text:
Blag: Mga Kinurisang Binisaya
(Bisitaha usab ang Barangay Mindanao, ang bag-o kong blag nga napatik sa pinulongang Binisaya. Salamat.)
Sa tinuod lang mao gayud kini nga panid ang tinubdan sa “Istambay sa Mindanao”.
Isip usa ka batan-ong manunulat sa mantalaang Central Mindanao Newswatch didto sa Dakbayan sa Malaybalay niadtong 2001-2004, isa ako sa mga nangandoy nga makatukod og Binisaya nga mantalaan sa Bukidnon.
Lisud man gud kaayo gamiton ang mantalaan sa pinulongang Ingles hilabi na sa pagpasabot sa kadaghanang katawhan mahitungod sa mga nagkalain-laing hisgutanan sa maong probinsiya.
Apan kay ang mga adbertaysir man maoy gusto sa pinulongang langyaw, matud pa sa among sinaligang ahente niadto, wala kini nahidayon.
Sa akong huna-huna, isalig ko nalang usa sa pipila ka mga istasyon sa radyo ang maong katuyuan. Hinuon mas dali daw nga mamati kaysa mobasa pa. Ang makaguol lang usahay mao ang mga unod sa mga balita ug hisgut-hisgut sa kahanginan.
Kung dili gani mahitungod sa patay, kawat o uban pang laing krimen, ang kadaghanang hisgut naka tutok ngadto sa “sex” o kaha mga panagbangi sa mga kaaway sa politika. Hinuon, dili tanang mga istasyon saman niini.
Duna pud diha nga nanlimbasog intawon nga mamahimong kaabag sa kalinaw, kalambuan og pagtabang sa katawhan nga mobabag ngadto sa mga dautan nga binuhatan o kaha hapaw nga pagdumala sa katilingban.
Hangtud karon (Pebrero 2007) dili pa gihapon ko kumbinsido nga ipabilin nalang sa handuman ang maong tinguha nga maka pondar sa niana nga mantalaan. Sa ubang dapit sama sa Dabaw ug Cagayan de Oro, duna nay mga manyalaang Binisaya.
Nahibawo ako nga lisud usab kini nga tahas.
Una-una, ang pagka manunulat sa Binisaya dunay mga babag. Kini man gud nga pinulongan mas dali man litukon kay sa isulat, para kanako. Mamahimong sayop ang akong panlantaw, apan kana basi sa akong hamobo nga kasinatian.
Ikaduha, duna pud kita’y mga laye og mga polisiya nga nilaban sa tiunay nga paggamit sa Ingles sa mga pormal nga kalihukan. Kung naay programa sa kapitolyo o kaha sa city hall, Ingles man gayud ang madali-dali.
Apan kini wala mitukma sa katibuk-an sa adlaw-adlaw nga panginabuhi. Ang kadaghanan pa gihapon naga Binisaya sa panimalay, sa pakiglambigit sa publiko, sa huna-huna, sa pag-ampo, o kaha sa panahon nga mopagawas sa mga aligot-got- sa pinulongan pa gihapon nga tinuboan.
Duna man gayud kaayuhan ang maong pinolongan, nasayod ko niana. Apan niabot ko sa punto nga nakahinumdom ko nga ugma damlag unsa nalang man ang mahitabo sa pinulongang Binisaya?
Daw susama lang usab ba kini sa nahitabo sa pinulongan sa atong mga igsoong lumad o kaha mga Maranao nga hinay-hinay naipit sa pinulongang langyaw?
Tungod kay nakadapig man sa Ingles ang mga opisyales sa ilahang pormal nga mga kalihukan, namahimong tugkaran kini sa pakiglambigit sa publiko. Busa kadaghanang mga negosyante duna pay kulang nga pagtagad sa Binisaya. Tan awa lang ang mga mantalaang pang-negosyo o “business papers”.
Apan sa tinuod lang duna nay mga mantalaan nga nilambo bisan pa man ang unod sa ilahang mga gula usahay hapaw.
Samtang dili pa makab-ot kini nga tinguha, hinayhinayon ko lang usab pag bansay-bansay ang akong gamay nga hibalo sa pagsuwat sa Binisaya. Tinuod dili kini sikat, apan pipila na usab ka manunulat nga niuna na sa pagtugkad niini.
Basin palang pohon makab-ot ko ra nato ang mantalaang Binisaya sa tabang sa uban nga duna’y susama nga panglantaw kanako.
Kung dili man galing itugot sa Kahitas-an nga matukod kini, wala na ko’y mahimo.
Basta duna ko’y damgo nga nasuguran pagtuman bisan gamay, paagi niining akong gitawag nga “blag”.
Pahibalo: Kung uyun ninyong mo apil, ipadala lang ang inyong salmot-sinulat paagi sa pagkabit niini isip komentaryo.
Daghang salamat!
-Istambay sa Mindanao
17 Pebrero 2007
64 responses to “Blag: Mga Kinurisang Binisaya”
-
Jun P. says :
Maayo na imong gihimo waltz,palapdi pa ang kinurisang binisaya.
Mas nindot kung adunay mga binisayang balita pud,kay diri sa
amerika makalingaw magbasa sa imong kaugalingong pinulungan,kay
halos ininglis tanan imo makita diri.Padayon bay!
-
james zamora says :
Bay,
Ang pulong “Bay” basin ma trace nimo sa Bangla language sa Bangladesh. Buot ipasabot (bhai) brother. 15 ko kabulan sa bangladesh isip participation and gơod governance adviser. Daghang pinilungan sa Bangla (sinultihan sa Bangladesh) nga makita nato sa atong pinulungan , sa mga dialect dinhi sa Pilipinas. Kung interesado ka padad an ta ka og compilation, gamay lang god.
Di ba ang atong kasaysayan nag ingon nga ang pinulungan sa Pilipinas naggagikan sa Sanskrit?
Mao ni akong theory nga ang pulong “bay” posible nga gikan sa “bhai” sa Bangla.
Tehory lang ni bay kay dili ko linguist. Natingala lang ko nga nganong daghan kăyong pulong nato nga nă sa bangla.
-
Waltzib says :
Miuyon ko sa imong teorya James. Bitaw pud, dili lang ikaw ang nakabantay niana. Mga 2005 man siguro to nga duna koy na ila-ila nga taga-Bangladesh didto sa dakbayan sa Cagayan de Oro.
Gi-tandi niya ang pipila ka mga pulong Binisaya nga duna daw kamay-ong sa ilahang pinulongan.
Wala man ko nahibulong kay sama lagi sa imong gikaingon, nanalid man sa inpluwensiya gikan sa pinulongang Sanskrit ang Binisaya. Sama sa pulong o ngalan nga “Visayas”. Dili ba duna may empire niadto nga gitawag og “Sri-Vijaya?”
Pero sa hilom na lang kining atong panag-hisgot. Sa laing pulong, “ato ato nalang ni” kay dili man lagi kita mga eksperto nga hanas makahiagom sa tinuod gayud nga gigikanan.
Salamat Bay sa imong gidalit nga tubag-reaksyon! Hangtud sa sunod!
-
tonyofrins says :
nindot ang pinulongang binisaya. ma-lunsay man o dunay sambog gikan sa ubang diyalekto, ang Bisaya sama sa usa ka bulawan nga bisan malubong sa ata sa lapok, basta hinisan, mogilak gihapon.
Ang mantalaang Binisaya dili na usa ka damgo sa dakong bahin sa Mindanao. Gikan sa siyudad sa Dabaw lahos na ngadto sa kabaybayonan sa Surigao, kasawo na sa init nga kape matag buntag sa mga molupyo ang gihatod nga balita ug kasayuran sa mga mantalaan sa atong kinaiyang dila.
Busa, dili sab imposible alang kanimo Bay nga magmalampuson sa imong giunlanan nga damgo ug gihambin nga tumong nga makapabarog sa usa ka diyaryo sa atong pinulongan diha sa Bukidnon. Suporta’s mga tawo lang sa banika, ang imong gilaumang tigbasa, ang umola. Makuha kana nimo ug molampos ikaw. Labi na kay ilang mga estorya, kaagi, hunanhuna ug mga damgo ang imong ikulit diha sa kada tulo sa tinta sa papel.
-
tonyofrins says :
Ania-ay mga balita nga gipatik ug unod sa Periodico Caraga, usa sa mga Binisayang inadlaw nga mantalaan nga nagkubre sa rehiyon onse ug trese (davao ug caraga regions)…..
tabloid ang format sa Periodico Caraga, usa sa tulo ka mga inadlaw nga mantalaan sa Davao-Caraga regions…Medyo bug-at nga sulod sa 12-panid nga papel ang mga estorya labot sa krimen ug gubat, apan sama sa mga subol nga mantalaang inadlaw, naningkamot sa pagpatik sa mga estoryang mohatag ug dugang bul-og sa pangandoy alang sa mga tigbasa, nga human sa ilang pagtilok sa usa ka tasa nga kape ug pagtak-op sa luyo nga panid sa papel, makaginhawa sila, makapanaghoy ug makaingon, ” daghan pa man diay nindot sa akong komunidad luyo sa mga gubat ug kamatay..”
Mga tanod sa Butuan gi-seminar pod
Ni Elsa Oranda
Aron mas epektibo isip kaabag sa pagpatuman sa balaod, mga tanod gikan sa 86 ka baryo sa Butuan City gipa-ilawom sa seminar niadtong miaging adlaw.
Sumala ni Chief Inspector Martin Gamba, unang hugna sa mga sakop sa civilian volunteers organization (CVO) mitambong alang sa “enhancement seminar”.
Ang hepe sa Central Police Precinct usab nagsulti nga dakong tabang alang sa mga CVO o tanod ang maong tigom sanglit daghan sila ug makat-onang butang labot sa pagkaluyo-luyo sa mga pulis pinaagi niini.
“Kinahanglan usab nila ang kahibalo sa balaod aron dili sila mahimutang sa alanganin sa panahon nga mopatuman na sila niini”, sulti ni Gamba.
Una niini gipahayag ni City Mayor Democrito Plaza II nga ang mga CVO /Tanod tugotan na nga makahupot ug armas nga magamit nila panahon sa trabaho apan kini ubos sa kalagdaan nga gipagawas sa Department of Interior and Local Government (DILG)
***
Sa Caraga
“Search for Outstanding Civil Servant” gibuksan na
Ni Elsa Oranda
Bukas na ang buhatan sa Civil Service Commission (CSC) sa Caraga alang sa pagpanawat sa mga nominasyon alang sa mga “maayong kawani sa gobyerno”.
Tulo ka kategorya ang mahimong apilan alang sa nominasyon sa Outstanding Government Employees, si Abner Caga, administrative officer sa Philippine Information Agency (PIA) 13 nagsulti.
Apil sa mga mahimong i-tuboy ang mga empleyado alang sa Lingkod ng Bayan Award, Pag-asa Award ug Dangal ng Bayan Award.
Matud ni Caga nga bisan kinsa mahimo nga moduso sa nominasyon sa kandidato.
Gisulti ni Caga nga pinaagi sa maong award, mas madasig ang mga empleyado sa gobyerno nga mo-serbisyo sa katawhan gumikan sa pag-ila sa mga hut-ong sa katilingban sa ilang maayo nga nahimo.
****
AgNor mo-kapital sa turismo
Ni Louie Oranda
Turismo ang target karon sa Agusan del Norte aron makadugang sa panudlanan sa lalawigan.
Ang mga sakop sa community affairs office (CAO) sa probinsiya naghan-ay na sa mga pagpangandam aron himoong “tourist haven” ang pipila sa mga lungsod niini.
Sumala ni Edgar Palarca Jr., information officer sa Governor’s Office, nga naglusad na ang iyang buhatan ug mga tourism awareness campaign.
Gitan-aw sa opisyal nga potensiyal sa buhis ang industriya sa turismo tungod sa mga daghang talan-awon nga ikadalit sa probinsiya.
Gawas sa mga natural nga hiyas sa kinaiyahan sama sa dive resorts, mga langob ug daghan pa, ikapanghambog sab sa 3rd class province ang mga karaang istruktora ug mga edipisyo niini nga tugob sa kasaysayan.
Sa kasamtanagan ang buhatan sa CAO dunay mga “tour promo packages” alang sa mga bisita.
*****
Babayeng recruiter dakpan sa pantalan
Ni Louie Oranda
Babaye nga suspek sa pagpang-recruit ug mga menor de edad ang nasikop sa mga elemento sa Surigao City Police Station (SCPS) ug Philippine Ports Authority (PPA) didto sa Doña Eva Macapagal Terminal Surigao.
Sa pagpangulo ni Major Froilan Caburla, nasakpan si Mary Joy Vitali uban sa mga dalagita nga giingong dalhon unta sa suspek sa Metro Manila.
Ang grupo ni Vitali gidakop alas-6:600 sa gabii subay sa reklamo sa ginikanan sa usa sa mga biktima.
Si Vitali, taga-Metro Manila nadakpang kuyog ang mga biktima nga sila si Sheena,17; Renelyn, 22; Sonia,17; Mary Grace,17; Lynmae,15; Lovely Mary,16 ug Carolyn, 17, mga residente sa Surigao.
Sa report nga nakaabot sa rehiyonal nga buhatan sa kapulisan sa Caraga nasayran nga ang mga batan-on gipasaligan sa suspek nga makatrabaho sa Manila isip mga waitress o dili kaha katabang apan na-bara sa mga pulis si Vitali gumikan kay wala kini mga papeles alang sa pag-recruit ug mga trabahante.
Kaso nga paglapas sa Akta Republika 9208 ang balaod nga nag hatag ug proteksyon sa mga menor de edad gihikay na batok sa suspek nga kasamtangang nagtingkagol karon sa selda sa Surigao City Police.
-
Jun P. says :
Nindot…nindot.
-
tonyofrins says :
Bay, salamat pod nga naka-mugna ka niini nga blog..naa na koy laing nakabig aron modalikyat dinhi matag karon ug unya..kauban nato nga batan-on pod..gibiyaan ang gisakwat nga karit ug sugong (mananggite daw siya’s bislig sa una) aron makigdula sa musa sa mga letra aron itagik sa papel ang kada witik sa atong dila nga bisaya…
tingali, panahon na ‘ni nga hatagan ug dugang nga regard o pagtagad ang bisaya..nga kaniadto, yam-iran sa mga tigbasa sa siyudad, kay lagi, low-class ug inistoryahan kuno’s bukid, madungog ra kauban sa iyagak sa mga gangis…
since daily ang periodico caraga, mahimo ba bay, nga mopa-pilit kita dinhi sa mga nag-unang estorya sa mantalaan?
bay, salamt gyud sa imong pag-abli sa pultahan ug pagdalit kanato, labaw na sa pag-abiabi,,,,
mabuhi ka bay!
mabuhi ang panitik nga bisaya!
-
tonyofrins says :
Isports
Sa World 8-Ball Championships
Bata, Django tagak; Alcano karga sa q’finals
Pilde ang giilang sinaligan sa Pilipinas dihang usa-usa nga nangatagak sila Francisco “Django” Bustamante ug Efren “Bata” Reyes sa nagpadayong World 8-Ball Championships sa Fujaira, Dubai.
Sa nagpadayong eliminations, nabiya si Bustamante 10-9 sa kontrang hitsas gikan sa Germany nga si Thomas Engert. Bisan unsaon ug hugyaw sa mga Pinoy fans nga misaksi, nabitin ang diskarte ni Bustamante ibabaw sa berdeng lona ug sayo kini nag-impake gumikan sa kaparotan.
Samtang wala midulot ang magic ni Reyes dihang nabiktima siya sa giilang “silent killer” sa Alemanya gihapon, nga si Marcus Chamat. Si Chamat mipaabog kang Reyes pinaagi sa lapad nga 10-4 deficit. Unang midaug si Reyes, sa first round, atol sa hugna diin nahagbong si Bustamante, dihang iyang gipilde ang Pinoy sab nga si James Ortega, 10-2.
Hinuon, upat pa ka mga Pilipino ang nabilin sron makigsangka alang sa quarterfinals ug posibleng sa semis. Sila nag-apil kang Ronnie Alcano, Dennis Orcullo, Joven Bustamante ug Elvis Calasang.
Gawas nila Reyes ug Bustamante, nangataktak pod niadtong Martes ang mga inilang pool players nga sila Ralf Souquet ug Thorsten Hoffman sa Germany, Darren Appleton sa Great Britain ug ang defending champion nga si Chia-Ching Wu sa Taiwan.
Sa quarterfinals nga dulaon didto sa Al Bustan Center, Fujairah, makalaban ni Alcano si Calasang samtang si Orcullo kontra Chamat ug laing Bustamante na pod sulayang pildehon ni Engert.
Ubang match-up naglakip ni Nick Van Den Berg sa Netherlands kontra sa katagi-nasod nga si Niels Feijen.
*****
3 container van sa Stanfilco gi-bara sa NPA
saging gipahabwa, gihatag sa mga tawo
Ni Frederick Divino
Tulo ka mga container van nga kargado ug saging gibabagan sa mga gituohang rebeldeng New People’s Army (NPA) didto sa New Bataan, Compostela Valley niadtong Lunes.
Si Police Inspector Vianney Ross Lagundi, hepe sa New Bataan Police Station nagsulti nga 30 ka mga armado ilawom sa usa ka Kumander Jiejie sa Front Committee 27 mi-bara sa mga sakyanan nga gi-hire sa Dole-Stanfilco ug gimandoan ang drayber nga ibilin ang mga container nga dasok sa mga saging didto sa Barangay Magangit.
Ang insidente nahitabo alas-7:00 sa gabii dihang gipara sa mga rebelde ang mga sakyanan ug gipanaog ang mga drayber ug pahinante.
Si Lagundi nagsulti sa Periodico nga base sa ilang pagpanubay, gipugngan kadali sa mga armado ang mga sakyanan ug gisugo ang mga drayber ug pahinante nga tanggalon ang container van gikan sa ulo sa mga trak.
Hinuon, wala pasipad-i sa mga suspek ang mga sakay sa mga trak.
“’Yung mga saging pinamigay sa mga tao, ‘yung container nakuha na ng Dole”, sulti ni Lagundi pinaagi sa text message nga gipadala ngadto sa Periodico Caraga kagahapon.
Gikan sa lungsod sa Maragusan ang mga trak ug nanghakot gikan sa plantasyon sa kompaniya.
Pagpangilkil ang gitan-aw nga motibo sa awtoridad labot sa hitabo.
“Hindi nagbigay nga revolutionary taxes (ang Dole-Stanfilco) kaya gi-hold ‘yung van”, sulti ni Lagundi.
Ang hepe nagsulti sab nga mo-himo ug imbestigasyon ang iyang buhatan aron pagtino sa uban pang posibleng motibo sa hitabo samtang gihulat niini nga moduso ug reklamo batok sa NPA ang mga drayber.
(FREDERICK DIVINO/PNN)
-
Jun P. says :
Maayo,maayo…
-
tonyofrins says :
Ang Duyan
Ni Frinston Lim
Mihinok siya pagkabati sa sigaak. Nanghiwid, milugsot sa habol iyang dunay lama sa lapok nga gagmayng mga tiil. Mibakod siya bisan gitrangkahan pa sa duka iyang mga mata. Human, gipamilo ang puti nga panapton ug gipatong sa ulohan sa katre.
Diretso sa kusina si Chanda apan dili aron mokaon. Sa kagamay sa iyang bayhon, kilas kini bisan pa, ug ang nuybe anyos mitungtong sa bangko nga sagad lingkoran niya aron magkagod sa ituno; ug nagdigamo sa banggera. Sa gawas, inanay nga napaksi ang kangitngit, gilangkat sa tuyhakaw sa banag-banag.
Iyang naaninaw ang barog sa tag-iya sa singgaak. Si Tiya Isidra niya, ang namat-an niyang kauban sa iyang Papa Gerson. Nagpuk-ong kini kilid sa dakong goma nga tadyaw tupad sa ilang haligi. Gikusohan ang hinukas sa iyang Papa.
Mitakos siya sa laton sa bugas. Gibubo sa kaldero. Mikalos pa ug usa.
Atua sa pikas lungsod iyang amahan. Tigladlad kini ug mga panapton ug mga kinomprang sinina nga ukay-ukay. Kung asa ang pista o bisan sinemanang laray, modayo iyang papa, mawala sa ilang pinuy-anan ug silang duha sa iyang tiya lang ang mabilin.
“Uy maayo kay mibangon na ka’ng kanahana ka!” si Tiya Isidra niya nga namuga sa kataposang pantalon nga gilabhan. Sukad siya nakamatngon, wala siya kahinumdom nga gi-estoryahan ug hinay sa kaipon sa iyang amahan. Kung dili motrabaho si Papa Gerson niya, hilom kaniya ang babaye. Apan sa iyang kalingkod, masiplatan ni Chanda ang kapungot sa mga mata niini.
Nanghugas siya mga baso samtang nagtak-ang sa kaldero. Kagabii, milaag ang mga kumare sa iyang tiya. Kaadlawon na nanganaog kay nagbilar sa tong-its. Gibinlan siya sa mga hugason.
“Bantayi nang kan-on ha!” dalikyat na pod ni Isidra. “Naglatagaw na pod nang utok mo. Dukot gani na, ipahabhab gyud nako na nimo hurot”.
Misaka si Tiya Isidra pagdapit niya alang sa pamahaw. Human nakapanarapo sa kamot nga nagkasabon, wala kini tingog-tingog nga mitangka sa lamesa ug giatubang ang pritong buwad-pinikas, kan-on ug suwa nga kinamunggayang moro-moro.
Apan wala pa gani siya kasugod paghungit human misunod ug lingcod, mituasik sa iyang dughan paubos ang mga mumho, dahon sa kamunggay ug mga bukog sa buwad gikan sa baba sa iyang tiya. Namalikas kini, mitindog, ug giatubang siya nga hilabihan ang gibating kakurat ug kahadlok.
“Sakto man na sa bitsin ‘Tya”, ni Chanda pa, nga nag-anam pagdutdot sa bungbong, daw gustong magpatukob sa pligo sa mga kahoy.
“Animal ka, hapit na ka ma-dalaga dili ka pa kabalo magluto! Pareho lang mo sa imong kaliwatan. Hala, hipusa na! Way lakaw ‘ron ha. Walay naog sa silong!”, daw matanggal iyang dalunggan sa makabungog nga maldisyon sa iyang “tiya”.
Mitibi iyang mga ngabil. Gipanghipos niya ang mga plato. Sa iyang duha ka aping, nanglumbaanay pagpadailus ang napislat nga mga lusok sa luha.
Naluoy siya sa iyang kaugalingon. Isumbong ta gyud ka ni Tiyo Dignos, sa iyang hunahuna pa.
Apan wala na siya kabantay sa pagkibot sa iyang mga ngabil.
Milagapak sa iyang baba ang gahi nga tsinelas-pambalay ni Isidra. Wala diay kini mikanaog, sukwahi sa iyang gituohan. Didto lang kini sa pultahan, gisipatan siya niadtong gihipos ang lamesa.
“Ug kinsay gihadlok mo, ako?”. Igo na lang sa pagpusnga-pusnga si Chanda samtang nagsugod na pod ang kitab-kitab sa baba ni Isidra.
“Nagpalaban ka ‘adtong amigo mong tumo-tumo? Nabuang na gyud tingali ka ba!”. Mingaab ang bata, iyang siyagit luom sa iyang galamhan samtang milukop sa balaay ang piniti sa tsinelas nga miigo sa iyang nagbinhod nang sampot
Gitawag siya nga maldita sa iyang ina-ina. Kini matag lakaw sa iyang papa sunod buntag.
Mamat-an niya pila na ka kaadlawon nga maglalis ang pikas kuwarto kay misumbong siya nga nabunalan sa iyang tiya sa miaging hapon.
Napusposan siya niadtong hapona kay gisuklan niya si Isidra. Gipaak niya ang usa sa mga tudlo niini dihang nasakpan siyang mosibat unta kay moadto sa karaang parke.
“Naghulat nako si Tiyo Dignos! Moadto lagi ko!”, labihang limbag ni Chanda pagkasakop ni Isidra.
“Dili lagi ka mahimong molakaw! Maldita ka gyud buanga ka! Saka diri, saka!”, ug giguyod siya pasulod balik sa balay. Gipusposan na pod siya hangtod nakatulog.
Ang iyang papa wala makamatikod nga labihan ang pakigbugno niya makaadto lang sa parke.
Human sila magdula sa iyang amigong ginganlan ug Dignos didto sa duyanan sa parke luyo sa munsipyo, mouli siya sa dili pa mokilom-kilom ug wala pa iyang amahan.
Inig abot sa iyang papa, humot na siya, gikaligoan. Ang likod giburdahan sa mga burot agi sa kusi ug kusnit.
“Dah, ‘nang anak nimo ay, gipatulog kaganina, ambot milakaw na pod siguro. Nahulog tingali sa tantong pakigdula atong iyang amigo”, lunay nga esplikar ni Isidra dihang nangusisa si Gerson labot sa mga labagha ni Chanda usa ka gabii.
Nangambot ang babaye pagpangutana sa kapuyo bahin sa amigo sa bata.
Wala na kini nanukot ug gipalong ang suga sa ilang lawak.
Sama sa bulkan nga nag-umido si Isidra dihang usa ka hapon lapas na sa alas-4 sa hapon, wala pa mibutho ang Chanda. Nagduda dayon si Isidra nga tua na pod sa kanhi parke nagyampungad ang bata.
Dili siya ganahan motaak didto tungod gawas sa daghang mga lamok, mingaw ang dapit labi na kay Sabado ug walay opisina sa atbang niining munisipyo.
Ang iyang mga amiga sa tong-its nakalakbit sa epekto sa lugar ngadto sa bata.
Kanhi bibo ang parke. Daghan ang mga dulaanan. Dunay padiditan, tuya-tuya ug ang paborito ni Chanda nga duyan kilid sa gilumotan nang hinimo nga linaw.
Matag hapon, daghang mga bata ang mohapit didto gikan sa eskuwelahan aron magdula. Magdakpanay, magtigso, taguanay sa mga nagpalibot nga bulak sa santan.
Apan dihang sa kadugay, wala maatiman ang mga puthaw nga padulaan niini tungod sa kakulang sa pondo sa munsipyo, naunhan sa taya ang mga ekipo ug nangadaot.
Namingaw ang dapit ug bisan ang mga managtrato nga kinaham ang pagdeyt didto nangawala.
Nakahigayon hinuon ang usa ka kanhi trabhante sa lungsod kinsa apil sa pagpabarog sa parke, nga magyarok ug thiodan kilid sa entrada nga arko dihang nasakpan ang asawa nga gikabit sa iyang silingan.
Nakahisgot si Isidra ngadto sa iyang mga amiga sa giyawyaw nga amigo ni Chanda usa ka hapon samtang nagbaraha sila sa iyang balay.
“Mare, wala kaha na-ana imong anak-anak?”, si Tecla, usa sa mga kadula ni Isidra misal-ot, ug nagmustra pa pinaagi sa pagtuyok sa usa sa mga tudlo dapit sa sentido.
“Na, maayo ‘nuon mare kay haskang badlungona ana”, mibunlot ug usa ka baraha gikan sa gipatong sa lamesa si Isidra ug gisukip sa diha sa iyang kamot.
Si Tecla, sa seryosong tingog mipadayon. “Bitaw Mare, ani man god. Ang akong Sidoy gikan sa tangkungan luyo sa munsipyo. Pag-agi niya sa karaang duyan, tua ang Chanda. Naglabyog-labyog.”
“Unya unsa may naa ana?” si Barang, laing sugarol. “Nagduyan man lang kaha?”
Mikuros ang duha pa nila ka kauban hasta si Isidra. “Bitaw”.
“Kuan man gud mga mare. Ingon ni Sidoy, walay laing kauban ang bata pero nagyawyaw kini. Nagkibot-kibot ang baba, sa daw dunay kaistorya.”
Miligid pa ang pipila ka gutlo ug mihagtok na sa alas-5:30 sa hapon. Wala pa gihapon si Chanda. Gibati na sa kabalaka si Isidra. Kaguol dili tungod sa bata. Apan sa kahadlok nga basin singhagan na usab siya ni Gerson kay nasakpang gipasagdan ang anak niini.
Mamahimong away na pod unya nila ug dili na hinuon siya makapamarayeg sa kapital pantong-its.
Nakapaminte si Isidra. Misaka sa balay ug nag-ilis.
“Panuway ni’ng bataa da. Gusto gyud sa maldita nga mag-away mi sa akong bana”, si Isidra pa sa kaugalingon dihang nag-atubang sa salamin kilid sa pultahan sa kuwarto nila ni Gerson.
Sakpan ta lang ka, guyoron ta gyud kang bataa ka gikan didto, naglungot-lungot si Isidra, ug sa iyang kalagot hapit pa mahagbong sa hagdan sa iyang pagkanaog.
Kinse minutos na lang ug orasyon na. Inanay nang mibukot ang dulom ug ang kahayag sa palibot anam-anam nga mi-awop. Misugod na usab ug kipat-kipat ang mga suga sa poste ug sa mga balay sa silingan.
Gisubay ni Isidra ang gamay nga dalan palahos sa sementadong haywey, padulong sa munisipyo. Ilawom sa mga suga sa poste, nga karon misiga na, misubay ang anino ni Isidra, namidpid sa dalan. Wala kaayo nangagi nga mga motor ug pedikab ug gipaspasan ni Isidra ang mga lakang.
Misulod sa compound sa munsipyo si Isidra. Sa iyang luyo, sa ibabaw, mipahipi sa nipis nga panganod ang taud-taod nang subang sa bulan. Mikisdom ang palibot luyo sa kidlap sa mga suga sa karsada.
Nabungkag iyang gi-areglar nga buhok ug milabyog pagtayhop sa huyohoy sa gabii. Gihapyod ni Isidra ang wala nga aping ug mipadayon. Nagsugod siya ug subay sa utlanan sa tangkungan.
Pipila ka mga gutlo, didto na si Isidra sa ganghaan sa parke. Miagi siya ilawom sa arko.
Sa unahan, pipila ka mga lakang, nakita ni Isidra ang nagbitay nga mga kadena sa duyan.
Ang takdol migimaw pag-usab ibabaw sa gitay-ang atop sa kanhi munsipyo. Mi-amag ang palibot. Mihagashas ang ilawom sa mga tiil ni Isidra, kanaas sa mga dahong larag nga iyang natamakan.
Gisangpit niya si Chanda. Agulo sa hangin ang mitubag.
Mitikang si Isidra. Sa iyang huna-huna, nagliyo-liyo ang kabalaka nga moabot na si Gerson ug wala pa sila ni Chanda sa balay. Luyo sa iyang dughan, nag-ulpot-ulpot ang laing kabalaka, nga samtang siya nagpaduol sa duyan, molabyog ngadto sa kahadlok sa usa nga dili niya matugkad.
Daw nakalimot siya sa kasilag niya sa bata. Uban sa iyang mga tikang, misuol sama sa ngutngot sa hubag ang kataslak nga kataposan niyang nabati niadtong tali-edad pa niya ang anak-anak.
Nakapangandoy siya nga duna unta siya’y krusipiho sa bulsa.
Sa atubangan niya ang duyan. Midali pagsantop sa iyang hunahuna nga atua na sa balay si Chanda ug uban si Gerson.
Puthaw kini nga pinugngan sa duha ka mga kadena. Uban sa tayhop sa hangin, miigot ang pisi nga puthaw. Inanay milabyog.
Lagubo ang dughan, mitalikod si Isidra. Sa hunahuna, giaghat ang namugnaw nga mga bagtak nga dad-on na siya sa ila.
Gialsa sa babaye iyang mga lakang nga nanlad-ok sa huwaw nga tutonlan.
Miigot pag-usab ang duyan. Ug gibingat.
Gibira.
Wala na madungog ni Isidra ang singgaak ug lagubo dihang mihapak sa iyang tangkugo ang puthaw sa labyog sa duyan.
—-30——
Nabunturan, Comval—Butuan City
Nov. 19-Dec. 8, 2006
-
Bitoy Abad says :
Mga bay istasmbay o dili… siguro ang labing maayong buhaton ani kinahanglan ma haylo nato and Dep-ed nga magbaton ug alternative curriculum sa matag kurso sa college. Para makapili ang mga studyante sa visayas ug mindanao unsa-on nila pagtu-on ang ilang profesyon, sa ininglis o binisaya?
-
-
rico mandin says :
uyon kaayo ko na musagubang niani na resposibilidad sa pag suwat sa atong kaugalingong pinulungan, bisag dia ko sa lugar sa mga tagawog pero ang akong gibug-aton nagapabilin sa atong bisaya nga sinultian, kung tugutan ko ninyo na magpada ko ug kulom, mahitungod ni sa maayong balita para sa atong pag-adlaw adlaw na pagkaon sa atong kalag ang mga pulong sa dios daghang salamat.
-
Pependayan says :
Kaubang James,
Bisan tuod dugay kadtong imong suwat kabahin sa pulong nga “bay” pero motampo gihapon ko’g gamay. Sa akong pagtuo nga pulong nga “bay” usa ka street lingua kun kinanto nga termino nga buot pasabot “bayaw”. Gihimo ra ni nga mao ra og angga nga “bay” isip shortcut sa bayaw.
Salamat ug regards,
Ppndayan
-
Samuel says :
Mas masabtan sa kadaghan sa Bukidnon and mantalaang Binisaya kay sa balita nga napatik sa Ininglis.
Unta dunay mantalaang Binisaya nga lakip ang tibuok Mindanao, dili lang ang Bukidnon, o mga rehiyong Dabaw ug Karaga. Binisaya man and pinulongan sa kadaghanan sa rehiyong Northern Mindanao (Cagayan de Oro), Zamboanga Peninsula (Pagadian), Dabaw (Davao), Karaga (Butuan) ug sa General Santos City.
Bahin sa “Bay” kaubang James, Ppndaya, ug Waltzib ang akong pagtuo gikan kini sa Binisayang “Sagabay” nga popular kaniadtong mga 1950’s. Ang “Sagabay” buot ipasabaut, kauban o “partner” sa iningles.
-
Elsie B. Jabagjorian says :
Nalipay ko og dako nga dunay manunulat og Binisaya. Kung dili ni nimo ipadayon ang atong sunltihan mapanas. Dili ka maglisod og himo niini. Lisod lang kong walay mo suporta. Mag kinahanglan gayod nga dunay mga Pilipino nga mga Bisaya mo suporta niini aron ikaw maka barog. Ganahan ko magbasa sa Binisaya aron dili nato malimtam ang atong pinulungan. Ako usa ka Butuanon. Malipay sab ko nga dunay mga Binutwanon.
Ang ESTAMBAY maayo ni nga topic kay ang halos mga ulitawong mga bag-ong graduate sa high school og college nga walay ma sudlan nga trabaho ang tawag nila ay “ESTAMBAY SA TARON” Dili angay kaminusan tungod kay lisod ang panginabuhi sa Pilipinas. Ang mga babaye arang-arang kay maka langyaw og dali tungod sa pag pa Domestic Helper sa kalain-lain nga nasod. Ug ang babaye dili maka estambay sa karsada kay dili man maayo tan-awon…
Maayo kaayo ni nga ediya. Hinaut nga ma saksispol ka sa imong pagka manunulat.
Taga Butuan
Elsie
-
Malou says :
Maayo kane mga balitaa Malipayon me nga naa pay naghatag ug importansya ayaw mo kabalaka kay daghan man mosuporta ane aku gusto ko ane mga puloa binisaya kay halos nwla naman gud atong pagkabisaya murag na cya na simple uban tao dli na gani kasabot ug nilaom nga binisaya malipay sad ko ug basa basa ane kay para sad mkatagbo na sad ko lalom na binisaya.daghn na mga tao dli na kau mogamit sa ilahang linguahe. peru kita mga tga mindanao mga book og genius sad ta kay kabalo ta magbinisaya kabalo sad ta tagalog ug english kanang mga tgalog looy dli kasabot sa binisaya hehe looy! libakon ra nato. salamat sa paghigugma sa atong mahal na linguahe.padayon ug ayoayo dha.
Malou:) Vancouver WA USA
-
pong pong says :
Padayon pag us-wag Mindanaw..dako kaayo nakong pasalamat nga akong na agi an kining blag. Nia ko karon dinhi sa hinugpong nasud sa amerika, nanimpalad, tungod kay pobre man. dako kaayo ni nga tabang nako sa kamingaw kay aron sab akong ma salmot ang akong gamay nga mga istorya dinhi sa nasud sa amerika…
mabuhay kamong tanan….
-
gabrielle says :
nindot gyud paminawon ang pinulungang bisaya ilabina na sa pagpanaghisgot hisgot sa mga butang nga dunay kalabutan sa tong inadlaw adlaw nga mga buluhaton..mas daling masabtan ug dali sab magkasinabot… duna koy mga nahimatikdang mga ginikanan nga naningkamot gayud og gamit sa pinulungang tagalog ilabina sa pagpakig estorya sa ilang mga anak aron kuno dili maglisud og pakigsandurot ngadto sa eskwelahan …apan subo paminawon nga balikwaot na man hinoon paminawon kay gisagol man ang tagalog ug bisaya sama sa: anak anong oras man ang pasok ninyo sa school? (bisloglish) ambot lang kon unsa inyo tan-aw, mas maayo pang ibisaya na lang gayud ang panaghisgot kay tan-aw ko malibog hinoon ag bata niini.. makaingon ang bata niana og tagalog gihapon kadtong mga expression sama sa “man” o “gan”i nga ipapil sa pagestorya…
Padayon!
-
-
Laarni says :
Maayong adlaw sa tanan! Nalingaw ko ug basa sa inyong mga “blags” hehehe! Panalanginan kamo sa Dios!
Ang inyong higala,
Laarni
-
Joy says :
Maayong hapon sa inyong tanan. Ako si Joy, gipanganak ug nagdako sa Davao City, pero ania na ko karon sa California nagpuyo.
Nahimuot ko sa imong terminology na ….”bisloglish”.
Bitaw tama man pud ang imong opinion nga ang maga kabataan saksak sinagul ang linguahe.
Kadtong sa Davao pa ko nagpuyo, ang language o dialect common sa among pamilya ug mga higala kay English, Tagalog, Bisaya ug Chinese. Siyempre, naa sab ginagmay nga Espanol.
Karong nagka-edad na ako ug naa sa California nagpuyo, mas na appreciate (? in bisaya?) nako ang atong Pilipino Language ug dialects.
Anaa bay eskwelahan karon sa Davao City nga nagatudlo ug dialects, hilabi na ang Dabawenyo? Kay kong maka-uli ko diha, mag crash course gayud ko. Gusto nako maging “fluent” sa Bisaya sama sa akong “English”.
Salamat sa inpomasyon mga mahatag nimo.
-
Rommel SG says :
Himuot ko kaayo nag-basa sa mga nagkalain-laing istorya dinhi sa Blag Istambay Mindanao. Ako na natawo sa Mindanao mapasirgabohon kayo ko sa atong sinultiang bisaya. Sa pagkakaron naa ko diri sa Riyadh,Saudi Arabia ug halos sa akong mga barkada diri mga bisaya. Ang uban taga-Davao, Iligan, Ozamiz, Pagadian, Cagayan de Oro ug uban pang mga lugar sa Mindanao. Kung magkatapok na ang mga barkada mugawas gyud dayon ang sinultiaang bisaya. Nindot kaayo ang pamati namo diri burag naa ra mi sa Mindanao. Usahay ako ka istorya na tagalog matubag nako ug bisaya…syempre ani gyud ang BISAYANG DAKO!
-
ROCK says :
Mga halangdon, diri sa among hagip-ot apan hamugaway nga syudad sa Dipolog duna pay pipila ka mga mantala-an nga binisaya labi na ang headline…
-
tisoy says :
maayo kaayo ang mga plano ninyo kay makahatag kanato ug kadasig para mabansay ang atong kaugalingong pinolungan kay murag gakalimtan na natong ang tanan ug hinaut ko nga sa sunod kanang naa poy mga bunga nga balita para bisag layo mi sa among mga mahal sa kinabuhi pero makahinuklog gyud mi nga naa mi mga binilin diha sa among lugar sa pilipinas kay usahay malimtan namo nga naa mi mga mahal sa kinabuhi diha ug mao na ang hinungdan usahay nga ang uban naa na mga ikaduha nga pinalangga heheee pero dili tanan ang uban tiolaw tilaw lang sa lain nga putahe mga igsoon salamat ug padayon…..
-
Denise says :
NOVEMBER 2007
PRESS RELEASE
HON. NERI BARTE
BOARD MEMBER/FIRST DISTRICT
COMPOSTELA VALLEY PROVINCE
To our dear friends in the broadcast and print media, health and blessings from the Lord!
In the last weeks, my name has been on the news because of the so-called complain hurled against me by Mr. Roel Sembrano, a supposed broadcaster and announcer of a local radio station in our hometown, Compostela, ComVal Province.
With this open letter I want to address the issue on various fronts. First, I am well aware that media practitioners have to follow certain norms and ethics in broadcasting. Media practitioners are supposed to unveil the truth by taking all sides of the story, and NOT create intrigues and stories instead.
Roel Sembrano never took my side to the allegations that he wantonly broadcasted over the radio. His pronouncements on radio were all brazen lies and intrigues. People in Compostela valley and in Compostela municipality in particular are aware that Sembrano is not a broadcaster that reports objective truths, issues and events, but a media practitioner who is under the wings, caprices and influences of some local politicians, immoral and corrupt, who are all out to destroy my reputation as a civil servant and critique of excesses of other politicians. People of Compostela can attest that Sembrano did nothing in order to report the truth.
If Sembrano is after the reporting of truth, my office in the Provincial capitol is always open for him to visit me and discuss issues that were hurled against me. If Sembrano is after the truth for people of Compostela to know, he should have reported the unabated killings in our town and the rampant proliferation of illegal drugs that confronts Compostela, instead of maligning my reputation as a politician who never have any record of immorality. I am known to be the defender of truth, the oppressed and the poor.
Secondly, I am aware that media practice should be balance and fair. It pains me that I was condemned and subjected to the judgment not out of justice and balance that media suppose to represent, but in the bar of public opinion. This is what Sembrano actually did when he never take my side in the allegations that I suppose to have committed.
Fairness and balance is never a practice of Mr. Sembrano for he maligned a reputation without establishing solid facts to support his allegations. My record as a politician is open for public scrutiny, but what Sembrano did is not to report the truth; balance and fairly, but simply to accuse me of things I never have committed. His brazen lies is manifested in his claim that he criticizes me because I sided with someone who run against his friend and mentor in the last barangay election. It was a public knowledge to the people of Compostela that it was he, Roel Sembrano who campaigned and trumpeted a certain candidate to whom he work with and he allows himself to be used as a demolition man by a local politician instead of being a broadcaster for truth and transparency.
Thirdly, I have to make it clear that it was not this barangay election issue that enraged my family, but the brazen lies that Sembrano tells on the radio. He accused me on air of non-performance of my duty as a duly constituted and elected public official. It was not because I campaigned for a local candidate that he maligned my reputation but issues that attacks, not my political works and achievements but personal ones that go beyond the realm of truthful and balanced broadcasting. To say it straight, Roel Sembrano is a blatant liar.
Lastly, I want to make it clear that I did not attack him! It was my wife and daughter who come to him in order to confront him of the lies he uttered on air. I only followed to stop them. My daughter, a graduating MassCom student of the Ateneo de Davao University was the one very enraged for she knew that what Sembrano did on air was a blatant violation of the code of ethics of the broadcast media. Emotions were high and people of Compostela could attest that my wife and daughter were entitled to their anger because what was said against her father and husband were all but lies and empty accusations. I will not condemn my wife and daughter, for what they did were clear expressions of disgust brought about by moral bankruptcy and media malpractice that Sembrano did to me.
I wish to end this long tract with an appeal to the people of the broadcast and written media. I am a politician and in the last two decades of my political life I always am a voice in the wilderness for I stood against immorality, exploitation and excesses committed by the ruling powerful politicians. Despite all of this, and despite all the efforts of destroying me, including the use of Sembrano’s radio program through the lies and intrigues that he sowed on air, the people of ComVal voted me.
I hope to be given a fair share in the bars of public opinion where my side will be heard and asked for, for like anyone in the media I am also for truth and justice. I appeal that stories being written and broadcast must carry all the time, the two sides of the coin, the opposing views of the stories told, so that truth shall come out. I appeal to media people to report only the truth and not allow themselves to be used as speaking parrots and puppets of people who are immoral and corrupt for it will deprive the unveiling of the truth.
As the bible says, Only the Truth shall set us free… So is my wish for those who are out to destroy and malign me. In the end, it is the people and God who will judge us.
-
ale says :
HELLOOOOOOO, much I’m trying to develop a blog newspaper in which the articles are written by blogger WordPress (or to limit if you do not have time can I you myself when an article by your blog and they to your blog…).
The blog newspaper was born with the intention to give greater visibility to your blog and the people who search the Web to find articles of greater quality in a single place (having regard to the thousands of blog born every day…). If you go exchange links with blog newspaper contact me as well. I thank you advance and to http://www.giornale.fm soon
-
Jonah Tanzo-Corbitt says :
Kumusta mga kaigsoonan sa Mindanao labina diha sa Bukidnon, my home, sweet home.
Kadtong didto ko nagpuyo sa una sa Sampalok, MLA. Whenever, nga naa ko mahimamat nga taga Maynila kon ila ko mahibaw-an nga ako taga-Mindanao—they usually ask me, “oy, ano, Muslim ka ba?” Unya, akong tubag–“Oo, usa ako sa Mora nga Prinsesa didto sa among darohan”
Why do people ask stupid questions? Seguro nalaktawan nila ang subject sa Social Studies when they were in Third Grade–that Mindanao is a well-diverse population nga naay, Bol-anon, Ilonggos, Cebuano, Ilokano, Tagawog, ug uban nga tawo nga dili ingon nato.
When I met some Pinay and Pinoy folks in CA, some of them will ask, “Paano ka nakapunta dito?” considering I’m a native of Kibawe,—normally, i would say-ay kumare, pwerte nako ug langoy from Mindanao to San Diego, CA. Daghan salamat dinhi sa kinurisan nga Binisaya.
Jonah Tanzo-Corbitt
Alumni Western Washington University
-
gLoRiA CaLdOzA AcUiN says :
hello maayo jud kaayo ang link nga inyong gibuhat para pod makaamgo ang mga katawhan sa mga dili maayo nilang gibuhatan………….PADAYON…………….
Gloria Caldoza Acuin
Netherlands
-
bariles says :
Hi Walter!
I need to email to you something about the 2nd Mindanao Bloggers Summit which requires your most urgent reply. 🙂
Where do I send it? Can you just email me first at bariles (at) gensantos (dot) com?
Daghang salamat sir.
Ayo-ayo! 🙂
-
Jessie Lagahit says :
Salamat nga nagkadaghan na ang inrtresado sa binisaya nga pinulungan. Hinaut nga magkadaghan usab ang magka-interes sa pagbasa sa mga mantalaang binisya kay dinhi aton masabtan ang nagkadaiyang isyu sa katilingban nga atong gipuy-an aron mas mahimong epektibo ang kumyunikasyon og pagpaabot sa atong mga ideya nga magamit paghatag pagtagad sa nagkadaiayng problema sa sosyudad.
Jeslag, sa Lantawan daily news sa Davao City
Salamat og ayo ayo sa tanan
-
romeo g madronero says :
Migong Walter,
03 Apr ’09 – This’ my first time to do interactive with blog. I like your spot “mga kinurisang binisaya”. I was surfing Mindanao after becoming tired with my encounters with “Illuminati” and other conspiracy sites. I landed in your spot nga wa tuyua. Then I saw the name Jonah Tanzo-Corbitt. I was taken aback because the name is so familiar to me. Jonah is a good friend of mine. She went to America together with her 2 brothers back in 1976 and stayed there ever since. At this juncture, I will talk directly to Jonah. Jo, kumusta ka na. It’s been a long time that the intervening silence seemed infinite. Nonetheless, our paths will cross once more. But this time it would be more responsible and through the savvy of the Net. I have always valued your friendship with great respect. It will remain that way. I wish I could correspond with you more from hereon. My email address is romeomadronero@yahoo.com. Regards to the family.
Boy Madronero
-
romeo g madronero says :
Migong Walter,
I like your definition of PGMA in your blogsite “Bukidnon Our Home”. I share with your thoughts. I really hate “kawatans” like her and her cohorts. I’m not surprised at all by your political temperament because you’re a Gali. I was also born in Phillips, Buk (60 yrs ago). I left the province in 1973 to join the Philippine Marine Corps. I was still there when I first joined the voting populace. I was for Marcos. Most Gali’s then were for him, in fact, the entire Mindanao at that. Over the years, with RP’s changing political climate, I have silently remained a Marcosian. I believe many Gali’s are of that genre. Ang tono ay oposisyon. Si MZubiri, maayo ba na siya? Dili ma na siya Gali kay di ma na siya Bisaya kundi Ilongo. Mora na siyag paturista da. He’s a global warming forwarder and that and that makes him a globalist. Marcos fought the globalist alone. We didn’t realized it. Globalists dislikes the concept of the common good. Well, I may have become too verbose already even at the risk of getting people’s antipathy which may include you. Before I’ll break, I have to tell you that your ISTAMBAY site is probably more compellingly effective. At first it sounds/looks ordinary. But it has a profound impact that emanates from the peculiarity of the title. On my succeeding visits, I just feel the impact. It is more Bukidnon-sounding, at least this early, but you can have more greenbelts later on for the Mindanao aura. Kaya break na muna ako.
Boy Madronero or Romad
-
-
-
Tatiana Sanduan says :
Agoy, kumusta kamo diha mga pare ug mare diha. Nindot baya paminawon ang atong sinultian. Kon ako usahay magtinagawog kay naa man say mga tagawog kuno nga akong mahimamat unya ila dayon kong mamatikdan nga ako gayod bisaya kay akong tagawog gahi kuno paminawon. Ingon dayon nako–/so wat ip ay hab a Bisayan aksent? /I’m a full-blooded “MINDANAWAYAN” who speaks fluently in Bisaya and very proud of my dialect.
Well, dinhi na lang sa ko kutob kay katulgon na ko. Have to get up early for work you know.
-
-
Bert says :
Nalipay gyud ko aning panahona nga duna diay daghan naninguha sa pagpalambo sa pinulungang binisaya. Mao man ni ang akong namat-an nga pinulungan sa diha pa mi sa Quezon Bukidnon, ug hangtud karon nga nia na mi dinhi sa Lanao del Norte. Di ko hanas mosulat apan ganahan ko mobasa ug binisaya. Salamat gyud.
-
-
Caparal Lea says :
maupay nga adlaw sa iyo nga tanan, nalipay ak san iyo mga minsahi pagbasa, dko nga salamat….. bisan ak usa nga waray non nkasabot ak san iyo nga minsahi…….malipayon nga adlaw sa iyo nga tanan.
-
-
-
Jarrod Shields says :
Hello thanks interesting
Boutique spéciale sextoys comparatif boutique coquine en ligne, articles coquins et sexy
en ligne
-
Consumer Sales says :
I’ve read several just right stuff here. Certainly value bookmarking for revisiting. I wonder how so much effort you place to create this sort of fantastic informative website.
-
ruhlarbizigorurmu says :
Your blog is one of the most beneficial blogs I’ve ever read.I’ll absolutely come back again.
-
bilincaltimesajlar says :
I wanted to take the plunge into to start my blog one year ago. Meanwhile I kept going on searching other blogs. During that time, I came across with your blog and made use of it a lot.Thanks.
-
akildefteri says :
I can’t imagine a better way of putting these thoughts into sentences. Easy to follow! And elegant, too.
-
-
-
-
Fe Madilma says :
I’m so thrilled to meet Pinoys ang Pinays in foreign countries. Last week, I spent my Labor Day weekend at Vancouver, British Columbia–ay pastilan Daghan kaayong mga Asians didto, predominantly Chinese. I went to the mall with my hubby and met a group of Pinoys ranges from baby boomers and up. I couldn’t help but went to their table and introduce myself and jokingly said” Is this the Pinoy Mafia?” They just laughed and willingly asked me to join with them-para magtutimbaya and enjoy listening to their Canadian life experiences. They were so sweet gentlemen. I did introduced them to my hubby and we said our byes since we have to leave.
Pero puro silang tanan nagtinagalog-not one of them speak my sweet Bisayan or Cebuano dialect. Namilipit ang akong pagtinagalog. It felt so good meeting my Kababayans whom I rarely see on a daily basis.
-
Trackbacks / Pingbacks
- June 27, 2007 -


c: text/html

text:
MONGHE SA SIBONGA
Sa una ug bugtong higayon nga nakaduaw ko sa bukirang barangay sa Lindogon, Sibonga, sa habagatang Sugbo, labihang bagaa sa mga tawo nga wa kong kasud sa dakong simbahan sa Marian Monks of the Eucharistic Adoration (MMEA). Didto ra mi kutob sa prayer room diin ilang gipahubo ang among sapatos ug gikupoan ang hubo nga abaga sa akong asawa.
Maong labihan nakong kuganga dihang gipahibawo ni Marlon Bellita, ang tagduma sa nabantog nga tulomanong "Rated R" sa DYAB Abante Bisaya nga moduaw sa akong tulomanong "Arangkada" ang doktor sa mga monghe ug duha ka monghe nga nanggawas na sa pundok tungod sa giingong kahiwian sa MMEA nga ilang nasaksihan.
-o0o-
Si Dr. Edwin Fonghe maoy nag-atiman sa panglawas sa mga monghe nga gipangulohan ni Brother Martin sukad niadtong 2000. Niggawas siya sa niaging tuig dihang iyang gitumbok nga nasuko ang mga monghe sa iyang pagbadlong sa ilang karatula nga niawhag sa mga deboto nga nangreklamo sa kakuwang sa pansayan ug mga lingkoranan sa di na pagbalik.
Si Fonghe nikuwestiyon sab sa mga pangangkon sa milagro nilang Brother Martin ug kaubanan. Matod niya kanunayng gipahiran og lana ang dagway sa Mahal nga Birhen aron nga di dayon mauga ang singot nga namugna sa kainit ug humidity sa prosesyon. Nipasangil sab si Fonghe nga gigamit sa mga monghe ang nagkalainlaing rebulto sa Birhen nga nagpahiyom ug nagsubo.
-o0o-
Si Brother Dodong (di niya tinuod nga ngan) 25 anyos pa dihang nagtuon pagka monghe sa Lindogon. Gibatbat niyang mga hinungdan sa iyang paggawas:
· Wa siya tuguting makabasa sa bisan unsang libro sa library nga makapalawom sa iyang kinaadman sa pilosipiya ug relihiyon;
· Labing dakong bahin sa ilang panahon giggahin sa pag-ihap sa mga sensiyo nga amot ug pagsunog sa mga petisyon sa mga deboto sa way pagpangaliya alang nila;
· Pahubuon gyod sila sa tanan kon mangaligo; ug
· Kanunayng giggakus-gakos, gisabak-sabak, gihikap ang pribadong mga bahin sa iyang lawas ug gihagad siyang makighilawas sa mga monghe.
-o0o-
Si Brother Paul Cabillon maoy labing kontrobersiyal. Siyay usa sa nagsugod pagpalambo sa ilang pundok sa Lindogon pinaagi sa pagpakilimos, hangtod nga nakatukod silag payag, ug dayon simbahan. Nibiya siya sa MMEA niadtong Enero karong tuiga tungod sa giingong pagpanghasi ni Brother Martin ug kanunayng pagpanghagad og pakighilawas sa laking mga monghe nga nagpahimus sa iyang kabayot.Nagpakahilom si Brother Paul. Hangtod nga niggawas ang iyang hulagway sa "Bag-ong Lungsoranon," pamantalaan sa Artsidyosesis sa Sugbo, uban ang pasangil nga nakalapas siya sa mga lagda sa MMEA. Nagtagutago siya og diriyot mabuang kay ang notisya gipirmahan di lang ni Brother Martin kon dili apil nang Arsobispo Ricardo Kardinal Vidal. Gitabangan siya ni Dr. Fonghe. Karon determinado silang maningil og kaangayan. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
BATAKANG BALAOD sa DALAGUETE UNITED FARMERS’ AND FISHERMEN ASSOCIATION (DUFAFA)
Casay, Dalaguete, Cebu
PREYAMBOLO
Kaming lumulupyo sa Dalaguete, Cebu, nagkahiusa ug nagkahugpong nga kansang panginabuhi nagasalig sa abot sa among yuta ug pagpanguma ug sa panagat, sinangpit ang panabang sa Labaw’ng Makagagahum, aron sa pagtukod ug usa ka kapunongan nga maglangkob sa among kusog ug panglantaw maoy magpausbaw sa among panginabuhi ilabina sa among mga anak, sa mga gasa sa kinaiyanhon’g kapaninguhaan ubos sa pagdumala sa among kapunongan, nagahan-ay ug nagpatuman niining maong Batakang Balaod nga pagamatud-an ug pagatamdan pinaagi sa among mga lagda.
ARTIKULO I
NGALAN SA KAPUNONGAN
Seksiyon 1.Ngalan. Ang ngalan niining maong kapunongan mao ang DALAGUETE UNITED FARMERS AND FISHERMEN ASSOCIATION (DUFAFA).
ARTIKULO II
BUHATAN
Seksiyon 1.Buhatan. Ang punoan nga buhatan niining maong kapunongan anha sa
CASAY, DALAGUTE, CEBU, PHILIPPINES.
ARTIKULO III
MGA MITHI UG BAROGANAN
Seksiyon 1.Dili Pinugos. Kaugalingon’g kabubut-on sa hingtungdan ug dili pinugos ang pagpasakop sa kapunongan.
Seksiyon 2.Dili Politikanhon. Dili politikanhon kining maong kapunongan.
Seksiyon 4.Mosagop sa Ubang Kapunongan. Ang kapunongan mosagop sa ubang kapunongan kansang tumong nahilambigit sa mga katuyoan niining kapunongan, sa kondisyon nga dili nila ipamugos ang pagpatuman sa ilang mga pamaagi nga nahisupak sa lagda niining kapunongan.
Seksiyon 5.Bukas Kanunay. Ang kapunongan bukas kanunay sa mga mag-uuma ug mga mananagat diin lumulupyo sa Dalaguete nga buot magpasakop ug andam modawat sa katuyoan ug mga lagda niini.
ARTIKULO IV
TUMONG UG KATUYOAN
Seksiyon 1.Tumong ug Katuyoan. Ang tumong ug katuyoan sa pagtukod niining maong kapunongan mao kining mga mosunod:
ARTIKULO V
ANG MAHIMONG SAKOP
Seksiyon 1.Ang Mahimong Sakop. Ang mahimong sakop niining maong kapunongan mao kining mga mosunod:
ARTIKULO VI
KATUNGOD UG KATUNGDANAN
Seksiyon 1.Mga Katungod. Kini ang mga katungod sa mga sakop:
MGA HINUNGDAN NGA MATAKTAK ANG SAKOP
Seksiyon 1.Mga hinungdan sa pagtaktak o mataktak ang usa ka sakop sa kapunongan tungod niining mga mosunod nga hinungdan:
ARTIKULO VIII
MGA PAMAAGI SA PAGTAKTAK
Seksiyon 1.Pamaagi sa pagtaktak. Kining mosunod mao ang pamaagi sa pagtaktak sa usa ka sakop:
ARTIKULO IX
ANG MGA ELECTED NGA OPISYALES SA KAPUNONGAN
Ang mga opisyales ehekutibo niining maong kapunongan mao ang (1) Presidente, (2) Bise-Presidente, (3) Sekretarya, (4) Tresorera, (5) Awditor, (6) Tigpamaba ug (7) Tigpatunhay sa Kahusay ug Kalinaw. Dili sila kasamtanga’ng elected officials sa Pililipinas sa Local, Provincial, Congressional, og National.
Seksiyon 1.Ang Presidente. Ang Presidente mao ang labing pangulo sa kapunongan.
ARTIKULO X
‘APPOINTED’ NGA MGA OPISYALES UG ‘STAFF’ SA KOMITE KADA PUROK
Ang mga opisyales nga ‘appointed’ niining maong kapunongan mao ang (1) Komite Chairman, (2) Bise sa Chairman, (3) Sekretary sa Komite, (4) Finance Officer, ug (5) ‘Operational Staff’ Dili sila kasamtanga’ng elected officials sa Pililipinas sa Local, Provincial, Congressional, og National.
Seksiyon 1.Komite Chairman. Siya ang mo-preside sa mga miting sa komite sa ilang purok. Siya ang magdumala sa operasyo’ng pang-negosyo ug pang-serbesyo sa maong komite. Siya ang maghimo sa report nga may kalabotan sa komite ngadto sa mga opisyales ehekutibo sa panahon sa binulan nga miting sa ehekutibo sa kada ika duha (2) nga Dominggo sa bulan.
Seksiyon 2.Bise sa Chairman. Siya ang mopuli sa gimbuhaton kung wala ang chairman.
Seksiyon 3.Sekretarya sa Komite. Siya ang magsulat o mag-encode, maghan-ay, ug mag-amping pagsiguro sa siguridad sa mga dokumento nga may kalabotan ang komite sa ilang purok sa inadlaw-adlaw o sa kada operasyo’ng pang-negosyo. Pagahimoon niya ang binulan nga ‘reporting’ ug i-sumite niya sa Kalihim sa Ehikutibo sa wala pa ang binulan nga miting sa ehikutibo. Maghupot ug Xerox copies ug maghimo sa ‘back-up copies’ gamit ang ‘USB’, ‘CDs’, ‘DVDs’, ‘emails’ ug ‘Online Drive’.
Seksiyon 4.‘Finance Officer’ sa Komite. Siya ang may katungod sa pag-pagawas ug pag-pasulod sa kwarta ngadto sa panodlanan sa Komite sa ilang purok sa kwartang gigahin sa asosasyon ngadto sa Komite sa ilang tahas sa pagpalambo sa negosyo nga may kalambigitan sa naoyunan nga ‘entrepreneurship’. Siya usab ang magpadangat sa subay ug sumada sa mga kagastuhan ug nakwarta sa Komite sa ilang purok ngadto sa Tresorera sa asosasyon.
Seksiyon 5.‘Operational Staff’ sa Komite. Sa ilang Komite, sila ang motrabaho sa operasyon’g pangnegosyo sa ilang napili nga ‘entrepreneurship’ sa ilang purok nga sila pagahatagan ug komisyon basi sa ilang binulan nga ‘income’ sa ilang abot, produkto ug serbisyo diin kini pinasubay sa polisiya sa asosasyon.
ARTIKULO XI
ANG KOMITE
Seksiyon 1.Mga Komite. Ang Kapunongan adunay tukoron nga walo (8) ka komite o mosobra pa sama sa: una (1), Komite sa Pagpananom; ikaduha (2), Komite sa Panginabuhi; ikatulo (3), Komite sa Edukasyon; ikaupat (4), Komite sa Kaayohan ug Panglawas (Welfare and Health); ikalima (5), Komite sa Pagsubay (Monitoring); ikaunom (6), Komite sa ‘Systems’ ug ‘Procedures’, ikapito (7) Komite sa Piniliay, ug ang ikawalo (8) Komite sa ‘Publication’. Kini’ng mga Komite pagadungagan sa umaabot, depende sa mga intresadong membro nga mobuhi ug puhunan sa ilang napili nga ‘entrepreneurship’ sa ilang purok o lugar o barangay sulod lamang sa ‘municipality’ sa Dalaguete.
Seksiyon 2.Mga Kapangakuhan. Ang katungdanan ug kapangakuhan niining maong komite mao ang mga mosunod:
ARTIKULO XII
TERMINO SA KATUNGDANAN
Seksiyon 1.Termino. Tulo (3) ka tuig ang kada termino sa tanang opisyales sa ehikutibo ug sa komite aron sa paghupot sa katungdanan.
Seksiyon 2.Subli nga Pagpili. Human matapos ang termino nga tulo (3) ka tuig, ang usa ka opisyales mahimo nga sublian pa sa makausa aron moalagad na usab sa laing termino nga tulo (3) ka tuig.
Seksiyon 3.Dili na Sublian Human sa Unom (6) ka Tuig. Human moalagad sulod sa unom (6) ka nagsunod-sunod nga mga tuig, ang usa ka opisyales dili na mapili pag-usab sa naserbisyuhan’g posisyon.
Seksiyon 4.Pwede pa Magpapili. Pwede siya mobalik sa pag-papili sa laing posisyon human sa naserbisyuhang posisyon sa nagsunod-sunod nga unom (6) ka tuig.
.
ARTIKULO XIII
BAKANTE SA KATUNGDANAN
Seksiyon 1.Paghulip. Kon usa o sa laing hinungdan mabakante ang usa ka posisyon sa dili pa matapos ang termino nga tulo (3) ka tuig, ang maong posisyon hulipan pinaagi sa usa ka piniliay sulod sa usa ka miting nga ipatawag alang sa maong katuyoan.
Seksiyon 2.Termino sa Mopuli. Ang napili nga mohulip sa nabakanteng posisyon moalagad apasumpay sa naputol nga termino sa iyang napulihan, apan dili kini pagatawgon nga iyahang lihitimo nga termino nga diin adunay kompletong tulo (3) ka tuig sa unang termino ug pwede nga magpapili pa ug usab sa iyang una o ikaduhang termino nga may tulo (3) ka tuig. Moalagad lamang siya sa unom (6) ka nagsunod-sunod nga mga tuig sa samang posisyon.
ARTIKULO XIV
PINILIAY
Seksiyon 1.Kanus-a Himoa. Ang pagpili alang sa mga opisyales sa kapunongan pagahimoon sulod sa ikaduhang (2) Dominggo sa bulan sa Enero human matapos ang duha (2) ka termino sa daan nga opisyal o mga opisyales.
Seksiyon 2.Paagi. Ang pagpili sa opisyales himoon pinaagi sa mga mosunod:
ARTIKULO XV
PAGSUGOD SA PANGATUNGDANAN
Seksiyon 1.Kanus-a magsugod ang bag-ong hut-ong sa napiling mga opisyales? Magsugod paghupot sa katungdanan human manumpa niini sa naunang adlaw nga igtatrabaho sa bulan sa Pebrero human sa piniliay.
ARTIKULO XVI
ANG MITING
Seksiyon 1.Mga Matang sa Miting. Adunay tulo (3) ka matang ang mga miting sa kapunongon, ang Binulan o Regular, ang tinuig ug ang espesyal nga miting.
ARTIKULO XVII
PUHONAN
Seksiyon 1.Ang Php 10.00 nga Binulan nga Kontribusyon. Pagakwentahon ang tanan nga binulan nga nahatag sa membro ug ang sumada mao kini maoy iyang puhonan.
Seksiyon 2.Kwarta gawas sa Binulan nga Hatagan. Sumada nga kwarta nga gipamuhunan sa membro ngadto sa napiling ‘entrepreneurship’ gawas sa binulan niyang hatagan, kini matawag usab nga iyang puhunan apan dili mosobra sa 10% sa kinatibok-an’g puhonan sa tanang membro.
Seksiyon 3.Kwarta nga donasyon. Sumada sa kwarta nga donasyon gikan sa Local Government Units (LGUs), government agencies og sa pribadong organisasyon, asosayon, federasyon, og sa pribadong tawo nagpuyo sa Pilipinas o sa gawas sa nasod.
ARTIKULO XVIII
PAGBAHIN-BAHIN SA GINANSIYA PARA SA MGA MEMBRO
Seksiyon 1.‘Patronage Refund’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin sa porsento nga kwartang mahatag sa membro basi sa iyang kinatibuk-an’g puhonan nga adunay kalambigitan sa iyang kinatibuk-an’g pag-patronahe sa mga produkto ug serbisyo sa asosasyon.
Seksiyon 2.‘Dividend’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin sa porsento nga kwartang mahatag sa membro basi sa iyang kinatibuk-an’g puhonan nga walay kalambigitan sa pag-patronahe sa mga produkto ug serbisyo sa asosasyon.
ARTIKULO XIX
PAGHATAG UG ALOKASYON NGA KWARTA’NG PUNDO PARA SA ASOSASYON
Seksiyon 1.‘Reserved Fund’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin nga 8% nga kwarta’ng i-deposito sa bangko para inkaso nga ang asosasyon makasugat ug pagka-alkanse o ‘losses’ sa operasyo’ng ‘entrepreneurships’ sa asosasyon. Ang Heneral nga Asembliya mao’y pwede’ng modesisyon sa pagpa-ubos sa natala’ng porsento.
Seksiyon 2.‘Optional Fund’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin nga 6% nga kwarta’ng i-deposito sa bangko para sa pagpalit ug yuta lakip na ang pagtukod ug ‘building’, o pag-repair sa ‘building’, paghimo ug mga sakayan o pumpboats o pa-repair sa pumpboats. Ang Heneral nga Asembliya mao’y pwede’ng modesisyon sa pagpa-ubos sa natala’ng porsento.
Seksiyon 3.‘Education and Training Fund’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin nga 4% nga kwarta’ng magamit para sa ‘seminar’ ug ‘trainings’ sa mga membro. Ang Heneral nga Asembliya mao’y pwede’ng modesisyon sa pagpa-ubos sa natala’ng porsento.
Seksiyon 4.‘Community Development Fund’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin nga 2% nga kwarta’ng magamit ug magasto sa asosasyon para sa mga proyekto’ng pangkomunidad. Ang Heneral nga Asembliya mao’y pwede’ng modesisyon sa pagpa-ubos sa natala’ng porsento
ARTIKULO XX
PAG-AMENDAR SA BATAKANG BALAOD
Pag-amendar. Kining Batakang Balaod mamahimong mausab o mapun-an sa duha o tulo (2/3) ka bahin nga boto sa mga membro sa panahon sa Tinuig nga Asembliya o sa Espesyal nga Miting nga adunay ‘quorum’ sa tanan’g membro.
Ang kausaban mamahimong mapatuman sa higayon nga pormal nga ma-aprobahan sa Department of Labor and Employment (DOLE) ang rehistrasyon niining Batakang Balaod pinasikad sa pag-uyon sa ahensiya.
Gibotohan, gikauyunan ug gisagop niadtong ika-11 sa Hunyo, tuig 2016 sa Casay Barangay Hall, Casay, Dalaguete, Cebu, Philippines.
Certified True and Correct:
(Sgd.) SEGUNDINO JORGE
Secretary
(Sgd.) MARCELINA G. BECERIL (Sgd.) LEONA C. CATALAN
Vice-President Treasurer
(Sgd.) EUGENIA L. CADUNGOG (Sgd.) ILDEBRANDO PAZ
Auditor P.R.O.
(Sgd.) Eduardo D. Enopia
Sgt. at Arms
(Sgd.) MONICO A. CLATERO (Sgd.) HERMELO B. LATAZA
Member Member
(Sgd.) VENERANDO A. ROSALES (Sgd.) WENEFREDO E. BECERIL
Member Member
(Sgd.) CALIXTO B. GLABOG (Sgd.) DIOMEDES D. VILLACORTA
Member Member
(Sgd.) MAXIMA E. ENTOMA (Sgd.) VICENTE S. CARZANO
Member Member
(Sgd.) FELIX L. CATALAN (Sgd.) ISIDORO V. BEJEC
Member Member
(Sgd.) HAROLD AMBAYEC (Sgd.) MICHAEL C. BECERIL
Member Member
(Sgd.) ESTRELLITA C. CURIMAO (Sgd.) EDUARDO P. PAGULA
Member Member
(Sgd.) MYRLINDA P. PAGULA (Sgd.) DEOCLUCIANO S. CARZANO
Member Member
(Sgd.) JOSEPH E. BELANDRES (Sgd.) RODULFO G. PAGULA
Member Member
(Sgd.) EUNICE P. PAGULA (Sgd.) ALEXANDER LUMAYAG
Member Member
(Sgd.) ISIDORO A. ENTOMA (Sgd.) GEORGE P. LUMAYAG (Sgd.) RICARDO BELAMIA (Sgd.) RUTCHELL BALUNGCAS
Adviser-Member Volunteer / Web-developer Volunteer / PR Man Volunteer / Lecturer
Attested:
(Sgd.) Vicente C. Lenares
President
Casay, Dalaguete, Cebu
PREYAMBOLO
Kaming lumulupyo sa Dalaguete, Cebu, nagkahiusa ug nagkahugpong nga kansang panginabuhi nagasalig sa abot sa among yuta ug pagpanguma ug sa panagat, sinangpit ang panabang sa Labaw’ng Makagagahum, aron sa pagtukod ug usa ka kapunongan nga maglangkob sa among kusog ug panglantaw maoy magpausbaw sa among panginabuhi ilabina sa among mga anak, sa mga gasa sa kinaiyanhon’g kapaninguhaan ubos sa pagdumala sa among kapunongan, nagahan-ay ug nagpatuman niining maong Batakang Balaod nga pagamatud-an ug pagatamdan pinaagi sa among mga lagda.
ARTIKULO I
NGALAN SA KAPUNONGAN
Seksiyon 1.Ngalan. Ang ngalan niining maong kapunongan mao ang DALAGUETE UNITED FARMERS AND FISHERMEN ASSOCIATION (DUFAFA).
ARTIKULO II
BUHATAN
Seksiyon 1.Buhatan. Ang punoan nga buhatan niining maong kapunongan anha sa
CASAY, DALAGUTE, CEBU, PHILIPPINES.
ARTIKULO III
MGA MITHI UG BAROGANAN
Seksiyon 1.Dili Pinugos. Kaugalingon’g kabubut-on sa hingtungdan ug dili pinugos ang pagpasakop sa kapunongan.
Seksiyon 2.Dili Politikanhon. Dili politikanhon kining maong kapunongan.
- Dili kini gamiton sa pamolitika;
- Kining maong kapunongan dili walhon o tuohon.
Seksiyon 4.Mosagop sa Ubang Kapunongan. Ang kapunongan mosagop sa ubang kapunongan kansang tumong nahilambigit sa mga katuyoan niining kapunongan, sa kondisyon nga dili nila ipamugos ang pagpatuman sa ilang mga pamaagi nga nahisupak sa lagda niining kapunongan.
Seksiyon 5.Bukas Kanunay. Ang kapunongan bukas kanunay sa mga mag-uuma ug mga mananagat diin lumulupyo sa Dalaguete nga buot magpasakop ug andam modawat sa katuyoan ug mga lagda niini.
ARTIKULO IV
TUMONG UG KATUYOAN
Seksiyon 1.Tumong ug Katuyoan. Ang tumong ug katuyoan sa pagtukod niining maong kapunongan mao kining mga mosunod:
- Pag-amping o pagpahiuli sa naguba nga kinaiyahan ilabina diha sa ubos ug kabukiran.
- Paggiya sa mga mag-uuma nga makat-on sa pamaol ug sa panagat.
- Pagpaambit sa mga mag-uuma sa paggamit sa ‘organic fertilizers’ ug sa mga mananagat sa paggamit sa legal nga pagkuha sa mga isda.
- Pag-andam sa mga mag-uuma ug mananagat nga makaambit sab sa tabang sa kagamhanan
- Paghupot kanunay sa kasayuran bahin sa mga bag-ong balaod ug mga deriktiba nga karon ug unya ipakanaug sa kagamhan, labot sa pagpanguma ug pagpanagat.
- Paghupot ug hiniusang tingog sa pagpangayo ug hinabang nga salapi o teknolohiya nga ikahatag sa kagamhanan sa mga mag-uuma ug mga mananagat.
- Pagpakig-alayon ug pagbulig sa kagamhan aron molampos ang mga programa alang sa mga mag-uuma ug mga mananagat.
- Pagpalambo sa pamilya, sa assosasyon, ug sa comunidad.
- Pagsalmot sa mga aktibidad sa comunidad.
- Pag-hatag ug proyekto nga makatabang sa panginabuhian sa mga membro.
- Pag-abag sa kagamhanan aron magpabilin ang lig-on ug mabungahon’g komunidad
- Pag-tabang sa mga mag-uuma aron taas ang abot sa kaumahan ug pagtabang sa mga mananagat aron mapadali ang pagmarket sa mga kuha'ng isda.
- Pagpadaghan sa kahayupan abag sa panginabuhian.
- Pagpaambit sa laing people’s organizations, civil society organizations ug pagpakig-alayon ngadto nila para sa pagpalambo sa pamilyang Pilipino.
ARTIKULO V
ANG MAHIMONG SAKOP
Seksiyon 1.Ang Mahimong Sakop. Ang mahimong sakop niining maong kapunongan mao kining mga mosunod:
- Lumulupyo. Tanan nga lumulopyo’ng lalake o babaye nakapuyo na sa Dalaguete, Cebu sulod sa unom (6) ka bulan.
- Panuigon. Kinahanglan nga ang panuigon dili mo-ubos sa napulo’g walo (18) ka tuig.
- Pangita. Kinahanglan nga siya mag-uuma ug mananagat.
- Wala pay Kita. Hilabina sa mga tawo nga may kahanas sa panagat ug panguma apan wala pay gamit ug puhunan.
- Maayo’ng Lungsoranon. Matinahuron sa mga balaod ug may maayo’ng moral ug baroganan sa katilingban.
- Lihitimo nga Membro. Kinahanglan nga morehistro ug mohatag sa binulan nga hatagan ug kinahanglan nga mohatag sa balayronon sa pagrehistro nga Php 20.00 ug sa binulan nga hatagan nga Php 10.00.
ARTIKULO VI
KATUNGOD UG KATUNGDANAN
Seksiyon 1.Mga Katungod. Kini ang mga katungod sa mga sakop:
- Pagsalmot sa hilisgotan sa miting.
- Mopili ug magpapili.
- Pagdawat ug prebilihiyo ug benepisyo nga ikahatag sa kapunongan.
- Pagsaway sa iyang gituohan nga kahiwian sulod sa kapunongan.
- Pagtuki sa lakaw sa panalapi sa kapunongan.
- Paghatag sa binulan nga tampohan.
- Pagtambong sa mga miting sa kapunongan.
- Pagtuman sa Batakang Balaod ug Tamdana’ng Mga Lagda sa Kapunongan.
- Pagtuman sa gikauyonan sa miting ug pag-amping nga dili makahatag ug kaulaw sa kapunongan.
- Pagpanalipod sa kapunongan batok sa tanang mga modaut o mobungkag niini.
MGA HINUNGDAN NGA MATAKTAK ANG SAKOP
Seksiyon 1.Mga hinungdan sa pagtaktak o mataktak ang usa ka sakop sa kapunongan tungod niining mga mosunod nga hinungdan:
- Paghunong sa paghatag sa binulan nga tampohanan sulod sa nagsunod-sunod nga tulo (3) ka bulan apan kini nga seksiyon adunay exemptions: (1) adunay balidong hinungdan sama sa wala pa gayod ‘income’; ug (2) panglawas nga problem.
- Paghunong sa pagtambong sa binulan nga miting sulod sa nagsunod-sunod nga tulo (3) ka bulan apan kini adunay exemptions: (1) kon ang membro aktibo sa pagpadangat sa iyang ideya, rekomendasyon, maayong panglantaw pinaagi sa pagsulat kiini ngadto sa secretarya sa asosasyon; (2) kon ang membro aktibo pinaagi sa pagtext ngadto sa sekretarya o sa president sa iyang balido nga hinongdan apil na ang iyang maayong ideya nga may kalabotan sa pagpalambo sa assosasyon ug sa kumunidad.
- Pagsupak sa Batakang Balaod ug Tamdana’ng Mga Lagda sa Kapunonga sulod sa upat (4) ka basis. Kon siya adunay kalapasan; siya pahamtangan: (Una, Sulat Pahimangno; Ikaduha, Personal nga Pahimangno; Ikatulo, Pagsuspende; ug Ikaupat, Pagpahamtang sa pagtaktak sa sakop).
- Pagsupak sa gikauyunan sa miting ug paghatag ug kaulaw sa kapunongan.
- Pagplano ug pagpangahas sa pagbungkag sa kapunongan nga nahisupak sa Batakang Balaod niini
ARTIKULO VIII
MGA PAMAAGI SA PAGTAKTAK
Seksiyon 1.Pamaagi sa pagtaktak. Kining mosunod mao ang pamaagi sa pagtaktak sa usa ka sakop:
- Laraw sa Pagtaktak. Ang laraw sa pagtaktak kinahanglan pagahisgotan sa binulan nga miting.
- Pagpahibalo sa Hingtungdan Aron Mopatim-aw. Ang sekretarya kinahanglan nga mopadala ug sulat sa sakop nga taktakonon ug modapit kaniya sa pagtambong hangtod sa ika-tulo (3) ka higayon.
- 2/3 nga Boto. Kon ang kauban nga mataktak dili mopatim-aw sulod sa sunod-sunod nga tulo (3) ka miting o motambong siya sa ika tulo (3) nga miting apan ang iyang mga katarungan dili rasonabli, mahimo na nga ipadayon na ang pagtaktak kaniya pinaagi sa 2/3 nga moboto sa mga kauban sulod sa miting nga nagkupot ug ‘quorum’ ug ang pinal nga desisyon adto sa kinatibuk-ang membro sa tinuig nga asembliya nga may ‘quorum’.
ARTIKULO IX
ANG MGA ELECTED NGA OPISYALES SA KAPUNONGAN
Ang mga opisyales ehekutibo niining maong kapunongan mao ang (1) Presidente, (2) Bise-Presidente, (3) Sekretarya, (4) Tresorera, (5) Awditor, (6) Tigpamaba ug (7) Tigpatunhay sa Kahusay ug Kalinaw. Dili sila kasamtanga’ng elected officials sa Pililipinas sa Local, Provincial, Congressional, og National.
Seksiyon 1.Ang Presidente. Ang Presidente mao ang labing pangulo sa kapunongan.
- Siya ang mopatawag ug mangulo sa tana’ng miting sa kapunongan.
- Siya ang magdumala ug magbantay sa mga lakaw / pagpalakaw sa kapunongan ug ingun man sa ubang mga opisyales sa kapunongan.
- Siya ang magpatuman sa tumong, katuyoan ug mga polisiya sa kapunongan.
- Sa matag karon ug unya, atol sa miting, mohatag siya ug taho sa mga lakaw sa kapunongan.
- Makarekomendar siya aron sagopon sa kapunongan ang mga bag-ong mga laraw, polisiya ug mga panahon sa iyang pagtoo gikinahanglan aron makab-ot ang usa ka programa sa pagpalambo sa kapunongan.
- Kon ang kapunongan makaluwat na ug tseke, mopirma siya uban sa sekretarya, tresorera sa mga tseke nga luwatan sa Tresorera aron pagbayad sa mga balayronon sa kapunongan.
- Siya ang mobanos paghupot sa renda sa pagkapresidente ug mosagop sa mga katungdanan ug kapangakuhan niining higayon nga ang Presidente:
- Wala diha;
- Mapapahawa;
- Masakit;
- Dili na makahimo sa iyang gimbuhaton, og
- Mamatay.
- Sa dili pa sugdan ang mga hilisgotan sa usa ka miting, iyang basahon ang minutas sa gisundan nga miting.
- Siya ang saligan sa pagtipig sa mga importanteng mga papilis o dokumento bahin sa panalapi.
- Siya ang mopadala sa mga opisyales ug mga kauban sa pahibalo.
- Sa matag karon ug unya, atol sa miting, mohatag siya ug taho sa mga lakaw sa kapunongan.
- Siya ang mohimo sa paghatag ug impormasyon aron mapadangat sa mga membro og sa uban nga ahensiya sa goberno pinaagi sa opisyal nga website sa asosasyon.
- Makarekomendar siya aron sagopon sa kapunonga ang mga bag-ong mga laraw, polisiya ug mga panahon sa iyang, pagtoo gikinahanglan aron makab-ot ang usa ka programa sa pagpalambo sa kapunongan.
- Kon ang kapunongan, makaluwat ug tseke, mopirma siya uban sa Tresorera, ug sa Presidente, sa mga tseke nga luwatonon aron pagbayad sa mga balayranon sa kapunongan.
- Mohatag sa siguridad nga ang tanang kwarta madiposito sa bangko, ug anha sa iyang kustudiya kung kini gamay ra, basi usab sa polisiya sa asosasyon.
- Mohupot sa tanang salapi, mga butang nga nagkinahanglan ug siguridad, mga papilis nga naglatid sa kabtangan, libro sa utang, kwartang nadawat ug kwartang nagasto.
- Magmonitor ug magbalik-susi sa pinansiyal nga pagdumala sa operasyon sa asosasyon nga ang limitasyon magabasi sa polisiya sa mga opisyales sa ehekutibo.
- Magmintinar sa kompletong libro sa panalapi sa asosasyon.
- Mag-asikaso sa pagpagawas sa ginagmay nga bayranan ug magmintinar sa inadlaw nga koleksiyon sa kwarta sa asosasyon.
- Kon ang kapunongan may awtoridad sa pagluwat sa tseke, kinahanglan nga ang maong tseke nga alang sa unsa mang bayronon sa kapunongan, pagapirmahan sa Tresorera, sa Sekretarya ug sa Presidente.
- Kon kinahanglan, mohatag siya ug taho ngadto sa kapunongan, atol sa miting.
- Pamaagi sa pagkwenta (Accounting).
- Pag-amping sa mga vouchers.
- Pagsusi ug pagsulat sa tukma diha sa libro, records, mga papilis ug dokumento labot sa nahipos nga salapi ug ang mga gibayaran sa kapunongan pinaagi sa Tresorera.
- Pagsusi sa kantidad nga dawaton (receivables) ug sa mga balayronon (payables) sa kapunongan.
- Pagsusi sa pagtunhay ug kahimtang sa mga butang sa kapunongan.
- Pagtaho ngadto sa kapunongan sa bisan unsang pagluwat sa salapi nga wala magsubay sa lagda o wala kinahanglana o sobra ra.
- Siya maoy tigpamaba, tigtahu ug mga sulat pahibalo ngadto sa mga kauban sa kapunongan sa panahon nga adunay tigum nga pagahimoon.
- Mosiguro nga walay kagubot nga mahitabo tali sa mga miyembro, opisyales, ug ilabina ngadto sa mga dili sakop sa kapunongan.
- Mopahigayon ug mga pagsukit-sukit sa panahon nga adunay mabantayan nga mga kagubot sa pundok.
- Andam sa pagtaho ngadto sa pangulo kon may kagubot nga mahitabo.
- Siya ang mangulo alang sa kahusay ug kalinaw.
ARTIKULO X
‘APPOINTED’ NGA MGA OPISYALES UG ‘STAFF’ SA KOMITE KADA PUROK
Ang mga opisyales nga ‘appointed’ niining maong kapunongan mao ang (1) Komite Chairman, (2) Bise sa Chairman, (3) Sekretary sa Komite, (4) Finance Officer, ug (5) ‘Operational Staff’ Dili sila kasamtanga’ng elected officials sa Pililipinas sa Local, Provincial, Congressional, og National.
Seksiyon 1.Komite Chairman. Siya ang mo-preside sa mga miting sa komite sa ilang purok. Siya ang magdumala sa operasyo’ng pang-negosyo ug pang-serbesyo sa maong komite. Siya ang maghimo sa report nga may kalabotan sa komite ngadto sa mga opisyales ehekutibo sa panahon sa binulan nga miting sa ehekutibo sa kada ika duha (2) nga Dominggo sa bulan.
Seksiyon 2.Bise sa Chairman. Siya ang mopuli sa gimbuhaton kung wala ang chairman.
Seksiyon 3.Sekretarya sa Komite. Siya ang magsulat o mag-encode, maghan-ay, ug mag-amping pagsiguro sa siguridad sa mga dokumento nga may kalabotan ang komite sa ilang purok sa inadlaw-adlaw o sa kada operasyo’ng pang-negosyo. Pagahimoon niya ang binulan nga ‘reporting’ ug i-sumite niya sa Kalihim sa Ehikutibo sa wala pa ang binulan nga miting sa ehikutibo. Maghupot ug Xerox copies ug maghimo sa ‘back-up copies’ gamit ang ‘USB’, ‘CDs’, ‘DVDs’, ‘emails’ ug ‘Online Drive’.
Seksiyon 4.‘Finance Officer’ sa Komite. Siya ang may katungod sa pag-pagawas ug pag-pasulod sa kwarta ngadto sa panodlanan sa Komite sa ilang purok sa kwartang gigahin sa asosasyon ngadto sa Komite sa ilang tahas sa pagpalambo sa negosyo nga may kalambigitan sa naoyunan nga ‘entrepreneurship’. Siya usab ang magpadangat sa subay ug sumada sa mga kagastuhan ug nakwarta sa Komite sa ilang purok ngadto sa Tresorera sa asosasyon.
Seksiyon 5.‘Operational Staff’ sa Komite. Sa ilang Komite, sila ang motrabaho sa operasyon’g pangnegosyo sa ilang napili nga ‘entrepreneurship’ sa ilang purok nga sila pagahatagan ug komisyon basi sa ilang binulan nga ‘income’ sa ilang abot, produkto ug serbisyo diin kini pinasubay sa polisiya sa asosasyon.
ARTIKULO XI
ANG KOMITE
Seksiyon 1.Mga Komite. Ang Kapunongan adunay tukoron nga walo (8) ka komite o mosobra pa sama sa: una (1), Komite sa Pagpananom; ikaduha (2), Komite sa Panginabuhi; ikatulo (3), Komite sa Edukasyon; ikaupat (4), Komite sa Kaayohan ug Panglawas (Welfare and Health); ikalima (5), Komite sa Pagsubay (Monitoring); ikaunom (6), Komite sa ‘Systems’ ug ‘Procedures’, ikapito (7) Komite sa Piniliay, ug ang ikawalo (8) Komite sa ‘Publication’. Kini’ng mga Komite pagadungagan sa umaabot, depende sa mga intresadong membro nga mobuhi ug puhunan sa ilang napili nga ‘entrepreneurship’ sa ilang purok o lugar o barangay sulod lamang sa ‘municipality’ sa Dalaguete.
Seksiyon 2.Mga Kapangakuhan. Ang katungdanan ug kapangakuhan niining maong komite mao ang mga mosunod:
- Komite sa Pagpananom. Siya ang magdumala, magplano ug mangulo sa mga gimbuhaton.
- Pagtukod ug pagbuhat sa nursery shed;
- Mopili sa dapit nga gitumbok nga pagatamnan;
- Magpadagan ug magpahigayon sa mga kalihokan sama sa pagpananom;
- Pagmintenar sa mga igtalanom ug sa mga tanom nga nabuhi na sa baol;
- Pagsusi sa mga tanom kon kini buhi o gikinahangla’ng puna-an;
- Pagpadagan sa operasyo’ng panguma hangtod na nga ma-ani na;
- Pag-asikaso sa pag-market sa ani.
- Komite sa Panginabuhi. Siya ang mangita ug mga pamaagi nga molambo ang panginabuhian sa mga mag-uuma ug sa mga mangingisda. Siya ang mag-asikaso kon unsa ang dapat himoon aron nga mapadaghan ang abot sa yuta ug mapadali ang proseso sa pagmarket sa mga abot ug produkto ug sa mga kuha'ng isda sa mga mananagat.
- Komite sa Welfare and Health. Siya ang maglantaw sa mga kaayuhan sa mga kauban ilabina sa pagpanglimpyo ug panglawas, pagpausbaw sa tawhanon’g panglantaw nunot sa paglambo o sa (civilization) o sa taas nga lantag sa kultura ug teknolohiya’ng kalamboan diin adunay pagpukaw o pagpahimatngon sa mga kauban sa kadaot nga mahimo sa drugas ug uban pang bisyo. Siya ang mag-asikaso sa kahimtang panglawas sa mga membro og sa kaayuhan sa asosasyon.
- Komite sa Pagpaniid (Monitoring). Siya mosubay ug maniid sa lakaw sa nagkalain-laing ‘entrepreneurship’ o komite sa kapunongan sa nagkalain-laing purok o lugar o barangay sa Dalaguete.
- Komite sa Edukasyon. Siya ang gitahasan sa pagpangita ug paagi para sa pag-giya sa bag-ong membro ug opisyales pinaagi sa insaktong impormasyon o edukasyon inubanan sa paagi’ng pangteknolohiya nga makatabang kanila ug sa kapunongan. Siya ang mangita ug pamaagi nga mabansay aron mahanas ang mga membro pinaagi sa trainings.
- Komite sa Systems and Procedures. Siya ang gitahasan sa pagdawat sa datus nga gikan sa Komite sa Pag-susi o Monitoring aron iyang pagatan-awon kung aduna o wala bay nahisupak sa polisiya nga gipatuman sa asosasyon ug kon adunay gikinahanglan nga pag-usbon, maoy pagabuhaton ug dayon irekomendar ngadto sa nga opisyales ehikutibo.
- Komite sa Piniliay. Siya ang mopahigayon kon adunay piniliay nga mahitabo. Siya usab ang moasikaso sa pagdawat sa aplikasyon sa gusto nga mag-pa-appoint sa bisan unsang Komite nga iyang pagserbisyuhan sa duha (2) ka termino nga may tulo (3) ka tuig kada termino sa pangatungdanan.
- Komite sa ‘Publication’. Siya ang magpahigayon sa paghimo sa gikinahanglan nga pagabuhaton sa pagbalita sa mga nahitabo sa kumunidad, sa tibuok lungsod, probinsya, ug rehiyon nga diin may kalabutan sa mga tumong ug katuyoan sa asosasyon aron mapalambo ang nasod nga Pilipinhon.
ARTIKULO XII
TERMINO SA KATUNGDANAN
Seksiyon 1.Termino. Tulo (3) ka tuig ang kada termino sa tanang opisyales sa ehikutibo ug sa komite aron sa paghupot sa katungdanan.
Seksiyon 2.Subli nga Pagpili. Human matapos ang termino nga tulo (3) ka tuig, ang usa ka opisyales mahimo nga sublian pa sa makausa aron moalagad na usab sa laing termino nga tulo (3) ka tuig.
Seksiyon 3.Dili na Sublian Human sa Unom (6) ka Tuig. Human moalagad sulod sa unom (6) ka nagsunod-sunod nga mga tuig, ang usa ka opisyales dili na mapili pag-usab sa naserbisyuhan’g posisyon.
Seksiyon 4.Pwede pa Magpapili. Pwede siya mobalik sa pag-papili sa laing posisyon human sa naserbisyuhang posisyon sa nagsunod-sunod nga unom (6) ka tuig.
.
ARTIKULO XIII
BAKANTE SA KATUNGDANAN
Seksiyon 1.Paghulip. Kon usa o sa laing hinungdan mabakante ang usa ka posisyon sa dili pa matapos ang termino nga tulo (3) ka tuig, ang maong posisyon hulipan pinaagi sa usa ka piniliay sulod sa usa ka miting nga ipatawag alang sa maong katuyoan.
Seksiyon 2.Termino sa Mopuli. Ang napili nga mohulip sa nabakanteng posisyon moalagad apasumpay sa naputol nga termino sa iyang napulihan, apan dili kini pagatawgon nga iyahang lihitimo nga termino nga diin adunay kompletong tulo (3) ka tuig sa unang termino ug pwede nga magpapili pa ug usab sa iyang una o ikaduhang termino nga may tulo (3) ka tuig. Moalagad lamang siya sa unom (6) ka nagsunod-sunod nga mga tuig sa samang posisyon.
ARTIKULO XIV
PINILIAY
Seksiyon 1.Kanus-a Himoa. Ang pagpili alang sa mga opisyales sa kapunongan pagahimoon sulod sa ikaduhang (2) Dominggo sa bulan sa Enero human matapos ang duha (2) ka termino sa daan nga opisyal o mga opisyales.
Seksiyon 2.Paagi. Ang pagpili sa opisyales himoon pinaagi sa mga mosunod:
- Nominasyon sa rehistrado nga membro o Pagsulat sa ‘Filling of Candidacy Form’,
- Pagbasa sa mga ‘guidelines’ sa ‘Chairman’ sa ‘Election Committee’,
- Pagpadayag sa mga membro sa plataporma de gobyerno sa kada kandidato,
- Pagpabotar sa mga membro gamit ang balota,
- Pag-canvass sa mga balota,
- Pag-proklamar sa mga nidaug sa piniliay sa asosasyon.
ARTIKULO XV
PAGSUGOD SA PANGATUNGDANAN
Seksiyon 1.Kanus-a magsugod ang bag-ong hut-ong sa napiling mga opisyales? Magsugod paghupot sa katungdanan human manumpa niini sa naunang adlaw nga igtatrabaho sa bulan sa Pebrero human sa piniliay.
ARTIKULO XVI
ANG MITING
Seksiyon 1.Mga Matang sa Miting. Adunay tulo (3) ka matang ang mga miting sa kapunongon, ang Binulan o Regular, ang tinuig ug ang espesyal nga miting.
- Binulan o Regular nga Miting. Ang binulan o regular nga miting sa kapunongan hinoon sa ikaduhang Domingo sa matag bulan sa may alas dos (2:00) ang takna sa hapon.
- Tinuig nga Miting. Ang tinuig nga Miting himoon sa ikaduhang Dominggo sa Enero.
- Espesyal nga Miting. Kon adunay dinalian nga katuyuan, mahimo ang Presidente mopatawag ug espesyal nga miting.
ARTIKULO XVII
PUHONAN
Seksiyon 1.Ang Php 10.00 nga Binulan nga Kontribusyon. Pagakwentahon ang tanan nga binulan nga nahatag sa membro ug ang sumada mao kini maoy iyang puhonan.
Seksiyon 2.Kwarta gawas sa Binulan nga Hatagan. Sumada nga kwarta nga gipamuhunan sa membro ngadto sa napiling ‘entrepreneurship’ gawas sa binulan niyang hatagan, kini matawag usab nga iyang puhunan apan dili mosobra sa 10% sa kinatibok-an’g puhonan sa tanang membro.
Seksiyon 3.Kwarta nga donasyon. Sumada sa kwarta nga donasyon gikan sa Local Government Units (LGUs), government agencies og sa pribadong organisasyon, asosayon, federasyon, og sa pribadong tawo nagpuyo sa Pilipinas o sa gawas sa nasod.
ARTIKULO XVIII
PAGBAHIN-BAHIN SA GINANSIYA PARA SA MGA MEMBRO
Seksiyon 1.‘Patronage Refund’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin sa porsento nga kwartang mahatag sa membro basi sa iyang kinatibuk-an’g puhonan nga adunay kalambigitan sa iyang kinatibuk-an’g pag-patronahe sa mga produkto ug serbisyo sa asosasyon.
Seksiyon 2.‘Dividend’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin sa porsento nga kwartang mahatag sa membro basi sa iyang kinatibuk-an’g puhonan nga walay kalambigitan sa pag-patronahe sa mga produkto ug serbisyo sa asosasyon.
ARTIKULO XIX
PAGHATAG UG ALOKASYON NGA KWARTA’NG PUNDO PARA SA ASOSASYON
Seksiyon 1.‘Reserved Fund’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin nga 8% nga kwarta’ng i-deposito sa bangko para inkaso nga ang asosasyon makasugat ug pagka-alkanse o ‘losses’ sa operasyo’ng ‘entrepreneurships’ sa asosasyon. Ang Heneral nga Asembliya mao’y pwede’ng modesisyon sa pagpa-ubos sa natala’ng porsento.
Seksiyon 2.‘Optional Fund’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin nga 6% nga kwarta’ng i-deposito sa bangko para sa pagpalit ug yuta lakip na ang pagtukod ug ‘building’, o pag-repair sa ‘building’, paghimo ug mga sakayan o pumpboats o pa-repair sa pumpboats. Ang Heneral nga Asembliya mao’y pwede’ng modesisyon sa pagpa-ubos sa natala’ng porsento.
Seksiyon 3.‘Education and Training Fund’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin nga 4% nga kwarta’ng magamit para sa ‘seminar’ ug ‘trainings’ sa mga membro. Ang Heneral nga Asembliya mao’y pwede’ng modesisyon sa pagpa-ubos sa natala’ng porsento.
Seksiyon 4.‘Community Development Fund’. Gahin gikan sa ‘Net Surplus’ mao ang bahin nga 2% nga kwarta’ng magamit ug magasto sa asosasyon para sa mga proyekto’ng pangkomunidad. Ang Heneral nga Asembliya mao’y pwede’ng modesisyon sa pagpa-ubos sa natala’ng porsento
ARTIKULO XX
PAG-AMENDAR SA BATAKANG BALAOD
Pag-amendar. Kining Batakang Balaod mamahimong mausab o mapun-an sa duha o tulo (2/3) ka bahin nga boto sa mga membro sa panahon sa Tinuig nga Asembliya o sa Espesyal nga Miting nga adunay ‘quorum’ sa tanan’g membro.
Ang kausaban mamahimong mapatuman sa higayon nga pormal nga ma-aprobahan sa Department of Labor and Employment (DOLE) ang rehistrasyon niining Batakang Balaod pinasikad sa pag-uyon sa ahensiya.
Gibotohan, gikauyunan ug gisagop niadtong ika-11 sa Hunyo, tuig 2016 sa Casay Barangay Hall, Casay, Dalaguete, Cebu, Philippines.
Certified True and Correct:
(Sgd.) SEGUNDINO JORGE
Secretary
(Sgd.) MARCELINA G. BECERIL (Sgd.) LEONA C. CATALAN
Vice-President Treasurer
(Sgd.) EUGENIA L. CADUNGOG (Sgd.) ILDEBRANDO PAZ
Auditor P.R.O.
(Sgd.) Eduardo D. Enopia
Sgt. at Arms
(Sgd.) MONICO A. CLATERO (Sgd.) HERMELO B. LATAZA
Member Member
(Sgd.) VENERANDO A. ROSALES (Sgd.) WENEFREDO E. BECERIL
Member Member
(Sgd.) CALIXTO B. GLABOG (Sgd.) DIOMEDES D. VILLACORTA
Member Member
(Sgd.) MAXIMA E. ENTOMA (Sgd.) VICENTE S. CARZANO
Member Member
(Sgd.) FELIX L. CATALAN (Sgd.) ISIDORO V. BEJEC
Member Member
(Sgd.) HAROLD AMBAYEC (Sgd.) MICHAEL C. BECERIL
Member Member
(Sgd.) ESTRELLITA C. CURIMAO (Sgd.) EDUARDO P. PAGULA
Member Member
(Sgd.) MYRLINDA P. PAGULA (Sgd.) DEOCLUCIANO S. CARZANO
Member Member
(Sgd.) JOSEPH E. BELANDRES (Sgd.) RODULFO G. PAGULA
Member Member
(Sgd.) EUNICE P. PAGULA (Sgd.) ALEXANDER LUMAYAG
Member Member
(Sgd.) ISIDORO A. ENTOMA (Sgd.) GEORGE P. LUMAYAG (Sgd.) RICARDO BELAMIA (Sgd.) RUTCHELL BALUNGCAS
Adviser-Member Volunteer / Web-developer Volunteer / PR Man Volunteer / Lecturer
Attested:
(Sgd.) Vicente C. Lenares
President


text:
Dag-anan sa Ombudsman
Sa sunod higayon nga makahunahuna ka pagpasaka og kaso batok sa usa ka opisyal sa kagamhanan, paminawa una ning kasinatian sa mga nakasuway na pagdangop sa Visayas Ombudsman. Kon ang imong ikiha may lig-on nga koneksiyon sa gamhanan nga mga politiko, labi na kon taga Kapitolyo, o ba kaha taga Malakanyang gyod, way kapaingnan ang kaso.
Mas maayo pa nga mopahuway ka. Agwantaha na lang ang inhustisya nga imong nahiagoman. Kay di gyod mahitabong makakuha ka og kaangayan gikan sa Visayas Ombudsman. Niadto, gitarung pag-imbestigar ang mga kaso apan giyak-an pagsang-at na sa ulohang buhatan. Karon, daghang salamat ni Visayas Ombudsman Pelagio Apostol, dinhi na mismo sa ato magsugod ang pagyaka.
-o0o-
Apan kon ang imong reklamohan kasarangan lang nga kawani sa kagamhanan, duna kay dag-anan. Kon ang imong namatikdan nga nag-abuso sa gahom, o nagpahimus sa katungdanan, nakalingkod lang sa puwesto tungod sa tsamba, o tungod sa pagsandig og dakong politiko apan di gyod ingon ana kasuod, o ba kaha ang gisaligan nga padrino nibalitok na sa oposisyon, ug busa gikasuk-an na sa Kapitolyo, o ba kaha sa Malakanyang gyod, haskang paspasa sa dagan sa kaso.
Ikiha dayon. Tan-awa unsa kadali sa lihok sa Ombudsman. Ipatawag dayon ang gireklamohang opisyal. Kasab-an dayon sa kalapasan nga iyang nahimo. Di pa gyod did-an nga mosud ang media. Aron pagtino nga mabantang sa katawhan ang salida sa Ombudsman.
-o0o-
Kon ang ikiha manimaho lag dyutay og politikanhong koneksiyon, bisan kon ang mga padrino nia ra dinhi sa ato apan makahimo pagpakitabang sa Malakanyang, di hingpit nga yak-an ang kaso apan mao ni ang mahitabo: Ipatawag ang tanang nahilambigit sa kaso—ang nangreklamo ug ang mga gireklamohan ug yawyawan sila nga ang labing maayo nilang buhaton mao ang pagtinabangay, di ang pagkihaay.
Dasigon dayon ang mga partido nga mag-areglo. Mao ning higayona nga di na nila pasudlon ang media. Di tingali gusto ang taga Ombudsman nga masaksihan sa mga magbubuhis ang pag-us-os sa iyang kaugalingon ngadto sa pagka lupong tagapamayapa.
-o0o-
Kon ang ikiha suod sa Malakanyang, di lang ni Pres. Arroyo ug sa iyang bana kon dili hasta sa gamhanang mga sakop sa gabinete ug mga sakop sa tinuod nga pamilyang Arroyo, panguros na lang daan. Kinahanglan nga modawat dayon sa kamatuoran nga di gyod kang kadu't nila. Kay kon ipamugos gyong kaso, kuyaw nga mamahimo kang laing Jun Lozada. Ug sa ubang mga kihante nga mao na hinuoy naapiki.Ning higayona, makatabang sa imong kawsa ang pagpahit sa imong wait ug paghangad sa langit. Di pa hinuon ka hingpit nga inutil. Samtang magpaabot sa pagpanginlabot sa Labawng Makagagahom, mahimong sundon ang tambag ni kanhi Senate President Franklin Drilon, mahimo kang modangop sa media. [30]


text:
Seksyon 82
Pagpadayag nga gihatag ngadto kang Joseph Smith ang Propeta, sa Lalawigan sa Jackson, Missouri, 26 sa Abril 1832 (History of the Church, 1:267–269). Ang higayon mao ang usa ka tibuok nga katiguman sa Simbahan diin si Joseph Smith ang Propeta gibuligan ingon nga usa ka Presidente sa Halangdon nga Pagkapari, diin nga buhatan siya kaniadto gi-orden sa usa ka komperensya sa halangdon nga mga pari, mga anciano, ug mga sakop, sa Amherst, Ohio, sa 25 sa Enero 1832 (tan-awa ang ulohan sa seksyon 75). Kaniadto ang talagsaon nga mga ngalan gigamit sa pagmantala niini nga pagpadayag aron sa pagtago sa ngalan sa mga tawo nga ginganlan (tan-awa ang ulohan sa seksyon 78).
1–4, Diin daghan ang gihatag, daghan ang gikinahanglan; 5–7, Ang kangitngit naghari diha sa kalibutan; 8–13, Ang Ginoo mapugos sa pagtuman kon kita mobuhat sa unsay iyang isulti; 14–18, Ang Zion kinahanglan gayud molambo diha sa katahum ug sa kabalaan; 19–24, Matag tawo kinahanglan mangita sa kaayohan sa iyang silingan.
1 Sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, Ako moingon nganha kaninyo, akong mga sulugoon, nga tungod kay kamo anagpasaylo sa usag usa sa inyong mga kalapasan, bisan pa niana Ako, ang Ginoo, mopasaylo kaninyo.
2 Hinoon, aduna diha kaninyo kinsa nakasala nga labaw pa; gani ang atanan kaninyo nakasala; apan sa pagkatinuod Ako moingon nganha kaninyo, pagbantay gikan karon, ug ayaw na pagpakasala, basin pa unya ang mapait nga mga paghukom mahulog diha sa inyong mga ulo.
3 Alang kaniya ngadto kinsa adaghan ang gihatag daghan ang bgikinahanglan; ug siya kinsa cnakasala batok sa labaw nga dako nga dkahayag makadawat sa labaw nga dako nga panghimaraut.
4 Kamo nagtawag diha sa akong ngalan alang sa mga apagpadayag, ug Ako mohatag kanila nganha kaninyo; ug tungod kay kamo wala maghupot sa akong mga pulong, diin Ako mihatag nganha kaninyo, kamo mahimo nga mga malapason; ug ang bkaangayan ug ang paghukom mao ang silot nga gikatakda ngadto sa akong balaod.
5 Busa, unsa ang akong isulti ngadto sa usa Ako mosulti ngadto sa tanan: aPagbantay, kay ang bkaaway mipakaylap sa iyang mga gingharian ug ang ckangitngit naghari;
6 Ug ang kasuko sa Dios nagdilaab batok sa mga katawhan; ug walay usa nga nagbuhat og maayo, kay ang tanan anasaag.
7 Ug karon, sa pagkatinuod Ako moingon nganha kaninyo, Ako, ang Ginoo, dili mobutang og bisan unsa nga asala sa inyong kaugalingon; padayon sa inyong mga kinabuhi ug ayaw na pagpakasala; apan ngadto niana nga kalag kinsa nagpakasala ang bkanhi nga mga sala mobalik, nag-ingon ang Ginoo nga inyong Dios.
8 Ug usab, Ako moingon nganha kaninyo, Ako mohatag nganha kaninyo og abag-o nga sugo, nga kamo unta makasabut sa akong kabubut-on mahitungod kaninyo;
9 O, sa lain nga pagkasulti, Ako mohatag nganha kaninyo og mga panudlo unsaon ninyo apaglihok diha sa akong atubangan, nga kini unta mobalik nganha kaninyo alang sa inyong kaluwasan.
10 Ako, ang Ginoo, amapugos sa pagtuman kon kamo mobuhat sa unsa nga Ako misulti; apan kon kamo dili mobuhat sa unsa nga Ako misulti, kamo dili makaangkon og saad.
11 Busa, sa pagkatinuod Ako moingon nganha kaninyo, nga kini angay alang sa akong mga sulugoon nga sila si Edward Partridge ug Newel K. Whitney, A. Sidney Gilbert ug Sidney Rigdon, ug ang akong sulugoon nga si Joseph Smith, ug si John Whitmer ug si Oliver Cowdery, ug si W. W. Phelps ug si Martin Harris apagabugkuson nga maghiusa pinaagi sa usa ka kasabutan ug pakigsaad nga dili mabulag pinaagi sa kalapasan, gawas kon ang paghukom mosunod diha dayon, diha sa inyong nagkalain-lain nga mga pagkatinugyanan—
12 Sa pagdumala sa mga kalihokan sa kabus, ug sa tanan nga mga butang kalabut sa kaobispohan diha sa yuta sa Zion ug diha sa yuta sa Kirtland;
13 Kay Ako nakapahinungod sa yuta sa Kirtland sa akong kaugalingon nga tukma nga panahon alang sa kaayohan sa mga santos sa Labing Halangdon, ug alang sa usa ka aistaka ngadto sa Zion.
14 Kay ang Zion kinahanglan motubo sa katahum, ug diha sa pagkabalaan; ang iyang mga utlanan kinahanglan padak-an; ang iyang mga istaka kinahanglan lig-unon; oo, sa pagkatinuod Ako moingon nganha kaninyo, ang aZion kinahanglan gayud mobangon ug mosul-ob sa iyang bmatahum nga mga saput.
15 Busa, Ako mohatag nganha kaninyo niini nga sugo, nga kamo mobugkos sa inyong mga kaugalingon pinaagi niini nga pakigsaad, ug kini pagahimoon sumala sa mga balaod sa Ginoo.
16 Tan-awa, ania ang kaalam usab ngari kanako alang sa inyong kaayohan.
17 Ug kamo amanagsama, o sa lain nga pulong, kamo makaangkon og managsama nga pag-angkon sa mga kabtangan, alang sa kaayohan sa pagdumala sa mga katungdanan sa inyong pagkatinugyanan, matag tawo sumala sa iyang tinguha ug sa iyang panginahanglan, kon ang iyang mga tinguha makiangayon—
18 Ug kining tanan alang sa kaayohan sa simbahan sa buhi nga Dios, aron ang matag tawo unta mouswag diha sa iyang akahibalo, nga ang matag tawo unta makaangkon og talagsaon nga mga kahibalo, oo, gani sa gatusan ka pilo, nga ibutang ngadto sa bbalay tipiganan sa Ginoo, nga mahimo nga kabtangan sa tanan sa tibuok simbahan—
19 Matag tawo nagtinguha sa kaayohan sa iyang silingan, ug nagbuhat sa tanan nga mga butang uban sa usa ka abug-os nga tinguha ngadto sa himaya sa Dios.
20 Kini nga akapunongan Ako mitudlo nga mahimo nga walay katapusan nga kapunongan nganha kaninyo, ug ngadto sa inyong mga sumusunod, tungod kay kamo wala makasala.
21 Ug ang kalag nga nakasala batok niini nga pakigsaad ug nagpatig-a sa iyang kasingkasing batok niini, pagasilotan sumala sa mga balaod sa akong simbahan, ug pagadad-on ngadto sa mga apaghampak ni Satanas hangtud sa adlaw sa katubsanan.
22 Ug karon, sa pagkatinuod Ako moingon nganha kaninyo, ug kini mao ang kaalam, pakighigala sa inyong mga kaugalingon uban sa adunahan sa pagkadili matarung, ug sila dili molaglag kaninyo.
23 Itugyan ang paghukom ngari kanako, kay kini akò ug Ako ang amobayad. Ang kalinaw mag-uban kaninyo; ang akong mga panalangin magpadayon uban kaninyo.
24 Kay gani inyo pa ang agingharian, ug mainyo sa kahangturan, kon kamo dili mohunong gikan sa inyong pagkamatinud-anon Bisan pa niana. Amen.


text:
Wednesday, October 31, 2012
Halad Pag-ampo Ni Kang Marlon Bellita
Halad Pag-ampo Ni Kang Marlon Bellita
DJ Inday Miguel/Reporter/TV Patrol Cebu
By Genamos_US of Washington, DC, USA
Ginoo, akong gihalad kanimo
Kining akong tinahod na amigo
Nasakit karon ug nagalisod
Sa kahimtang siya napaud
Among gitugyan kanimo ang tanan
Napanalipdan mo siya sa mga kakulian
Hatagi siya og kalagsik ug kabaskog
Sa iyang kinabuhi karon nalimbasog
Lig-ona ang iyang kaugalingon ug pagtoo
Kanimo Dios ikaw among gipasigarbo
Walay imposibli kanimo na dili mahimo
Sa imong gahom ug gugma na pagkadako
Luwasa si Marlon Bellita o Diyos
Ug haboli siya sa Imong mga gakos
Ipahilayo siya sa ngilit sa kamatayon
Aron makauban namo siya sa sunod higayon
Among gipangaliya kining tanan sa krus
Na pasayloon mo siya sa mga sala milapdos
Lugwayi ang iyang kinabuhi ning kalibutan
O Diyos, aron sa matag adlaw among makauban
Lig-ona ang among kaugalingon ug iyang pamilya
Kon unsay Imong pagbuot ug kalooy siya dawata
Aron kami makabaton og kalinaw ug panaghiusa
Kini Kanimo o Diyos uban sa imong tam-is na gugma
Posted by Genamos TiunayBisaya at 8:06 AM
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ang mga nagkalainlain nga parodya sa mga bantog nga mga cartoons adunay mapuslanon nga epekto sa pahulay sa gabii. Aron motan-aw sa mga liriko nga mga pelikula sa mga hamtong sa dihang gub-on nila ang atop, dali nga dad-on sa kalibutan sa kalaw-ayan ug sa karon nga pagpatuyang.
Kon nangita ka kung unsay imong tan-awon sa dili pa matulog, pilia ang pinakamaayo nga mga libro sa komiks alang sa mga hamtong - ang mga manok nga cartoons andam sa pagpakita sa usa ka hugpong nga mga paagi sa maluhong pahulay. Dili ko kinahanglan nga magsamok, ang mga mahigugmaon sa hugaw nga mga kaharuhay kinahanglan nga makatilaw sa baga nga mga paghilom ug matahum nga pagkaibog. Sa tibuok nga pagtan-aw sa talagsaon nga video sa mainit nga kinaiya nga magbarug nga usa ka stake, ang tinguha nga makigbugno sa ikaduha nga bahin dili mabuntog. Ang mga mahigugmaon nga mga bayani sa popular nga anime sa tibuok kalibutan sa kanunay nahingangha, apan sa mga larawan nga wala nimo makita kini! Ang maayo nga mga panulat, mainit nga mga dila ug lamian nga mga kalipay mokuha sa tanan nga pagtagad, ug gusto ka nga anaa sa mga bukton sa mga bastos nga mga karakter.
Sa luyo sa usa ka taas nga adlaw sa pagtrabaho, ang gabii maayo alang sa pagpahayahay sa pagpakig-uban sa cool adult adult nga mga cartoon. Ang mga bata, nga naggikan sa usa ka mahayag nga hulagway, nag-ingon nga basa nga mga dapit. Dili ikatingala nga ang mga karakter kanunay nga nagsal-ang, kini lisud nga batokan ang ingon nga katahum ug pagsulay. Ang malipayon nga mga halok sa mga dinasig nga mga batang babaye nanawagan alang sa mga aktibo, dugay nga mga aksyon, nga nagbarug nga bukas ang lawom nga panumduman, ang ingon nga mga lungag nga makalibang! Mas nindot pa ang pagtan-aw sa mabination nga paghaylo sa mga batan-ong katahum. Naghunahuna ka ba nga nahibal-an nimo ang tanan mahitungod sa kwalitikal nga sekso? Ang mga bayani sa mga cartoons sa mga bata nagtubo uban kanamo, nga nagpatuyang sa kanunay nga mga pagbati, malipayon silang nagpaambit sa mga master nga klase aron mapahimut-an.
Nahinumdom ka ba kanunay kung giunsa nila paghigugma ang mga sugilanon ug mga cartoons sa ilang pagkabata? Modernong hamtong nga video misilaw kaprangka, pamilyar bayani makapatingala giladmon sa kahibalo diha sa suod nga dapit. Animated cartoon nakalahutay sa pipila ka mga tumong: makihilawason nga komiks relaks, sa pagsagubang sa baha sa kamingaw ug sa depresyon, abli sa sopistikado mamiminaw sa bag-ong sukod sa kalipay ug sa yano nga maayo alang sa gabii pagtilipon.
Pagpili sa mga engkanto alang sa mga hamtong, magiyahan sa napamatud nga mga tinubdan. Indi kinahanglan nga magpaambit sa Internet sa pagpangita sang isa ka nagakaigo nga porno, i-download ang imo paborito nga video ukon tan-awon ini sa isa ka nagakaigo nga panahon online. Ang mga bakakon mahimuot sa pinili nga mga cartoons nga hugpong, lakip na ang pinakamaayo nga mga talan-awon sa pagpatuyang. Gusto ka ba mag-masturbate nga mag-inusara? Sa walay pag-usik sa panahon, maglakip sa bulgar nga vidyashki ug dili matandi sa bisan unsa nga butang nga taas! Gitino ang mga sensation sa magic.


text:
Ang mga kolor nga mga hulagway, daghang mga kabugnaw nga mga butang, kalipay sa mga nawong sa mga karakter - kining tanan komiks alang sa mga hamtong! Pinaagi sa dalan, mahimo pa gani maka-download og porn komiks sa imong telepono. Dili na kinahanglan pangitaon ang imong paborito nga mga komiks sa mga dapit nga dili nimo kaila, karon ang imong paborito nga mga hulagway nga hulagway kanunay anaa. Nalingaw sa labing maayo nga kahinam ug matam-is nga orgasm!
Online: I-download ang komiks nga pornograpiya sa cellphone
Ang tanan nga mga balding gikan sa hentai nga mga karakter nga gusto magtudlo sa chips. Ang mga komiks naglakip sa usa ka dili realistikong gidaghanon sa mga kapilian, sama sa imong mahimo nga makalingaw, ang toon dili moputol sa ilang mga ulo sa pag-organisa sa kalingawan, ang dunot nga pantasya dili makatugot kanimo nga makatulog hangtud sa buntag. Pagbasa komiks, diha-diha dayon gibalhin ngadto sa uniberso sa kahigal ug kalipay. Ang damgo sa pagsinati sa usa ka dili maayong epekto nga buzz, pagputol sa imong utok? Pagdali sa pag-download sa mga komiks sa hentai ug ilubad ang imong kaugalingon sa pagbasa sa maibogong mga panimpalad, imong makita kung unsa ang usa ka busy nga kinabuhi nga sila nagpuyo nga wala'y mga kartun! Basaha, pagdayeg sa mga hulagway nga mga hulagway ug pagrelaks.
Ang Chinese animated nga mga cartoons mahitungod sa mga engkuwentro sa nindot nga mga bayani makatabang aron mapalong ang gigutom nga pantasya. Animation cartoon nga may makapakurat nga plano alang sa dugay nga panahon aron masulbad ang mga kasingkasing bisan ang mga labing mahiligon sa mga mahilig sa kalingawan. Pagrelaks ug pag-masturbate uban ang kalipay!
Ang pagtan-aw sa talagsaon nga incest nga animated nga mga cartoons, imong mahibal-an kung unsa kini sama sa diha nga ang duha ka maayo nga edukadong mga igsoong babaye naghulat kanimo sa balay. Ang mga babaye maayong pagkapukaw sa suod nga mga termino, ang igsoon nakahimo sa pagbalig kanila sa kanser ug sa gikusgon. Ang mga bata malipayon sa pagpahimuot sa ilang hinigugma nga igsoon, wala sila mag-obra sa mga hinigugma ug makahahadlok nga pagpahawa.
Gusto ka ba nga maglingaw-lingaw? Hatagi'g pagtagad ang komik nga mga libro nga nagkat-on, diin gikutkut ang dili katagbawan nga katahum sa edad ni Balzac. Ang katahum nakagusto kaayo niini, kini sayon nga namatikdan. Ang usa ka tinuyo nga tinuyo nga lihok dili makapaluya kanimo, ang matag hinigugma makakaplag sa bag-ong mga bahin sa kalipay.
Maayo nga mag-masturbate sa kagabhion, magtan-aw sa busty toon, nga makasinati og iring nga mga orgasms gikan sa coition sa kinogeroyami. Pag-organisar sa usa ka daghan nga kalingawan makatabang sa mga komiks nga 3d, tungod sa malaw-ay nga pantasya sa mga karakter, dali ka nga mabalhin ngadto sa dapit sa kalingawan ug mahibal-an ang mga salamangka.
Ganahan ka ba nga magrelaks alang sa mga hulagway sa hulagway nga hingkod? Ikaw siguradong gusto sa mga cartoons sa Hapon! Kahayag ug dili mahimutang nga mga sugilanon mahitungod sa mga wala gipugngan nga mga kauban. Ang kahulogan sa ilang paglungtad gipakunhod ngadto sa adlaw-adlaw nga mabination nga mga organo, nahibal-an nila kung unsa ang gusto nila ug makahimo sa paghatag sa dili mahulagway nga kalipay.