” Hinay siyang mitubag, “may punto ka” dayon miiskedyul siya og oras nga mobisita sa bishop.
Karon dali ra tang madani sa kalibutanong butang—bisan og maayo ang intensyon. Ang tuyo sa kalibutan mao ang pagpugos nga “[motan-aw] ka lapas sa tumong.”3 Bag-o lang may nangutana, “Ang usa ka yarok problema ba?” Mailhan ba ninyo nga pangutana kana sa kaaway? Si Cain nangutana, “Kinsa ang Ginoo nga kinahanglan ako makaila kaniya?”4 ug nawala iyang kalag. Kon mangatarungan sa gagmayng sala, midaug si Satanas. Sa usa ka botelyang gatas,5 sayop nga ngalan,6 sud-ang sinabawan,7 nahaylo ni Satanas ang katungod sa pagkapanganay.
Kon atong ikonsiderar ang sinsilyo o national-championship nga bugti sa atong kinabuhi, mahimo kitang mangatarungan, sama ni Cain, o motugyan sa kabubut-on sa Dios. Wala kini mangutana kon kita naghimo ba sa mga butang nga angayang korhian, kay kana kanunay man. Kondili, ang pangutana mao ni, kita ba “mouk-ok” o “mohuman” sa tawag sa paghimo sa kabubut-on sa Amahan?8
Kalipay sa Ginoo ang atong pagkamatarung apan naghangyo nato sa padayong paghinulsol ug kamatugtanon. Sa Biblia atong mabasa nga ang tighupot sa sugo, ang adunahang batan-on miadto sa Manluluwas ug nangutana unsay gikinahanglan alang sa kinabuhing dayon. Milakaw siyang nagsubo sa pag-ingon sa Manluluwas, “Kulang kag usa ka butang: … ibaligya ang imong tanang butang.”9
Ug, laing adunahan usab apan kalibutanong tawo, hari sa Lamanite, amahan ni Lamoni, ang may samang pangutana kabahin sa kinabuhing dayon, miingon: “Unsa ang akong buhaton nga ako mahimo nga matawo sa Dios, nakaangkon niining dautan nga espiritu nga malangkat gikan sa akong dughan, ug makadawat sa iyang Espiritu[?] … ako mobiya sa akong gingharian, aron ako mahimo nga makadawat niining dako nga hingpit nga kalipay.”10
Nahinumdom ba mo sa tubag sa Ginoo sa hari pinaagi sa Iyang sulugoong si Aaron? “Kon ikaw maghinulsol sa tanan nimo nga mga sala, ug moyukbo sa atubangan sa Dios, ug motawag sa iyang ngalan sa hugot nga pagtuo, matuohon nga ikaw makadawat, niana ikaw makadawat sa paglaum diin ikaw nagtinguha.”11
Dihang nasabtan sa hari ang gikinahanglang sakripisyo, nagpaubos siya ug mihapa ug nag-ampo, “O Dios, … ug ako mobiya sa tanan kong mga sala aron makaila kanimo.”12
Mao ni ang balus nga gipangayo kanato sa Manluluwas: Kinahanglang biyaan ang tanan natong sala, gamay o dako, alang sa ganti nga kinabuhing dayon sa Amahan. Kalimtan ang pagpangatarungan, mga rason, mga pagdepensa, pag-unya-unya, pagpakaaron-ingnon, garbo, mahukmanong hunahuna, ug paghimog butang sa kaugalingong pagbuot. Magpalayo kita sa tanang kalibutanon ug dalhon kanato ang hitsura sa Dios diha sa atong panagway.13
Mga kaigsoonan hinumdumi, nga kini nga sugo dili lang paglikay sa paghimo og dautan. Sa naglihok nga kaaway kita usab kinahanglang dili “maghunahuna sa paglingkod.”14 Ang pagdala sa panagway sa Dios mao ang pagserbisyo sa uban. Dunay mga sala nga tinuyo dunay mga sala kay wala buhata ang angay, buntugon nato kana.
Samtang presidente sa misyon ko sa Africa, natudloan ko niining talagsaong kamatuoran. Padulong ko sa miting dihang nakita nako ang batang lalaki, nga naghilak og maayo sa daplin sa karsada. May tingog miingon nako nga, “Hunong ug tabangi siya.” Sa pagkadungog gayud nako, kalit nangatarungan ko: “Ayaw paghunong. Ma-late ka. Presiding officer ka ug dili mahimong ma-late.”
Pag-abut nako sa meetinghouse, mao gihapon ang tingog nga akong nadungog: “lakaw ug tabangi ang batang lalaki.” Gihatag nako sa usa ka miyembro nga si Afasi ang yawe sa kotse ug gipakuha nako ang bata. Mga 20 minutos, may mipikpik sa akong abaga. Ang bata naa na sa gawas.
Mga 10 anyos ang iyang pangidaron. Among nahibaloan nga patay na iyang papa ug iyang mama napriso. Nagpuyo siya sa mga eskwater sa Accra nga may moatiman, mopakaon ug mohatag og katulgan. Agi og bayad, maglibod siya og buwad sa kadalanan. Apan human sa pagpamaligya, dihang gikuot iyang bulsa, duna diay kini buslot. Nawala tanan niyang halin. Si Afasi ug ako nahibalo nga kon mouli siyang walay kwarta, ingnon siyang bakakon, tingali bunalan, ug dayon bugawon ngadto sa karsada. Panahon kadto sa iyang kabalaka dihang siya akong nakita. Among gihupay ang iyang kahadlok, giilisan ang nawala, ug gibalik sa iyang tig-atiman.
Pag-uli nako nianang gabii, nakakat-on ko og duha ka talagsaong kamatuoran. Una, nasayud ko sama kaniadto nga ang Dios naghunahuna kada usa nato ug dili gayud mobiya nato; ug ikaduha, nga kita kinahanglang maminaw sa tingog sa Espiritu nga naa nato ug moadto “bisan asa kita paadtoon”15 bisan pa sa atong kahadlok o bisan unsa nga kalisud.
Usa ka adlaw nangutana ang mga tinun-an sa Manluluwas kinsa ang dako sa gingharian sa langit: Giingnan sila nga makabig, magpaubos, ug magmasinugtanon sama sa bata. Miingon siya, “Ang anak sa Tawo mianhi sa pagluwas sa nawala.”16 Niana nga pulong, Iyang giklaro ang atong misyon. Kinahanglan kitang moluwas—sa nawala, sa ulahi, ug sa pinakaubos. Dili igo ang paglikay sa sala; kinahanglan kitang “mopas-an sa iyang krus”17 ug “matinguhaon nga moapil,”18 sa pagtabang nga makabig ang uban. Uban sa kalooy ug gugma atong gigakos ang nawala,19 manubag sa hilak sa mga ilo nga nalisang, sa mga pangamuyo sa nangitngitan ug nasubo,20 ug mga tawag sa kasakit sa pamilyang nanginahanglan. “ Wala kinahanglana ni Satanas nga mapareho ni Cain o ni Judas … ,” miingon si Elder Neal A. Maxwell. “Gikinahanglan lamang niya ang pag-agni og tawo … nga moingon nga walay kabilinggan.”21
Human sa bag-o lang nga komperensya sa stake usa ka tin-edyer miduol nako ug nangutana, “Gihigugma ba ako sa Dios?” Hinaut nga ang atong mga kinabuhi nagmatuod nga ang Dios dili mobiya nato.
Sa pangutana nga, “Unsa may ikahatag sa tawo nga arang ikabawi niya sa iyang kinabuhi? ” Gusto ni Satanas nga ibaylo ang atong kinabuhi sa candy ug mga championship niining kalibutan. Nanawag ang Manluluwas, nga walay bayad, sa pagbaylo sa atong sala, modala kanato sa Iyang panagway, ug isulod sa kasingkasing sa atong matabangan. Tungod niini unta madawat nato ang tanan nga iya sa Dios, nga mas dako kay sa gitipon nga bahandi sa yuta.22 Mahunahuna ba ninyo?
Sa pag-adto sa Nicaragua bag-o lang, nakakita ko og plake sa balay sa pamilya nga among gibisitahan. Nag-ingon, “Ang akong pagpamatuod pinakabililhon nako nga kabtangan.” Mao usab kanako. Ang akong pagpamatuod maoy akong bahandi, ug sa kaligdong sa akong kasingkasing, ibilin ko ang akong pagsaksi nga kini ang tinuod nga Simbahan sa Dios, nga ang Manluluwas nangulo niini pinaagi sa Iyang propeta. Sa pangalan ni Jesukristo, amen.
Ipakita ang mga Pakisayran
-
1. Mateo 16:26.
-
-
3. Jacob 4:14.
-
4. Moises 5:16.
-
5. Usa ka botelyang gatas nga daghan og cream maoy hinungdan sa lalis sa asawa ni Thomas B. Marsh ug ni Mrs. Harris, kinsa nagkasabut nga tipunon nila ang sangkap ug maghimo og keso. Dihang mireklamo si Mrs. Harris nga wala iapil ni Mrs. Marsh ang cream uban sa gatas ug gitago kini, mireklamo si Mrs. Harris, ug nag-away sila. Si Thomas Marsh midala sa nahitabo ngadto sa bishop, kinsa mipabor kang Mrs. Harris. Gikan ko sa bishop sa high council sa Unang Kapangulohan, tanan nagkasabut nga si Mrs. Marsh ang sayop. Nagmugna kini og babag kang Thomas Marsh ug sa mga Kaigsoonan. Human niana, mipamatuod si Thomas Marsh ngadto sa Missourian magistrate nga ang Mormons kontra sa estado sa Missouri. (Tan-awa sa George A. Smith, “Discourse,” Deseret News, Abr. 16, 1856, 44.)
-
6. Dihang si Propeta Joseph Smith mi-isyu sa tawag ni Simonds Ryder sa pagkamisyonaryo, si Ryder nakamatikod nga ang spelling sa gisulat nga pagpadayag “Rider”. Nasilo siya, hinungdan sa iyang pag-apostasiya ug miapil sa pagbutang og alkitran og balahibo sa propeta. Wala mahibalo si Ryder nga kasagaran idikta ra ni Joseph Smith ang mga pagpadayag ngadto sa iyang mga eskriba ug walay labut sa spelling. (Tan-awa sa Milton V. Backman Jr., The Heavens Resound: A History of the Latter-day Saints in Ohio, 1830–1838 [1983], 93–94; Donald Q. Cannon and Lyndon W. Cook, eds., Far West Record: Minutes of The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, 1830–1844 [1983], 286.)
-
7. Sa Genesis 25 nakakat-on ta nga si Esau mibaligya sa iyang katungod sa pagkapanganay ngadto kang Jacob bugti sa “sud-ang sinabawan” (pan ug sabaw sa utan) (bersikulo 34).
-
8. Tan-awa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 19:18–19.
-
9. Tan-awa sa Marcos 10:21–22.
-
10. Alma 22:15.
-
11. Alma 22:16.
-
12. Alma 22:18.
-
13. Tan-awa sa Alma 5:14–19.
-
14. Alma 60:7.
-
15. Marcos 1:18.
-
16. Mateo 18:11.
-
17. Jacob 1:8.
-
-
19. Tan-awa sa Lucas 15:11–32.
-
20. Tan-awa sa Joseph Smith—Kasaysayan 1:15–16.
-
21. Neal A. Maxwell, Deposition of a Disciple (1976), 88.
-
22. Tan-awa sa Doktrina ug mga Pakigsaad 19:38.