text:
Ang Pangamuyo ni Hana
1Dayon nagpangamuyo si Hana,
“Nagakalipay ako sa Ginoo
kay tungod sa iya ginhimo nadula ang akon kahuy-anan.
Ginakadlawan ko subong ang akon mga kaaway.
Nagakalipay ako sa pagluwas niya sa akon.
2 Wala gid sing balaan nga pareho sa Ginoo.
Wala gid sing pareho sa iya.
Wala gid sing palalipdan nga bato nga pareho sa aton Dios.
3 Wala sing bisan sin-o nga makapabugal ukon makapahambog tungod kay ang Ginoo Dios nga nakahibalo sang tanan, kag ginabinagbinag niya ang mga ginahimo sang tawo.
4 Ginalaglag niya ang mga gamhanan, pero ginapabaskog niya ang mga maluya.
5 Ang mga bugana anay nagatrabaho na karon para lang mabuhi.
Pero ang mga gutom anay bugana na karon.
Ang baw-as anay may madamo na karon sang bata.
Pero ang may madamo sang bata nawad-an.
6 “May gahom ang Ginoo sa pagpatay kag sa pagbuhi sa tawo.
May gahom siya sa pagbutang sa ila sa lugar sang mga patay kag sa pagkuha sa ila didto.
7 Ginapaimol niya ang iban, kag ang iban ginapamanggaranon niya.
Ginapaubos niya ang iban, kag ang iban ginapadunggan niya.
8 Ginapabangon niya ang mga imol sa ila kaimulon.
Ginapapungko niya sila upod sa mga halangdon kag ginahatagan sang kadungganan.
Siya ang tag-iya sang pundasyon nga sa diin napasad ang kalibutan.
9 Ginabantayan niya ang iya matutom nga katawhan, pero ang mga malaot pagalaglagon niya.
Wala sing tawo nga magamadinalag-on sa iya kaugalingon nga ikasarang.
10 Pagalaglagon niya ang mga nagakontra sa iya.
Padaguobon niya ang langit kontra sa ila.
Ang Ginoo ang magahukom sa bug-os nga kalibutan.[a]
Tungod sa iya mangin gamhanan kag madinalag-on ang iya pinili nga hari.”
11 Dayon nagpauli si Elkana kag si Hana sa Rama. Pero ginbilin nila si Samuel agod mag-alagad sa Ginoo sa idalom sang pag-atipan ni Eli nga pari.
Ang Sala sang Duha ka Anak ni Eli
12 Ang duha ka anak ni Eli mga malaot nga mga tawo. Wala sila nagatuman sa Ginoo 13 tungod kay wala nila ginasunod ang mga pagsulundan parte sa bahin nga mabaton sang mga pari halin sa halad sang mga tawo. Amo ini ang ila ginahimo kon may nagahalad: Samtang ginapabukalan ang ginahalad nga mga karne, ginapakadto nila didto ang ila suluguon nga may dala nga dako nga tinidor nga may tatlo ka ngipon. 14 Dayon ginatuslok sang suluguon ang mga karne sa sulod sang kaldero ukon kolon. Ang madala sang tinidor amo ang bahin nila nga mga pari. Amo ini ang ila ginahimo kada halad sang mga Israelinhon sa Shilo. 15 Kag bisan antes pa sunugon ang tambok sang karne, nagapalapit ang ila suluguon sa tawo nga nagahalad kag nagasiling, “Hatagi sang karne ang pari para sugbahon. Indi siya magbaton sang ginpabukalan; gusto niya ang hilaw.” 16 Kon magsiling gani ang nagahalad nga hulaton anay nga mahalad ang tambok sang karne antes siya magkuha sang gusto niya, amo ini ang iya ginasiling, “Indi puwede! Kinahanglan ihatag mo subong gid, kay kon indi, agawon ko ina sa inyo.” 17 Dako gid ini nga sala nga nahimo sang mga anak ni Eli sa panulok sang Ginoo, kay wala nila ginatahod ang halad para sa Ginoo.
18 Karon, ang bata nga si Samuel padayon nga nagaalagad sa Ginoo. Nagasul-ob siya sang espesyal nga panapton[b] nga linen. 19 Kada tuig ginahimuan ni Hana si Samuel sang pangsampaw nga bayo, kag iya ini ginadala sa iya kon maglakat siya upod sa iya bana sa paghalad sang tuigan nga halad. 20 Kag didto, ginabendisyunan ni Eli si Elkana kag ang iya asawa. Nagasiling siya kay Elkana, “Kabay pa nga hatagan ka sang Ginoo sang mga kabataan paagi sa sining imo asawa bilang baylo sa isa nga ginpangayo niya kag iya man nga ginhatag sa Ginoo.” Dayon nagpauli sila.
21 Ginkaluoyan sang Ginoo si Hana. Nakabata pa siya sang tatlo ka lalaki kag duha ka babayi. Si Samuel iya padayon nga nagadako nga ara sa Ginoo.
Si Eli kag ang Iya mga Anak
22 Karon si Eli tigulang na gid. Nabatian niya ang tanan nga malain nga ginahimo sang iya mga anak sa mga Israelinhon. Kag nabatian man niya ang ila pagpakighilawas sa mga babayi nga nagaalagad sa may puwertahan dampi sang Tolda nga Ginapakigkitaan. 23 Gani ginsilingan niya sila, “Nabatian ko sa mga tawo ang tanan nga kalautan nga ginahimo ninyo. Ngaa ginahimo ninyo ina? 24 Untati na ninyo ina, mga anak, kay indi maayo ining mga nabatian ko sa katawhan sang Ginoo.”
25 Nagsiling pa gid si Eli, “Kon ang isa ka tawo makasala sa iya isigkatawo, mahimo nga ang Dios[c] magapatunga sa ila; pero sin-o ang magapatunga kon ang tawo makasala sa Ginoo?” Pero wala nagpamati sa iya ang iya mga anak tungod nagdesisyon na ang Ginoo nga patyon sila.
26 Sa pihak nga bahin, padayon nga nagadako si Samuel, kag nalipay gid sa iya ang Ginoo kag ang mga tawo.
Ang Tagna sa Panimalay ni Eli
27 Karon, nagpalapit ang isa ka propeta sang Dios[d] kay Eli kag nagsiling sa iya, “Amo ini ang ginahambal sang Ginoo: Nagpahayag ako sa imo katigulangan nga si Aaron kag sa iya pamilya sang sila ulipon pa sang hari sang Egipto.[e] 28 Sa tanan nga tribo sang Israel, ang iya pamilya ang ginpili ko nga mangin akon mga pari sa pag-alagad sa halaran, sa pagsunog sang insenso, kag sa pagsul-ob sang espesyal nga panapton[f] sang pari sa akon presensya. Ginhatagan ko man sila sang mga parte sa mga halad nga paagi sa kalayo[g] nga ginahalad sang mga Israelinhon. 29 Karon, ngaa ginahilabtan[h] pa ninyo ang mga halad nga para sa akon? Ngaa ginataha mo pa, Eli, ang imo mga kabataan sang sa akon? Kay ginapabay-an mo sila nga patambukon nila ang ila kaugalingon sang mga maayo nga parte sang mga halad nga halin sa akon katawhan nga mga Israelinhon. 30 Sadto anay, ako nga inyo Ginoo, ang Dios sang Israel, nagpromisa nga kamo gid lang kag ang iban pa nga mga kaliwat sang inyo katigulangan ang makaalagad sa akon hasta san-o bilang mga pari. Pero indi na karon, kay padunggan ko ang nagapadungog sa akon, pero ang nagapakalain sa akon pakamalauton ko. 31-32 Tandai ini, magaabot ang tion nga laglagon ko ang tanan nga pamatan-on sa inyo kag sa iban pa nga mga kaliwat sang inyo katigulangan. Magaantos kamo kag indi ninyo matilawan ang kabuganaan[i] nga ihatag ko sa Israel. Wala gid sing may magkabuhi nga tigulang sa inyo. 33 Indi ko pagpahalinon ang iban sa inyo sa pag-alagad sa akon bilang pari, pero magaagi sila sa puwerte nga pag-antos, kag indi maglawig ang ila kabuhi. 34 Kag bilang tanda para sa imo nga matabo ini nga mga butang, mapatay ang imo duha ka anak nga si Hofni kag si Finehas sa isa lang ka adlaw. 35 Magapili ako sang matutom nga pari nga magasunod sa akon kabubut-on. Hatagan ko siya sang mga kaliwat nga magaalagad sa akon pinili nga hari hasta san-o. 36 Ang tanan nga mabilin sa imo mga kaliwat magapakitluoy sa mga kaliwat sang sini nga pari nga hatagan sila sang kuwarta ukon pagkaon. Magapangabay sila sa ila nga himuon sila nga kabulig nga mga pari para lang nga makakaon sila.”


c: text/html

text:
Siyudad sa Sugbo-Nagkatibo pagbalik ang mga mga mahiligon sa sining, kultura ug kasaysayang Sugbuanon. Isip pahaum sa kasaulugan sa National Heritage Month, gipahigayon ang Gabii sa Kabilin 2017. Sa laing tuig, daghang mga museo ug mga makasaysayonong mga lugar dinhi sa kinapusuran sa Sugbo gibuksan hangtud sa tungang gabii aron masud-ong sa katawhan ang madagayon nga kasaysayan ug kultura sa mga Sugbuanon.
Ang Museo Sugbo, ang kanhi bilanggoan nga gihimong museo tungod sa paningkamot sa kagamhanang probisiyal sa Sugbo pipila ka tuig ang nakalabay. Ang tartanilla tipik ug kabahin na sa kasaysayan sa Sugbo tungon kini mao ang unang matang sa panakyan niadto,ilabi na sa kinapusuran nga bahin sa Sugbo.
Sa Casa Gorordo, usa sa mga labing una ug karaang museo sa Sugbo. Ang Casa Gorordo, ako nahunumdom nga usa sa mga pirming duawon sa field trip nga ipahigayon sa among tunghaan niadto sa elementarya ug high school.Haduol ra usab sa Casa Gorordo ang mosunod nga lugar nga gibisita sa mga mitambong, mao kini ang Yap-Sandiego Ancestral House. Gi ingon nga natukog ang maong panimalay niadtong tuig 1880. Ug sagad sa makit-an sulod sa maong balay mao ang mga imahe sa mga santos nga mga karaan na kayo. Sa gawas, nakita sa mga dumuduong ang mga pasundayag sa Sandiego Dance Group nga gipanguluhan sa inilang apo sa kanhi tag-iya sa maong balay.
Sa pipila na tuig nga pagpahigayon sa Gabii sa Kabilin, unang higayon nakong natigayon sa pagbisita ang Jesuit House nga anaa sa dalan Zulueta Street nga giingong maoy labing karaang balay sa Pilipinas tungod nga giingong nastukod niadtong tuig 1730. Akong kahinangha sa kakaraan sa sa maong balay ug ang mga antigong mga butang nga anaa makit-an sa balay. Laing nakapahingangha nako mao ang pagparepreserbar sa maong balay bisan sa pila n aka mga bagyo,linog ug bisan sa gubat sa kalibutan.
Nabisita usab nako ang Cebu City Public Library ug nagpahulagway sa ilang Vintage Bus. Ang katapusan nakong nabisita ang Fo Guang Shan Chu Un Temple nga mipasundayag sa Siddharta the Musical.
Hinaut nga mao kini mamahimong sumbanan sa uban pang mga local nga kagamhanan sa tibuok nasud nga hatagan ug gibugaton kining matang sa turismo diin maoy mopunting sa mga local nga mga turista, sama sa kadaghanan kanato nga wala pa masuhito sa kasaysayan sa Sugbo.Na anugnan kayo ko sa mga tawo nga wala maka apil sa maong kalihukan. Ilabi na niadtong mga batan-on nga wala na maghatag ug igong gibug-aton ug interes sa atong kasaysayan, ilabi na sa kulturang Sugbuanon.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Pulo
Ang pulo kun isla usa ka bahin sa yuta nga gilibotan sa tubig sa duha ka demensyon, taas inig taob ug ubang dagkong bahin nga yuta.
Naay duha ka matang sa pulo: kontinenteng pulo ug kadagatang pulo. Naa usay gitawag mga artipisyal nga isla.
Walay batakan nga gidak-on nga naglahi sa mga pulo gikan sa isla-isla ug kontinente.
Kon magpasabot nga ang mga isla isip mga buok-buok sa yuta nga kompletong gilibotan og tubig, mga gagmayng porma sa tubig pananglitan suba ug mga kanal wala nay labot. Pananglitan, sa Pransya ang Canal du Midi nagsumpay sa suba sa Garonne ngadto sa dagat Mediteryano, nga mikompleto og padayong pag-agas sa tubig gikan sa Kadagatan sa Atlantiko ngadto sa Dagat Mediteryano. Mao nga ang hugpong sa yuta nga naglakip sa Peninsulang Iberyano ug ang mga parte sa Pransya habagatan sa Suba sa Garonne ug Canal du Midi kompletong gilibotan sa tubig.
Sumpay sa Gawas[usba | usba ang wikitext]
- Definition of island from United Nations Convention on the Law of the Sea
- Listing of islands from United Nations Island Directory.


text:
Sa Gen. Luna, Siargao: 4-anyos Gilugos sa Lolo
Gisikop sa kapolisan sa General Luna Municipal Police Station ang
Si Jenny (gitago ang tinuod nga ngalan ) 4- anyos molupyo sa Catangnan, General Luna, misumbong sa kapolisan inubanan sa mga paryente niini, nga gi-molestiya siya sa iyang lolo Tarsilo (gitago pod ang matuod nga pangalan).
Ang pag pang-molestiya, nahitabo niadto pang Nobyembre 4 sa alas 9:00 sa buntag, apan nalangan ang pagdangat niini sa buhatang rehiyonal sa kapolisan tungod kay gipahigayon pa sa Women and Child Concern Desk (WCCD) sa General Luna ang mainampingon nga misukit-sukit sa biktima, tungod sa kalinghod pa sa panuigon niini.
Sa asoy sa biktima ngadto sa imbestigador sa WCCD, gidapit siya sa iyang lolo ngadto sa panimaly niini, ug didto siya gi-molestiya.
Ang suspetsado gisikop gilayon sa kapolisan sa General Luna, ug gi-detene karon sa selda sa maong lungsod alang sa dugang imbestigasyon.
Giandam na ang tukma nga kaso batok sa tigulang.(Noel B. Najarro)


text:
Ambot ning uban tang kababayan
Christmas para sa ila
equals snow ug Disneyland
tawag nila Wonderland
throwback pa gihapon sa colonial time
di na gyud ni fun
makauulaw ni Juan
Ang tigpasiugda pislat ilong ra ba
pero ambot feeling taga-Antartica
Frozen ug Cinderella drama nila
Wa jamo originality, sorry,
pero di ba ni bariotic mentality?
Asa na ang giilang Pinoy creativity
nganong barat man lagi
balik-balik ra gani ni
Ang pekeng snow hinimo sa gapas
ang higanteng Santa Claus
ang mga alalay ni Snow White
Mao ni simbolo sa Christmas?
(Si Ramon Jorge B. Sarabosing usa ka manunulat ug visual artist sa dakbayan Sa Butuan)


text:
Kung nanguyab pa lang mo, o dili ninyo uyab ang babaye, ayaw gyud hatagi og love letter. Kay ngano? Mao ni ang istorya.
Sa akong panahon wala pay email, wala pay Windows, wala pay text, maong wala pa sad mausohi kanang gitawag nila karon nga jejemon. Adtong hayskul ko, kung gusto nimo magpadalag mensahe sa babaye, magpalit kag stationery, kanang scented paper gud, kinamot kag suwat, himo kag love letter. Diri mahusgahan ang imong kahagtik sa grammar, kaalam sa spelling, kanindoton sa agi, kahapsay sa pagsuwat walay pinapaan, tin-aw sa pangisip, kung nindot kabag taste, basi ni sa papel nga imong gipili. Tanan-tanan, kahago ug oras, nga imong gihatag, magpamatuud sa imong kasinsero.
Ang pinakaunang babaye nga gihatagan nako og love letter kay ang akong crush sa hayskul, si Tarah. Diri magsugod akong istorya.
Pit-os ang kinabuhi sa akong pamilya adtong tungura. Sa Pepsi nagtrabaho ang akong amahan, ug adtong pagkahitabo sa Number Fever fiasco, daghan nanga-lay off, ug bisan wala siyay apil, kuwang na iyang kita kada buwan kay wala na siyay overtime. Ang kaparat, first year pa lang ko, ang akong amahan milargas Manila, gibiyaan niya iyang trabaho sa Cebu. Plano niyang mo-abroad, kay nagpasalig man ang iyang ig-agaw nga motabang. Ug mitras naghuwat sa iyang swerte, mitrabaho akong amahan sa usa ka plastic factory diris may Mandaluyong. Ug pag-second year nako, miapas sa Manila ang tibuok pamilya, akong inahan ug mga igsoon. Nagpabilin ko sa Cebu aron tapuson ang akong hayskul. Mipuyo kos balay sa akong tiyo, igsoon sa akong amahan, uban iyang pamilya. Mostly, ako jud tong kagustohan kay panan-aw nako sa Manila, sa among kinabuhi didto, hanap ang akong kaugmaon. Lagmit di ko kahuman og hayskul kung mouban ko sa akong pamilya, musamot mi kalaot. At least, kung high school graduate na ko, mas dali ra ko makakita og trabaho, bisag asa ko masaag, makatabang na ko sa akong pamilya. Kinahanglan makahuman jud kog hayskul, by all means possible, mao jud to akong tumong.
Klasmet mi ni Tarah pag-first year, kalimot ko, morag section 2 man siguro mi adto, basta klasmet mi. Suod mi, sigi lang mi istorya kay dug-ol ra man among mga lingkuranan. One time gani, upat mi kabuok, apil si Tarah, nasakpan mi sa maestra nga wa maminaw, suko kaayo sa amoa, nabutangan hinuon mig scotch tape sa baba. Unya pag-second year namo, na-section 1 si Tarah, kay bright man gud tong bayhana, tapos ako sa section 2 ra gihapon. Didto lang ko nakaamgo, nga may kaibog diay ko kang Tarah, kay mingawon man ko niya. Para nako, dili kompleto akong adlaw kung di ko makakita niya.
Then I came up with a plan. Kay naa pa may third year, dayon fourth year, naa pa koy pag-asa nga magkaklasmet mi, ang kinahanglan lang nako buhaton, magtuon pag-ayo, tanan assignments ug projects himoon, tapos participate sa tanan klasrum activities, ug syempre taas ang kuha sa mga quizzes ug tests. Simpol ra ang plano pero lisud buhaton. Kay sa sunod, kibaw man ko ato niya, nga consistent to siya, kay bright lagi, panag-an nako section 1 ra gihapon to si Tarah pag-third year, busa nagdepende ra jud to sa akoa kung magkaklasmet mi o dili. Didto pa jud ko nagsugod pagtuon. Sukad pag-elementary, mosulod lang ko sa eskwelahan nga way tuon-tuon, basta lang gud, wa ko mag-apas og dagkong grado. Adtong tungura, every score test counts na. Mao man gud to ang magbitbit kanako paduol kang Tarah, akong score.
Unya niadtong tungura pud, among klasrum naa sa third floor, ang ilaha sa second floor. Kada recess, mogawas ko sa among klasrum, kay kani laging wala tay balon, mauwaw ta nga mag-apung sa klasrum, magtan-aw sa imong mga klasmet nga nagkaon, unya ikaw wala juy gikaon, kada lamoy sa imong klasmet, ikaw pud dungan kag lamoy og laway. Pasumangil na lang kog gawas, adto kunohay kos canteen, diay to miadto kos likod sa among building, sa third floor ra gihapon, nga may overlooking view sa klasrum nila Tarah. Maglulantaway ra ko, magbantay, mag-ampo nga untana mogawas si Tarah sa iyang klasrum, bisag kadiyot ra. Usahay mogawas, magpasalipud ra dayon ko aron di ko niya makit-an. Morag nahimo nato nako nga routine. Sa tibuok adlaw, makaingon ko nga mao ra jud toy pinakaimportante ug pinakanindot nga takna. Kung makakita ko niya makalimot ko sa akong mga problema. Makalimot ko sa akong kagutom kay duha ra ka pandesal akong pamahaw. Makalimot ko sa akong kamingaw kay akong pamilya tua tanan sa Manila. Makalimot ko nga naa pa diay koy bayronon nga tuition fee, kinahanglan na sad mag-promissory note. Siya ang naghatag og kolor sa akong kinabuhi nga black and white. Basta makakita gani ko niya, nothing seems to matter anymore, as if the time stood still. There would be peace in my heart. Slow motion ang tanan, morag naa sa salida ba. Usahay pud di man siya mogawas sa iyang klasrum, maluya ko, mora bag naa koy hilanat. Ang akong kagutom mahimong pasmo.
Pero kontento na bya ko niadtong kahimtanga. Way koy plano nga manguyab kay I can't afford to have a girlfriend, daghan kaayo kog problema, wa koy panahon, wa koy kwarta, di gani ko kapalit og softdrinks. Unsa may ipainom nako niya kung mag-date mi, ice water? Usa pa, I considered myself, nga bata pa kaayo ko para mag-apil-apil sa ana nga butanga. This is just an infatuation. Molabay ra ni. Pero ang akong plano padayon ra gihapon, kay kung magkaklasmet mi mas malipayon ko, ang proximity ug duration sa among encounter mas mo-improve, mas taas-taas ang oras nga makit-an nako siya, ug mas duol, mas nindot man jud nang magtan-aw kag, halimbawa basketball, nga naa ka sa ringside kaysa kung naa ka sa balcony.
Usa kaadlaw, nagkaproblema ko kay kani lagi akong best friend, si Joseph, nahibulong siya kay ika-breaktime mawala lang kuno kog kalit, asa kuno ko padulong, nganong wa man ko manghagad. Adtong adlawa nakadesisyon ang kanahan nga sundan ko. Ug didto ko nasakpan. Gikataw-an ko niya.
"Kayata nimo bai oi, naa ra man diay ka diri," ingon ni Joseph. "Halaka, gibantayan nimo si Tarah no?"
"Ayaw sigig saba ba, hinayi imong tingog," ingon ko. "Ayaw rabag saba sa uban bai ha, mauwaw ta."
"Kayata, wala ka mosulti diay? moisplikar?" ingon ni Joseph.
"Nganong moisplikar man ko? Dugang lang na sa akong problema ba," ingon ko. "Maayo mag pareha ta nimo nga lover boy." Sa tinuod lang, kato si Joseph, daghan nato siyag uyab, maayo to siya mangatik og mga babai. Tisoy sad, nindot og barog, kompleto sa gamit kay ang amahan ato nagtrabaho sa Saudi. Daghana lagig Betamax ug VHS tapes sa ilang balay. Silingan man mi sauna, sila gud toy may pinakadako nga TV sa among lugar.
Ingon ni Joseph nga tabangan lagi kuno ko niya. Ingon ko dili na na necessary, oki ra ko.
"Kinahanglan jud nimo bai nga ipagawas nang imong gibati," ingon ni Joseph. "Kinahanglan mahibaw jud nang bayhana sa imong pilings, iluum na nimo, mubuto na ba. Kung di ka kaisplikar, himo kag lab litir gud, atol kaayo kay hapit na ang Balintains Dee, unya buwak pud, usa ka ruus, payts na na."
"Wa lagi koy kwarta, kibaw bya ka sa akong kahimtang," ingon ko.
"Ako lagi bahala, ako pay mohatud sa ilang klasrum, mora man tag di migo," ingon ni Joseph.
Ambot ato nganong nakumbinsi man sad ko. Pagkahuman sa among klase nangadto mi sa Gaisano, nangita mig stationery. Dugay ko nakapili. Si Joseph ang nibayad.
Mga usa pud to kasemana nakog sumuwat sa love letter. Kalimot na ko unsa toy akong gipanuwat didto, usually mga random thoughts lang, tuyok-tuyok ra ang istorya, naay mga lyrics sa kanta, basta unsa lay mosulod sa utok gud, ininglis to, aron jud ma-impress si Tarah. First time to nako maghimog love letter ug napuno nako ang tulo ka pages. Nadugay lang ko pagdesisyon kung ibutang ba nako ang akong tinuod pangan, kay ang akong original nga plano gyud, butangan lang tana og, "Yours Truly, Your Secret Admirer", pero basin naa siyay klasmet nga nagka-admire pud niya, pwede niyang angkonon akong hinaguan, yayay ko, makahilak ko sa tago ani. Mao to gibutang nako akong tinuod pangan, bahala na, tinuyuan gud ni nako, kinahanglan naa jud koy baruganan, kinahanglan seryoso ko. Kung gusto tika, gusto tika, mao nay tinuod nga lalaki.
Atong mismong Valentine's Day na, buntag pa sayo, gipangita na dayon ni Joseph ang akong suwat. Gihatag nako niya. Iya dayon ko gipakita sa sulod sa iyang knapsack: usa ka red rose ug polo nga long sleeve. Everything was according to plan. Ika-recess, mogawas si Joseph, mag-ilis, mag-isputing, dayon adto sa klasrum ni Tarah, i-deliver tong love letter ug buwak. Mao jud toy nahitabo. Tong pag-recess dagan-dagan ko sa akong pwesto---the overlooking watch station. Kit-an nako si Joseph, approaching sa klasrum nila Tarah, gikulbaan ko, kusog kaayo akong heart beat nga madungog na nako. Likod ra ni Joseph ako makit-an. Mihunong siya tungod sa pultahan ug hambog kaayo nga nanuktok bisan abli ang pultahan, aron makuha ang atensyon sa mga estudyante sa sulod. Nihupo ra ko, galili. Taud-taud nadungog nako ang mga syagit sa mga babaye didto, bisan layo-layo tong akong gipwestuhan. Migawas si Tarah. Gihatag dayon ni Joseph ang love letter ug rose. Daghana lagi nagitapok mga klasmet ni Tarah nga babaye, nakuryoso siguro sila, morag hinuog nagpatoktok si Joseph og mga manok nga laag, nidugok, pwerting gubuta. Maong nisibat ra dayon si Joseph, gisamokan. Ang kaparat ani kay giukab man sad ni Tarah tong suwat kay daghan man ang namugos, "Sigi na, sigi na, basaha na na." Mao tong pag-abli, katong akong love letter nagkapasa-pasa, siguro ang page 1 si Tarah maoy naggunit, ang page 2 lain nga babai, ug ang page 3 lain pud nga babai. Bag-o nahuman ang breaktime, siguro ang tibuok klasmet ni Tarah nga mga babaye nakabasa atong akong love letter. Unya kay gibutang raba to nako akong pangan, gisumog-sumog na hinuon si Tarah. Kagamay ra nga sipyat, kadakong bulyaso akong nahimo. Nagmahay ko sa akong gibuhat. Maayo pang gibutang to nako, "Your Secret Admirer". Diretso kog yaka oi, nawad-an kog kusog, mora kog nalipong, mihangad na lang intawon kos langit, nagpiyong. Mihupaw.
Kung buot hunahunaon angayan untana ko maglipay, kay ang akong tinguha nga mapadayag akong gibati ngadto kang Tarah natuman man pero ang nahitabo, nagbasul ko, naguol ko kay dili nako tuyo nga pakauwawan siya. Naglagot ko sa akong kaugalingon, sobra ra ko ka-careless. I have ruined a girl's life. This is not something everybody can forget overnight. Kung pwede pa lang nako ma-undo, i-control Z, ako nang gihimo ba. Nevertheless, wa jud ko mo-deny sa akong gibuhat nga ako to gahimo sa love letter.
Naluoy ko kang Tarah, siya ang biktima diri. Gusto tana nako mag-sorry pero di pa panahon kay mosamot ang problema. I knew she would need space and time, space away from me and a time to heal. Before pa atong incident, kung magtagbo mi sa campus, magtinagdanay mi, of course, di na na mahitabo. Busa pagkasunod adlaw, nakahunahuna ko nga kung makit-an ko sa iyang mga klasmet, unya naa pud siya sa duol, mapuno siya sa sumog, di bale na sa akoa kay baga man jukog naong, busa aron di ni mahitabo, gilikayan nako tong mga lugar nga posibleng magkasugat mi ni Tarah. Sukad niadto, sa college gate 3 nako magsulod-gawas, pasumangil nako sa sikyu nga mas duol didto ang mga dyip nga moagi sa among balay. Wala kaayo mga estudyante nga mag-agian didto bisan mga college pa kay lapokon unya daghan pud mga adik nga tambay. Wala koy angay nga kahadlokan, holdapon ko nila, wa koy kwarta, ila kung kulatahon, dunggabon, bahala sila, maayo aron mahuman na akong kinabuhi. Hinoon hapit naman sad ang bakasyon. Nagpasalamat kos Ginoo nga walay dautang nahitabo nako didtong dapita hangtud nahuman ang school year.
Pag-third year, mibalhin kog puyo sa akong lola, iyaan sa akong inahan, diris may Pasil kay mas duol sa eskwelahan. Unya si Joseph, mibalhin pud silag puyo, mibalhin sila sa Bohol. Nagkita mi pag-usab fourth year nako. Ang good news ani, kay pag-third year, na-section 1 na ko, nagkaklasmet jud mi ni Tarah. Nawala na tong mga sumog-sumog, pero naa pa tong mga babaye nga nakabasa sa akong love letter, klasmet namo, siguro ni-matured na gamay, dili na kaayo kiat. Paminaw nako, nagpaniid ra to sila, one slight advance nako, mo-react to sila ba. Mauwawan na sad si Tarah. So, I acted normal, no advancement, no signs of affection towards the girl. Pero sa sulod sa akong kasingkasing ang akong kalipay hilabihan.
Inspired kaayo ko nga mosulod sa klase. In fact, nahimong kong Math Wizard sa tibuok campus, nalupig nako ang mga fourth year. Ako ang representative sa among eskwelahan kung naay Interschool Math Quiz Bowl atong panahona. Di ko katuo. Kibaw ko nga kamao ko sa Math, pero dili ingon ato kagrabe. Ni-maximum overdrive ang akong utok, kay para lang magpasikat kang Tarah. Kuyawa lagi.
Gwapaha sad tong Tarah oi. She's like the moon in a clear sky, I could stare at her for hours and never wanting more. I am enthralled by her beauty. Tabunon, intsikon ang mata hapit-hapit ra jud siyag nawong ni Kathryn Bernardo, smiling, nindot kaayo duolon ba, istoryahon.
Maong di kahibulongan, nga magkagusto pud to sa iyaha si Tristan, ang pinaka-pogi sa klase, ang campus heartthrob, ang matinee idol, ang crush ng bayan, the boy next door, whatever you call him. Bright, neat, buotan, mao na si Tristan, daghan kaayo nagka-crush niya nga mga babaye, bisan mga ahead namo, mga fourth year. Wa toy uyab si Tristan sa school, bisan sa iyang katisoy, kay di to pareha ni Joseph, nga naa gani babaye nga padispli-displi, birigan dayon. Nawala na ko sa picture, na-focus na karon ang camera sa Tristan-Tarah love team. Bisan obvious kaayo nga naibog to si Tristan kang Tarah pero walay kaayoy mga babaye nga nagsumog-sumog kang Tarah, maybe because, dili sila gusto magkauyab si Tristan ug Tarah. They wanted Tristan for themselves.
Dili nako malikayan, ang akong reaksyon, I started comparing myself with Tristan. Lagot ko kay kaputi man tong polo ni Tristan, ang akoa lagum man. Unya ang undershirt ni Tristan, nindot kaayo, morag Hanes man siguro to ang brand, limpyo ug hugot kaayo ang neckline, mora atong sa salida nga TOP GUN, kadtong gisul-ob gani ni Tom Cruise, klaro kaayo nga mahalon, ang akoa intawon, kana rang mga libre sa hardware, mga hinatag sa New Year, ug kana sang mga hinatag sa mga kandidato sa eleksyon, mga politiko, usahay gani mabasa pa sa likod, mulahus sa akong polo nga uniform, "Osmena for Mayor". Ang iyang medyas pud mas puti ra kaayo, ako naman tana gihumolan og chlorine tong akoa. Nindot pa kaayog hinapay, ang akong buhok intawon, kalisud sudlayan mosukol magbuot og iyaha. Ang iyang tupi pud, ratsada, uso man to ang Bob Cut, angayan kaayo sa iyaha, pormado kay hapsay kaayo pagkabarbir, gikiskisan jud, ako intawon, didto ra ko nagpatupi sa among silingan nga kaedad ra nako, mao pay pagpraktis, usahay makabang, ang katapusan mahimong Army Cut, pasalamat ka kung di ka masamaran kay usahay gud maguntingan imong dunggan, sigi lang kay libre man pud, paita kinabuhia oi.
Wa madugay, mi-concede ra ko, nadawat ra nako ang kamatuoran, Tristan is the better guy. Anyways, it didn't change anything. Si Tarah ra man gihapon ang akong inspirasyon. Wala koy labot ni Tristan.
Pero, sa duha ka okasyon, nakit-an nako si Tarah ug Tristan, nanglingkod, tapad pero di jud kaayo duol, puro sa backstage, sa may hagdanan, ug sa magkalain-lain pud nga stage, nasiplatan ra gud nako, wa jud ko mitutok, naglakaw man ko adto, dire-diretso ra ko, kunohay walay nakit-an. Unsa may naa sa stage? Nganong didto man jud sila pirmi mag-istoryahanay? Kahilig pud nilag backstage, naglabad akong ulo.
Nagsakit jud ang akong kasingkasing, morag gihiwa tapos gibubuan og alcohol, kahapdos kalami ityabaw. Nakapangutana ko, nganong ingon adto akong gibati. It's not that I was betrayed. Di man mi uyab ni Tarah, di na mao ang sitwasyon. Wa sad koy ikasulti kang Tristan, buotan, dili mi kaaway, kung nagkig-istorhanay man gani siya kang Tarah, I'm sure he has a good intention. Nasuya lang siguro ko kang Tristan. I was wondering how does it feel to sit next to her, to hear her speak my name. Gisakitan ko because I'm losing her? One can not lose something that he didn't have in the first place. She is not mine. Nakaamgo ko, mao toy nagpaantus nako ba, because she is not mine. Na-selfish na ko, I wanted her to be mine, and mine alone, akong Tarah, akoa lang. With the emergence of the new desire, Tristan became a threat, an obstacle.
Ako ra man juy nagpalisud sa akong sitwasyon. Kung mapapas lang jud nako akong desire, human ang problema, di na ko apektado, I can go on with my life, di na ko manghilabot kang Tarah, kang Tristan. Everybody is happy. Maayo untana kung ingon ana ra kadali. Di ba nganong kapnon man ang iro, kay aron dili na manguwag. Ang hinungdan sa problema kay ang itlog. Tangtangon ang itlog, tangtang ang uwag. Unsa kaha pud kung lugiton ko ning akong kasingkasing, pareha anang mag-ukal kag liso sa sayote.
Miabot ang periodical exam, walay mi-absent, puno ang klasrum, pero hilum kaayo kay tutok ang tanan sa iyang test paper. Giusab ang seating arrangement, giipon tanan mga lalaki sa tuong parti sa klasrum, ug mga babaye sa pikas parti, sa wala. Ang among maestro naa sa atubangan, naglingkod likod sa iyang desk table, sigig lingi-lingi, usahay manita, "Shuuuuuu, unsa man na?" "Hilum ha, ayaw paabuta nga tawgon taka, kibaw naka kinsa ka." Istrikto to si Sir, kahadlokan, siya among adviser, nadungog gani namo sa pikas klase kuno, naa siyay gikumot nga test paper, automatic hagbung ang estudyante, nasakpan nagkodigo.
Chemistry to nga subject ang among giansiran.
"15 minutes more," ingon ni Sir.
Mihunong og dungan ang tanan sa pagsuwat, gi-absorb ang gisulti ni Sir. May mikusmod ang nawong, may nanakla, may mihupaw, pero kasagaran mi padayon ra sa pag-ansir. Wala ko mabalaka kay humana kog ansir, nag-review na lang, nagbasa-basa na lang ko. Mibalik paghilum ang klase. Taud-taud duna na say interruption.
"Dear Tarah," ang yawit ni Sir.
Mihangad ko, naa diay gibasa si Sir, gigunitan ilalom sa iyang lamisa, di nako makita.
"How are you today?" padayon ang basa ni Sir. "I hope you're fine, as for me I'm fine too."
Nangatawa ang klase, light ra nga katawa, mga ¼ ra. Mao toy unang parti sa iyang gibasa. Hinay-hinay, midaghan ang mitan-aw kang Sir, naminaw sa iyang pagbasa. It didn't take me long, para ma-realize nga katong iyang gibasa, usa ka love letter, ang love letter nga hinatag nako kang Tarah last year. I can't believe this is happening. Gusto ko mudupa ug mosyagit, "Please Stop! Igo na! Sakto na Sir! Maluoy ka!"
Daghan ang misulod sa akong hunahuna. Nganong naa man to sa iyaha? Diin man na gikan? Wa ko kibaw unsay akong buhaton. Mo-walk out ko? Mag-pass kaha kog test paper aron ma-interrupt si Sir, dayon gawas?
Kada pulong nga gibasa ni Sir, morag pabilo sa dinamita nga gidagkutan, nagkaupos kini, hangtud nga moabot sa tumoy, ma-mention akong pangan, "Yours Truly----", boom, buto ang dinamita, bungkag ang tanan, mahibaw-an ako ang gahimo sa love letter, maayo pag mamatay. Mauwawan na sad si Tarah. Madungagan na pud akong sala.
Maayo gani kay mitindog si Tarah ug miduol kang Sir. Mihunong pagbasa si Sir kadtong naa na si Tarah sa iyang atubangan.
"Akoa man na Sir," ingon ni Tarah.
Mitan-aw si Sir kang Tarah ug mingisi. Gikulbaan ko unsay sunod buhaton ni Sir. Salamat intawon, iyang gipilo ang suwat dayon gidunol kang Tarah kauban ang sobre niini.
Syempre, naiintriga ang mga klasmet pero walay naningog, hadlok pud siguro sila ni Sir makasab-an kung magsaba-saba.
Nakadungog kog mga hunghung sa likod, wala ko milingi, wala ko kibaw kinsay gasulti, kunohay wala ko kadungog, si Tristan ang ilang gipasanginlan nga maoy naghimo sa maong love letter. As I have said, I was already out of the picture, dugay ra. Mao to, bisan pa sa mga babaye nga nakabasa sauna, nakalimot to sila nga akoa to. Kausa ra man gud to nila nabasa ug kadugay na nga panahon.
All this time, gidala-dala ra diay to ni Tarah ang akong love letter. Dili na diay to akoa, iyaha na diay to. Siguro gibasa-basa to niya sa iyang free time. I wonder how many times to niya nabasa. Gikilig kaha to siya? I hope so.
But it would be better kung ako ang nagbasa sa atubangan niya. Manglingkod mi ilalom sa dakong punoan, palandong. Ang punoan naa taliwala sa lapad nga kahumayan. Nakasandig ko sa kahoy, siya pud naghigda sa mga dahong laya, ang ulo diris akong paa, naghangad nako, naminaw sa akong pagbasa. Nga sa matag karon ug unya, ang hangin molabay ug samukon ang iyang buhok, nga ako pud iwahing aron makita ang iyang maanyag nga nawong. Adlawan pero natabunan og daghan panganud ang langit. Way tawo sa palibot, kami rang duha ug ang mga langgam nga naghagwaay sa mga sanga. Unya moingon dayon ko sa uwahi, "Yours Truly, John Hernandez." Pakpak si Tarah.
Nasobrahan akong daydreaming nga wala nako mamatikdi nga ako na lang diay ang wala kapasa sa papel. Anyways, ang kamatuoran nga gitipigan niya ang love letter naghatag kanako og bag-o nga paglaum, kalipay ug kadasig. Gusto nako siya istoryahon. Ingnon nako siya, "Day Tarah, di nako malimud sa akong kaugalingon ug labaw na sa imoha nga may katakus ko nimo. Kibaw ko nga daghan pag mga laing butang nga mas angayan nato hunahunaon, mas angayan nato atimanon pag-una. Kibaw pud ko nga mga bata pa ta, mausab ra akong gibati. Pero ang pangutana Day Tarah, unsaon na lang kung di mausab, kung ikaw gihapon ang babaye nga akong damguhon. Maong ayaw usa og desisyon kay sayo pa. Paabuta, motobo pa lagi ko, mogwapo pag samot. Ang akong pasabot ba, nga gaan ko nimog chance, kung huwaton ko nimo, balikon taka. Kung baga, pag-downpayment, pa-reserve diris akong kasingkasing, siguro after 10 years, igo naman siguro na, mahuman nimo imo eskwela, makatrabaho ka, ug labaw sa tanan, ma reaffirm nato ang akong gibati ug imo pud. Basin diay sa ngadto-ngadto mausab pa imong hunahuna, ug ang imong gibati. Ang desisyon nga mahimo nimo sa anang panahona, maingon nga sakto."
Gara kaayo ko, apurado nga istoryahon si Tarah. Giingnan dayon nako tong iyang best friend si Hazel nga gusto ko makig-istorya kang Tarah, huwaton nako siya sa parking lot duol sa school chapel, alas 3 sa hapon. Nindot didto, mas nindot pa sa backstage, wa kaayo tawo labi na kung hapon. It will be me and her, alone.
Wa kaayo ko madugay paghuwat ni Tarah. Miabot siya uban ni Hazel. Ug ingon ni Hazel adto lang daw siya sa canteen maghuwat pud kang Tarah. Naglingkod ko sa plant box, kana gong semento nga galibot sa mga tanom, gihimo gani na siya aron mabutangan og yuta dayon matamnan, ang edge ana ba, diha ko naglingkod kay mga tunga pud sa metro ang katas-on adto, sakto ra lingkuran. Misinyas ko kang Tarah nga lingkod pud. Milingkod tuod siya pero duha kadupa among distansya. Nahinumdum dayon ko sa gisulti ni Joseph, "Bai, kung hagaron gani nimo ang babai og diit dayon motungha siya, 50 percent nga nagkagusto na nimo, 50 percent pud nga sugton ka niya kung manguyab ka." Pero dili man ni date. Sigi lang gud ang importante mitungha siya ug kaning taknaa iya ni gigahin sa akoa. Pasalamat ko kay gigaan ko niya og panahon nga TO BE HEARD, to defend myself before I am condemned. Di ko gusto nga usikan iyang oras, so I got down to business. Miduol ko niya, hinay-hinay, tapad og lingkod. Mi-assume ko nga oki ra niya kay wa man siya mosibog palayo. Misiplat ra ko kang Tarah kay mauwaw ko motan-aw sa iyang nawong ug mahadlok ko mututok sa iyang mga mata, basin ma-hypnotize ko, motikig ko, di na ko katingog. Mitan-aw na lang ko sa akong tiil ug kadtong nakaipon nakog igong kaisog, taud-taud pud, nagsugod na kog istorya. Dire-diretso ang akong sulti, morag nag-recite og panunumpa. Ug by the time nga nahuman ko, ako siyang gilingi, naa na sa maximum level ang akong kabaga og nawong, kay nakahunat na, mitan-aw ko niya, naghuwat sa iyang tubag, sa iyang reaksyon. Didto lang nako namatikdan nga nagkurog-kurog na diay siya. Ako pud, ambot unsay nasulod sa akong utok, gipugos pa man gihapon nako siya og patubag. Way klaro. Di pa jud igo, midikit ko niya. Miaksyon siguro kog gunit sa iyang kamot aron pakalmahon siya kay diri na siya nagsugod og sibog palayo.
"Ayawg duol nako ba," ingon ni Tarah.
"Ngano man?" pangutana nako. "Naunsa man ka?" Misibog na sad ko paduol niya.
Didto na mitindog si Tarah ug midagan. Ako pud siya gigukod kay kinahanglan nako mahibaw sa iyang tubag. Dayon naglibot-libot mi aning awto.
"Ayaw lagig kog gukda," ingon ni Tarah.
"Ngano lagi? Tubaga ko ba, naunsa ka?" ingon ko. Sa tanto namong libot-libot ug dagan-dagan, nasapinday siya ug natangtang ang lapa-lapa sa iyang sapatos nga baratuhon, kay kung mahalon pa to, dili to basta-basta matangtang kay tinahi raba nang mga sapatos nga mahalon, kay baratuhon man lagi, rugby ra ang gagunit sa lapa-lapa, wa jud gi-design sa dinaganay. Akong napunitan ang lapa-lapa sa iyang sapatos.
"Balik diri ba, ayaw nag dagan, naa nako imong lapa-lapa," ingon ko samtang giisa ning lapa-lapa sa sapatos aron iyang makit-an ug motuo siya nga wa ko magtiaw-tiaw. Napansin nako nga nagtakingking na siya, tapos kita na ang medyas sa lapa-lapa sa usa ka tiil. Luoya oi.
Mikusmod iyang nawong, morag kahilakon. Milakaw ko padulong niya, wala na siya modagan.
"Ikaw man gud," ingon ni Tarah adtong nagkaatubangay na mi. Milingi-lingi ko, nangitag kapwestuhan kang Tarah.
"Ta! Adto ta didto," ingon ko. Misinyas ko sa eskina sa parking lot. Way tawo didto ug tuyuon. Akong siyang gialalayan. Maayo pud kay may plant box didto. Ako siyang gipalingkod tapos akong gibutang ang natangtang nga lapa-lapa duol sa iyang tiil. Mihangad ko niya, klaro kaayo ang kabalaka sa iyang nawong, morag nangutana nga unsay among buhaton.
Miingon ko sa iyaha, "Tar, diri sa ka Day ha, mubiya sa ko kadiyot, mulakaw ko pero mobalik ra ko, huwata ra ko diri, mobalik ra lagi dayon ko pramis, ha."
Wala siya mitingog, mitando lang. Wala man sad siyay choice.
Misutoy kog dagan sa canteen, gipangita si Hazel.
"Zel, adtoa sa to si Tarah be, di kalakaw, naguba ang sapatos, tua galingkod luyo sa awto nga puwa," ingon ko. "Moapas ra ko mangitag pa kog pisi."
Misibat dayon si Hazel. Sa sulod sa canteen, nakita nako tong basurahan, daghan drinking straw. Naka-ideya ko, akong gipanguha tong mga straw, nanan-aw diri nako ang mga estudyante sa sulod kay gikalkal ko man ang basurahan, kinahanglan nakog daghang straw.
Wa madugay nakabalik ra ko sa parking lot. Naabtan nako si Tarah ug Hazel.
Giinat nako ang mga straw ug gisumpay-sumpay aron mahimong pisi. Gibangan nako ang lapa-lapa sa sapatos ngadto sa tiil ni Tarah. Pinadagan pagkahigot, ekis-ekis mora na hinuog sapatos sa kaniadtong mga tawo sa Greece. Wala mahimuot si Tarah sa resulta pero wala lagi siyay choice. Mihangyo ko kang Hazel nga ubanan si Tarah pauli. Sa tinuod gusto jud to nako nga ako ang mohatud, naglikay lang ko nga makit-an ming duha sa public, usa pa morag suko pa si Tarah nako tungod sa nahitabo. Nangayo na lang intawon kog pasensya kang Tarah ug Hazel. Ug mao to ang pinakauwahi nga nagkaistorya mi ni Tarah og personal.
Nagsigig balik-balik sa akong hunahuna ang nahitabo. Unsa jud tana toy angayan nako nga gibuhat. Diin ko nasipyat. It would seemed nga tanan na lang akong buhaton bisag naplano na everything will just go wrong basta naa na si Tarah. Daghan na kaayog kog sala ni Tarah ba, mga na-damage, dinagko pa jud, mga makauuwaw ba. It would be better if I stay out of her way, basin unsa na say akong mahimong kadaut.
Misuwat akong inahan nga pwede na daw ko moapas sa Manila ug didto ipadayon ang akong hayskul kay na-regular na ang akong amahan sa plastic factory, pero ang iyang application pa-abroad gi-process pa daw. Pagkahuman nako og third year milarga kos Manila, ako ra usa, misakay kog barko, first time to nako, sagol kahadlok og excitement akong gibati, kinse anyos pa raba ko ato. Nalipay pud ko, in a way, kay bag-o na pud ang environment, maka unwind ko, ma reset nako tanan, ug labaw sa tanan malimtan na nako si Tarah. Malas lang kay adtong nagpa-enrol na ko sa mga eskwelahan duol sa among gipuy-an, pare-pareho ang ilang giingon, dawaton kuno ko nila pero night class, moagi pa kog fourth year dayon naa pa fifth year bag-o makagradwit, kinahanglan minimum duha ka tuig ang residency aron moisyu sila og diploma. Wa ko kauyon. Mahal raba ang tuition fee, mora pug regular class. Usa pa, nagdali ko kay dili raba nato matag-anan ang panahon. Duha katuig dugay na kaayo na, delikado ang akong kaugmaon.
Busa napugos kog balik sa Cebu. Duha na kasemana nagklase pero kidawat pa gihapon ko sa among eskwelahan kay old student man ko, sukad pa first year, ilado pud ko, ako ang ilang math wizard. Section 1 ko pero kay hagbay ra lagi nagsugod ang klase nahatag na kuno sa ubang estudyante ang akong slot, bale puno na sa section 1. Reklamo ko, "pwede diay na?" Ingon ang registrar mag pull-out na lang kuno sila og usa ka estudyante sa section 1 ug pwede pud kung mosugot ko sa section 2 na lang ko kay naa didto bakanti. Mihangyo ko sa section 4 na lang. Nindot hinuon hunahuna nako, di na mi magkaklasmet ni Tarah tapos ang section 4 mas layo-layo na sa section 1, lagyo jud ang mga room niini. Misulod dayon ko sa klase adtong adlawa pag-enrol nako. Pag-recess nadiskobre nako nga tapad ra man diay og room ang section 1 ug 4. Pagkamalas ba oi. Unya ang room sa section 1 naa sa tumoy, tanan mga tawo sa section 1 didto jud moagi sa among klasrum, samutan pa kay new comer lagi ko, sa atubangan ko gipwesto sa may pultahan kita kaayo nako tanan mga tawo sa section 1 nga molabay.
"How can I forget you girl, when there is always something there to remind me," ingon pa sa kanta.
Adtong fourth year ko, ang mathematics mas complicated na, preparasyon to sa Calculus. Daghan mga klasmet nako nga naglibog, lisud og sabot. Ang akong gibuhat, kada recess gitabangan nako sila, ako ilang tutor. Makaayo ni nako kay ma-preoccupied akong utok aron di ko magsigig hunahuna ni Tarah, tapos agi na pud to pasalamat sa Ginoo sa abilidad nga iyang gihatag diri nako.
Dayon may usa ko kaklasmet nga babaye, ganahan kuno kaayo siya sa akong agi. Sunod na pud ginindotan siya sa akong kuko. Dayon na sad giganahan siya sa akong tingog. Kanindot jud ingnon, "Sakto na, Oki na, I get it, naibog ka nako." Sa pirmiro naglikay-likay ko niya. Ingon ko sa akong kaugalingon, I'm done with girls. Then, na-consider nako ang posibilidad nga basin makatabang ning bayhana aron totally malimtan nako si Tarah. Frankly speaking, gwapa bya pud siya. Ayos na tana kaayo ang iyang puwa nga lips, kay attractive kaayo, kung dili lang tungod sa iyang duha ka ngipon sa atubangan nga morag dako ra kaayo para sa iyang nawong, nga usahay mosiwil bisan mutang-um siya. Akong gipangutana iyang pangan.
"Sarah," ingon niya.
"Sarah?" Akong giklaro.
"Sarah, S-A-R-A-H, Sarah," ingon niya.
Pastilan ba, sa kadaghang pangan, nganong Sarah pa man, usa ra man jud ka letra ang giusab. Di ni makatabang, samot akong problema. Naglabad akong ulo.
Maayo gani, mga pila kaadlaw ang milabay, kay nagkita mi ni Joseph, iya ko gihuwatan sa gate, paggawas nako. Nanghagad, mangaon daw mi sa Jollibee, diri sa may Mango Avenue, ang pinakauna ug nag-inusara nga Jollibee sa Cebu niadto. Nahibaw-an nako nga namalhin diay sila sa Bohol kay nagbuwag iyang mama ug papa, naay laing laki ang iyang inahan. Ako pud giistorya sa iyaha ang tanan nahitabo nako sukad adtong third year, labi na tong sa amoa ni Tarah. Nangatawa mi.
"Sigi lang gud, di pa Katapusan ng Mundo. Basta ayaw lang gyug panguyab por da sik lang nga naa kay uyab. Kuhaa jud tong imong gusto," ingon ni Joseph.
"Ikaw gani daghan mag uyab," ingon ko.
"Mao bitawng giingnan taka kay diha ko nasayop," ingon ni Joseph.
Salamat kang Joseph kay adtong gabhiona nahibaw nako unsa akong buhaton. Naghimo na pud kog love letter. Akong gihulog sa Post Office, mismo sa Graduation Day, gi-address nako sa akong mga ginikanan sa Manila. Nagpasalamat ko sa ilang suporta ug pag-ampo, sa ilang pagmahal ug pagsalig diri nako. Sila ang akong inspirasyon nganong nakahuman kog hayskul bisan sa mga kalisdanan.
Nakuha jud nako ang akong pinakagusto, ang makagradwit og hayskul.
Si Tarah na-honor to siya. Ug samtang nagtan-aw ko niya, paghuman sa graduation rites, nga nakipaghimamat sa iyang mga klasmet nga babaye, full of smiles, may kalit lang nga mikuhit sa akong kilid, si Sarah. Paglingi nako iya dayon ko gigakus tapos gihagkan sa aping.
"Salamat ha, sa padtudlo og Math," hunghung ni Sarah.
"Didto ka pasalamat," tubag nako samtang gatudlo sa langit.
"Bye," ingon ni Sarah, dayon lakaw nga nagpahabilin ang siplat. Mikaway ra ko, morag misulti nga, "pag-ayo-ayo". Balik kog lantaw kang Tarah. Ako lang gitagbaw akong kaugalingon, because I knew I will never see her again. Mao na to ang last.
And as for Tristan, daghan siyag na-achieve since pag-third year namo, nakadaug siya sa poster making contest, first prize, na-outstanding member sa ilang ilado nga organization, ug daghan pa. Pa-impress to siya kang Tarah pareha pud nako, pero wa jud to sila magkauyab ni Tarah.
Akong nakat-unan nga oki ra na nga mapildi ka, kay naa man jud nay modaug, ang importante diha, at least you tried. Ang pinakapait kung matiguwang ka nga magmahay kay wala ka mosuway.
I believe that each one of us has a talent, one way or the other, a special ability that makes us unique and extraordinary. Sometimes it has remained hidden because we are caught up with life's destitution, very busy we don't have any time anymore for ourselves, to look inside us, to discover our talents. With a little inspiration and motivation, one could shine and give off his true color.
I believe God gave these things to us as gifts. And once you find out yours; you will stop competing with others, because we are all distinctive, we walk unusual paths to his unique journey. Race is just an illusion.
I've learned that love doesn't always mean HOLDING ON. Sometimes you have to LET GO. Kana ganing mas gihunahuna nimo ang kaayuhan sa imong hinigugma kaysa imong kaugalingong kalipay, mao nay gugma.
Busa, ayaw gyug basta-basta og hatag love letter.
THE END


text:
Arangkada of Leo Lastimosa for October 16, 2009
Pagluyong og kahoy
Labihang inita sa mga pasalig sa pagpaluyo nga among nadawat alang sa lapad nga pagpananom og kahoy sa Mandaue City Ecological Park sa Casili ug Cubacub karong Dominggo. Gatosan na ang nipadayag sa ilang tinguha sa pagsalmot sa kalihokan. Maong natental mi karon sa pagpausbaw sa among tumong nga makatanom og lima ka libo ka punoan sa kahoy.
Nagkinahanglan hinuon mig dugang mga boluntaryo pagkubkob sa mga lungag aron hingpit na nga maandam ang luna. Kon duna moy dagkong bara, piko ug pala ug dagkong bukton, palihug tawgi mi sa DYAB landline 4221950 hangtod karong Sabado. Kon kuwangon gyod ang mga lungag, gikinahanglan gihapong mga sangkap sa pagkubkob hangtod sa adlaw na pagpananom.
-o0o-
Ang lapad nga luna nga atong tamnan karong Dominggo mao ang makaluluoy nga biktima sa ilegal nga pagpangubkob sa anapog sa nangaging katuigan. Ang binuang nga napasagdan sa nangaging mga pamunoan nabaraw lang dihang gideklarar nang Mandaue City Mayor Jonas Cortes ang luna nga ecological park.
Gikahadlokan nga ang luna pulos anapog. Maong kinahanglan nga dak-on ang lungag aron matino nga mabuhi ang mga punoan sa kahoy. Kon mahimo pa gani, angay sang abunohan og garden soil ang matag lungag. Nihit ang garden soil sa Mandaue. Kinsay nakabasa ini nga may mapaambit nga tambok nga yuta, ug kinsa say may trak nga ganahang motabang paghakot sa yuta, palihug ayaw pagmakuli pagtawag dayon namo.
-o0o-
May mga nitanyag na sab nga magda og pagkaon alang sa mga mananom. Apan tungod sa kadaghan sa mangapil, di ming kapasalig nga maapod ang tanan. Mao nga palihug ayaw kalimti pagda ang inyong mga bawon. Mahingpit ang kamahuloganon sa kalihokan kon human sa pagpananom magsawo ta pagkaon uban ang pangandoy alang sa malambuon nga kalikopan.
Magkinahanglan pa hinuon mi og dugang mga sakyanan. Nga makada sa mga mananom ngadto sa ecological park. Mag-abot ta sa ABS-CBN Broadcast Complex sa Jagobiao, Mandaue City sa alas-6 sa buntag karong Dominggo aron makasugod na tag pananom samtang di pa kaayo init ang adlaw.
-o0o-
Wa mag-inusara ang Mandaue sa pagpakabana alang sa kalikopan. Ang lungsod sa Liloan magpasiugda sab og laing hugna sa pagpananom og kahoy sa sunod semana. Ang Liloan dugay nang kaabag sa DYAB Abante Bisaya ug ABS-CBN Cebu di lang sa pagpananom og kahoy sa kabukiran ug bakhaw sa kabaybayonan kon dili apil na sab sa job fair, Boto Mo i-Patrol Mo, Halad sa Kapamilya ug uban pang kalihokan.Kon duna sab moy susamang kalihokan, ayaw panagana pakiglambigit namo. Libre ang among airtime pagsabwag sa mapuslanon ninyong kasayuran aron makahibawo ang labing daghan. Hapit na hinuon mapuno ang among kalendaryo sa umaabot nga kalihokan sa Bohol, Negros Oriental ug Leyte. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
©BalaySugidanun2010-2018. Ginapanag-iyahan kang mga bisita kag manugdagyaw nga mga manunulat ang anda sinulatan kag mahimo wara naga-representa sa personal nga panan-awan kag pagpati kang Tagbalay. Mahimo magamit ang mga sinulatan rugya pero kinahanglan may husto nga pagkilala sa dyang site bilang ginhalinan kag/ukon una nga venyu kang publikasyon: ang pag-hyperlink, kag bilang Balay Sugidanun sa print.
Rehistrado man nga trademark ang Balay Sugidanun.
Mag-email kay Genevieve L. Asenjo sa vvasenjo@gmail.com.
Desinyo kang Logo:
Jennifer Patricia A. Cariño
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 Unported License.
Theme: Traction by The Theme Foundry.


text:
Sunway Trailer mao ang usa ka nag-unang sakyanan trailer ug trailer bahin manufacturer sa China. Mga produkto naglakip sa sakayan trailer, utility trailer, kahon trailer, ATV trailer, farm trailer, nieve balsa ug bug-os nga-laing mga trailer piyesa, trailer accessories. Sunway Trailer mao ang usa ka ISO 9001-2008 certificated manggagama. Kita adunay batid engineers ug kalidad sa pagkontrol sa team, himan uban sa CNC cutting, bending, ug iyatak ug welding makina, nga makahimo kanato sa paghimo sa usa ka halapad nga-laing mga trailers uban sa maayo nga human sa-sales nga pag-alagad ug competitive nga presyo.
mahitungod kanato


text:
Si Hagar kag si Ishmael
1Si Sarai nga asawa ni Abram indi makabata. May suluguon siya nga babayi nga Egiptohanon nga ang ngalan si Hagar. 2 Nagsiling si Sarai kay Abram, “Tungod nga wala nagtugot ang Ginoo nga makabata ako, maayo pa siguro nga maghulid ka sa akon suluguon nga babayi kay basi pa lang makabaton kita sang bata paagi sa iya.” Nagsugot si Abram sa ginsiling sang iya asawa. 3 Gani ginhatag ni Sarai si Hagar kay Abram agod mangin iya asawa. (Natabo ini matapos nakaestar si Abram sa Canaan sing napulo ka tuig.) 4 Sang ulihi nagbusong si Hagar.
Pagkahibalo ni Hagar nga nagabusong siya, ginpakanubo niya si Sarai. 5 Tungod sini, nagsiling si Sarai kay Abram, “Karon nga nagabusong na si Hagar ginapakanubo na niya ako. Ikaw ang dapat basulon sini. Ginhatag ko siya sa imo kag ikaw kuntani ang magsaway sa iya. Ang Ginoo na ang maghukom kon sin-o sa aton ang husto.” 6 Nagsabat si Abram, “Kon amo sina, ibalik ko siya sa imo bilang suluguon kag pagusto ka kon ano ang himuon mo sa iya.” Umpisa sadto tama na kalain ang pagtratar ni Sarai kay Hagar, gani sang ulihi naglayas na lang siya.
7 Nakita sang anghel sang Ginoo si Hagar didto sa tuburan sa kamingawan. Ang tuburan nga ini malapit sa dalan pakadto sa Shur. 8 Nagpamangkot ang anghel sa iya, “Hagar, suluguon ni Sarai, diin ka bala naghalin kag diin ka makadto?” Nagsabat siya, “Naglayas ako sa akon agalon nga si Sarai.” 9 Nagsiling ang anghel sa iya, “Balik ka sa imo agalon kag magpasakop ka sa iya.” 10 Dayon nagsiling pa gid ang anghel,
“Padamuon ko gid ang imo kaliwat nga ang ila kadamuon indi maisip.
11 Nagabusong ka, kag sa indi madugay magabata ka sing lalaki. Ngalanan mo siya nga Ishmael,[a] kay ginpamatian sang Ginoo ang imo pagpanawag sa iya tungod sa imo pag-antos.
12 Pero ang imo anak magakabuhi nga pareho sa isa ka maila nga asno. Kontrahon niya ang tanan, kag ang tanan magakontra sa iya. Bisan ang iya mga paryente kontrahon niya.”
13 Gintawag ni Hagar ang Ginoo nga nagpakighambal sa iya nga “Dios nga Nakakita,” kay siling niya, “Nakita ko gid bala ang Dios nga nakakita sa akon kag sa gihapon buhi ako?”[b] 14 Amo ina nga ang tuburan nga didto sa tunga sang Kadesh kag Bered gintawag nga Beer Lahai Roi.[c]
15 Nagbalik si Hagar kay Sarai, kag sang ulihi nagbata siya sing lalaki. Gin-ngalanan ni Abram ang bata nga Ishmael. 16 Ang edad ni Abram sang natawo si Ishmael 86 ka tuig.


text:
Aprika
Ang Aprika mao ang ikaduhang labing dako ug ikaduhang labing populoso nga kontinente, human sa Asya. Sa iyang arya nga mga 30,221,532 km² (11,668,545 sq mi) apil ang mga haduol nga mga isla, kini mikabat og 6% sa tibuok kalibotan, ug 20.4% sa total nga yutan-ong arya. Mas daghan pa sa 900,000,000 ka mga tawo (sa tuig 2005), sa 61 ka mga teritoryo, ang Aprika may 14% sa kalibotanong populasyon. Gilibotan ang kontinente sa Dagat Mediteranyo sa amihanan, sa Suez Canal ug Dagat Pula sa amihanang-sidlakan, sa Kadagatang Indyan sa habagatang-sidlakan, ug sa Kadagatang Atlantiko sa kasadpan. Adunay mga 46 ka mga nasod apil ang Madagascar, ug 53 apil ang mga kapupod-an.
Ang Aprika, partikular ang sentral nga sidlakang Aprika, giila sa mga siyentipiko isip lugar nga ginikanan sa mga tawo ug sa Hominidae (great apes), pinaagi sa pagkaplag sa mga nahiunang hominid ug mga ansestor, ug uban pa, sa miaging pito ka milyon ka tuig – apil ang Sahelanthropus tchadensis, Australopithecus africanus, A. afarensis, Homo erectus, H. habilis ug H. ergaster – uban ang mga nahiunang Homo sapiens (tawo) nga nakit-an sa Etyopiya sa ca. 200,000 ka tuig nga miagi.
Dakong bahin sa Aprika nahimutang sa ekwador pero nahiubos sa lahi-lahing klima; kini lamang ang kontinente nga may klima gikan sa amihanang templada ngadto sa habagatang templada. Tungod sa kulang ang natural ug regular nga presipitasyon ug irigasyon ug mga glacier o aquifer sa kabukiran, walay natural nga tigmoderar sa klima, kundili, sa mga lugar nga duol lamang sa baybayon.


text:
Ang Pagbalik sang mga Israelinhon
1Nagpadayon ang Ginoo sa pagsiling, “Sa sina nga tion, mangin Dios ako sang tanan nga pamilya sang Israel, kag mangin katawhan ko sila. 2 Ako, ang Ginoo, nagasiling nga tatapon ko ang mga nagkalabilin sa ila nga buhi samtang nagapanglakaton sila sa kamingawan. Magabalik ako sa paghatag sang kapahuwayan sa Israel.”
3 Sang una,[a] nagpakita ang Ginoo sa mga Israelinhon kag nagsiling, “Ginahigugma ko gid kamo sang wala sing katapusan nga gugma. Sa akon kaayo, ginpapalapit ko kamo sa akon. 4 Patindugon ko kamo liwat, O katawhan sang Israel nga pareho sa isa ka birhen nga babayi. Sa liwat magasaot kamo sa kalipay nga nagatukar sang inyo mga tamborin. 5 Magatanom kamo liwat sang mga ubas sa mga bukid sang Samaria, kag magapulos sa mga bunga sini. 6 Magaabot ang tion nga ang mga manugbantay didto sa mga bukid sang Efraim magasinggit, ‘Dali kamo, mataklad kita sa Jerusalem[b] sa pagsimba sa Ginoo nga aton Dios.’ ”
7 Nagsiling pa gid ang Ginoo, “Magkanta kamo kag maghinugyaw sa kalipay para sa Israel,[c] ang labaw sa tanan nga nasyon. Magdayaw kamo kag magsinggit, ‘O Ginoo, luwasa ang imo katawhan, ang nabilin nga buhi sa mga Israelinhon.’ 8 Pamati! Ako mismo ang magakuha kag magatipon sa ila halin sa duta sa aminhan kag sa malayo gid nga mga lugar.[d] Pati ang mga bulag kag mga piang magaupod sa ila, subong man ang mga nagabulusong kag ang mga manugbata. Isa ka dako nga grupo ang magapauli. 9 Magahibi sila kag magapangamuyo samtang ginadala ko sila pauli. Dal-on ko sila sa mga ililigan sang tubig, kag magaagi sila sa maayo nga dalan nga indi sila makasandad. Kay ako ang amay sang Israel, kag si Efraim[e] ang akon kamagulangan nga anak.
10 “O mga nasyon, pamatii ninyo ang akon ginasiling, kag ibantala ini sa malayo nga mga lugar: Ginpalapta ko ang mga Israelinhon, pero tipunon ko sila, kag bantayan ko sila pareho sang manugbantay sang mga karnero. 11 Luwason ko sila nga mga kaliwat ni Jacob sa kamot sang mga tawo nga mas gamhanan sang sa ila. 12 Magakadto sila sa Bukid sang Zion kag magahinugyaw sa kalipay. Magakalipay sila tungod sa mga pagpakamaayo ko sa ila. Mangin bugana ang ila uyas, duga sang ubas, lana, kag mga kasapatan. Mangin pareho sila sa katamnan nga permi ginabunyagan, kag indi na gid sila magkasubo pa. 13 Magasaot sa kalipay ang ila mga dalaga kag mga soltero pati ang mga tigulang. Bayluhan ko ang ila paghinibi sang kalipay. Imbes nga magpangasubo sila, lipayon ko sila. 14 Hatagan ko ang mga pari sang bugana nga mga halad. Pun-on ko ang akon katawhan sang mga pagpakamaayo. Ako, ang Ginoo, ang nagasiling sini.”
15 Nagpadayon pa gid sa pagsiling ang Ginoo, “May nabatian nga paghinibi kag pagpanalambiton sa banwa sang Rama. Nagahibi si Raquel tungod sa iya mga kabataan. Nagahibi siya kag indi na gid maulo-ulohan tungod kay ang iya mga kabataan nagkalamatay.”
16 Pero karon nagasiling ang Ginoo, “Indi ka na maghibi kay balusan ko ikaw sa imo mga binuhatan. Magabalik ang imo mga anak halin sa duta sang mga kaaway. 17 Gani may paglaom sa imo palaabuton. Kay magabalik gid ang imo mga anak sa ila kaugalingon nga duta. Ako, ang Ginoo, ang nagasiling sini.”
18 Nabatian ko gid ang paghilibion sang mga taga-Efraim. Nagasiling sila, “O Ginoo, pareho kami sang torite nga baka nga wala maanad sang gota, pero gintudluan mo kami nga magtuman sa imo. Ikaw ang Ginoo nga amon Dios, gani ibalik kami sa amon duta. 19 Nagbiya kami sadto sa imo, pero karon nagahinulsol na kami. Sang nakamarasmas kami nga nakasala kami ginpukpok namon ang amon dughan sa paghinulsol. Nahuya gid kami sa amon mga ginhimo sang bataon pa kami.”
20 Nagsabat ang Ginoo, “Kamo katawhan sang Efraim akon gid pinalangga nga anak. Bisan permi ako nagahambal kontra sa inyo, palangga ko gihapon kamo. Ginakahidlawan ko kamo kag naluoy gid ako sa inyo.
21 “Magbutang kamo sang mga tanda sa dalan. Tandai ninyo sing maayo ang dalan nga inyo ginaagyan kay amo ini nga dalan ang inyo pagaagyan sa inyo pagbalik. O Israel nga pareho sa isa ka birhen nga babayi, magbalik na kamo sa inyo mga banwa. 22 San-o pa kamo mabalik sa akon, O mga anak ko nga nagtalang. Magahimo ako sang bag-o nga butang sa kalibutan, pareho bala nga ang babayi amo na ang nagapangaluyag[f] sa lalaki.”
Ang Palaabuton nga Kauswagan sang Israel
23 Nagsiling ang Ginoo nga Makagagahom, ang Dios sang Israel, “Kon pabalikon ko na ang katawhan sang Juda sa ila duta halin sa pagkabihag,[g] magasiling sila liwat, ‘Kabay pa nga bendisyunan sang Ginoo ang balaan nga bukid sang Jerusalem, nga sa diin siya nagaestar.’ 24 Magaestar ang mga tawo sa Juda kag sa mga banwa sini, pati ang mga mangunguma kag ang mga bakiro. 25 Kay papahuwayon ko ang mga ginakapoy kag busgon ko ang tanan nga nagakaluya sa kagutom. Gani magasiling sila,[h] 26 ‘Nakabugtaw ako, kag manami gid ang akon tulog.’ ”
27 Nagpadayon sa pagsiling ang Ginoo, “Magaabot ang tion nga padamuon ko ang katawhan sang Israel kag Juda pati ang ila mga kasapatan. 28 Sang una ginlaglag ko sila, gin-guba kag ginpukan, pero sa ulihi tukuron kag patindugon ko sila liwat. Ako, ang Ginoo, ang nagasiling sini. 29 Sa sina nga tion ang mga tawo indi na magsiling nga, ‘Nagkaon ang ginikanan sang maaslom nga ubas, kag ang kaaslom sini matilawan sang ila mga kabataan.’ 30 Sa baylo, kon sin-o ang nagkaon sang maaslom nga ubas, siya lang mismo ang makatilaw sang kaaslom sini. Ang tawo lang nga nakasala amo ang mapatay.”
31 Nagpadayon pa gid sa pagsiling ang Ginoo, “Magaabot ang tion nga magahimo ako sang bag-o nga kasugtanan sa katawhan sang Israel kag sang Juda, 32 kag ini indi na pareho sang una nga kasugtanan nga akon ginhimo sa ila mga katigulangan sadtong gintuytuyan ko sila paguwa sa Egipto. Bisan tuod pareho ako sang bana sa ila, wala gid sila magtuman sang akon una nga kasugtanan. Ako, ang Ginoo, ang nagasiling sini.”
33 Nagsiling pa ang Ginoo, “Ang bag-o nga kasugtanan nga akon himuon sa katawhan sang Israel sa palaabuton nga mga inadlaw amo ini: Ibutang ko ang akon mga sugo sa ila hunahuna, kag isulat ko ini sa ila tagipusuon. Ako mangin ila Dios, kag sila mangin akon katawhan. 34 Wala na sing may magsiling pa sa iya kasimanwa ukon sa iya utod nga dapat kilalahon niya ang Ginoo. Tungod kay sila tanan magakilala sa akon, halin sa pinakakubos hasta sa pinakadungganon. Kay patawaron ko sila sa ila mga malain nga nahimo, kag indi ko na pagdumdumon ang ila mga sala. Ako, ang Ginoo, ang nagasiling sini.”
35 Nagsiling pa gid ang Ginoo, “Ako amo ang nagamando sa adlaw nga magsanag kon adlaw, kag sa bulan kag mga bituon nga magsanag kon gab-i. Kag ako ang nagalabugay sa dagat kag nagapalinagumba sang mga balod. Ginoo nga Makagagahom ang akon ngalan. 36 Samtang nagapabilin ang langit kag ang kalibutan, magapabilin man ang katawhan sang Israel hasta san-o. 37 Subong nga indi matakos ang langit kag indi matungkad ang pundasyon sang kalibutan, indi ko man mahimo nga sikwayon ang tanan nga kaliwat sang Israel tungod sa mga sala nga ila ginhimo. Ako, ang Ginoo, ang nagasiling sini.”
38 Nagsiling pa ang Ginoo, “Magaabot ang tion nga ang siyudad sang Jerusalem pagatukuron liwat halin sa Tore ni Hananel pakadto sa Pamusod nga Puwertahan. 39 Halin sa sina nga mga lugar, ang dulunan magapadayon sa bukid sang Gareb dayon paliko sa Goa. 40 Ang bug-os nga pulopatag nga ginahabuyan sang mga bangkay kag mga basura, mangin balaan para sa akon, kag pati man ang tanan nga uma sa Kidron nga ililigan sang tubig sa may sidlangan kag hasta sa Puwertahan sang mga Kabayo. Indi na gid malaglag ukon mapukan liwat ang ini nga siyudad.”


text:
Arkidyosesis sa Sugbo
Ang Metropolitanong Arkidyosesis sa Sugbo (Linatin: Archidiocesis Sanctissimi Nomini Iesu sivi Caebuanus) usa sa mga eklesyastikong lalawigan sa Simbahang Katolikong Romano sa Pilipinas. Ubos sa awtoridad niini kining mga mosunod nga diyosesis:
Ang arkidiyosesis maoy labing dako sa tibuok Asya[1], ug giisip nga inahan sa tanang simbahan sa tibuok Pilipinas (Mother Church of the Philippines)[2][3]. Hangtod niadtong 2014, duna'y 4,079,738 ka mga Katoliko sa arkidiyosesis. Naglangkob kini sa 88.5% sa 4,609,590 ka mga Sugbuanon.[1]
Gipangulohan ang Archdiocese ni Most Reverend Jose Serofia Palma, ang Arsobispo sa Sugbo. Milingkod si Palma niadotng Enero 13, 2011, ug mipuli sa miretiro nga si Archbishop-Emeritus Ricardo J. Cardinal Vidal, kinsa mialagad sa arkidiyosesis sulod sa 29 ka tuig.
Mga sumpay sa gawas[usba | usba ang wikitext]
- Opisyal nga sityo[4]
- Bag-ong Lungsoranon, opisyal nga publikasyon


text:
Giunsa paggana ani nga pagsuway: Ang imong browser kay suguon nga makab-ot ang isa ka serye sa mga URL. Ang kombinasyon sa mga kalampuson ug kapakyasan nagsulti ug estorya kabahin sa kung unsa ka kaandam kung magsugod na ug gamit ug IPv6 ang mga taga-publish para sa ilahang mga web site.
Tuploka para makita
Pagpadagan sa mga Pagsuway
Kung ang pagtingob nga resulta nagpakita ug mga problema, ikaw (o ang imong teknikal nga suporta) kay pwedeng mogamit sa impormasyon sa itaas para sulbaron ang mga isyu. Kada isa sa mga pagsuway nga url ug ang ilang resulta kay gipakita sa wala nga banda. Sa tuo, makit-an nimo ang deskripsyon kung asa nga pagsuway gidisenyo kana nga URL.


text:
Sikad Pa-Bikol (Una sa Apat ka Bahin) ni Ramil Martinez
Litrato: Halin sa pahina kang Facebook ni Ramil.
SIKAD PA-BICOL
(Una sa apat ka bahin)
December 20, 2008. Syudad kang Iloilo – Syudad kang Roxas, Capiz
Nagbugtaw ako kang mga alas sais. Hugot ang akun panurog nga sa akun pagmadmad nabuhi ang akun pagpati nga mangin manami ang dya nga adlaw: duro nga kusog, espirito sa dalanun. Nagtomar ako kang alaxan, ingkaso magtokar ang akon arthritis hay ang Iloilo pa Roxas mga 115 ka kilometro.
Mahuyaun ang adlaw katong Sabado, sa anang pagbutlak nagapalipud sa mga gal-um. Maramig man ang hangin tungod suno sa mga eksperto, ang Pilipinas nahamtang sa “tail end of the cold front”. Ano to? Sa ikug kang maramig nga atubangan? Tampuhaw… Basta ang dya kuno magatuga man kang mapagrus nga amihan nga akun liwan paga-sugalawon. Pero tungod aga pa ako nga pispis kadya, makapagusto ako ka hapun kun ako makapuyan. Sige waswas amihan, handa run ako kanimo, sa ikug man ukon atubangan! Ang panghangkat ko sa pahanon.
May darwa pirmi ka bahin ang tagsa ka bagay, nadumduman ko ang sangka harambalun. Kag sangka paghangup ang nagbuskag: ang huyop kang hangin nagapahinay kang akun dalagan apang nagapugong sa pag-init kang akun lawas, gani buhay ako mauhaw kag makapuyan. Sa luyo kang kalisud, kasulhayan.
Sa akun pagsikad liwan, sukbit ko dya nga kasanagan. Kag sa pag-agi ko sa Leganes, parehas sa pagbayk ko sa Hamtic, San Jose kag Sibalom, sa kaumahan malabulawan naga-inggat ang mga pinasi kang paray. Ang andang mga dahon nagalobyuk-lobyuk sa huyup kang amihan, daw nagababay kanakun kang mayad nga kapalaran. Mga tolabong nagapintok sa kahawaan, nagapaanod sa huyup kang hangin. Sa pagkihad kang hangin, ang akun ariring nagapanihul kang kasadya, kang kahidlaw. Sa huyup kang hangin gali may himaya!
Sang hinali, tanan nga bagay nangin manami sa kalibutan. Sa panahon kang “credit crunch” kag paghimulos kang atun dunang-manggad kang mga gamhanan, ang akun pagbayk nagpara kang mga kalainan.
Pag-abot ko sa Zarraga sangka banner ang nagapang-abi-abi kanakun: Ang industriya sa pantat – sa krisis amo ang sabat. Abaw, samtang tanan nga mga mangin-aramun nagapalitik sa pagsalbar kang ekonomiya kang kalibutan, rudya sa hilit kang atun pungsod, may amo dya nga sabat. Pabinit mga CEO kang AIG, Lehman Brothers, kag Merrill Lynch!
Hindi man pagpapierde ang taga-Pototan. Sangka banner man ang naga bantala nga ang amo nga banwa ang krismas-kapital sa Bisayas-Sidlangan. Kun ang krismas tion kang pagburuyloganay kag pagtugroanay, paano ang dyang banwa nangin labaw sa tanan? Mabug-at nga alegasyon, mabudlay pamatud-an, pinsar ko. Paglubas ko sa plaza, nakita ko ang mga krismas layts nagakarabit sa mga kahoy. Aha, mga krismas layts gali, sa kagab-ihun malingaw kita. Amo lang to…
Naghapit ako sa sangka carinderia sa amo nga banwa. Pasado alas-9 palang, gani bastante ang oras ko. Isda kag kan-un kag saging. Barato kag wara kontra-tyempo (ang arthritis ko!). Daw gusto ko lahugon ang tindera: Kun toud nga kapital kamo kang paskwa, libre lang dya.
Nadab-ot ko ang Passi City kang mga alas-11. Sobra 50 kilometros ang ginbayk. Wara ti banner tana nga gasug-alaw kanakun, luwas kang yab-ok nga gatub-ok kun agyan kang mga sarakyan. Naghapit pa gid ako sa carinderia. Naka-istorya ko ang sangka laki nga ginbasul na sa pag-irinaway kang mga politiko ang kahamtangan kang andang karsadahun. Masemento ra kun rapit run ang eleksyon. Kimud na. Higayun nga nanumbalik ang pinsar ko sa Antique kun diin ang paggus-abanay kang mga trapo naggurusnay kang banwa. Ang dyang topiko nagtublag sa akun pagbayk, daw peste, daw mga buka nga botilya sa akun dalanun!
Para mapadayun ko ang akun kasadya, gin-islan ko ang topiko kay Pacquiao nga nangin sangka bubon kang inspirasyon sa mga Pinoy. Nagsaligbat tana nga si Pacquiao hindi dapat mag-intra sa politika. Gapang-ulong-ulong tana. Nagbalik kanakun ang pagkatublag. Sa matuod, nag-init ang akun gising-gisingan. Ang mga politiko tana ang magboksing kag magpauwak-uwak sa pagbakul sa sara kag sara. Itakud dali ang glabs!
Parehas kang panuksuk kang suksuk, daw sangka senyales nga gulpi nagtupa ang uran. Nabasa ang lupa kag ang yab-ok wara run.
Kang hindi buhay, pasado alas-dose, naghupa ang uran. Naghirab ang akun busong. Tag-irigma run. Siri ang istiwitis sa adobo nga baboy, gahining ang anang tambok sa mantika. Nagapang-agda kanakun. Apang malig-on ako nga nag-order kang sinabawan nga isda, kan-on kag saging. Dr. Ralph, masinulundon ako nga pasyente mo!
Naghalin ako maskin wara pa matunaw ang gin-igma. Ang sunod nga banwa amo ang Dumarao, una nga banwa kang Capiz halin Passi. Ang dalan rudya gahiwud sa banglid kang katubohan. Matinanghaga, apang nanamian takun sa dalan nga parehas kadya nga liko-liko.
Nag-uran man rudya kaina hay nagla-u ang karsada nga wara masemento. Lubak-lubak man ang iba nga dalan kag kun kaisa nagatarithi. Nagataralsik ang lau sa akun pag-agi. Naabot ko ang Dumarao, tapos Cuartero kag Sigma, kun sa diin ang haywey puro sementado kag tadlong. Sa kada banwa ga pahuway ako kang kadali kag mamangkot kang direksyon.
Patas sa Antique ang mga ralantawon:
Ang kaumahan nga ang mga kinahon
amat-amat gamay sa karayuon;
ang mga hilamon sa kilid-dalan,
bag-ong harab kang kanding, naglagtum ang duag,
sa basa kang uran;
sa malum-ok nga lupa nabalhag
ang agi kang karbaw paagto sa turugban;
ang mga tumbak-tumbak galupad-lupad sa pagpatimaan
nga tapos run ang uran;
Mga bagay nga ordinaryo lang,
Wara ginabakla, pero ang halad kalipay nga tuman!
Nadapgan ko ang sinamu kang lau, asin kag lumot sa dapya kang hangin. Mga dala-ag! Sa gawang run ako kang Roxas City, ginabantog nga “sea-food capital”. Alas kuatro run sa hapun kang nagharuk ang akun ariring sa karsadahun kang Roxas City.
Paagi sa text, nagkit-anay kami ni Bing kag Joefrey, mga tumanduk kang Roxas, mga abyan nga parehas kanakun ang pagsikad naga-panalaytay sa amun dugo. Namahaw kami tapos nagderetso sa mga kaimawan nanda nga bikers. Masinandukot ang pagpulong nga nasentro sa bike: ang pinaka-urihi nga teknolohiya, ang pinakamahal,ang pinakamag-an nga produkto. Brubhay sirum run. Sa hubon kang mga kadugo, galupad lang ang tini-on.
Pagkatapos yapun, nagpatunaw-tunaw kami sa plaza. Mga kabataan nagkanta kanamun, mga ambahanun kang paghidaet kag maalwanun nga tagipusuon. Gintudruan namun sanda kang sinsilyuhon. Nagpasalamat, nagakiri-kinding sanda halin. Mas sanag gid man guro tana sa Pototan, pero rudya sa Roxas, sa kada pusod, ang krismas layts gaidlak man.
Ginhatud ako ni Joefrey sa sangka lodge. Sarum-an, manakayun ako pa-Masbate.
(Pagadayunon)
____________________________________
(Una sa apat ka bahin. Sangka matuod nga panaysayun nga una nabalhag sa Ingles sa ANS Agate 87 YahooGroups kang tuig 2009)
Mga klasmeyts,
Ang orihinal nga tuyo ka dyang panaysayun sangka pag-obligar sa pangabay ni Ralph bilang pareho ko nga biker. Pero hay basi magustuhan nyo man ang bahin sa akun pagtahi kang dalanun pa-Bikol. Gani imbis nga patpatun ko ang akun inagihan para kana, ginsursi ko dya nga istorya para man kaninyo. Una ko dya nga pagsulat sa akun mga inagihan, kag kabay nga, sa kararaw kang kahapun, mapili ko pa ang matimgas nga mga hitabu. Kag kun gapangralapaw sa gantangan ang sugid ko, tungod ra sa handum nga ma ala-busalian ang atun ordinaryo nga kabuhi…pag-yuhum!
Disyembre 19, 2008. San Jose, Antique – Iloilo City
Panglakatun dya kang ginatus ka milya nga nag-umpisa sa sangka sikad, kun akun ligwatun ang sangka hurubaton. Udto-adlaw sa Madrangca, Biyernes nga adlaw, liw-as sa kinaandan nga ga-tagiti kato kang ako naghalin. Pero wara ti kinaandan kun ikaw ma-bike lang pa-Bikol. Kapin pa, adlawun run ako nakabugtaw, may hang-over tungod Christmas party namun sa Hall of Justice kagabii. Gin teksan to ang akun asawa, si Ruth sa Virac, Catanduanes, nga sa sulod ka apat ka adlaw, mahakus ko run sanda ni Araw, and bata namun nga darwa ka tuig. Nagpaalam ako kay Gigi, akun libayun, nga kistra nag sikad man imaw kanakun pa-Libertad. Duro ang nalangyus sa akun ginalhu, pero indi si Gigi.
Naghalin ako sa Madrangca nga gasinaramo ang baratyagun. Sanglit napasad ko sa pulo ka tuig nga pag-bike ang kaugalingon nga pagsarig, gintay-ug dya sa amo nga tini-on: sa karayuon, sa pag-isarahanun sa dalanon. Pero ang pagkarahawat-wat kadyang pagpasimpalad nagsindi sa akun dugo: dya sangka sabat sa akun pagka-uragan nga sa akun pag mal-am wara magtahaw.
Apang dyang pag-bike lapaw pa sa pagsabat sa akun uhaw. Labaw sa pagkaharawat-hawat kadyang panglakatun amo ang kahidlaw kay Ruth kag Araw. Nagpa-Bicol sanda kang darwa run ka bulan nagligad kag napung-aw ako sa kada-adlaw nga naga-isarahanun. Ang akun kahidlaw sa mga haruk, sa hakus ni Ruth, sa mga sarambitun ni Araw, labi sa tanan maga tugro kanakun kang kusog kag kaisug.
Naghapit ako kanday nanay kag tatay sa Caridad, Hamtic. Naanad run man tanda sa akun bisyo nga dya, pero indi nanda matago ang andang pagkabalaka. “Bahul run dya ang gwapuhon nyu nga bata”, lahug ko kananda. Nadumduman ko nga sa una ko nga adlaw sa pagsulod sa Kinder, naghibi ako hay gusto ko nga indi ako pagbayaan ni nanay sa eskwelahan. Daw sa mabudlay hangpun kag ako nasubuan, kay sa akun kapagsik, si tatay nagabatang lamang, utod ang mga batiis tungod sa diabetes.
Ang San Jose kag Gran Plains, Iloilo naga-antad sa sobra sangka gatus ka kilometro. Sa tuod lang, amo dya ang pinakabudlay nga adlaw tungod sa malawid (mga dose kilometros) nag tuklad sa Antique-Iloilo Border. Apang anad ako rudya nga dalanun, kag kun ikaw anad, ginpangwaslik mo lang ang mga pangduha-duha. Nami ang akun pamatyagan, naga-kasa-kasa, daw sa busalian. Rudya, ginapanglantaw ko nga ako naga karera sa Tour de France, kag sa putok-putokan, ga huyo-huyo ka lagas ang akun mga kontra!
Sa pagdab-ot ko sa San Joaquin, gintampa ako kang amihan nga nag-utod sa akun damguhanun. Ang pagsug-alaw sa hangin nagpahinay sa akun dalagan hasta 20 kilometros lang kada oras (20kph). Tungod mga 60 kilometros pa ang Iloilo, naman-an ko maga-antos ako sa pagsug-alaw sa amihan. Nagbugtaw ako sa kamatuoran: bukot ako busalian!
Alas tres run kang nag-abot ako sa Miag-ao sa pagpahuway kag pamahaw. Nagkit-anay kami kag namatsoy ni Carmelo, sangka brod sa UP. Bag-ong langgaw tana sa biseklita, kag sa pamatyag ko daw mas na-ima tana kaysa na-langyos sa akun plano.
Sa akun pagpadayun sikad, daw nagbalik ang akun kusog. Pero daw nagkusog pa gid ang amihan. Mga 3 kilos ang akun backpack kag nag-umpisa run ka sakit ang akun buli. Kag sa una nga higayun sa tinuig ko nga pag-bike, nag-sakit ang kilid kang akun mga tuhod. Duda ko nga arthritis dya, tungod sa duro nga pag-inum kang beer sa mga nagligad nga inadlaw (Krismas bay) kag pag-kaon ka mga mapait kag matambok. Duro ang mga bunga kang pagkaon kang ginadumilian, kag siguro arthritis ang sa akun. Kag antes ko basulon ang iba pa nga bagay, indi bala nga dara dya kang pag mal-am? Ha, daw hindi ko abi mabatun nga manugkwarenta run ako!
Para kanakun, ang pinakabudlay nga bahin ka dyang hirikuton (kun bukon dya galhu), sa panghuna-huna lang. “Paminsarun mo lang ra ‘pre”, hambal ko sa akun mga abyan sa kabudlayun kang akun plano. Pero aku ko, pagrus gid man kadya ang amihan nga naga it-it sa akun kusog. Nagpahuway ako sa Tigbauan. Sa normal nga sitwasyon, dapat indi ko dya nabatyagan.
Ang adlaw handa run magpanago sa kabukidan, kag naga pamahug kanakun ang kadulum. Gin pirit ko magdali-dali, apang antes sa Oton, nag-atake pa gid ang akun arthritis. Nagpuhay pa gid ako kang madali. Kapuy kag naga-isarahanun, higayon dya kang pagbinag-binag, kang pamangkutanon. Ano ang pulos ka dya? Sangka paagi para mabalikdan? Ginatulod ako halin sa akun kaibutoran nga silutan ko ang kaugalingon? Haaay, kun wara it kasakit, wara it…tinapay? Basi amo ra ka simple ang sabat!
Kasisidmun run kang nag-abot ako sa syudad kang Iloilo. Sangka manuglakbay ako nga ginpaubos kang gahum kang sanlibutan. Naghapit ako sa Gea Bikeshop para daad magbakal kang carrier (ginatakud sa bike para sa mga karga), pero wara. Gin teksan ko si Ralph (doctor tana) kun ano ang bulong sa arthritis sa tuhod. Gin-sabat na ako nga ukson kuno ang akun tuhod. Dyok na. Puede ang alaxan kuno, patas gina inum ni Manny Pacquiao. Pero hindi takun boksidor! Dyok ko man kana.
Dulum run kang nag-abot ako kanday Nang Bebi sa Gran Plains, Jaro. Dya ako maturog antes magderetso sa Roxas, Capiz sa rum-an.
Sa paghinakup kang akun panglakatun kadya nga adlaw, nagbalik ang akun pagsarig kag kapagsik, apang wara run pagdamgohanun parehas kang mga karera. Kun ano pa man, naga pasalamat lamang ang akun mga tuhod sa pagpahuway. Nalipatan ko gani magbakal kang alaxan. Sa paminsarun ko sanday Ruth kag Araw, nga nangin tambal sa tanan ko nga sakit.
(Pagadayunon)


text:
Ani kang mga Libro sa Kinaray-a, Hiligaynon, Akeanon, Filipino
Sundi si Pangga Gen sa Wattpad
Nagbukas ang atun Disyembre sa Syudad kang Iloilo bilang kabahin kag saksi kang pinakauna nga Writers’ Night kang mga manunulat sa Bisayas Nakatundan, partikular kang Panay, nga ginhiwat sa West Visayas State University (WVSU). Bahin dya kang UGSAD ng Literatura sa Bisayas Nakatundan: Pambansang Kumperensiya sa Wika at Panitikang Kinaray-a, Hiligaynon, at Akeanon kang Disyembre 1-3 nga isponsor kang Komisyon ng Wikang Filipino (KWF) sa pamuno kang Pambansang Alagad ng Sining Virgilio S. Almario (kilala man bilang Rio Alma) kag atun Komisyoner Prof. John E. Barrios, sa pagdagyaw kang WVSU, lokal nga gobyerno kang Iloilo, kag mga grupo kang manunulat sa Iloilo nga Sumakwelan kag Tambubo-Hiligaynon.
Nangin pagkilala kag pasidungog man ang bilog nga kumperensiya sa ginakabig nga Tatay kang mga Manunulat kang Bisayas Nakatundan nga si Dr. Leoncio P. Deriada (Sir Leo). Pamatuod rugya dyang ani kang mga bag-ong libro, pinakauna nga libro para sa tatlo ka mga manunulat nga sanday Early Sol Gadong sa na-ilustrar na nga istorya nga Si Bulan, Si Adlaw, kag si Estrelya, Noel de Leon sa anang koleksyon kang mga binalaybay sa Filipino nga Isang Botelyang Alaala, kag Jesus “Jess” Insilada sa anang koleksyon kang mga binalaybay sa Hiligaynon nga Ang Mamalaybay kon Maghigugma.
Kaimaw man nga ginlunsad ang una nga antolohiya kang mga sugidanun-pangbata kang Hubon Manunulat/Tambubo Hiligaynon nga Magsugilanonay Kita nga gin-edit ni Sir Leo kag gindibuho ni Gil Montinola. Mabasa ang mga sugidanun nanday Alice Tan Gonzales, John E. Barrios, Jonny Bernas Pornel, Dulce Maria Deriada, Norman Darap, Eliodora Labos-Dimzon, Agnes Espano-Dimzon, kag Early Sol Gadong. Amo man ang Si Kilat kag si Dalogdog nga liwat ginsugilanon ni John Barrios kag gin-ilustrar ni Jebbie Barrios kag ang antolohiya nga Kirab kang Dungug Kinaray-a.
Kang aga, nagbukas ang kumperensiya sa paglunsad kang bag-o nga antolohiya kang mga sugidanun sa Hiligaynon, ang Pagbalik sang Babaylan, nga ginbalhag kang KWF kag gin-edit ni John Iremil E. Teodoro. Sulod rugya ang mga sugidanun nanday Leoncio P. Deriada, Teodulfo Naranjo, Ma. Luisa Defante-Gibraltar, Alice Tan-Gonzales, Isabel Sebullen, Alain Russ Dimzon, Felino Garia, Jr., Peter Solis Nery, Jesus Insilada, Genevieve Asenjo, Marcel Milliam, Lester Mark Carnaje, Early Sol Gadong, kag Norman T. Darap.
Para sa duro pa nga istorya kag litrato sa natabo nga kumperensiya, bisitaha ang Facebook Page kang Komisyon ng Wikang Filipino kag ang atun Flicker.
Sarang man ma-kontak sa Facebook ang mga awtor kag editor kang mga libro sa ibabaw kon luyag ninyo magbakal, ukon mag-imbita kananda sa inyong eskwelahan kag banwa.
Kabay padayon kita turgruan kang mayad nga lawas kag ipaiway sa mga katalagman para sa duro pa nga mga pagpananum kag pag-ani para sa ikauswag kang atun mga komunidad sa patag kang pagsulat kag edukasyon.


text:
Logo #9 (Ambigram – Maski baliskaden Cuyo Press pa ra enged. Pustan kita matalingi kaw sa wala)
Mga tangay, mi Siyam kita ka Cuyo Press Logo nga p’widing pili’an. Pagsala kamo lamang indong ena-ena kung adin sa siyam ang indong aliagan ig ayamo naliagan indo, ang pinakamatamang boto maman ang ateng magiging opisyal nga Logo.
Demdemen ta ra nga anono man ang magda’eg, pwidi ta pang patinlong piro kaministiran amen indong mga ena-ena. – Sa mga ag partisipar, matamang salamat ingan. Naelaman ko sa akeng sadili nga kamo ag taw enged indong keseg ig timpo sa bagay nga dia. Dawata indo akeng tedek nga pasalamat kanindong tanan alin sa idalem akeng tagipuson.
Oopppsss… ang mga ag disinyo ibaba’eg ko pakatebas ang boroto’an – Kalo’yan kitang tanan ateng Gino’ng Dios nga makagaga’em una sa tanan.
Voting ends on 5th of February 2010 Toronto time!
UPDATED: 01/31.2010
Banbanen


text:
Panahum
Mga Panglantaw ni yotnej
Gidat-ul ang Liog sa tadtaran sa mga tanghaga aron kini tagudtaguron og huknayon,
Kini masabtan lang sa mga may igo og lapad, wanang, nga panabut, atong ablihan
Ang atong salabutan aron pasudlon ang nagkadaiyang panglantaw og baruganan.
Kung dili nimo dawaton ang mga negatibong pagsaway, unya imo hinuon kining supakon
Og dili paminawon, nahisama ka sa usa ka garapon nga ginamos nga hugot kaayong pagkatabon.
Gahi kaayong ablihan, diin ang sulod niini hilabihan na diayng pagkahuom, pwerting baklaga.
Sama kita sa usa ka komentarista sa kahanginan, tinuod ikaw ang nagdumala sa programa apan kinsa naman lang unyay maminaw nimo kung imong supakon ang imong mga tigpaminawan, matag usa nato
May kaugalingon bahig.. “Ang Pagpaminaw maoy sinugdanan sa panaghiusa.”
Iskulastiko Litik..


text:
fairytale Legends: Hansel ug Gretel
fairytale Legends: Hansel ug Gretel mao ang usa ka lima ka nagatangotango tungod slots dula base sa popular nga ungo pagpangayam team sa igsoon nga Hansel ug sa iyang igsoon nga babaye nga si Gretel. Kini nga duwa sa lima ka nagatangotango tungod luna adunay tulo ka laray nga gihulma ug napulo ka paylines gibutang sa backdrop sa usa ka makahahadlok nga nagtan-aw sa tungang gabii uban sa mga mabaga nga gabon sa tanan sa palibot. Adunay usa ka matahum nga gamay nga fairy sa niini nga mobile luna UK game, ug siya nagtanyag sa nagkalain-laing mga surprises sinalagma sa panahon sa gameplay. Ikaw mahimo ibutang ang imong pambato sugod gikan sa usa ka lamang £ 0.01 ug mahimo sa pagpili nagkalain-laing mga denominasyon sa tanan nga mga paagi sa £ 100 matag nanagkalinyas. Ang duwa mao ang loaded uban sa daghan nga mga bahin, ug ang usa ka bonus game usab.
About sa mga developer sa fairytale Legends: Hansel ug Gretel
Kini nga mga kalaki sa mobile luna UK duwa naugmad sa NetEnt, usa sa mga top developers casino game sa kalibutan uban sa daghan nga mga awards pagkab-ot titulo slot sa ilang mga kalampusan listahan.
About sa mga duwa
Adunay pipila ka mga makapaikag nga mga simbolo sa niini nga mobile luna UK duwa ug naglangkob sa mga barangan mangangayam uban sa FL game logo sama sa iyang mga simbolo base. Ang FL logo naghatag kaninyo labing taas nga payout sa 40 panahon sa stake sa diha nga ang lima ka kanila sa yuta sa tabok sa tunga-tunga nga laray sa panahon sa usa ka nanagkalinyas. Upat ka lain-laing mga porma sa mga kendi sa mga kolor nga pula, orange, lunhaw, ug purpura tan-aw kaayo madanihon sa magsusapinday ug sila mao ang mga ubos nga bili simbolo sa dula. Adunay duha ka espesyal nga mga simbolo nga nagrepresentar sa bahin bonus sa duwa; usa ka bahandi dughan ug puti nga mga langgam.
- ihalas nga & igakatag: Ang puti nga langgam nga mao ang ihalas nga simbolo sa niini nga mobile luna UK duwa ug makita kasagaran diha sa stacked pagtukod sa rolyo 2 & 4. Duha ka stacked rolyo sa ihalas nga tanyag sa usa ka re-nanagkalinyas uban sa usa ka nagkalain-laing mga kombinasyon sa daog. Ihalas nga makita sa rolyo 1 & 5 lamang sa panahon sa libre nga maghabol ug kini naglangkob sa alang sa tanan gawas sa simbolo bahandi dughan nga mao ang pagsabwag bahin. Tulo ka o labaw pa igakatag simbolo moabli bonus nga lebel diin kamo sa pagpili gikan sa tulo ka bahandi dughan matag usa uban sa usa ka talagsaon nga tanyag.
- Surprises Bonus Level: Usa ka dughan naglangkob daog sensilyo nga naghatag kaninyo 15 mga panahon sa inyong kinatibuk-ang kantidad bet, ang ikaduha nga usa adunay 10 free maghabol ug sa tanan nga mga ihalas nga mga panahon sa libre nga maghabol mahimo nga sticky ug sa ikatulo dughan naglangkob kendi sa balay game.
summary
Kini mao ang usa sa labing maayo nga fairy tale nagsumikad mobile luna UK dula diin kamo mahimo modaog gikan sa nagkalain-laing mga bahin bonus ug fairy surprises.play Karon
Latest Winners
- Green S just won on Rainbow Bahandi £1500.00
- Alabdelhadu A just won on live Roulette $1000.00
- Hale S just won on Rainbow Bahandi £1000.00
- Brennan J just won on live Roulette £936.00
- Hutch R just won on Rainbow Bahandi £741.85
- Heppelthwaite J just won on Wish Upon A Jackpot £735.00
- Coburn H just won on Starburst Touch™ £630.00
- Slack C just won on Cricket Star £587.50
- Stephens R just won on King Kong Fury £545.80
- Oliveira M just won on Balaan nga swerte £527.00
- Akhtar S just won on Fruit Spin £516.00
- McNAmara P just won on Ireland Mata £500.00
- Watt H just won on Starburst Touch™ £480.00
- Derwin S just won on Alaska pagpangisda $432.00
- Liugaila A just won on Rainbow Bahandi £420.00
- Howell H just won on lasang nga Espiritu: Tawag sa Wild £371.25
- BIRCHALL R just won on Panda Pow £358.30
-
£424053.05
-
£53250.03
-
£46993.30
-
£34325.05
-
£28251.36
-
£27032.19
-
£4478.07


text:
ang probinsyano May 21 2018,ang probinsyano May 21,Ang Probinsyano full episode,today episode Ang Probinsyano May 21 2018,watch online Ang Probinsyano May 21 2018. Ang Probinsyano May 21 2018,Ang Probinsyano 2018 Full Episode today in HD,Watch Online Show Ang Probinsyano Video Dailymotion,full Episode latest new of Pinoy Network drama serial Ang Probinsyano complete …Read More »
Ang Probinsyano
Ang Probinsyano May 18 2018 Full Episode Free
ang probinsyano May 18 2018,ang probinsyano May 18,Ang Probinsyano full episode,today episode Ang Probinsyano May 18 2018,watch online Ang Probinsyano May 18 2018. Ang Probinsyano May 18 2018,Ang Probinsyano 2018 Full Episode today in HD,Watch Online Show Ang Probinsyano Video Dailymotion,full Episode latest new of Pinoy Network drama serial Ang Probinsyano complete …Read More »
Ang Probinsyano May 17 2018 Full Episode Free
ang probinsyano May 17 2018,ang probinsyano May 17,Ang Probinsyano full episode,today episode Ang Probinsyano May 17 2018,watch online Ang Probinsyano May 17 2018. Ang Probinsyano May 17 2018,Ang Probinsyano 2018 Full Episode today in HD,Watch Online Show Ang Probinsyano Video Dailymotion,full Episode latest new of Pinoy Network drama serial Ang Probinsyano complete …Read More »
Ang Probinsyano May 16 2018 Full Episode Free
ang probinsyano May 16 2018,ang probinsyano May 16,Ang Probinsyano full episode,today episode Ang Probinsyano May 16 2018,watch online Ang Probinsyano May 16 2018. Ang Probinsyano May 16 2018,Ang Probinsyano 2018 Full Episode today in HD,Watch Online Show Ang Probinsyano Video Dailymotion,full Episode latest new of Pinoy Network drama serial Ang Probinsyano complete …Read More »
Ang Probinsyano May 15 2018 Full Episode Free
ang probinsyano May 15 2018,ang probinsyano May 15,Ang Probinsyano full episode,today episode Ang Probinsyano May 15 2018,watch online Ang Probinsyano May 15 2018. Ang Probinsyano May 15 2018,Ang Probinsyano 2018 Full Episode today in HD,Watch Online Show Ang Probinsyano Video Dailymotion,full Episode latest new of Pinoy Network drama serial Ang Probinsyano complete …Read More »
Ang Probinsyano May 14 2018 Full Episode Free
ang probinsyano May 14 2018,ang probinsyano May 14,Ang Probinsyano full episode,today episode Ang Probinsyano May 14 2018,watch online Ang Probinsyano May 14 2018. Ang Probinsyano May 14 2018,Ang Probinsyano 2018 Full Episode today in HD,Watch Online Show Ang Probinsyano Video Dailymotion,full Episode latest new of Pinoy Network drama serial Ang Probinsyano complete …Read More »
Ang Probinsyano May 11 2018 Full Episode Free
ang probinsyano May 11 2018,ang probinsyano May 11,Ang Probinsyano full episode,today episode Ang Probinsyano May 11 2018,watch online Ang Probinsyano May 11 2018. Ang Probinsyano May 11 2018,Ang Probinsyano 2018 Full Episode today in HD,Watch Online Show Ang Probinsyano Video Dailymotion,full Episode latest new of Pinoy Network drama serial Ang Probinsyano complete …Read More »
Ang Probinsyano May 10 2018 Full Episode Free
ang probinsyano May 10 2018,ang probinsyano May 10,Ang Probinsyano full episode,today episode Ang Probinsyano May 10 2018,watch online Ang Probinsyano May 10 2018. Ang Probinsyano May 10 2018,Ang Probinsyano 2018 Full Episode today in HD,Watch Online Show Ang Probinsyano Video Dailymotion,full Episode latest new of Pinoy Network drama serial Ang Probinsyano complete …Read More »
Ang Probinsyano May 9 2018 Full Episode Free HD
ang probinsyano May 9 2018,ang probinsyano May 9,Ang Probinsyano full episode,today episode Ang Probinsyano May 9 2018,watch online Ang Probinsyano May 9 2018. Ang Probinsyano May 9 2018,Ang Probinsyano 2018 Full Episode today in HD,Watch Online Show Ang Probinsyano Video Dailymotion,full Episode latest new of Pinoy Network drama serial Ang Probinsyano complete …Read More »
Ang Probinsyano May 8 2018 Full Episode Free
ang probinsyano May 8 2018,Ang Probinsyano full episode,today episode Ang Probinsyano May 8 2018,watch online Ang Probinsyano May 8 2018. Ang Probinsyano May 8 2018,Ang Probinsyano 2018 Full Episode today in HD,Watch Online Show Ang Probinsyano Video Dailymotion,full Episode latest new of Pinoy Network drama serial Ang Probinsyano complete show Episodes by Pinoy …Read More »


text:
Di alang sa Maguindanao
Ang martial law sa Maguindanao di alang sa Maguindanao. Di aron mapanalipdan ang mga molupyo sa Maguindanao gikan sa kabangis sa mga Ampatuan. Di aron kahatagan og kaangayan ang kamatayon sa mga biktima sa masaker. Di alang sa kalinaw sa Mindanao. Labaw nang di aron mapatigbabaw ang balaod batok sa warlords ug ilang private armies.
Ang pagpahamtang sa martial law sa Maguindanao, sama sa ubang kadudahan nga nangagi nga mga maniobra sa Malakanyang, gipakanaog tungod ug alang ni, nakatag-an ka, ni Pres. Arroyo. Tungod ug alang sa iyang pagpabilin sa gahom. Hangtod sa pagkapupos, mas maayo kon bisan lapas na, sa ang iyang termino.
-o0o-
Nahitabo ang masaker di lang tungod sa kahawod sa mga Ampatuan> Nga nagtuong kapasipad-an nila si bisan kinsa, ug nga mayatakan nila ang bisan unsang balaod, nga way bisan gamayng kahadlok nga maggukod ug kasilotan. Kon dili tungod sab sa kadagkoan sa kagamhanan nga nilingiw sa ilang kalampingasan. Di tungod kay uhaw sab sila og dugo. Kon dili tungod kay naggamit nilang mga Ampatuan sa pagtagbaw sa ilang kahakog sa gahom.
Managsamang nagkadugo ang ilang mga kamot: Mga Ampatuan ug ilang mga berdugo nga niluba sa mga biktima; ug ilang mga padrinong politiko nga nagtuong ang kinabuhi sa mga sibilyan maoy tukmang bayad sa garantisado nga dakong mayoriya sa piniliay.
-o0o-
Kon alang ni Arroyo maggamit pa niyang mga Ampatuan sa pagpabilin sa gahom o, kon di na gyod makalusot, sa pagpanalipod niya kon wa na sa gahom, sayon rang sabotaheon ang mga kaso nga gipasaka batok nila. Apan kon alang niya wa nay kapuslanan ang mga Ampatuan, wa silay kukaluoy nga tiwasan ug hulipan sa mga Mangundadatu o sa laing pamilya nga magpagamit niya.
Nganong gipakanaog pa man ang martial law? Nga mahipos man unta sa militar ug kapolisan ang mga Ampatuan ginamit ang mas kusganon nilang puwersa batok sa nagkatibuwaag nang civilian volunteers? Pangagpas ni Ustadz Najib Rasul sa Voice of Islam: Mahimong aron paghipos sa mga ebidensiya sa gikaintapang piniliay sa 2004 nga gihuptan sa mga Ampatuan batok ni Arroyo.
-o0o-
Way arang ni Arroyo. Bisan unsa kalang-og sa binuang iyang suwayan. Basin diay kon makalusot. Ang pagdagan pagka kongresista sa ikaduhang distrito sa Pampanga usa lang sa iyang kapilian. Kon wa na gyoy lain.Daghan pang mahitabo gikan karon hangtod sa Mayo 10 sa sunod tuig. Di pang kapangiyugpos ang katawhan ug magpaabot na lang sa pagkapupos sa termino ni Arroyo. Di silang kasandig sa pasalig nga arang-arang bisan kinsay mopuling Arroyo. Bisan si Gibo Teodoro pa. Tungod sa kamat-an ni Arroyo ug tungod sa taas na niyang agi sa palusot, mahimong di moabot ang banagbanag nga hagbay ra natong gilaoman. [30] leo_lastimosa@abs-cbn.com


text:
Bagyo ka Aso: Ang Haze sa Singapore
Kon sa Pilipinas may bagyo kag baha, rugya kadya sa Singapore nagabagyo kang aso. Amo dya ang ginatawag nanda nga haze. Halin kang Lunes, Hunyo 17, hasta kadya nga Miyerkules, Hunyo 19, nagalikop sa bilog nga Singapore.
Dya nga haze naghalin pa sa Sumatra, Indonesia. Resulta ka anda malapad nga pagsunog ka kabukidan didto para sa pagpanguma o pagkaingin. Ginahimo man dya kis-a dyan sa aton. Ang aso nga dya ginadara ka hangin kag naglab-ot sa “unhealthy level” sa Pollutant Standards Index (PSI). Suno sa National Environment Agency (NEA) ka Singapore, wara naganaba ang lebel ka aso; sa “unhealthy” nga lebel gihapon. Kon kang Lunes ang PSI reading umabot ka 155 — pinakataas dya sa sulod ka 16 ka tuig — kadya nga Miyerkules umabot ron sa 172. Kinahanglan mo mag-usar ka “mask” kon sa guwa hay luwas sa mabaho dyang aso, masakit pa sa tubog. Kon paminsaron, marayu ang Sumatra rugya pero tungod nga may hangin nga rugya ang direksyon, nakalambot rugya ang halit nga aso nga masakit sa tubog kon mahak-un ka tawo. Kunsayuron, indi lang rugya sa Singapore kag Malaysia ang halit na kadya kundi sa iba pa nga lugar nga madarhan ka hangin.
Pamangkutanon ko, wara bala nahadlok dyang mga taga-Sumatra sa ibalik kananda ka kalibutan hay luwas sa halit sa lawas, dya halit man sa palibot? Siguro wara sanda ma-edukar parti sa halit na kadya sa tawo kag sa kalibutan?
Kabay pa nga ang aton mga mangunguma dyan sa Pilipinas ilabi na gid sa Antique indi ron maghimo kang kaingin sa aton mga kabukidan hay sa nakita ko kang pag-uli ko kadyang Mayo, kalbo ron man ang aton mga bukid. Konsayudon, dali lang dya makabkab ka tubig kon magtag-ururan nga mangin rason ka landslide. Indi ta ron paghulaton nga bagyuhon man kita ka aso dyan.
Baybay nga Akon Nahamut-an
Manugtapos ron ang bulan ka Pebrero. Kunsayuron Marso ron, umpisa kang tag-irinit. Eksayted ron ako mag-uli kag maglamyerda. Nagapanagitlon gid ako maminsar ka santol kag indian mango sa balay sa Aureliana. Labaw sa tanan, ang marigos sa baybay.
Duro nga baybay ron ang akon naduaw pero wara gid tana ti may malabaw sa baybay ka Kulyatan (daan nga ngaran kang Aureliana sa Patnongon) nga saksi ka akon pagbahul. Daw tubig lang sa tuburan ang pagtubod ka mga “memories” sa akon paminsaron. Indi ko gid malipatan kang gamay pa ako nga kada aga ginadara ako ni nanay sa baybay para makahak-on ka hangin halin sa dagat hay kuno bulong ria sa may ubo. Pirme bay takon ginaubo kag sip-on kato hay hina ang akon pulmon. Tuod gid man hay bisan tatlo lang kasunod-sunod nga aga ang agto namon sa daray-ahan gaayad gid man ako. Gayuhum-yuhum man ko kon madumduman ko ang lagsanay namon magburugto kag mga amiga kag amigo sa daray-ahan, kag ang ginasipal namon pirme skipping rope gamit ang balagon kang tanum nga nagatubo rapit sa daray-ahan. Kon patunod ron gani ang adlaw, baw dyan umpisa ron guwa mga dyokoy. Daw kasag kag kalampay dya ang itsura garing gagmay gawa sanda; ang gahimu ka mga buho nga makita mo sa baybayon hay dyan sanda gapanago.
Pamangkutanon nakon kon may dyokoy pa kag bilaog kadya ayhan? Hay kang gamay ko kato gatawas tamon kay tatay manakop dyokoy mong kapin pa kon mag-arabot mga pakaisa namon halin sa Manila. Sadya gid amon dalagan sa daray-ahan. Grabe gid syagit namon sa kalipay kon makadakup. Amo lang ra garing, gatiyabaw man kon makagat. Pag mataymingan pa nga may gapaninsoro, abaw tapos gid lambat hay gabulig tamon muknit sa lambat ka nagakabit nga isda. Hidlaw ron ko ka gapisik-pisik pa nga isda, butangan kamatis kag sabawan, baw lipatan mo gid ngaran mo!
Sa baybay man kami nagasipal ka hampak hampak. Daw futbol ria garing ang amon tana bola ang hinimu man namon halin sa dahon ka niyog. Kadya ayhan naman-an man ra ka mga bag-ong tubo nga may mga amo ria nga siripalon kato hay sa nakita ko sakto lang kada magdotdot mga bata ka celfon kag mga iPad? Daw wara ron ako ti may nakita gasiripal sa kalye kag sa baybay pag-uli ko. Gabag-o ron gid man ang tanan pero bisan mag-ano pa ka hitech ang panahon kadya, indi ko gid pag- ibaylo ang kasadyahon ka akon pagkabata kon diin saksi ang baybay ka Kulyatan, ang baybay nga akon nahamut-an. Amo nga sa pag-uli ko kadya nga Mayo, bisitahon ko gid dya. Kag daad makalagsanay pa liwat kami ka mga dyokoy sa daray-ahan kag makapamurot pa liwat ka bilaog.


text:
Misc Unsigned Bands Johnreil Lymar - Why I You tab
Highlighted Show chord diagrams
Intro: G-Bm-C-D II G Day Bm Nakita ko day ang kaanyag mo D G Naibog ko C Nakita ko sab ang batasan mo A G Nangandoy nga unta Em A Naghandom sad ka nako Am D Gusto kung masulti na nako G Inlab ko day G C Ako kang gisultian sa gibati ko D G Inlab ko day G Nagcross imong kilay C Ug gisagpa ko A G Sayop ba gud diay B C A Mahigugma ko nimo? Am D Karong nasulti na nako Am D Ug, karong nasulti na nako G Di nako day G Tagam C Nitagam D Nitagam nako G Di nako day G Tagam C Nitagam D Nitagam nako G Di nako day