text:
Franz Ferdinand sa Awstriya
Si Franz Ferdinand (Disyembre 18, 1863 - Hunyo 28, 1914) maoy Artsiduke sa Austria-Este, Prinsipe Imperial sa Awstriya, ug Prinsipe Royal sa Unggriya ug Bohemia. Gikan sa 1896 hangtod sa iyang kamatayon, siya maoy heredero presunto sa tronong Austro-Hungarian. Ang iyang asasinasyon sa Sarajevo maoy nagtukmod sa mga nasod sa Uropa ngadto sa Unang Gubat Kalibutanon.
Si Franz Ferdinand natawo sa Graz, Austria ngadto kang Arkduke Karl Ludwig sa Austria (manghod ni Emperador Franz Joseph ug Maximilian I sa Mexico) ug sa iyang ikaduhang asawa nga si Prinsesa Maria Annunciata sa Duha ka Sicily. Sa 12 anyos pa lang siya namatay ang iyang ig-agaw nga si Duke Francis V sa Modena, kinsa mingalan kaniya nga iyahang heredero sa kondisyon nga apilon ni Ferdinand ang ngalang Este. Gibuhat kini ni Franz Ferdinand, ug nahimo siyang usa sa mga adunahang tawo sa Austria.
Niadtong 1889, nausab ang kinabuhi ni Franz Ferdinand. Nagpakamatay ang iyang ig-agaw nga si Prinsipe Rudolf (ang mopuli unta sa trono), busa nahimong ang amahan ni Franz Ferdinand, si Arkduke Karl Ludwig, isip sumusunod sa trono. Apan wala kini niya dawata, busa si Franz Ferdinand ang mamahimong sunod nga Emperador.
Kaminyuon ug Pamilya[usba | edit source]
Niadtong 1895 nagkahimamat sila Franz Ferdinand ug Kondesa Sophie Chotek sa usa ka bayle sa Prague. Apan ubos sa mga balaod sa mga Habsburg, kinahanglan membro sa usa ka naghari o kanhi naghari nga banay ang imong mapangasawa o mabana. Ang mga Chotek walay apil niining mga pamilyaha.
Si Sophie usa ka suluguon ni Arkdukesa Isabella, asawa ni Arkduke Friedrich, Duke sa Teschen. Nagsugod ug bisita si Franz Ferdinand ngadto sa villa ni Arkduke Friedrich didto sa Pressburg (karon Bratislava). Nagsinuwatay sila sa usa'g usa, apan ilang gipabiling tago ang ilang relasyon sulod sa duha ka tuig.
Nagtuo si Arsdukesa Isabella nga na-ibog si Franz Ferdinand sa usa sa iyang mga anak. Apan niadtong 1898, nakit-an niya ang orasan ni Franz Ferdinand nga adunay hulagway ni Sophie. Dali-dali niyang gipapha sa trabaho si Sophie. Nahibaw-an dayon sa tibuok Uropa ang relasyon nilang duha.
Wala mosugot si Franz Ferdinand nga mangasaw ug lain gawas kang Sophie, taliwala sa dakong pagsupak sa iyang uyo-an nga si Emperador Franz Joseph.
Human sa makadaghang paghangyo, ilabi na nila ni Papa leo XIII, Tsar Nicholas II sa Rusya, ug Emperador Wilhelm II sa Alemanya, miuyon ang emperador sa kasal, sa kondisyon nga kini morganatikong kasal. Kini nga kasal nagpasabot nga ang asawa ug ang ilang mga anak dili makakuhag katungod sa pagsaka sa trono. Gidid-an si Sophie sa pag-angkon sa ranggo, titulo, o pribilehyo sa iyang bana. Gidid-an usab siya sa pagsakay sa Karwahe Royal, ni sa pagtupad sa iyang bana atubangan sa publiko.
Gikasal sila niadtong Hulyo 1, 1900, didto sa Reichstadt (karon Zákupy), Bohemia. Wala motunga si Franz Joseph, ni ang ubang mga arkduke ug ingon man ang mga igsuon ni Franz Ferdinand.
Sila adunay tulo ka anak
- Prinsesa Sophie von Hohenberg (1901-1990)
- Maximilian, Duke sa Hohenberg (1902-1962)
- Prinsipe Ernst von Hohenberg (1904-1954)
- Usa ka namatay ug wala-mapanganling anak-lalaki (1908)
Asasinasyon[usba | edit source]
Niadtong Hunyo 28, 1914, gipatay si Franz Ferdinand ug ang iyang asaw sa Sarajevo, ang kapital sa probinsya sa Bosnia ug Herzegovina. Ang nagpatay mao si Gavrilo Princip, sakop sa Itom nga Kamot, kuyog ang pipila ka kauban.
Niadtong adlawa, adunay gihigayon nga motorkada ang Arkduke padulong sa munisipyo sa lungsod. Ang mga asasin naglinya nang daan sa agi-an niining motorkada, ug sa paglabay sa gisakyan sa Arkduke, gilabayan sa ikatulong asasin sa linya ug bomba ang sakyanan. Nakabuto ang bomba ug adunay daghang nanga-angol, apan wala ma-unsa ang Arkduke ug ang iyang asawa. Nakapadayon sila sa munisipyo diin gipakita sa arkduke ang iyang kasuko sa panghitabo. Midesisyon siya sa pagbisita sa hospital diin gidala ang mga nanga-angol.
Si Princip, nasagmuyo sa pagkapalpak sa ilang plano, mi-adto sa duol nga kan-anan aron mokaon. Sa iyang paggawas, nakita niya ang Arkduke ug ang sakyanan niini nga padulong sa pagliko, human nasayop ug sulod sa maong agi-anan. Wala maglangan, gihulbot ni Princip ang iyang pistola ug gipusil ang Arkduke ug ang dukesa. Na-igo si Sphoie sa tiyan, samtang si Franz Ferdinand sa ugat jugular. Namtay silang duha human ang pipila ka minuto, samtang nadakpan si Princip sa iya untang pagpakamatay.
Gihaya si Franz Ferdinand ug Sophie sa Kastilyong Artstetten, Austria. Ang asasinasyon, uban sa nasyonalismo, ug ang sistemang alyansa sa Uropa maoy nagtukmod sa Austria-Hungarya sa pagdeklarar ug gubat batok sa Serbia. Kini nga deklarasyon maoy sinugdan sa Unang Gubat Kalibutanon


c: text/html

text:
Sekreto sa Kalipay sa Pamilya
Pagpakiglabot sa Imong mga Ugangan
Si Jenny * miingon: Ang inahan ni Ryan mosulti gayod nga siya wala makauyon nako. Apan ingon usab niana ang akong ginikanan ngadto kang Ryan. Gani, kang Ryan lang gyod sila ngil-ad ug tinagdan! Problema kaayo kon moduaw mi sa among mga ginikanan.
Si Ryan miingon: Para sa akong inahan, wala nay makalabaw sa iyang pag-atiman sa iyang mga anak, mao nga sukad pa sa sinugdan wala na siya makauyon kang Jenny. Ingon pod niana ang tinagdan sa ginikanan ni Jenny kanako—pakamenoson ko nila kanunay. Ang problema, human sa maong mga hitabo mag-iyahay mig depensa sa among mga ginikanan ug among sawayon ang usag usa.
ANG di-pagsinabtanay uban sa mga ugangan gihimong kataw-anan sa mga komedyante, apan sa tinuod nga kinabuhi kini dili kataw-anan. “Sulod sa daghang tuig, ang akong ugangang babaye nanghilabot sa among panagtiayon,” miingon si Reena, usa ka asawa nga taga-India. “Sagad, ipahungaw nako ang akong kalagot ngadto sa akong bana kay dili nako kini mahimo sa iyang inahan. Maglibog na hinuon siya kon kinsay iyang pahimut-an, ako ba o ang iyang inahan.”
Nganong ang ubang mga ugangan manghilabot man sa ilang minyo nang mga anak? Si Jenny, nga gikutlo sa sinugdan, naghisgot ug usa ka hinungdan. “Lagmit wala silay pagsalig sa usa nga batan-on ug walay-kasinatian nga mao nay moatiman sa ilang anak,” matod pa niya. Si Dilip nga bana ni Reena mihatag ug laing hinungdan. “Ang mga ginikanan nga maoy nagsakripisyo ug nag-atiman sa ilang mga anak mibati nga daw sila gibalewala na,” siya miingon. “Lagmit nga nabalaka usab sila nga ang ilang anak kulang ug katakos sa pagpalampos sa kaminyoon.”
Hinuon, adunay mga panahon nga ang mga anak maoy mohangyo nga manginlabot ang ilang ginikanan. Pananglitan, tagda ang kasinatian ni Michael ug Leanne, usa ka magtiayon sa Australia. “Si Leanne naggikan sa usa ka suod nga pamilya diin bukas ang komunikasyon,” miingon si Michael. “Mao nga human mi maminyo, siya mokonsulta sa iyang amahan bahin sa mga butang nga angay untang kami ang modesisyon. Daghag ikatambag ang iyang amahan, apan masakitan ko kay adto siya mokonsulta sa iyang amahan inay kanako!”
Dayag nga ang di-pagsinabtanay uban sa mga ugangan makahatag ug problema sa kaminyoon. Ingon ba niana ang inyong kahimtang? Komosta ang imong relasyon uban sa imong mga ugangan, ingon man ang relasyon sa imong kapikas ngadto sa imong ginikanan? Tagda ang duha ka problema nga mahimong motungha ug kon unsay imong mahimo bahin niini.
PROBLEMA 1:
Ang imong kapikas sobra tingali ka suod sa iyang ginikanan. “Ang akong asawa naghunahuna nga kon dili mi mopuyo duol sa iyang ginikanan, daw gibalewala na niya sila,” matod sa usa ka bana sa Espanya nga ginganlag Luis. “Sa laing bahin,” siya midugang, “sa dihang natawo ang among anak nga lalaki, ang akong ginikanan moduaw halos kada adlaw mao nga ma-stress ang akong asawa. Kini miresulta sa daghang di-pagsinabtanay tali kanamo.”
Ang isyu:
Maylabot sa kahikayan sa kaminyoon, ang Bibliya nag-ingon nga “ang lalaki mobiya sa iyang amahan ug sa iyang inahan ug siya kinahanglang moipon sa iyang asawa ug sila mahimong usa ka unod.” (Genesis 2:24) Ang pagkahimong “usa ka unod” nagpasabot ug labaw pa kay sa pagpuyo nga magkauban. Sa pagkatinuod, kini nagkahulogan nga ang bana ug asawa magtukod ug usa ka bag-ong pamilya—nga mao nay ilang prioridad kay sa ilang ginikanan. (1 Corinto 11:3) Siyempre, ang bana ug asawa angay gihapong motahod sa ilang mga ginikanan, ug sagad nga kini naglakip sa paghatag ug atensiyon kanila. (Efeso 6:2) Komosta man kon gibati nimo nga sobra ang atensiyon nga gihatag sa imong kapikas ngadto sa iyang ginikanan ug ikaw hinuon daw napasagdan na?
Kon unsay imong mahimo:
Susiha pag-ayo ang situwasyon. Tinuod ba gayod nga ang imong asawa sobra ka suod sa iyang pamilya, o basin ikaw mibati lang niini tungod kay dili ka suod sa imong ginikanan? Kon mao kana ang kahimtang, unsay epekto sa relasyon sa inyong pamilya maylabot sa imong panglantaw sa maong situwasyon? Dili kaha nagselos ka lang?—Proverbio 14:30; 1 Corinto 13:4; Galacia 5:26.
Gikinahanglan ang matinud-anong pagsusi sa kaugalingon aron matubag ang maong mga pangutana. Apan hinungdanon nga imong himoon kana. Sa pagkatinuod, kon ang mga ugangan mao ang pirmeng hinungdan sa inyong panagbangi, ang problema wala sa ugangan kondili tali ninyong duha.
Motungha ang daghang problema sa kaminyoon tungod kay walay magtiayon nga parehas ug hunahuna bahin sa usa ka butang. Mahimo bang ibutang nimo ang imong kaugalingon sa iyang kahimtang? (Filipos 2:4; 4:5) Mao kana ang gibuhat sa usa ka bana nga taga-Mexico nga ginganlag Adrián. “Ang akong asawa nagdako sa usa ka pamilya nga dili maayog impluwensiya kaniya,” matod pa ni Adrián, “busa wala kaayo ko makigsuod sa akong mga ugangan. Sa ngadtongadto milikay na gyod ko sa pagpakig-uban kanila sulod sa daghang tuig. Kini nagpatunghag problema sa among kaminyoon tungod kay ang akong asawa gusto gihapong makigsuod sa iyang pamilya, ilabina sa iyang inahan.”
Sa ulahi si Adrián nahimo nang timbang sa iyang panglantaw. “Nahibalo ko nga ang kanunayng pagpakig-uban sa akong mga ugangan dili maayog epekto sa akong asawa, apan ang paglikay kanila mopatungha usab ug mga problema,” miingon si Adrián. “Kutob sa maarangan, akong gipaningkamotan nga ipasig-uli ug huptan ang maayong relasyon uban sa akong mga ugangan.” *
SULAYI KINI: Ikaw ug ang imong kapikas maglista kon unsay inyong gibating problema bahin sa inyong mga ugangan. Kon mahimo, sugdi kini sa mga pulong nga “Para nako . . . ” Dayon pagbayloay kamog papel. Hisgoti ninyo kon unsay inyong mahimo sa pagsulbad sa maong mga problema.
PROBLEMA 2:
Ang imong mga ugangan kanunayng manghilabot sa inyong kaminyoon, nga magsigeg panambag. “Sa unang pito ka tuig sa among panagtiayon, kami miipon sa pamilya sa akong bana,” miingon ang usa ka asawa nga taga-Kazakhstan nga ginganlag Nelya. “Kanunayng may panagbangi bahin sa paagi sa pagpadako sa among mga anak ingon man sa akong paagi sa pagluto ug paglimpiyo. Ako nakigsulti sa akong bana ug sa akong ugangang babaye bahin niini, apan misamot hinuon ang problema!”
Ang isyu:
Sa dihang magminyo ka, ikaw wala na mailalom sa awtoridad sa imong ginikanan. Hinunoa, ang Bibliya nag-ingon nga “ang ulo sa matag lalaki mao si Kristo; sa baylo ang ulo sa usa ka babaye mao ang lalaki”—nga mao, ang iyang bana. (1 Corinto 11:3) Bisan pa niana, sumala sa nahisgotan na, ang bana ug asawa angayng motahod sa ilang mga ginikanan. Sa pagkatinuod, giingnan kita sa Proverbio 23:22: “Pamati sa imong amahan nga nanganak kanimo, ug ayaw tamaya ang imong inahan tungod lang kay siya tigulang na.” Apan unsay imong buhaton kon ang imong ginikanan—o ang ginikanan sa imong kapikas—manghilabot gayod ug ipugos ang ilang hunahuna?
Kon unsay imong mahimo:
Sulayi nga ibutang ang imong kaugalingon sa ilang kahimtang ug paningkamoti nga masabtan kon unsay nagtukmod kanila sa pagpanghilabot kaninyo. “Sa pipila ka kahimtang, ang mga ginikanan kinahanglang pasaligan nga sila importante gihapon sa kinabuhi sa ilang mga anak,” matod ni Ryan, nga gikutlo sa sinugdan. Ang ilang pagpanghilabot lagmit wala tuyoa ug mahimo rang masulbad pinaagi sa pagpadapat sa tambag sa Bibliya nga “magpadayon sa pag-antos sa usag usa ug kinabubut-on nga magpasaylo sa usag usa kon ang usa adunay reklamo batok sa lain.” (Colosas 3:13) Apan komosta man kon ang pagpanghilabot sa inyong mga ugangan nagpahinabo nag di-pagsinabtanay tali kanimo ug sa imong kapikas?
Ang ubang magtiayon nagtakdag nahiangayng limitasyon bahin sa pagpanginlabot sa ilang mga ginikanan. Apan dili kinahanglang isulti nimo kanila ang maong mga limitasyon. * Sagad, pinaagi sa imong mga lihok imong ikapakita kanila nga mas hinungdanon alang kanimo ang imong kapikas. Pananglitan, ang usa ka bana nga taga-Japan nga ginganlag Masayuki miingon: “Bisan kon ipahayag sa mga ginikanan ang ilang hunahuna, ayaw dayon silag uyoni. Hinumdomi nga ikaw aduna nay kaugalingong pamilya. Busa konsultaha una ang imong kapikas bahin sa ilang tambag.”
SULAYI KINI: Hisgoti uban sa imong kapikas kon unsang partikular nga butang nga ginahimo sa mga ugangan ang nagpahinabog panagbangi sa inyong panagtiayon. Isulat ninyo kon unsang limitasyon ang inyong itakda ug kon unsaon sa pagpatuman niana sa paagi nga ikapakita gihapon ang pagtahod sa mga ginikanan.
Daghang di-pagsinabtanay uban sa mga ugangan ang mamenosan pinaagi sa pagsusi sa ilang motibo ug sa paglikay nga mahimo kining hinungdan sa panagbangi tali kanimo ug sa imong kapikas. Bahin niini, si Jenny miadmitir: “Usahay emosyonal na kaayo ang among panag-estoryahay sa akong bana bahin sa among mga ginikanan, ug among nakita nga ang paghisgot sa mga kahuyangan sa masigka-ginikanan makapahinabog kasakit sa matag usa. Apan sa ngadtongadto amo nang gihunong ang paggamit sa mga kahuyangan sa among mga ginikanan sa pagpasakit sa usag usa ug among nakat-onan ang pagsulbad niana. Ingong resulta, mas nasuod kami ingong magtiayon.”
^ par. 3 Ang mga ngalan giilisan.
^ par. 14 Kon ang ginikanan nakahimog seryosong sala, ilabina kon sila padayong naghimo niini ug wala maghinulsol, ang relasyon sa pamilya lagmit madaot ug angayng limitahan.—1 Corinto 5:11.
^ par. 19 Sa pipila ka kahimtang, kinahanglan nimong ipakigsulti kini sa imong ginikanan o mga ugangan. Himoa kana sa matinahoron ug malumong paagi.—Proverbio 15:1; Efeso 4:2; Colosas 3:12.
PANGUTAN-A ANG IMONG KAUGALINGON . . .
- Unsang maayong mga hiyas ang nabatonan sa akong mga ugangan?
- Sa unsang paagi matahod nako ang akong mga ginikanan nga dili pod nako mapasagdan ang akong kapikas?
Pagkat-og Dugang
Pagsagubang sa Unang Tuig sa Kaminyoon
Bag-o ka bang minyo? Ang Bibliya makatabang kanimo sa pagpalig-on sa inyong kaminyoon.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mateo 18:1-5, 10
Nganong daghan man kaayong mga Pilipino
ang nagdebosyon sa Senyor Santo Nino? Ngano man nga ganahan kaayo kita sa Dios
nga bata?
Usa sa mga mahinungdanong hinungdan mao
ang atong pagkamahigugmaon og bata. Sa atong mga panimalay, ang bata maoy
sentro sa atong atensyon. Ganahan kita magpangga, maghalokhalok (bisan bahong
singot), maghagwahagwa ug makig-estorya sa usa ka bata. Sa atong mga programa
sa telebisyon, radyo ug entablado, malipay kita magsud-ong kon adunay mga bata
nga magpasundayag bisan yabag nga mokanta o dili makamaong mosayaw.
Si Pope Benedict miingon nga ang Dios
nahimong usa ka bata aron kita dali makat-on sa paghigugma kaniya. Tungod kay
maglisud man ang tawo sa paghigugma sa Ginoo, ang Dios na mismo maoy nangitag
paagi nga siya mahimong sayon nga higugmaon. Nagpakatawo siya ug nagpakahimong
bata.
Ang atong debosyon ug gugma ni Sr. Santo
Nino unta magdasig kanato sa paghigugma, pag-atiman ug pagpanalipod sa tanang
kabataan sa tibuok kalibotan. Diha sa ebanghelyo, si Kristo nag-ingon: “Si
bisan kinsa kaninyo nga modawat og usa ka bata nga sama niini sa akong ngalan
nagdawat kanako.” Ug makusganon ang iyang pahimangno: “Matngoni ninyo nga dili
kamo magdaot ni bisan usa ning mga bata, tungod kay sultihan ko kamo nga ang
ilang mga anghel anaa kanunay atubangan sa Langitnong Amahan.”
Ning modernong panahon kinahanglan
natong ipadayag sa kalibutan ang atong pagkamahigugmaon og bata. Ngano man?
Una sa tanan, nagkadaghan karon ang mga
bata nga nahimong biktima sa pang-abuso. Tungod sa kapobrehon, adunay mga bata
nga ipamaligya sa ilang mga ginikanan (mura’g manok). Ang child trafficking mas
labaw'ng salawayon kaysa drug ug arms trafficking. Tungod sa kawad-on, adunay
mga bata nga patrabahoon sa mga bodega ug mga factorya. Labaw nga salawayon mao
ang paghimo sa mga bata nga child prostitutes. Daghan ang mga bata karon nga nahimong
biktima dili lang sa verbal ug physical nga pag-abuso, kondili sa sexual usab.
Isip Kristohanong katilingban maghiusa
kita sa pagpanalipud sa atong mga kabataan batok sa bisan unsang porma sa
pang-abuso. Atong dasigon ang mga lawmakers sa atong nasud sa pagpanday og mga
balaod nga manalipod sa katungod sa mga bata.
Dugang pa niini, makasubo usab ang
kahimtang sa mga bata nga napasagdan sa ilang mga ginikanan. Adunay mga bata
nga naglatagaw lang diha sa mga plaza ug kadalanan. Kinsa ug hain man ang mga
ginikanan ani nila? Asa man sila mangatulog ug mangaon? Gawas aning mga bata
nga anaa sa kadalanan, aduna usay mga kabataan nga nabiyaan sa ilang mga
ginikanan diha sa panimalay (pabantayan sa lola o sa mga yaya) tungod sa pagpanarbaho
sa abroad. Tinuod, nahamugaway ang ilang pamuyo tungod kay aduna namay kwarta,
apan ang ilang emosyonal ug espirituhanong kinabuhi maoy naapektohan pag-ayo.
Dili ikalimod nga daghan kanila (hinoon dili tanan) ang nagmasulob-on ug
nagkaproblema.
Atong dasigon ang mga ginikanan nga ania
dinhi nga maghunahuna ug maglantaw kanunay sa kinatibuk-ang kaayohan sa ilang
mga anak. Ang panginahanglan sa mga bata dili lamang kwarta ug materyal nga
butang, kondili labaw sa tanan mao ang presensya ug gugma sa ilang mga
ginikanan. Busa, sa pagpangita og trabaho ug panginabuhi-an, atong iapil sa pagtimbang-timbang
ang kinatibuk-ang kaayohan sa atong mga anak.
Sa katapusan, atong pamalandongan ang makasubong
kahimtang sa mga magtiayon nga dili na ganahan manganak tungod kay kono ang bata makahasol sa kinabuhi ug
makababag sa pag-asenso.
Bag-ohay lang nga adunay gihimong survey
sa mga bag-ong magtiayon didto sa Europa. Nasayran nila nga pipila lang ka buok
ang magtiayon nga nagplano nga manganak. Kini usab ang nagakahitabo sa Amerika,
Canada, Australia, Japan ug sa daghang mga lugar. Bisan gani sa Pilipinas,
nag-anam kadaghan ang mga tawo nga dili na gusto nga manganak, ang uban manganak
lang og tag-usa, tagduha.
Adunay daghang mga mambabalaod sa nasud
nga naghunahuna nga ang pagdaghan sa mga tawo maoy hinungdan sa atong
kapobrehon. Matod nila, kon mogamay ang populasyon, ang nasud moasenso. Usa kini
ka mabaw nga panghunahuna ug pagtan-aw sa problema sa kapobrehon. Ang pag
asenso sa nasud ug ang pag-ugmad sa kinabuhi sa mga Pilipino maoy damgo natong
tanan. Apan ang simbahan nagtudlo nga dili maayo nga sa simpleng argumento
basolon nato ang pagdaghan sa mga bata sa atong kapobrehon.
Daghang ang hinungdan sa kapobrehon sa
Pilipinas: graft and corruption
sa gobyerno, daotang pamolitika, dili maki-angayon nga pagbahinbahin sa yuta,
pagbayad sa atong mga utang sa sulod ug sa gawas sa nasud, ug uban pa.
Kombinsido ang Simbahan nga ang pagtubo sa populasyon dili maoy hinungdan sa
atong kapobrehon. Mas daghan ang tawo, mas daghan ang motrabaho, mas molambo
unta ang nasud. Kini ang mahitabo kon ayohon lang ang pagpadagan ang atong
gobyerno.
Sa atong pagsaulog niining piyesta ni
Senor Santo Nino, atong pamalandongan pag-ayo ang kabililhon sa mga bata sa
atong kinabuhi. Kon magplano mo sa inyong pamilya, kinahanglan mainampoon ang
inyong desisyon ug maayo ang inyong pamaagi nga gamiton. Ngano man nga
limitahan ninyo ang kadaghanon sa inyong mga anak? Tungod ba kay naglantaw kamo
sa ilang tinuod nga kaugmaon o tungod lang ba kay gusto kamo magpakasayon o
nahadlok lang kamo sa nagauban nga obligasyon?
Hinumduman nato sa kanunay nga ang Dios
mismo naghimo sa bata nga instrumento aron kita mahiduol ug mahigugma kaniya.
Si Kristo nag-ingon nga ang bata magpahinumdum kanato sa mga mahinungdanong
hiyas sa Kristohanong kinabuhi: sama sa pagkamasaligon sa Amahan, pagkasimple
sa kinabuhi, pagkadali malipay, pagkagaan sa kabubut-on, pagkamasinugtanon,
pagkamatinuoron, pagkamapaubsanon ug pagkamapasayloon.
Maayong Piyesta kanatong tanan!
Pit Senyor!


text:
1Apan nagaingon ako: Nga sa bata pa ang manununod, walay kalainan gikan sa usa ka ulipon bisan siya ginoo sa tanan. 2Kondili anaa siya sa ilalum sa mga magbalantay ug sa mga tinugyanan sa panahon nga gitagal sa amahan. 3Ingon man usab kita, nga sa bata pa kita, mga ulipon kita sa ilalum sa mga bata nga pagtolon-an sa kalibutan. 4Apan sa pag-abut sa kahingpitan sa panahon, gipadala sa Dios ang iyang Anak, nga natawo sa usa ka babaye, natawo sa ilalum sa Kasugoan, 5Aron pagtubson niya sila nga anaa sa ilalum sa Kasugoan, aron makadawat kita sa pagka-sinagop nga mga anak. 6Ug tungod kay mga Anak kamo, ang Dios nagpadala sa Espiritu sa iyang Anak nganhi sa atong mga kasingkasing, nga nanggilaba: Abba, Amahan. 7Sa pagkaagi nga, dili na ikaw ulipon, kondili anak; ug kong anak, nan, manununod sa Dios pinaagi kang Cristo. 8Apan niadtong panahona, sa wala pa kamo makaila sa Dios, kamo mga ulipon nila nga sa ilang kinaiya dili mga dios. 9Apan karon, nga nakaila na kamo sa Dios, kun ingnon hinoon, sa hing-ilhan kamo sa Dios, naunsa ba nga mobalik man kamo pag-usab niadtong mga maluya ug uban sa mga bata nga pagtolon-an, nga niini buot kamo magpaulipon pag-usab. 10Gilihian ninyo ang mga adlaw, ug ang mga bulan, ug ang mga panahon, ug ang mga tuig. 11Nahadlok ako kaninyo, nga tingali nakabuhat ako sa walay kapuslanan alang kaninyo. 12Mga igsoon, nagapangaliyupo ako kaninyo nga manig-ingon kamo kanako, kay ako usab ingon man kaninyo. Wala kamoy nahimo kanako nga bisan unsa nga dautan. 13Apan hingbaloan ninyo nga tungod sa usa ka sakit sa unod, nagmantala una ako kaninyo sa Maayong Balita. 14Ug kadtong sa akong unod nga maoy usa ka panulay kaninyo, wala ninyo pagtamaya, ug wala ninyo isalikway; kondili inyong gidawat ako ingon sa usa ka manolonda sa Dios, ingon kang Cristo Jesus. 15Busa hain na man kadtong pag-dayeg sa inyong kaugalingon? Kay ginapamatuod ko kaninyo, nga, kong arang mahimo, gilusok unta ninyo ang inyong mga mata, ug ihatag ninyo kanako. 16Sa ingon niana, nahimo ba ako nga kaaway ninyo tungod sa pag-asoy ko kaninyo sa kamatuoran? 17Sila nagapangita sa masingkamoton kaninyo sa paagi nga dili maayo; hinonoa, buot nila nga isalikway kamo, aron kamo managpangita kanila. 18Apan maayo nga pangitaon kita sa masingkamoton sa kaayohan sa tanang panahon; ug dili lamang kong anaa ako, nga nagaatubang kaninyo. 19Mga anak ko, tungod kaninyo mibalik ang akong kasakit, hangtud nga si Cristo matawo sa sulod ninyo. 20Apan buot unta ako makig-atubang kaninyo karon, ug sa pag-ilis sa akong tingog; kay nalibug ako tungod kaninyo. 21Suginli ako ninyo, kamo nga buot mopasakup sa Kasugoan, wala ba kamo makadungog sa Kasugoan? 22Kay nahasulat na, nga si Abraham may duha ka mga anak nga lalake; ang usa sa ulipon nga babaye, ug ang usa sa babaye nga may kagawasan. 23Apan ang anak sa ulipon natawo sumala sa unod; apan ang anak sa babaye nga may kagawasan, natawo pinaagi sa saad. 24Kining mga butanga mga panganinawan. Kay kining mga babaye mao ang duha ka mga tugon; ang usa gikan sa bukid sa Sinai, nga nanganak ngadto sa pagkaulipon, nga mao si Agar. 25Kay kining pulong Agar, mao ang bukid nga Sinai sa Arabia, ug mahatungod sa Jerusalem karon, kay anaa sa pagkaulipon uban sa iyang mga anak. 26Apan ang Jerusalem nga atua sa itaas mao ang may kagawasan, nga mao ang atong inahan. 27Kay nahasulat: Maglipay ka, ikaw apuli nga wala mag-anak; tumiyabaw ug suminggit ka, ikaw nga wala manganak; kay daghan pa ang mga anak sa mga gibiyaan kay kaninyo nga iya sa may bana. 28Busa, kita mga igsoon, sama kang Isaac, mga anak sa saad. 29Apan ingon kaniadto siya nga gipanganak sumala sa unod, naglutos kaniya nga gipanganak sumala sa espiritu, mao usab kini karon. 30Apan unsa bay giingon sa Kasulatan? Isalikway ang ulipon nga babaye ug ang iyang anak; kay ang anak sa ulipon nga babaye dili makapanunod uban sa anak sa babaye nga may kagawasan. 31Busa, mga igsoon, kita dili mga anak sa ulipon nga babaye, kondili, sa babaye nga may kagawasan.
Copyright
Learn More


text:
UNSAY TINUOD NGA GITUDLO SA BIBLIYA? (GIYA SA PAGTUON)
UNSAY GITUDLO SA BIBLIYA?
Lukat—Labing Maayong Gasa sa Diyos (Bahin 1)
Susiha kon nganong gikinahanglan nato ang lukat ug kon unsay epekto niini sa kinabuhi sa matinumanong mga tawo. I-print ang PDF, ug tubaga ang mga pangutana.
Uban Pa Gikan Niini nga Koleksiyon
Pagsimba nga Giuyonan sa Diyos (Bahin 2)
Igo na ba nga motuo lang ug Diyos aron uyonan ta niya? O naa pa tay kinahanglang himoon?
Pagsimba nga Giuyonan sa Diyos (Bahin 1)
Ang tanan bang relihiyon giuyonan sa Diyos? Kon dili, unsaon nimo pag-ila sa tinuod nga relihiyon? Sayra kon unsay gitudlo sa Bibliya ug kon unsay imong gituohan.
Kon sa Unsang Paagi Magmalipayon ang Imong Pamilya (Bahin 2)
Unsay makat-onan sa mga ginikanan ug mga anak sa panig-ingnan ni Jesus? Sayra ang imong gituohan ug ang giingon sa Bibliya.


text:
“Ang Paghunahuna Suno sa Espiritu Nagakahulugan sing Kabuhi kag Paghidait”
“Ang mga tawo nga nagakabuhi suno sa espiritu, nagahunahuna sang mga butang sang espiritu.”—ROMA 8:5.
AMBAHANON: 57, 52
1, 2. Ngaa interesado ang hinaplas nga mga Cristiano sa Roma kapitulo 8?
PARTE sa pagsaulog kada tuig sang kamatayon ni Jesus, nabasa mo na bala ang Roma 8:15-17? Mahimo nga nabasa mo na ini. Ginapaathag sini nga teksto kon paano mahibaluan sang mga Cristiano nga hinaplas sila—ang balaan nga espiritu nagahatag sing pamatuod sa ila espiritu. Kag ang una nga bersikulo sina nga kapitulo nagapatuhoy sa “mga nahiusa kay Cristo Jesus.” Pero para lang bala sa mga hinaplas ang Roma kapitulo 8? Ukon ginapatuhuyan man bala sini ang mga Cristiano nga nagalaum nga mabuhi sa duta?
2 Ang una nga ginapatuhuyan sini nga kapitulo amo ang hinaplas nga mga Cristiano. Nabaton nila “ang balaan nga espiritu” kag ‘nagahulat sila sa pag-adoptar sang Dios subong mga anak, nga mahilway sila sa ila undanon nga lawas.’ (Roma 8:23) Huo, ang ila paglaum sa palaabuton amo nga mangin mga anak sang Dios sa langit. Posible ini kay pagkatapos nga mabawtismuhan sila, gingamit na sang Dios ang gawad para sa ila, ginpatawad ang ila mga sala, kag ginpakamatarong sila bilang espirituwal nga mga anak.—Roma 3:23-26; 4:25; 8:30.
3. Ngaa dapat man tun-an sang mga may paglaum nga mabuhi sing dayon sa duta ang Roma kapitulo 8?
3 Pero interesado man sa Roma kapitulo 8 ang mga may paglaum nga mabuhi sing dayon sa duta kay gintamod man sila sang Dios nga matarong. Ginpakita ini sa una nga bahin sang sulat ni Pablo. Sa kapitulo 4, ginbinagbinag niya si Abraham. Isa sia ka tawo nga may mabakod nga pagtuo kag nagkabuhi sia antes ginhatag ni Jehova ang Kasuguan sa Israel kag antes napatay si Jesus para sa aton mga sala. Pero gintalupangod ni Jehova ang mabakod nga pagtuo ni Abraham kag ginkabig sia nga matarong. (Basaha ang Roma 4:20-22.) Subong, mahimo man kabigon ni Jehova nga matarong ang nagatuo nga mga Cristiano nga may paglaum suno sa Biblia nga mabuhi sing dayon sa duta. Gani makabenepisyo man sila sa laygay nga masapwan sa Roma kapitulo 8 nga ginhatag sa mga matarong.
4. Kon basahon naton ang Roma 8:21, ano ang dapat naton ipamangkot sa aton kaugalingon?
4 Ginapamatud-an sang Roma 8:21, nga maabot gid ang bag-o nga kalibutan. Ini nga teksto nagasaad nga “ang mga tinuga hilwayon man sa pagkaulipon sa lawas nga nagakadunot kag mabaton nila ang mahimayaon nga kahilwayan sang mga anak sang Dios.” Ang pamangkot amo: Malakip bala kita sa sini nga saad kag mabaton bala naton ang padya? Nagapati ka bala nga matigayon mo ini? Ang Roma kapitulo 8 may laygay sa aton parte sa sini.
“PAGHUNAHUNA SUNO SA UNOD”
5. Ano nga kahimtangan ang ginlaragway ni Pablo sa Roma 8:4-13?
5 Basaha ang Roma 8:4-13. Ginalaragway sang Roma kapitulo 8 ang kinatuhayan sang mga nagalakat “suno sa unod” kag sang mga nagalakat “suno sa espiritu.” Mahimo hunahunaon sang iban ang kinatuhayan sang mga wala sa kamatuoran kag yara sa kamatuoran, sang mga indi Cristiano kag sang mga Cristiano. Pero ang ginasulatan diri ni Pablo amo ang “tanan nga hinigugma sang Dios sa Roma nga ginpili agod mangin mga balaan.” (Roma 1:7) Gani ang ginalaragway ni Pablo amo ang kinatuhayan sang mga Cristiano nga nagalakat suno sa unod kag sang mga Cristiano nga nagalakat suno sa espiritu. Ano ang ila kinatuhayan?
6, 7. (a) Ano ang pila ka kahulugan sang tinaga nga “unod” sa Biblia? (b) Sa Roma 8:4-13, ano ang ginapatuhuyan ni Pablo sang “unod”?
6 Binagbinaga una ang tinaga nga “unod.” Ano ang ginapatuhuyan ni Pablo? Sa Biblia, ang “unod” ginagamit sa nanuhaytuhay nga paagi. Kon kaisa, nagapatuhoy ini sa unod sang aton pisikal nga lawas. (Roma 2:28; 1 Cor. 15:39, 50) Mahimo man ini magpatuhoy sa paryente. Halimbawa, si Juda nagsiling sa iya mga utod parte kay Jose: “Indi naton sia pagpadapatan sang aton kamot. Kay man, utod naton sia, kag unod naton.”—Gen. 37:27, footnote.
7 Pero sa ginsulat ni Pablo sa kapitulo 7, mahibaluan naton kon ano nga “unod” ang ginapatuhuyan niya sa Roma 8:4-13. Gin-angot niya ang ‘pagkabuhi suno sa unod’ sa “makasasala nga mga kailigbon” nga “nagpanghikot sa [ila] lawas.” (Roma 7:5) Ginapaathag sini ang kahulugan sang ginsiling ni Pablo nga “ang mga tawo nga nagakabuhi suno sa unod nagahunahuna sang mga butang sang unod.” Ginapatuhuyan niya ang mga tawo nga ginagamhan ukon nakapokus sa ila mga kailigbon kag sa mga huyog bilang indi himpit nga mga tawo. Sila ang nagasunod sang ila mga kailigbon, igbalatyag, kag mga handum, parte man ini sa sekso ukon sa iban nga butang.
8. Ngaa nagakaigo nga paandaman bisan ang hinaplas nga mga Cristiano parte sa paglakat “suno sa unod”?
8 Pero mahimo matingala ka kon ngaa ginpadaku ni Pablo sa hinaplas nga mga Cristiano nga makatalagam magkabuhi “suno sa unod.” Kag pareho man bala nga katalagman subong ang maatubang sang mga Cristiano, nga ginbaton na sang Dios nga iya mga abyan kag ginkabig niya nga matarong? Makapasubo nga ang bisan sin-o nga Cristiano mahimo maglakat suno sa makasasala nga unod. Halimbawa, nagsulat si Pablo nga ang pila sa mga kauturan sa Roma mga ulipon “sang ila mga kailigbon,” nga mahimo kailigbon sa sekso ukon sa pagkaon, ilimnon, ukon iban nga butang. Ang pila sa ila ‘nagadaya sang mga inosente.’ (Roma 16:17, 18; Fil. 3:18, 19; Jud. 4, 8, 12) Dumduma man nga isa ka bes, may utod sa Corinto nga “nagahimo sang seksuwal nga imoralidad sa asawa sang iya amay.” (1 Cor. 5:1) Gani indi katingalahan nga gamiton sang Dios si Pablo sa pagpaandam sa mga Cristiano parte sa “paghunahuna suno sa unod.”—Roma 8:5, 6.
9. Ano ang indi lakip sa paandam ni Pablo sa Roma 8:6?
9 Ini nga paandam para man sa aton subong. Bisan pila na ka tuig nga nagaalagad sa Dios ang isa ka Cristiano, mahimo gihapon sia maghunahuna sang mga butang suno sa unod. Wala ini nagapatuhoy sa isa ka Cristiano nga kon kaisa nagahunahuna parte sa pagkaon, trabaho, kalingawan, ukon parte sa pagpalanggaanay sang mag-asawa. Bahin ini sang kabuhi sang ordinaryo nga alagad sang Dios. Nanamian si Jesus sang pagkaon, kag ginpakaon niya ang iban. Nahibaluan niya nga kinahanglan ini. Kag nagsulat si Pablo parte sa husto nga pagpakita sang pagpalangga ukon kasuod sa sulod sang pag-asawahay.
10. Sa Roma 8:5, 6, ano ang ginapahangop sang tinaga nga “nagahunahuna”?
10 Ano ang buot silingon ni Pablo sang “paghunahuna suno sa unod”? Ang Griegong tinaga nga gingamit ni Pablo nagakahulugan nga “pagsentro sang imo hunahuna ukon tagipusuon sa isa ka butang, paggamit sang imo ikasarang para magplano, nga nagapadaku sang pagtamod ukon panimuot.” Ginatugutan sang mga nagakabuhi suno sa unod nga kontrolon sila sang ila makasasala nga huyog. Ang isa ka iskolar nagsiling parte sa sini nga tinaga sa Roma 8:5: “Nagahunahuna sila—interesado gid sila, pirme sila nagaistorya, kag nanamian sila—sang mga butang parte sa unod.”
11. Ano nga mga butang ang ilakip naton kon mamangkot kita sa aton kaugalingon sing, ‘Ano ang importante sa akon?’
11 Dapat analisahon sang mga Cristiano sa Roma kon diin nakapokus ang ila kabuhi. Posible bala nga nasentro ang ila kabuhi sa “mga butang sang unod” ukon ginakontrol sila sini? Kag nagakaigo nga binagbinagon man naton ang aton kabuhi. Ano gid bala ang naluyagan naton, kag ano pirme ang aton ginahambal? Ano gid bala ang aton ginapanikasugan kada adlaw? Mahimo ang pila nagapokus sa pagtilaw sang nanuhaytuhay nga alak, sa pagdekorar sang ila balay, sa pagpangita sang bag-o nga desinyo sang bayo, sa pagnegosyo, sa pagplano sang bakasyon, kag iban pa. Ini tanan indi gid man malain; bahin ini sang pagkabuhi. Halimbawa, naghimo sang alak si Jesus, kag ginsilingan ni Pablo si Timoteo nga mag-inom sang “diutay nga alak.” (1 Tim. 5:23; Juan 2:3-11) Pero sanday Jesus kag Pablo bala ‘pirme nagaistorya, kag nanamian’ sang alak? Amo bala sini ang ila paborito kag ‘pirme ginaistoryahan’? Indi. Kamusta naman kita? Ano ang importante sa aton?
12, 13. Ngaa dapat kita maghalong sa aton ginahunahuna?
12 Importante nga usisaon naton ang aton kaugalingon. Ngaa? Si Pablo nagsulat: “Ang paghunahuna suno sa unod nagakahulugan sing kamatayon.” (Roma 8:6) Makatalagam ini—espirituwal nga kamatayon subong kag pisikal nga kamatayon sa ulihi. Pero wala ginapahangop ni Pablo nga kon ang isa magsugod sa “paghunahuna suno sa unod” mapatay gid sia. Posible nga magbag-o. Talupangda ang imoral nga tawo sa Corinto nga nagtinguha sang “unod” kag gin-disfellowship. Pero nagbag-o sia. Nag-untat sia sa paglakat suno sa unod kag nagpanumbalik.—2 Cor. 2:6-8.
13 Kon nagbag-o ini nga tawo, posible man subong nga magbag-o ang isa ka Cristiano, ilabi na kon ang iya sala indi pareho kalubha sa taga-Corinto. Ang paandam ni Pablo sa mahimo matabo sa isa nga ‘nagahunahuna suno sa unod’ dapat magpahulag sa mga Cristiano nga himuon ang mga pagbag-o kon kinahanglanon.
“PAGHUNAHUNA SUNO SA ESPIRITU”
14, 15. (a) Ano ang ginpanugda ni Pablo nga dapat naton hunahunaon? (b) Ano ang wala ginapahangop sang “paghunahuna suno sa espiritu”?
14 Pagkatapos nga ginpaandaman kita ni Pablo batok sa “paghunahuna suno sa unod,” naghatag sia sini nga pagpalig-on: “Ang paghunahuna suno sa espiritu nagakahulugan sing kabuhi kag paghidait.” Daku gid ini nga padya—kabuhi kag paghidait! Paano naton matigayon ini nga padya?
15 “Ang paghunahuna suno sa espiritu” wala nagapahangop nga magdalamguhanon ang isa. Indi kinahanglan nga ang iya lang hunahunaon kag iistorya amo ang Biblia ukon ang iya gugma sa Dios kag ang iya paglaum sa palaabuton. Dumdumon naton nga si Pablo kag ang iban sang unang siglo nga ginkahamut-an sang Dios nagkabuhi sing normal. Nagkaon sila kag nag-inom. Madamo ang nagpakasal kag nagpamilya, kag nagtrabaho sila para sakdagon ang ila kaugalingon.—Mar. 6:3; 1 Tes. 2:9.
16. Ano ang pinakaimportante para kay Pablo?
16 Pero wala gintugutan sining mga alagad sang Dios nga mangin sentro sang ila kabuhi ining mga butang. Pagkatapos ipakita nga si Pablo nagahimo sing tolda, ginpakita sang rekord kon ano ang pinakaimportante para sa iya: Regular sia nga nagapakigbahin sa hilikuton sang Cristiano nga amo ang pagbantala kag pagtudlo. (Basaha ang Binuhatan 18:2-4; 20:20, 21, 34, 35.) Kag ginrekomendar man niya ini nga hilikuton sa iya mga kauturan sa Roma. Huo, ginsentro ni Pablo ang iya pagkabuhi sa espirituwal nga mga aman kag hilikuton. Dapat sia ilugon sang mga taga-Roma, kag dapat man naton sia ilugon.—Roma 15:15, 16.
17. Kon magpadayon kita sa “paghunahuna suno sa espiritu,” ano nga kabuhi ang nagahulat sa aton?
17 Ano ang resulta kon magpadayon kita sa paghunahuna suno sa espiritu? Ang Roma 8:6 maathag nga nagsabat: “Ang paghunahuna suno sa espiritu nagakahulugan sing kabuhi kag paghidait.” Ginapahangop sini nga dapat ang balaan nga espiritu amo ang magaimpluwensia kag magatuytoy sa aton hunahuna kag dapat ang aton panghunahuna nahisuno sa panghunahuna sang Dios. Makasalig kita nga kon ang “espiritu” amo ang magatuytoy sa aton pagkabuhi, mangin makalilipay ang aton kabuhi subong. Kag sa palaabuton, matigayon naton ang kabuhi nga dayon, sa langit man ini ukon sa duta.
18. Paano matigayon ang paghidait gikan sa “paghunahuna suno sa espiritu”?
18 Binagbinagon naton ang ginapasalig nga “ang paghunahuna suno sa espiritu nagakahulugan sing . . . paghidait.” Madamo ang nagatinguha nga makatigayon sing paghidait, ilabi na ang kalinong sang hunahuna. Samtang ginatinguhaan nila ini, natigayon na naton ini. Nalakip sa sini nga paghidait ang pagtinguha naton nga mangin mahidaiton sa aton pamilya kag sa mga katapo sang kongregasyon. Dapat naton dumdumon nga indi kita himpit, pati ang mga kauturan. Gani indi malikawan nga may mga problema kon kaisa. Pero kon matabo ini, gintudluan kita nga sundon ang laygay ni Jesus: ‘Makighidait ka sa imo utod.’ (Mat. 5:24) Mahapos ini sundon kon dumdumon naton nga ginaalagad man nila “ang Dios nga nagahatag sing paghidait.”—Roma 15:33; 16:20.
19. Ano pa nga paghidait ang matigayon naton?
19 Kag ini nga paghidait may daku pa nga kaayuhan para sa aton. Paagi sa “paghunahuna suno sa espiritu,” may paghidait kita sa aton Manunuga. May ginsulat si Isaias nga maaplikar sadto sa iya tion pero may daku nga katumanan subong: “Amligan mo [Jehova] ang mga nagasalig sa imo sing bug-os; hatagan mo sila sing dayon nga paghidait, bangod nagasalig sila sa imo.”—Isa. 26:3; basaha ang Roma 5:1.
20. Ngaa nagapasalamat ka sa laygay sa Roma kapitulo 8?
20 Gani, hinaplas man kita ukon nagalaum nga mapuyo sing dayon sa paraiso nga duta, nagapasalamat gid kita sa ginpasulat sang Dios nga laygay sa Roma kapitulo 8. Nalipay gid kita sa pagpalig-on sa aton nga indi naton pag-unahon ang “unod” sa aton kabuhi! Sa baylo, nagaugyon kita sa ginpasalig sang Dios: “Ang paghunahuna suno sa espiritu nagakahulugan sing kabuhi kag paghidait.” Ang padya sa paghimo sini wala sing katapusan, kay si Pablo nagsulat: “Ang bayad sa sala amo ang kamatayon, apang ang dulot nga ginahatag sang Dios amo ang kabuhi nga wala sing katapusan paagi kay Cristo Jesus nga aton Ginuo.”—Roma 6:23.


text:
1Ug nahitabo, sa panahon sa pagkasunod nga tuig, sa panahon nga ang mga hari mogula ngadto sa gubat, nga si Joab nangulo sa kasundalohan, ug gilaglag ang yuta sa mga anak sa Ammon, ug miabut ug gilibutan ang Rabba. Apan si David mipabilin sa Jerusalem. Ug si Joab nakadaug sa Rabba ug gilumpag kini. 2Ug si David nagkuha, sa purong-purong sa ilang hari gikan sa iyang ulo, ug nakakaplag nga kini may timbang nga usa ka talento nga bulawan, ug may mga bililhon nga bato diha niana; ug gitaud kini sa ulo ni David: ug iyang gidala ang sinakmit sa lungsod, daghan kaayo. 3Ug iyang gidala ang katawohan nga diha sa sulod, ug gipamutol sila sa mga gabas ug sa mga karas nga puthaw, ug sa mga wasay. Ug mao kini ang gihimo ni David sa tanang mga lungsod sa mga anak sa Ammon. Ug si David ug ang tibook katawohan namalik ngadto sa Jerusalem. 4Ug nahitabo sa tapus niini, nga may gubat nga gisugdan sa Geser batok sa mga Filistehanon: unya si Sibbecai ang Hussatnon nagpatay kang Sippai, sa mga anak sa higante; ug sila gipanagdaug. 5Ug may gubat na usab batok sa mga Filistehanon; ug si Elhanan anak nga lalake ni Jair mipatay kang Lami ang igsoon nga lalake ni Goliat ang Hetehanon, ang ulongan sa kang kinsang bangkaw sama sa usa ka likisan sa maghahabol. 6Ug may gubat na usab sa Gath, diin may usa ka tawo nga daku ug lawas, kang kinsang mga tudlo sa kamot ug sa tiil kaluhaan ug upat, unom sa tagsatagsa ka kamot, ug unom sa tagsatagsa ka tiil ; ug siya usab natawo nga higante. 7Ug sa gihagit niya ang Israel, si Jonathan ang anak nga lalake ni Sima nga igsoon nga lalake ni David mipatay kaniya. 8Kini nangatawo nga higante sa Gath; ug sila nangapukan pinaagi sa kamot ni David, ug pinaagi sa kamot sa iyang mga alagad.
Copyright
Learn More


text:
MGA BAHANDI SA PULONG SANG DIOS | SALMO 79-86
Sin-o ang Pinakaimportante nga Persona sa Imo Kabuhi?
Mahimo nga ang nagkomposo sang Salmo 83 kaliwat ni Asaf nga Levinhon, nga kadungan ni Hari David. Ini nga Salmo ginsulat sang yara sa katalagman ang katawhan ni Jehova tungod sa kaaway nga mga pungsod.
Sa iya pangamuyo, ang salmista nagpokus sa ngalan kag pagkasoberano ni Jehova sa baylo sang iya personal nga kaluwasan
Ang mga alagad sang Dios subong padayon nga nagaatubang sang madamo nga katalagman. Ang aton katutom kag pagbatas nagapadungog kay Jehova
Luyag ni Jehova nga mahibaluan naton ang iya ngalan
Dapat ipakita naton sa buhat nga si Jehova amo ang pinakaimportante nga Persona sa aton kabuhi


text:
Roma 4Ang Pulong Sang Dios (HLGN)
Si Abraham Bilang Sulundan
4 Bilang sulundan sang pagpakamatarong sang Dios sa mga tawo, tan-awa bala ninyo si Abraham nga amay naton nga mga Judio. 2 Kon ginpakamatarong siya sang Dios tungod sang iya maayo nga mga binuhatan, kuntani may ipabugal siya. Pero ang matuod, wala siya sing may ipabugal sa Dios. 3 Nahibaluan ta ini tungod nga nagasiling ang Kasulatan, “Nagtuo si Abraham sa Dios, kag tungod sang iya pagtuo ginpakamatarong siya sang Dios.” 4 Ang tawo nga nagaobra ginasuhulan. Ang suhol indi makabig nga regalo tungod kay iya ini ginpangabudlayan. 5 Pero ginpakamatarong kita sang Dios tungod sa aton pagtuo sa iya nga nagapakamatarong sa makasasala, kag indi tungod sa aton maayo nga mga binuhatan. 6 Amo man ini ang buot silingon ni David sang nagsiling siya nga bulahan ang tawo nga ginpakamatarong sang Dios indi tungod sa iya maayo nga mga binuhatan.
7 Nagsiling siya,
“Bulahan ang mga tawo nga ang ila mga paglapas ginpatawad,
nga ang ila mga sala wala na ginadumdom sang Dios.
8 Bulahan ang tawo nga ang iya mga sala indi na gid pag-isipon sang Ginoo batok sa iya.”
9 Ining mga ginhambal ni David indi lang para sa mga Judio, kundi para man sa mga indi Judio. Nahibaluan ta ini tungod nga nasambit na namon ang Kasulatan nga nagasiling, “Nagtuo si Abraham sa Dios, kag tungod sang iya pagtuo ginpakamatarong siya sang Dios.” 10 San-o bala ini natabo? Indi bala ang pagpakamatarong sa iya natabo sa wala pa siya matuli? 11 Gintuli siya sang ulihi bilang tanda nga ginpakamatarong siya sang Dios tungod sang iya pagtuo sa wala pa siya matuli. Amo ina nga si Abraham nangin amay sang tanan nga wala natuli pero nagatuo sa Dios; kag tungod sa ila pagtuo ginpakamatarong sila sang Dios. 12 Si Abraham amay man sang mga tinuli, indi tungod lang sang ila nga pagkatinuli, kundi tungod nga nagatuo sila subong nga nagtuo ang aton amay nga si Abraham sa wala pa siya matuli.
Ang Promisa sang Dios Nabaton Paagi sa Pagtuo
13 Sang una, nagpromisa ang Dios kay Abraham kag sa iya mga kaliwat nga ang kalibutan mangin ila. Ginpromisa ini indi tungod nga gintuman ni Abraham ang Kasuguan, kundi tungod nga ginpakamatarong siya paagi sa iya pagtuo. 14 Kon ang mga nasakop sa Kasuguan amo lang ang makabaton sang ginpromisa sang Dios, wala sing pulos ang aton pagtuo sa Dios, kag amo man ang promisa sang Dios. 15 Ang Kasuguan amo ang kabangdanan kon ngaa ginapaagom sang Dios ang iya kaakig. Kon wala sing Kasuguan, wala man sing paglapas.
16 Gani ang promisa sang Dios ginabasi sa pagtuo, agod mangin regalo sang Dios kag mangin pamatuod nga ini mabaton sang tanan nga kaliwat ni Abraham — indi lamang sa mga Judio nga nasakop sa Kasuguan kundi sa mga indi Judio nga nagatuo man pareho kay Abraham. Kay si Abraham amo ang amay sang tanan nga nagatuo, Judio man ukon indi. 17 Nagasiling ang Kasulatan, “Ginhimo ko ikaw nga amay sang madamo nga mga nasyon.” Gani sa atubangan sang Dios, si Abraham aton amay. Kag ang Dios nga gintuohan ni Abraham amo man ang Dios nga nagahatag sang kabuhi sa mga patay kag nagatuga sang mga butang nga wala pa. 18 Bisan wala na gid sing paglaom nga mangin amay, nagtuo gihapon si Abraham kag padayon nga naglaom nga tumanon sang Dios ang iya ginpromisa sa iya nga siya mangin amay. Gani sa iya pagtuo, nangin amay siya sang madamo nga mga nasyon, suno gid sa ginsiling sang Dios sa iya nga, “Pareho man kadamo sa mga bituon ang imo mga kaliwat.” 19 Sang nagpromisa ang Dios kay Abraham, mga 100 na ka tuig ang iya edad, kag nahibaluan niya nga tigulang na siya kag imposible nga makapabata pa. Nahibaluan man niya nga ang iya asawa indi makabata tungod nga baw-as si Sara. Pero wala nagluya ang iya pagtuo sa Dios. 20 Wala gid siya nagduhaduha sa promisa sang Dios, kundi nagtuo siya. Gani ginpabakod siya sang Dios. Kag gindayaw niya ang Dios 21 tungod nga nagsalig gid siya nga sarang ang Dios magtuman sang iya ginpromisa. 22 Gani tungod sa pagtuo ni Abraham ginpakamatarong siya sang Dios. 23 Pero ang ginsulat sa Kasulatan nga “ginpakamatarong siya” ginsulat indi lang para kay Abraham, 24 kundi para man sa aton. Pakamatarungon man kita kon nagatuo kita sa nagbanhaw kay Jesus nga aton Ginoo. 25 Ginpatay si Jesus tungod sa aton mga sala, kag ginbanhaw siya agod pakamatarungon kita.


text:
Ang Pagsulat sa Biblia Gingiyahan Gid sang Dios
Ang Pagsulat sa Biblia Gingiyahan Gid sang Dios
ANO gid ang buot silingon ni apostol Pablo sang nagsiling sia nga ang pagsulat sa Biblia gingiyahan ukon “gintuytuyan sang Dios”? (2 Timoteo 3:16) Sang ginsulat ini ni Pablo sa Griego, ang tinaga nga gingamit niya literal nga nagakahulugan, “ginhuypan sang Dios.” Buot niya silingon nga gingiyahan sang balaan nga espiritu sang Dios ang mga manunulat sang Biblia nga isulat kon ano lang ang gusto sang Dios nga ipasulat sa ila.
Nagsiling si apostol Pedro nga ang mga manunulat sang Biblia “nagpamulong gikan sa Dios samtang ginatuytuyan sila sang balaan nga espiritu.” (2 Pedro 1:21) Gani, nakasiling si apostol Pablo nga ang mga tulun-an sang Biblia “balaan nga mga sinulatan, nga makapaalam sa imo para sa kaluwasan paagi sa pagtuo may kaangtanan kay Cristo Jesus.”—2 Timoteo 3:15.
Madamo ang indi gid magpati nga ang Dios amo ang awtor sang Biblia. Ang iban nagasiling nga “himuhimo lang ini nga mga istorya.” Pirme gani ini ginapakalain sang mga kritiko amo nga nakasiling ang arkeologo nga si Sir Charles Marston nga “wala gid [sila] sing pagtahod sa Biblia.”
Binagbinaga ang mga Ebidensia
Masaligan gid man bala naton ang Biblia? Importante gid nga binagbinagon mo ini sing maayo. Ngaa? Kay kon ang Biblia Pulong gid man sang Dios, delikado gid kon indi naton ini pagsundon kay mahimo mabutang sa katalagman ang aton kabuhi. Kon magsiling ka nga ang Biblia sinulatan lang sang tawo, mangin wala pulos ang mga prinsipio sini nga makabulig tani sa imo.—1 Tesalonica 2:13.
Ano ang dapat mo nga himuon? Halimbawa, paano mo masiling nga ang isa ka tawo masaligan ukon indi? Makasiling ka lang nga ina nga tawo masaligan kon dugay mo na sia nga kilala kag napamatud-an mo na nga masaligan gid man sia. Amo man sini sa Biblia. Indi ka lang dayon magpati sa mga ispekulasyon kag mga teoriya nga nagapakalain sa Biblia. Usisaa sing maayo ang mga pamatuod nga ang Biblia “gintuytuyan sang Dios.”
Ginapakalain Bisan sang “Mga Abyan” Sini
Indi ka dapat maluyahan kon ang nagapangangkon nga mga “abyan” sang Biblia amo man mismo ang nagapakalain kag nagaduhaduha sa sini. Suno sa New Dictionary of Theology, ang kalabanan nga komentarista sang Biblia subong, bisan ang nagapangangkon nga mga Cristiano, “nagasiling nga ang Kasulatan sinulatan lang sang tawo.”
Madamo nga teologo ang nagapangduhaduha sa mga manunulat sang Biblia. Halimbawa, ang iban nagasiling nga indi si propeta Isaias ang nagsulat sang tulun-an nga Isaias. Nagasiling sila nga ginsulat ini pagligad pa sang malawig nga tion pagkatapos nga napatay si Isaias. Ang libro nga Concise Bible Commentary, ni Lowther Clarke, nagsiling nga “ginsulat [ini] sang pila ka tawo sa sulod sang pila ka henerasyon.” Pero, ginapakita sang ila mga komento nga wala sila nagapati sa mga pamatuod nga sulit-sulit nga ginpakita ni Jesucristo kag sang iya mga disipulo nga si Isaias ang nagsulat sini nga tulun-an.—Mateo 3:3; 15:7; Lucas 4:17; Juan 12:38-41; Roma 9:27, 29.
Mas malain pa gid kay ang mga kritiko sang Biblia pareho sang komentarista nga si J. R. Dummelow nagsiling nga ang mga tagna sa tulun-an sang Daniel “mga hitabo sang una [nga natabo na antes pa sang panahon ni Daniel] nga ginpagua lang nga tagna sang manunulat.” Ginapakita sini nga wala sila nagapati sa ginsiling mismo ni Jesus sang sia nagpaandam parte sa “makangilil-ad nga butang nga ginabangdan sang pagkahapay, nga ginsiling paagi kay Daniel nga manalagna, nga nagatindog sa duog nga balaan.” (Mateo 24:15) Kon Cristiano ka, mapati ka bala nga si Jesus nagabinutig? Suportahan bala niya ang pagbinutig sang mga propeta nga ipagua nga tagna ang mga hitabo sang una? Indi gid.
Importante Gid Bala Kon Sin-o ang Nagsulat?
Mahimo mamangkot ka: “Importante gid bala kon sin-o ang nagsulat sa mga tulun-an sang Biblia?” Huo, importante gid. Ibutang ta nga ang imo abyan nagbilin sang isa ka dokumento antes sia mapatay. Masaligan mo bala ini kon mabal-an mo nga indi gali sia ang nagsulat sini? Ano abi kon ginsilingan ka sang mga eksperto nga peke ini ukon gindoktor lang? Ano abi kon mahibaluan mo nga ginhimuhimo lang ini sang iya mga abyan kay nagapati sila nga amo ini ang iya luyag? Masaligan bala ini nga dokumento? Paano mo masiguro nga amo gid sini ang luyag sang imo abyan?
Amo man sini sa Biblia. Amo gani nga nagasiling ang madamo nga tawo, bisan ang nagapangangkon nga mga Cristiano, nga wala sing problema kon indi nila pagsundon ang mga sugo sang Biblia parte sa pagkatampad, seksuwal nga moralidad, kag iban pa. Masami gani naton mabatian ang mga tawo nga nagasiling, “Sa Daan pa na ya nga Testamento!” Daw subong bala nga indi na mapuslan karon ang mga prinsipio sini. Ginapakita sang ila mga komento nga wala sila nagaugyon sa ginsiling ni apostol Pablo nga ang Daan nga Testamento “balaan nga mga sinulatan” nga “gintuytuyan sang Dios.”
Pero mahimo magsiling ka, “Buot bala silingon nga indi na naton pagsaligan ang bisan ano nga ebidensia nga ginpakita sang mga eksperto kag mga iskolar?” Siempre indi! Daku ang nabulig sang sinsero nga mga iskolar para maintiendihan naton subong ang kahulugan sang orihinal nga mga manuskrito. Matuod, may ginagmay nga mga sala samtang sulit-sulit nga ginakopya ang Biblia sa sulod sang malawig nga tion. Pero dumduma ini: Indi buot silingon nga kon may ginagmay nga sala sa pagkopya sa mga teksto sang Biblia masiling dayon kita nga ang bug-os nga Biblia ginhimuhimo lang sang tawo.
Padayon nga Magtuo sa “Balaan nga mga Sinulatan”
Antes magsiling si Pablo nga ang Biblia gingiyahan sang Dios, ginsilingan niya si Timoteo kon ngaa importante gid nga may inspirado nga sinulatan. “Sa katapusan nga mga adlaw,” siling niya, “ang malaut nga mga tawo kag mga impostor magalain kag magalain pa, nga nagapatalang kag ginapatalang.” (2 Timoteo 3:1, 13) Bisan sang panahon ni Pablo, ang ginakabig nga ‘maalam kag intelihente nga mga tawo’ nagagamit sing makapakumbinsi ukon “makabuluyok nga mga argumento” para patalangon kag paluyahon ang pagtuo sang mga tawo kay Jesucristo. (1 Corinto 1:18, 19; Colosas 2:4, 8) Gani para indi maimpluwensiahan si Timoteo, ginpalig-on sia ni apostol Pablo nga ‘magpadayon sa mga butang nga iya natun-an halin sa pagkalapsag paagi sa balaan nga mga sinulatan’ nga ginhatag sang Dios.—2 Timoteo 3:14, 15.
Dapat amo man sini ang himuon mo sa sining “katapusan nga mga adlaw.” Ngaa? Kay mahimo ka man patalangon sang “makabuluyok nga mga argumento” sang maalam nga mga tawo. Gani, dapat mo proteksionan ang imo kaugalingon pareho sang unang siglo nga mga Cristiano. Mahimo mo ini kon magsalig ka sing bug-os sa imo natun-an sa Biblia, kay ang Biblia, gingiyahan gid sang Dios.
Malipay ang mga Saksi ni Jehova nga buligan ka nga magbakod ang imo pagtuo sa Biblia. Halimbawa, ipakita nila sa imo nga ang mga prinsipio sa Biblia masaligan gid halin pa sang una. Pamatud-an nila sa imo nga nagahisantuanay ang bug-os nga Biblia. Buligan ka man nila nga makita nga ang Biblia nagahisanto sa siensia kag nagakatuman gid ang mga tagna sini. Madamo pa sila sing puede isugid sa imo. Kon gusto mo ini mahibaluan, puede mo sulatan ang manughimo sini nga magasin para mahibaluan mo kon paano napamatud-an sang madamo nga tawo nga ang Biblia Pulong gid sang Dios.
[Blurb sa pahina 5]
Paano mo masiling nga ang isa ka tawo masaligan ukon indi?
[Blurb sa pahina 6]
Daku ang nabulig sang sinsero nga mga iskolar para mabal-an naton ang orihinal nga mga sinulatan sang Biblia


text:
NOY UG MAR
Mga alas ni Senador Benigno "Noynoy" Aquino III isip kandidato pagka presidente:
· Lahi siya sa uban nga mga kandidato nga nakagasto na og minilyon ka pesos pagbaligya sa ilang kaugalingon ug nakahimo nag bisan unsa na lang pamostura aron madapit ang pagtagad sa mga botante;
· Siya ra ang makapangangkon nga nidagan tungod sa sibaw nga awhag sa katawhan;
· Wa siya mahilambigit sa bisan unsang eskandalo dihang presidente pa ang iyang inahan, dihang kongresista pa siya sa Tarlac ug karong sakop siya sa Senado; ug
· Anak siya ug busa makapangangkon nga matinud-anon nga mosunod sa talagsaong pangalagad nilang Ninoy ug Cory.
-o0o-
Apan ang daotang balita sa mga nangandoy nga buhi pang Cory Magic, may mga dos kamunggay sab si Noynoy:
· Nihit ang iyang napasaka nga mga balaodnon sa siyam ka tuig niya sa House ug sa una niyang termino sa Senado ug, segun sa iyang kaugalingong website, way bisan usa nila nga napasar;
· Di siya lantip nga manulti, layo ra sa makapaukyab nga mga pakigpung sa iyang amahan ug bisan sa di kaayo nindot apan larino gihapong mga pakigpung sa iyang inahan; ug
· Sa kadaghan sa kababayen-an nga nahilambigit niya apan wa pa gyod maminyo hangtod karon, mahimo siyang kapasanginlan nga dugayng makaumol sa iyang baruganan.
-o0o-
Mga alas sa pagtahan ni Senador Mar Roxas sa iyang ambisyon nga mag-presidente aron pagpaluyo sa kandidatura ni Noynoy:
· Ang pagpahibawo sa iyang hukom sa wa pa mabutyag ni Noynoy kon modagan ba o dili pagka presidente nakapalambo pag-ayo sa pagdayeg sa katawhan sa ligdong nga pamolitika ni Mar;
· Ang pagsibog sa iyang kandidatura bisan sa minilyon ka pesos na nga naggasto sa pasiunang kampanya nakapakumbinser sa mga botante sa iyang pangangkon nga gipalabi niya ang nasud kay sa iyang personal nga interes; ug
· Kon tungason ang iyang kandidatura pagka presidente, higanteng katalagman na lay makapugong niya nga ma-bise presidente.
-o0o-
Apan di makapaabot si Mar nga moduyog ang tanan sa iyang pangasaw-unon nga si Korina Sanchez sa pagpatu sa ilang luha sa kahinugon:
· Wa mosaka ang iyang ratings bisan sa padyak-padyak, nalansang gihapon ang ratings bisan gitakda nang ilang kasal, siyarog di gihapon molambo ang iyang popularidad karong mag-sidekick na lang siyang Noynoy;
· Andam gyod diay si Mar nga mag-presidente ug sa pagpangu sa nasud ug sa katawhan kay, tungod lang sa pagtumaw sa mas popular nga piliunon, nisibog ug nitahan man dayon;
· Ang kadudahan nga tayming sa pagtakda sa kasal nilang Korina pila ka buwan sa di pang piniliay nabaraw sa kamatayon ni kanhi presidente Cory Aquino; ug
- Masuko ang Tau Gamma fraternity sa ngan sa bag-ong tandem—AqRo. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text: 3 Ug siya miingon kanako: “Anak sa tawo, kon unsay imong nakita, kan-a. Kan-a kining linukot,+ ug lakaw, sulti ngadto sa balay sa Israel.”2 Busa gibuka ko ang akong baba, ug iyang gipakaon kanako ang linukot.+3 Ug siya miingon kanako: “Anak sa tawo, kinahanglang pakan-on mo ang imong tiyan, aron mapuno nimo ang imong mga tinai niining linukot nga gihatag ko kanimo.” Ug ako mikaon niini, ug diha sa akong baba kini matam-is sama sa dugos.+4 Ug siya nagpadayon sa pag-ingon kanako: “Anak sa tawo, lakaw, sulod sa taliwala sa balay+ sa Israel, ug isulti ang akong mga pulong ngadto kanila.5 Kay ikaw wala ipadala ngadto sa katawhan nga ang pinulongan dili masabtan+ o lisod ang sinultihan+—ngadto sa balay sa Israel,6 dili ngadto sa daghang katawhan nga ang pinulongan dili masabtan o lisod ang sinultihan, kansang mga pulong dili mo masabtan.+ Kon kanila pa nga ikaw akong gipadala, sila mamati kanimo.+7 Apan kon bahin sa balay sa Israel, dili sila buot mamati kanimo, kay sila dili buot mamati kanako;+ tungod kay silang tanan sa balay sa Israel mga gahig ulo ug tig-ag kasingkasing.+8 Tan-awa! Gihimo ko ang imong nawong nga ingon kagahi sa ilang mga nawong+ ug ang imong agtang nga ingon kagahi sa ilang mga agtang.+9 Gihimo ko ang imong agtang nga sama sa usa ka diamante, nga magahi pa kay sa santik.+ Ayaw kahadlok kanila,+ ug ayaw kalisang sa ilang mga nawong,+ kay sila usa ka balay nga masuklanon.”+10 Ug siya miingon kanako: “Anak sa tawo, ang tanang pulong nga akong isulti kanimo, ibutang sa imong kasingkasing+ ug patalinghogi sa imong mga igdulungog.11 Ug lakaw, sulod taliwala sa nadestiyero nga katawhan,+ taliwala sa mga anak sa imong katawhan, ug sultihi sila ug ingna sila, ‘Mao kini ang giingon sa Soberanong Ginoong Jehova,’ walay sapayan kon sila mamati o modumili.”+12 Ug ang usa ka espiritu nagkuha kanako+ ug nadungog ko sa akong luyo ang tingog sa usa ka kusog nga haguros:+ “Dalayegon ang himaya ni Jehova gikan sa iyang dapit.”+13 Ug dihay kinapakapa sa mga pako sa buhing mga linalang nga nagsaghiray sa usag usa,+ ug kinagalkal sa mga ligid nga diha sa ilang tupad,+ ug may tingog sa usa ka kusog nga haguros.14 Ug gikuha ako sa espiritu+ ug gidala ako, mao nga ako milakaw sa kapait uban ang kaaligutgot sa akong espiritu, ug ang kamot ni Jehova maoy kusganon ibabaw kanako.+15 Busa ako misulod sa taliwala sa nadestiyero nga katawhan sa Tel-abib, nga nagpuyo+ sa daplin sa suba sa Kebar,+ ug ako mipuyo didto sa dapit nga ilang gipuy-an; ug ako mipuyo didto sulod sa pito ka adlaw, nga nahiugnok sa ilang taliwala.+16 Ug nahitabo pagkatapos sa pito ka adlaw nga ang pulong ni Jehova midangat kanako, nga nag-ingon:17 “Anak sa tawo, gihimo ko ikaw nga tigbantay sa balay sa Israel,+ ug pamati sa pulong gikan sa akong baba ug pasidan-i sila gikan kanako.+18 Sa dihang ako moingon sa daotan, ‘Ikaw sa pagkatinuod mamatay,’+ ug ikaw wala magpasidaan kaniya ug mosulti aron sa pagpasidaan sa daotan gikan sa iyang daotang dalan aron sa pagtipig kaniya nga buhi,+ tungod kay siya daotan, siya mamatay sa iyang kasaypanan,+ apan ang iyang dugo paninglon ko gikan sa imong kamot.+19 Apan kon bahin kanimo, kon ikaw nagpasidaan sa daotan+ ug siya dili motalikod sa iyang pagkadaotan ug gikan sa iyang daotang dalan, siya mamatay tungod sa iyang kasaypanan;+ apan kon bahin kanimo, maluwas mo ang imong kalag.+20 Ug sa dihang ang matarong motalikod gikan sa iyang pagkamatarong+ ug mobuhat sa inhustisya ug ako magbutang ug kapandolan sa iyang atubangan,+ siya mamatay tungod kay wala ka magpasidaan kaniya. Tungod sa iyang sala siya mamatay,+ ug ang iyang matarong nga mga buhat nga iyang nahimo dili na pagahinumdoman,+ apan ang iyang dugo paninglon ko gikan sa imong kamot.+21 Ug kon bahin kanimo, kon ikaw nagpasidaan sa tawong matarong aron nga ang matarong dili makasala,+ ug siya sa pagkatinuod wala makasala, siya gayod magpadayong buhi tungod kay siya napasidan-an,+ ug maluwas mo ang imong kalag.”+22 Ug ang kamot ni Jehova midangat kanako didto ug siya miingon kanako: “Tindog, lakaw ngadto sa patag sa walog,+ ug didto ako makigsulti kanimo.”23 Busa ako mitindog ug miadto sa patag sa walog, ug, tan-awa! ang himaya ni Jehova didto man,+ ingon sa himaya nga akong nakita didto sa daplin sa suba sa Kebar,+ ug mihapa ako.+24 Unya ang espiritu misulod kanako+ ug gipatindog ako,+ ug siya nakigsulti kanako ug miingon kanako:“Lakaw, takpi ang imong kaugalingon sulod sa imong balay.25 Ug ikaw, Oh anak sa tawo, tan-awa! sila tinong magahigot ug mga pisi kanimo ug magagapos kanimo pinaagi niini aron dili ka makaadto sa ilang taliwala.+26 Ug ang imong dila papiliton ko sa alingagngag sa imong baba,+ ug ikaw maamang gayod,+ ug ikaw dili mahimong magbabadlong kanila,+ tungod kay sila maoy usa ka balay nga masuklanon.+27 Ug sa dihang ako makigsulti kanimo bukhon ko ang imong baba, ug ikaw magaingon kanila,+ ‘Mao kini ang giingon sa Soberanong Ginoong Jehova.’ Siya nga nagapamati papamatia,+ ug siya nga nagadumili padumilia, tungod kay sila usa ka balay nga masuklanon.+


text:
Seksyon 38
1–6, Si Kristo naglalang sa tanan nga mga butang; 7–8, Siya anaa sa taliwala sa iyang mga Santos, kinsa sa dili madugay makakita kaniya; 9–12, Tanan nga unod madunot sa iyang atubangan; 13–22, Siya nag-andam og usa ka yuta sa saad alang sa iyang mga Santos niini nga panahon ug sa kahangturan; 23–27, Ang mga Santos gimandoan nga maghiusa ug magtamud sa usag usa ingon nga mga igsoon; 28–29, Mga gubat gitagna; 30–33, Ang mga Santos pagahatagan og gahum gikan sa kahitas-an ug manglakaw taliwala sa tanan nga mga nasud; 34–42, Ang Simbahan gimandoan sa pag-amuma sa mga kabus ug sa timawa, ug mangita sa mga katigayunan sa kahangturan.
1 SA ingon miingon ang Ginoo nga imong Dios, gani si Jesukristo, ang Halangdon nga Ako Mao, Alpha ug Omega, ang sinugdanan ug ang katapusan, ang mao nga mitan-aw diha sa gilapdon sa kahangturan, ug ang tanan nga mga panon sa serapin sa langit, sa wala pa mabuhat ang kalibutan;
2 Ang mao kinsa nasayud sa tanan nga mga butang, kay ang tanan nga mga butang anaa sa atubangan sa akong mga mata;
3 Ako mao ang namulong, ug ang kalibutan nabuhat, ug ang tanan nga mga butang gikan kanako.
4 Ako mao gihapon ang mikuha sa Zion ni Enoch ngari sa akong kaugalingon nga sabakan; ug sa pagkatinuod, Ako moingon, gani kutob sa motuo sa akong ngalan, kay Ako si Kristo, ug sa akong kaugalingon nga ngalan, pinaagi sa dugo diin Ako mipatulo, nga Ako nangamuyo sa atubangan sa akong Amahan alang kanila.
5 Apan tan-awa, ang nahibilin sa dautan Ako mitago sa bilanggoan sa kangitngit hangtud sa paghukom sa mahinungdanon nga adlaw, nga moabut sa katapusan sa yuta;
6 Ug bisan pa niana Ako mohimo nga ang dautan matago, kinsa wala maminaw sa akong tingog apan nagpatig-a sa ilang mga kasingkasing, ug alaot, alaot, alaot, mao ang ilang kalaglagan.
7 Apan tan-awa, sa pagkatinuod, sa pagkatinuod, Ako moingon nganha kanimo nga ang akong mga mata anaa kaninyo. Ako anaa sa inyong taliwala, ug kamo dili makakita kanako;
8 Apan ang adlaw hapit na moabut nga kamo makakita kanako, ug masayud nga Ako mao; kay ang tabil sa kangitngit sa dili madugay gision, ug siya nga dili limpyo dili makalahutay sa adlaw.
9 Busa, baksi ang inyong mga bat-ang ug pangandam. Tan-awa, ang gingharian inyo, ug ang kaaway dili makabuntog.
10 Sa pagkatinuod Ako moingon nganha kanimo, kamo limpyo, apan dili tanan; ug walay bisan usa kinsa Ako nahimuot;
11 Kay ang tanan nga unod madunuton diha sa akong atubangan; ug ang mga gahum sa kangitngit mipatigbabaw sa yuta, taliwala sa mga katawhan, sa atubangan sa tanan nga mga panon sa langit—
12 Diin nakahimo sa kahilum nga maghari, ug ang tanan nga kahangturan gisakit, ug ang mga anghel nagpaabut sa mahinungdanon nga sugo sa pag-ani sa yuta, sa pagpundok sa mga sagbut nga sila unta masunog; ug, tan-awa, ang kaaway naghiusa.
13 Ug karon Ako mopakita nganha kanimo og usa ka misteryo, usa ka butang nga anaa sa tinago nga mga lawak, sa pagpahinabo gani sa imong kalaglagan sa pagpanglabay sa panahon, ug ikaw wala masayud niini;
14 Apan karon Ako mosulti niini nganha kanimo, ug kamo bulahan, dili tungod sa inyong kadautan, ni sa inyong mga kasingkasing nga walay pagtuo; kay sa pagkatinuod ang uban kaninyo nakasala sa akong atubangan, apan Ako magmaloloy-on ngadto sa inyong kahuyang.
15 Busa, kamo magmalig-on gikan karon; ayaw kahadlok, kay ang gingharian inyo.
16 Ug alang sa inyong kaluwasan Ako mohatag nganha kaninyo og sugo, kay Ako nakadungog sa inyong mga pag-ampo, ug ang kabus nagbagulbol diha sa akong atubangan, ug ang adunahan Ako mihimo, ug ang tanan nga unod akò, ug Ako walay pagtamud sa mga tawo.
17 Ug Ako mihimo sa yuta nga adunahan, ug tan-awa kini ang akong tumbanan, busa, Ako motunob niini pag-usab.
18 Ug Ako motanyag ug mouyon sa paghatag nganha kaninyo og dagko nga mga katigayunan, gani usa ka yuta sa saad, usa ka yuta nga tugob sa gatas ug dugos, diha diin walay tunglo kon ang Ginoo moabut;
19 Ug Ako mohatag niini nganha kaninyo alang sa yuta nga inyong kabilin, kon kamo mangita niini uban sa tibuok ninyong mga kasingkasing.
20 Ug mao kini ang akong pakigsaad uban kaninyo, kamo makabaton niini alang sa yuta nga inyong kabilin, ug kabilin alang sa inyong mga anak sa kahangturan, samtang ang kalibutan magpabilin, ug kamo makaangkon niini pag-usab sa kahangturan, nga dili na mahanaw.
21 Apan, sa pagkatinuod Ako moingon nganha kaninyo nga niini nga panahon kamo dili magbaton og hari ni magmamando, kay Ako ang inyong hari ug magbantay diha kaninyo.
22 Busa, paminaw sa akong tingog ug sunod kanako, ug kamo mahimo nga gawasnon nga mga katawhan, ug kamo walay mga balaod apan ang akong mga balaod kon Ako moanhi, kay Ako ang inyong magbabalaod, ug unsa ang magpugong sa akong kamot
23 Apan, sa pagkatinuod Ako moingon nganha kaninyo, pagtudlo sa usag usa sumala sa katungdanan diin Ako nagtudlo kaninyo;
24 Ug tuguti nga ang matag tawo motamud sa iyang igsoon sama sa iyang kaugalingon, ug magbaton og hiyas ug pagkabalaanon sa akong atubangan.
25 Ug usab Ako moingon nganha kaninyo, himoa nga ang matag tawo motamud sa iyang igsoon sama sa iyang kaugalingon.
26 Kay unsa nga tawo taliwala kaninyo nga adunay napulog duha ka mga anak, ug dili motamud kanila, ug sila nangalagad kaniya nga masunuron, ug siya nag-ingon ngadto sa usa: Pagsul-ob og mga kupo ug lingkod dinhi; ug ngadto sa uban: Pagsul-ob og nuog ug lingkod didto—ug nagtan-aw diha sa iyang mga anak ug nag-ingon nga ako makiangayon
27 Tan-awa, kini Ako naghatag nganha kaninyo og usa ka sambingay, ug kini sama kanako. Ako moingon nganha kaninyo, paghiusa; ug kon kamo dili magkahiusa kamo dili akò.
28 Ug usab, Ako moingon nganha kaninyo nga ang kaaway nga anaa sa tinago nga mga lawak nagtinguha sa inyong mga kinabuhi.
29 Kamo nakadungog og mga gubat sa layo nga mga nasud, ug kamo miingon nga adunay moabut nga dagko nga mga gubat sa layo nga mga nasud, apan kamo wala masayud sa mga kasingkasing sa mga tawo sa inyong kaugalingon nga yuta.
30 Ako moingon niini nga mga butang tungod sa inyong mga pag-ampo; busa, pagbaton og kaalam diha sa inyong mga dughan, tingali unya og ang pagkadautan sa mga tawo mopadayag niini nga mga butang nganha kaninyo pinaagi sa ilang pagkadautan, sa paagi nga ipamulong diha sa inyong mga dunggan uban sa tingog nga kusog pa kay sa niana nga makapakurog sa yuta; apan kon kamo andam dili kamo mahadlok.
31 Ug nga kamo unta makalingkawas sa gahum sa kaaway, ug pagapundukon ngari kanako ang matarung nga mga katawhan, nga walay mansa ug walay sala—
32 Busa, tungod niini nga hinungdan Ako mihatag kaninyo og sugo nga kamo moadto ngadto sa Ohio; ug didto Ako mohatag nganha kaninyo sa akong balaod; ug didto kamo pagatugahan uban sa gahum nga gikan sa kahitas-an;
33 Ug gikan dinhi, kinsa kadto nga Ako motugot nga moadto taliwala sa tanan nga mga nasud, ug mosulti kanila unsa ang ilang buhaton; kay Ako adunay mahinungdanon nga buhat nga giandam, kay ang Israel pagaluwason, ug Ako mogiya kanila bisan diin Ako buot, ug walay gahum nga makapugong sa akong kamot.
34 Ug karon, Ako naghatag ngadto sa simbahan niini nga mga bahin sa sugo, nga pipila sa mga tawo diha kanila pagatudluon, ug sila pagatudluon pinaagi sa tingog sa simbahan;
35 Ug sila motan-aw ngadto sa kabus ug sa timawa, ug mangalagad alang sa ilang kahupayan nga sila dili mag-antus; ug ipadala sila ngadto sa dapit diin Ako misugo kanila;
36 Ug kini ang ilang buhat, pagdumala sa mga kalihokan sa kabtangan niini nga simbahan.
37 Ug sila nga adunay mga umahan nga dili mabaligya, himoa kini nga magpabilin o paabangan ingon nga makaayo kanila.
38 Tan-awa nga ang tanan nga mga butang matipigan; ug kon ang mga tawo matugahan sa gahum gikan sa kahitas-an ug mapadala, kining tanan nga mga butang pagapundukon ngadto sa dughan sa simbahan.
39 Ug kon kamo nagtinguha sa mga katigayunan diin mao ang kabubut-on sa Amahan nga ihatag nganha kaninyo, kamo mahimo nga labing adunahan sa tanan nga mga katawhan, kay kamo makaangkon og mga katigayunan sa kahangturan; ug kini gikinahanglan nga ang mga katigayunan sa yuta mga akò sa paghatag; apan paglikay sa garbo, tingali kamo mahisama sa mga Nephite sa karaan.
40 Ug usab, Ako moingon nganha kaninyo, Ako naghatag kaninyo og usa ka sugo, nga ang matag tawo, anciano, pari, magtutudlo, ug usab mga sakop molakaw uban sa iyang gahum, uban sa paghago sa ilang mga kamot; sa pag-andam ug pagtuman sa mga butang diin Ako misugo.
41 Ug himoa nga ang inyong pagsangyaw mao ang tingog sa pasidaan, matag tawo ngadto sa iyang silingan, sa kalumo ug sa kaaghup.
42 Ug pahawa kamo gikan diha sa mga dautan. Luwasa ang inyong mga kaugalingon: Paglimpyo kamo nga nagdala sa mga butang sa Ginoo. Bisan pa niana. Amen.


text:
Mactan
Ang Mactan usa ka pulo nga nahimutang sa habagatang-sidlakan sa pulo sa Sugbo sa Pilipinas. Kabahin kini sa lalawigan sa Sugbo ug nabahin-bahin ang pulo sa Dakbayan sa Lapu-Lapu ug sa lungsod sa Cordova. Ang pulo nasumpay sa Sugbo pinaagi sa duha ka tulay ang usa niini mao ang Tulay Marcelo Fernan (Mactan II Bridge).
Ang Mactan-Cebu International Airport ug kadaghanan sa mga beach resort sa Metro Cebu anaa dinhi. Ang Mactan usab mao ang lugar nga ginghitaboan sa Panagsangka sa Mactan, ang nahiunang pagsangka sa mga lumad nga Pilipino ug mga Uropeyo, diin nalupig si Fernando de Magallanes.


text:
Inanay nang gitak-opan ang nagkalainlaing mga pangalagad sa Grand Halad sa Kapamilya nga gipahigayon sa USC Main campus. Apan wa pa gihapon mohubas ang bagang duot sa katawhan nga nagtapok dinhi aron pagtabang ug pagpahimus sa gitanyag nga mga hinabang.
Mao ni mahitabo nako sa matag Halad: Di lang gihapon ko katuo ug wa lang gihapon ko'y mga pung nga ikahubit sa katahom sa talan-awon kon mag-abot nang mga kapamilya nga may katakos sa pagtabang ug ang mga kapamilya nga labing nagkinahanglan og tabang. Ang bugtong mahimo mao na lang ang pagpasalamat nga sa makausa pa nahimo na sab ming taytayan aron magkaabot ang mga sakop sa makitawhanon ug manggihatagon nga katilingban.
Mapasalamaton kaayo ang mga nangapil sa tibuok adlaw nga Halad. Ang mga nagpakitabang, bisan wa tingali mahatagi sa tanan nilang panginahanglan, natagbaw nang namauli sa ilang mga pinuy-anan. Labaw'ng mapahiyumon ang mga nitanyag sa ilang hinabang.
Bisan sa kadako sa ilang gasto, sa ilang kahimanan, katigayonan, katakos ug panahon. Alang nila duna gyo'y mas gamhanan pa nga puwersa nga nipuno sa ilang kasingkasing ug nipaawas sa ilang diwa.


text:
TOPIKO SA KOBER | MATUOD BALA SI SATANAS?
Si Satanas Bala Simbulo Lang sang Kalainan?
Mahapos lang hambalon nga simbulo lang sang kalainan si Satanas sa Biblia. Pero amo gid bala sina ang ginatudlo sang Biblia? Kon amo, ngaa ginsambit sini nga nagapakighambal si Satanas kay Jesucristo kag sa Labing Gamhanan nga Dios? Binagbinaga ang duha ka halimbawa sini.
SANG NAKIGHAMBAL SI SATANAS KAY JESUS
Sang ginsugdan ni Jesus ang iya ministeryo, ginsulay sia sang Yawa sing tatlo ka beses. Una, gintinguhaan ni Satanas nga sulayon si Jesus nga gamiton ang iya gahom halin sa Dios sa mahamkunon nga paagi agod busgon ang iya kagutom. Dayon, ginhangkat sang Yawa si Jesus nga irisgo ang iya kabuhi kag mangin maiyaiyahon. Sang ulihi, gintanyag ni Satanas sa iya ang tanan nga ginharian sang kalibutan kabaylo sang isa lang ka buhat sang pagsimba. Ining tatlo ka malalangon nga pagsulay ni Satanas ginsikway ni Jesus paagi sa paggamit sang Kasulatan.
Kay sin-o si Jesus nagapakighambal? Sa iya bala malain nga kinaiya? Suno sa Kasulatan, si Jesus “isa nga natilawan sa tanan nga butang kaangay naton, apang wala sing sala.” (Hebreo 4:15) Nagasiling man ini: “Wala sia sing nahimo nga sala, kag wala man sing masapwan nga pagdaya sa iya baba.” (1 Pedro 2:22) Nakapabilin si Jesus nga himpit kag nakahupot sang iya integridad. Wala sia sing malain nga kinaiya. Gani maathag nga wala sia nagaistorya sa iya malain nga kinaiya, kundi sa isa ka matuod nga persona.
Ang ila pag-istoryahanay nagapabakod pa sang ebidensia nga si Satanas matuod nga persona.
Dumduma nga gintanyag sang Yawa kay Jesus ang tanan nga ginharian sa kalibutan kabaylo sang isa ka buhat sang pagsimba. (Mateo 4:8, 9) Mangin wala pulos ini nga pagtanyag kon indi matuod si Satanas. Dugang pa, wala ginduhaduhaan ni Jesus ang daku nga awtoridad ni Satanas.
Sa tapos ginsikway ni Jesus ang mga pagsulay sang Yawa, “ginbiyaan niya sia tubtob nga may kahigayunan sia liwat.” (Lucas 4:13) Sa sini nga kahimtangan, makasiling bala kita nga si Satanas isa lang ka malain nga kinaiya, ukon masupog nga kaaway?
Talupangda nga “nag-abot ang mga anghel kag nag-alagad” kay Jesus. (Mateo 4:11) Yadto bala nga mga anghel matuod nga espiritu nga mga persona, nga nagpalig-on kag nagbulig kay Jesus? Huo. Ti, ngaa maghunahuna pa kita nga si Satanas indi espiritu nga persona?
SANG NAKIGHAMBAL SI SATANAS SA DIOS
Ang ikaduha nga halimbawa amo ang parte sa mahinadlukon sa Dios nga si Job. Ina nga rekord nagasaysay sang duha ka pag-istoryahanay sang Yawa kag sang Dios diin gindayaw sang Dios si Job sa iya integridad. Ginsiling ni Satanas nga nagaalagad lamang si Job sa Dios sa mahamkunon nga mga rason kag ginpasibangdan niya nga ginbakal lang sang Dios ang pagkamainunungon ni Job. Gani nangangkon si Satanas nga mas kilala niya si Job. Gintugutan ni Jehova si Satanas nga kuhaon kay Job ang iya pagkabutang, kabataan, kag bisan ang iya kapagros. * Sang ulihi, napamatud-an nga husto si Jehova parte kay Job, kag butigon si Satanas. Ginpakamaayo sang Dios si Job sa iya integridad.
Sa pag-istoryahanay sang Dios kag ni Satanas, nagapakig-istorya bala si Jehova sa iya malain nga kinaiya? Ang Biblia nagasiling: “Ang iya [Dios] dalanon himpit.” (2 Samuel 22:31) Ang Pulong sang Dios nagasiling man: “Balaan, balaan, balaan si Jehova nga Dios, ang Labing Gamhanan.” (Bugna 4:8) Ang balaan nagakahulugan nga putli, sagrado, kag wala sing sala. Si Jehova himpit kag wala sing kasawayan. Wala gid sia sing malain nga kinaiya.
Ang pag-istoryahanay ni Satanas kag sang Dios may epekto gid kay Job
Pero mahimo ang iban magsiling nga si Job indi man matuod, nga himuhimo lang ang ila pag-istoryahanay. Mapatihan bala ina? Ginapakita sang iban nga teksto sa Biblia nga matuod nga persona si Job. Halimbawa, mabasa naton sa Santiago 5:7-11 nga gingamit si Job subong halimbawa agod palig-unon ang mga Cristiano nga magbatas sa mabudlay nga kahimtangan kag subong pahanumdom nga ginapakamaayo ni Jehova ang mga nagabatas. Ano pa ang pulos sini kon si Job indi matuod kag ang mga pag-atake ni Satanas himuhimo lang? Dugang pa, sa Ezequiel 14:14, 20, si Job ginsambit kaupod nanday Noe kag Daniel sa listahan sang tatlo ka matarong nga tawo. Kaangay nanday Noe kag Daniel, si Job matuod nga persona, isa ka tawo nga may daku nga pagtuo. Kon si Job matuod, indi bala nga matuod man ang iya kasumpong nga naghingabot sa iya?
Maathag gid sa Biblia nga si Satanas matuod nga espiritu nga persona. Pero, mahimo ka maghunahuna, ‘Makahalit bala sia sa akon kag sa akon pamilya sa sining moderno nga kalibutan subong?’
PAANO NAMAN SA ATON TION?
Handurawa nga may grupo sang kriminal nga gulpi lang nagkadto sa inyo siudad. Pat-od gid nga mabutang sa katalagman ang seguridad kag magakabalaka ang mga tawo. Karon talupangda ang kaanggid nga kahimtangan: si Satanas kag ang iya mga demonyo
Nakita mo bala ang paglapnag sang kasingki bisan pa sang pagtinguha sa bilog nga kalibutan nga pauntaton ini?
Nakita mo bala ang paglapnag sang mga kalingawan nga nagapasanyog sang espiritismo, bisan pa indi ini luyag sang mga ginikanan?
Nakita mo bala ang padayon nga pagkaguba sang palibot bisan pa sang mga panikasog nga salbaron ini?
Daw may sayop gid bala sa katilingban
—nga daw may nagaimpluwensia sa katawhan padulong sa kahalitan?
Talupangda kon sin-o ang ginasiling sang Biblia nga kabangdanan sini: “Gani gintagbong ang daku nga dragon, ang orihinal nga man-ug, ang isa nga ginatawag Yawa kag Satanas, nga nagapatalang sa bug-os napuy-an nga duta; gintagbong sia sa duta, kag ang iya mga anghel gintagbong upod sa iya. . . . Kailo sa duta kag sa dagat, bangod ang Yawa nagpanaug sa inyo, nga may daku nga kaakig, kay nahibaluan niya nga malip-ot na lamang ang iya tion.” (Bugna 12:9, 12) Sa tapos mabinagbinag ang mga pamatuod, madamo ang naghinakop nga si Satanas makatalagam gid nga espiritu nga persona nga aktibo nga nagaimpluwensia sa aton palibot.
Mahimo mabalaka ka kon paano ka maamligan sa sini. Nagakaigo lang ina. Ang masunod nga artikulo magahatag sa aton sing praktikal nga bulig.
^ par. 12 Si Jehova ang ngalan sang Dios sa Biblia. Sa Maayong Balita nga Biblia, ang footnote sang Genesis 2:4 nagasiling: “Ang GINOO sa Hebreo nga teksto Yahweh. Sa iban nga pagbadbad ginagamit ang Jehova.”


text:
PANGUNANG TOPIKO
Ang Imong mga Selula—Buhi nga mga Librarya!
NIADTONG 1953, gipatik sa molecular biologist nga si James Watson ug Francis Crick ang ilang diskoberiya hinungdanon sa atong pagsabot sa kinabuhi pinaagig siyensiya. Ilang nadiskobrehan ang double-helix o paespayral nga hagdan-hagdan nga porma sa DNA. * Kining samag hilo o tanod nga substansiya—nga kadaghanan anaa sa uyok sa selula—dunay datos, o “sinulat,” nga impormasyon, nga naghimo sa mga selula nga daw buhi nga mga librarya. Tungod niini nga diskoberiya, usa ka bag-ong panahon sa biolohiya ang nabuksan! Apan para sa unsa ang “sinulat” diha sa mga selula? Ug sa unsang paagi kini nabutang didto?
NGANONG ANG MGA SELULA NAGKINAHANGLAG IMPORMASYON?
Nakapamalandong ka ba kon sa unsang paagi ang liso mahimong kahoy o kon sa unsang paagi ang pertilisadong binhi mahimong tawo? O kon sa unsang paagi napanunod nimo ang imong mga kinaiyahan? Ang mga tubag anaa sa impormasyon nga makita diha sa DNA.
Halos tanang selula dunay DNA, komplikadong mga molekula nga kaamgid sa taas ug paespayral nga hagdanan. Sa genome sa tawo, o atong tibuok DNA, ang hagdanan dunay duolan sa tulo ka bilyong kemikal nga “rungs” o “mga ang-ang.” Kini nga mga ang-ang gitawag sa mga siyentista ug mga base pair kay ang matag ang-ang dunay duha ka kemikal nga substansiya, diin upat ka substansiya tanan. Gamit ang unang letra sa matag substansiya, kini gitawag ug A, C, G, ug T. * Sa 1957, si Crick nag-ingon nga ang taas nga pagkasunodsunod sa kemikal nga mga ang-ang nagsilbing code o sinulat nga mga instruksiyon. Sa katuigan sa 1960, kini nga mga sinulat anam-anam nilang nasabtan.
Ang impormasyon, mga hulagway man, tingog, o mga pulong, mapondo ug maproseso sa daghang paagi. Pananglitan, sa computer, digital ang paagi sa pagproseso niining tanan. Ang buhi nga mga selula nagpondo ug nagproseso sa impormasyon sa kemikal nga paagi, diin DNA ang pangunang substansiya. Ang DNA mapasa dihang ang mga selula magbahin-bahin ug dihang ang mga organismo mosanay—mga katakos nga giisip nga maoy kinaiyahan sa kinabuhi.
Giunsa paggamit sa mga selula ang impormasyon? Isipa ang DNA ingong koleksiyon sa mga resipe, nga ang matag usa dunay sunodsunod nga mga proseso, ug ang matag proseso detalyadog mga instruksiyon. Apan imbes mahimong keyk o cookie, tingali mahimo kining repolyo o baka. Siyempre, sa buhi nga mga selula, ang mga proseso awtomatikong ginahimo, nga nakapasamot sa pagkakomplikado.
Ang mga impormasyon sa gene ipondo hangtod nga kini gikinahanglan, tingali sa pagpuli sa nadaot o masakitong mga selula ug himsog bag-ong mga selula o pagpasa sa mga kinaiyahan ngadto sa anak. Unsa ka daghang impormasyon ang mapondo diha sa DNA? Tagda ang usa sa kinagamyang organismo, ang bakterya. Si Bernd-Olaf Küppers, siyentista nga taga-Germany, miingon: “Sa pinulongan nga masabtan sa tawo, ang mga impormasyon nga nasulat diha sa molekula nga naghubit sa pagkagama sa selula nga bakterya samag libro nga usa ka libo ka panid.” Tungod niini, ang propesor sa chemistry nga si David Deamer misulat: “Ang usa mahingangha gayod sa pagkakomplikado bisan sa kinasimplehang matang sa kinabuhi.” Komosta kon ikomparar kini sa genome sa tawo? “Mapuno [niini] ang usa ka librarya ug libolibo ka libro,” matod ni Küppers.
“GISULAT SA PAAGI NGA ATONG MASABTAN”
Si Küppers miingon nga ang sinulat diha sa DNA mahimong ikatandi sa usa ka pinulongan. “Sama sa pinulongan sa tawo,” matod pa niya, “kini nga pinulongan dunay hustong pagkahan-ay usab nga mga pulong.” Sa ato pa, ang DNA dunay “grammar,” o mga lagda nga naglatid kon sa unsang paagi ang mga instruksiyon himoon ug sundon.
Ang “mga pulong” ug “mga sentence” sa DNA maoy “mga resipe” nga naghatag ug instruksiyon sa paggamag mga protina ug ubang substansiya nga gamiton sa paggamag lainlaing selula nga maglangkob sa lawas. Pananglitan, ang “resipe” maoy mohatag tingali ug instruksiyon sa paghimog mga selula sa bukog, selula sa kaunoran, selula sa nerve, o selula sa panit. Ang ebolusyonistang si Matt Ridley miingon: “Ang paespayral nga hagdan-hagdan sa DNA mao ang impormasyon, usa ka mensahe nga nasulat pinaagig code sa mga kemikal, usa ka kemikal sa matag letra. Daw dili kini katuohan, apan kini nga code gisulat sa paagi nga atong masabtan.”
Sa iyang pag-ampo sa Diyos, ang magsusulat sa Bibliya nga si David miingon: “Ang imong mga mata nakakita bisan sa binhi pa ako sa tagoangkan, ug ang tanan nga bahin niini nahisulat diha sa imong basahon.” (Salmo 139:16) Siyempre, si David naggamit ug balaknong mga pulong. Pero kon analisahon, husto ang iyang gisulti, nga maoy naandan sa mga magsusulat sa Bibliya. Walay usa kanila ang naimpluwensiyahan sa mga estorya-estorya sa mga tawo sa karaang panahon.—2 Samuel 23:1, 2; 2 Timoteo 3:16.
SA UNSANG PAAGI NABUTANG DIDTO ANG IMPORMASYON?
Kasagaran, kon ang mga siyentista magpatin-aw ug usa ka misteryo, sundan na pod kinig laing misteryo. Mao kanay nahitabo bahin sa pagkadiskobre sa DNA. Dihang nadiskobrehan nga ang DNA may impormasyon nga nasulat pinaagig code, ang mga tawong mausisahon nangutana, ‘Sa unsang paagi nabutang didto ang impormasyon?’ Siyempre, wala pay tawo nga nakakita sa pagkaporma sa unang molekula sa DNA. Busa kita nay mohimog konklusyon. Pero kini dili kinahanglang pamanabana lang. Tagda ang mosunod nga panagtandi.
Sa 1999, ang mga tipak sa karaang mga gamit nga gama sa yutang kulonon nga may talagsaong mga marka, o simbolo, nadiskobrehan didto sa Pakistan. Ang mga marka wala gihapon masabti. Pero, kini gituohan nga hinimo sa tawo.
Paglabayg pipila ka tuig human madiskobre ni Watson ug Crick ang porma sa DNA, duha ka physicist nagsugyot sa pagpangitag mensahe gikan sa wanang pinaagig radio signal. Dinhi nagsugod ang pagpangitag intelihensiya sa laing planeta.
Ang punto? Ang mga tawo nagtuo nga kon dunay impormasyon—simbolo man kini diha sa kulon o mga signal sa wanang—kini nagpasabot nga dunay intelihensiya. Dili kinahanglang makita nila kon giunsa paggama ang impormasyon aron makadangat niana nga konklusyon. Pero sa nadiskobrehan ang labing komplikadong kemikal—ang code sa kinabuhi—daghan ang wala motuo niana nga konklusyon, ug miingon nga ang DNA maoy produkto sa ebolusyon nga walay intelihensiya nga nalangkit. Makataronganon ba kana? Nagkaharmonya ba kana? Siyentipikanhon ba kana? Daghang tinahod nga mga siyentista miingon ug dili. Lakip kanila mao si Dr. Gene Hwang ug Propesor Yan-Der Hsuuw. Tagda ang ilang giingon.
Gitun-an ni Dr. Gene Hwang ang genetics base sa matematika. Kaniadto nagtuo siya ug ebolusyon, pero nabag-o ang iyang panglantaw tungod sa iyang pagpanukiduki. “Ang pagtuon ug genetics,” miingon siya sa Pagmata! “nakahatag ug mas tin-awng kahibalo bahin sa proseso sa kinabuhi—kahibalo nga nakapukaw kanako sa pagdayeg sa kaalam sa Maglalalang.”
Si Propesor Yan-Der Hsuuw mao ang direktor sa embryo research sa National Pingtung University of Science and Technology sa Taiwan. Kaniadto nagtuo usab siya ug ebolusyon—hangtod nga nabag-o ang iyang panglantaw tungod sa iyang pagpanukiduki. Maylabot sa pagbahinbahin sa selula, siya miingon: “Kinahanglang magama ang hustong mga selula sa hustong pagkasunodsunod ug sa hustong mga lugar. Una, mag-ipon sila nga mahimong mga tisyu, ug kini nga mga tisyu mag-ipon usab ug mahimong mga organo, mga kamot ug tiil. Duna bay inhenyero nga makasulat ug mga instruksiyon alang niini nga proseso? Gawas pa, ang mga instruksiyon sa binhi diha sa tagoangkan maayo kaayong pagkasulat diha sa DNA. Sa mamalandong ko sa kakomplikado niining tanan, nakombinsir ko nga ang kinabuhi gidisenyo sa Diyos.”
HINUNGDANON BA GAYOD KINI?
Oo! Kon gilalang sa Diyos ang kinabuhi, nan Diyos ang takos dayegon, dili ang ebolusyon. (Pinadayag 4:11) Gawas pa, kon kita gilalang sa maalamon kaayong Maglalalang, dayag nga dunay katuyoan kon nganong kita ania dinhi. Kon ang kinabuhi produkto pa sa ebolusyon, nan, walay katuyoan ang kinabuhi. *
Ang mga tawong mausisahon nangita ug makatagbawng mga tubag. “Ang pagpangita sa tawo ug kahulogan mao ang pangunang motibasyon sa iyang kinabuhi,” miingon si Viktor Frankl, propesor sa neurology ug psychiatry. Sa laing pagkasulti, kita dunay espirituwal nga kagutom nga gusto natong matagbaw—kagutom nga matagbaw lang kon kita motuo nga dunay Maglalalang. Apan kon kita gilalang sa Diyos, duna ba siyay gitagana sa pagtagbaw sa atong espirituwal nga panginahanglan?
Gitubag ni Jesu-Kristo kana nga pangutana dihang siya miingon: “Ang tawo mabuhi, dili sa tinapay lamang, kondili sa matag pulong nga magagula sa baba ni Jehova [o, sa Diyos].” (Mateo 4:4) Ang mga pulong ni Jehova nga narekord sa Bibliya nakatagbaw sa espirituwal nga kagutom sa minilyon, ug nakahatag ug kahulogan sa ilang kinabuhi ug paglaom sa umaabot. (1 Tesalonica 2:13) Hinaot ingon niana ang mahimo sa Bibliya kanimo. Busa kining talagsaong libro angay nimong susihon.
^ par. 3 Gibase ni Watson ug Crick ang ilang panukiduki gikan sa unang mga nanukiduki sa DNA, o deoxyribonucleic acid.—Tan-awa ang “ DNA—Importanteng mga Petsa.”
^ par. 6 Ang mga letra nagtumong sa adenine, cytosine, guanine, ug thymine.
Ang impormasyon sa selula nga bakterya makapuno ug 1,000 ka panid nga libro
Pagkat-og Dugang
Gilalang ba ang Kinabuhi?
Hinungdanon kon unsay imong tuohan kon sa unsang paagi nagsugod ang kinabuhi.


text:
Allier
- Alang sa komyun, adtoa ang Allier, Hautes-Pyrénées.
Ang Allier usa sa mga departamento sa Pransiya. Kini nahimutang sa habagatan-tunga-tungang bahin sa nasod. Ang ngalan niini naggikan sa Sapa sa Allier.
Kasaysayan[usba | edit source]
Ang Allier usa sa mga orihinal nga departamento nga gimugna niadtong Marso 4, 1790 panahon sa Rebolusyong Pranses. Kini gimugna gikan sa mga bahin sa mga kanhi lalawigan sa Auvergne ug Bourbonnais.
Sa tuig 1940 ang kagamhanan ni Marshal Philippe Pétain mipili sa Vichy isip kapital sa rehimen.
Heyograpiya[usba | edit source]
Ang departamento karon kabahin sa rehiyon sa Auvergne-Rhône-Alpes. Kini gipalibotan sa mga departamento sa Cher, Nièvre, Saône-et-Loire, Loire, Puy-de-Dôme, ug Creuse.
Ang mosunod nga mga sapa miagi sa Allier:
Ekonomiya[usba | edit source]
Ang Allier usa sa labing produktibong dapit alang sa agrikultura sa tibuok rehiyon sa Auvergne-Rhône-Alpes. Ang Vichy nailhan usab alang sa iyang tubig nga gieksport tibuok kalibotan.
Demograpiya[usba | edit source]
Ang Montluçon, Vichy, ug Moulins ang mga importanteng dakbayan. Ang ubang dapit sa departamento mga gagmayng lungsod nga anaa duol sa mga sapa. Gamay lamang ang molupyo sa tibuok departamento. Sa hinapos nga bahin sa siglo 19 ang populasyon misaka tungod sa pagtubo sa industriya sa Montluçon ug Moulins. May panahon nga miabot sa 420,000 ang molupyo sa rehiyon, apan human sa kapildehan sa Ikaduhang Gubat Kalibotanon ang populasyon mihinay. Sa tuig 1968 may 386,533 ka moluyo; sa tuig 1999 may 344,721 na lamang ang narehistro.
Tan-awa usab[usba | edit source]
Mga sumpay sa gawas[usba | edit source]
- (Prinanses)Balayan sa prefecture
- (Prinanses)Balayan sa Conseil Général
- (Prinanses)Mapa sa Allier


text:
LEKSIYON 1
Usa ka Sekreto nga Malipay Kitang Mahibalo
May nagsulti na ba nimo ug sekreto?— * Ang Bibliya naghisgot ug usa ka espesyal nga sekreto nga gitawag ug “sagradong tinago.” Sagrado o balaan kini kay gikan kini sa Diyos. Ug tinago o sekreto kini kay ang mga tawo wala mahibalo niini. Bisan ang mga anghel gustong mahibalo ug dugang bahin niini. Gusto ka bang mahibalo kon unsa kini nga sekreto?—
Unsa kahay gustong mahibaloan sa mga anghel?
Dugay na kanhi, gibuhat sa Diyos ang unang lalaki ug babaye, si Adan ug Eva. Gihatagan sila sa Diyos ug nindot nga puy-anan nga gitawag ug garden sa Eden. Kon si Adan ug Eva nagmasinugtanon pa sa Diyos, sila ug ang ilang mga anak naghimo unta sa tibuok yuta nga paraiso sama sa maong garden. Ug sila nagpuyo unta sa Paraiso hangtod sa hangtod. Apan nahinumdom ka ba kon unsay gihimo ni Adan ug Eva?—
Si Adan ug Eva misupak sa Diyos, ug mao nay hinungdan nga wala kita magpuyo karon sa paraiso. Apan ang Diyos nag-ingon nga iyang panindoton ang tibuok yuta, ug ang tanan mabuhi sa walay kataposan ug magmalipayon. Unsaon niya kana paghimo? Sulod sa dugayng panahon, ang mga tawo wala mahibalo. Kini usa ka sekreto.
Pag-anhi ni Jesus sa yuta, naghatag siya ug dugang impormasyon bahin niini nga sekreto. Siya miingon nga bahin kini sa Gingharian sa Diyos. Iyang giingnan ang mga tawo nga iampo nga moabot kana nga Gingharian. Himoon niana ang yuta nga usa ka nindot nga paraiso.
Gusto ka bang mahibalo niini nga sekreto?— Hinumdomi nga kadto lang nagmasinugtanon kang Jehova ang makapuyo sa Paraiso. Ang Bibliya dunay daghang estorya bahin sa mga lalaki ug babaye nga nagmasinugtanon kang Jehova. Gusto ka bang makaila kanila?— Atong hisgotan ang pipila kanila ug kon sa unsang paagi nato sila masundog.
BASAHA SA BIBLIYA
^ par. 3 Sa tanang estorya niining basahona, makita nimo ang marka nga sama niini (—) human sa pipila ka pangutana. Maayong higayon kini nga mohunong ug patubagon ang imong anak.


text:
ANG LALANTAWAN ABRIL 2015
Luyag Mo Bala Tun-an ang Biblia?
Minilyon nga tawo sa bilog nga kalibutan ang nagabenepisyo sa wala bayad nga pagtuon sing Biblia nga ginatanyag sang mga Saksi ni Jehova. Hibalua kon paano ka man makabenepisyo sa sini.
Ngaa Dapat Tun-an ang Biblia?
Nagapamensar ka bala, ‘Masako gid ako,’ ukon ‘Indi ko luyag nga ginaobligar ako’?
Kahimusan sa Pagtuon sing Biblia Para sa Tanan
Hibalua ang sabat sa walo ka pamangkot nga pirme ginapamangkot parte sa aton kahimusan sa pagtuon sing Biblia.
Tatlo ka Pamangkot ang Nagpabag-o sang Akon Kabuhi
Sang nagbayluhanay sing papel ang maestra kag estudyante, nasapwan ni Doris Eldred ang makaalayaw nga mga sabat parte sa kabuhi.
Dumaan nga Hiyas nga Napulutan sa Basurahan
Ang Rylands nga panid sang Ebanghelyo ni Juan amo ang pinakadaan nga manuskrito sang Cristianong Griegong Kasulatan nga nasapwan
Ngaa Ginasaulog ang Kamatayon ni Jesus?
Madamo nga tawo ang nagasaulog sang pagkabun-ag ni Jesus sa tion sang Krismas. Apang ngaa ang ginasaulog sang mga Saksi ni Jehova amo ang kamatayon ni Jesus?
Nahibaluan Mo Bala?
Ano ang katungdanan sang senturion sa Romano nga mga soldado? Ano ang kinatuhayan sang dumaan nga mga espiho sa mga espiho subong
Sabat sa mga Pamangkot sa Biblia
Posible bala ang isa ka katilingban nga nagahigugmaanay?
Dugang pa nga Online nga mga Artikulo
Ang Biblia Bala Halin sa Dios?
Madamo nga manunulat sang Biblia ang nagsiling nga gingiyahan sang Dios ang ila pagsulat. Ngaa?


text:
Gidili ba sa Bibliya ang Seksuwal nga Kalipay?
Tubag sa Bibliya
Imbes idili ang seksuwal nga kalipay, gipakita sa Bibliya nga kini maoy gasa sa Diyos alang sa magtiayon. Iyang gilalang ang mga tawo nga “lalaki ug babaye” ug giisip ang iyang gihimo ingong “maayo kaayo.” (Genesis 1:27, 31) Dihang gihiusa niya sa kaminyoon ang unang lalaki ug babaye, siya miingon nga “sila mahimong usa ka unod.” (Genesis 2:24) Kini nga paghiusa naglakip sa kalipay sa seksuwal nga relasyon uban sa suod nga emosyonal nga kalangkitan.
Gihubit sa Bibliya ang kalipay nga bation sa mga bana diha sa kaminyoon: “Pagmaya uban sa asawa sa imong pagkabatan-on ... Tugoting ang iyang mga dughan magtagbaw kanimo sa kalipay sa tanang panahon. Sa iyang gugma maanaa ka unta kanunay sa hilabihang kalipay.” (Proverbio 5:18, 19) Buot usab sa Diyos nga ang mga asawa makabatog seksuwal nga kalipay. Ang Bibliya nag-ingon: “Ang mga bana ug asawa kinahanglang magtagbaw sa seksuwal nga panginahanglan sa usag usa.”—1 Corinto 7:3, God’s Word Bible.
Limitasyon sa seksuwal nga kalipay
Ang seksuwal nga relasyon gigahin sa Diyos alang lamang sa mga magtiayon, ingon sa gipakita sa Hebreohanon 13:4: “Himoa nga dungganon ang kaminyoon taliwala sa tanan, ug ang higdaanan sa kaminyoon nga dili mahugawan, kay hukman sa Diyos ang mga makihilawason ug ang mga mananapaw.” Ang mga magtiayon kinahanglang magmaunongon sa usag usa. Ilang makaplagan ang tumang kalipay, dili sa pagtagbaw sa ilang kaugalingon, kondili sa pagpadapat sa prinsipyo sa Bibliya: “Adunay labaw nga kalipay sa paghatag kay sa pagdawat.”—Buhat 20:35.
Pagkat-og Dugang
Kon sa Unsang Paagi Magmalipayon ang Imong Pamilya
Ang gugma nga gipakita ni Jesus maoy maayong panig-ingnan sa mga bana, asawa, ginikanan, ug mga anak. Unsay atong makat-onan niya?