text:
MAGMATA! NOBIEMBRE 2013
Talaksan sa Moral nga Makabulig Gid sa Imo
Ginaimpluwensiahan sang talaksan sa moral ang aton mga prioridad, kaangtanan, kag mga ginatudlo sa kabataan. May apat ka halimbawa sa Biblia nga makabulig gid sa imo.
Pagbantay sa Kalibutan
Mga topiko: Buhis sa simbahan sa Germany, ang epekto sang pagdayaw sa utok, kag ang pagdamo sang mga tawo nga nagapangangkon nga “wala sing relihion.”
Paano Mo Istoryahon ang Imo Tin-edyer Parte sa Sexting?
Indi paghulata nga himuon sang imo bata ang sexting. Istoryahi ninyo ang katalagman sini.
Talaksan sa Moral nga Makabulig Gid sa Imo
Kinaandan na nga pagtamod ang, ‘Kon sa pamatyag mo maayo, himua ini. Sunda ang imo tagipusuon.’ Maalamon bala ina nga panghunahuna? Hibalua kon ano ang mga talaksan nga ginatudlo sang Biblia nga masaligan mo gid.
Ginpaathag sang Classical Pianist ang Iya Pagtuo
Ang musika mismo ang nagkumbinsi sa sining atiesta anay nga magpati sa Manunuga. Ngaa nagpati sia nga ang Biblia naghalin sa Dios?
Paano Malandas ang Kabudlayan sang Pagmenopos?
Kon mahangpan mo kag sang imo pamilya ang parte sa pagmenopos, mas maatubang ninyo ini sing madinalag-on.
Mag-asawa
Hibalua kon paano makabulig sa mag-asawa ang ginhatag sang Dios nga papel sa ila agod mangin madinalag-on kag malipayon.
May Ara Ka Bala sing “Dalayon nga Piesta”?
Bisan pa may mga problema, hibalua kon paano ka makapokus sa positibo kag mangin malipayon.
Dugang pa nga Online nga mga Artikulo
Obsessed Bala Ako sa Akon Hitsura?
Kon may nalaw-ayan ka sa imo hitsura, paano mangin balanse ang imo pagtamod sa imo kaugalingon?
Ano ang Himuon Ko Kon May Problema Ako sa Panglawas?—Bahin 1
Ginsugid sang apat ka pamatan-on kon ano ang nakabulig sa ila nga maatubang ang ila problema sa panglawas kag kon paano sila nakapabilin nga positibo.
Ngaa Ginapilasan Ko ang Akon Kaugalingon?
Ang paghalit sa kaugalingon problema sang madamo nga pamatan-on. Kon amo sini ang imo problema, paano ka mabuligan?
Ang Ginasiling sang mga Pamatan-on Parte sa Pagpabuyanbuyan
Pamatii ang ginasiling sang iban parte sa indi maayo nga resulta sang pagpabuyanbuyan kag sa mga benepisyo sang maalamon nga paggamit sang imo tion.
Ginluwas ni Jose ang mga Tawo
I-download ini nga komiks kag basaha ang parte kay Jose, nga gingamit sang Dios para luwason ang bilog nga pungsod.


c: text/html

text:
Nahibalo Ka Ba?
Nganong ang pagpatay sa mga kriminal naglakip sa pagbali sa ilang bitiis?
Bahin sa pagpatay kang Jesus ug sa duha ka kriminal diha sa estaka sa pagsakit, ang Ebanghelyo nag-ingon: ‘Ang mga Hudiyo mihangyo kang Pilato nga balion ang ilang mga bitiis ug kuhaon ang mga lawas.’—Juan 19:31.
Sa balaod sa mga Hudiyo, ang lawas sa kriminal nga gibitay sa estaka human patya “kinahanglang dili magpabilin sa estaka sa tibuok gabii.” (Deuteronomio 21:22, 23) Dayag nga gipadapat usab sa mga Hudiyo kini nga balaod ngadto sa mga tawong gilansang sa mga Romano diha sa estaka. Pinaagi sa pagbali sa bitiis sa mga kriminal, mapadali ang ilang kamatayon ug malubong sila sa dili pa magsugod ang Igpapahulay pagsalop sa adlaw.
Sagad ang kamot ug tiil sa tawong gihukman ilansang diha sa estaka. Dihang ipatindog ang estaka, siya mag-antos sa grabeng kasakit kay nagbitay ang iyang lawas diha sa mga lansang. Aron makaginhawa, kinahanglang iduso niya pataas ang iyang lawas pinaagi sa iyang mga tiil nga gilansang. Pero kon gibali na ang iyang mga bitiis, dili na niya kini mahimo. Busa siya mamatay dayon tungod sa asphyxiation (kakulang sa oksiheno kay naglisod sa pagginhawa).
Giunsa paggamit ang mga lambuyog sa pagpakiggubat kaniadto?
Lambuyog ang gigamit ni David sa pagpatay kang Goliat. Dayag nga nakakat-on si David sa paggamit niini niadtong magbalantay pa siyag karnero.—1 Samuel 17:40-50.
Ang lambuyog makita diha sa mga arte sa Ehipto ug Asirya nga gikan pa sa kapanahonan sa Bibliya. Ang hinagiban dunay lapad nga panit o panapton nga isumpay sa duha ka estrap o kordon. Butangan kini sa tiglambuyog ug hamis o linginon nga bato, nga dos ngadto sa tres pulgadas (5 hangtod 7.5 cm) ang diyametro ug lagmit may gibug-aton nga 250 gramos. Dayon patuyokon niya kini paglabyog ibabaw sa iyang ulo ug buhian ang usa sa mga kordon. Maong ang bato kusog nga malagpot, ug maigo ang target.
Daghang bato sa lambuyog ang nakalotan didto sa Middle East, nga gigamit sa pagpakiggubat sa karaang panahon. Ang batid nga mga manggugubat lagmit makalambuyog ug mga bato nga may gikusgong 160 hangtod 240 kilometros kada oras. Ang mga eskolar wala magkauyon kon matumbasan sa lambuyog ang distansiya nga maabot gamit ang busogan. Apan sama sa busogan, ang lambuyog makamatay.—Maghuhukom 20:16.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bagyo sa Kagab-ihun ni Stephen Louie Checa
ang atun pagbulagay bagyo
nga nagwaswas sa kagab-ihun:
hinali lang nagdinaguub
ang akun dughan-
ang mga tinaga kang imong pagpaalam
kilat nga nagkihad kag nag sunog
kang kalinung kag katawhay
nga ginsaad kang atun mga handum
ang pangpang kang akun tagipusuon
amat-amat nga ginakabkab
kang gahagunus nga ilig kang luha
kag mga lay-un kang kahuyang
halin sa nagkalbo nga kabukidan
kang imong gintapas nga mga pangako
dulum ang akun palibot
kag gapungha ako sa kadalumun
kang tubig kag lao kang kasakit
ang karamig kang kasubu
kag hapdi kang pagsarahanun
gapanaludsud sa akun mga katul-anan
gintabunan run kang damul nga gal-um
ang kahawaan kang atun paghirupay
nagpirung run man ang mga bituon-
ginkapoy sanda sa pagpadab-ot kanimo
kang akun masubu nga kahimtangan
daad antes palidun kang wara it pasunaid nga hangin
ang nabilin nga dahon kang akun ginhawa
mahutik na kanimo ang hingapusan
nga pitik kang akun dughan-
ikaw gid lang ang makaluwas kanakun.


text:
May mga Pagsulundan Bala ang mga Saksi ni Jehova Parte sa Pagdeyt?
Nagapati ang mga Saksi ni Jehova nga ang mga prinsipio kag mga sugo sa Biblia makabulig sa aton nga maghimo sing mga desisyon nga makapalipay sa Dios kag makapaayo sa aton. (Isaias 48:17, 18) Indi kami ang naghimo sini nga mga prinsipio kag mga sugo, pero ginaaplikar namon ini. Binagbinaga kon paano naangot ang pila sini sa pagdeyt. *
Ang pag-asawahay isa ka permanente nga pag-updanay. (Mateo 19:6) Ginakabig sang mga Saksi ni Jehova ang pagdeyt nga isa ka tikang sa pag-asawahay, gani para sa amon serioso ini nga butang.
Ang pagdeyt para lang sa mga ara na sa husto nga edad nga mangasawa ukon mamana. “Indi na [sila] tuman kabata,” ukon naglampas na sa edad nga ang seksuwal nga handum mabaskog gid.
—1 Corinto 7: 36.
Ang mga nagadeyt dapat hilway nga mangasawa ukon mamana. Ang iban nga legal nga nagdiborsio indi hilway nga mangasawa ukon mamana sa pagtamod sang Dios, kay suno sa iya talaksan, ang lamang nga basihan sang pagdiborsio amo ang seksuwal nga imoralidad.
—Mateo 19:9.
Ginasugo ang mga Cristiano nga gusto mangasawa ukon mamana nga pilion lang ang pareho nila sing pagtuluuhan. (1 Corinto 7:
39) Para sa mga Saksi ni Jehova, ini nga sugo wala nagapatuhoy sa isa ka tawo nga nagarespeto lang sang amon mga pagtuluuhan kundi sa isa nga nagapati kag nagatuman sini bilang bawtismado nga Saksi. (2 Corinto 6: 14) Pirme ginatudluan sang Dios ang iya mga sumilimba nga mangasawa ukon mamana lamang sang may pareho nila sing pagtuluuhan. (Genesis 24:3; Malaquias 2: 11) Mapuslanon man ini nga sugo, subong sang napamatud-an sang mga research. *
Dapat tumanon sang mga kabataan ang ila mga ginikanan. (Hulubaton 1:8; Colosas 3:
20) Ang mga kabataan nga ara pa sa poder sang ila mga ginikanan dapat magtuman sa desisyon sang ila mga ginikanan parte sa pagdeyt. Mahimo malakip sa sini ang edad kon san-o puede makigdeyt ang ila bata kag kon ano ang puede kag indi puede nila himuon.
Personal nga makapili ang mga Saksi kon san-o sila makigdeyt kag kon kay sin-o, base sa mga ginapatuman sang Kasulatan. Nahisanto ini sa prinsipio nga, “Ang kada isa magadala sang iya kaugalingon nga lulan sang responsibilidad.” (Galacia 6:5, footnote) Pero kon parte sa pagdeyt, madamo ang maalamon nga nagapangayo sing laygay sa hamtong nga mga Saksi nga gusto gid makabulig sa ila.
—Hulubaton 1:5.
Madamo sa kinaandan nga ginahimo sang mga nagadeyt ang serioso nga sala. Halimbawa, nagasugo ang Biblia nga likawan ang seksuwal nga imoralidad. Wala lang ini nagapatuhoy sa pagpakig-sex kundi sa iban pa nga mahigko nga buhat nga ginahimo sang indi mag-asawa, pareho sang paghimas sang kinatawo sang isa ukon paghimo sing oral ukon anal sex. (1 Corinto 6:
9- 11) Bisan ang mga buhat sang mga wala pa makasal nga nagapasilabo sang balatyagon kag wala pa naglab-ot sa seksuwal nga imoralidad, “kahigkuan” gihapon kag makapaakig sa Dios. (Galacia 5: 19- 21) Ang mga pag-istoryahanay parte sa imoral nga mga butang nga nagalakip sang “paghambal sing binastos” ginapakamalaut man sang Biblia. —Colosas 3:8.
Ang tagipusuon, ukon ang nasulod nga pagkatawo, madaya. (Jeremias 17:9) Puede sini pahulagon ang isa nga maghimo sing butang nga nahibaluan niya nga sala. Para ang mga nagadeyt indi madaya sang ila tagipusuon, dapat nila likawan nga magsilahanon lang sa mga sitwasyon nga mahimo sila matentar. Mahimo sila mag-upod sa grupo ukon mag-upod sang hamtong nga tsaperon. (Hulubaton 28:26) Ang indi minyo nga mga Cristiano nga nagapangita sing palangasaw-on ukon pamanahon nakahibalo nga delikado ang pagpakigdeyt paagi sa internet, ilabi na ang pagpakigsuod sa tawo nga indi pa gid nila kilala.
—Salmo 26:4.
^ par. 2 Ang pagpakigdeyt bahin na sang pila ka kultura, pero sa iban indi. Ang Biblia wala nagasiling nga kinahanglan gid nga magdeyt ukon amo lamang ini ang paagi para makapangasawa ukon makapamana.
^ par. 6 Halimbawa, ang artikulo sa dyurnal nga Marriage & Family Review nagsiling nga “ang tatlo ka masaligan nga pagtuon parte sa nagadugay nga mga pag-asawahay nagapakita nga ang pareho nga relihion, pagtuluuhan, kag mga pagpati importante gid para magdugay ang pag-asawahay (25-
Magtuon sing Dugang Pa
Handa Na Bala Ako Magdeyt?
Binagbinaga ang apat ka pamangkot nga makabulig sa imo nga mahibaluan kon bala handa ka na magdeyt.


text:
1 Timoteo 5Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
Ang mga Responsibilidad sang mga Nagatuo sa Dios
5 Indi mo paghambalan sang masakit ang tigulang nga mga lalaki kundi laygayan mo sila pareho nga imo amay. Trataron mo ang bataon pa nga mga lalaki pareho nga imo mga utod, 2 kag ang tigulang nga mga babayi pareho nga imo iloy. Trataron mo man ang bataon pa nga mga babayi pareho nga imo mga utod, nga wala gid sing malain nga ihambal ang mga tawo sa imo.
3 Tahuron mo kag buligan ang mga balo nga babayi nga wala na gid sing may ginasaligan. 4 Pero kon ang balo may mga bata ukon mga apo, ini sila ang dapat nga mag-atipan sa iya. Kay kon sila diosnon, ang premiro nila nga obligasyon amo ang pagbalos kag pag-atipan sang ila mga katigulangan. Kay ini nagahatag sang kalipay sa Dios. 5 Ang balo nga babayi nga wala na gid sing may ginasaligan nagasalig na lang gid sa Dios. Adlaw-gab-i nagapangamuyo siya kag nagapangayo bulig sa Dios. 6 Pero ang balo nga babayi nga nagapagusto sa kalibutanon nga pagpangalipay patay na sa panulok sang Dios bisan buhi pa siya. 7 Ipatuman mo sa mga tumuluo ini nga mga butang agod wala sing may ihambal nga malain kontra sa ila. 8 Ang bisan sin-o nga tumuluo nga wala nagaatipan sa iya mga paryente, labi na gid sa iya pamilya, nagapakilala lang nga ginabaliwala niya ang iya pagtuo sa Dios, kag mas malain pa siya sang sa indi tumuluo.
9 Dapat buligan ninyo ang mga balo nga babayi nga nagaedad 60 paibabaw, wala nagpanginlalaki, 10 kilala nga maayo ang ila mga ginahimo, maayo ang ila pag-atipan sa ila mga anak, maabiabihon sa mga dumuluong, nagaalagad sa mga katawhan sang Dios, nagabulig sa mga nalisdan, kag mapisan maghimo sang bisan ano nga klase sang maayo nga mga buhat.
11 Pero indi ninyo pag-ilakip sa mga balo nga bululigan ang mga balo nga bataon pa. Kay kon mag-abot ang ila gusto nga magpamana liwat, mapatumbayaan nila ang pag-alagad kay Cristo. 12 Gani makasala sila tungod kay ibaliwala nila ang ila promisa nga mag-alagad na lang kay Cristo. 13 Luwas sina, magatinamad ang mga balo nga bataon pa kag magasagi na lang pamalay-balay. Kag ang malain pa gid, magakutsokutso kag magapasilabot sila sa iban, kag magaestorya sang mga butang nga indi dapat estoryahan. 14 Gani kon sa akon lang, kon amo ini ang matabo, maayo pa nga ang mga balo nga ini nga bataon pa magpamana na lang liwat kag magpamata, kag mag-atipan sang ila pamilya, agod nga wala sing ihambal ang mga tawo nga nagakontra sa aton. 15 Nagasiling ako sini tungod kay may iban nga mga balo nga nagtalikod na gani sa pagtuo kag nagsunod na kay Satanas. 16 Kon may babayi nga tumuluo nga may paryente nga mga balo, dapat siya na lang ang mag-atipan sa ila agod indi na mabug-atan ang iglesya sa pagsagod sa ila, kag maatipanan pa sang iglesya ang mga balo nga wala na gid sing may ginasaligan.
17 Kon parte sa mga manugdumala sang iglesya nga maayo ang ila pagdumala, dapat suwelduhan sila sing husto, labi na gid kon nagapangabudlay sila sa pagwali kag pagtudlo. 18 Kay nagasiling ang Kasulatan, “Indi pagbusali ang baka samtang nagalinas ini.” Kag nagasiling pa gid, “Ang manug-obra dapat hatagan sang suhol.” 19 Indi pagsapaka ang mga akusasyon kontra sa mga manugdumala, luwas kon may duha ukon tatlo ka testigo nga nagapamatuod. 20 Pero sabdunga sa atubangan sang mga tumuluo ang nagapakasala agod mahadlukan ang iban nga maghimo sang sala.
21 Sa atubangan sang Dios kag ni Cristo Jesus kag sang iya mga anghel, ginabilin ko sa imo nga tumanon mo gid ini nga mga sugo nga wala sing may ginapaburan. Kinahanglan gid nga sa tanan mo nga ginahimo, pareho ang imo pagtratar sa tanan. 22 Indi ka magdali-dali tungtong sang imo kamot sa bisan kay sin-o para maghatag sa iya sang awtoridad nga magdumala sa mga tumuluo, kundi mag-andam ka nga indi ka maumid sa mga sala sang iban. Dapat wala sing isaway sa imo sa sini nga mga butang.
23 Tungod kay permi ka lang nagamasakit, luwas sa tubig, mag-inom ka man sang diutay nga bino para sa imo tiyan.
24 May mga tawo nga bisan wala pa sila masentensyahan nahibaluan na nga daan ang ila mga sala. Pero ang iban iya ulihi na lang mahibaluan. 25 Amo man kon maayo ang aton ginahimo. May mga ginahimo kita nga maayo nga mahibaluan dayon, kag may ara man nga indi mahibaluan dayon pero sa ulihi mahibaluan gid man.


text:
TODAYS TOP NEWS WEDNESDAY DECEMBER 28, 2016
Dec 28th, 2016 by headlines
*PAL, CEBU PACIFIC IN RUSH HOUR FOR FLIGHTS REBOOKING AND REFUNDS OF TICKETS AFTER ‘TYPHOON NINA’ CANCELLATION OF FLIGHTS
*4TH BLACKOUT THIS MONTH HITS BOHOL YESTERDAY AFTER TRIPPING OF 138-KILOVOLT UBAY-CORELLA LINE
……….
*GIHAGIT NI CABINET SECRETARY LEONCIO EVASCO JR. ANG KATAWHANG BOL-ANON NGA MOHATAG OG LISTAHAN KUNG DUNAY MASAYRAN NGA MGA DAGKONG OPSIYAL SA GOBYERNO NGA NALAMBIGIT SA DROGA
*GIMANDUAN ANG MGA HEPE SA KAPULISAN SA KALUNGSURAN DINHI SA BOHOL NGA KINAHANGLAN DUNAY MGA BARANGAY SA ILANG TAGSA-TAGSA KA DAPIT NGA MADEKLARA NGA DRUG-FREE SUBAY SA PROGRAMANG BARANGAY ANTI-DRUG CLEARING OPERATION NGA SUGDAN SA UNANG BAHIN SUNOD TUIG
*SA KATAPUSAN, 11 ANG NAKONBIKTO SA KASO LABUT SA ILLEGAL NGA DROGAS SUD SA USA KA BUWAN, SUMALA SA PDEA
*SUSAMA SA UBANG AHENSIYA SA GOBYERNO, NANGANDAM ANG DPWH SA MGA KADALANAN ALANG SA UMAABOT ASEAN SUMMIT DINHI SA BOHOL
*IKATULO NALANG ANG BOHOL SA UPAT KA LALAWIGAN NGA GISUMADA SA BUHATANG REHIYONAL SA DOH SA CENTRAL VISAYAS KABAHIN SA GIDAGHANON SA MGA KASO SA DENGUE SA KARONG TUIGA, SUMALA SA PROVINCIAL HEALTH OFFICE
*GI-AWHAG SA DEPARTMENT OF TRADE AND INDUSTRY (DTI) ANG PUBLIKO NGA MAGBANTAY BATOK SA MGA TEXT SCAMS KON ILAD PINAAGI SA MGA TEXT MESSAGES
Link back to: Live Radio Recorded Broadcast Hot Topics


text:
Sila Kinabubut-ong Nagtanyag sa Ilang Kaugalingon
LAKIP sa madasigong mga Saksi nga nag-alagad sa mga dapit nga nagkinahanglag dugang magwawali sa Gingharian mao ang tagsaanong mga sister. Ang pipila kanila dugay nang nag-alagad sa laing nasod. Unsay nakatabang nila kaniadto sa pagdesisyon nga molangyaw? Unsay ilang nakat-onan sa pag-alagad sa laing nasod? Unsa nay ilang kahimtang karon? Among giinterbiyo ang pipila niining eksperyensiyadong mga sister. Kon ikaw usa ka tagsaanong sister nga gustong makigbahin sa ministeryo nga makapalipay kaayo, seguradong makabenepisyo ka sa ilang mga komento. Sa pagkatinuod, kitang tanan makabenepisyo sa pagkonsiderar sa ilang panig-ingnan.
PAGBUNTOG SA MGA PAGDUHADUHA
Nagduhaduha ka ba kon molampos ba gyod ka ingong tagsaanong payunir sa laing nasod? Si Anita, nga karon mga 75 anyos, nagduhaduha kaniadto sa iyang mga katakos. Siya nagdako sa England, diin siya nagsugod pagpayunir sa edad nga 18. “Gusto kaayo nakong magtudlo sa mga tawo bahin kang Jehova,” siya miingon, “pero wala gyod mosantop sa akong hunahuna nga makaalagad ko sa laing nasod. Wala gyod ko makatuon sukad ug langyawng pinulongan ug kombinsido ko nga dili gyod ko mahimong larino sa laing pinulongan. Mao nga nakurat ko dihang nakadawat ko ug imbitasyon sa Gilead School. Natingala ko nga ang usa ka ordinaryong tawo sama nako makadawat sa maong imbitasyon. Pero akong gihunahuna, ‘Kon para kang Jehova kaya nako ni, ako ning sulayan.’ Nahitabo kadto kapig 50 ka tuig kanhi. Sukad niadto, nag-alagad ko ingong misyonarya sa Japan.” Si Anita midugang: “Usahay, mapahiyomon kong moingon sa bata-batang mga sister, ‘Pag-empake na mo, ug uban mo nako sa labing makapalipay nga panaw!’ Malipay ko sa pag-ingon nga daghan ang misanong.”
PAGBATOG KAISOG
Daghang sister nga nag-alagad sa laing nasod ang sa sinugdan nagduhaduha sa maong desisyon. Sa unsang paagi nabatonan nila ang gikinahanglang kaisog?
“Sa nagdako ko, nangandoy kog makahuloganong kinabuhi, nga mao ang pagtabang sa uban,” matod ni Maureen, nga karon mga 65 anyos. Niadtong 20 anyos siya, mibalhin siya sa Quebec, Canada, diin gikinahanglan ang dugang mga payunir. “Sa ulahi, nakadawat kog imbitasyon sa Gilead School, pero nahadlok kong moadto sa usa ka lugar nga wala koy kaila.” Siya midugang: “Nabalaka sab kong mobiya kang Mama kinsa nag-atiman sa masakiton nakong amahan. Daghang gabii nga maghilak kong mag-ampo kang Jehova bahin ini. Dihang giingnan nako ang akong ginikanan bahin sa akong mga gikabalak-an, gidasig ko nila sa pagdawat sa maong imbitasyon. Nakita sab nako nga gitabangan sa lokal nga kongregasyon ang akong ginikanan. Pinaagi sa pagpamalandong sa pag-atiman ni Jehova, masaligon ko nga dili ko niya biyaan. Niadtong tungora, andam na ko!” Sugod niadtong 1979, si Maureen nag-alagad sa kapig 30 ka tuig ingong misyonarya sa West Africa. Karon, samtang nag-atiman sa iyang inahan sa Canada, si Maureen nag-alagad gihapon ingong espesyal payunir. Sa paghinumdom sa mga tuig nga siya nag-alagad sa laing nasod, siya miingon: “Si Jehova kanunayng nagtagana sa akong gikinahanglan sa hustong panahon.”
Si Wendy, nga mga 65 anyos na, nagsugod pagpayunir sa Australia sa tin-edyer pa. Nahinumdom siya: “Maulawon kaayo ko ug malisdan kong makig-estorya sa dili nako kaila. Pero pinaagi sa pagpayunir nakakat-on ko sa pagpakig-estorya sa tanang matang sa tawo, maong midako ang akong kompiyansa sa kaugalingon. Sa ulahi, dili na nako problema ang pagkamaulawon. Ang pagpayunir nagtudlo nako sa pagsalig kang Jehova, ug mas ganahan na kong moalagad sa laing nasod. Dugang pa, usa ka tagsaanong sister nga misyonarya kaniadto sa Japan sa kapig 30 ka tuig ang nag-imbitar nako nga mouban sa pagsangyaw sa Japan sulod sa tulo ka bulan. Ang pag-alagad uban niya naghaling sa akong tinguha nga mobalhin sa laing nasod.” Sa mga 1985, si Wendy mibalhin sa Vanuatu, usa ka gamayng nasod nga nahimutang mga 1,770 kilometros sidlakan sa Australia.
Si Wendy tua gihapon sa Vanuatu, nga karon nag-alagad sa usa ka remote translation office. “Lipay kaayo kong makita nga naporma ang mga grupo ug kongregasyon sa hilit nga mga dapit,” siya miingon. “Ang akong gamayng natampo sa buluhaton ni Jehova niining mga islaha maoy pribilehiyo nga dili mahubit sa mga pulong.”
Si Kumiko, nga karon mga 65 anyos, nag-alagad ingong regular payunir sa Japan dihang gidapit siya sa iyang kaubang payunir sa pagbalhin sa Nepal. “Balikbalik ko niyang gidapit, pero pirme kong mobalibad,” miingon si Kumiko. “Naghunahuna ko nga lisod ang pagkat-og bag-ong pinulongan ug pagpasibo sa bag-ong palibot. Problema sab kon asa ko mangitag kuwarta nga gamiton sa pagbalhin sa laing nasod. Sa mga panahon nga gihunahuna pa nako ni, naaksidente ko sa motor ug naospital. Niadtong tungora, nakahunahuna ko: ‘Kinsay nasayod kon unsa pay puwedeng mahitabo nako? Posibleng masakit ko ug di na ko makapayunir sa laing nasod. Dili ba ko makaalagad sa laing nasod bisag usa lang ka tuig?’ Sinsero kong nag-ampo kang Jehova nga tabangan ko niya sa pagdesisyon.” Human makagawas sa ospital, si Kumiko mibisita sa Nepal, ug sa ulahi siya ug ang iyang kaubang payunir mibalhin didto.
Sa paghinumdom sa iyang halos 10 ka tuig nga pag-alagad sa Nepal, si Kumiko miingon: “Ang akong mga gikabalak-an naiway, sama sa Pulang Dagat. Lipay kaayo ko sa akong desisyon sa pag-alagad diin mas dako ang panginahanglan. Sagad, dihang magsangyaw ko sa balay sa usa ka pamilya, lima o unom ka silingan ang moadto aron maminaw. Bisag ang gagmayng bata matinahorong mangayo nakog tract. Makapalipay kaayo ang pagsangyaw sa teritoryo nga daghag interesado.”
PAGSAGUBANG SA MGA HAGIT
Siyempre, nakaatubang ug mga hagit ang maisogon ug tagsaanong mga sister nga atong giinterbiyo. Sa unsang paagi sila nakasagubang?
“Sa sinugdan, nalisdan ko nga mahilayo sa akong pamilya,” miingon si Diane nga taga-Canada. Karon nga kapig 60 anyos na, misyonarya gihapon siya sa Ivory Coast (karon Côte d’Ivoire) sulod sa 20 ka tuig. “Nag-ampo ko kang Jehova nga tabangan ko niyang higugmaon ang mga tawo sa akong asaynment. Usa sa akong mga instruktor sa Gilead, si Brader Jack Redford, nagpatin-aw kanamo nga sa sinugdan mahimong mabalaka mi, makurat pa gani, sa mga kahimtang sa among asaynment, ilabina kon makita namo ang grabeng kalisod sa mga tawo. Pero siya miingon: ‘Ayawg tan-awa ang kalisod. Tan-awa ang mga tawo, ang ilang nawong ug ilang mata. Panid-i ang ilang reaksiyon dihang madungog nila ang kamatuoran sa Bibliya.’ Kanay akong gibuhat, ug panalangin gyod kadto! Samtang magsangyaw sa makapahupayng mensahe sa Gingharian, makita nako ang kalipay sa mga tawo!” Unsa pay nakatabang kang Diane sa pagpasibo sa laing nasod? “Nasuod ko sa akong mga Bible study ug nalipay kaayo kong makita nga nahimo silang matinumanong mga alagad ni Jehova. Nakabaton kog espirituwal nga pamilya sa akong asaynment
Si Anne, nga karon mga 45 anyos, nag-alagad sa usa ka nasod sa Asia diin gidili ang atong buluhaton. Siya miingon: “Sa daghang tuig nga pag-alagad sa lainlaing dapit sa laing nasod, nakauban nakog puyo ang mga sister nga lahi kaayog kagikan ug kinaiya. Usahay, moresulta kanag dili pagsinabtanay ug kahiubos. Dihang mahitabo kana, mas makigsuod ko sa mga kauban nako sa balay aron mas masabtan nako ang ilang kultura. Naningkamot sab ko nga mahimong mas mahigugmaon ug makataronganon kanila. Nalipay ko nga nagbunga ang akong mga paningkamot. Miresulta kinig suod ug dumalayong mga panaghigalaay nga nakatabang nako sa paglahutay sa akong asaynment.”
Niadtong 1993, si Ute, nga taga-Germany ug karon kapig 50 anyos, naasayn ingong misyonarya sa Madagascar. Siya miingon: “Sa sinugdan, nalisdan ko sa pagkat-on sa lokal nga pinulongan, sa pagpasibo sa init nga klima, ug sa pagsagubang sa malarya, amoeba, ug bitok. Pero nakadawat kog daghang tabang. Ang mga sister sa maong dapit, ilang mga anak, ug ang akong mga Bible study mapailobong mitabang nako nga malarino sa pinulongan. Dihang nasakit ko, giatiman ko sa akong kaubang misyonarya. Pero labaw sa tanan, gitabangan ko ni Jehova. Kanunay nakong iampo kaniya ang akong mga kabalaka. Dayon mapailobon kong maghulat
DAGAYANG GIPANALANGINAN
Sama sa ubang need-greater, ang tagsaanong mga sister nga namalhin sa laing nasod sagad moingon nga ang maong pag-alagad nakahatag ug kaayohan sa ilang kinabuhi. Unsa ang pipila sa mga panalangin nga ilang nadawat?
Si Heidi, nga taga-Germany, ug karon kapig 70 anyos, nag-alagad ingong misyonarya sa Ivory Coast (karon Côte d’Ivoire) sukad sa 1968. “Ang nakapalipay pag-ayo nako,” siya miingon, “mao ang pagkakita nga ang akong espirituwal nga mga anak ‘nagpadayon sa paglakaw diha sa kamatuoran.’ Ang pipila sa akong mga Bible study kaniadto mga payunir ug ansiyano na karon. Daghan kanila ang motawag nakog Mama o Lola. Usa sa maong mga ansiyano, uban sa iyang asawa ug mga anak, nag-isip nako ingong bahin sa ilang pamilya. Busa gihatagan ko ni Jehova ug anak, umagad nga babaye, ug tulo ka apo.”
Si Karen, nga taga-Canada, ug karon kapin nag 70 anyos, nag-alagad sa kapig 20 ka tuig sa West Africa. Siya miingon: “Ang pagkinabuhi ingong misyonarya nagtudlo nako nga mahimong mas masakripisyohon, mahigugmaon, ug mapailobon. Dugang pa, ang pag-alagad uban sa mga igsoon nga lainlaig nasyonalidad nakatabang nako nga mahimong mas masinaboton. Nakat-onan nako nga dunay daghang paagi sa pagbuhat sa mga butang. Ug panalangin gyod ang pagbatog suod nga mga higala sa lainlaing nasod! Bisag nausab ang among kinabuhi ug mga asaynment, managhigala gihapon mi.”
Si Margaret, nga taga-England, ug karon mag-80 anyos na, nag-alagad ingong misyonarya sa Laos. Siya miingon: “Ang pag-alagad sa laing nasod nakatabang nako nga makita kon sa unsang paagi si Jehova nagkabig sa mga tawong lainlaig rasa ug kagikan ngadto sa iyang organisasyon. Ang maong kasinatian nagpalig-on pag-ayo sa akong pagtuo. Tungod niini, masaligon kaayo ko nga si Jehova nagagiya sa iyang organisasyon ug nga matuman ang iyang katuyoan.”
Oo, ang tagsaanong mga sister nga nag-alagad sa laing nasod nakahimo ug maayo kaayong rekord sa pag-alagad. Takos gyod silang komendahan. (Maghu. 11:40) Nagkadaghan usab sila. (Sal. 68:11) Makahimo ka bag kausaban sa imong kinabuhi ug masundog ang panig-ingnan sa madasigong mga sister nga giinterbiyo niining artikuloha? Kon mao, seguradong imong matilawan ug makita “nga si Jehova maayo.”


text:
KAPITULO 69
Ang Ila Amay—Si Abraham Ukon ang Yawa?
NAGAPANGANGKON ANG MGA JUDIYO NGA AMAY NILA SI ABRAHAM
WALA PA MATAWO SI ABRAHAM, NAGAKABUHI NA SI JESUS
Samtang yara sa Jerusalem para sa Kapiestahan sang mga Tabernakulo (ukon, mga Payagpayag), padayon gihapon si Jesus sa pagpanudlo sang importante nga mga kamatuoran. Ang pila ka Judiyo nga nagapamati bag-o lang nagsiling sa iya: “Mga kaliwat kami ni Abraham kag wala pa gid sing nakaulipon sa amon.” Si Jesus nagsabat: “Nahibaluan ko nga mga kaliwat kamo ni Abraham. Apang nagatinguha kamo sa pagpatay sa akon, bangod wala ninyo ginabaton ang akon ginatudlo. Ginahambal ko ang mga butang nga nakita ko samtang kaupod ako sang akon Amay, gani ginahimo ninyo ang mga butang nga nabatian ninyo sa inyo amay.”—Juan 8:33, 37, 38.
Simple ang punto ni Jesus: Lain ang iya Amay sa ila amay. Bangod wala mahangpan sang mga Judiyo ang ginasiling ni Jesus, ginsulit nila ang ila pangangkon: “Ang amon amay amo si Abraham.” (Juan 8:39; Isaias 41:8) Kaliwat gid man niya sila. Gani abi nila pareho sila sang pagtuo sang abyan sang Dios nga si Abraham.
Pero makapakibot ang sabat ni Jesus: “Kon kamo mga anak ni Abraham, ginahimo ninyo ang mga buluhaton ni Abraham.” Ginailog gid sang matuod nga anak ang iya amay. “Apang karon nagatinguha kamo sa pagpatay sa akon,” siling pa ni Jesus, “ako nga nagsugid sa inyo sang kamatuoran nga nabatian ko sa Dios. Wala ini ginhimo ni Abraham.” Nian nagsiling si Jesus sing makalilibog: “Ginahimo ninyo ang mga buluhaton sang inyo amay.”—Juan 8:39-41.
Wala gihapon mahangpan sang mga Judiyo ang ginapatuhuyan ni Jesus. Nangangkon sila nga legal sila nga mga anak: “Wala kami mabun-ag bangod sa imoralidad; isa lang ang amon Amay, ang Dios.” Pero ang Dios gid bala ang ila Amay? “Kon ang Dios amo ang inyo Amay,” siling ni Jesus, “kuntani higugmaon ninyo ako, kay ako halin sa Dios kag paagi sa iya yari ako. Wala ako magkari sa akon kaugalingon lang nga luyag, kundi ginpadala Niya ako.” Namangkot si Jesus kag ginsabat ini: “Ngaa indi kamo makahangop sa akon ginahambal? Bangod indi ninyo luyag magpamati sa akon ginatudlo.”—Juan 8:41-43.
Gintinguhaan ni Jesus nga ipakita kon ano ang matabo sa mga nagasikway sa iya. Pero prangka sia nga nagsiling: “Halin kamo sa inyo amay nga Yawa, kag luyag ninyo himuon ang mga handum sang inyo amay.” Ano ang kinaiya sang ila amay? Maathag sia nga ginpakilala ni Jesus: “Manugpatay sia sing tawo sugod sang nagbinutig sia tuhoy sa Dios, kag wala sia magpabilin sa kamatuoran.” Nagsiling pa si Jesus: “Ang isa nga halin sa Dios nagapamati sa ginahambal sang Dios. Wala kamo nagapamati, bangod indi kamo halin sa Dios.”—Juan 8:44, 47.
Naakig ang mga Judiyo sa sining pagpakamalaut, gani nagsabat sila: “Indi bala husto ang amon ginasiling, ‘Samaritano ka kag may demonyo’?” Paagi sa pagtawag kay Jesus nga “Samaritano,” ginpabutyag nila ang ila kaakig kay Jesus. Pero wala ini ginsapak ni Jesus kag nagsiling sia: “Wala ako sing demonyo, kundi ginapadunggan ko ang akon Amay. Apang kamo wala nagapadungog sa akon.” Serioso ini nga butang subong sang ginapakita sang makapakibot nga saad ni Jesus: “Kon ang bisan sin-o magtuman sang akon ginatudlo, indi gid sia mapatay.” Indi niya buot silingon nga indi na mapatay ang mga apostoles kag ang iban nga nagasunod sa iya. Sa baylo, indi gid nila maagom ang dayon nga kalaglagan, ang “ikaduha nga kamatayon,” nga wala na sing paglaum nga banhawon.—Juan 8:48-51; Bugna 21:8.
Pero literal nga ginhangop sang mga Judiyo ang ginsiling ni Jesus: “Karon nakahibalo kami nga ikaw may demonyo. Napatay si Abraham, kag ang mga manalagna, apang nagsiling ka, ‘Kon ang bisan sin-o magtuman sang akon ginatudlo, indi gid sia mapatay.’ Labaw ka pa bala sa amon amay nga si Abraham? . . . Sin-o ka sa banta mo?”—Juan 8:52, 53.
Maathag nga ginapadaku ni Jesus nga sia ang Mesias. Pero sa baylo nga sabton sing direkta ang ila pamangkot kon sin-o sia, nagsiling sia: “Kon ginahimaya ko ang akon kaugalingon, wala ini sing pulos. Ang akon Amay amo ang nagahimaya sa akon, ang isa nga ginasiling ninyo nga inyo Dios. Wala kamo makakilala sa iya, apang kilala ko sia. Kag kon magsiling ako nga wala ako makakilala sa iya, mangin kaangay ako sa inyo nga butigon.”—Juan 8:54, 55.
Ginpatuhuyan dayon ni Jesus ang halimbawa sang ila matutom nga katigulangan: “Si Abraham nga inyo amay nagkasadya gid sa paglaum nga makita ang akon adlaw, kag nakita niya ini kag nagkasadya sia.” Huo, bangod nagapati si Abraham sa saad sang Dios, nagapaabot sia sa Mesias. “Wala pa gani 50 ka tuig ang imo edad, apang nakita mo na si Abraham?” siling sang indi magpati nga mga Judiyo. Nagsabat si Jesus: “Sa pagkamatuod nagasiling ako sa inyo, sang wala pa matawo si Abraham, nagakabuhi na ako.” Ginapatuhuyan niya ang iya pagluntad sadto sa langit subong gamhanan nga anghel.—Juan 8:56-58.
Bangod naakig ang mga Judiyo kay nangangkon si Jesus nga nagakabuhi na sia antes ni Abraham, batuhon nila kuntani sia. Pero nakapalagyo sia nga wala maano.
Magtuon sing Dugang Pa
Abraham
—“Amay Sia sang Tanan nga May Pagtuo”
Paano nagpakita sang pagtuo si Abraham? Sa ano nga mga paagi luyag mo ilugon ang pagtuo ni Abraham?


text:
Surigao Nangusog Batok Kunhod IRA
GILAUMANG MOSUPORTA sa pagkahimong syudad sa tulo ka mga dagkong munisipyo sa Caraga Region, ang Surigao City, usa na hinuon karon sa nag-unang kritiko ug hugot nga misupak sa pagkahimong bag-ong mga dakbayan sa dapit sa Cabadbaran, Agusan del Norte, Bayugan, Agusan del Sur ug Tandag, Surigao del Sur.
Si Surigao City Mayor Alfonso Casurra, nga maoy executive vice president sa League of Cities in the Philippines (LCP), hugot karong nagampanya nga babagan gyod ang pagkahimong syudad sa kapin 18 ka mga munispyo sa lain-laing dapit sa Pilipinas.
Ang mga gikwestyon nga mga lungsod nga gihimong syudad niadtong miaging tuig mao kining mga musonod: Baybay, Leyte; Tayabas, Quezon; Borongan, Eastern Samar; Bayugan, Agusand del Sur; Cabadbaran, Agusan del Norte; Bogo and Carcar, Cebu; Catbalogan, Samar; Tandag, Surigao del Sur; Lamitan, Basilan; El Salvador, Misamis Oriental; Mati, Davao Oriental; Batac, Ilocos Norte; and Tabuk, Kalinga.
Sumala pa ni Mayor Casurra nga 31 million pesos ang nakunhod dinhi sa siyudad sa Surigao. Luyo sa iyang pagbabag giklaro lamang ni Casurra nga dili siya kontra nga mamahimo silang dakbayan, “as long as they meet the minimum requirement.”
Matod pa nga ang munisipyo nga ma converter ngadto sa pagka siyudad, kinahanglan nga nahisubay sila sa 3 ka mga rekisitos. Kini mao ang income nga motatak na ngadto sa P100 million local generated fund, may 150,000 nga population ug 100 square kilometers ang land area.


text:
2 ka bag-ong kalinyada sa Pangantucan admin, gikompirma
mabasa sa pahina 2
Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa VOL. I
No.27
Cagayan de Oro City
Lunes
Agosto 13, 2012
P8.00
Mikabat sa 28 ka mga “Silip Pangarap classrooms para sa pre-school ang gi-intrigo sa Aklat, Gabay Aruga Tungo sa Pag-angat at Pag-asa kon (AGAPP) Foundation ngadto sa Department of Education (DepEd), rehiyon 10 arun sa pagtabang sa kasulbaran sa kakulangon sa mga tunghaan niining tuiga. Ang duha ka adlaw nga pagintrigo sa mga tunghaan diri sa syudad Cagayan de Oro ang gipangunahan ni Balsy Aquino-Cruz. Si Balsy Aquino-Cruz, ang kamaguwangang igsoong babaye ni President Benigno S. Aquino III, nag-ingon nga ang AGAPP Foundation prayoridad ang pagtabang sa mga lugar nga apektado sa miaging bagyong Sendong.. “We hope the pre-school children will get inspiration to really go to school and learn with this new environment that they have in the Silip Pangarap, which is pleasant for the kids,” ang mga gipamulong ni Ballsy . Gawas sa mga tunghaang “Silid Pangarap” nanghatag usab ang (AGAPP) Foundation ug mga matulun-anong hinabang, mga dulaan para sa mga pres-schoolers ug bali usa ka tuig nga school supplies, ila usab nga hatagan og trining ang mga magtutudlo kung unsaon paggamit ang tunghaan og ang mga pasilidad uban sa DepEd pre-school curriculum. Makita usab sa hulagway ang personal nga pagtunol sa mga dulaan ni Ballsy ngadto sa mga kabataan atol sa turn-over didto sa Puerto Elementary School sa Cagayan de Oro.(PIA 10)
Tunghaan nasunog, P15m damyos Sinulat ni FRED B. DELLAVA Associate Editor
C
AGAYAN DE ORO CITY- NAGPADAYON karon ang hugot nga imbestigasyon sa mga otoridad sa pagkasunog sa ikaduhang andana sa City Central School sa dakbayan sa Cagayan de Oro. Sa imbestigasyon sa Bureau of Fire Protection, nasayran nga nahitabo ang sunog pasado alas 11:00, Sabado sa gabii, kung asa nagsumikad matod pa kini sa usa ka laboratory room sa nasampit nga tunghaan. Si SFO2 Victor Naybe nahinabi sa Mindanao Star Balita nagkanayon nga mga alas 3:00 sa kadlawon, gahapon hingpit napalong ang kalayo kung asa miabot sa general alarm ang pagkumbati sa mga kabomberohan. Sa inisyal nga imbestigasyon gibana-banang anaa sa 3 milyones pesos ang gibiling damyos sa sunog nga milamoy sa kapin kon kulang 50 ka mga lawak saringan. “Mao nang atong sutaon pag-ayo kay aduna tay impormasyon nga posibleng adunay napasagdang nakasaksak nga gamit sa sulod,” butyag ni Naybe. Matod pa usab ni school
principal Porferio Padinit ang mga watchman sa gabii ang mahimong mabasol tungod sa ilang pagpasagad sa pagbantay. “Kini sila…duna na usab mga rekord nga dili maayo motrabaho. Wala gani makabantay sa naga-vandal diha sa pader,” sulti ni Padinit sa interbyu sa mga tigbalita. Si Padinit niingon nga subay sa iyang pagsusi, moabot sa 15 milyones ang gibiling damyos sa sunog. Dugtong niini, gibutyag sa opisyal nga magpadayon gihapon ang klase sa ubang mga level nga dili apektado sa sunog. Gipasabot niini nga temporaryong suspendido ang klase sa grade 3, 5 ug 6 gumikan halos dili mapuslan ang ilang mga lawak saringan sa sunog. “Duna usab nga mga offices diha ang apil nga nasunog,” dugtong sa principal.
Kulang-kulang sa upat ka oras nga kumbati sa mga fire fighter nga nag-gikan sa mga pribado ug poblikong fire station ang nagtabang sa pagpalong sa dili mominos 50 ka lawak-tunghaan sa City Central School sa syudad sa Cagayn de Oro nga nasunog sa wala pa matinong hinungdan sa miaging Sabado sa gabii. photo courtesy by: Royce Genman Arellano
personahe sa COCPO maMaramag fish 50 deputize sa LTO-Dir. Baltazar landing tukoron Sinulat ni FRED B. DELLAVA Associate Editor
Sinulat ni ROSEMARY ALLO,Correspondent
MARAMAG BUKIDNONAng lokal nga pangagamhanan sa Maramag,Bukidnon ang magtukod og edepisyo alang sa FISH LANDING aron sayon ra kaayo ang pagpangompra og isda ang mga retailers sa habagatang bahin sa Bukidnon. Kini ang mga nag-unang proyekto sa lungsod sa pagdumala ni Mayor Alicia Paulican-Resus nga kasam-
tangan nga nagpatukod og SLAUGHTER HOUSE bag-ohay pa lamang. Gawas niini magbutang usab ang lungsod og usa ka mini iceplant alang sa mga lab-asera. Matud pa ni Engr. Tiburcio Macalam ang Municipal Project Engineer sa lungsod. Dugang pa sa MEO nga ilang gipang-ayo ang mga MARAMAG /P2
CAGAYAN DE ORO CITY – GIKONPIRMAR ni Land Transportation Office (LTO) region 10 director Esteban Baltazar nga moabot sa 50 ka mga personahe gikan sa Cagayan de Oro City Police Office (COCPO) ang posibleng ma-deputize aron sa pagtabang sa pagsikop sa mga motorista nga makalapas sa balaud-trapiko. Si Baltazar nahinabi sa LTO R-10 Director Baltazar mga tigbalita nagkanayon kon Land Transportation nga hugtanon nilang ipatu- and Traffic Code and other man ang Republic Act 4136 BALTAZAR /P2
Editorial: 857-8447, e-mail: mindanaostarbalita@gmail.com • Advertising: 0917-7121424
2
Like us: facebook.com/MindanaoStarBalita arBalita
LUNES AGOSTO 13, 2012 Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
BALITA
Kinaiyahan maayong pagkagusbat
Puntoni -deFoto Fil Deo
Duha ka bag-ong kalinyada sa Pangantucan admin, gikompirma Sinulat ni SAMMY TE, Maramag, Bukidnon Bureau chief
Bag-ohay pa lamang gikompirma sa Local Government Unit (LGU) Pangantucan, Bukidnon ang duha ka mga mo kandidato sa pagka Sangguniang Bayan sa maong lungsod nga kalinyada ni Mayor Manolito G. Garces. Sila mao si ABC President Wenry M.Ressurrecion ug Ben Calunod (Farmer SB), nga nagkasilbi na sa dugay nga katuigan sa lungsod. Ang ilang Bise Mayor mao si No. 1 SB Engineer Hon.Armando “Jojo” S. Evangelista,Jr. uban sa mga re-electionist nga konsehal. GIGUSBAT SA MGA MINERONG WAY KURAT – Mao kini ang labing bag-ong larawan sa Iponan River, dakbayan sa Cagayan de Oro. Lakip ang palibot, tataw kaayong nagusbat tungod sa illegal mining operations nga dili gayod magakabadlong sa lokal nga kagamhanan ug sa mga ahenisya’ng natungdan. Kini nga hulagway nakuha kaniadtong petsa-11 ning bulana sa grupong Bangon Kagay-an nga kusganong nanawagan alang sa dinali-ang imbestisgashon.
Maramag..... gikan sa pahina 1
kadalanan sa lungsod ug ang mga kabaranggayan lakip na ang mga culverts, sugang dagitab ug mga patubig sa mga kabalayan. Laraw usab sa lungsod ang pagpasemento sa mga Municipal streets nga ilang nasugdan lakip na ang kampanya sa pagkolekta sa bulohisan. Kasamtangan nga gipaayo ang ilang Municipal Health Office nga matud pa isunod na usab ang pagpatukod sa PNP Building, SB Office Building og Hall of Justice Building.
Baltazar..... gikan sa pahina 1
laws. Giangkon sa opisyal nga makatabang usab ang ilang paningkamot aron masiguro ang kahapsay ug kalinaw sa tibuok rehiyon 10 partikular na sa Cagayan de Oro City nga magsaulog sa tinuig nga kapistahan ni Senyor San Agustin. Gumikan niini, gipasabot sa opisyal nga ang mga deputized policemen mahimo nang makadakop sa malapasong mga drayber ug isyuhan og Temporary Operator’s Permit (TOP). Alayon niini, adunay pahimangno ang opisyal ngadto sa ubang mga polis nga dili deputized sa LTO nga dili gayud mahimong makadakop sa mga traffic violators. Matod niya, ilang hatagan og haom nga uniporme ug kagamitan ang tanang deputized nga mga police officers.
Pamilya sa 3 ka sundalong namatay sa enkwentro sa Marawi nangayo og hustisya Nangayo sa hustisya ang pamilya sa tulo ka mga sundalo nga namatay sa nahitabong engkwentro sa militar ug mga gang groups nga nag domina sa Marawi City, niadtong milabay’ng adlaw. Nasayran nga adunay pipila sa mga nagpuyo sa maong lugar, nga mga grupo nga nalambigit sa kidnapping, gun running, ug drug pushing. Nagtuo ang kasundalohan nga mi-resbak ngadto kanila, ang nasangpit nga grupo, gumikan na sa ilang istriktong pagpatuman sa balaod. Sa kasamtangan, gi beripika pa niini, kung adunay samaran sa han-
ay sa mga suspetsado, kinsa gituohan nga nagpuyo palibot sa gawas nga bahin sa nasangpit nga tunghaan, kinsa gipaluyohan sa pipila ka mga politiko. Samtang sa laing bahin gikasubo sa mga estudyante sa Mindanao State University kon MSU- Marawi city, ang nahitabong pinusilay sa ilang tunghaan, tali sa militar ug wala mailang mga suspetsado. Basi sa usa ka social networking site nga facebook, usa ka estudyante ang nagpadayag sa iyang kabalaka ug kahadlok bahin sa nahitabong engkwentro, hinungdan nga nanawagan kini ngadto sa MSU School Administration, mga
religious leaders ug uban pang civilian groups, nga muhimo sa lakang aron nga malikayan ang susamang insidente. Basi sa ilang gihimong pakisusi nga gi-ambush ang sakyanan sa mga militar, samtang nagpahigayon og drug raid sa maong unibersidad, hinungdan nga mi-ulbo ang kagubot nga mi-resulta sa pagkamatay sa pipila ka mga sundalo og pagkadamay sa pipila ka mga inosenteng sibilyan sa lugar. Hugot nga gipadayag usab, sa usa ka estudyante sa MSU, nga gikasubo niini ang maong panghitabo, ilabina nga karong mga panahona, nagpadayon ang Ramadan sa mga Muslim.
Si Bise Mayor Hon. Alberto B. Naparan ang manaug aron magpapili sa pagka SangguniangBayan (SB) diin matud pa iyang ipadayon nga silbihan ang mga katawhan alang sa dugang kalamboan. Sukad sa pagka Mayor ni Hon. Antonio M. Garces nga karon Punong Barangay sa Poblacion gipadayon sa iyang anak Hon. Manolito G. Garces ang nasugdang mga proyekto sama sa pinaka maanindot nga gymnasium sa tibuok lalawigan, maanindot nga balay lungsod, og uban pang gambalay nga natukod.
DSWD-10 motabang sa biktima sa baha sa Luzon Sinulat ni FRED B. DELLAVA Associate Editor
CAGAYAN DE ORO CITY – PADAYONG nanawagan ang mga kadagkuan sa Department of Social Welfare Development (DWSD) rehiyon 10 sa katawhan nga dili magpanuko sa pagtabang alang sa mga nabiktima sa paghapak sa hanging Habagat sa Luzon area. Gibutyag ni DWSD-10 Director Atty Araceli F. Solamillo, sa pagkakaron ubay-ubay gayud ka mga residente sa kaulohan ang nangayo og tabang, busa ila matod pang gitigom ang gihatag sa katawhan dinhi sa Northern Mindanao aron dad-on ngadto sa apektadong mga pamilya. Matod niya, abli ang ilang buhatan sa bisan un-
sang donasyon nga ihatag sa katawhan sama na lamang sa mga canned goods, senina, habol, ug uban pang kagamitan sa panimalay. Kahibaloan, atol sa p ag hap a k s a B ag yong Sendong sa dakbayan sa Cagayan de Oro, ubayubay usab sa mga local government units (LGUs) sa Luzon ang mihatag og ayuda sa apektadong mga residente.
7 bata sa MisOr nahilo Best Health Practices sa lalawigan sa Mis. sa ‘tuba-tuba’ luwas na Or. gipresentar sa kapitolyo sa Surigao Ang presentasyon sa best health practices sa lalawigan sa Misamis oriental gipahigayon niadtong adlaw’ng Huwebes, Agosto 9, 2012 didto sa Philippine Gateway Hotel, ning syudad. Gipresentar ug gibutyag ni Misamis Oriental Provincial Health Officer II Dr. Ignacio Moreno ang “Galing Pook” award nga nakuha sa ilang probinsya sa natad sa hospital operation pinaagi sa Public-Private Partnership. Gipresentar ug gibutyag usab ni Dr. Ramon M. Neri ang Provincial Health Officer I sa maong probinsya sa ilang mga nagmalampuson nga mga proyekto pinaagi sa pakigtambayayong sa mga nagkalain-laing pribadong ahensya sama sa SMART, UNILAB,
BIOMED, HOLCIM ug Cataract Foundation. Samtang ang Customer Specialist for LGU Group sa Unilab nga si Mr. Joseph Acuzar maoy mipresentar sa ilang proyekto nga consignment basis diin dili bayaran sa hospital ang tanang tambal ug mga medisina apan ang bayaran lamang sa hospital mao ang nakonsumo nga mga tambal. Samt ang s a iyang closing message ni Atty. Premolito Plaza, ang Provincial Administrator sa probinsya, mapasalamaton gyud og dako sa mga bisita ug kang Dr. Isabel
Makinano sa paghimo sa maong kalihukan kay kini makahatag gyud og dakong tabang alang sa paglambo sa probinsya sa surigao del norte. Ang maong kalihukan gipangulohan sa Provincial Health Office ubos sa pagdumala ni Dr. Makinano inabagan sa iyang mga staff nga gitambongan nila Atty. Plaza nga maoy nagrepresentar kang Governor Sol Matugas, Board member Cesar Bagundol ug mga department heads sa kapitolyo. (Tess Balomaga, PIC-PGO/PIA-Surigao del Norte)
BALAANG PULONG Gipangga ug gimahal ka ni BATHALA. Sa panahon nga hasulon ka sa mga tentasyon, sangpit ug dool Kaniya kay dili ikaw Niya balibaran. (Mat 14:22-33)
Sinulat ni FRED B. DELLAVA Associate Editor
MISAMIS ORIENTALANAA na sa luwas nga kahimtang ang pito ka mga bata nga una nang nahilo gumikan sa pagkaon sa liso sa ‘tuba-tuba’ didto sa lungsod sa Jasaan, ning probinsiya. Nasayran sa miaging adlaw, mitugpa sa Northern Mindanao Medical Center (NMMC) sa dakbayan sa Cagayan de Oro ang mga biktima nga giilang sila si Ivy Vanilla, Angel Mae Dulas, Loren Dulas,
Rendy Semelig, Princess Mae Semelig, Kayle Anton ug Joshua Neil Anton, nga pulos residente sa maong lungsod. Gisugilon pa sa mga ginikanan sa mga bata, nga nakasinati kuno sa pagpanakit sa ilang tiyan, pagsuka ug pagkahilo ang mga biktima human makakaon sa liso sa ‘tuba-tuba.’ Gikabutyag nga wala pa kuno makontento ang mga bata ug ila pang giinom ang duga sa bunga sa ‘tuba-tuba.’
BEBOT COCO LUMBER and GENERAL MERCHANDISE J.R. Borja Ext., Cagayan de Oro City
Dealer of: Coco Lumber • Gemelina • Sticks • Amakan • Kawayan • Hollow Blocks • Hardware & Construction Supplies • Sand & Gravel Proprietor/Manager: MR. MANUEL GUIA Tel.Nos.: 310-00-06, 309-56-19, 09166983277, 09264616290
Like u us: facebook.com/MindanaoStarBalita
LUNES AGOSTO 13, 2012
OPINION Supak sa balaod ang binotilyang gasolina. Ang sinuyop diay, ok ra? oOo Sa P250 mil nga investment sa ‘pyramiding’ sa Pagadian, delibiran ka dayon kuno og brandnew nga sakyanan. Maundang lang tingali kini, kung duna nay makatilaw og tagam. oOo Ang dayal sa radyo sayon kaayong lisuon ngadto sa laing estasyon, kung ang programa palpak ug alin-
HAPPY BIRTHDAY TO OUR BELOVED VICE GOVERNOR
HON. JOSE MA. R. ZUBIRI JR. ON AUGUST 14, 2012 FROM:
HON. JOEL “Yongyong” B. SY Chairman on Education Sangguniang Bayan Member Quezon, Bukidnon
Punto ni Fil Deo gasa. oOo Ang mantalaang mopatik sa mga estoryang arput ug binutbot, paklion ug lantawon tingali gihapon sa katawhan, apan igo lang tsismisan ug kataw-an. oOo Kaniadtong Sabado sa hapon, gi-occupy sa mga sakyanan sa mayor ang tibook first lane sa highway ilawom sa Bulua overpass. Nabuholbuhol ang trapik, apan ang taga-RTA wala naka-ek kay nahadlok nga ang iyang ‘renewal’ moti-urok. oOo Kung may reklamo, sugyot ug uban pang concerns, text sa Punto (space) mensahe (space) ngalan ug pinuy-anan ug i-send sa 0949549667.
Happy birthday to our beloved
Vice Governor
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
On the other hand, Sa Genesis 1:1- 24- tanang butang gigama sa Dios para kanato. Sa San Lukas 16:1-9- pulos lamang kita mga piniyalan o stewards.Sa 1 Timoteo 6:7wala kitay dala pagkahimugso niining kalibotana.Sa 1 Timoteo 4:4- tanang gibuhat maayo ug makaayo sa tawo. Apan ang pangutana,giunsa kini nato sa pag-amping ug pag-atiman?Sa Habacuc 2:17- patyon sa Dios ang naghimo ug illegal logging. Usa kini ka ihimplo nga gikasilagan sa Dios ang tawong abusado sa kinaiyahan. Daghan kanato,mogamit ug illegal fishing,manghilo ug chemicals sa kasapaan,maglabog ug basura sa kadagatan,magsunog ug ligid o plastic,itom nga aso sa mga sakyanan tungod sa mga palusot sa LTO nga ni epekto sa GLOBAL WARMING. Sa Kaalam ni Salomon 8:8- ipagamit ang referensya nga mao ang seyensya. According to the scientific study,ang baha ug lanslide epekto sa illegal logging o kaingin system,Scarcity of fish tungod sa illegal fishing nga mogamit ug gagmay ug mata nga pukot ug dinamita,pagsunog ug goma ug plasitc,itom nga aso sa mga sakyanan ug pabrika nakahimo ug dakong kadaot sa Ozone layer.Unsa kining Ozone layer?mao kini ang nagtrap sa sidlak sa adlaw aron dili kita magka skin
Biblical Commentary
BRO. EDCEL L. CLOSAS
cancer.Apan karon mura nag emperno ang kalibotan kay nagoba naman ang Ozone layer nga nagtrap sa naglagiting kainit sa adlaw.Init na kajo dili kado nani!
Luwasa imong kaugalingon Sa Filipos 2:12- work out your salvation. Usa kini ka dakong hagit nga dapat diay magpakabana kita sa atong kaluwasan pinaagi sa pagtabang sa atong kaugalingon. Sa Lukas 16:16- kinahanglan makigbisog ang matag usa aron sa pagsulod sa ginghari-an sa langit. Mao kini ang lig-ong rasones nga dili diay bastabasta ang atong kaluwasan nga susama sa gipanudlo sa uban nga tuo lang luwas kana. Sa Santiago 2:19- bisan ang yawa gatuo nga may Dios apan gakurog sa kahadlok kay wala man siyay chance nga malangit pa. Atong timan-an nga desi-
Hon. Jose Ma. Zubiri Jr.
TO OUR BELOVED VICE GOVERNOR
on August 14, 2012
HON. JOSE MA. R. ZUBIRI JR.
Greetings frm:
3
Giunsa nimo ang Ozone layer
Trapik wala naka-ek Ang iningles kuno sa palusot : ‘Pursue, unless prevented’. Dismulado pud paminawon, no? oOo Unsa, ang El Salvador City walay bisag taraktarak nga firetruck? Dawbeee? oOo Mga senator angay amiguhon kay sila makatabang sa mga proyekto sa distrito. Kung nahimo kana sa uban, nganong dili mahimo sa uban? oOo
Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
HAPPY BIRTHDAY
ON AUGUST 14, 2012 GREETINGS FROM:
Hon. Armando S. Evangelista Jr. Sangguniang Bayan Member
Pangantucan, Bukidnon
syon sa yawa ang pagkalaglag niya sa dihang mirebelde siya sa Dios sumala sa Isaias 14:11-14. Take note, ang yawa wala nay chance nga malangit pa. Apan ikaw kaha igsuon? Gahunahuna kaba nga may dakong chance paka para maluwas sa dakong kondisyon nga imong tabangan ang imong kaugalingon. Sa 1 Timoteo 2:4- buot ang Dios maluwas ang tanang tawo. Busa grab the opportunity para maluwas paka. Sa 2 Pedro 2:4- ang yawa gihukman nga maimperno na nga tungod ni-ana, grabe gajud niya pangita ug paagi nga mahisakop ka niya sa paghukom sa kalaglagan. Sa Panultihon 10:4- makapobre ang pagkatapolan. This is true,daghang walay ulaw kay magpunay nalang ug pangayo sama sa kamu nggay,tangad,kalabo,sibuy as,utanon ug lagotmon kay tapolan magtanom ug kini usa ka sala kay kawat man kini sa atubang. Negosyanting kawatan kay sa Panultihon 10:1kasilagan sa Dios ang paggamit ug dili hustong timbangan,kasagaran nga naghimo niini mga mamalitay ug kopra ug humay,barato mamalit pero mahal kajo inig baligya sa bugas .Over pricing sa mga negosyo sama sa isda ug bugas nga bisan NFA isagol sa Camia ug presyohan ug mahal. Kinsay makalolooy? k i t a n g y a n o n g lungsoranon!Daghan usab nga mga technicians sa mga appliances,mekaniko sa sakyanan ug bisan mga laborers nga kusog maningil ug mahal,in reverse niini,mga agalong hapit nalang pangayoon ang kahago sa ilang mga sulogoon,below minimum wage nga supak sa labor code.In this presentation,I would like to make a conclusion nga pagdili ta maghimo ug sakto sa bisan gamay o dagkong butang, kini usa ka pagpangawat ug pagpanglimbong atubangan sa Dios.
Happy birthday to our beloved
Vice Governor
Hon. Jose Ma. Zubiri Jr. on August 14, 2012 Greetings from:
Hon. Wenry M. Resurreccion ABC President
Pangantucan, Bukidnon
4
LUNES AGOSTO 13, 2012 Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
Like us: facebook.com/MindanaoStarBalita
KOMUNIDAD EDITOR: ARJAY FELICILDA EMAIL: jayfel30@yahoo.com.ph
Problema sa basura sulbaron sa gobyerno
PIA News Bits
Sinulat ni FRYAN E. ABKILAN
Director Abner M. Caga PIA, R10 & 13 Cluster Mangagoy PKT pinaka-best BISLIG City – Ang peace-keeping team sa barangay Mangagoy maoy pinaka-best sa tibook nasod. Ang plaque of merit gidawat ni Bislig City Mayor Librado Navarro didto sa Kampo Crame, Agosto 6 ning tuiga.
DOE nagpakitabang sa LGUs CAGAYAN de Oro City – Nangayo og tabang ang Department of Energy (DOE) gikan sa local government units (LGUs) aron masumpo ang illegal nga mga kalihokan diha sa industriya sa liquefied petroleum gas (LPG). Alang kang DOE Field Officer Nilo Geroche, kinahanglang palig-unon sa LGUs ang ilahang baruganan, ilabi na batok sa peligrong pamaagi sa pagpamaliya sa LPG.
Human resource convention ipahigayon BUTUAN City - Pasiugdahan sa Caraga Regional Council of Human Resource Managers, Inc. ang ikasiyam nga Regional Human Resource Practitioners Convention sa Septiyembre 19-20 ning tuiga dinhi sa dakbayan. Ang host mao ang Council of HRM-Agusan del Norte-Butuan City Chapter, inabagan sa Civil Service Commssion.
number coding sa helmet stickers CAGAYAN de Oro City – Gipasubay sa number coding scheme ang pagdawat sa mga aplikasyon ug pag-apudapod sa Import Commodity Clearance (ICC) stickers sa mga motorsiklo. Matud sa DTI-10 nga sukad sa Agosto 6 ning tuiga, ang license plates nga nagtapos sa 1 ug 2 iproseso matag Lunes; 3 ug 4 matag Martes; 5 ug 6 ,matag Miyerkoes; 7 ug 8 matag Huwebes; 9 ug 10 matag Biyernes.
Kahimtang sa IDP suta-on sa CHR BUTUAN City – Ang Internally Displaced Persons (IDP) Caraga Link, pinangulohan sa CHR-Caraga mopahigayon og validation meeting sa petsa-14 ning bulana diha sa the Ericka’s Pasta Story, barangay Libertad ning dakbayan.
SURIGAO City - Himoon sa gobyerno ang lainlaing paagi aron masulbad ang problema mahitungod sa basura. Kini gisaad ni Presidente Aquino human niya namatud-an nga ang hinungdan sa grabing lunop ug baha mao ang sayop nga pagdumala sa basura. Iyang gilantaw nga sa umaabot nga panahon, ang basura mamahimong tinubdan sa enerhiya, sama sa iyang nakita didto sa London. Matud niya nga kung masabtan sa katawhan ang na manggukod ang gobyerkabililhon sa basura, masul- no, kun dili manghatag na bad dihadiha ang problema. og insentibo sa katawhan. Giaghat ni Presidente Niana nga panahon, dili
Aquino ang ginsakpan sa media sa pagsabwag sa impormasyon mahitungod sa insaktong paglabay sa
basura, subay sa Republic Act 9003 o Solid Waste Management Act. (PIA 13, Surigao del Norte/asf )
Reg. TESDA Committee Libreng edukasyon sa suportado sa RDC Makilala gipatuman CAGAYAN de Oro City – Gipasar sa Regional Development Council (RDC10) ang usa ka resolusyon nga nagasuporta sa budget proposals sa mga ahensiya subay sa programa sa TVET. Matud ni RTESDC Chair Arsenio Sebastian nga ang RDC resolution miila sa tahas sa TESDA diha sa pagpalapad sa technical education ug pagpalambo sa kahanas sa katawhan sa rehiyon. Dugtong niini, gipasalamatan ni TESDA-10 OIC Director Edgar Sales ang RTESDC tungod sa paghatag niini og bili sa Tech-Voc program. Gipasalamatan usab ni Director Sales ang RDC-10 tungod sa pagdasig niini sa mga ahensiyang publiko ug pribado pag-submit sa
Sinulat ni AIDA C. AGAD
ilahang tagsa-tagsa ka TVET budget proposals nganha sa TESDA. Matud ni Director Sales, kini nagpa-ila sa kaaktibo sa Regional TESD Committee sa rehiyon. Kini nga kaaktibo gidayig ni TESDA Director General Sec. Joel J. Villanueva. (Marigold Cherie R. Rarrido/asf )
NORTH Cotabato – Gipatuman sa kagamhanan sa lungsod sa Makilala ang programang libreng edukasyon sa mga magtutunghang kabataan. Matud ni Mayor Rudy Caogdan nga subay sa memorandum of agreement nga iyang gilagdaan uban sa Department of Education (DepEd) sa miaging tuig, gipatuman ang “no mandatory collection” gikan sa mga ginikanan, sama sa graduation fees ug ubang bayrunon sugod karon nga tuig tingtungha. Kini gipasikad sa resulta sa Community-Based Monitoring System 2009 diin nakita nga 23.3% sa kabataan sa iyahang lungsod ang wala nakatungha sa elementarya ug 45.6% ang sa sekondarya
tungod sa kakabos. Si Mayor Caogdan nangayo og rekomendasyon sa DepEd, kung diin nga hilit nga mga dapit angay ipahimutang ang dugang high school campuses. Sa pagkakaron, adunay 19 ka public high school campuses nga gidumala sa DepEd sa 38 ka barangay sa Makilala. (ac agad PIA12/ asf)
Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
The MINDANAO STAR BALITA newspaper is published daily at Door 3, Tanleh Bldg, Abellanosa St., Cagayan de Oro City. It is registered with the Department of Trade and Industry (DTI), Region 10 with Certififcate No. 01787396. and with Business Permit No. 11263, TIN No. 311-832-910, Telefax Nos: (088) 857-8447, Cell nos.: 0917-7121424, 0923-432-0687 E-mail: mindanaostarbalita@gmail.com website: www.mindanaodailybalita.com
Permanenteng sulosyon sa baha, gipaninguha Sinulat ni ALFONSO T. RUDA
Mindanao Star Balita Ö置ݫ٠ROLANDO SUDARIA Editor In Chief
ROSE MARY SUDARIA Manager
FRED DELLAVA
JHO PANTOJA ARJAY FELICILDA News Editors
ÝÝÊ®ã EDITOR SHAUN ALEJANDRAE UY
SPORTS EDITOR RONALD MASTAIL ART DIRECTOR
IRENE M. DOMINGO SHOWBIZ EDITOR
ATTY. MARIO T. JUNI LEGAL COUNSEL
ALBERT MOLIT CIRCULATION
Human niya tubaga ang problema sa mga residente sa Marikina City, subling gipahayag ni Presidente Benigno Aquino III ngadto sa mga residente sa Dakbayan sa Quezon nga gitrabahona karon sa iyang administrasyon ang pagpanday ug permanenteng solusyon sa tinuig nga problema sa pagbaha human ang makusog nga ulan.
Sa iyang pagpakigpulong atubangan sa mga apektadong residente nga kasamtangang nanimuyo sa Bagong Silangan basketball gym sa dakbayan sa Quezon, ang Presidente miingon nga iya nang gimanduan ang Department of Public Works and Highways (DPWH) ug uban pang hingtungdang ahensiya sa gobyerno nga magpanday ug permanenteng solusyon sa pagbaha nga nasinatian sa siyudad matag tuig. Si DPWH Secretary Rogelio Singon, kinsa kauban sa Presidente miingon nga ang gisugyot nga permanenteng solusyon mao ang paghimo ug “embankment” ug “catch basin” sa ibabaw nga bahin ug uban pang agianan sa tubig sa Marikina River nga magpahinay sa bul-og sa tubig-baha nga modagayday gikan sa bukid nga nalinya sa siyudad panahon sa maot nga lakat sa panahon Iya pang gipatin-aw nga pinaagi sa pagpahinay sa bul-og sa tubig-baha gikan sa kabukiran sa Antipolo, San Mateo ug Rodriguez sa Rizal maoy maghatag ug kahigayonan sa drainage system nga matrabaho ang pagdala sa tubig-ulan ngadto sa dagat. Busa, ang maayong himoon nga matigom ang tubig sa ibabaw aron dili magdungan-dungan ang pagtubo sa tubig sa ubos . Matod pa sa Presidente nga sa mga mosunod nga semana, ipagawas na ang plano sa gisugyot nga permanenteng solusyon sa baha aron masugdan dayon sa mga hinugtungdang ahensiya ang pagtrabaho niini. Human sa iyang pakigpulong sa katawhan, gipangunahan usab dayon sa Presidente ang pagpang-apodapod sa mga hinabang (relief goods) sa mga apektadong residente sa dakbayan.(JPA/ATR/PCOO/PIA9-Zambo Norte)
Like us: facebook.com/MindanaoStarBalita
LUNES AGOSTO 13, 2012
KASAYURAN
Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
5
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
Department of Energy, nagpakitabang sa LGU’s SA tinguhang mapahugtan ug ma-protektahan ang mga konsumante gikan sa peligrosong hatud sa pagbaligya sa binotelya (tingi-tingi) nga gasolina o unsa mang tubil sa de-makinang sakyanan, nagpakitabang karon ang Department of Energy (DoE) sa Local Government Units (LGUs) nga masusi ug dili gayud hatagan sa business permit ang mga nagbaligya niini nga sarang makita diha daplin sa dalan. Kini ang hugot nga gipanawagan ni Director Zenaida Y. Monsada sa DoE-oil Industry Management Bureau atol sa gipahigayon nga Multi-Sectoral Advocacy Program on the Downstream Oil Industry niadtong Agosto 8, 2012 didto sa N Hotel, Cagayan de Oro City. Ang maong tigum git-
Sigun ni Director Monsada nga delikado ang samang pagpanginabuhi sa atong mga kaigsoonan nga nagbaligya sa binotelya nga gasolina sanglit ang uban niini gipangsagulan na sa ubang mga salawayong negosyante sama sa pagbutang sa jubos, ambungan sa mga Information Officers ug Representante sa lain-laing lokal nga kagamhanan sa Rehiyon-10, Academe, National Government Agencies, ug Civil Society Group aron nga mapakatag ang adbokasiya kabahin sa consumer protection base sa nakalatid nga mga sumbanan sa DoE. Sigun ni Director Monsada nga delikado ang samang pagpanginabuhi sa atong mga kaigsoonan nga nagbaligya sa binotelya nga gasolina sanglit ang uban niini gipangsagulan na sa ubang mga salawayong ne-
gosyante sama sa pagbutang sa jubos, ug gani bisan sa quantity ug quality niini, pildero na ang mga konsumante. Gibutyag ni Bureau of Fire Protection Region-10 Chief Inspector Richard Arbutante nga ang pagbaligya sa tingi-tingi, dakong supak sa Akta Republika 9514. Usa usab sa hugot nga gipasusi karon sa DoE ngadto sa mga LGU mao ang iligal nga pag-refill sa canisters nga sarang gigamit karon ilabina sa mga estudyante gumikan ang canister nga gisudlan sa butane, dili an-
gayang i-refill. Kung i-refill matud pa ang canister nga gisudlan sa butane, propane na ang isulod dinhi diin dakong peligro sanglit ang propane mao man ang gigamit sa Liquified Petroleum Gas (LPG), gamit ang tangke (cylinder). Angayang mapahibalo matud pa ang mga konsumante niini nga aspeto tungod sarang kining sinugdanan sa sunog. Nasayran nga dinhi sa Bukidnon, naghitak na usab dinhi ang refilling activities sa butane nga maoy gigamit sa pagluto. Subay niini, nakatakdang magpagula ang DoE sa Memorandum Circular gikan sa head office ngadto sa nagkalain-laing LGU aron nga hugot bantayan ug ipatuman ang balaod kalabut na sa luwas nga pagamit sa LPG.
Agro fair subhan Balitang Nasudnon karung Agosto 15 PhilHealth dunay igong pondo
CAGAYAN DE ORO-Subhan sa umaabot Agosto 15 ang Agro Fair dinha sa Macapagal Drive dapit sa SM City, ning syudad. Mao kini ang gibutyag ni bise mayor Caesar Ian Acenas, chairman sa Fiesta Executive Committee nga gimugna ni Mayor Vicente Emano. Matod sa bise mayor nga tinguha sa maong kalihokan nga mapalambo ang sektor sa agrikultura sa syudad pinaagi sa paghatag og kahigayonan sa mga mag-
uuma nga mapasundayag ang ilang mga produkto ug makasalmot usab sa mga gihan-ay nga kalihokan. Ang agro fair usa sa siyam ka mga nag-unang kalihokan nga pasiugdahan sa dakbayan pahaum sa kasaulogan sa tinuig nga pangilin ni San Agustin. Si konsehal Annie Daba, chairman sa komite sa agrikultura sa konseho ug chairman sa Agro Fair committee, mibutyag nga masaksihan usab atol sa maong agro fair ang lain laing indigay sama sa drawing contest, modern dance contest, landscaping and booth contest, flower arrangement demonstration, Hawaiian dance contest, fisherfolks day, ethnic dance contest, product presentation ug folk and country music festival. Ang Agro Fair molungtad taman sa Agosto 27, 2012, pamahayag ni konsehal Daba.
BALITANG ESPESYAL Ni Decemay Magleo
Pulitiko sa Poland, nidaug gumikan sa bikini Kun ang Pilipinas magpahigayon og eleksyon, ang mga kandidato seguradong mamalit gyud kini og boto aron lamang kini modaug. Apan didto dsa Warsaw, Poland, lahi ang gihimo sa usa ka Polish singer aron lamang modaug. Gikaingong dile sikat ang singer sa tibuok nasud sanglit kutob lamang kini sa baryo-baryo gibantog sa kamaayo mo-kanta. Bugtong gimik niya aron mosikat og madumduman panahon sa eleksyon, nag-bikini lamang siya sa higayon nga mangampanya. Bisan gabii nang dako, mag-bikini gyud kini aron pagmag-diskurso, diretso, estorya kutob sa iyang mahimo. Apan, ang lawas sa tawo dunay limitasyon rason nga magpunay gyud siya og haplas kontra sa panuhot. Bisan tuod og nanimahong haplas, apan, siya gikaluyan, nidaug sa gipahigayong eleksyon duha ka dekada na ang nakalabay.
panahon sa katalagman GISIGURO sa Philippine Health Insurance Corp. (PhilHealth) nga aduna silay igong pondong gigahin nga itabang sa mga nagkalisud ugaling maigo pag-usab sa katalagman. Matod kang PhilHealth Vice President for Corporate Communications Greg Rulloda, igo ang pondong gigahin nga maggikan matod niya sa reserved fund nga tinuig nga gigahin sa gobyerno dinhi. Gibutyag pa ni Rulloda nga dili lamang mga miyembro niini ang makakuha sa gigahin nga pondo alang sa pagpa-ospital sa mga nagdaut sa leptospirosis, hilanat, ubo, sip-on, pneumonia ug uban pang sakit nga bunga sa miaging katalagman sa Metro Manila. Lakip matod pa niini ang mga pobreng dili miyembro nga gikinahanglang tabangan ug mahimong parti sa PhilHealth.
Lutong Pnoy!
BAG-ONG PASALUBONG CENTER - Si Gobernador Jurdin Jesus M. Romualdo, inabagan sa iyang kapikas nga si Mambajao Mayor Maria Luisa D. Romualdo, nangulo sa pagbukas sa labing bag-ong Pasalubong Center sa Old Parola Wharf, Mambajao. (Camiguin Tourism Office/asf)
Balitang International Dul-an 300 patay sa sunudsunod nga linog sa Iran IRAN- DUL-AN sa 300 na katawo ang patay ug kapin 2, 000 ang samaran sa sunudsunod nga linog sa nasod Iran sa miaging adlaw. Sa report sa Press TV, misaka na sa 250 ang patay sa linog ug gikabalak-ang mosaka pa. Nasayran, 45 sa mga namatay ug 500 sa mga samaran ang naggikan sa dakbayan sa Ahar, matod sa IRNA media. matod sa U.S. Geological Survey (USGS), mitala sa 6.4 magnitude ang unang linog nga miigo mga alas 4:53 sa miaging hapon (oras sa Iran), 37 milya sa amihanang sidlakan sa Tabriz ug mibilin sa 11 aftershocks.
Human ang 11 minuto, usa ka linog usab ang miigo nga adunay gikusgong 6.3 magnitude, 30 milya sa amihanan sidlakan sa Tabriz ug mibilin sa dili moubos nga 17 after shocks. Tugod niini, gipahimangnoan sa lokal nga otoridad ang publiko nga dili na paabton ang gabii sa pagawas sa ilang mga pinuy-anan. ahanan. Kapin sa 40 usab ang gikatahong namatay sa dakbayan sa Varzaqan ug 50 usab sa Haris. Daghan ang mga gambalay nga nagbaton og structural damage ug nawad-an usab og linya sa telepono
By: Rona Factura in Philippine’s Native Foods and Delicacies (Files)
‘CRUNCHY VEGGIES RECIPE’ ‘ INGREDIENTS : 1/4 kilo lean pork cut into strips, you may add 1 cup of shelled shrimps 1/4 kilo squid balls sliced into halves 1/4 kilo taingang daga soaked into water for 1 hour (black mushroom) 1/2 kilo broccoli, 8 pcs. chinese pechay stalks sliced by two inches, 1 pc. sayote sliced into wider strips 3 med. size sincamas cut into wider strips using veggies cutter 2 med. size carrots, cut into wider strips., 2 tablesppon of corn oil 1 big size red bell pepper strips, garlic onions, tomatoes seasonings, oyster sauce , dash of pepper PROCEDURE Wash all veggies before slicing them. Slice black mushrooms into wider strips. In a hot pan, sautee minced garlic, onions and tomatoes until golden brown, add pork, squid balls and black mushrooms, seasonings, dash of black pepper, stirring occasionally adding oyster sauce. Cover the pan and simmer for few minutes. Add all the veggies and red bell pepper making sure it is half cooked to have a crunchy result. When done, serve on a platter.
Istorya sa batang inahan Miabot sa hospital sa Pisco, Peru ang usa ka gikapoy nga inahan nga nagdala sa iyang 5 anyos nga batang babaye nga niburot ang tiyan, nagpakilooy ang maong inahan nga susihon ang iyang anak tungod kay anaa kuno kini’y tumor, apan sa pag examine sa usa ka surgeon nga si Dr. Geraldo Lozada iyang nakita nga buros ang maong 5-year-old nga bata og walo ka bulan(8 months) nga maoy nakahatag og titulo kaniya nga “world’s youngest mother”. Siya mao si Lina Medina 5-anyos ang panuigon. Gidala ni Dr. Lozada si Medina sa Lima, peru aron ipatan-aw sa ubang espesyalita ug didto gi deklara usab nga buros ang maong bata. May 14,1939 nanganak ang maong 5-year-old sa usa ka batang lalaki pinaagi sa caesarean section tungod
kay gamay ang iyang pelvis. Batang lalaki ang anak ni Medina og gipanganlag Geraldo sama sa pangalan sa maong surgeon apang giila si Lina Medina nga iya rang igsoon nga babae apan pag abot sa napulo ka tuig iyang na sayran nga iya diay kining inahan. Ni dako siya nga himsog apan namatay ra niadtong 1979 sa edad nga 40 tungod sa sakit nga bone narrow. Na aresto ang amahan sa bata apan gipagawas kini tungod kay wala’y saktong ebidensiya. Sa eksplinasyon sa mga doctor sa tibook kalibutan sayo ni dalaga si Medina og dali ra usab kining na fertile hinungdan sa pagka buros niini, tuig 2002 usa ka reuters ang miadto sa iyang dapit aron sa interbyu apan ni nibalibad kini og gi respeto na lamang ang iyang disisyon. Bizarre Medical Stories
6
LUNES AGOSTO 13, 2012
Like us: facebook.com/MindanaoStarBalita
Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
Editorial @ Advertising Dept: Tel Nos: 857 8447 or 74 53 80 Email: mindanaostarbalita@gmail.com Advertising Hot No: 0917-7121424
zHai kuya dolan mangayo kog txtm8 na mga
NI KUYA DOLAN
GLOBE: 0927-609-3982
z Haie mga katxfwnd 8s me cHENG frm da # 0f
dis. .09168365735 ayaw namu tx ana kai na PUK nNa nga sim. .plz kuya Lix paki publsh ane aqng #. .thank U and m0re p0wer. z g0od evez. kuya .pangetae q txtm8 b kanang maya or gurl 18-20 kananq dali rah m0reply salamat.. : +639065840113 z Kuya lix gud eve pakipublish sa ako # ngeta q kanang maau m0dala sa kama girl.im ken.tnx : +639351278253 z Gud am kuya. .hnap po me MALE txtmet. .age 30-33. .respetado, pure single, (ayaw ng single dad) mabait,my w0rk n, professional at DiLi bastos or maniac..thanks! : +639994351029 z hai kuya pwd mangau ku ug txtmt na grl lang kanang taga bukidnon lang mao ne akung number. 09277253143 z Kuya gud am, gusto ko wanted txt mate mao ako # 09162453339.
SUDOKU
CIRCLE A WORD INSURANCE MILEAGE PAYMENT PRICE PURCHASE REBATE SAFETY
SALE SEDAN STEREO SUNROOF WARRANTY
Ang miagi
of the same digit.
PAHALANG 1. Sobra 6. Kalatas 11. Ihila 12. Katay 13. Sagrado 14. Boto 15. Pakikisakay 17. Malaking kawali 18. Non- Government Organization 19. Loka 21. Hagilap 23. Pilantik 24. Libo 27. Hablot 29. Sanay 31. Marka ng palo 32. Sagwa 33. Iwas 34. Abano
ni Madaam Airene AQUARIUS(Enero 20-Pebrero 18) Kung ikaw og ang imong partner maglumba og gasto sa inyong natigom dili mo na angay ikatingala kung moabot ang panahon nga mahubsan ka gayud, samtang sayo pa mas maayo kung e manage mo og sakto ang inyong natigom. PISCES (Pebrero 19-Marso 20) Adunay kay gahom para utrohon ang us aka sitwasyon og bag-ohon imong kinabuhi for the better. Sunod mong lihok mao ang pagsakto sa dereksiyon sa imong kinabuhi. ARIES (Marso 21-Abril 19) Hatagi og atensiyon ang imong gibati sa usa ka tao, ayaw kini ignoraha kay kabalo ka nga sa imong kaugalingon anaa kay pagbati kaniya.
35. Lulan 36. Baryo oum PABABA 1. Laktaw 2. Antabay 3. Halimuyak 4. Tabak 5. Inuminggawa saluya 7. Isama sa sulat 8. Hango 9. Punung-puno 10. Paos 16. Sapi 20. Dagdaganang sukat 21. Kababaiaghan 22. Tambootingting 23. Tulo 24. Ulirat 25. Isilid sa sako 26. Pakay 28. Libot
Videoke Ikaw Na Nga bby: Willie Revillame
Parang biro lamang Dumating ang tulad mo At may isang pag ibig na tapat at totoo Dahil sayo’y naramdaman Ang tunay na pagmamahal Iniibig kita kahit sino ka man Ikaw na nga Ang hinahanap ng puso Ang siyang magbibigay ng saya ng tamis At lambing sa buhay ko,, Ikaw na nga Ang bawat panaginip ko Sa piling mo’y nagkatotoo, Ang lahat ng mga pangarap ko Ikaw na nga ito
How to play the game? Fill in completely every rows, columns and diagonals of each puzzle without repitition
A NEW CAR AIR BUGS CONVERTIBLE COUPE DEALER ENGINE FEATURES HORSE POWER
boys.. Mao ni aqng number 09268951814 salamat more power z Hai kuya ,,lex pls publish my no..i nid txtm8 boy..25 of age..dz is my no.. 09168221957 tnx kuya, mor power.. z hai mga frnd mxtah naman mo tanan? : +639269905297 z hlw kuya liz need ku txm8 knang 19-25 ang age. knng kavalo mu dala ug relati0n.b0y na kuya liz hah.amhf by the im ruvelyn,ruby f0r sh0rt. .it0 # ku. 09067714905 z hai kuya pwd ku mangau txtmt na grl kanang tga bukidnon lang mao ne akung number : +639277253143 z hai..kuya lix gud mwning..pwd ngau q txtm8.. kana grl taga cdo.lang kana wla oyabz..16-25 yerz old above?tnz kuya lix..im jay from.,puerto dis is my.....09263771204 z mrning sir,pwd hnap txm8 Yung LES..Or kht boy bsta 38 above yng mba8,im vanes 37 : +639351460352 z hai,, kuyah,lex mwneng, regards,kuh, xakung, £a£ang,jane,dha, xah, buoteq,£ang, .i.LoVe,yOu,,gekan, , ? , kang,,£a£ang, neyah, JEd, , tnx, kuyah, ,
Palaging mayroong kulang Sa isang pagmamahal Ang tanging kailangan Puso ay mapagbigyan Dahil sayo’y naramdaman Ang tunay na pagmamahal Iibigin kita kahit sino ka man.
Teacher: Earth is the third planet from the sun. Now Dunky, what is next to mercury? Dunky: Siguro rose pharmacy maam.. hindi lang ako sure… Teacher: Pilosopo! Mga planets hindi mga pharmacy.. ang tamang sagot ay Venus.. sige Dingdong anung kasunod ng Venus? Dingdong: Ang simple lang naman niyan maam.. edi Shamcey Supsup! --------------------
30. Tagal
TAURUS(Abril 20-Mayo 20) Kung anaa’y dakong nakababag kanimo kabahin sa impormasyong nakuha mo sa imong gitrabahuan angay mong timan-an nga maayo ang tao nga mibuhat og maayo, mas maayo usab nga imo kining e sulti sa mga kadagkoan. GEMINI(Mayo 21-Hunyo 20) Kung adunay kagoul og kasakit sa imong kinabuhi kaniadto, karon ang panahon nga hatagan mo kini og pansin ayha kini moabot sa pinaka worst nga sitwasyon og kon aduna may tawo nga may kalambigitan niini,kun anaa ka pa’y gibati anang tawhan hunahunaa nga imong kalipay og kasakit ang involve niini. CANCER(Hunyo 21-Hulyo 22) Kung gusto ka og mga bag-o og extra-ordinaryong butang nga moabot sa imong kinabuhi, kinahanglan nga ablihan mo imong hunahuna sa mga pagbag-o. ang negatibong kinaiya makadala og kagubot sa imong hunahunaa maong mas maayong positibo ka sa tanang butang. LEO(Hulyo 23-Agosto 22) Kung aduna kay daghang pangutana nga may kalambigitan sa negosyo mas maayo nga ikaw na lang mag research niini kysa mangutana sa kauban,kabalo ka kung asa mo pangitaon ang tubag niini busa mas maayo kon sugdan mo na.
“Duha ka lalaki” Dunky: Dingdong, pang exam man kayo na emong ngipon.. Dingdong: Ha? Ngano man? Dunky: One set apart hehehe… Dingdong: Kana pud emong ngipon bai pang exam pud kayo Dunky: Ngano man pud? Dingdong: Feel in the blanks.. VIRGO(Agosto 23-Septiyembre 22) Gamita imong bag-ong nahibaw-an para sa ubang butang kay kini dako og ikatabang, pasagdi na ang problema sa ubang taw okay ilaha ran a og mas maayong hunahunaon mo na lamang ang kaugalingon mong problema LIBRA(Septiyembre 23-Oktobre 22) Kung gusto ka og panaghisgutan nga ang ending mao ang katumanan sa imong gipangayong pabor,kinahanglan nga ipakita mo kung unsa ang bout mong ipasabot. SCORPIO(Oktobre 23-Nobiyembre 21) Ang tanang buhaton nga sayop pagbalik niini sayop gihapon, apan lahi ka tungod kay gina konsidera mo ang imong mga sayop og gipang pasagdan mo lang kini nga buhaton ang sayop nga buluhaton. SAGITTARIUS(Nobiyembre 22-Disyembre 21) Adunay usa ka linalang nga magdala kanimo sa usa ka butang og hinay-hinay nga mabag-o ang imong kinabuhi,ang imong pagka emosyonal usab maka distrak kanimo og sa imong mga plano. CAPRICORN(Disyembre 22-Enero 19) Bisan og hago kana sa mga lakaw nga imong gikabisihan maayo siguro kon sugdan mo na ang pag relax kay adunay moabot nga buluhaton mo og mahago ka na usab niini.
Like us us: facebook.com/MindanaoStarBalita
7
LUNES AGOSTO 13, 2012
SHOWBIZ ug BALITA
Inadlaw’ng Kasayuran ug Kalingawan sa Masa
Editorial @ Advertising Dept: 857 8447 or 74 53 80 mindanaostarbalita@gmail.com
Jessy Mendiola mas pabor kang Slater Young kaysa kang JM de guzman Human makauban sa aktres nga si Jessy Mendiola ang PBB big winner nga si Slater Young sa Finale sa Eboy nagkasoud na nga higala ang duha og nagsugod na sila og gimmick nga kauban ang ubang mga higala sa duha, “I got close to Slater when I worked with him sa ending ng Eboy. Since then, we’ve started going out in groups. I’m also close with Sam Milby because I’ve worked with him a lot of times have and they the same m a n a g e r. I’m also really close t o Ye n g C o n stantino and they’re a l l h a n dled by Cornerstone. A l a m mo yung it just all
fit together.Lahat kami nag-hahang out,” subay sa young aktres. Gisaysay usab niini kung unsa ka boutan si slater labaw na ang pagka positibo niini, “Nung una ko siyang nakatrabaho, I thought nahe was a natural actor. Parang hindi siya umaarte and I think yung problem talaga niya is language kasi he’s more of an englisero and Cebuano type pero kaya niya yun,” sey sa 19-year old actress. Gi panalipy p p dan usab sa dalaga si slater sa mga detractor niini diin adunay isyu nga midako na ang ulo sa ulitawo tungod sa nakuha nga kasikatan, ‘I don’t watch TV pero parang I heard merong inaasar sa kanya. I think everyone has their own personality and para sa akin yun ha, I don’t know with others,” sey sa dalaga. Gi klaro usab sa aktres ang isyu diin mas pabor siya
kang slater kaysa kang JM diin pareha niyang soud nga higala ang duha og mi komento sa isyu nga daw hambog si slater ilabina sa shoot og sa mga gatherings nila para sa “angelito ang batang ama” kauban si JM de guzman, “Yun nga eh, kasi iniisip namin, paano nangyari yun? He never really had a conversation that would trigger that blind item kasi everyone was out of earshot,, yung y g walang g nakakarinig g sa amin. Kami-kami lang yun. yu u n. We were just joking with each other, parang inaasar nila ako with my endorsements, tapos si JM dahil sa Angelito tapos si Slater naman daw PBB Big Winner, so parang we’re just proud of each other to the point na naglolokohan na lang kami. SiSlater wala siyang yabang. He’s a really good person. I think a lot of people should get to know him first bago sabihin na malaki ang ulo niya. In all fairness to him, hindi malaki ang ulo niya. To thinkna Big Winner siya ha,” saad sa dalaga.
LLOVI O V I PPOE OE
JESSY MENDIOLA
Lovi miangkon nga ga laag siya sa condo ni Jake Cuenca
G
ilinaw sa sexy aktres nga si Lovi Poe nga walay namagitan sa ila ni hunk aktor Jake Cuenca , dugay nang na link si Jake kang Lovi sa panahon nga ga shoot pa sila sa pelikulang “My Neighbor’s Wife” og nahimo usab nga ka date sa aktor sa maong tuiga og silingan pa ang duha sa ilang tagsa-tagsa ka condo, apan subay sa aktres nga pahuway sa siya sa gugma karon. “I did a lot of things for love. Hindi naman sa nabaliw, but then, I just gave a lot. Kahit hindimaganda ’yung nababalik sa akin. ’Yun lang naman ’yun.” Sey sa dalaga og wala siya nag-
LET’S PLAY LOTTO! SUPPORT PCSO!
T O D AY ’ S H O T P A I R S
PASAKAY: 3-4
42•46•49 35•36•39
8 4 1 4 7
7 9 2 0 8
6 5 3 6 9
9 8 4 7 0
0 7 5 8 1
mahay sa iyang past nga lovelife. “Marami akong natutunan do’n and for you to actually learn from something, you get really hurt, I guess.” “Maybe. Because we always say naman na we won’t fall in love this way but everytime, it’s exactly the same”. Sey ni Lovi. Tungod kay silingan sila sa aktor pirmi gaka tsismis nga galaagan ang aktres sa condo sa aktor og subay niining wala siya naapektuhan sa maong intriga, “ wala na akong pakialam kung anu pa sasabihin nila, basta alam ko na wala akong nagawang mali” himikak sa aktres.
PCSO DRAW RESULTS - AUG 12, 2012 11a.m. - 29-20 4p.m. - 25-22 9p.m. - 26-01 08-13-38-28-29-02 Jackpot Prize: Php 93,514,100.40
CARTOON
36-22-23-33-24-39
11 a.m. 6-0-8 4 p.m. 0-2-4 9 p.m. 1-6-9 SUERTRES RESULTS
DATE Jackpot Prize: AUG 5 Php 24,126,303.60
AUG 6 01-16-15-39-34-43 AUG 7 Jackpot Prize: AUG 8 Php 22,918,734.00 AUG 9 AUG 10 38-10-23-15-19-42 AUG 11 Jackpot Prize: Php3,053,079.00
1
5 2 4
11 am 4 pm 9 pm 742 975 048 772 607 830 416
640 041 931 965 359 911 564
275 199 221 039 560 086 528
4-D : 7-0-3-9
9 6


text:
Ang Bibliya—Talagsaong Sugilanon sa Paglahutay
ANG Bibliya mao ang basahong labing kaylap nga napanagtag sa tibuok kasaysayan, nga mikabat na sa mga 4.8 ka bilyong kopya. Sa tuig 2007 lamang, kapig 64,600,000 ka kopya ang nagama. Kon itandi niana, 12 ka milyong kopya lamang ang unang naimprenta sa Amerika sa labing himalitan nga basahong fiction nianang tuiga.
Sa taas nga kasaysayan sa Bibliya, kini nakalahutay bisan pa sa daghang babag nga nagpameligro sa paglungtad niini. Sa karaang kapanahonan kini gidili ug gisunog, ug ang mga maghuhubad niini gilisodlisod ug gipatay. Apan ang usa sa nagpameligro sa padayong paglungtad sa Bibliya dili mao ang grabeng paglutos sa mga tawong naggamit ug nagpreserbar niini kondili ang inanay nga pagkadunot niini. Sa unsang paagi?
Ang Bibliya maoy koleksiyon sa 66 ka gagmayng mga basahon, nga ang labing karaan gisulat o gihugpong kapig 3,000 ka tuig kanhi sa mga sakop sa nasod sa Israel. Ang orihinal nga mga magsusulat ug ang mga magkokopya sa inspiradong mga mensahe migamit ug mga sulatanan nga gama sa madunot nga materyales sama sa papiro ug panit sa hayop. Wala pay nakaplagan nga orihinal nga mga sinulat, apan ang nakaplagan mao ang libolibong karaang kopya sa gagmay ug dagkong mga bahin sa mga basahon sa Bibliya. Ang usa ka tipik sa usa niining mga basahona, ang Ebanghelyo ni Juan, gikopya pipila lamang ka dekada human masulat ni apostol Juan ang orihinal niana.
“Tukma kaayo ang pagkakopya sa orihinal nga sinulat sa Hebreohanong Bibliya [Daang Tugon], dili sama sa pagkakopya sa klasikal nga mga basahon sa Grego ug Latin.”—Propesor Julio Trebolle Barrera
Nganong talagsaon nga dunay mga kopya sa Bibliya nga nakalahutay? Ug tukma bang napasa sa modernong mga Bibliya ang mensahe nga gisulat sa orihinal nga mga magsusulat?
Unsay Nahitabo sa Ubang Karaang Sinulat?
Kon atong tagdon ang nahitabo sa mga sinulat sa mga nasod nga kadungan sa Israel, ang paglahutay sa Bibliya talagsaon gayod. Pananglitan, ang mga taga-Fenicia maoy mga silingan sa mga Israelitas sa unang milenyo B.C.E. Kining maong mga magpapatigayon sa dagat nagpakaylap sa ilang alpabetong sistema sa pagsulat sa mga lugar palibot sa Dagat Mediteranyo. Nakasapi usab sila gikan sa ilang pagnegosyog papiro uban sa Ehipto ug sa mga dapit nga sakop sa Gresya. Bisan pa niana, ang magasing National Geographic nag-ingon bahin sa mga taga-Fenicia: “Ang ilang mga sinulat, nga ang kadaghanan gisulat diha sa dili lig-ong papiro, nangadunot—mao nga atong nailhan karon ang mga taga-Fenicia pinasukad sa mapihigong mga taho sa ilang mga kaaway. Bisag gikataho nga ang mga taga-Fenicia daghag sinulat, kadtong tanan dugay nang nahanaw.”
Unsay ikaingon bahin sa mga sinulat sa karaang mga Ehiptohanon? Inila ang hieroglyphics nga ilang gikulit o gidibuho sa mga bungbong sa templo ug sa ubang dapit. Nabantog usab ang mga Ehiptohanon tungod sa paggama sa papiro ingong sulatanan. Apan kon bahin sa mga rekord sa mga Ehiptohanon nga gisulat sa papiro, ang eksperto bahin sa karaang Ehipto nga si K. A. Kitchen nag-ingon: “Mga 99 porsiyento sa tanang papiro nga gisulat gikan sa mga tuig 3000 hangtod sa Grego-Romano nga mga panahon nahanaw na sa bug-os.”
Unsay ikaingon bahin sa Romanhong mga rekord nga gisulat sa papiro? Tagda kini nga pananglitan. Sumala sa librong Roman Military Records on Papyrus, ang Romanong mga sundalo lagmit katulo suweldohi sa usa ka tuig, ug ang rekord sa suweldo gisulat sa papiro nga mga resibo. Ang banabana mao nga sulod sa 300 ka tuig gikan kang Agusto (27 B.C.E.–14 C.E.) hangtod kang Diocletian (284-305 C.E.), dihay 225,000,000 ka resibo. Pilay nagpabilin? Duha lamang niini ang nakaplagan nga mabasa pa.
Nganong diyutay lang nga karaang sinulat sa papiro ang padayong naglungtad? Ang materyales nga sama sa papiro ug sa mga sulatanan nga panit sa hayop daling madunot sa umogong klima. Ang The Anchor Bible Dictionary nag-ingon: “Tungod sa klima, ang mga sinulat sa papiro gikan niini nga yugto [unang milenyo B.C.E.] lagmit mapreserbar lamang kon anaa kana sa uga nga desyerto o sulod sa usa ka langob o dapit nga may salipod.”
Unsay Ikaingon Bahin sa Bibliya?
Ang orihinal nga mga basahon sa Bibliya dayag nga gisulat usab diha sa materyales nga sama nianang gigamit sa mga taga-Fenicia, mga Ehiptohanon, ug mga Romano. Nan, nganong nakalahutay man ang mensahe sa Bibliya ug nahimong labing kaylap nga napanagtag nga basahon sa kalibotan? Gisulti ni Propesor James L. Kugel ang usa ka hinungdan. Siya miingon nga ang orihinal nga mga sinulat gihimoan ug daghan kaayong kopya bisan sa panahon nga gisulat pa ang Bibliya.
Unsay ikaingon bahin sa modernong mga hubad sa Bibliya kon itandi sa karaang mga manuskrito? Si Propesor Julio Trebolle Barrera, usa ka membro sa tem sa mga eksperto nga gisaligan sa pagtuon ug pagpatik sa karaang mga manuskrito nga nailhang Dead Sea Scroll, nag-ingon: “Tukma kaayo ang pagkakopya sa orihinal nga sinulat sa Hebreohanong Bibliya, dili sama sa pagkakopya sa klasikal nga mga basahon sa Grego ug Latin.” Ang tinahod nga eskolar sa Bibliya nga si F. F. Bruce nag-ingon: “Daghan kaayo ang ebidensiya dapig sa mga sinulat sa atong Bag-ong Tugon kay sa ebidensiya dapig sa daghang sinulat sa karaang mga awtor, ug bisan pa niana wala kuwestiyona ang pagkatinuod sa mga sinulat sa karaang mga awtor.” Siya nagpadayon: “Kon ang Bag-ong Tugon koleksiyon pa sa sekular nga mga sinulat, ang pagkatinuod niini dili na gayod kaduhaduhaan.” Dayag nga ang Bibliya maoy talagsaong basahon. Naggahin ka bag panahon kada adlaw sa pagbasa niana?—1 Pedro 1:24, 25.
May naglungtad pa karon nga mga 6,000 ka kopya sa Hebreohanong Kasulatan o Daang Tugon nga sinulat sa kamot, ug mga 5,000 ka kopya sa Gregong Kasulatan o Bag-ong Tugon
Pagkat-og Dugang
Kon Nganong Makasalig Ka sa mga Ebanghelyo sa Bibliya
Susiha ang ebidensiya gikan sa karaang mga manuskrito.


text: 34 Unya si Jehova miingon kang Moises: “Pagsapsap ug duha ka papan nga bato sama sa mga nauna,+ ug akong isulat sa mga papan ang mga pulong nga diha sa unang mga papan,+ nga imong gipusgay.+2 Ug pangandam alang sa buntag, kay kinahanglang motungas ka sa Bukid sa Sinai sa pagkabuntag ug motindog ka duol kanako didto sa tumoy sa bukid.+3 Apan walay bisan kinsa nga motungas uban kanimo ug, usab, ayaw tugoting may bisan kinsa nga hikit-an didto sa tibuok bukid.+ Dugang pa, kinahanglan nga walay mga karnero o mga baka nga magsibsib atubangan nianang bukira.”+4 Busa nagsapsap si Moises ug duha ka papan nga bato sama sa mga nauna ug mibangon sayo sa buntag ug mitungas ngadto sa Bukid sa Sinai, sumala sa gisugo ni Jehova kaniya, ug gidala niya ang duha ka papan nga bato sa iyang kamot.5 Ug si Jehova mikanaog+ sa panganod ug mitindog didto uban kaniya ug nagpahayag sa ngalan ni Jehova.+6 Ug si Jehova miagi sa iyang atubangan ug nagpahayag: “Si Jehova, si Jehova, usa ka Diyos nga maluluy-on+ ug mapuangoron,+ mahinay sa kasuko+ ug dagaya sa mahigugmaong-kalulot+ ug kamatuoran,+7 nagatipig ug mahigugmaong-kalulot alang sa linibo,+ nagapasaylo ug kasaypanan ug kalapasan ug sala,+ apan dili gayod magpahigawas gikan sa silot,+ nga nagapahamtang ug silot nganha sa mga anak ug nganha sa mga apo tungod sa kasaypanan sa mga amahan, nganha sa ikatulo nga kaliwatan ug nganha sa ikaupat nga kaliwatan.”+8 Si Moises dihadiha midali pagyukbo sa yuta ug sa paghapa.+9 Unya siya miingon: “Kon, karon, ako nakakaplag ug pabor sa imong mga mata, Oh Jehova, palihog, si Jehova mouban unta sa among taliwala,+ tungod kay kini nga katawhan tikig ug liog,+ ug pasayloon mo ang among kasaypanan ug ang among sala,+ ug dawaton mo gayod kami ingong imong gipanag-iya.”+10 Sa baylo siya miingon: “Ania, ako magahimo ug usa ka pakigsaad: Atubangan sa tanan nimong katawhan ako magabuhat ug katingalahang mga butang nga wala pa sukad malalang sa tibuok nga yuta o sa tanan nga kanasoran;+ ug ang tanang katawhan nga taliwala kanila ikaw anaa tinong makakita sa buhat ni Jehova, tungod kay usa ka makalilisang nga butang ang akong pagabuhaton kanimo.+11 “Sa imong bahin tumana ang akong gimando kanimo niining adlawa.+ Ania, ako mag-abog gikan sa imong atubangan sa mga Amorihanon ug sa mga Canaanhon ug sa mga Hitihanon ug sa mga Perizihanon ug sa mga Hivihanon ug sa mga Jebusihanon.+12 Pagbantay nga dili ka maghimog pakigsaad uban sa mga molupyo sa yuta nga imong pagaadtoan,+ kay basin kini mahimong usa ka lit-ag taliwala kanimo.+13 Hinunoa ang ilang mga halaran inyong pagatumpagon, ug ang ilang mga sagradong haligi inyong pamusgayon, ug ang ilang mga sagradong poste inyong pamutlon.+14 Kay dili ka mohapa sa laing diyos,+ tungod kay si Jehova, kansang ngalan maoy Abughoan, siya usa ka Diyos nga abughoan;+15 kay basin maghimo ka ug pakigsaad uban sa mga molupyo sa yuta, kay sila tinong makighilawas sa ilang mga diyos+ ug maghalad ngadto sa ilang mga diyos,+ ug adunay magdapit gayod kanimo, ug ikaw tinong mokaon sa pipila sa iyang halad.+16 Unya ikaw magkuha ug pipila sa ilang mga anak nga babaye alang sa imong mga anak nga lalaki,+ ug ang ilang mga anak nga babaye tinong makighilawas sa ilang mga diyos ug ipahinabo nga ang imong mga anak nga lalaki makighilawas sa ilang mga diyos.+17 “Dili ka maghimo ug inumol nga mga idolong diyos alang sa imong kaugalingon.+18 “Ang pista sa mga tinapay nga walay igpapatubo imong pagasaulogon.+ Imong kan-on ang mga tinapay nga walay igpapatubo, sumala sa akong gisugo kanimo, pito ka adlaw sa tinudlong panahon sa bulan sa Abib,+ tungod kay sa bulan sa Abib nga ikaw migawas sa Ehipto.19 “Ang tanan nga unang magbukas sa tagoangkan akoa,+ ug, kon mahitungod sa tanan mo nga kahayopan, ang panganay nga laki sa torong baka ug sa karnero.+20 Ug ang panganay sa asno imong tubson pinaagi sa usa ka karnero.+ Apan kon dili mo kini tubson, nan balion mo ang liog niini. Ang matag panganay sa imong mga anak nga lalaki imong tubson.+ Ug sila dili moatubang kanako nga walay dala.+21 “Unom ka adlaw nga ikaw maghago, apan sa ikapitong adlaw imong tumanon ang igpapahulay.+ Sa panahon sa pagdaro ug sa pag-ani imong tumanon ang igpapahulay.+22 “Ug pagahimoon mo ang imong pista sa mga semana uban sa unang hinog nga mga bunga sa ani sa trigo,+ ug ang pista sa pagpanghipos sa mga abot sa pagbanos sa tuig.+23 “Katulo sa usa ka tuig nga ang tanan nimong mga lalaki moatubang+ sa matuod nga Ginoo, si Jehova, ang Diyos sa Israel.24 Kay abogon ko ang mga nasod gikan sa imong atubangan,+ ug himoon ko nga haluag ang imong teritoryo;+ ug walay bisan kinsa nga magtinguha sa imong yuta samtang motungas ka sa pagtan-aw sa nawong ni Jehova nga imong Diyos tulo ka higayon sa tuig.+25 “Dili mo pagaulaon ang dugo sa akong halad kauban sa bisan unsang may lebadura.+ Ug ang halad sa pista sa paskuwa kinahanglang dili magpabilin sa tibuok gabii hangtod sa pagkabuntag.+26 “Ang labing maayo sa unang hinog nga mga bunga+ sa imong yuta imong dad-on ngadto sa balay ni Jehova nga imong Diyos.+“Dili mo lat-an ang usa ka nating kanding diha sa gatas sa inahan niini.”+27 Ug si Jehova miingon kang Moises: “Isulat kining mga pulonga,+ tungod kay sumala niining mga pulonga nga ako maghimo ug usa ka pakigsaad uban kanimo ug sa Israel.”+28 Ug siya nagpabilin didto uban kang Jehova kap-atan ka adlaw ug kap-atan ka gabii. Siya wala mokaon ug tinapay ug wala moinom ug tubig.+ Ug iyang gisulat sa mga papan ang mga pulong sa pakigsaad, ang Napulo ka Pulong.+29 Karon nahitabo sa paglugsong ni Moises gikan sa Bukid sa Sinai nga ang duha ka papan sa Pagpamatuod anaa sa kamot ni Moises sa paglugsong niya gikan sa bukid,+ ug si Moises wala mahibalo nga ang panit sa iyang nawong misilaw tungod sa iyang pagpakigsulti kaniya.+30 Sa dihang nakita ni Aaron ug sa tanang anak sa Israel si Moises, aw, tan-awa! ang panit sa iyang nawong misilaw ug sila nangahadlok sa pagduol kaniya.+31 Ug gitawag sila ni Moises. Busa si Aaron ug ang tanang pangulo sa katigoman namalik ngadto kaniya, ug si Moises nakigsulti kanila.32 Dayon human niana ang tanang anak sa Israel nanuol kaniya, ug siya nagsugo kanila sa tanan nga gisulti ni Jehova kaniya sa Bukid sa Sinai.+33 Sa dihang si Moises mahuman na sa pagpakigsulti kanila, siya magbutang ug taptap sa iyang nawong.+34 Apan sa dihang mosulod si Moises atubangan ni Jehova aron makigsulti kaniya, iyang kuhaon ang taptap hangtod sa iyang paggula.+ Ug siya migula ug misulti sa mga anak sa Israel kon unsay gisugo kaniya.+35 Ug nakita sa mga anak sa Israel ang nawong ni Moises, nga ang panit sa nawong ni Moises misilaw;+ ug gibutang ug balik ni Moises sa iyang nawong ang taptap hangtod nga siya misulod sa pagpakigsulti kaniya.+


text:
Hoseas 5Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
5 Nagsiling pa ang Ginoo, “Pamati kamo, katawhan sang Israel, pati na kamo nga mga pari kag mga miyembro sang pamilya sang hari, kay ini nga paghukom batok sa inyo: Daw pareho kamo sa siod, kay ginhalitan ninyo ang mga katawhan sang Mizpa kag sang Tabor. 2 Nagarebelde kamo sa akon kag nagatinguha gid sa pagpamatay, gani disiplinahon ko kamo tanan. 3 Nahibaluan ko ang tanan parte sa inyo nga mga taga-Israel; wala kamo sing may matago sa akon. Nagasimba kamo sa mga dios-dios gani nangin mahigko kamo.
4 “Ang inyo malaot nga mga binuhatan nagapugong sa inyo sa pagbalik sa akon nga inyo Dios. Kay ara sa inyo tagipusuon ang espiritu nga nagatulod sa inyo sa pagsimba sa mga dios-dios, kag wala ninyo ako ginakilala nga Ginoo. 5 Ang inyo pagkamatinaas-taason nagapamatuod nga dapat kamo silutan. Kag tungod sa inyo mga sala malaglag kamo nga mga taga-Israel kaupod ang mga taga-Juda. 6 Magahalad kamo sang mga karnero, kanding kag baka sa pagdangop sa akon, pero indi ninyo maeksperiensyahan ang akon presensya kay gintalikdan ko na kamo. 7 Ginluiban ninyo ako tungod kay ang inyo mga anak indi akon. Gani karon, laglagon ko kamo kag ang inyo mga duta sa isa lang ka bulan.
Ang Inaway sang Juda kag sang Israel
8 “Patunuga ang mga budyong kag mga trumpeta sa pagpaandam sa mga tawo sa Gibea kag sa Rama! Ipabati ang singgit sang inaway sa Bet Aven! Magbantay kamo nga katawhan sang Benjamin! 9 Malaglag ang Israel sa adlaw sang pagsilot. Matabo gid ang akon ginasiling batok sa mga tribo sang Israel! 10 Ang mga pangulo sang Juda pareho sa mga tawo nga nagapangbalhin sang mga muhon kay gin-agawan nila sang duta ang Israel. Gani ibubo ko sa ila ang akon kaakig pareho sang baha. 11 Ginapigos ang Israel kag ginalaglag tungod nga ginasilutan ko siya. Kay padayon gid siya nga nagasunod sa mga dios-dios. 12 Daw pareho ako sa sapat-sapat nga nagaut-ot sa Israel kag sa Juda.
13 “Sang makita sang Israel kag sang Juda ang ila indi maayo nga kahimtangan, nagpangayo sang bulig ang Israel sa gamhanan nga hari sang Asiria. Pero indi siya makabulig sa ila. 14 Kay salakayon ko ang Israel kag Juda pareho sang leon nga nagagus-ab sang iya biktima. Ako gid mismo ang magalaglag sa ila. Dal-on ko sila sa iban nga mga nasyon, kag wala sing may makaluwas sa ila. 15 Pagkatapos mabalik ako sa akon lugar, hasta nga akuon nila ang ila mga sala. Kag magadangop gid sila sa akon sa ila nga pag-antos.”


text:
TAPHAWNG OMBUDS
Pasayloa, apan matag higayon makadungog ko sa Ombudsman nga molusad og bisan unsa na lang kampanya batok sa pangurakot, lud-on ko. Matag higayon makakita ko sa dagway ni Deputy Ombudsman Pelagio Apostol, kasukaon ko. Matag higayon makakita kong Ombudsman Merceditas Gutierrez, magdigwa ko.
Kay ang buhatan nga mao untay gitahasan pagbadlong sa pangawkaw ug pangabuso sa gahom, ug gihatagan sa labing dagkong gahom paggukod bisan sa labing dagkong nagtungkawo sa gahom, mao na man hinuoy tigtabon sa kahiwian. Inay maoy mobarug batok sa tanang matang sa pahpahimus, sila na man hinuoy nahimong kahimanan sa pagluok sa bisan unsang damgo sa labing gagmay alang sa kaangayan.
-o0o-
Si Apostol maoy nibalibad nga di una silang ka-imbestigar sa CICC kay (1) komplikado kaayong transaksiyon, (2) kuwang sa katakos ang ilang mga imbestigador ug (3) kuwang silag mga imbestigador. Samtang si Gutierrez inay motarung pag-imbestigar sa mga pasangil batok niya nanghilabot na hinuon sa bulok sa buhok sa usa sa mga nagprotesta.
Salamat nilang Apostol ug Gutierrez, ug bisan sa kinabag-an sa mga kawani sa Ombudsman nga nagpabiling ligdong apan way gihimo pagsungay sa ilang mga labaw—ang Ombudsman nilampos lang sa mga kaso sa gagmayng tambasakan—gikan sa kabos nga mga kartero ngadto sa mga konsehal sa barangay nga nangahas pagpaburot sa katungdanan bisan wa silay kasandigan nga politikanhong mga padrino.
-o0o-
Mao nga bisan sa nagbuntaog nga mga ebidensiya batok nila, ang tanang gipasanginlan sa kahiwian nga sikit sa luwag sa Malakanyang—gikan sa mga gipasanginlan sa NBN-ZTE scandal ngadto sa mga tigpasiugda sa Fertilizer scam—nagpabiling wa matandog.
Napasakaan tuod og kaso ang mga gilambigit sa overpricing sa decorative lampposts sa Asean Summit sa Sugbo apan wa iapil si DPWH Secretary Hermogenes Ebdane, kansang pagtugot gikinahanglan sa di pang kairog ang proyektong gigastohan sa nasudnong kagamhanan. Naahat na lang pagkiha sa mga gipasanginlan sa mga proyekto sa World Bank, apan wa iapil ang gipasanginlang tinuorayng utok sa pagpangilkil sa mga kontraktor ug pagpaburot sa presyo.
-o0o-
Makasabot ko sa nagpakabana nga kawani sa Visayas Ombudsman nga maluoy matag higayon dunay magbubuhis nga magpatabang sa ilang buhatan. Kay nahibawo siya nga human sa tanang pagpakaaron-ingnon madutlan lang ang sinumbong kon wa siyay politikanhong gahom ni katigayonan nga ikasukol. Apan kon ang sinumbong igbaho lag paryente sa mga gamhanan—bisan apo lang sa pag-agawan sa retiradong kapitan nga batabata niadto sa kurakot nga mayor—di gyod siya mahitabong mahilabtan.Salamat nilang Apostol ug Gutierrez, padayong pag-piyesta ang mga kurakot sa kagamhanan. Gawas lang kon tigtugway lang sa kabaw sa DA ang masakpang nagda sa sakyanan sa kagamhanan alang sa pangaligo sa dagat ug latagaw rang fixer sa LTO ang maaktohang nidawat og suburno. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com